Summary: ENTREVISTA | O galego Sergio Salgado é un dos membros de Xnet e 15MpaRato, asociacións cidadás que impulsaron o caso Bankia e desvelaron o caso das tarxetas Black, que rematou coa condena de 4 anos e medio de cárcere a Rodrigo Rago, ratificada hai uns días polo Supremo HEMEROTECA | Os gastos dos galegos de Caja Madrid: De polbo no San Froilán a agasallos en Sargadelos e Women's Secret

HEMEROTECA | Os gastos dos galegos de Caja Madrid: De polbo no San Froilán a agasallos en Sargadelos e Women's Secret O Tribunal Supremo ratificou hai tan só uns días a condena a Rodrigo Rato. Ex-director do FMI, ministro de Economía e vicepresidente co goberno de Aznar e figura relevante do PP, foi condenado a catro anos e medio de cadea por un delito continuado de apropiación indebida no caso das tarxetas Black. O inicio do proceso xudicial contra o que tamén foi presidente de Caja Madrid sitúase xa en 2012, cando a asociación cidadá 15MpaRato comezou a apañar cartos nun crowdfunding para presentar unha querela que foi admitida pouco despois. Ano e medio máis tarde, a través de Xnet, este colectivo fai públicos máis de 8.000 correos electrónicos de Miguel Blesa, ex-director da entidade financeira. Naqueles mails desvélase o modus operandi coa trama das preferentes e aparecen xa referencias aos cartóns de crédito que eran "black a efectos fiscais". Un dos membros de Xnet e impulsor do 15MpaRato foi o galego Sergio Salgado. Nesta entrevista, reflexiona sobre a importancia desta última condena e da cidadanía organizada. "A nosa vitoria é que se saiba que isto o fixo a cidadanía", di. Que balance fai da condena ratificada do Supremo a Rodrigo Rato? Non nos alegramos de que ninguén vaia ao cárcere porque non somos bárbaros, pero aínda hai unha cousa peor que que a xente vaia á cadea: que só vaian uns e non vaian nunca outros. Que acaben na cadea os que nunca acababan na cadea sempre é unha boa nova. Por outra banda, non nos alegramos de que unha persoa acabe presa pero si de que este símbolo entre no cárcere. Un símbolo das portas xiratorias, este símbolo do mal facer en todos os cargos nos que estivo e que aínda así foi ascendido sempre a outro cargo maior, o símbolo do afundimento da economía española. "Que acaben na cadea os que nunca acababan na cadea sempre é unha boa nova; vai preso o símbolo do afundimento da economía española" Rato é un símbolo pero na condena hai moita máis xente... Certo, e debería de terse moi en conta isto porque caeu moi repartido, en moitos partidos e sindicatos. A segunda persoa coa condena máis grande é Moral Santín, un histórico do PCE, gran figura de IU en Madrid até antonte. Sen o apoio deste partido tampouco sería posible este reinado de Blesa, de avaricia, de ignorancia e de impunidade. Foi unha carreira cara adiante que acabou coa quebra da economia española. Hai xente de sindicatos, do PSOE, do PP, de importantes empresas, mesmo o secretario persoal da Súa Maxestade. E lembremos que son 63 condenados a prisión, aínda que moitos deles se cadra non entran porque teñen condenas inferiores aos dous anos. "A impunidade non é ningún ordenamento legal, é a sensación psicolóxica de quen penssa que nunca lle pasa nada por facer o que fai" A condena a Rato ou a entrada en prisión de ex-directivos das caixas galegas como Gayoso acaba de vez con esa "impunidade" que tanto se denunciou? Desde o primeiro día dixemos que a impunidade non é ningún ordenamento legal. Non hai ningunha lei que diga que Rato non pode entrar no cárcere porque a impunidade, en realidade, é unha sensación psicolóxica daqueles que pensan que nunca a ninguén lle pasou nada por facer o que fan. Agora sabemos que mesmo tendo sido ministro, director do FMI ou presidente do terceiro banco do Estado podes acabar na cadea e é esa a sensación psicolóxica que racha. Que importancia tivo 15MpaRato ou Xnet nesta condena? Que traballo hai detrás? 15MpaRato foi o colectivo que anunciou a primeira querela, aínda que logo se sumaron moitos máis, e tamén quen puxo as probas das preferentes nos tempos nos que os preferentistas eran tratados como especuladores. Tamén filtramos os correos de Blesa, que fixemos chegar á prensa e onde se fala daquelas "tarjetas black a efectos fiscales". De aí desencadeouse a segunda peza do caso Bankia. Ademais, grazas ao noso traballo tamén se soubo que no banco sabían perfectamente cando Bankia saiu a Bolsa que a entidade estaba quebrada, polo que o xuíz ordenou devolver 1.700 millóns a pequenos investidores... Estamos a falar deses 1.700 millóns, dos 1.500 das preferentes ou de 63 membros da elite banqueira e política española condenadas a prisión polas tarxetas Black... Non está mal para un crowdfunding de 15.000 euros... "1.700 millóns devoltos a pequenos investidores, os 1.500 das preferentes e 63 membros da elite financeira e política española condenados a prisión... Non está mal para un crowdfunding de 15.000 euros" Considérano un triunfo? Para nós é unha vitoria, pero a vitoria é que se saiba que foi a cidadanía quen o fixo. Non somos avogados, nin xuristas, nin economistas... Non somos nada e precisamos que se saiba de onde sae todo porque nestes últimos anos comprobamos como sempre detrás do descubrimento dun escándalo de corrupción está a cidadanía, unha fonte anónima, unha asociación veciñal, xente organizada... Esa é a diferenza entre que un caso quede en nada ou vaia cara adiante. Debe saberse e cundir o exemplo porque é o que pode cambiar as cousas. "A vitoria é que se saiba que foi a cidadanía quen logrou isto; detrás do descubrimento dun caso de corrupción sempre está a xente" É o das tarxetas Black a punta o iceberg? É a normalidade. Todo o Ibex-35 tiña tarxetas Black, todas as empresas participadas polo Estado, tamén. É o marabilloso das tarxetas Black, porque son 12 millóns cando se xulga un desfalco en Bankia de 3.000 millóns que logo derivaría no rescate bancario ou tantos outros problemas na economía española. Para esa xente, aqueles 12 millóns non eran nada, só a graxa que engraxaba o sistema. O caso é moi indignante porque comprobamos como funciona o sistema e as portas xiratorias. É moi interesante e por iso decidimos facer a obra teatral Hazte banquero, porque a través deses correos de Blesa podíamos ver como funcionan as cousas. Pensamos que esa xente é moi poderosa e que ten todo controlado, pero logo decatámonos que todo é unha fuxida cara adiante por unha mestura de ignorancia e impunidade. "Para toda aquela xente, as tarxetas Black non eran nada, tan só a graxa que engraxaba o sistema" Cre que a sociedade española mudou para sempre respecto da visión que tiña do sistema político e financeiro? A sociedade española cambiou para sempre a partir do 15-M. A sociedade sempre vai por diante das leis e dos gobernos. Os políticos poden tardar moitos anos en darse de conta, de feito o PP seguiu durante anos coa súa estratexia de dicir que todo era mentira ou un ataque dos seus inimigos cando o acusaban de corrupción. Así aguantou anos ata que quedou noqueado. O PSOE chegou ao poder e pola mañá dicía que non dimitía ninguén e á tarde estaban dimitindo a Màxim Huerta. A partir do 15-M, todo mudou para sempre, aínda que ás veces non sexa evidente. É como cando unha montaña se vai erosionando durante anos e pouco a pouco ata que un día cae nun momento. "A sociedade española mudou para sempre a partir do 15-M, aínda que ás veces non sexa evidente" Quen debe temer agora? En que andan a traballar? En Xnet dedicámonos fundamentalmente a temas de corrupción, pero tamén e sobre todo a Internet como ferramenta para estar mellor organizados como cidadanía. Temos moito traballo con isto porque ás grandes empresas e aos gobernos non lles gusta internet. Ademais, algunhas compañeiras están tamén co caso Castor, logo de abrir unha querela contra este proxecto ao considerar que a operación ten uns beneficios que non tiveron en conta o ben común nin os intereses da poboación.


O xuíz da Audiencia Nacional Manuel García-Castellón citou como investigados a ex secretaria xeral do Partido Popular María Dolores de Cospedal e o seu marido, o empresario Ignacio López del Hierro, pola súa suposta implicación na presunta espionaxe parapolicial ao ex tesoureiro do PP Luís Bárcenas a través da denominada 'Operación Kitchen'. O titular do Xulgado de Instrución Número 6 da Audiencia Nacional atribúe ao matrimonio delitos de suborno, malversación e tráfico de influencias, en relación con devandito operativo. O maxistrado citou tamén polos mesmos delitos o ex xefe de Gabinete de Cospedal José Luis Ortiz, o ex secretario de Estado de Seguridade Francisco Martinez e o ex comisario José Manuel Villarejo. O maxistrado citou tamén polos mesmos delitos o ex xefe de Gabinete de Cospedal José Luis Ortiz, o ex secretario de Estado de Seguridade Francisco Martinez e o ex comisario José Manuel Villarejo A comparecencia de Cospedal será o próximo 29 de xuño, ás 10 horas, mentres que López do Hierro e José Luis Ortiz declararán o 30 de xuño ás 10 e ás 12, respectivamente. Villarejo e Martínez farano o 1 de xullo. O ex tesoureiro do PP Luis Bárcenas sinalou o pasado mes de marzo no Congreso, no marco da súa comparecencia na comisión de investigación da operación Kitchen, que entendía que o operativo custeado con fondos públicos reservados para substraerlle información sensíbel para o PP foi ordenado por Mariano Raxoi. Bárcenas, que espreme o cerco da responsabilidade sobre a contabilidade paralela ao redor da etapa de Raxoi, insistiu en salvar dúas persoas distanciadas do político galego: Esperanza Aguirre, que "en ningún caso" figura nos papeis porque "non ten nada que ver coa sede central do partido"; e José María Aznar, "que non figura nas anotacións miñas".


Summary: Así figura no Boletín oficial do Rexistro Mercantil. En Marea e BNG volven instar o presidente a que rexeite a petición do grupo de Villar-Mir. "Non presionen un goberno que vai cumprir a lei", pediu Núñez Feijóo

O boletín oficial do Rexistro Mercantil recolle a decisión do Grupo Ferroatlántica de segregar o seu grupo en dous, ferrioaleacións e xeración eléctrica, un movemento co que o grupo de Villar Mir amosa a súa confianza en obter o visto bo da Xunta á súa petición de segregación. No propio boletín recóllese que esta segregación fica supeditada á autorización da administración galega. O portavoz de En Marea, Luis Villares, preguntou a Núñez Feijóo na sesión de control parlamentar sobre esa separación no Rexistro Mercantil. "Dame igual o que poña o boletín oficial do rexistro mercantil", respondeu o presidente, "o importante é o que diga a Xunta". Con anterioridade, Ana Pontón (BNG), preguntara por terceira vez a Feijóo polo futuro de Ferroatlántica, cuxos traballadores seguían a comparecencia desde o pleno do Parlamento. A portavoz nacionalista lembrou que era a terceira vez que Villar Mir "tenta cometer un pelotazo" na Costa da Morte e instou o presidente a "non ceder á chantaxe e non traizoar os traballadores". Pontón sinalou quer Galiza "non está para pagar os favores que Villar Mir poida deber ao seu partido", referíndose así á imputación do empresario polo financiamento ilegal do PP. Un empresario que, engadiu, acumula incumprimentos para coas empresas que ten na Costa da Morte: "prometeu hai 10 anos un novo forno e aínda están agardar por el; non investiu en modernizar malia os millóns que gañou con estas empresas". Feijóo presentouse como "garante da lei e empregos de Ferrolterra" e asegurou que a decisión do goberno galego vaise basear en tres criterios: a lei, o interese público e o emprego. Chamou a oposición a "non presionar" o goberno e acusou o BNG de facer "demagoxia" mentres que o executivo galego actúa con "rigor". AP9 O traspaso da AP9 foi o outro tema que se tratou na sesión de control. Leiceaga (portavoz do PSdG) denunciou a actitude submisa de Feijóo perante un goberno central que por activa e pasiva indica que non está disposto a permitir o traspaso desta infraestrutura a Galiza. Ao que engadiu que mantiña esa mesma actitude perante os retrasos do AVE.


Summary: A Fiscalía Xeral de México apunta o rexedor de Iguala e a súa compañeira como autores intelectuais do asasinato e desaparición de 43 estudantes en setembro. VÍDEO DUN ESTUDANTE NO INTERIOR.

Podería ser un filme de ficción mais non o é. O municipio de Iguala --no estado de Guerrero, Mexico-- foi o escenario dun crime múltiple que conta con trazos dos que gostaría calquera guión de Hollywood. Narcotráfico, corrupción e sangue mestúranse no caso d@s 43 estudantes desaparecid@s e asasinad@s o pasado 26 de setembro en Mexico. Un acontecemento que, embora non ter acendido as alarmas internacionais, reflicte o día a día de numerosas vilas e cidades mexicanas nas que o cartel da droga e @s responsábeis polític@s van da man. Un goberno ligado ao narcotráfico A figura central está a ser a de José Luís Abarca, alcalde do municipio de Iguala. Porén, era María de los Ángeles Pineda --a súa compañeira-- a que actuaba a modo de conector entre os narcos e o goberno local. A súa familia está ligada ao cartel dos Leyva --segundo informou o procurador xeral de Mexico, Jesús Murillo Karam. A Fiscalía xeral de Mexico sinala María de los Ángeles Pineda como "dirixente" do cartel dos Guerreros Unidos e principal nexo entre o narco e o goberno de Abarca Filla e irmá de narcos, Pineda dirixía, de acordo coas investigacións xudiciais, os Guerreros Unidos. Un grupo de delincuentes vinculados ao narcotráfico que percibían das arcas públicas municipais entre "2 e 3 millóns de pesos" de maneira regular, dos que "cando menos 600 mil eran destinados ao control da policía local", apuntou Murillo Karam en comparecencia de imprensa o 22 de outubro. Pineda era, segundo declarou o líder de Guerreros Unidos --detido en Iguala-- a "principal operadora de actividades delictivas desde a presidencia municipal", en cumplicidade co seu compañeiro e alcalde, Abarca. Aliás, visaba presentarse ás eleccións locais de 2015. Nesta estreita relación entre o narco e o goberno, a policía local de Iguala atopábase controlada polos propios Guerreros Unidos que, segundo o relato da Fiscalía, mesmo elixían @s axentes municipais. O goberno de Iguala recibia diñeiro periodicamente do cartel para controlar, principalmente, a policía local O contexto estaba servido para que o 26 de setembro, a detención de 43 estudantes rematara nun crime. Estudantes rurais Os estudantes mexicanos pertencían á Escola Normal Rural 'Isidro Burgos' de Ayotzinapa, no estado de Guerrero. Segundo TeleSur son na súa maioría fill@s de campesiñ@s e loitan desde hai anos contra a discriminación que padecen no reparto de prazas --favorábeis á escola urbana-- por parte do goberno estatal. Defenden un maior financiamento e recursos para os centros de ensino rural e padecen desde hai anos a represión policial. O alumnado pertencía á Escola Normal Rural de Ayotzinapa, fill@s de campesiñ@s e denunciantes dos nexos entre o narco e os gobernos do estado de Guerrero Os seus confrontos co alcalde de Iguala, José Luís Abarca, veñen de lonxe. Denunciaron en non poucas ocasións os vínculos deste co cartel e a súa participación en diversos crimes. Entre eles, o secuestro, tortura e asasinato dos líderes da Unidade Popular Arturo Hernández Cardona, Félix Rafael Bandera Román e Ángel Román Ramírez en xuño de 2013. Un dos casos que "reflicten de maneira clara a inseguridade que impera", sinalou Rebelion.org naquela altura, e do "acoso" que atinxe as "organizacións sociais e de esquerda" no país. No día 26 de setembro, 43 alumn@s da Escola Normal Rural 'Isidro Burgos' desprazáronse en autocarro até a cidade de Iguala, segundo relatou un dos supervivientes, para facer parte nunha "colecta" de fondos coa que organizaren unha manifestación o 2 de outubro. Un acto de homenaxe e conmemoración polo asasinato de centos de estudantes en 1968. Porén, a Fiscalía afirma que @s moz@s visaban "sabotear" unha intervención pública de María de los Ángeles Pineda após outros actos de protesta que se tiñan producido contra o goberno local co gallo do asasinato dos líderes da Unidade Popular o pasado ano. Secuestro, tortura e asasinato d@s estudantes Sexa como for, @s 43 estudantes non puideron baixar do autocarro. Por volta das 18.00 horas foron retidos por axentes da policía de Iguala que, seguindo ordes do propio Abarca e alertados polo cartel, dispararon contra os autocarros asasinando e ferindo varios estudantes. "O compañeiro Aldo foi un dos primeiros en baixar, entón as patrullas sen dicir nada simplemente comezaron a rafaguear arriba, a todos os vidros", relatou Marcos nun vídeo difundido pola canle de noticias Telemundo. A policía disparou contra os autocarros nos que viaxaban @s estudantes por orde de Abarca, segundo a Fiscalía A imaxe era dantesca. Sangue nos autocarros completamente rebentados polas balas, persoas abatidas e feridos aos que os seus compeñeiros creron mortos. "A 20 - 30 metros atopei o compañeiro Edgar Andrés Vargas que xa tiña o disparo na cara [...] corrimos e sentimos os disparos que aínda impactaban contra os autos". As persoas que permanecían vivas foron deslocadas nos carros da policía até a comisaría. O crime acababa de comezar. Segundo relatou o procurador xeral de Mexico, Murillo Karam, a policía entrega o grupo de persoas retidas a integrantes do cartel dos Guerreros Unidos. Os axentes aseguraron aos narcos que @s estudantes eran membros do grupo Los Rojos, inimigo dos Guerreros. A vida d@s alumn@s ficaba xa en mans do narco que @s trasladou ao lugar de Pueblo Viejo. Segundo as investigacións xudiciais, alí foron atopadas 9 fosas comúns nas que se rexistraron 30 cadáveres. Diversas testemuñas afirman que @s estudantes foron queimad@s estando aínda viv@s e ferid@s. Algúns dos cadáveres mostraban signos de extrema violencia e torturas, mesmo prácticas tradicionalmente empregadas polo cartel Guerreros Unidos contra os seus "inimigos". Na búsqueda das persoas desaparecidas atopáronse fosas con numerosos cadáveres anónimos mostra da impunidade coa que actúan goberno e cartel na localidade Impunidade Após as pesquisas xudiciais foi decretada unha orde de arresto contra o rexedor de Iguala, José Luís Abarca, e a súa compañeira Ángeles Pineda, que se atopan en paradoiro descoñecido desde o acontecido. Entrementres, a tensión aumenta día a día no país por mor da "impunidade", denuncian, coa que actúan o cartel e gobernos corruptos como o de Iguala. Neste senso, durante a búsqueda d@s 43 estudantes desaparecid@s, voluntarios que participaron nos labores de búsqueda atoparon ducias de cadáveres anónimos nas inmediacións da cidade. Na maior parte dos casos --agás os axustes de contas-- son os corpos de moz@s, obreiros, campesiños e militantes de esquerdas que denunciaran os nexos de unión entre a política e a delincuencia vinculada ao tráfico de drogas que, semella, goberna moitos dos estados de Mexico.


Summary: Unha resposta parlamentaria achegada por Interior ao deputado Jon Iñarritu (EH-Bildu) indica que dende 2017 se rexistraron furtos ligados ao Camiño en Oroso, O Pino e Sobrado, un roubo en Ames e dous casos de abusos sexuais no Pino e Sobrado

Nos itinerarios polos que transcorren os Camiños a Santiago rexe o coñecido como Plan de Seguridade da Ruta Xacobea, un despregamento específico da Garda Civil para atender os posibles delitos que atinxan as persoas que peregrinan a Compostela ou a quen as atenden. Jon Iñarritu, deputado de EH-Bildu, cuestionou o pasado xuño o Ministerio do Interior sobre o contido deste plan e os seus resultados. A resposta chegou hai poucos días e nela detalla que dende a súa entrada en vigor, en 2017, e ata finais de abril deste ano, o plan atendeu 102 infraccións administrativas e 43 delitos entre os que destacan os furtos. A maioría, fóra de Galicia.A resposta achegada por Interior ao deputado Jon Iñarritu (EH-Bildu) indica que dende 2017 se rexistraron furtos ligados ao Camiño en Oroso, O Pino e Sobrado, un roubo en Ames e dous casos de abusos sexuais no Pino e SobradoAtendendo á resposta obtida polo parlamentario vasco, a maior parte das condutas delituosas atalladas ao abeiro deste plan rexistráronse na contorna do Camiño Francés ao seu paso por provincias da comunidade de Castela e León. É o caso de Burgos, con varios furtos, ou León, onde foron detectados delitos de roubos e mesmo dúas estafas. En Galicia, sempre segundo estes datos, os delitos rexistrados neste período foron furtos, un roubo e abusos sexuais. Concretamente, a resposta recibida por Iñarritu indica que se rexistraron furtos en Oroso, O Pino e Sobrado dos Monxes. O "roubo con forza nas cousas" foi detectado en Ames, mentres que os axentes tiveron coñecemento de dous casos de abusos sexuais, un no Pino e outro en Sobrado, este último cunha persoa menor de 16 anos como vítima.Os datos globais indican que nestes dous anos os furtos detectados no marco do Plan de Seguridade da Ruta Xacobea foron unha vintena houbo catro casos de roubos, abusos sexuais e lesións. Cadanseus dous casos de atentado contra axentes ou autoridades, danos e estafa e un de invasión de domicilio, ameazas e coaccións completan o rexistro.No que atinxe ás infraccións administrativas, a cifra é maior e supera o centenar no mesmo período. No caso de Galicia, os datos achegados por Interior a Iñarritu indican que se rexistraron 10 infraccións "en materia de sanidade e medio ambiente", todas na provincia de Lugo, que tamén rexistrou unha "en materia de seguridade cidadá". En "transportes, comunicacións e seguridade vial" houbo 3 destas infraccións na Coruña e unha, en Lugo. O rexistro complétase con outras 10 no apartado "outras infraccións", 4 na provincia coruñesa e 6, na lucense.A mesma resposta indica que "non é posible distinguir", tanto nos delitos como nas infraccións, se "o denunciante é peregrino ou outro tipo de persoa". Agrega ademais que os "procedementos de actuación" dos gardas ao abeiro deste plan están, como noutros casos, suxeitos a "un nivel de difusión confidencial".


Non vou falar da canción "Galicia, sitio distinto" de Os Resentidos, nin do programa co mesmo nome, que presentaba Antón Reixa na Televisión de Galicia.En febreiro de 2019 a Dirección Xeral de Memoria Histórica, dependente do Ministerio de Xustiza, facía público que en Galiza aínda quedaban sobre 30 símbolos franquistas en 15 concellos. Quedouse un pouco curta porque Galiza é sitio distinto e teño contabilizados até 602 símbolos franquista en 87 concellos, traballo que espero presentar en maio-xuño se o Coronavirus non o impide. Todo isto despois de doce anos da aprobación da chamada Lei de Memoria Histórica.Falemos claro; isto é unha vergoña nacional, resultado da falta de vontade política e, nalgúns casos, dunha auténtica desidia. É hora de facer autocrítica porque a maior responsabilidade é do PP que goberna en Galiza e en moitos concellos, mais tamén do PSOE, BNG e Mareas diversas –gobernan en tres deputacións e nas principais cidade galegas– que non se aplicaron o suficiente na eliminación desa simboloxía, actuando cunha falta evidente de coordinación e coherencia.1. Temos cifras de record. En Santiago aínda quedan 19 ministros de Franco con distincións honoríficas (Manuel Fraga entre eles), e non pasa nada! José Calvo Sotelo, significado fascista e golpista, conserva na Coruña oitos distincións, entre rúas, Fillo Predilecto, peirao, placas, etc., cando a Deputación de Pontevedra xa retirou, por unanimidade, a distinción de Fillo Predilecto en xullo de 2016, e moitos concellos retiraron a súa rúa, como Logroño, cando Cuca Gamarra (PP) era alcaldesa.2. O goberno municipal da Marea Atlántica manifestaba na Coruña antes das eleccións municipais de 2019 que xa retiraran todas as rúas a golpistas, pero aí seguen as rúas de Calvo Sotelo e Primo de Rivera, e para recibir as visitas e celebrar actos institucionais no palacio municipal de María Pita temos un salón da Alcaldía, presidido polos retratos dos golpistas Severiano Martínez Anido (na deputación da Coruña xa lle retiraron un retrato), José Calvo Sotelo, Mario Muslera y Planes e Miguel Primo de Rivera.3. O Ministerio de Defensa tamén é responsábel da existencia de simboloxía franquista. Após a retirada polo concello de Ferrol, alcaldía do PSOE, de 61 rúas en marzo de 1981, moitas delas foron trasladadas ao Arsenal Militar –Allmirante Vierna, Crucero Baleares, Almirante Fernández Martín. Marqués de Alborán (Francisco Moreno Fernández), Salvador Moreno Fernández etc– e os gobernos do PP e PSOE néganse a acabar con esta exaltación do franquismo. Por outra parte, o Ministerio de Defensa, tamén cando goberna o PSOE, négase a cambiar en Pontevedra o nome do centro de ensino Salvador Moreno, almirante golpista, que depende de Defensa. Como contraste, no concello veciño de Marín xa cambiaron o nome do IES Salvador Moreno, cando tiña alcaldía socialista e goberno PSOE-BNG. No palacio de Capitanía Xeneral da Coruña hai unha placa co nome do Salón de Honor: "Tte. Gral. Yagúe", coñecido popularmente como o "Carnicero de Badajoz", polo asasinato de 4.000 presos na praza de touros desa cidade estremeña.4. En Galiza temos casos únicos no Estado. En Ferrol aínda se conserva unha escultura de homenaxe a Camilo Alonso Vega, ministro de Franco, significado golpista e coñecido como "Camulo" no mundo antifranquista pola represión violenta contra o pobo; está situada na entrada do hospital Juan Cardona, outro militar golpista. É presentado na placa como "Capitán General del Ejército Español. Hijo ilustre de la ciudad 29-5-1889 1-7-1971. Soldado heroico. Gobernante ejemplar".5. Sen saír de Ferrol, continúa a Alameda Suanzes, enxalzando ao militar golpista e ministro de Franco, Juan Antonio Suanzes Fernández. Como contraste, o concello de Málaga, alcaldía de PP, retiráballe en 2007 a distinción de Fillo Adoptivo e a Medalla da cidade, concedida en 1962. As Pontes, alcaldía do PSOE, aprobaba en xullo de 2017 unha moción presentada polo BNG para retirar a súa rúa. O Pleno de Puertollano (Cidade Real) de marzo de 2019, alcaldía do PSOE, retiraba a Suanzes a Medalla de Prata e Brillantes, co voto a favor de PSOE e IU, concedida en 1953, cando era presidente do INI.6. Outro record: Luis Carrero Blanco, outro significado golpista e ministro de Franco, non conserva unha rúa, senón tres en Caión: Almirante Carrero Blanco, Travesía Almirante Carrero Blanco 1 e Travesía Almirante Carrero Blanco 2. Esta localidade está no concello de A Laracha e o alcalde do PP négase a cambiar o nome destas rúas.7. Os catro militares que organizaron o golpe de Estado na Coruña en 1936 –Enrique Canovas Lacruz, Florentino González Vallés, Luis Tovar Figueras e Pablo Martín Alonso– foron honrados pola Deputación da Coruña coa distinción de Fillos Adoptivos da provincia en xaneiro de 1937 porque eran "merecedores de pública admiración y gratitud". Doce anos despois da aprobación da Lei de Memoria Histórica continúan con esas distincións.8. Na Deputación da Coruña, presidencia do PSOE, numerosos militares golpistas son Fillos Adoptivos da provincia: José María Rivero de Aguilar Otero, Francisco Delgado Serrano e Fermín Gutiérrez de Soto, que ocuparon a Capitanía Xeneral de Galiza na ditadura (no concello da Coruña xa retiraron a estes dous últimos xenerais as distincións honoríficas). Francisco Núñez Rodríguez, golpista e Capitán Xeral de Ferrol, é Fillo Predilecto. Manteñen distintas distincións gobernadores civís na ditadura: Rafael Hierro Martínez (xa retiraron a distinción na Coruña); José Manuel Pardo Santayana, Cristóbal Graciá Martínez, Diego Salas Pombo e Evaristo Martín Freire. Distincións honoríficas da Deputación da Coruña para ministros na ditadura: José Antonio Girón de Velasco, Gonzalo Fernández de la Mora, Cirilo Cánovas García, Laureano López Rodó. Tamén Manuel Fraga, ministro da ditadura, ten a distinción de Fillo Adoptivo da provincia, que xa foi retirada polo Pleno de Ferrol o 25 de abril de 2019. E para fascistas e golpistas que participaron na represión como Antonio Pedrosa Latas, José Fariña Ferreño e Enrique Salgado Torres (a este último xa lle retiraron a rúa en Ferrol en 1981 cunha alcaldía do PSOE.9. Rodolfo Martín Villa está dentro do grupo de persoas encausadas pola xuíza María Servini, dentro da Querela Arxentina, polos delitos de xenocidio e/ou crimes de lesa humanidade, entre eles a morte de cinco traballadores e 150 feridos en Vitoria en marzo de 1976. Este ministro na ditadura recibía en 2004 a Medalla de Ouro de Galicia, sendo presidente da Xunta Manuel Fraga, outro ministro na ditadura. É difícil, pero podemos retirarlle esa distinción, como xa fixo Barcelona en marzo de 2017.10. A Igrexa dificulta a retirada da simboloxía franquista en numerosas igrexas e espazos públicos. En Vigo conta coa colaboración do alcalde do PSOE Abel Caballero para manter en O Castro unha cruz levantada como homenaxe ao caídos, inaugurada por Franco. A igrexa de San Francisco en Ferrol é un auténtico museo de exaltación do Franquismo cunha gran cruz coa inscrición "Caídos por Dios y por España"; tamén hai unha coroa con este texto: "La Marina de Guerra a los gloriosos caídos del Baleares. Caídos por Dios y por España en el Crucero Baleares ¡Presentes!". A Igrexa non cumpre coa Lei de Memoria Histórica, pero recibe subvencións do Estado. E aínda non se presentou ningunha denuncia nos xulgadosDicimos que queremos derrotar á dereita e ultradereita, retirar o PP da Xunta nas próximas eleccións, mais creo que facemos pouca cousa para retirar os restos do franquismo que invaden as rúas e concellos do país. Eu non quero que Galiza sexa un sitio distinto, conservando 600 símbolos franquistas.


Summary: A CIG desenvolveu unha xornada de mobilizacións por toda Galiza para esixir políticas que permitan unha recuperación socioeconómica e condicións "dignas".

A CIG desenvolve desde o pasado mes de outubro unha campaña por "unha saída galega xusta da crise", no marco da cal convocou para este domingo, 7 de febreiro, unha xornada de mobilizacións por toda Galiza para esixir políticas que permitan unha recuperación socioeconómica e condicións "dignas". En total, realizáronse mobilizacións en 18 municipios que comezaron entre as 11.30 e as 12 horas e que se estenderon até primeira hora da tarde. Entre os concellos participantes atópanse A Coruña, Santiago, Ferrol, Lugo, Ourense, Pontevedra, Vigo, A Guarda, As Pontes, Boiro, Cangas, Cee, Lalín, O Porriño, Redondela, Ribadeo, Verín e Vilagarcía. O portavoz do BNG no Concello e a deputada no Pazo do Hórreo, Francisco Jorquera e Mercedes Queixas, respectivamente, participaron esta mañá nas marchas da CIG da Coruña, partindo desde distintos puntos da cidade, que confluíron na Praza de María Pita. Apoiando hoxe na #Coruña as marchas da @galizaCIG por unha #SaídaGalegaXusta https://t.co/djUpGYvr54— Mercedes Queixas Zas (@MercedesQueixas) February 7, 2021 Con estas mobilizacións a CIG pide, entre outras cuestións, a derrogación das reformas laborais, da negociación colectiva e pensións, coa aprobación dunha nova lexislación laboral e social que restitúa dereitos. Tamén reclama que se fixe por lei o salario mínimo interprofesional (SMI) no 60% do salario medio, tal e como marca a Carta Social Europea. Igualmente, solicita unha pensión mínima nesta taxa. A prohibición por lei da aplicación de ERE, ERTE e modificacións de condicións sen previa autorización administrativa e acordo de persoal, así como eliminar as ETT e figura de falsos autónomos, entre outras reivindicacións.


Summary: Unha comisión composta por representantes de movementos sociais, plataformas, concellos e organizacións ecoloxistas reclamou ao Parlamento Europeo unha lexislación específica que poña freo ás ameazas da megaminaría contaminantes.Sinalan que sobre proxectos mineiros como Corcoesto, A Limia, Cartelle ou Castrelo penden a ameaza de catástrofes como Aznalcóllar e Baía Mare.

A delegación galega convidada polo grupo Verdes-ALE -no que está integrado o BNG- denunciou a ameaza que pende sobre a nosa terra con proxectos como Corcoesto, a Limia, Cartelle ou Castrelo e reclamou unha lexislación para prohibir prácticas como o uso de cianuro que poñen en perigo o medio ambiente e a saúde da veciñanza. Unha das entidades que participou no encontro foi a asociación ecoloxista ADEGA, que defende a urxencia dunha lexislación que lle poña freo á minería especulativa de empresas transnacionais como a que se quere implantar en Corcoesto, Castrelo, Xinzo ou Cartelle que son, canda Chalkidiki en Grecia e Rossia Montana en Romanía os proxectos máis perigosos que se deseñan en Europa. "Estes proxectos agresivos, cunha forte compoñente especulativa debido ao alto prezo que estas materias primas están a acadar nos mercados, esquecen á poboación local ou mellor dito, extírpana das súas terras para poder apropiarse da súas riquezas e da súa vida" valoran desde ADEGA, para quen, ademais do expolio e as ameazas, están en perigo os servizos que prestan os ríos, os bosques, as montañas ou as costas, entre outros. "Sobre proxectos mineiros como Corcoesto, A Limia, Cartelle ou Castrelo pende a ameaza de catástrofes como Aznalcóllar e Baía Mare" di ADEGA. "Resulta urxente que o Parlamento Europeo fixe as condicións, as regras de xogo que permitan garantir a supervivencia do medio e das persoas fronte a esta ameaza, marcando as liñas vermellas e trasladándoas de xeito inequívoco ao acervo lexislativo común" defenden en ADEGA na que, entre outras cousas, reclaman a prohibición de explotación a ceo aberto, o uso do cianuro e o "fracking". Plataforma Corcoesto Desde a Plataforma pola defensa de Corcoesto, participante tamén na Conferencia "Movementos sociais contra a megaminaría en Europa" entenden que "o feito de que a maioría dos proxectos estean situados no sur de Europa, pensamos que non obedece tanto a unha maior riqueza mineral dos nosos solos, como á situación económica pola que están atravesando os nosos países e ao xogo de poderes que se establece entre os distintos estados e as multinacionais". Desconfían de que esta pode ser a maneira de pagar "unha parte da débeda contraída no seu día polos bancos aos que estamos rescatando a costa de perder o noso poder adquisitivo e os dereitos adquiridos ao longo de moitos anos de loita". Convidados pola eurodiputada Ana Miranda, a Plataforma expuxo as súas queixas diante da Comisión Europea e asistiu ao relatorio de persoas afectadas en Halkidkiki e Rosia Montana.


Summary: O conselleiro de Economía di que "aplicará a lei con rigor" na petición da empresa de segregar actividades para poder vender as centrais galegas.

Unha decisión "técnica e xurídica" na que non hai cabida para "prexulgar desde o punto de vista político". Esa vai ser a actitude da Xunta a respecto da petición formal cursada por Ferroatlántica de segregar actividades para poder vender as centrais galegas. Díxoo o conselleiro de Economía, Francisco Conde, a preguntas dos xornalistas, nunhas declaracións nas que non houbo ningunha mensaxe tranquilizadora para os traballadores das factorías da Costa da Morte. O que non fai senón aumentar a preocupación pois esta mesma semana, Feijóo eludiu no parlamento responder sobre o futuro de Ferroatlántica a unha pregunta do BNG. Ferroatlántica solicitou formalmente á Xunta de Galiza a segregación da produción de ferroaleacións e da enerxía eléctrica, para poder así vender as centrais hidroeléctricas que posúe en Cee e Dumbría, na Costa da Morte. A través dun comunicado de empresa Ferroatlántica informa que deu inicio aos trámites "para levar a cabo a operación" e afirma que este paso é o "único" que garante o futuro da compañía no noso país e o "mantemento" do emprego.


Summary: Westminster presenta a súa proposta para aumentar o autogoberno de Escocia, como prometera David Cameron após o referendo de autodeterminación de setembro.

Westminster deu a coñecer xa a súa proposta para incrementar as cotas de autogoberno escocesas. O goberno de David Cameron explicou a batería de medidas que compoñen a iniciativa e que serán transformadas en lei a comezos do vindeiro ano. Entre elas, o goberno británico recoñece a Escocia a fixación de tipos no imposto sobre a renda e administrará o recadado que, no entanto, seguirá a ser competencia da Facenda británica. Aliás, o goberno escocés xestionará o 10% do diñeiro obtido através do Imposto sobre o Valor Engadido (IVE) aínda que Londres se reserva o de sociedades, rendemento do capital e sucesións. Noutra orde de cousas, o petróleo e o gas escoceses continuarán en mans de Westminster polo que se manterá a coñecida como "Fórmula Barnett" que estabelece 2.000 euros anuais por habitante nos investimentos públicos en relación coa poboación inglesa. Doutra banda, concederá ao goberno escocés a fixación das taxas dos seus aeroportos e permitirá que Holyrood --o Parlamento de Escocia-- mude a lei electoral para recoñecer o dereito de sufraxio activo a partir dos 16 anos. Tamén, autoriza que Escocia posúa leis propias en materia de interrupción voluntaria do embarazo e que asuma o control dos subsidios de vivenda. Iso si, Londres continuará a fixar o salario mínimo, as axudas por crianza, enfermidade e maternidade. Nicola Sturgeon: "Non significa a plena soberanía fiscal e moito menos a total autonomía" A proposta, embora ser a maior concesión competencial feita por Londres até o momento, non é suficiente para o Scotish National Party (SNP). Neste senso, Nicola Sturgeon asegurou que "os novos poderes son insuficientes e decepcionantes porque o 70% dos impostos e o 85% da Seguridade Social serguirán sendo feterminados e controlados por Westminster". Segundo a forza nacionalista a proposta de Londres "non significa a plena soberanía fiscal e moito menos a total autonomía", embora significar 14 mil millóns de euros máis ao ano que xerirá Escocia. Pola contra, o Partido laborista considerou excesiva a ampliación de poderes proposta polo goberno británico. Igual que os tories que denuncian presións á hora de descentralizar o Reino Unido. Así as cousas, todas as forzas políticas inglesas asinaron, como prometeran días antes do desenvovemento da consulta independentista.


Summary: Feijóo evita rexeitar os posibles novos copagamentos en prestacións sanitarias e o BNG ínstao a evitalos destinando a asistencia médica os dous millóns dunha campaña publicitaria do Sergas. Audio no interior.

Non pasaran nin vinte e catro horas dende que o presidente da Xunta se esforzara en desmarcarse das políticas do Goberno central. "Os galegos distinguirán entre o Goberno central e eu", aseveraba Alberto Núñez Feijóo mentres o voceiro do PPdeG, Antonio Rodríguez Miranda, ratificaba que ningún cargo estatal da formación, nin o propio Mariano Rajoy, participaría na proclamación do xefe do Executivo galego como candidato á reelección. Neste contexto transcendía este xoves unha nova mala noticia para os servizos públicos, pero tamén para as expectativas electorais dos conservadores. A Cadena SER revelaba que un dos grupos de expertos que están a asesorar ao Ministerio de Sanidade ten sobre a mesa a posibilidade de aplicar novos repagamentos pola vía de eliminar da carteira "básica" de servizos do Sistema Nacional de Saúde (SNS) prestacións como a reprodución asistida ou as mamografías en determinados supostos, entre outras. E o presidente da Xunta viuse forzado a tomar posición. Ao ser cuestionado polos xornalistas sobre a opinión que lle merecería unha nova vaga de recortes sanitarios Feijóo tentou evitar a cuestión alegando que descoñecía os asuntos concretos que están a tratar os devanditos expertos. En todo caso e ante unha nova pregunta o presidente tomou posición dun xeito máis ou menos claro. "Se estou a favor das mamografías? Depende a que idade", sinalou, nun contexto no que "dicir se estou a favor ou en contra das mamografías con carácter xeral" é algo "de imposible resposta". "Cremos que hai que facer screening de mama e polo tanto estou a favor das mamografías", abonda, para a continuación matizar que "se me di en mulleres que non teñen risco de padecer cancro de mama, é outra cuestión". En todo caso non cre Feijóo que "deba" ser el "un experto en mamografías dentro da política española". Ana Luisa Bouza: "Se dispón de dous millóns para unha campaña de publicidade pode e debe costear estes servizos" Mentres a noticia dos posibles novos recortes xa corría por todo o Estado e mesmo algúns conselleiros de sanidade do PP, como o aragonés Ricardo Oliván, admitían a posibilidade de que os recortes cheguen tamén ás mamografías, en Galicia producíanse tamén as primeiras reaccións políticas, concretamente da banda do BNG. A través da súa voceira en materia sanitaria, Ana Luisa Bouza, os nacionalistas botaron man da hemeroteca máis recente para ofrecerlle ao presidente unha posible vía para compensar os novos recortes do Ministerio: dedicar a servizos sanitarios os case dous millóns de euros que, como avanzou Praza Pública, destinou o departamento de Rocío Mosquera a unha campaña publicitaria sobre medicamentos xenéricos. "Se o Goberno galego dispón de máis de dous millóns para costear a campaña pode e debe", en opinión de Bouza, "costear os servizos que van ficar excluídos da carteira básica". Feijóo, di a parlamentaria do Bloque, debería declarase "insubmiso" ante un recorte que, "unha vez máis", prexudica especialmente ás mulleres, xa que "se está a falar mesmo de servizos tan fundamentais para a saúde das mulleres como as mamografías". "Non basta con afirmar que el non toma as mesmas medidas que Rajoy, como proclama nos medios de comunicación, nin anunciar electoralmente que Galiza si vai dar cobertura sanitaria aos inmigrantes sen papeis", sinala Bouza, xa que "lida a letra pequena" fica "demostrado" que se trata dunha "mentira electoralista".


Summary: O BNG denuncia que a Xunta está a delegar no estudantado de Enfermaría a realización dos cribados entre o colectivo universitario dos campus galegos para detectar casos asintomáticos de Covid-19, no canto de recorrewr a persoal titulado.

O Bloque levará o asunto ao Pleno do Parlamento para que o Executivo de Feixoo dea explicacións sobre unha medida "que implica un risco para o alumando de enfermaría e un deterioro da súa formación". Segundo explica a portavoz parlamentaria de Sanidade, Iria Carreira, estes tests serán realizados –tal como anunciaron as Universidades–por estudantes de Enfermaría en lugar de por profesionais co título, a cambio dunha convalidación por horas de prácticas, "o que supón unha eiva para estas estudantes, que pasan a realizar tarefas de escaso labor formativo en lugar das prácticas estipuladas polo seu plan de estudos". Para a deputada nacionalista, resulta "inadmisíbel" pór persoal sen a cualificación necesaria a facer un cribado, polo "importante risco" de infección. Igualmente, a formación nacionalistas considera que o alumnado en formación "debe estar supervisado por persoal cualificado que se responsabilice do traballo das probas". "O que non pode ser é que as estudantes sexan as que maquillen as carencias do Sergas, que a Administración mire para outro lado e realice estas probas con man de obra barata, tanto que lle sae gratis, para non afrontar o gasto que lle supón", censura Carreira, tras destacar que a pandemia está mostrando "as carencias dun sistema que xa facía augas" tras once anos de recortes do Goberno do PP. Como lembran desde o BNG, desde o 21 de outubro están a realizárense cribados nos campus das tres universidades galegas para a detección de pacientes sen síntomas do virus SARS-CoV-2 entre o estudantado universitario, cribado impulsado pola Dirección Xeral de Saúde que se efectúa mediante tests rápidos de dupla banda facilitados desde o propio Sergas, a pesar de que o material de protección necesario así como o acondicionamento dos espazos correu a conta da institución académica. Esta mesma semana, alumnado de 4º de Enfermaría da facultade de Ourense acusaba a Universidade de Vigo de impoñerlle a realización das probas serolóxicas a todo o campus sen dar "outra opción distinta á de acudir", tendo que substituír o seu horario lectivo de prácticas por esta actividade "imposta" e sen formación.


Summary: A deputada Marisol Soneira dá a coñecer unha resolución publicada no Boletín Oficial de Arxentina pola que notifica que os gobernos galego e español substitúen por unha mutua privada creada 'ad hoc' ao Centro Galego da xestión da Obra Social dos Inmigrantes e descendentes residentes.

O goberno galego está a propiciar a "liquidación" do Centro Galego de Bos Aires e o "saqueo" do seu patrimonio para deixalo en mans particulares. Esta é a denuncia que fai Marisol Soneira, voceira de Emigración do grupo parlamentar do PSdeG. Soneira denunciou o que cialifica de "traizón á nosa historia e á nosa identidade" por parte de Feijóo. A parlamentar apresentou unha batería de iniciativasna Cámara logo de coñecer a publicación no Boletín Oficial da República Arxentina dunha resolución pola que da conta da decisión dos executivos galego e español e afastar ao Centro Galego da xestión da Obra Social dos Inmigrantes e os seus Descendentes Residentes (Ospaña) na República Arxentina, "para substituílo por unha mutua privada creada ad hoc." Soneira lembra que a Obra Social foi creada en colaboración co goberno central, a Xunta e as autoridades arxentinas "para dar cobertura sanitaria a tódolos inmigrantes e descendentes en Arxentina a través do Hospital do Centro Galego". Con esta decisión, explicou, o Centro Galego, que formaba parte dos órganos de dirección de Ospaña, "deixa de ter voz nin voto na toma de decisións", polo que este "convértese nunha Obra Social mais das tantas que hai na Arxentina". Esto pon en perigo, dixo Soneira, a supervivencia do propio Hospital e do Centro Galego, que ten un patrimonio composto por obras de tódolos artistas galegos no exilio, unha biblioteca de 20.000 volumes e a fonoteca coas intervencións dos "pais da patria galega", ademais do patrimonio inmaterial do Hospital no que finou o propio Castelao, e que hoxe está "pendente dun fío". Denunciou que o goberno galego dera o "visto e prace" a "liquidar" o Centro Galego constituíndo unha mutua "creada ad hoc para quedarse gratis total co patrimonio galego" en "beneficio duns poucos particulares a custe cero". Soneira situou no epicentro da operación ao delegado da Xunta en Bos Aires, Alejandro Dobarro, tamén presidente do PP de Arxentina e vicepresidente de Ospaña.


Summary: Sermos Galiza abre, con Fins Eirexas, unha microsección --Os nomes de 'Nunca Máis'-- coa que se pretende devolver a voz ás e aos principais protagonistas do "Nunca Máis" cando se veñen de cumprir dez anos da catástrofe do Prestige e mañá se iniciará o xuízo polo mesmo. O actual secretario executivo de ADEGA formaba parte da directiva nacional da organización ecoloxista e coordinou o dispositivo de voluntariado na comarca do Barbanza, un dos lugares ao que chegou a segunda marea negra despois de impactar na zona cero.

Que facía daquela cando tivo lugar a catástrofe? Traballaba como investigador no Consello da Cultura Galega facendo un informe para a sección de Ciencia, Tecnoloxía e Sociedade sobre a representatividade da Ciencia nos medios de comunicación. Eses medios de comunicación xogaron un papel importante na difusión da catástrofe ou, no caso dalgúns medios, da manipulación descarada da "non marea negra". Como soubo do afundimento do 'Prestige'? Lembro de estar coa equipa de traballo revisando prensa e a nosa coordinadora díxonos: "hai que parar e dedicarlle todo o tempo ao 'Prestige'. Con respecto ao compromiso ecoloxista, inmediatamente soubemos polas informacións que tiñamos dos institutos de investigación de Portugal e Francia que a situación era alarmante en contraste coa información das institucións. En ADEGA organizouse unha especie de comité de crise para comezar accións de parar a marea negra. Dez anos despois que repercusión pensa que tivo a resposta social? Pasou todo tan rápido e foi todo tan intenso que no meu caso, tamén no de moitos compañeiros e compañeiras, aínda non avaliamos a repercusión que tivo no que respecta á sociedade galega. Eu entendo que a mudanza é real en canto a unha actitude e un feito ecoloxista. Foi algo que puxo as reivindicacións ecoloxistas como unha das primeiras prioridades. Pasou moi poucas veces ao longo da nosa historia Co 'Nunca Máis' foi onde máis se viu a cidadanía que saíu a rúa cunhas reivindicacións minimamente ecoloxistas. "Non se vai a xulgar aos principais responsábeis que nós sempre dixemos, tanto en ADEGA como en 'Nunca Máis', que eran políticos" O tempo transforma todo. Eu teño unha visión quizáis romántica ou un pouco mítica de como nos afectou persoalmente o Prestige, e hoxe teño unha visión de "Déjà Vu", de pesadelo recorrente que pode volver a acontecer. Non se deron os pasos que se tiñan que dar para impedir outra catástrofe semellante polo escaso compromiso das autoridades. Mais o compromiso da sociedade é forte. Se pasara outra vez a cidadanía respondería. Que agarda do xuízo que agora se vai celebrar polo afundimento do 'Prestige'? A verdade que visto os acusados vai ser un xuízo incompleto. Non se vai a xulgar aos principais responsábeis que nós sempre dixemos, tanto en ADEGA como en 'Nunca Máis', que eran políticos. Hoxe están na presidencia da Xunta, na presidencia do Estado, na xefatura da Garda Civil, no Ministerio de Agricultura... seguen con altas responsabilidades e están exentos. Non estarán a excepción do ex-director da Mariña Mercante López Sors que será a personificación da incompetencia na que incorreron eses outros que seguen igual.


Summary: Unha achega ao asasinato de José Casas, Manuel Rodríguez, Benigno Morillo Domingo Martínez, Manuel Pérez Pérez e Emilio Rodríguez.

Na memoria dos seis de Froián e de María Martínez Franco Sábado, 22 de agosto de 1936. Benigno Morillo leva dúas semanas recluído no cárcere de Monforte. A Pinguela, como así se coñecía a prisión preventiva, superaba en moito a súa capacidade de 50 reclusos. A súa xestión complicábase por momentos cun cadro de persoal formado tan só por un xefe e un garda. Benigno ansiaba abrazar a súa muller embarazada e as súas tres fillas; saber dos seus irmáns, da sorte dos seus cuñados e dos que, canda el, naqueles catro días de xullo, defenderan a lei fronte á loucura fascista. Hoxe, por orde do comandante militar de Lugo Cecilio Arias, véñeno buscar. Acompañarano José Casas Montero e Manuel Rodríguez Arias. Casas Montero, natural de Monforte, de 21 anos, ingresara no cárcere o mesmo día ca Benigno. Rodríguez Arias, natural de Ribas de Sil, de 25, fixérao o 30 de xullo. Seica os levaban para Lugo. Benigno Morillo Vidal nacera o 15 de decembro de 1903 en San Lourenzo de Nocedo (Quiroga). Fillo de José Benito Morillo e Dolores Vidal. Seguiríanlle Obdulia, Ramón, Severo e Rosa. Ebanista con obradoiro en Nocedo, Benigno realizou o servizo militar en África. Á volta, casou con María Martínez Franco e axiña tiveron descendencia: Dolores (1930), Lucinda (1932) e Rosa (1933). Pronto chegará unha cuarta filla, María. En 1936, Benigno era un home leal e desexoso de contribuír ao progreso da súa vila natal. Apoiaba as reformas que viñeran coa República e da man de Marcelino Fernández Prada, alcalde de Ribas de Sil dende 1931. Marcelino comprometérase a erradicar o sistema caciquil que dominaba a política local. Así, a comezos de 1936, fundárase en Nocedo a Sociedade Agraria Marxista, na que Benigno Morillo ocupaba o cargo de tesoureiro. Porén, a arañeira fascista, tecida taimadamente con fíos resistentes, acabaría afogando a luciña da liberdade. Nas primeiras horas da sublevación, o alcalde Marcelino organiza a defensa de Ribas de Sil, protexendo tres puntos estratéxicos: a ponte de ferro, o paso a nivel do ferrocarril e o lugar da Trampa, en Nocedo, situado na vía principal de comunicación por estrada con Monforte. Cando Benigno se bota ao monte Nesta retorta do camiño será onde Benigno, o seu cuñado Enrique Martínez Franco, Manuel Álvarez Martínez e Benito Franco vixiarán o paso de calquera vehículo sospeitoso de portar armamento con destino ao cuartel da Garda Civil de Quiroga. Para esta encomenda, contaban con escopetas de caza e cunha pouca dinamita que Benigno empregaba para extraer lousa nunha canteira familiar. Tras dúas horas de vixilancia, achegouse un coche da Falanxe que non se detivo ao darlle o alto. Disparáronlle sen atinar, véndose obrigados a tirarlle os explosivos, que tampouco deron no albo. O día 22 de xullo xa está todo decidido e moitos republicanos bótanse ao monte. Benigno é un deles. A Falanxe local deteno e condúceo a Monforte o 9 de agosto de 1936. O sábado 22 de agosto, o xefe de milicias Pedro Marzán vén na procura de José Casas, Manuel Rodríguez e do propio Benigno Morillo. Un traslado será o pretexto para asasinalos no Alto da Valiña (San Pedro de Froián-Sarria). Poucas horas despois, os cadáveres son levados ao cemiterio parroquial de San Pedro de Froián. Serán soterrados, sen identificación, nun curruncho do camposanto. María Martínez Franco sufriu o asasinato do seu compañeiro Benigno Morillo e dos seus irmán José e Enrique María, a muller de Benigno, envía o seu cuñado Ramón coa encarga de traer o corpo do seu home para Nocedo, pero xa non é posible. O 24 de agosto, asasinan o seu irmán José na estrada a Nadela. O futuro tínguese de negro e María terá que achar a enteireza necesaria para enfrontar a vida e a crianza das súas fillas. Tamén ela sufrirá a ira vingativa dos aliñados coa nova orde. Verase obrigada a bautizar a súa meniña, orfa xa de pai, e a vestir loito. Soportará o asasinato do seu outro irmán, Enrique, fusilado en Lugo o 11 de maio de 1937. E aínda padecerá a perda da súa filla pequena, falecida con 6 anos. Non obstante, María refugou a carraxe e o rancor. A dignidade e a memoria foi o único que non lle puideron arrebatar os asasinos. Os restos, en San Pedro de Froián Os restos de Benigno Morillo Vidal permanecen no cemiterio de San Pedro de Froián. O 28 de setembro de 1936, os corpos doutros tres homes, asasinados no km 30 da estrada Nadela-Campos de Vila, serán inhumados no mesmo lugar: Domingo Martínez Nogueira, Manuel Pérez Pérez e Emilio Rodríguez. O 13 de abril do 2003 por iniciativa de Elías Somoza e Andrés Páramo, colocouse unha placa ao pé dun castiñeiro no exterior do camposanto de Froián, para lembrar os que alí foran soterrados. Ao acto acudiron os alcaldes socialistas de Ribas de Sil e de Sarria. En xullo de 2003, o concello de Sarria volverá ás mans da dereita. No verán do 2005, a placa xa fora retirada. Os familiares de Benigno Morillo interesáronse polo seu paradoiro e solicitaron vela. Parece ser que se gardara nun almacén anexo á igrexa para evitar un acto vandálico, pois a mocidade facía botellón no aparcadoiro do cemiterio. Todo foron escusas, nunca se lles mostrou.


Summary: A crise non é unha abstracción. Para debullarmos no concreto as súas causas, desenvolvemento e efectos acudimos á análise privilexiada de María do Carme García Negro, doutora en Ciencias Económicas e Empresariais (USC), especialista en economía aplicada. Entrevistámola no A Fondo Dez anos dunha crise capitalista que non remata. Eis un extracto.

A crise era imprevisíbel? Non, en absoluto. Non era imprevisíbel. É máis, as crises no capitalismo son esperábeis inda que non se poida predicir en que mes van ter lugar. Os ciclos no sistema económico capitalista son unha parte medular do propio proceso de desenvolvemento do capitalismo, é dicir, sempre vai haber ciclos onde as etapas de crecemento e esplendor van ir seguidas por etapas de crise, máis ou menos profunda, pero crise. Neste caso concreto, na crise que estamos a sufrir neste momento, unha cousa é que non se quixera ver por parte dos propios especuladores e quen se estaban a facer ricos, e que diso participaran tamén os gobernos, e outra completamente distinta, que os analistas, as economistas e mesmo coñecidos especuladores mundiais, como o propio Soros, non estiveran anticipando a crise antes do ano 2008. É máis, moitos destes especuladores gañaron máis nos momentos iniciais da crise. E outros economistas, como o premio noble Stiglitz, tamén o tiñan anunciado, no sentido de que era imposíbel que se mantivese a etapa que se estaba vivindo de enormes lucros especulativos. Mais a Galiza chegou de maneira algo serodia.. Hai dúas cuestións importantes a ter en conta. A primeira é que temos que analizar a economía interior galega situada no contexto da economía mundial. Hoxe, os lazos de unión do desenvolvemento da economía dun país como o noso, no espazo económico no que vivimos, son fortes e ineludíbeis á hora de analizar a evolución. Outra cousa é que o estourido, os primeiros síntomas da crise no punto central onde comeza a manifestarse, se propaguen de maneira automática para o resto das economías. No noso país, naquel momento, por propias razóns deses fíos de unión pode tardar uns meses ou pode tardar un ano en se manifestar, pero iso non quere dicir que non vaia existir aquí. En todo caso, podemos recordar que todas as medidas económicas que no campo das relacións bancarias e do resto dos intermediarios financeiros se levaron a cabo, por parte dos propios gobernos, foron un colaborador neto para que a crise atinxise unha dimensión que ao mellor non era esperábel. [Podes ler a entrevista íntegra no Sermos Galiza 237, á venda na loxa e nos quiosques e puntos de venda habituais]


Summary: O candidato de Compromiso cre "indigno" que presidda a Xunta "alguén que non se poría nervioso por devolver competencias a Madrid"

Xoán Bascuas xogaba na casa este martes. Por primeira vez na súa primeira e maratoniana campaña electoral o candidato de Compromiso por Galicia á Presidencia da Xunta presentaba as propostas da formación galeguista nun mitin na súa cidade, Compostela. Se cadra por iso o líder de CxG amosou especial énfase á hora de solicitar o apoio do electorado para o seu partido, a mesma "confianza" que el ten "nos galegos e nas galegas", asegurou ante os arredor de 250 militantes e simpatizantes situados no semicírculo de cadeiras disposto en torno ao atril. Flanqueado por senllas bandeiras de Nunca Máis o aspirante de Compromiso asegura que, de chegar ao Parlamento nunhas eleccións que non están "resoltas", o seu partido centrará o groso dos seus esforzos na defensa dos servizos públicos. "Educación, sanidade e servizos sociais son para nós castelos inexpugnables", promete, nun contexto no que non cre que se "poida considerar digno" a "un presidente que lle retira a axuda" das institucións públicas "a quen máis o necesita". Isto, di, é o que fixo reiteradamente Alberto Núñez Feijóo ao longo do seu mandato mentres, ao tempo, "di que non se poría nervioso por devolver competencias a Madrid", algo que "nin a sacrosanta Dolores de Cospedal consente". Feijóo, lamenta, "non cre na capacidade dos galegos". "Nós acreditamos realmente no autogoberno", di, mentres o PP quere converter o país "na Comunidad Autónoma de la Región de Galicia, como Murcia". "Feijóo quere converter o país na 'Comunidad Autónoma de la Región de Galicia", ironiza Bascuas Este autogoberno, explica, empregarao Compromiso para, por exemplo, rematar coa "irresponsabilidade do Goberno" que provoca que as mulleres galegas teñan que "soster o Estado do Benestar galego", converténdose "no auténtico goberno galego". "Se aceptamos que son elas as que sosteñen este país, que inxusto é este Goberno e quen consente este Goberno", conclúe, en referencia ao PP. "Podemos darlle un xiro de 180 graos ao que están facendo", asegura. "O Goberno é imprescindible" Non foi Bascuas o único protagonista do mitin de Compostela, especialmente relevante na campaña de CxG. Antes dirixíronse á concorrencia tres mulleres de diferentes xeracións, a comezar por Ariadna García, membro da Mocidade Nacionalista Galega e convencida de que cómpre falar dunha "Galicia soñada" na que dar a "loita da utopía". E da mocidade de García á veteranía da histórica nacionalista Encarna Otero que, dende a referencia ao xuízo de Nunca Máis, se pregunta se "veremos algunha vez os banqueiros xulgados por roubar". Isto, como no caso do Prestige, precisa "mobilización social", xa sexa para "reclamar os cartos roubados nas preferentes" ou os servizos sociais. Pero esa mobilización "non chega", advirte: "o Goberno é imprescindible", un eido no que reivindica o labor do bipartito na Xunta. "As mulleres, que sabemos de ilusión e de traballar cantando seremos un elemento fundamental" para a "esperanza do país". "Iso é o que quere Compromiso", proclama. A nómina de intervencións completouna a economista Xulia Guntín, quen coida que o "reto" de CxG é lograr que "a cidadanía volva confiar na política" a través dun "modelo de crecemento diferente", baseado "na innovación, no crecemento, na creatividade e no emprendemento". Este modelo contraponse ao de Feijóo, afirma, para quen Galicia non é "un país para gobernar", senón que está centrado en xestionar "unha máquina de gañar eleccións".CxG "non vai estar na carreira do 'e eu máis", senón que "faremos propostas cribles, para que a xente crea en nós".


Summary: BNG e PSOE manifestaron o seu rexeitamento ao texto, que derroga o 57% da lei contra os incendios florestais que aprobara o bipartito e que deixa o monte galego "ao dispor do capital financeiro"

Cos cualificativos de "privatizadora" (BNG) e "incendiaria" (PSOE) manifestaron as dúas forzas políticas da oposición o seu rexeitamento no pleno do Parlamento a unha Lei de Montes que saíu adiante, máis unha vez, cos votos dun PP que goberna con maioría absoluta. O debate de votación xirou ao redor das implicacións que o novo texto terá nas accións de prevención e loita contra os incendios florestais, xa que a formación conservadora anulou a Lei que, sobre esta materia, aprobara na lexislatura anterior o Goberno bipartito. A voceira de Agricultura e Montes, Tareixa Paz, queixouse da "covardía política" da que fixo gala o PP para abandonar "importantes recursos" contra os lumes, e criticou a aposta polos cultivos enerxéticos fronte unha segunda territorialización do monte galego como motor de desenvolvemento económico e a súa posta en valor. "Non ampararemos ningunha lei que poña en risco os veciños", dixo Sonia Verdes desde as filas do PSOE, quen se sumou ás críticas de Paz para denunciar que "vostedes están a cargarse a lei de prevención sen criterio técnico", xa que a norma que esta terza saíu adiante derroga o 57% da lei de incendios do bipartito. "Esta lei permite que ao pé da miña casa, onde hai un pequeno grupo de vivendas que non está delimitado como núcleo rural, unha empresa poida plantar eucaliptos a menos de 50 metros", denunciou Verdes, quen se referiu ao lume que calcinou as Fragas do Eume para lembrar á Xunta que "alí onde os veciños loitaron sós contra as lapas, poden plantarse agora superficies de máis de 50 hectáreas a menos de 50 metros das casas". Unha lei contra os lumes que o PP nunca acatouPor suposto, o PP saíu en defensa da norma que aprobou en solitario. A deputada Emma Álvarez cualificou o texto de "histórico", ao ser o primeiro en 30 anos, e dixo que o que se intentaba era "clarificar os distintos usos" das terras, e non dixo nada sobre a loita contra os lumes. Voltando ás bancadas do BNG, Tareixa Paz acusou a formación convervadora de deixar o monte galego "ao dispor do capital financeiro", e recalcou a negativa do PP a procurar un consenso na redacción da nova Lei, informando de que no Consello Florestal de Galiza houbo posicionamentos en contra, aínda que a formación conservadora "siga afirmando a boa disposición coa que foi aceptado o novo proxecto lexislativo". Criticou tamén a nacionalista a "vulneración" e a "obxección de conciencia activa" á que o PP someteu a lei de incendios que herdara da lexislatura anterior desde o momento mesmo de pisar a Xunta, e acusouno de pretender, "a través de medidas lexislativas" a florestación de terras agrarias, ao derrogaren un artigo da Lei de Prevención de Incendios Forestais relativo á defensa dos solos urbanos e núcleos rurais, labradío, pastos, prados e cultivos, a partir de agora e coa aprobación da Lei de Montes, manifestou, "estas zonas, con independencia da súa cualificación, poderán ser repoboadas".


Summary: O cabeza de lista do Bloque por Lugo sorprende cos seus heterodoxos discursos, nos que mestura a mensaxe electoral dos nacionalistas con chanzas co público e mesmo cancións

"Hai que botarlle algo de humor, que aos mitins tamén vimos rirnos algo". En tempos de dura crise económica e de discursos políticos construídos ao ritmo que marcan os argumentarios diarios non é doado atopar un verso solto, menos aínda no medio dunha campaña electoral como a que nestas semanas vive Galicia. No tenso panorama previo ao 21-O non foron poucos os simpatizantes do BNG, pero tamén a prensa que segue os actos de campaña da formación nacionalista, que saíron sorprendidos dalgún dos actos da formación, especialmente na provincia de Lugo. O motivo? A personalísima posta en escena do cabeza de lista do Bloque por esa circunscrición, Cosme Pombo, o ex delegado da Consellería de Vivenda na provincia luguesa, practicamente inédito ata o momento na escena política galega. O debut de Pombo nos grandes auditorios electorais produciuse o pasado 30 de setembro, cando na convención celebrada polo BNG en Compostela relatou ante os presentes a importancia da "terra que nos dá de comer" a través da canción que el, mestre de profesión, lle ensinaba ao seu alumnado cando estivo a traballar en Catalunya. Aquela primeira intervención non foi a excepción. Ben ao contrario, o nacionalista foxe da ortodoxia á hora de explicar as propostas do programa frontista con discursos inzados de metáforas, salferidos de anécdotas e, en máis dunha ocasión, culminados con música. "O PP mételle 'drogha' no colacao dende a mañá a todo o mundo, para que a xente non pense nas eleccións", ironiza Con este xeito de proceder Pombo logrou arrincar máis dun sorriso en diversos mitins, como o recentemente celebrado en Monforte. "Non o dixeron os meus compañeiros, pero vouno dicir eu... unha cousa boa que ten o PP", introduciu. "Enfréntannos a uns cos outros", sentenciou, para despois explicalo cun ilustrativo exemplo: cando "os cazadores andan ao xabarín", guíndanlles aos seus cans "o oso pelado, e a carne vai para outro lado". Na actual conxuntura sociopolítica, detalla, o PP "manda o chuletón para os bancos, tírannos a nos o oso e empezamos a mordernos uns aos outros" e así, por exemplo, "os que están no paro din: "estes desgraciados dos funcionarios, que lles quiten a paga!". Os populares, acrecenta, "métenlle drogha no colacao dende a mañá a todo o mundo, para que a xente non pense nas eleccións". "Hai que alegrarse, quérennos convencer de que non hai maneira, pero un pobo que cre nel, fai o que queira", animou á concorrencia, xusto antes de botar un grolo de auga para aclarar a gorxa e culminar cunha canción. O candidato, mestre de profesión e gaiteiro de afección, coida que un bo símbolo da mensaxe política que está a transmitir é a Gaita irreal popularizada por Suso Vaamonde e por iso canta "leva a terra con il, sen il sabelo". O auditorio encheuse de aplausos.


Summary: Mergullámonos na historia desta asociación cultural cun proxecto baseado na divulgación, o ensino, a produción e a investigación

aCentral Folque ofrece un ensino nos diferentes eidos do patrimonio musical galego, fundamentalmente instrumentais: gaita, percusión, sanfona, requinta, violino, acordeón diatónico e canto. Funciona, principalmente como asociación e como sociedade limitada (SL), é dicir, unha parte da asociación está vinculada o que é o ensino e a divulgación da música tradicional, mentres que pola outra banda se desenvolve a venda de grupos e outras producións vinculadas á escola. A coordinadora pedagóxica da aCentral Folque, Gema Pérez, explica as bases fundamentais do proxecto, que son: divulgación, ensino, produción, e investigación. "Son as catro cousas que facemos entorno á música tradicional e popular galega dende unha perspectiva bastante aberta. Nós conectamos con Brasil, Cuba, Portugal, e outras tradicións musicais vinculadas a Galiza. Tamén nos atopamos en contacto con outras tendencias actuais como a música electrónica, Jazz..." "A música somos todos, é unha manifestación cultural" aCentral Folque é un colectivo de música que se enfrontan aos distintos retos que o sistema lle presenta á música e que a música, a súa vez, lle presenta ao sistema. Contan con AFI, na cidade de Pontevedra, unha escola dedicada exclusivamente para nenos e que segue a mesma liña de ensino ca aCentral Folque. "A escola para nós é a semente de todo o que acontece, é a comunicade, que é moi importante. A música somos todos, é unha manifestación cultural", engade Gema Pérez. Actualmente aCentral Folque logra manterse con vida grazas á axuda do Concello de Santiago, que lle ofrece os locais que dedican á escola e certos acordos coa Deputación. "Houbo momentos de bonanza nos que recibimos subvencións que cubrían as nosas necesidades como escola pero hoxe en día é un desastre a axuda que recibimos por parte da Xunta. Tamén é un condicionamento político ao fin o cabo, algúns poden darche e outros non", quéixanse dende o centro. Para os membros do centro, a música é todo. Forma parte das súas vidas e das súas relacións coas persoas. Observándoos comprendemos que é algo emocional e moi importante tanto para a súa vida como para o mantemento das nosas tradicións. "Onde hai talento hai creación" No caso de Gema as persoas do seu redor, como a súa familia, que non se dedican a música, levan toda a súa vida escoitándolle falar de música, isto reflexa o lugar que ocupa na súa vida. "É algo fascinante dedicarlles a túa música ás persoas que queres, aínda que tamén é unha ferramenta de reivindicación e comunicación. A música fai parte de todo e teño a sorte de que para min sexa tamén unha vía profesional." Cando lle preguntamos a Gema en que punto se atopa a música tradicional galega a día de hoxe, responde convencida que nunca se coñeceu tanto o folclore nin nunca houbo xente tan preparada coma agora. Mais pola contra Davide Salvado, mestre de canto, afirma que este proxecto ten moita menos influencia na música tradicional do que debería "Aínda que ofrecemos clases impartidas por grandes profesionais da música o noso alumnado tampouco é moi elevado", responde Davide. Mencionando se este problema pode ter algunha relación co custe das matrículas dos cursos, Davide confirmou a nosa sospeita, mais reafirmouse dicindo que a oportunidade de aprender con estes profesionais xustifica o desembolso económico. Este problema da crise vai moito máis aló, non é que só poida afectar no número do alumnado do centro, senón que pode repercutir no traballo profesional e no día a día dun músico. Porén, Gema ten unha visión máis positiva "Iso para o músico non vai ser o que lle pare o carro. A motivación económica non é a principal para quen se dedica á música. Onde hai talento hai creación", puntualizou.


Summary: O Goberno galego acorda reducir o dispositivo antiincendios

O Goberno galego estuda cobrar ás compañías propietarias das residencias privadas intervidas durante a pandemia do coronavirus os custos derivados desta actuación. Segundo sinalou Alberto Núñez Feixoo, en resposta a unha pregunta formulada por Nós Diario, na rolda de prensa posterior ao Consello da Xunta, "non imos asumir os custos das residencias privadas". "Os custos adicionais nos que incorremos nas residencias privadas", en referencia a aquelas intervidas durante a emerxencia sanitaria, "haberá que sentar e ver como se liquidan. Non son custos da Xunta, senón obrigas das empresas privada", acrecentou. Os centros de maiores nos que tivo que tomar o control a Xunta da Galiza durante a pandemia, diante da situación que se viviu debido ás deficiencias na súa xestión, foron os xeriátricos de DomusVi Aldán, en Cangas, e do Barreiro, en Vigo; así como a residencia A Nosa Señora de Fátima, no Barco de Valdeorras. As dúas primeiras foron intervidas o 30 de marzo e a terceira o 12 de abril, continuando actualmente nesta situación. Segundo puido saber Nós Diario, a intención do Goberno galego é devolver a xestión ás empresas titulares o vindeiro 30 de maio, aspecto que está a provocar unha importante preocupación entre as residentes e as súas familiares. Pladiga 2020 Na rolda de prensa posterior ao Consello, Feixoo deu a coñecer o Plan de prevención e defensa contra os incendios de Galiza (Pladiga) para 2020. O operativo desta tempada reduce de 71 a 28 as chamadas parroquias de alta actividade incendiaria, que son as máis vulnerábeis ante os lumes forestais. O mandatario galego agarda que o plano se aprobe definitivamente "no mesmo mes de maio", unha vez que sexa sometido á valoración do Consello Forestal da Galiza. Feixoo volveu realizar boa parte da súa intervención televisada en chave electoral e apostou de novo nunha redución do tempo de campaña. "Está enriba da mesa acurtar a campaña. Se o resto de forzas queren, o PP debería aceptalo. Dá a sensación de que hai forzas que non querían eleccións e porén xa tiñan pagada publicidade en radios e prensa. Non é disparatado pensar que a situación sanitaria aconselle reducir a campaña", sinalou Feixoo. Sen plan de seguridade O presidente da Xunta volveu recoñecer na rolda de prensa que Galiza carece a esta altura dun protocolo sanitario para garantir a seguridade das eleccións.


Summary: Seguro que non queremos conformarnos coa política lingüística de xirasol, verdade? Aínda que nola poñan con apelido galego e aínda que nos digan que a mala mala é a de palma, unha mellor política lingüística teremos que desenvolver para o presente e futuro do noso idioma.

Á ensalada hai que lle botar aceite do bo, pero as croquetas pódense fritir en aceite do barato. De oliva, do bo, e de xirasol, do barato, que é o mesmo que dicir do malo, do cativo. Así é como sempre se diferenciou o aceite na miña casa. Por iso me chama a atención, cando almorzo pola mañá, que as galletas publiciten vistosamente no seu paquete que están feitas con aceite de xirasol. E por que ese empeño en que saiba, xa cando as vou mercar, que levan produto cativeiro? Pois porque seica xa hai outro peor, o de palma, que ese si que é malo malo. Xa ves, para que algo deixe de ser malo, non ten por que mellorar. Abonda con que se cree algo peor. E seica coas cousas da lingua estamos en tempos en que o menos malo xa ben nos ten que valer. Así que, non te queixes porque sexa malo, que xa sabes que podía ser peor! Se antes nos laiabamos do bilingüismo enredante, agora poñémolo en valor, que, a ver, polo menos tamén está en galego, non? Se agora obrigan a publicar todas as convocatorias de subvencións en castelán, para non "escurecer", tampouco será para tanto, que polo menos non prohiben que tamén teñan unha versión en galego. Se mesmo lles chamamos dinamización lingüística ás actividades culturais con tal de que estean en galego e apoiamos que se fagan convocatorias de subvencións para, cos cartos da lingua, convocar certames literarios ou facer folletos (pero na nosa lingua, eh!). Non, se a política lingüística fraguiana tampouco debía estar tan mal, que a baixa intensidade sempre foi mellor que o amortuxamento ou o repregamento. A acción e o interese pola posta en valor e o uso normalizado do galego sempre dependeu daquelas persoas activistas social ou politicamente organizadas. E son, somos, quen agora temos que loitar para procurar evitar que mesmo haxa institucións gobernadas polo nacionalismo en que a páxina web non teña versión en galego, que defendan xudicialmente que non teñen por que ter competencias en normalización lingüística ou que contraten servizos de atención telefónica en que se lle nega á cidadanía a atención na lingua propia do país. E si, iso está a pasar. Son, somos nós quen nos temos que queixar e procurar evitar que nesas institucións nin sequera se cumpra a lexislación de mínimos cualificada de raquítica. Que a sinalización de obras ou estradas exclúa o galego. Que os pregos de contratación se fagan en castelán. Que a música en galego quede secundarizada nas festas e festivais. Que se desprace (ou desprece) o traballo técnico pola normalización lingüística. Que nin pola cabeza de ninguén pase fixar criterios idiomáticos para contratar servizos, mercar equipamentos ou encargar programas informáticos. Que o galego estea invisibilizado en campionatos deportivos ou campamentos xuvenís. Que nin haxa área política nin técnica específicas para a planificación e intervención na procura da mellora do uso e prestixio da lingua... Porque se esas persoas se desactivan, nos desactivamos, a pasividade e deixazón de organizacións e entidades vai ir, aínda, a máis. E seguro que non queremos conformarnos coa política lingüística de xirasol, verdade? Aínda que nola poñan con apelido galego e aínda que nos digan que a mala mala é a de palma, unha mellor política lingüística teremos que desenvolver para o presente e futuro do noso idioma.


Summary: O presidente dos EUA, Donald Trump, vén de informar da autorización ao Pentágono para enviar máis tropas en Oriente Medio, uns 1.500 efectivos. Trátase dunha nova presión sobre o Irán.

A tensión entre os EUA e o Irán dá un paso máis após coñecerse o envío de 1.500 militares estadounidenses a Oriente Medio. Tamén enviarán un batallón do sistema antiaéreo Patriot e mais un escuadrón de cazas e avións de recoñecemento. Ademais, o secretario de Estado dos EUA, Mike Pompeo, confirmou a aprobación de 8.100 millóns de dólares en transferencias de armas a Arabia Saudita, Xordania e os Emiratos Árabes Unidos, aliados dos estadounidenses no golfo pérsico. A xustificación desta nova ameaza é, segundo Pompeo, "disuadir a agresión iraniana". Desde principios de maio, os EUA escudáronse en que os seus intereses e o dos seus aliados se ven prexudicados ante unha "ameaza críbel" do Irán, sen daren máis dados. Foi neste mes cando Trump comezou a reforzar o seu continxente militar na zona. O presidente iraniano, Hasán Rohaní, puxo de manifesto que a guerra que promoven os EUA é económica e que non existe ningunha ameaza militar por parte do Irán. O aumento da tensión entre ambos os países coincide co primeiro aniversario do abandono do pacto nuclear de 2015 por parte dos EUA. Desde ese abandono, o Goberno de Trump reactivou as sancións contra o Irán e instou os países de todo o mundo a deixaren de comprar petróleo iraniano baixo ameazas de castigos.


Summary: As inscricións nas oficinas de emprego en outubro aumentaron case un 3% e descenderon un 9% a respecto do pasado ano. Actualmente cotizan en Galicia unhas 951.000 persoas, mentres que en 2011 estaban afiliadas á Seguridade Social unhas 974.000.

Este martes coñeceuse o penúltimo dato de desemprego previo ás eleccións xerais. Trátase do paro rexistrado, o que mide as persoas inscritas nas oficinas de emprego. No conxunto do Estado reflicte unha suba mensual do desemprego do 2% e en Galicia, de case un punto máis, quedando o dato en 222.092 persoas, un 9% menos que hai un ano. A afiliación á Seguridade Social, pola súa banda, descendeu un 0,65% intermensual e aumentou case un 2% a respecto de 2014. Así as cousas, atendendo a estes datos no derradeiro treito da lexislatura estatal Galicia ten menos persoas rexistradas no paro que cando Mariano Rajoy gañou as eleccións, pero tamén menos persoas a traballar. En novembro de 2011 cotizaban en Galicia 974.000 persoas e agora fano unhas 951.000 Durante os últimos anos o dato do paro rexistrado foi o preferido tanto pola Xunta como polo Goberno central, ao reflectir menos persoas desempregadas que a Enquisa de Poboación Activa, o estudo que é homologable internacionalmente. Así e todo, a baixada das persoas inscritas neste rexistro non implica necesariamente que haxa máis xente traballando. Segundo as cifras medias de afiliación á Seguridade Social, cando o PP logrou a súa maioría absoluta no Congreso, en novembro de 2011, estaban cotizando en Galicia algo máis de 974.000 persoas e o pasado outubro facíano algo máis de 951.000, o que implicaría que hai unhas 20.000 persoas menos traballando. Os propios datos do paro rexistrado indican, pola súa banda, que non todas as baixas na oficina de emprego se deben a que as persoas inscritas atopasen un traballo, máis aínda cando esta inscrición só é obrigatoria se se está a percibir unha prestación por desemprego, axudas cuxa cobertura descendeu notablemente durante a crise. Así, por exemplo, naquel novembro de 2011 déronse de baixa máis de 31.000 demandantes de emprego en Galicia, pero só 16.000 o fixeron por atopar un emprego. O pasado setembro -último dato dispoñible- houbo unhas 45.000 baixas, das que 26.000 se deberon a colocacións, algo menos do 60%. A calidade dos novos empregos As leves melloras nas grandes cifras de emprego veñen dadas, en boa medida, por contratacións que afondan na precariedade do mercado laboral. Así, por exemplo, o pasado setembro rexistráronse en Galicia máis de 86.000 contratos, dos que apenas 4.000 eran indefinidos, segundo o Instituto Galego de Estatística. Dentro dos contratos temporais os máis numerosos seguen a ser os de menor duración, cunha tendencia á alza dos que duran menos dunha semana -máis de 25.000 o pasado setembro- e dos que son temporais e teñen unha duración indeterminada -máis de 33.000 no último mes rexistrado-. Mentres, o número de contratos indefinidos e de contratos que duran entre seis meses e un ano apenas variou nesta etapa. Estas cifras rexistradas nas oficinas de emprego retratan un mercado laboral galego que, segundo a Enquisa de Poboación Activa, cada vez ofrece menos postos de traballo. A evolución indica que, ás portas das eleccións, o emprego en Galicia pouco máis fixo que recuperarse de parte do seu deterioro. Así, por exemplo, a taxa de ocupación -porcentaxe de poboación que ten traballo- está no 44% e a finais de 2011 estaba no 45%, dende onde descendeu ata o 41% no ano 2014. Mentres, o mandato de Rajoy péchase cunha taxa de paro en Galicia do 17,7%, menor á media estatal pero un chisco superior á rexistrada cando comezou a gobernar, que era do 17,1% e que nesta etapa chegou a superar o 23%.


Summary: A Lei Galega de Identidade de Xénero é a principal reivindicación das diferentes entidades que forman parte do tecido Trans de Galiza de cara ás eleccións galegas. Estas asociacións reclaman o recoñecemento da identidade de xénero en todos os ámbitos da vida, así como unha carteira de servizos e políticas públicas a favor da inclusión das persoas trans na sociedade.

Colectivos como TransForma Unión Trans, Arelas, Ultreia LGTBI, Alas Coruña e o Comité Antisida da Coruña Casco veñen de presentar as medidas que lles fixeron chegar ás formacións políticas que concorren ás eleccións galegas co fin de que se aprobe unha Lei Galega de Identidade de Xénero para 2017 consensuada coas asociacións que traballan neste ámbito. O documento das 10 propostas básicas, ao que tivo acceso Sermos Galiza, avoga nunha carteira de servizos médicos que garanta a "despatoloxización da transexualidade", os tratamentos específicos e, no seu caso, as cirurxías de reasignación sexual necesarias, así como a creación dunha unidade asistencial de referencia para identidade de xénero. Concienciar e sensibilizar Aliás, os colectivos reclaman a inclusión da diversidade sexual e de xénero nos currículums educativos e nos plans de convivencia para atallar os casos de acoso e a existencia dun documento identificativo transitorio para todas as persoas que residan na Galiza e que non se sintan identificadas co nome e o xénero rexistrado. Os colectivos apostan en incidir en ámbitos como o da cultura, o deporte e os medios de comunicación Un observatorio LGTBI de investigación, control, atención integral e asesoramento xurídico; o traballo de sensibilización e concienciación e a realización de plans de fomento do emprego e do autoemprego son outras das medidas promovidas polos colectivos, que apostan tamén en incidir en ámbitos como o da cultura, o deporte e os medios de comunicación. O colectivo trans tamén demanda no documento a creación dun plan de inclusión que loite contra o estigma e discriminación das persoas trans e un réxime sancionador dentro da citada lei para punir a exclusión social e todo tipo de violencia debido á identidade de xénero ou sexual. "Trato indigno" por parte do PP As entidades, que presentarán esta sexta feira os apoios ás súas demandas, denuncian o "trato indigno" recibido pola presidenta de TransForma Unión Trans, Sara Romero, na reunión que mantivo con representantes do PP, Susana López Abella e Gonzalo Trenor.


Summary: O colectivo afea que o presidente da Xunta estea a actuar como "voceiro mediático da pandemia" e demanda que tome medidas drásticas nas residencias, pois acumulan case a metade dos pasamentos desde que se coñeceu o coronavirus.

A Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública vén de atacar a estratexia da Xunta para tratar os datos relativos a afección do coronavirus e o funcionamento das residencias na Galiza. O colectivo critica que o presidente de Xunta, Alberto Núñez Feixoo, tomara o papel de "voceiro mediático da pandemia", pois entende que con iso quere "sacar rendibilidade partidista". Ao parecer desta entidade, co "parte diario" pode tirar partido "das especiais condicións xeográficas, poboacionais e sociais" do país, que "protexeron relativamente" dun contaxio máis masivo pola Covid-19. Un dos reproches que fai a asociación é que "o presidente, imbuído dunha sorte de autoridade científico-sanitaria, dá continuos consellos e propostas as autoridades ministeriais sobre decisións epidemiolóxicas relacionadas coa pandemia". Neste sentido, critican que pola contra non estea a informar de quen forma parte do comité clínico que asesora ao Goberno galego e en que se fundamentan as decisións que se foron tomando até o de agora. Esta organización tampouco entende as medidas restritivas que afectan especialmente as zonas fechadas perimetralmente e aos negocios alí instalados porque Feixoo "segue sen adoptar medidas contundentes sobre as residencias de maiores onde se concentra o 50% das mortes pola infección". Refírense, neste caso, tanto a aquelas vinculadas aos xeriátricos que teñen lugar nos hospitais como ás que decorren nas propias instalacións. Ao seu entenden, non hai decisións drásticas "para non danar o seu negocio". Case a metade Nun comunicado, insta a actuar xa porque cando se chegou á cifra de 1.060 vítimas, 470 eran usuarias e usuarios dos centros residenciais de maiores". Ao fío da evolución da segunda onda da pandemia en lugares como varios espazos xestionados por DomusVi e San Rosendo ou problemas en vilas como Ribadumia e Mos, lamentan que non se esté intervindo a maioría dos centros como podería facerse. "Consideramos escandaloso que, mentres que o PP e o señor Feixoo, culpan dos contaxios ás familias e ao persoal das residencia, o mesmo Partido Popular defenda ás empresas que as xestionan, algo que rexeitamos de plano, como está sucedendo, na Comisión Parlamentaria creada para analizar as causas e consecuencias da pandemia", subliña a agrupación.


Summary: Advirten de que o etiquetado Nutriscore pode inducir a erros interpretativos, chegando a clasificar como non saudábeis alimentos amplamente recoñecidos como tales e que forman parte do patrimonio gastronómico galego.

O Goberno español ten pensado aprobar antes de final de ano o etiquetado Nutriscore, un sistema europeo que clasifica os alimentos en función da súa calidade nutricional. En concreto, a través dun algoritmo distribúe cada produto nunha escala de cinco cores e letras co fin de facilitar ás persoas consumidoras a comprensión das propiedades alimentarias dos produtos. Porén, varios selos de calidade galegos, denominacións de orixe protexida e indicacións xeográficas protexidas advirten de "erros desmesurados" no sistema de etiquetaxe, polo que piden ao Goberno español, e nomeadamente ao ministro de Consumo, Alberto Garzón, que "recapacite e poña en suspenso" a súa implantación "mentres se solucionan as deficiencias". Nun comunicado conxunto, os consellos reguladores das denominacións de orixe protexida (DOP) Arzúa-Ulloa, Mexillón de Galiza e Queixo Tetilla, xunto cos das indicacións xeográficas protexidas (IXP) Carne de Vacún da Galiza e Castaña da Galiza, advirten de que o etiquetado Nutriscore "pode inducir a erros interpretativos por parte das persoas consumidoras, chegando a clasificar como non saudábeis alimentos amplamente recoñecidos como tales e que forman parte do noso patrimonio gastronómico". Na súa opinión, os selos de calidade, uns distintivos potenciados polas institucións europeas como identificadores de alimentos cunhas bondades intrínsecas, que forman parte da dieta tradicional e que, ademais, aseguran unha remuneración xusta para as súas produtoras, son "unha solución considerabelmente máis adecuada que Nutriscore". Nesta liña, critican que Nutriscore funciona "cun algoritmo pensado e aplicábel a outra tipoloxía de alimentos" e insisten no feito de que "non demostrou ser un sistema capaz de transmitir ás persoas consumidoras as verdadeiras propiedades nutricionais dun produto de maneira totalmente fiábel". Demanda en auxe Outro dos argumentos que esgrimen estes consellos reguladores para defender os seus selos é que as persoas consumidoras, cada vez máis informadas e preocupadas polo que meten na cesta da compra, "amosan unha crecente preferencia por produtos con DOP ou IXP", tal e como acredita o informe Hábitos de alimentación 2019 da Unión de Consumidores da Galiza, que constata un aumento de 12,8% na demanda de alimentos amparados por insignias de calidade. "Os alimentos amparados polas DOP e as IXP representan o antídoto para prescribir", conclúen, "porque sintetizan a mellor tradición alimentaria contrastada pola práctica inmemorial e ligada ─no caso galego─ a un territorio, Galiza, cuxa despensa acredita xusta fama e prestixio". Por todo iso, insisten en pedir ao Goberno español que suspenda a súa implantación, e máis após constatar o "profundo rexeitamento" que está a xerar este sistema de etiquetado "entre relevantes actores do sector agroalimentario español pero tamén entre profesionais nutricionistas do noso país e mesmo noutros países europeos" polos erros interpretativos que pode chegar a inducir.


Summary: A iniciativa acada os 1.500 apoios que se marcara como aval para presentar unha lista de confluencia aos comicios locais e únese á Marea Atlántica, que confirmou xa que estará presente nas eleccións. O movemento ourensán empeza agora os contactos coas formacións políticas.

As mareas van confirmando a súa presenza nas vindeiras eleccións municipais de 2015 en Galicia. Foi a Marea Atlántica, a finais do pasado mes de setembro, a primeira que anunciou que presentaría candidatura aos comicios locais logo de superar as 2.500 sinaturas de apoio ao seu manifesto que se exixía como aval cidadán para presentar unha lista de confluencia. O pasado mércores foi Ourense en Común, a segunda das iniciativas populares que xurdiu con forza no país, a que deu o paso tamén logo de alcanzar os 1.500 apoios que neste caso se puxera como condición para continuar adiante. Ourense en Común superou os 1.500 apoios que se marcara como aval cidadán para confirmar a candidatura ás municipais Desde o movemento non dubidan en amosar a súa "satisfacción" tras cumprir cun obxectivo "bastante ambicioso" tendo en conta a poboación de Ourense, e tamén polo feito de que este aval se acadase seis días antes de que rematase o prazo marcado. Reforzan así o proceso para unha candidatura cidadá xa confirmada e que segue o ronsel da Marea Atlántica en Galicia e que antes marcara Guanyem en Cataluña. "O noso programa actualmente só ten dous puntos: participación cidadá e transparencia. O resto querémolo construír dende abaixo e de modo horizontal coa participación dos barrios e habitantes de Ourense, para dotarnos, entre todas, dunha ferramenta efectiva para a solución dos nosos problemas". Ese é o obxectivo fundacional dun proxecto que suma achegas de movementos sociais, cidadás e políticos e que comeza agora outra fase de cara á sumar xente e máis apoios de cara á candidatura. A iniciativa cidadá comeza a vindeira semana a rolda de contactos con movementos sociais e políticos "Non podemos acelerar os tempos, pero tampouco deixarnos levar", recoñecen en Ourense en Común, que na vindeira semana comezará xa a rolda de contactos con organizacións políticas e sociais. Un contacto "bidireccional" no que o movemento explicará as súas ideas básicas para a cidade e para o proxecto e no que as diferentes formacións expresarán a súa dispoñibilidade a unirse á iniciativa, pero tamén as posibles eivas e problemas que lle ven. "Queremos xuntarnos por unha proposta colectiva da cidade que queremos", insisten. Pero non queren unha suma de siglas. Como no caso da Marea Atlántica da Coruña, que recoñecen como referente polo seu funcionamento e bagaxe, o obxectivo é conseguir a "xenerosidade" daquelas formacións e movementos que compartan obxectivos para que se dilúan no proxecto que debe ser "claramente cidadán". Ourense en Común apela á "xenerosidade" das organizacións políticas e sociais para se diluír na súa marea "sen siglas" O que parece claro é que en Ourense, unha cidade asolagada desde hai tempo tamén por múltiples casos de corrupción, haberá unha alternativa electoral. Os primeiros achegamentos informais ás formacións da esquerda alternativa revelan que hai "sintonía", segundo as fontes consultadas, para poder conformar unha candidatura unitaria e conxunta baseada na xente e sen siglas. Ao apoio inicial á confluencia que amosaron xa a nivel galego Anova, Espazo Ecosocialista, Equo, Compromiso ou mesmo Esquerda Unida podería tamén xuntarse Podemos, logo de que a formación que lidera Pablo Iglesias optase por "apoiar e implicarse" nas iniciativas municipalistas que respecten os valores do partido. O seu círculo na cidade das Burgas -e co que xa houbo contactos a nivel individual- anunciou xa que manterá unha xuntanza con Ourense en Común e que será a asemblea quen decida se finalmente se xunta ao proxecto. Nin tan sequera o BNG, que xa anunciou que presentaría candidatura propia, está descartado para a marea ourensá. Ás xuntanzas por barrios e sectoriais seguiralle a elaboración dun programa conxunto en xaneiro O que si está claro é o calendario. A iniciativa comeza agora unha serie de xuntanzas por barrios e sectoriais para ir recollendo achegas cidadás para o proxecto común. No vindeiro mes de decembro levará a cabo unha serie de econtros nos que se avaliará a situación para en xaneiro elaborar un programa conxunto e confirmar unha candidatura cidadá xa en febreiro. É, con matices, o calendario que as distintas mareas que agroman en Galicia pretenden seguir co obxectivo de "gañar" as cidades para a cidadanía. A Coruña e Ourense contan xa con dúa propostas reforzadas, mentres Vigo, Ferrol, Compostela ou Pontevedra traballan tamén por asentar as súas iniciativas municipalistas. O taboleiro, non hai dúbida, ten novas pezas.


Summary: A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, rexeita o sistema de áreas sanitarias proposto pola Xunta para levar a cabo a desescalada na Galiza e aposta polo comarcal. Pídelle a Núñez Feixoo que rectifique a súa decisión de consentir o mando único do Estado para reclamar autogoberno e tomar decisións nesta crise sanitaria.

A líder nacionalista, Ana Pontón, explicou após a reunión telemática entre o presidente da Xunta e o resto de grupos do Parlamento galego que tanto o modelo comarcal como a capacidade de tomar decisións desde Galiza son esenciais para que as medidas de relaxación do confinamento "funcionen no caso de galego". "Feixoo debe rectificar a súa decisión de defender que Madrid siga tomando as decisións. Na práctica tomar decisións co esquema do que pasa en Madrid non se adapta a Galiza. É un erro", recalcou. Desescalada comarcal O BNG tampouco ve con bos ollos a proposta do Goberno galego de optar por unha desescalada baseada no criterio xeográfico das áreas sanitarias, xa no caso de "Lugo e Ourense a área sanitaria correspóndese coa provincia". Para Ana Pontón, "é lóxico utilizar un criterio comarcal que teña en conta as realidades diferentes entre unha cidade e unha vila ou as contornas rurais". Así, abundou, "é un exemplo práctico da necesidade que temos de pór en marcha un plan de desconfinamento pensado desde a Galiza". Uso obrigatorio de máscaras A portavoz nacionalista salientou que, en calquera escenario posíbel, calquera tipo de medida destinada ao desconfinamento debe realizarse "con garantías sanitarias, porque o primeiro segue sendo a saúde" da cidadanía. Pontón fixo un chamamento á "precaución" e volveulle trasladar ao tirular da Xunta a idea de instaurar un "protocolo de uso de máscaras que garanta a repartición gratuíta a toda a poboación". Neste sentido, Pontón avoga polo uso obrigatorio e unha distribución a través das farmacias e da Atención Primaria. Tests masivos A líder do BNG reclama, ademais, que os tests masivos se realicen a todos o persoal sanitario, ao das residencias e ás traballadoras do Servizo de Axuda non Fogar (SAF). Así, considera necesario "pór en marcha un plan de autoabastecemento nese ámbito", xa que "facer tests e rastrexar o virus será clave para que o desconfinamento teña éxito e non se dean pasos atrás". Por último, a portavoz do Bloque volveu instar a Feixoo a "comparecer cada semana na Cámara galega" e deixar de "fuxir do Parlamento", no que só compareceu "unha vez" desde que se decretou o estado de alarma. Ao seu xuízo, a cidadanía debe ver "que os grupos do Parlamento son capaces de chegar a grandes acordos de país" sobre "temas tan serios".