Summary: Meco, Momo, Labardeiro, Lardeiro, Chocalleiro, Felo... Múltiples son os nomes que recibe o Entroido na Galiza, dependendo da zona. O ídolo, con todo, cumpre unha función análoga resultado de diferentes tradicións pasadas que se confunden e dialogan, aprendendo a negociarse aínda no presente, nun ritual purificador que deixa atrás o letargo do inverno para entrar de cheo no acordar primaveral.

Todo anuncia a primavera, que o sangue altera: as mimosas, as camelias, as bandadas de estorniños, os días que alongan as horas de luz, o sol manso que asoma apoucado... E cómpre celebralo. Dáselle entrada co Entroido e festéxase con ancestrais tradicións. O primeiro será acoutar os espazos da celebración, erguendo, a xeito de bandeira, de ídolo entronizado no centro da praza, na eira, na encrucillada, un moneco xigante, feito de palla, trapos e cartón, como un espantallo para ameazas de ruíns fados e tristuras. Trátase de ídolos do Entroido, con diferentes nomes segundo a zona. Antigo herdo dos festivais romanos na honra de Dionisio, o Baco romano, e de Saturno, das Carnestolendas, parte do ciclo festivo agrario anual, dando paso á liberdade creativa e retranqueira, á máscara, a desfiles de carros adornados sobre os que predomina o carácter erótico, de pasaxe, de iniciación no ritual da vida, incitación ás relacións cando toca. Como efémera estatua, érguese no Entroido ese pau ou estada co gran moneco retranqueiro pendurado Tótems construídos pola instintiva e espontánea intervención popular, agora encargados polas comisións a casas especializadas, complementados con pirotecnia e efectos, valencianas as máis. Pois tamén as fallas levantinas de Iberia teñen esa mesma orixe, sofisticadas en canto supoñen de fondo e forma. Pola contra, na Galiza manda a improvisación, mesmo o desnorte, entre outros flocos da aculturación, da tradición e da creación maltratados. Chega a festa do Entroido galego, das chocas, dos axóuxeres e dos folións, do ruído, para espertar do letargo invernal. Todo ídolo ten algo de sobrenatural, de celestial ou infernal, de deuses ou demos aos que representa. Son fetiches respectados e mesmo adorados con ancestrais códigos relixiosos, animistas, isto é, que lles outorgan propiedades dos vivos. Pois a relixión é o que "religa" presentes con fondas raiceiras de difícil explicación, onde mesmo están os deuses e a teosofía. Máis aínda nestes confíns onde as relixións se superpoñen: católicos, apostólicos e romanos, de santuarios de todas as castes, de imaxes de santiños, ben entronizados e venerados, con novena, festa, procesión e ofrendas... Pero tamén de fondas raiceiras panteístas, en relación cunha natureza que nos soporta e nos dá vida como deus supremo... e que semella non querer aturarnos máis. Ídolos erguidos no corazón da festa pagá Así é que no lugar común, como efémeras estatuas, anticruz, érguese no Entroido ese pau ou estada co gran moneco retranqueiro pendurado. Efémero ídolo que durará, cando máis, a corentena que lle correspondería ao tempo do Entroido. É levantado en festa, baixado, despedido ou chamuscado tamén en algarabía catártica de loito e dó. Choqueirada integral. Ídolo coñecido as máis das veces por Meco, solitario, ou mesmo tamén, en ocasións, acompañado da súa parella, a Meca. Iso si, ambos os dous marcando os seus órganos sexuais, nabo na man, restras de allos ao pescozo, e coroados de ridículo chapo ou cornamenta. Poida tamén que sobre a solaina, porta ou xanela dalgunha casa campe un particular símbolo familiar do Meco. Deuses do Entroido, herdo das festas grecolatinas, as bacanais, saturnais e lupercais —herdeiras doutras máis antigas, que pasan polas exipcias a Apis, con orixe nese oriente no que nacen tantas cousas, a lei e a palabra... A cousa non quedará unicamente nesas orixes, ampliaranse as achegas e máis aínda neste noso confín que emproa a portos e a encrucilladas, que sabe recibir, adoptar e entregar. Así que, co tempo, fóronse incorporando outras influencias, para en cada ídolo do Entroido, en cada máscara, como se se tratase de substratos arqueolóxicos, atopar e concluír que a tradición transita, recibe, adopta ou mesmo refuga o que non lle interesa. Pois velaí que, finalizado o tempo do deus de dúas caras, Xano, Xaneiro, e encetado o Febreiro das februa (verba da que deriva febre), o tempo de purgar, tocará a purificación e farase mediante os Catro Elementos, especialmente a través da auga e do lume, acendendo a luz das candeas, tempo da Candeloria e de San Brais... Bendícese a luz neste bretemoso país, envolto tamén en tópicos, esperpentos, supersticións e ruralismo ancestral. É tempo de catarse, desafiando a morte, a escuridade, a tristura e as soidades. E farase con algarabía festiva, con batallas de fariña, xogos e cucañas, botando a correr o galo, romper as ondas... a mudar o dereito do revés. Ao respecto do Meco non esquezamos a lenda do Grove, a que fai relación a un señor ditador feudal con este mesmo nome e con todos os abusivos dereitos sobre a comunidade. Sentenciado e aforcado nunha figueira do castelo do Siradella, a veciñanza asumiu, como en Fuenteovejuna, todos a unha, que foran todos culpábeis de acabar co Meco Aos ídolos chámaselles como a mesma festa, Entroido, como tamén Labardeiro, Lardeiro, Chocalleiro, Felo... por canto supoñen de enlardados, sucios, cubertos de felechos de cores, enchafallados no feísmo integral. Porén, será o nome máis común para estes símbolos o de Meco, como rei do Entroido. Interesante denominación, merecedora de maiores estudos. Quizais en relación co verbo latino irregular, moneo, monens, como o que amoesta, rememora, avisa, é dicir, o que anuncia o Entroido. Verba tamén con certo parecido a monacus, monxe e mesmo a un mecum (comigo). E poida que se corresponda con demonecus, por canto carga de irreverente demo ou cun omeco (hominecus). Así é que a terminación meco quedará como diminutivo despectivo, de algo trangalleiro. Ao respecto do Meco non esquezamos a lenda do Grove, a que fai relación a un señor ditador feudal con este mesmo nome e con todos os abusivos dereitos sobre a comunidade. Sentenciado e aforcado nunha figueira do castelo do Siradella, a veciñanza asumiu, como en Fuenteovejuna, todos a unha, que foran todos culpábeis de acabar co Meco. Mesmo se di que, desde entón, se coñece os habitantes do Grove como Mecos. Urco, o demo por medio... Un final de lume purificador O Meco está ben representado no Entroido do interior sur, vencellado á idea de irreverencia, grotesco, trasgo, xigante, anunciador da troula, con algo de demo, de Huerco, Urco ou Orco metemedos. Orco representado no entroido de Pontevedra até que nos exóticos anos do Modernismo rematará enfrontándose á novidade do loro Ravachol, para pasar este a presidir o Entroido da Boa Vila en recordo da exótica e mal falada ave que o boticario don Perfecto Feixoo tiña ás portas do seu negocio. A tradición do Urco, entre outros vellos e novos tópicos que envolven as paisaxes e paisanaxes galegas —o Entroido, a morte, os caciques, a droga, o sexo....— será aproveitada no recente thriller televisivo Néboa. Outro nome tamén que se lle dá ao mesmo ídolo é o de Momo, en relación co deus grego Momo, exiliado do Olimpo por algareiro e carallán, retranqueiro e falangueiro. Divindade protectora dos poetas, represéntase cun cetro na man rematado nunha máscara. Xeitos de monstros que inspiran moita da literatura iniciática infantil que tenta arremedar o medo. Entroido, Meco, Urco ou Momo, o Mércores de Cinza sucumbirán, serán despedidos tras condución fúnebre multitudinaria, acompañada en Enterro da Sardiña, figura de retranqueira lectura, xa que sería o peixe o que habería que xantar desde entón, segundo manda a Coresma, para despedirse temporalmente das carnes. Choqueiro funeral, acompañado da lectura de testamento entre comitiva de falsos cregos, viúvas, choronas... para ser despedido, chamuscado, guindado ás augas do mar ou do río. Ou mesmo regalado a un cacique. Remata así en cinza gris o colorido tempo de liberdades do Entroido, para nesa dialéctica vital abrir a antítese, as regras e o sometemento da Coresma. E ao cabo dun ano, o Entroido e o Meco rexurdirán das súas cinzas.


Summary: O gabinete de Mariano Rajoy tenta minimizar as protestas de todo o Estado mentres as centrais sindicais galegas elevan ao 90% o seguimento medio no país

Cada un fala da folga segundo lle foi nela. Ou segundo lle gustaría que lle fose. Mentres, con maior ou menor intensidade, todas as cidades do Estado baixaban o seu ritmo ata o semellante ao dunha xornada festiva e as centrais sindicais convocantes da folga falaban dunha xornada "histórica" o Goberno central esforzouse especialmente por tentar minimizar o impacto da convocatoria e, por extensión, os efectos que esta pode ter na súa política. "Atopámonos nunha situación de normalidade", reiterou nas súas comparecencias a directora xeral de política Interior, Cristina Díaz, o rostro tecnocrático que o gabinete de Mariano Rajoy volveu elixir para informar do impacto das mobilizacións. Coa folga tratada esencialmente como unha cuestión de orde pública e non laboral -o habitual nos distintos Executivos foi que o Ministerio de Traballo estivese á fronte do operativo- a alto cargo de Interior observou "unha incidencia limitada" do paro, limitándoo a ámbitos concretos como o transporte urbano das cidades e poñendo o acento nas detencións e persoas feridas. Mentres, na banda sindical non se oculta a satisfacción polo seguimento dunha folga que, no caso galego, din as centrais maioritarias, pode ter a consideración de "histórica" grazas a "unha participación do 90%". As tres centrais maioritarias sitúan no 90% o seguimento do paro xeral en Galicia "O éxito da folga non é mérito dos sindicatos convocantes, senón dos traballadores e traballadoras", subliñan CIG, CCOO e UGT que, non obstante, si ven na participación un resultado da "ampla campaña informativa" desenvolvida nas últimas semanas. "A convocatoria tivo un especial seguimento en sectores como a recollida de lixo e limpeza viaria, transportes públicos, portos e aeroportos, sector naval, automoción ou comercio e hostalería", destacan. Do mesmo xeito, concédenlle especial relevancia a que parasen total ou parcialmente "firmas tan significativas" como Citroën, en Vigo, Navantia, Ferroatlántica, Faurecia, Frinsa, Begano, ENCE, Gamesa, Zara Loxística ou Pull&Bear, entre outras grandes empresas con sede no país. Necesidade dun "cambio de rumbo" Contra o remate da xornada as tres centrais sindicais consideraban a grande incidencia da folga mostra máis que suficiente da necesidade de que os gobernos español e galego impriman "un cambio radical nas súas políticas" para apostar "polo crecemento económico, a creación de emprego" e a "restitución dos dereitos laborais". "Se non escoitan a cólera de quen se manifesta nas rúas, os dirixentes equivócanse" e, no caso de que non exista ese "cambio de rumbo cara a un novo sistema económico máis social, xusto e solidario", CIG, CCOO e UGT advirten de que "este 14-N terá continuidade cunha mobilización sostida no tempo porque, do contrario, teremos máis problemas e unha maior deterioración social". De Guindos: "O camiño iniciado é a única saída posible" Así e todo, das mensaxes emitidas dende La Moncloa non semella poder tirarse intención ningunha de cambio de rumbo. Non aconteceu nas comparecencias da directora de Política Interior nin tampouco na imprevista declaración do ministro de Economía, Luis de Guindos, que dende o Congreso dos Deputados insistiu en que a folga "non é o camiño axeitado para reducir a incerteza"."Estamos nunha crise longa, que xerou sacrificios e incertezas á sociedade española". Pero, dito isto, De Guindos teima nos recortes: "o camiño iniciado é a única saída posible para saír da crise, deixar atrás o paro e garantir o futuro do Estado de Benestar", sentenza.


Summary: María Marco Covelo vén de gañar o XXXVII Premio Xerais de Novela con 'Coidadora' e falamos con ela do que define como "unha imposición non escrita, un xuízo ético invisible a fillas, esposas ou irmás"

María Marco Covelo vén de gañar o XXXVII Premio Xerais de Novela con 'Coidadora' e falamos con ela do que define como "un xuízo ético invisible a fillas, esposas ou irmás"Unha imposición social non escrita. Un xuízo ético constante para esposas, irmás, fillas. Unha condena, moitas veces, á pobreza e o illamento. Unha voráxine de privacións persoais e emocións contraditorias, acompañada dunha capacidade de resiliencia, afecto e empatía "realmente heroicas". Mais, sobre todo, un xeito de disidencia e militancia. Un acto político, revolucionario, antiprodutivista. Así define os coidados María Marco Covelo, gañadora da XXXVIIª edición do Premio Xerais de Novela con Coidadora. Falamos con ela.Coidadora conta a experiencia dunha muller que coida da súa nai con demencia. Pero fala, en realidade, dos coidados como xeito de disidencia, como expresión anticapitalista, como acto revolucionario non reductible a un suposto instinto feminino polo coidado, nin ao amor. Como xorde esta historia? Por que este enfoque?"As mulleres dedican 12.500 millóns de horas diarias ao traballo de coidados non remunerado, o cal equivale a que 1500 millóns de persoas traballen oito horas ao día sen recibir ningunha prestación"Si, así é. A experiencia da personaxe principal, a coidadora, en realidade é un Macguffin, unha escusa argumental sobre a que se conectan outras ideas, conceptos, metahistorias, intrahistorias. Non me gusta, aínda que entendo que a priori é o máis fácil, describir a novela dese modo, que se simplifique a historia a unha moza que coida da súa nai enferma, senón que a partir desa experiencia nos reformulemos todo o noso sistema económico, científico e antropolóxico e que lle deamos a volta aos tópicos, a esa condescendencia coa que se trata a vellez e a enfermidade e que poidamos entender os coidados como a expresión máis radical de disidencia, como ti ben dis, como un modo de dislocar o sistema produtivo, o capitalismo, tamén como militancia e implicación política. As mulleres dedican 12.500 millóns de horas diarias ao traballo de coidados non remunerado, o cal equivale a que 1500 millóns de persoas traballen oito horas ao día sen recibir ningunha prestación e estas cifras seguen e seguen aumentado. Probablemente se non che toca coidar a algún familiar agora che toque en trinta ou corenta anos ser coidado ou coidada; serás, case seguro —ao alongarse tanto a esperanza de vida—, dependente en maior ou menor grao. As enfermidades neurodexenerativas van cambiar a nosa sociedade, sobre todo a galega, xa que nas sociedades máis envellecidas terán un impacto moito maior. Nos países da OCDE está previsto que a proporción de persoas por enriba dos 80 anos pase do 4% sobre o total da poboación en 2010 ao 10% en 2050. "Coidar dun ancián parece unha actividade de segunda na que non se cotiza para ter unha xubilación, non se cobra, no se teñen vacacións, o que impón a súa espiral de pobreza e illamento na meirande parte dos casos"É un tema do que urxe falar e lexislar. Evidentemente quería tamén darlle visibilidade ás coidadoras que son persoas arrastradas por unha voráxine de emocións e privacións involuntarias e que fan gala dunha xenerosidade..., a palabra xenerosidade queda pequena. Non falo das profesionais, enfermeiras ou auxiliares que coidan anciáns oito horas e logo van para a súa casa. Falo de convivir cos coidados. Falo dunha imposición non escrita, un xuízo ético invisible a fillas, esposas ou irmás, principalmente. Ese é outro dos motivos polos que escribín este libro, para romper o tabú. Coidar dun ancián parece unha actividade de segunda na que non se cotiza para ter unha xubilación, non se cobra, no se teñen vacacións, o que impón a súa espiral de pobreza e illamento na meirande parte dos casos, pero que por outra parte esixe unha capacidade de resiliencia, afecto e empatía realmente heroicas. A novela non agocha o sufrimento, o renuncia e o illamento, as contradicións -a relación de amor-odio coa persoa coidada- das coidadoras. A protagonista busca buracos na terra como un xeito de loitar contra a angustia e así descobre unha cidade pouco coñecida… Como comezas a interesarte polo tema dos túneles? Que función cumpren na novela?"En Teis (Vigo), onde vivo, hai varios que actualmente están pechados que foron usados para o almacenamento militar, pero investigando sobre o tema resulta que ao longo de toda a cidade de Vigo hai moitos máis"Este tema dos túneles interésame moitísimo. Mentres o escribía lin Viaxe ao centro da Terra e desfruteino moito porque non lera nada de Verne até ese momento. Por unha parte interesábame formular este relato como unha baixada aos infernos. Hai moitísimos exemplos na historia da arte e da literatura. Dante, Cristo,... pintores como Mantegna ou Giotto representaron esta baixada ao inframundo. É un xénero artístico en si mesmo e chámase catábasis. Moitos heroes antigos baixan ao inframundo nas súas travesías: a Innana suméria, o Marduk babilónico, o Osiris exipcio, o Megistos Kouros cretense, a Perséfone grega, Teseo, Orfeo, Odiseo,... e o que teñen en común todos eles é que esa baixada ao inferno supón, ao saíres, unha resurrección, unha catarse, un renacemento; ese era exactamente o que quería transmitir. Logo o tema dos túneles chegou naturalmente. En Teis (Vigo), onde vivo, hai varios que actualmente están pechados que foron usados para o almacenamento militar, pero investigando sobre o tema resulta que ao longo de toda a cidade de Vigo hai moitos máis, debaixo do Castro onde a fortaleza, na rúa Rosalía de Castro... en fin que non tiven que imaxinar moito máis, o tema veu só. A miña cidade, como moitas outras no mundo ―as catacumbas de París, por exemplo― está furada y tunelada por diferentes motivos, aínda que a min interésame o túnel como conector de mundos, como tránsito, como lugar de protección e de escape...O libro conta non unha, senón varias historias. Varias delas están relacionadas coa ciencia e algunha coa mitoloxía ou coa historia. Estas distintas historias vanse alternando, ofrecendo diferentes planos de lectura. Por que esa coralidade? De que xeito se complementan entre si estas historias? "Tres tempos: presente, pasado, futuro. Tres personaxes: Nai, filla e neta. Tres estilos narrativos: ficción, ciencia-ficción, realidade. Tres escenarios: o laboratorio, a casa e a natureza, etc"Coidadora en realidade é un relato poliédrico; unha vivencia froito de diferentes ángulos e planos que é como é a vida realmente. Na vida superpóñense simultaneamente diferentes experiencias, recordos, estados vitais, afectos que nos fan ser o que somos e actuar como actuamos. Non é unha historia lineal, unha novela clásica, no sentido estrito. A estrutura está pensada en triadas. Isto non é importante, non importa en absoluto, nin para entender a obra nin nada, pero cóntocho por se a alguén lle pode interesar. Tres tempos: presente, pasado, futuro. Tres personaxes: Nai, filla e neta. Tres estilos narrativos: ficción, ciencia-ficción, realidade. Tres escenarios: o laboratorio, a casa e a natureza, etc. Interesábame non quedar no agora senón ir máis aló. Que pasaría se descubrisen a cura do Alzheimer? E do Parkinson? Volveriámonos definitivamente cyborgs? Sobrarían os nosos corpos? Que pasaría con todas esas coidadoras? A que se dedicarían? Desencadearíase a Quinta Revolución Industrial cunha economía baseada definitivamente na tecnoloxía e a robótica? A literatura sempre foi un terreo fértil para a utopía.Unha desas historias, por exemplo, fala dos coidados no ano 2050: unha sociedade con ⅔ partes da poboación adicada aos coidados ou coidada, mais coas coidadoras sen dereitos. É a historia, tamén, dunha parella de científicos. Como xorden estas personaxes? En que medida tiraches da realidade os experimentos dos que falas? "Todos os datos científicos que aparecen saqueinos de papers oficiais, de publicacións de neuroloxía ou de artigos ou entrevistas de xornais"Todos os datos científicos que aparecen saqueinos de papers oficiais, de publicacións de neuroloxía ou de artigos ou entrevistas de xornais aos que me refiro ao final da novela nas notas ao pé. Evidentemente eu non son médica e linos do mesmo modo que leo unha novela de Ursula K. LeGuin, como ler ciencia ficción. A proteína Beta-amiloide para min é case un personaxe porque fáltame toda a bagaxe científica, todo ese contexto. Os experimentos de biotecnoloxía DIY, todo este movemento existe, de biohackers que experimentan nos seus garaxes. Por que non imaxinar solucións fóra das estruturas? A personaxe da científica ao que te refires é, neste caso, a filla da protagonista. Son relacións sutís que quizá pasen desapercibidas nunha primeira lectura. Non me importa que así sexa porque interésame máis a experiencia do lector, como constrúe o relato e o completa coas súas experiencias persoais; aínda que ás veces poida parecer abstracto, na súa mente todo cobra sentido dun modo ou outro. Estas distintas historias vanse intercalando, facendo a lectura áxil e entretida, que tamén é favorecida por un estilo por veces bastante lírico. Como foi o proceso de escrita, neste sentido? (É a túa primeira novela). Pensaches estrutura e estilo de xeito que resultasen atractivos para o lector?"Para min o importante neste momento é o texto, o que está escrito, que estea ben escrito, saber desde onde o escribo, que sexa honesto, que estea escrito desde as entrañas, desde as vísceras"Uff si, claro. Ao principio comezou coma un diario e cada día recollía os pensamentos e as aventuras da protagonista pero esta estrutura implicaba a morte da nai dun modo implícito para pechar a historia. Malia que non tería que ser necesariamente así non me acababa de convencer. De feito quedou algunha data desa primeira intención que decidín conservar só na parte do futuro porque o futuro está por escribir. Ao ser a miña primeira novela dábame medo perderme na estrutura, que tivese máis peso que os textos, ou que os textos estivesen subordinados á estrutura, o que me parece un proceso de escritor clásico, de oficio, poderiamos dicir. Para min o importante neste momento é o texto, o que está escrito, que estea ben escrito, saber desde onde o escribo, que sexa honesto, que estea escrito desde as entrañas, desde as vísceras,... se non é así non quero escribir. Quizais por iso apareza o poético aínda que eu non o tivese planeado. Se cadra non podía escribir esta historia desde ningún outro lugar. O xeito no que se relata a realidade cotiá dos coidados resulta bastante realista. Independentemente de que poida basearse en experiencias persoais ou próximas, parece bastante documentado. Como preparaches ese aspecto?Pois ao igual que coa parte científica documenteime o máximo posible con artigos e papers de xerontología, enfermería, ética, filosofía, etc.É, tamén, unha novela que incorpora historias tiradas da prensa, de facebook… Algo normal dado que a personaxe é unha muller actual duns 40 anos mais, de que xeito pensaches que estas historias podían enriquecer a principal?"Entendo así a posmodernidade, coma un caixón onde cabe a alta cultura e a baixa, a ciencia e a ciencia-ficción xunto coa poesía ou a lista da compra rompendo a ortodoxia e as estruturas propias doutros momentos históricos"Eu entendo a literatura ou a práctica artística en xeral coma o reflexo do momento histórico que vivimos. Non podes esquecer o que está ocorrendo con internet, coas redes sociais,... como todos os inputs de información están a suceder na nosa vida cotiá. Para min incluír retallos de internet ou das redes é algo absolutamente normal e non podía ser de ningunha outra maneira. Entendo así a posmodernidade, coma un caixón onde cabe a alta cultura e a baixa, a ciencia e a ciencia-ficción xunto coa poesía ou a lista da compra rompendo a ortodoxia e as estruturas propias doutros momentos históricos. Nesta novela en concreto, que foi pensada como unha paisaxe, como unha fotografía onde encontras un fondo, un plano medio e un primeiro plano ou un primeirísimo primeiro plano, todos os planos xuntos compoñen a imaxe final. A novela tira diversas reflexións sobre os coidados: o empoderamento como especie e a anulación como individuos, por exemplo. Ademais de pensamentos das testemuñas do coidado baséanse en lecturas. Sobre os coidados empezou a teorizarse, ou polo menos a popularizarse a teoría, hai bastante pouco. Que papel poden xogar nese proceso de reflexión novelas como a túa? "Gustaríame que se falase dun cambio de modelo asistencial, que puideramos envellecer nas nosas casas ou en residencias máis pequenas e interconectadas que permitisen un coidado e un envellecemento digno"Xa é hora, é o momento de falar alto e claro do que está ocorrendo. Moitas teóricas teñen falado e escrito disto desde os anos setenta pero a súas voces non tiveron a suficiente repercusión. A min gustaríame participar da revolución dos coidados desde a miña pequena atalaia. Silvia Federici, por exemplo, leva mais de trinta anos falando sobre o tema. Ela bautizou os xeriátricos coma "os novos campos de concentración" onde levamos a xente a morrer e con esta pandemia do coronavirus convértense en institucións arrepiantes onde morrer en soidade. Gustaríame que se falase dun cambio de modelo asistencial, que puideramos envellecer nas nosas casas ou en residencias máis pequenas e interconectadas que permitisen un coidado e un envellecemento digno porque ese será o noso futuro, o da nosa xeración, e iso temos que cambialo xa, polos anciáns, polas coidadoras e por nós mesmos. A pandemia do coronavirus aparece como tema secundario, e non sei se só por coincidencia temporal co proceso de escrita. Que papel xoga na novela? Este tema provocoume varios conflitos. Mentres a escribía estoupou a pandemia e non podía ser mellor escenario distópico para a novela; a min encaixábame perfectamente pero tiña medo de que o lector pensase que era unha especie de oportunismo pola miña parte, pero era algo tan potente que non podía deixalo pasar. Ao final optei por resolver así dun modo secundario, que saudase na foto. Gústame porque actualiza e contextualiza a historia. Estamos falando do agora.No fondo hai unha reflexión sobre os afectos, nun sentido amplo, e a súa relación co relativo coidado/dependencia do que todas as persoas formamos parte como aquilo que nos fai humanos. Que querías salientar respecto diso?"Mead respondeu que coidar é o punto onde comeza a civilización e engadiu: "Somos o mellor de nós mesmos cando servimos a outros. Sede civilizados"Hai anos un estudante preguntoulle á antropóloga Margaret Mead cal era o primeiro signo de civilización e ela respondeu que o primeiro signo de civilización nunha cultura antiga era un fémur que se rompera e curara. Mead explicou que no reino animal se rompes unha perna morres. Un fémur roto curado é a evidencia de que alguén se tomou o tempo necesario para quedar co enfermo, que lle vendou a ferida, o levou a un lugar seguro e lle axudou a recuperarse. Mead respondeu que coidar é o punto onde comeza a civilización e engadiu: "Somos o mellor de nós mesmos cando servimos a outros. Sede civilizados". Se ninguén tivese coidado ese fémur roto teriámonos extinguido, tería sido o noso fracaso como especie.


Summary: O axente, segundo informa o xornal 'Directa', recibiu unha identidade falsa en 2019, Marc Hernàndez, para actuar "ao servizo do Goberno do Estado" desde dentro de diferentes organizacións.

"Nin é de Palma, nin se chama Marc, nin traballa de camareiro nun local de praia". Con estas palabras describe o xornal quincenal catalán Directa o caso dun membro do Corpo Nacional de Policía (CNP), I.J.E.G., que nos últimos anos, asegura este medio, foi infiltrado con éxito no movemento independentista. Trátase dun axente da Policía española que recibiu en 2019 unha identidade encuberta "ao servizo do Goberno do Estado". I.J.E.G. accedeu co nome de Marc Hernàndez a entidades como o Sindicat d'Estudiants dels Països Catalans (SEPC), o Casal Popular Lina Òdena de l'Esquerra de l'Eixample, a organización antirrepresiva Alerta Solidària ou o colectivo polo dereito á vivenda Resistim al Gòtic. 🔴 S'ha fet públic un nou atac contra el moviment per l'habitatge: un PN ha estat 2 anys infiltrat a @resistimalgotic, @SEPC_nacional i @cp_linaodena. Entenem això com una mostra més de l'estratègia repressiva contra el moviment per l'habitatge i el conjunt del moviment popular pic.twitter.com/drBhCue47L— 1r Congrés d'habitatge de Catalunya (@congreshabcat) June 7, 2022 Após transcender esta información, o Sindicat e Alerta Solidària notificaron a expulsión deste home das súas organizacións e avanzaron que emprenderán medidas legais. "Se o Estado nos dedica estes recursos é que imos polo bo camiño", apuntou Martí Majoral, portavoz nacional de Alerta. "Non podemos permitirnos o luxo de deter a loita. Estamos nun momento primordial para a defensa dos dereitos sociais máis elementais, entre eles, o acceso a un sistema educativo público de calidade que debe ser en catalán. O Estado non nos deterá, nin por vías legais nin ilegais", engadiu. Pola súa parte, Marta Daviu, portavoz nacional do SEPC, lamentou estes "dous anos de mentiras" desta persoa para alcanzar "posicións estratéxicas" dentro do independentismo de Catalunya, se ben afirmou que as "alertas" para detectar "intrusos" nas organizacións "funcionan ben". Aliás, asegurou que a "represión" non os parará". Este axente de policía encuberto, sostén Directa, foi visto por última vez en Barcelona o pasado 23 de maio: "Aquela noite e con aparente normalidade asistiu á asemblea de Resistim al Gòtic. Dous días máis tarde empezou a enviar evasivas aos grupos de Telegram onde participaba, asegurando que tivera que volver ás présas a Mallorca por un asunto persoal grave e que estaría alí durante días ou semanas". Porén, e sempre segundo a versión deste medio catalán, "ninguén da súa contorna sabe a ciencia certa se realmente fuxiu da capital catalá".


Summary: O pasado 29 de maio un accidente nunha central termoeléctrica de Nornickel, o maior produtor de níquel e paladio do mundo, provocou unha vertedura de arredor de 21.000 toneladas de diésel.

As autoridades rusas declararon o estado de urxencia na aldea siberiana de Tukhard, no territorio de Krasnoyarsk, polo vertido dunhas 44 toneladas de combustíbel de aviación nun lago, no segundo desastre ecolóxico no Círculo Polar Ártico nos últimos dous meses. O accidente produciuse debido á despresurización dunha tubaxe que durou uns 15 minutos e que provocou a vertedura de 44,5 toneladas de combustíbel, explicou nun comunicado a empresa Norilsktransgaz, subsidiaria da compañía Nornickel, que xa causou un desastre ecolóxico no Círculo Polar Ártico a finais do mes de maio. Servizos de urxencia trasladáronse ao lugar do novo vertido en Tukhard, e a empresa suspendeu todos os traballos de transferencia de combustíbel, segundo sinalou Norilsktransgaz, que está a levar a cabo unha investigación interna sobre o accidente, informando ao Ministerio de Urxencia de Rusia sobre o desastre. "Estanse a tomar todas as medidas posíbeis para recoller de maneira expedita o combustíbel vertido", agregou a compañía. De acordo coa información facilitadas polas autoridades, a vertedura en Tukhard nun lago duns 600 metros cadrados "está localizada e non se está a estender".Polo momento instaláronse tres barreiras flotantes nun regato que conecta este lago con outro. Un equipo de 53 persoas traballa no lugar. En total son xa oito as barreiras instaladas na zona do vertido. Ademais, enviáronse 1.130 quilogramos de absorbentes ao lugar, e tamén se instalaron dous tanques de 50 metros cúbicos e dúas bombas para retirar o combustíbel derramado. O Comité de Investigación de Rusia abriu xa un caso penal por violación da protección do ambiente durante o traballo. Segunda vertedura O pasado 29 de maio un accidente nunha central termoeléctrica de Nornickel, o maior produtor de níquel e paladio do mundo, provocou unha vertedura de arredor de 21.000 toneladas de diésel, das que unhas 15.000 acabaron en ríos e lagos e foron avanzando até chegaren ao mar de Kara. Daquela, Greenpeace dixo que se trataba do primeiro accidente de tal magnitude no Ártico e que era equiparábel ao derrame do Exxon Valdez hai tres décadas fronte ás costas de Alaska.


Summary: Mantense activo o lume rexistrado no concello de Melón, na parroquia de Quins, que afecta, segundo as estimacións da Consellaría de Medio Rural, unhas 20 hectáreas. Perto de 20 tamén arderían en Corcoesto (Cabana de Bergantiños).

Dous incendios queimaron perto de 40 hectáreas nas últimas horas. Un deles, no concello de Melón, na parroquia de Quins, segue activo, segundo a Consellaría do Medio Rural. Comezou á 1.15h da madrugada e no seu control traballan cinco axentes, 9 brigadas, 8 motobombas e unha pa. Por outra banda, a Asociación Petón do Lobo informa dun incendio en Corcoesto (Cabana de Bergantiños) onde o lume non chegaría a queimar 20 hectáreas [Medio Rural só dá conta dos incendios que chegan ou superan as 20 ha]. Segundo explica a asociación nun comunicado de imprensa, o lume, que comezou ás 15.40h do sábado, non contou coa intervención de ningún medio aéreo de apoio até ben pasadas as 19.30h. "Non se explica que os medios aéreos tardaran tanto tempo en actuar despois de que a Xunta formalizara un contrato millonario con Adxudicataria: UTE Babcock Missión Critical Services Galicia, S.L., Babcock Mission Critical Services España, S.A., Consultoría Natutecnia, S.L., por un valor estimado de 8.344.396,00 euros (incluídas posíbeis prórrogas e modificacións)", afirma a asociación. O colectivo tamén informou de que os dous helipcóteros tiveron "serios problemas" á hora de "encher os helibaldes despois da seca extrema que está a sofrer o río Anllóns".


Summary: O baixo nivel dalgúns encoros polo baleirado para aproveitar os altos prezos da electricidade, cando aínda faltan dous meses para o tempo con máis seca, é considerado un risco pola Xunta no caso de que non aparezan as precipitacións.

A Xunta da Galiza fixo público o sábado que vixiará "estreitamente" a evolución dos "preocupantes" datos de encoros coma As Portas, Cenza, Salas e Belesar, que pertencen á conca hidrográfica do Miño-Sil, despois das denuncias en distintas partes da Galiza e do Estado de baleirado de encoros para aproveitar os altos prezos do mercado da electricidade. A decisión do Goberno chega despois de que o Executivo español abrira polo mesmo motivo un expediente informativo a Iberdrola e Naturgy, as empresas concesionarias. Nestes encoros, o nivel "non é o agardado nin o habitual para esta época do ano", salienta, lembrando que a situación das Portas e Cenza, que se atopan ao 15% da súa capacidade, "é aínda máis anómala xa que en ningún momento de 2020 chegaron a estar coma agora". As Portas marcou o 55,9% de ocupación mínima, e Cenza, o 20%. O outono é a época na que, usualmente, hai máis seca, co cal é a finais de outubro cando os encoros acadan o seu mínimo. No caso das infraestruturas de Belesar e Salas, cun nivel actual do 30,1% e 27,3% respectivamente, os datos desvelan que en 2020 non alcanzaron esas cifras até esa data. Por isto, a Consellaría de Medio Ambiente advirte "que un posíbel escenario de seca na Galiza durante os vindeiros meses podería agravar a situación aínda máis", tras as comprobacións feitas polo persoal técnico da institución "nas últimas horas". Asemade, destaca a Xunta que pola "incomprensíbel decisión dos titulares dos aproveitamentos hidroeléctricos de baleirar estes encoros", no caso de non chover "nos próximos meses a situación podería complicarse moito". Falta de información sobre o risco de contaminación en Bande e Muíños No encoro das Conchas, fechado ao baño pola contaminación por cianobacterias provocada pola baixada do nivel da auga, o Bloque Nacionalista Galego de Celanova-Baixa Limia denuncia que os concellos de Bande e Muíños, "están a incumprir coa súa obriga de informar suficientemente aos bañistas sobre o risco de utilizar as augas". Isto acontece cando hai unha alerta sanitaria pola detección de natas e espumas de cianobacterias con "alta probabilidade de efectos adversos para a saúde", segundo recollen os comunicados da Consellaría de Sanidade do 6, 13 e 20 de agosto. Nas praias de Porto Quintela e Mugueimes, cunha "afluencia de turistas notábel esta mes", indica o BNG, "os turistas están a facer un uso normal das augas sen que ningunha autoridade, nin Xunta nin Concello o impida, como é a súa obriga para garantir a saúde da poboación". Neglixencia grave A normativa galega aclara que no nivel 3 de cianobacterias en augas de baño, teñen que "levarse a cabo accións inmediatas para evitar o contacto coas espumas e natas de cianobacterias e/ou coas súas toxinas, polo que as indicacións serán absterse do baño e realizar outras actividades que impliquen contacto coa auga do encoro", lembra o BNG comarcal, que o cualifica de "neglixencia grave". En Muíños, non existen indicacións do feche da zona de baño nin información dos empregados municipais ás persoas que se achegan ás instalacións. Pola outra banda, en Bande, hai unha sinalización mais nun lugar con pouca visibilidade, detalla o BNG. Perante a desidia municipal, a forza nacionalista exixe a implicación da Dirección Xeral de Saúde Pública, que se encarga de emitir as alertas, e a Consellaría de Sanidade, para que xunto cos Concellos informen axeitadamente e vixíen as zonas de baño.


Summary: Hoxe vén de publicarse 'Lume', o segundo álbume de Ánxela Baltar e Violeta Mosquera como Bala, un proxecto de rock sen paliativos que está a petalo en Galiza e máis alá.

'Lume' vén de publicarse en exclusiva hoxe na plataforma da revista Rockdelux, e desde o 3 de marzo estará accesible desde plataformas dixitais e físicas. Un segundo disco con nove temas de rock contundente que contén trazas de punk, grunge, metal e hardcore. En español e inglés, cunha canción en galego. Este disco das coruñesas, gravado nos estudos Ultramarinos Costa Brava con Santi García e publicado pola discográfica compostelá Matapadre, chega despois do éxito acadado polo seu primeiro LP, 'Human flesh', que petou forte nos ouvidos do indie-rock peninsular. En primavera Bala inician unha xira que os levará por toda a Península, Xapón e Australia. As datas en Galiza son: 2 de marzo en Ourense (El Pueblo), 7 de abril en Pontevedra (Liceo Mutante), 13 en Vigo (La Iguana) e 20 de maio en Lugo (Facela Fest). Eis o seu primeiro 'single' en formato videoclip, 'Colmillos'


Summary: A CIG e CCOO rexeitan por "abusivos" os servizos mínimos decretados de maneira "unilateral" pola Consellería de Sanidade. Comisións solicitará xudicialmente a retirada dos mesmos

CIG e Comisións trasladaron este mércores á Xunta a súa "total oposición" contra o borrador de servizos mínimos decretado polo Goberno de Alberto Núñez Feijóo. Uns servizos mínimos que cualifican de "abusivos" e que limitan "o lexítimo exercicio do dereito á folga do conxunto do persoal que traballa para a administración galega". A proposta presentada afecta ao persoal que traballa nos servizos, sectores e actividades baixo competencia da Xunta: seguridade, protección civil, medios de comunicación social, rexistro, educación, bombeiros, transportes, etc... No caso da sanidade, a Consellaría presentou por separado a súa proposta de servizos mínimos para o sector público e privado, explicou a CIG. CCOO e CIG solicitarán xudicialmente a suspensión cautelar dos devanditos servizos mínimos CCOO solicitará "xudicialmente a suspensión cautelar dos devanditos servizos mínimos". Ademais, e como informou aos medios, reclamará "responsabilidades individuais pola persistencia da Xunta en esixir uns servizos mínimos que na realidade non son tal". "Tendo en conta os numerosos precedentes, non poden alegar descoñecemento de que estes servizos mínimos son abusivos, e polo tanto ilegais, así que actuaremos en consecuencia con todos os medios dos que dispoñamos", aseverou Ramiro Otero, de Comisións. A CIG tamén anunciou a presentación dun recurso se non muda o presentado pola Consellería de Facenda. Comparación coa folga xeral de 2010 Tal e como denunciou a CIG, e para o caso particular da TVG, "a Xunta pretende impor uns servizos mínimos abusivos para a xornada de folga, mesmo incrementados con respecto ao paro do ano pasado e sen sequera convocar ao Comité de empresa para negocialos, como habitualmente se viña facendo". Servizos mínimos da TVG Folga de 2010 Folga de 2012 2 redactores/as das 5.00 ás 12.00 horas 3 redactor/a de 5:00 a 12:00 horas 2 das 6.00 ás 13.00 horas 3 de 6:00 a 13:00 horas, 1 das 7.00 ás 14.00 horas 1 de 7:00 a 14:00 horas 1 das 10.00 ás 14.00 e das 16.00 ás 19.00 horas 2 de 10:00 a 14:00 e de 16:00 a 19:00 horas Na Consellaría de Sanidade, segundo apuntan as centrais sindicais, os servizos mínimos contemplan "máis efectivos que o persoal que habitualmente ten o servizo". Así mesmo, á CIG "sorpréndenlle os cálculos da Xunta pois, a pesar dos recortes nos cadros de persoal do sector sanitario, a administración non ten en conta estas reestruturacións, nomeando incluso como mínimo a traballadores que xa non están no cadro de persoal".


Summary: Seica, como sempre nomea Carballido as súas mostras, está conformada por case un cento de pezas, na súa maior parte colaxes, a especialidade do autor, pero tamén hai ensamblaxes e outros obxectos.

"A mostra chámase Seica", di o autor, "que é o como sempre titulo, porque ese o nome máis axeitado xa que cando empregas esa palabra estás a dicir que sabes pero non sabes, que buscas saber algo máis... e na arte pasa exactamente igual". Dese centenar de obras que integran a mostra, algunhas delas son pezas recuperadas entre as creadas por Carballido noutros momentos, pero "unha vintena foi creada ex profeso para esta exposición", comenta o propio artista. "Eu son de terra a dentro, e por iso non tiña pezas vencelladas ao mar, e para un museo como este pareceume preciso facer algunha peza inspirada en motivos mariñeiros", relata Carballido. Nesta, coma noutras exposicións individuais e colectivas do autor, apréciase o seu gusto polo emprego de pequenos obxectos para crear a súa obra, desde tipos de imprenta até ferro forxado ou cunchas, sen esquecer etiquetas de produtos comerciais, entre outros aparellos. Ao fío disto, Carballido explica que o seu proceso creativo é "moi amplo porque collo de moitos lados, de diferentes técnicas, de cousas que atopo, dun libro que cae nas miñas mans...". Unha vez descuberto o punto de partida dunha obra, o artista comenta, "eu entro na colaxe coa miña idea pero logo el sempre é o que manda, vas descubrindo cousas porque el te vai levando", e asegura que "esa é a verdadeira experimentación, é onde se goza, como mergullarse nalgo que ten vida propia e que ti vas vivindo". A pesar de que a Xesús Carballido non lle atrae especialmente expoñer, puntualiza que, "cada certo tempo hai que ensinar a obra pero non teño a necesidade de expoñer cada dous anos, nin cada cinco...", e engade, "trátase de facer o que a un lle gusta, sobrevivindo". "Entendo a arte como traballo, como estilo de vida, como unha maneira de estar no mundo", afonda Carballido, "traballo e traballo porque é o que me gusta, investigo, exploro novas vías e chega un momento no que todo ese material si que o queres ensinar". Ao fío desta mostra, o artista do Carballiño quixo evocar unha das súas primeiras exposicións, na sede da Fundación Granell, "onde eu digamos que empecei a ser coñecido, por iso falo de que Eugenio Granell era o meu padriño artístico, porque me protexeu e me deu esa grande oportunidade". A súa traxectoria premiouna este ano a Federación de Entidades Culturais Galegas de Catalunya (Fegalcat), outorgándolle o Alecrín das Artes, nun acto que tivo lugar en agosto no concello de Castro Caldelas. "Tómoo como un premio á miña traxectoria, porque xa levo traballando moitos anos, aínda que non me gusta estar moi exposto", comenta Carballido. Sobre os proxectos de futuro, o artista comenta que "sempre se está a traballar, á parte de ter algún encargo, sempre estou a investigar, sobre todo no colaxe". A mostra inaugurouse a pasada terza no Museo do Mar da Galiza, en Vigo e permanecerá aberta, no segundo edificio do museo, até o 1 de novembro. Na inauguración, o artista do Carballiño contou coa presenza do secretario xeral de Cultura, Anxo M. Lorenzo, e da delegada territorial da Xunta, Marta Fernández-Tapias, entre outras personalidades


Summary: Nos últimos anos xurdiu diversa documentación onde se dá conta de supostas execucións extra xudiciais de prisioneiros e de civís, polo que o Goberno designará un investigador especial para estes casos.

O Goberno de Australia, que preside o primeiro ministro Scott Morrison, confirmou hoxe que se designará un investigador especial para procesar os supostos crimes de guerra que as forzas especiais do Exército australiano puidesen ter cometido no Afganistán, onde están presentes desde 2005. Nos últimos anos xurdiu diversa documentación onde se dá conta de supostas execucións extra xudiciais de prisioneiros e de civís a mans de militares australianos. A vindeira semana está previsto que vexa a luz un extenso informe, detallando a investigación militar levada a cabo no período dos últimos catro anos. Morrison advertiu xa que podería conter "duras e complicadas noticias para os australianos". Debemos "absorber isto dunha maneira que nos permita defender a integridade do noso sistema de xustiza e defender a integridade das nosas forzas de defensa", explicou. E manifestou que "hai un número considerábel de incidentes ou de asuntos que serán investigados máis profundamente e esa investigación será inherentemente complexa". 55 incidentes A semana pasada revelouse que esta investigación militar analizou 55 incidentes entre 2005 e 2016 e recolleu a declaración de 336 testemuñas. Aínda que a maioría das posíbeis acusacións están por se coñecer, os medios australianos foron publicando detalles dalgúns destes casos. O pasado mes de marzo, por exemplo, a Australian Broadcasting Corporation (ABC, a compañía de radiotelevisión pública do país) emitiu unhas imaxes onde un soldado do Special Air Service (SAS, rexemento de elite australiano de forzas especiais) disparaba na cabeza a un home afgán desarmado.


Summary: A nómina de músicos irlandeses agrupados en Moving Hearts é de primeira categoría. Mitos como Dónal Lunny ou Davy Spillane lideran unha formación pola que tamén pasou o xigante Christy Moore. A súa actuación a sexta feira, 12 de xullo, será un dos intres máis agardados nun dos máis agardados festivais do verán galego: Ortigueira.

Entre a quinta feira 11 de xullo e o domingo 15, a localidade da costa norte da Galiza será a capital do mundo celta. Non por acaso o lema do encontro deste ano é Oito nacións, unha cultura. Bandas, conxuntos e grupos chegados de boa parte delas enchen un programa en que as letras capitais corresponden aos mencionados Moving Hearts pero tamén aos bretóns Gwendal. Estes tocarán a quinta feira cos andaluces Stolen Notes. O primeiro disco de Gwendal data de 1974. Os seus traballos daquela década -Joe can't reel, Rainy Day (À vos désirs) ou 4-, en que mesturaban folk e jazz e música eléctrica, fixéronse habituais nas coleccións alternativas da altura. Escocia será, con Galiza, unha desas oito nacións máis representada no escenario principal do encontro. A sexta feira, 12 de xullo, acompañarán Moving Hearts o Peoples Ford Boghall & Bathgate Caledonia Pipe Band e Project Smok. Completa a xornada a banda do gaiteiro Anxo Lorenzo. O sábado haberá igualmente presenza escesa: Shooglenifty, veteranos que incorporaron ao folclore trazos electrónicos e de rock alternativo. Os polacos Beltaine, os bretóns Bagad Kerlenn Pondi, a compañía de danza irlandesa Dominic Graham School e os ingleses Flook pasarán polo palco esa mesma noite. O domingo 14 de xullo será a xornada galega por excelencia. O Fiadeiro, Tanxugueiras, Leilía e a Andrés Penabad Band subirán ás táboas e pecharán o festival na Noite de Galicia. Mais o programa de Ortigueira, un festival que naceu en 1978, non se reduce ao escenario principal -onde os concertos comezan ás dez da noite. Durante os catro días hai desfiles de rúa, concertos en bares e prazas da vila, actuacións dos proxectos gañadores no concurso Runas e obradoiros de baile ou fotografía. No documento anexo pódese consultar a programación enteira.


Summary: O PSdeG-PSOE seguiu a ser a forza máis votada, cun 30,1% dos apoios pero caeu dende o 41,1% de abril. Un descenso de 11 puntos que contrasta cos fortes ascensos que rexistran o PP (+8) e BNG (+7). Cervo, Cee, Cerceda ou Narón non rexistraron grandes movementos de voto a pesar dos problemas que atravesan algunhas destacadas empresas nestas localidades.

O PSdeG-PSOE seguiu a ser a forza máis votada, cun 30,14% dos apoios pero caeu dende o 41,08% de abril. Un descenso de 11 puntos que contrasta cos fortes ascensos que rexistran o PP (+8) e BNG (+7)A crise industrial que vive As Pontes, co peche da central términa de carbón no horizonte, tivo un efecto importante nas eleccións xerais deste domingo. O PSdeG-PSOE seguiu a ser a forza máis votada, cun 30,14% dos apoios pero caeu dende o 41,08% de abril. Un descenso de 11 puntos que contrasta cos fortes ascensos que rexistran o PP (+8) e BNG (+7). VOX sobe dous puntos, mentres que En Común perde algo menos de tres e Ciudadanos reduce en cinco puntos o seu resultado. Chama a atención, finalmente, o dato de Más Páis-Equo, un 2,46% que mellora o seu resultado global na pronvincia da Coruña.Semella que o electorado pontés semella ten censurado a xestión realizada polo Ministerio de Transición Ecolóxica, premiando no entanto ao BNG e, en certa forma ao PP. Con todo, o ascenso dos populares procede en gran parte do esborralle sufrido por Ciudadanos.Á marxe do acontecido nas Pontes, non se produciron grandes movementos nas localidades que sofren crise industrial, dende Cervo a Cee, pasando por Cerceda ou NarónNo marco da crise industrial que está a sufrir Galicia nos últimos anos (Alcoa, Isowat, Poligal, Ferroatlántica, Meirama...) que afecta especialmente a algúns concellos, un dos puntos de especial interese nestas eleccións era observar a evolución do voto nestas localidades. Con todo, á marxe do acontecido nas Pontes, non se produciron grandes movementos.Cerceda. O tamén anunciado peche de Meirama, asumido dende hai tempo, non provocou cambios de voto significativos. O PP obtén unha axustada vitoria, cun ascenso de tres puntos, que procede do descendo de sete puntos de Ciudadanos. O outro gran beneficiado da caída dos laranxas foi VOX, que se converte en terceira forza, como en moitos concellos da Galicia rural. Cee. Os problemas de Ferroatlántica tampouco tiveron unha tradución electoral. Poucos cambios nesta localidade, con ascensos leves para PSdeG-PSOE, PP, BNG e VOX e unha forte caída de Ciudadanos.Narón. Os problemas de Poligal e, en xeral, a crónica situación que sofre o sector industrial de Ferrolterra, non provocaron grandes cambios. O PSdeG-PSOE perde dous puntos, o mesmo que En Común, mentres que o BNG sobe dous. Pola contra o PP sobre cinco puntos e VOX catro, recollendo exactamente os nove que perde CiudadanosCervo. A pesar da feliz resolución que tivo a planta de Alcoa na Coruña, a incerteza continúa en Cervo. Porén, iso non tivo traslación no voto este domingo. Houbo pequenas variacións, con leves ascensos de PP (+3), BNG (+3,5) e pequenas caídas de En Común, PSdeG e Ciudadanos.


Lembro-me que em certa ocasiom um prestigioso músico corunhês escrevera em La Voz de Galicia um artigo queixando-se do trato "de favor" que recebia o rock bravú, da atençom sobredimensionada que se lhe concedia na mídia, sementando pérolas tais como que as bandas bravús eram "mimadas" polas cámaras municipais, que se lhes subvencionava, se lhes ajudava a organizar concertos e outras afirmaçons que eram falsas de plano. O rock bravú, sim, foi aquele momento no que o rock em galego se converteu num fenómeno de massas, mas fazer rock em galego, ou música em galego em geral nunca foi fácil. Quem fai música em galego joga com desvantagem. Fazer rock em galego, ou música em galego em geral nunca foi fácil. Quem fai música em galego joga com desvantagem A música em galego é inevitável, será-o enquanto a língua galega existir. E tem o valor de aquilo que resiste e persiste contra a teima do poder por eliminá-lo. Silenciar as vozes incómodas, a base de condená-las a serem ignoradas. Suprimir os seus espaços de resistência. O Planeta Furancho era esse lugar entre as ondas hertzianas, onde o galego era o idioma da música, onde @s galego-falantes podiamos reafirmarmo-nos em que era possível pensar em tradicional e em moderno alternativamente, ou aleatoriamente, sem deixar em todo momento de fazê-lo em galego. Para @s nom galego-falantes era umha janela a um oceano de ideias estranhamente oculto. Lá acima, nos escritórios onde se decide quem deve ter voz e quem nom, de quê devemos gostar e de quê nom, um dedo assinalou e umha caneta riscou: havia que suprimir o Planeta Furancho. Essa trincheira que unia indivíduos, localidades, projetos, sob a ideia sempre revolucionária de fazer música em galego. O problema era a falta de audiência? Nom, o problema era que a audiência encontrava naquele planeta libertado um espaço para expressarem-se e onde ver-se reflectida. É importante reconhecer-se na música. E, claro...quando um ente controlado políticamente por quem despreza a nossa língua constata que lhe está a dar oxigênio a um espaço que dá umha imagem da língua galega absolutamente oposta à imagem que ao poder lhe interessa que tenha, e quando resulta que quem fai possível a existência do Planeta Furancho nom se dedica precisamente a adular a esse poder...a sentença de morte está servida. Quando resulta que quem fai possível a existência do Planeta Furancho nom se dedica precisamente a adular a esse poder...a sentença de morte está servida Só convido a fazer umha singela reflexiom: quem pode estar satisfeito com a desapariçom do Planeta Furancho, e quem polo contrário se verá perjudicado? Quem sai perjudicado é evidente, quem se benefícia da operaçom cirúrgica de extirpaçom quiçá tenha a sua guarida burocrática em Sam Caetano. Quê foi do rock and roll? Perguntam muit@s...porquê enmudeceu? Alguém nom quer que Rosalia de Castro baile rock and roll. É demasiado perigoso. Se a língua galega é também da gente jovem, a alguém se lhe podem estragar os planos. A soluçom final nom poderá ser aplicada. Se a língua galega é também da gente jovem, a alguém se lhe podem estragar os planos. A soluçom final nom poderá ser aplicada Quê foi do rock and roll? perguntavam os Impresentables, aqueles mods de Vimianço. Vaga polos sendeiros do desterro. Contrariamente ao que dizia aquele francotirador por encomenda de La Voz de Galicia, o rock and roll e demais músicas pensadas e respiradas em galego, nom habitam à beira do poder e tenhem que luitar por cada ferrado que ganham, sem ter nunca garantido conservá-lo. O Planeta Furancho deve voltar às ondas; libertem ao Planeta Furancho. Restituam-lhe o seu direito a existir para podermos cantar a nossa realidade na nossa língua.


Summary: A iniciativa parte dun grupo de estudantes de Medicina da USC que doarán os fondos recadados á ONG catalá Proactiva Open Arms.

Unha rede de petos. Eis a idea que partir dun grupo de estudantes da USC coa que visan recadar fondos para axudar ás persoas refuxiadas, SOS Refuxiados USC. Inicialmente comezan con tres petos situados na Biblioteca Concepción Arenal, o Aulario e a Facultade de Medicina, concibidos como unha maneira de achegar a calquera persoa a posibilidade de prestar axuda creando un espazo no que depositar as moedas que restan "dun café" ou do almorzo "na cafetaría de Matemáticas". O seu obxectivo é ampliar o número de petos distribuídos entre facultades e bibliotecas até crearen unha rede. Para explicar o seu proxecto lanzaron un vídeo através de Youtube e da rede social Facebook. O diñeiro que recaden irá destinado á ONG de Badalona (Barcelona) Proactiva Open Arms que traballa resgatando persoas refuxiadas desde a illa grega de Lesbos. Está conformado por unha equipa de socorristas de Barcelona, no concreto 14 profesionais especializados en salvamento de emerxencia.


Summary: Rexistra 333 millóns máis de endebedamento no segundo trimestre fronte ao anterior, aínda que baixa ao 20,1% a ratio respecto ao PIB.

A débeda pública de Galiza sobe a 12.071 millóns de euros no segundo trimestre de 2021, o que supón a maior cifra na serie histórica, segundo os datos que publica esta quinta feira o Banco de España. É a primeira vez que o endebedamento galego supera os 12.000 millóns, nun segundo trimestre do ano cun aumento de 100 millóns respecto ao mesmo período de 2020, así como 333 millóns de euros máis se se compara co primeiros tres meses de 2021. Con todo, o cociente de débeda/PIB de Galiza sitúase no 20,1% no segundo trimestre, tres décimas menos (20,4%) respecto dos primeiros tres meses. Até a data, o maior endebedamento público de Galiza produciuse no segundo trimestre de 2020 (con 11.971 millóns de euros). Os actuais 12.071 millóns supoñen a sétima maior cifra global entre territorios do Estado. Pola súa banda, a débeda das empresas públicas non incluídas no sector administracións públicas elévase a 27 millóns de euros, a cantidade máis elevada nos últimos seis anos. Pola súa banda, nun comunicado, a Consellaría de Facenda refírese ao endebedamento por habitante para destacar que Galiza é a terceira comunidade con menor cifra neste caso, con 4.476 euros fronte a 6.607 euros de media. A débeda pública non deixou de medrar na Galiza desde a chegada á presidencia da Xunta de Alberto Núñez Feixoo. Se por volta de 2008 se situaba en 3.954 millóns, representaba 6,80% do Produto Interior Bruto (PIB) e significaba unha carga para cada galega de 1.429 euros; 13 anos máis tarde é de 12.071 millóns de euros. O aumento do endebedamento foi constante ao longo da última década. Mentres o Goberno bipartito de PSOE e BNG levou adiante unha importante redución da mesma, nun contexto de ampliación do investimento social, pasándose dunha débeda pública de 7,4% de PIB no último ano da etapa de Manuel Fraga a 6,6% en 2007, a tendencia mudou radicalmente no período de Núñez Feixoo.


Galicia en Común-Anova Mareas salienta que "cómpre activar debidamente o control ao Goberno" presidido por Alberto Núñez Feixoo "a través da Deputación Permanente", o organismo lexislativo en activo ao atoparse disolto o Parlamento da Galiza pola convocatoria electoral (agora en suspenso). "É o lóxico e pertinente nun sistema democrático e parlamentar como é o galego", afirmou o candidato da coalición á Presidencia da Xunta, Antón Gómez-Reino. A coalición valorou esta cuarta feira positivamente a comunicación da Xunta Electoral da Galiza que dá luz verde ao decreto do Goberno galego para a suspensión das eleccións do 5 de abril. "Era unha nova necesaria para que todas as forzas e esforzos políticos se concentren en loitar contra o coronavirus, desde a nosa responsabilidade individual e colectiva, para erradicar a pandemia e saír adiante xuntas e unidas como sociedade", salientan nun comunicado. "Desde Galicia en Común-Anova Mareas temos dito estes días claramente que absolutamente todos os recursos das Administracións públicas teñen que estar dirixidos ao combate contra o coronavirus no sanitario e nas súas derivadas pero tamén, e isto é fundamental, contra as súas consecuencias socioeconómicas", asegurou Gómez-Reino. O tamén líder de Podemos Galicia apuntou que neste contexto "as organizacións políticas e os responsábeis institucionais, como parte da arquitectura social, temos que fomentar e apoiar a unidade na loita contra os efectos do coronavirus, porque isto é o que nos demandan a sociedade e o país". Coa decisión da Xunta Electoral e a publicación do decreto a coalición da esquerda rupturista dá por finalizada "formalmente" a carreira electoral e "avala" que se adíe a data "para un momento no que teñamos superada esta crise". Desta maneira, defenden que esa nova data para as eleccións sexa "froito do mesmo consenso entre as forzas políticas galegas que o que derivou na súa suspensión". Así mesmo, se sitúan "ao dispor da Xunta para axudar, propoñer e arrimar o ombreiro na loita contra a crise do coronavirus". "Neste momento, e nos días que veñen, todos os esforzos teñen que estar concentrados en dar e gañar esta batalla contra a pandemia sen deixar a ninguén atrás", reiterou Gómez-Reino, que se mantén en corentena após dar positivo da COVID-19. Ademais, esta cuarta feira reiteraron a súa demanda ao Goberno galego de "reforzar" os equipos humanos e os medios técnicos no eido sanitario para cubrir todo o territorio país, así como que se "garanta e amplifique o escudo social para minorar as consecuencias socioeconómicas que está a deixar" esta crise sanitaria.


Summary: "A Consellería impídenos secundar campañas contra a violencia de xénero que non sexan a da Xunta", reprochara unha traballadora dun centro de día de Ribadeo tras tres meses a preparar actividades cos maiores para o 25N. Política Social volve admitir o envío da circular na que "lembraba cal era a campaña da Xunta", pero asegura que só tiña un obxectivo "organizativo"

"A Consellería impídenos secundar campañas contra a violencia de xénero que non sexan a da Xunta". Poucos días antes do pasado Día contra a Violencia de Xénero unha traballadora do centro de día para persoas maiores de Ribadeo, dependente da Consellería de Política Social a través do Consorcio de Igualdade e Benestar, fixo chegar á daquela nova conselleira, Fabiola García, a súa oposición ao que consideraba unha "imposición irracional e de tintes políticos". Tal imposición, asegura a Consellería, realmente non existiu. Era só un recordatorio, matizan."A Consellería impídenos secundar campañas contra a violencia de xénero que non sexan a da Xunta", denunciara unha traballadora dun centro de día de Ribadeo tras tres meses a preparar actividades cos maiores para o 25N"Informáronme" cun escrito oficial "de que nos impiden participar, secundar e apoiar calquera campaña en relación ao 25 de novembro que non sexa a da Xunta", lamentaba a traballadora nunha carta na que detallaba que ese impedimento botaba por terra un traballo de tres meses con persoas anciás usuarias do centro. "Din non a un proxecto transversal" contra a violencia de xénero dedicado a maiores por estar ligado á campaña municipal do Concello de Ribadeo e, daquela, á iniciativa En negro contra as violencias machistas, impulsada en 2015 polo Concello de Santiago e que na súa edición de 2018 xa chegou a un terzo dos municipios galegos, con gobernos de todas as cores polítícas.Xa daquela a Consellería, a preguntas de Praza.gal, admitira a existencia dunha "circular" a centros coma este a respecto da campaña do 25 de novembro pero negara que a intención fose "prohibir", senón só "lembrar" que a "única campaña oficial" da Xunta era a promovida pola Secretaría Xeral de Igualdade. "Non se prohibiu nada", afirmaba Política Social mentres, non obstante, persoal doutros departamentos dependentes da Xunta afirmaba tamén a existencia de advertencias contra a campaña 'En negro', tamén en anos anteriores.A preguntas de En Marea e PSdeG Política Social volve admitir o envío da circular na que "lembraba cal era a campaña da Xunta", pero asegura que só tiña un obxectivo "organizativo"O balbordo xerado pola misiva da traballadora á conselleira tivo tamén a súa vertente política. En Marea e PSdeG reclamaron explicacións formais sobre "o contido" da devandita circular e os motivos polos que "a Xunta impediu participar, secundar ou apoiar" campañas que non fosen a propia, no cal observaban unha mostra de "sectarismo". O Goberno galego vén de rexistrar no Parlamento as súas respostas, nas que nega outra volta que existise prohibición ningunha.En senllas respostas oficiais rexistradas o pasado día 23 o departamento que dirixe Fabiola García volve admitir, como xa fixera a preguntas deste diario, que "enviou nos días previos á celebración do Día Internacional para a Eliminación da Violencia contra a Muller unha comunicación interna á dirección de todos os centros" do Consorcio de Igualdade e Benestar. Pero, matiza, tiña como intención a "coordinación dos actos co gallo desa data"."O obxectivo dese correo electrónico era puramente organizativo", mantén a Xunta, e "unicamente" se destinou a "lembrar cal era a campaña institucional da Xunta". O motivo, manteñen, era que "como sucede todos os anos, estaban previstas unha serie de actividades cun mínimo común denominador para todos os centros que, como os dependentes do Consorcio", son "de titularidade autonómica".


Summary: Os laranxas precisan gañar para seguir con vida no 'play-off' de ascenso á Liga ACB.

O soño do Leyma Básquet Coruña de unirse a Monbus Obradoiro de Compostela e Leite Río Breogán de Lugo na Liga ACB —a máxima categoría do baloncesto estatal— pasa por lograr si ou si un triunfo ante o Xirona no terceiro encontro de cuartos de final do play-off de ascenso. Programado para as 20.30 horas desta quinta feira, o primeiro choque da eliminatoria en Riazor debe cimentar unha remontada case milagrosa, pois o Leyma ten que superar tres veces consecutivas os cataláns se queren acceder á seguinte rolda. Afortunadamente, nesta ocasión o duelo terá lugar no forno de Riazor, onde o técnico laranxa, Sergio García, agarda lograr que os seus homes atopen "un mellor ritmo ofensivo" para achegarse aos seus números de anotación habituais, o que pensa que lle daría "moitas máis opcións de vitoria". "Movernos en resultados de anotación baixos non é o camiño para nós, e para iso necesitamos defender ben, rebotear para poder poñerlle ritmo ao partido e atopar puntos fáciles que nos vaian dando confianza durante o partido e así tentar xogar menos veces situacións onde eles controlan moi ben desde a defensa, onde baixo o liderado de Marc Gasol é moi difícil atopar espazos", explicou. En relación á situación do equipo, García comentou que tiña, "evidentemente, un obxectivo de resultados nos dous primeiros que non se conseguiu, polo que hai que focalizarse no partido de Riazor, ante a nosa xente, que vai ser un gran duelo no que trataremos de estar ao nivel das grandes actuacións que fixemos este ano, no noso campo especialmente, para conseguir unha vitoria fundamental". Para rematar, e falando sobre o tipo de partido que agarda, o adestrador do conxunto coruñés dixo que "eles [Xirona] van tentar facer o mesmo que nos anteriores, porque lles funcionou ben, non tería moito sentido que busquen outra cousa, así que somos nós os que temos que tentar facer cousas diferentes para buscar un resultado diferente". "Do que temos que ser conscientes é de que estamos a xogar uns play-offs, e hai que gozar ao mesmo tempo que sufrimos. Esta é a mellor parte do ano, e entre todos temos que empurrar aos xogadores para que fagan un gran partido", concluíu Sergio García, facendo un chamamento á afección.


Summary: O ex titular de Fomento é o único dirixente do PSdG que non apoia as primarias convocadas polo secretario xeral para o 1 de xuño. O presidente da formación na Galiza, López Orozco, apoia a consulta

O desafío a Madrid que este sábado consumou o secretario xeral do PSdG, Pachi Vázquez, ao fixar para o 1 de xuño as elección primarias en que as bases do partido escollerán quen ostentará a secretaría xeral non terá o visto e prace do ex ministro José Blanco. Deixouno claro na súa intervención no Hotel Porta do Camiño, en Compostela, onde a formación celebra o seu Comité Nacional. Así as cousas, Blanco agarrouse ás teses de Madrid e, en castelán, afirmou que "se alguén quere mudar as regras que o diga" mais, sen rexeitar as primarias, insistíu en que "o que non se pode é xerar unha frustración facendo cousas que non se corresponden coas normas". O lucense referiuse así aos estatutos do PSOE, que non contemplan a posibilidade de que a militancia escolla @ secretari@ xeral do partido, senón unicamente @s candidat@s aos procesos electorais. Porén, Pachi Vázquez insistiu máis dunha vez no discurso de apertura do Comité que "non hai un só renglón nos estatutos federais nin nos galegos que diga que non podemos consultar a militancia" e apelou á "vontade de entendemento" da Executiva española porque "Madrid ten que entender que se están a mover cousas". A súa opinión partíllana outros nomes destacados do PSdG. Así, o presidente do partido en Galiza e alcalde de Lugo, Xosé Clemente López Orozco, reclamou "máis democracia" como maneira de apoiar as primarias convocadas por Vázquez; e o ex ministro de Xustiza e actual secretario xeral do PSdG na Coruña, Francisco Caamaño, enfatizou que "os estatutos non impiden consultar á militancia cales son os seus desexos".


Summary: O Parlamento considera "inxustificado" o ERE presentado pola empresa Siemens-Gamesa na súa factoría das Somozas.

Os tres grupos políticos con representación no Parlamento galego coincidiron esta cuarta feira, 10 de febreiro, en considerar "inxustificado" o ERE presentado pola empresa Siemens-Gamesa na súa factoría das Somozas, que implica o despedimento colectivo de 215 traballadoras e traballadores. A Cámara considera que o despedimento responde a unha estratexia de "deslocalización" para fechar a factoría e trasladar a produción á planta da multinacional no norte de Portugal. A iniciativa aprobada, que solicita ao Ministerio de Traballo que declare nulo o ERE exposto pola multinacional, foi presentada polo Partido Popular e saíu adiante co apoio do BNG e PSdeG na sesión plenaria que decorreu esta cuarta feira no Hórreo. O texto tamén expón a configuración dunha mesa de traballo con presenza de administracións e representantes do persoal para abordar o futuro e viabilidade da planta e que se estabelezan desde as institucións os mecanismos que permitan garantir a carga de traballo na factoría a través da modernización das instalacións. Plan industrial O que non prosperou, pola oposición do PP, foi a iniciativa parlamentar dos socialistas que demandaba un plan de industrialización na comarca de Ferrolterra, onde se sitúa a planta de Siemens. O PSdeG cargou contra a Xunta por "non exercer as súas competencias exclusivas" en materia de industria e os populares responsabilizaron o Goberno español da falta de carga de traballo en Navantia e do fechamento das Pontes. O PSdeG reclamou á Xunta que intensifique a súa participación na captación de fondos europeos de reconstrución, elaborando un plan industrial para a comarca. Tamén o BNG instou a Xunta a exercer as súas competencias e actuar dando solucións ante o fechamento da central térmica das Pontes, apostando por exemplo na I+D+i e creando un centro tecnolóxico de almacenamento de enerxía nese concello.


Summary: Brión Inclúe é "unha proposta cultural inclusiva". Entre o 14 e o 16 de decembro, a vila da Mahía acolle un festival cuxa principal vontade consiste en ofrecer "unha ampla programación para a inclusión transversal".

A idea da que xorde o encontro -en que haberá unha exposición de pintura, dúas representacións teatrais, danza e un concerto-, ten a ver coa "tarefa das administracións públicas e de toda a sociedade tratar de acadar a inclusión total e non se pode facer de costas ás persoas interesadas". Brión Inclúe, organizado polo concello, xestionado pola cooperativa Cultura Activa e confinanciado por Gadis, "non produce contidos para as persoas con discapacidade, senón que normaliza as distintas capacidades de cada un para facer unha proposta cultural inclusiva na que ofertar tres días de cultura para toda a cidadanía". O Centrol Social Polivalente acollerá ás seis da tarde desta sexta feira, 14 de decembro, a obra de teatro Circo da Diversidade, da Asociación Con Eles, formada por familias de persoas con discapacidade intelectual. Ás 20.30, a Asociación Andaina Pro Saúde Mental representará Full Monty. O sábado 15 de decembro, no mesmo espazo e ás 20.30 horas, a compañía 5.S intepretará Torre de Babel, peza de Danza-Teatro. E o domingo 16, en sesión vermú ás 12 da maña, actuará o grupo XeRock, formado por membros do Centro San Xerome Emiliani da Guarda -que "facilita ás persoas con discapacidade intelectual e as súas familias apoios e servizos profesionalizados para mellorar a súa calidade de vida". Ademais haberá un mercado dos colectivos participantes e unha mostra, Álvaro Díez, pintor, que se presentará a sexta feira ás sete do serán. Segundo a organización de Brión Inclúe, este fará que "as persoas con discapacidade sexan protagonistas da oferta cultural como creadores e non só como consumidores; a cidadanía gozará dunha cultura de calidade normalizando e visbilizando a discapacidade como parte da propia cidadanía; as familias vivirán a integración real, o acceso real á cultura e os beneficios que esta achega". Ademais das entidades mencionadas, tamén colaboran no Brión Inclúe a Federación de Asociacións de Persoas Xordas de Galiza e o pallaso Fran Rei, que nos últimos anos se especializou "na formación de teatro para persoas con diferentes capacidades".


Summary: O secretario de Organización do BNG declarou esta terza feira perante a Audiencia Nacional durante unha hora como testemuña no proceso contra Causa Galiza. Lobeira valora como "propio do esperpento" todo o que envolve a esta citación. "Queren que Nós non estea no Congreso".

O secretario de Organización do BNG, Bieito Lobeira, prestou declaración durante unha hora na Audiencia Nacional ante o xuíz Eloy de Velasco en calidade de testemuña no proceso contra Causa Galiza. En primeira instancia, a AN chamara o portavoz nacional e o secretario de Organización do BNG -Xavier Vence e Bieito Lobeira-. Mais ambos dirixentes solicitaron o aprazamento das súas comparencias. A Audiencia Nacional optou daquela por chamar a Lobeira esta terza feira e a Vence, a próxima segunda feira, isto é, o día despois da xornada eleitoral. "Procuraban a foto de responsábeis do BNG entrando na Audiencia Nacional en plena campaña e conseguírona" "É esperpéntico, escandaloso, non ten nome". Bieito Lobeira atende a chamada de Sermos Galiza apenas poñer o pé fóra da Audiencia Nacional e responde con eses adxectivos á pregunta de como valora a súa citación e declaración. "Procuraban a foto de responsábeis do BNG entrando na Audiencia Nacional en plena campaña e conseguírona", engade. Non dubida de que hai "intencionalidade política" e sinala Eloy de Velasco como un xuíz en sintonía co Partido Popular ("Foi alto cargo do PP"), partido que "emprega o que sexa" para combater "e tentar erradicar o nacionalismo galego", di o dirixente do BNG. É máis, Lobeira ten claro que o que se procura é que "Nós-candidatura galega non entre no Congreso", porque o "que verdadeiramente molesta ao poder é o nacionalismo galego". Inverosímil O BNG ten máis de tres décadas de historia, aponta o seu secretario de Organización, tempo no cal "acumulamos unha traxectoria intachábel de compromiso político co noso pobo e de democracia". En base a iso, considera que "todas as insinuacións" que arredor desta citación lle interese espallar ao PP "non van callar na poboación". Lobeira cualificou a AN de "Tribunal de excepción" que está a ser empregado polo PP para os seus intereses. "Se do que se trata é de xulgar a violencia, que chamen ao PP, que sabe moito dela, da que usa contra o pobo galego, contra os traballadores, contra os estudantes....". Segundo puido saber Sermos Galiza, na declaración do secretario de Organización -que se prolongou durante unha hora- Velasco preguntou por cuestións relativas a Causa Galiza, a organización independentista que ilegalizou de facto, mais tamén sobre outras cuestións; ademais de solicitar documentación. Cando Lobeira comezaba a súa declaración, unha concentración en Compostela -ás portas da sede do BNG- denunciaba os intentos de 'criminalización' do nacionalismo galego. Foto da capa: Víctor Lerena. Foto da concentración perante a sede nacional do BNG: Xoán Rei


Summary: O Premio Mondoñedo 10 recoñece na súa convocatoria deste ano o mellor ensaio galego da última década. Rematada a fase de deliberación e propostas, as integrantes do xurado seleccionaron 13 obras das que sairá a elixida.

Un total de 13 obras compiten por seren recoñecidas co Premio Mondoñedo 10 ao mellor ensaio da última década. Trátase dos seguintes libros: Onde o mundo se chama Celso Emilio Ferreiro, de Ramón Nicolás (Xerais, 2012); Os santos titulares de parroquia en Galiza, de Xosé M. González Reboredo (Sotelo Blanco , 2012); Para que nos serve Galiza?, de Xaime Subiela (Galaxia, 2012); Herdeiros pola forza. Patrimonio cultural, poder e sociedade na Galicia do século XXI, de Xurxo Ayán e Manuel Gago (2.0 Editora, 2012); Rosalía de Castro, estranxeira na súa patria (a persoa e a obra de onte a hoxe), de Francisco Rodríguez Sánchez (AS-PG, 2013); Tastarabás. Enciclopedia de brinquedos tradicionais e uso lúdico da natureza, de Antón Cortizas (Xerais, 2013); Galiza, um povo sentimental?, de Helena Miguélez-Carballeira (Através Editora, 2015); Historia de Galicia, de Ramón Villares (Galaxia, 2016); Enfermos pobres, médicos tristes: Historia crítica da medicina rural en terras esquecidas, de Roberto Fernández Álvarez (Urco, 2017); Identidade e afectos patrios, de Ramón Villares ( Galaxia, 2017); Rosalía de Castro. Cantos de independencia e liberdade (1837-1863), de María Xesús Lama (Galaxia, 2017); Memorias dun loitador antifranquista O testemuño do comunista David Álvarez Carballido, de Anahí Almasía, Mariela Sánchez e Antón Santamarina (Alvarellos, 2018) e As orixes da fotografía en Galicia. Estudios composteláns do s. XIX, de Carlos Iglesias Castelao (Alvarellos Editora-Consorcio de Santiago, 2018). O xurado reunirase en Mondoñedo o domingo, 13 de outubro de 2019, ás 12 horas, e a entrega do premio terá lugar nun acto público que acollerá o Auditorio Pascual Veiga de Mondoñedo o domingo 20 de outubro. O premio consistirá nun diploma acreditativo e unha obra artística orixinal e única, creada para esta ocasión polo artista mindoniense, José Pedro Gómez. Forman parte do xurado: Antonio Reigosa (presidente, sen voto), cronista oficial de Mondoñedo; un vogal designado polo Consello da Cultura Galega; outro pola Real Academia Galega; outro pola Asociación de Escritores/as en Lingua Galega; outro polaAsociación Galega de Editoras; outro polo Instituto Galego de Historia; outro pola Facultade de Humanidades de Lugo (USC) e outro polo Concello de Mondoñedo. Actuará como secretario (sen voto) Fran Bouso, designado pola asociación convocadora deste premio.


Summary: A súa construción suporá un investimento de 4.300 millóns de euros ata o ano 2032. O pasado ano coñeceuse que o PP adiara o contrato para favoreca empresa que dirixira o ex-ministro Morenés, o que foi cualificado de "corrupción institucional" polas forzas da oposición en Galicia

O Consello de Ministros autorizou este venres a orde de execución para a construción das cinco fragatas F-110 no estaleiro de Navantia en Ferrol. O contrato destes buques fora paralizado durante dous anos polo PP para adaptalas aos mísiles da empresa que dirixira o ex-ministro Pedro Morenés. O encargo fora xa aprobado en decembro polo Goberno central, un proceso que se completa definitivamente con esta orde.O investimento total suma 4.317,8 millóns de euros entre 2019 e 2032O investimento total suma 4.317,8 millóns de euros entre 2019 e 2032, cun total de 18 millóns de horas de traballo para case sete mil persoas (1.300 empregos directos, 2.000 da industria auxiliar e 3.500 empregos indirectos, segundo debullou en rolda de prensa Javier Losada, Delegado do Goberno en Galicia. Está previsto que a primeira fragata se entregue no ano 2026 e que a derradeira o faga no 2031, sinalando Losada que o encargo suporá "o 40% da contratación prevista por Navantia nos vindeiros cinco anos".As F-110 son buques escoltas oceánicos polivalentes, que substitúen ás F-80, ao final da súa vida operativa despois de 35 anos. Teñen 145 metros de eslora, 18 metros de manga, 5.900 toneladas de capacidade, e unha tripulación de 145 persoas. O custo de cada buque estímase en 740 millóns de eurosCando se coñeceu que o Goberno de Mariano Rajoy adiara a concesión deste contrato para favorecer a empresa que dirixira os ex-ministro Morenés, todas as forzas da oposición en Galicia criticaron con dureza as decisión do executivo popular, ao que acusaron de "corrupción institucional". Porén, Alberto Núñez Feijóo desentendeuse das críticas asegurando que "de mísiles non falamos nin entendemos" e, de feito, o PP seguiu durante meses culpando ao Goberno de Pedro Sánchez dos atrasos no contrato.Este venres Miguel Tellado volveu acusar o Goberno de Pedro Sánchez de ter "bloqueado" o proxecto. O pasado ano descubriuse que o PP adiara o contrato para favorecer a empresa que dirixira o ex-ministro MorenésEste venres o viceportavoz do grupo parlamentario do PP, Miguel Tellado, mantivo o mesmo argumentario, reaccionando en twitter ao anuncio da orde de execución das fragatas cunha nova acusación ao Goberno do PSOE de ter "bloqueado nove meses sen motivo" o proxecto que, asegura, foi iniciativa do "Goberno do PP".Durante a xestión de Pedro Morenés e María Dolores de Cospedal, o Ministerio de Defensa impuxo como "prioritaria" a implantación nas fragatas F-110 dos mísiles Sea Ceptor, un tipo de proxectil que nunca fora usado pola Armada Española e que a compañía do ministro estaba a tentar colocar no mercado. Esa insistencia atrasou dous anos o proxecto de deseño técnico das fragatas. Só o pasado verán, semanas despois da chegada ao Goberno de Pedro Sánchez e da toma de posesión de Margarita Robles como responsable de Defensa, a situación foi desbloqueada, descartándose a compra dese modelo de mísil e dando luz ver ao encargo en Ferrol.


Summary: A gran gala do teatro galego será o vindeiro 21 de marzo no Teatro Rosalía da Coruña. Trinta e dous espectáculos e máis de 300 profesionais optan aos premios de teatro María Casares que, organizados pola Asociación de Actores e Actrices de Galiza, atinxen a súa edición número 23.

450 persoas involucradas no sector das artes dramáticas votarán na primeira rolda, que comezou o 22 de xaneiro e rematará o 11 de febreiro. Ademais dos socios da asociación, de caráctern sindical, participarán tamén "resonsábeis de xestión e programación cultural, xornalistas, críticos e finalistas de edicións anteriores". Deste proceso emerxerán as finalistas das 14 categorías dos María Casares: maquillaxes, vestiario, iluminación, escenografía, música orixinal, texto orixinal, adaptación-tradución, actor secundario, actriz secundaria, actor protagonista, actriz protagonista, dirección, espectáculo e espectáculo infantil. Os galardóns María Casares procuran, segundo a organización promotora, "recoñecer o traballo realizado polos diferentes oficios do sector na súa totalidade. Dende a súa creación convertéronse no grande escaparate do teatro feito en Galiza e visibiliza o labor desenvolvido polos seus traballadores".


Summary: Roupa, combustíbel e peixe experimentaron a maior repunta.

A Galiza superou os 25.000 millóns de euros en vendas ao exterior en 2021, o que supón 21,1% máis que en 2020, segundo os datos que publica o Instituto Galego de Estatística (IGE) esta cuarta feira. Deste modo, os 25.270 millóns en vendas supoñen a maior marca de exportacións no país desde que existen rexistros. Igualmente, supéranse por quinto ano consecutivo os 20.000 millóns de euros. Este avance é semellante ao 21,2% que se experimenta nas exportacións do Estado español durante 2021, que suman 316.609 millóns de euros. A roupa, o combustíbel e o peixe son as áreas que tiveron unha maior repunta no conxunto do ano na Galiza. No outro extremo, os peores rexistros vivíronse nas conservas de carne e peixe. Balanza comercial positiva As importacións que realizou a Galiza foron por valor de máis de 20.000 millóns de euros, o que se traduce nunha balanza comercial positiva de máis de 5.000 millóns —cunha taxa de cobertura de 125,6%—. Contrasta co caso do Estado, no que as importacións superan por 26.000 millóns as exportacións —taxa de cobertura de 92,4%—. O peso da Galiza no conxunto do Estado español é de 8%. Entre territorios, o incremento interanual de 21,1% é o oitavo máis elevado. Á cabeza está Madrid, cunha repunta de 36,3%. Por destino xeográfico, Francia é o país que recibe máis exportacións galegas, seguido de Portugal e Italia. Un dos países nos que hai maiores aumentos de vendas é Estados Unidos (+63,5%), que contrasta coa caída de 2,8% ao Reino Unido.


Summary: Con 856,96 euros de media están moi lonxe dos 1.008 euros da media do Estado español.

A pensión media galega segue á cola das do Estado español, só superada polas de Estremadura. Así se desprende dos datos presentados polo Ministerio de Traballo, que sitúan a Galiza cunha pensión media a 1 de marzo de 856,96 euros, moi lonxe dos 1.008 euros do conxunto de territorios do Estado español. As de xubilación, as máis numerosas, con 479.685 beneficiarias, situáronse nos 974,24 euros de media. As de incapacidade, que benefician 69.916 galegas, nos 891,93 euros de media, e as de viuvez, con 186.183 pensionistas, nos 610,7 euros. Todas elas por baixo do Salario Mínimo Interprofesional (SMI).


Summary: A Galiza suma 230 novos casos da Covid-19 nas últimas 24 horas. A cifra de vítimas mortais en residencias alcanza as 729, após na noite do sábado comunicarse o falecemento de dúas mulleres do centro xeriátrico de Outeiro de Rei que morreron no Hospital Lucus Augusti de Lugo (HULA).

Segundo os datos comunicado pola Consellaría de Sanidade este domingo, 27 de setembro, a Galiza conta con 4.432 casos activos da Covid-19. Nas últimas 24 horas detectáronse 230 novos positivos, mentres que 245 persoas recibiron a alta, polo que deixaron de computar como casos activos de coronavirus. Con estas, son xa 18.316 as persoas que pasaron o virus na Galiza. Por áreas sanitarias, tres delas rexistran este domingo unha suba nos casos activos, tres presentan descensos e Vigo continúa coa mesma cifra de infectados, 512. O incremento de casos activos máis pronunciado nas últimas 24 horas produciuse na área sanitaria de Ourense, onde se detectaron 39 pacientes con coronavirus. Tamén soben en Santiago até 577, ao descubrirse 22 novos casos. En Pontevedra son 16 máis as persoas que padecen a Covid-19 respecto ao último balance, o que deixa a cifra de total de casos nesta área en 826. A área da Coruña e Cee continúa como a que máis pacientes da Covid.19 ten de toda a Galiza, 1.046. En Ferrol hai 10 pacientes menos con coronavirus (154) e en Lugo o número descende en 53 até os 589 casos activos totais. O número de probas PCR realizadas na Galiza elévase a 465.341 fronte ás 459.234 rexistradas até o sábado, o que significa que en 24 horas houbo 6.107 probas. Segundo os datos de Sanidade, actualmente hai 318 persoas usuarias e 118 trabalaldoras e traballadores contaxiados en residencias de maiores, mentres que son 24 as usuarias afectadas 20 as profesionais en centros de dependencia. As vítimas mortais en residencias alcanza xa as 729, logo de faleceren no Hospital de Lugo dúas mulleres usuarias do centro xeriátrico de Outeiro de Rei. Os centros xeriátricos máis afectados son a DomusVi Lugo, en Outeiro de Rei (129 mariores contaxiados), a do Inicio (57), a Nosa Señora do Viso, en Lobeira (46) e a Ballesol de Oleiros (33).


Summary: Javier Franco presenta unha compilación dun valor formidábel, xa que nel se concentran moitas pezas do repertorio dos seus avós e incluso se utilizan instrumentos feitos por eles.

Das últimas veces que estiven en Madrid tiven oportunidade de coñecer a Javier Franco, galego fillo da emigración que acaba de autoeditar Músicas de Ferreiros. Javier, ademais de excelente gaiteiro, é unha persoa que non deixa de facer país incluso a moitos quilómetros da Galiza, como, por exemplo, sacando adiante "Folk Madrid Norte" e abrindo sempre as portas para a música galega na comunidade madrileña. Nesta ocasión estivemos parolando deste traballo de investigación sobre a tradición musical no val de Ferreiros, na Pobra do Brollón. O CD, dispoñíbel tamén nas plataformas dixitais, fala da tradición musical da súa familia e fala tamén dunha tradición que vai quedando atrás. Fala do esmorecemento do rural, deses cantos que nacen e morren porque ninguén queda para seguir cantándoos. Javier, xunto cos seus curmáns, pertence á ultima xeracion de músicos de Ferreiros, e cultivou este amor polas melodías que naceron na súa casa. Sen apenas apoio económico, conseguiron editar un CD dun valor formidábel, xa que nel se concentran moitas pezas do repertorio dos seus avós e incluso se utilizan instrumentos feitos por eles. Eu véxoo como unha herdanza musical que por fin foi reunida, e non só para uso e desfrute particular, senón que ademais nos agasallan a todo o público con esta compilación de historial musical. Gravado nos estudios A Palleira, de Xabier Vizcaíno, no Incio, Música de Ferreiros contén unha escolla de 11 pezas nas que atopamos muiñeiras e xotas, pero tamén brindos e incluso gravacións dunha gaita de principios do século XX, orixinal de Arturo Parada, o bisavó de Javier. É moi curioso ver como esta familia foi coidando da herdanza musical dos bisavós, como gardaron non só os instrumentos musicais, senón tamén as cantigas, as fotos, a memoria. Por iso merece a pena a revisión deste patrimonio musical familiar, polo coidado na selección de todas estas pezas. Algunhas delas xa foran recollidas por grandes figuras do país como Xisco Feijóo ou Serxio Cobos e fixéronse moi populares, como pasou co "Galo".Pero tamén atopamos xoias como o "cantar de arrolo de 1943" e o "cantar de cego" interpretado por Carlos Quintá (o pai do bisavó da familia, Avelino Parada, era coñecido como o cego de Ferreiros). Nesta compilación atopamos o enxeñoso Luis Caruncho improvisando un brindo sobre as casas do lugar de Ferreiros e fechando así este traballo.Había moito tempo que non atopaba un disco que fora feito con tanto agarimo, sen prexuízos, sen presión comercial, cun interés puro na música. Só queda agradecer á familia musical de Ferreiros por este magnífico homenaxe aos ancestros.


Summary: Neste 7 de febreiro celébrase o Día dos Medios en Galego, que conmemora o aniversario da saída á rúa do xornal impulsado por Valentín Lamas Carvajal, primeira cabeceira de masas publicada en lingua galega

O 7 de febreiro de 1876 saía do prelo (situado na Rúa Lepanto, en Ourense) o primeiro número de O Tío Marcos d'A Portela, o xornal impulsado por Valentín Lamas Carvajal, que chegou a vender 4.000 exemplares, converténdose na primeira cabeceira de masas publicada en lingua galega. É por isto que neste 7 de febreiro celébrase dende o pasado ano o Día dos Medios en Galego, impulsado pola Asociación de Medios en Galego que este sábado celebrou en Pontevedra a II Gala dos Medios en Galego.Neste 7 de febreiro celébrase o Día dos Medios en GalegoO xornal, que naceu con carácter quincenal (publicándose os días 7 e 22 de cada mes), pasou a ser semanal dous meses despois, saíndo á rúa os domingos. Subtitulado Parrafeos c'o pobo gallego, tivo dúas etapas, a primeira dende 1876 ata 1880 e a segunda dende 1883 ata 1889.Na súa cabeceira destacábase toda unha declaración de intencións "Os mandamentos do Marcos fóra da igrexa son seis: facer a todos xustiza, non casarse con ninguén, falar o galego enxebre, cumprir o que manda a lei, loitar polo noso adianto con entusiasmo e con fe, vestir calzóns e monteira". O compromiso do xornal coa lingua galega e co seu impulso ía máis aló do seu uso con normalidade (o que en si mesmo xa era un fito). Na súa cabeceira tamén se podía ler: "Teñen os pobos gala, no seu linguaxe falar. Fálase chino na China, portugués en Portugal, catalán en Cataluña, e na Alemaña, alemán, só os galegos de agora, ata vergoña lles dá falar a melosa e doce fala que falan os seus pais". "Fálase chino na China, portugués en Portugal, catalán en Cataluña, e na Alemaña, alemán, só os galegos de agora, ata vergoña lles dá falar a melosa e doce fala que falan os seus pais"Xosé Ramón Pousa destacaba neste artigo as cualidades deste xornal que "conectaba perfectamente coas súas preocupacións como campesiños, sintonizaba cos seus intereses, e utilizaba a sátira máis descarnada e a parodia como elementos de rebeldía contra o caciquismo". "Hoxe, na Galicia do século XXI, aínda temos que desprendernos de moitos prexuízos e aprender daquel cego ourensán de tan longa visión, aprendendo da súa humildade, da capacidade de conexión cos máis desaxidos", conclúe Pousa.Con el naceu unha auténtica escola de xornalismo en galego que tivo numerosos seguidores e imitadores por todo o país. O Tío Marcos abriu un ronsel polo que seguiron A Fuliada, O Galiciano, A Tía Catuxa, As Burgas, O Labrego ou A Monteira. E, máis adiante, A Nosa Terra ou Nós.O xornal "conectaba coas preocupacións dos campesiños, sintonizaba cos seus intereses, e utilizaba a sátira descarnada e a parodia como elementos de rebeldía contra o caciquismo"A Real Academia Galega destaca, finalmente, unha curiosidade: Marcos d'A Portela, o personaxe escollido por Lamas Carvajal para dar título ao xornal e para convertelo en autor apócrifo do seu Catecismo do Labrego está inspirado nunha figura histórica. O seu nome real foi Marcos Peralba e viviu nun lugar de Monteporreiro (Pontevedra) durante as primeiras décadas do século XVIII. Foi frei Martín Sarmiento quen primeiro nos falou del e quen o incluíu entre os protagonistas das súas coplas galegas. Máis dun século despois Lamas Carvajal trasladouno a terras ourensás e popularizouno coa feitura do galego enxebre que nos falou a través das páxinas da súa publicación.


Summary: O hotel lucense no que García Lorca se hospedou en dúas ocasións acolle a homenaxe ao poeta nun novo Día de Lorca en Galicia. Foi en Lugo, lembran dende Alvarellos Editora, onde o autor andaluz "deixou manuscrito o primeiro dos seus poemas galegos"

O 25 de outubro de 1916 Federico García Lorca tiña 18 anos e, xunto cun grupo de compañeiros da Universidade de Granada, chegou a Galicia en tren como parte dunha "excursión de arte". "A mi llegada a Galicia las fuerzas formidables de Compostela y el paisaje se apoderaron de mí en forma que también me sentí poeta de la alta hierba, de la lluvia alta y pausada. Me sentí poeta gallego", escribiría dúas décadas despois para expresar os sentimentos que ficarían plasmados para sempre nos seus Seis poemas galegos.Recollendo aquel ronsel, dende o pasado ano Alvarellos Editora impulsa a conmemoración do Día de Lorca en Galicia cada 25 de outubro. Desta volta os actos comezaron por Pontevedra, cunha conferencia na que Henrique Alvarellos e o xornalista Ramón Rozas evocaron aquela viaxe, e continúan por Lugo neste propio día 25. O acto ten un emprazamento histórico de seu, o hotel Méndez Núñez, onde Lorca se hospedou nas dúas ocasións nas que visitou a cidade, naquel 1916 e despois, en 1932.Foi en Lugo, lembran dende Alvarellos Editora, onde o autor andaluz "deixou manuscrito o primeiro dos seus poemas galegos"Foi en Lugo, lembran dende Alvarellos editora, onde o autor andaluz "deixou manuscrito o primeiro dos seus poemas galegos". En torno aos percorridos lucenses de Lorca xira a "gran homenaxe" neste Día de Lorca en Galicia (20:00)) no Méndez Núñez, onde unha placa lembrará de agora en diante a presenza do poeta nun edificio en cuxa fachada tamén é lembrado outro fito histórico, a transcendental asemblea das Irmandades da Fala do 18 de novembro de 1918.A homenaxe a Lorca no seu día en Galicia servirá tamén para volver sobre os seus Seis poemas galegos, recollidos na edición facsimilar de Alvarellos que recibiu o Premio ao Libro Mellor Editado na Gala do Libro do 2018 e que, alén dos textos, inclúe imaxes das viaxes de Lorca a Galicia. Tras a homenaxe en Lugo, as actividades ligadas ao Día de Lorca en Galicia continúan en Pontevedra cun contacontos ilustrado e un roteiro pola cidadeA presentación servirá tamén para proxectar por primeira vez na cidade da Muralla a peza documental que, durante nove minutos, amosa a xira da compañía La Barraca que volveu traer a Lorca a Galicia no verán de 1932. Esta gravación, custodiada polo Institut Valencià de Cultura, "contén as únicas imaxes en movemento que se conservan do poeta en Galicia", lembran dende a editorial.As intervencións artísticas de Gus Fouce e Ton Arenas e a descuberta da devandita placa conmemorativa completarán as homenaxes a Lorca en Lugo neste 25 de outubro. Pero a lembranza do autor continuará, outra volta en Pontevedra, durante a fin de semana. Así, o sábado (12h) Polo correo do vento organiza unha sesión de contacontos ilustrado baseado nos Seis poemas galegos no Sexto Edificio do Museo. Unha hora máis tarde, ás 13h, Enrique Mauricio e Carlos Taboada guían dende o propio museo o roteiro Pontevedra, cidade lorquiana.


Summary: "A literatura galega é de calidade e ten que voar soa", dixo a Sermos Gonzalo Hermo hai 9 meses cando apresentou Celebración. Voou tanto que acaba de gañar o Premio "Nacional" de Poesía xoven Miguel Hernández.

O xuri considera que o mellor poemario composto en calquer das linguas do Estado en 2014 é Celebración, un libro editado por Apiario. O premio -outorgado polo Ministerio de Cultura- está dotado con 20.000 euros. Hermo (Rianxo, 1987) é un dos valores emerxentes e de maior calidade da poesía galega. Celebración é o segundo poemario de Hermo após o aparecimento en 2011 de Crac (Barbantesa), embora o autor considera aquel realmente como o seu primeiro traballo. "Crac é un libro iniciático, que todos os poetas escriben mais non todos publican. Responde a unha época de formación literaria. Non me arrepinto de telo publicado porque me trouxo moitas cousas boas, mais agora vexo que a miña liña poética está en Celebración", afirmaba nunha entrevista en Sermos Galiza asinada por Carme Vidal. Na conversa, Hermo definía así a súa liña poética: "Tentei facer unha poesía que dialogase consigo mesmo, que atraese os lectores a entrar nun universo particular (...) o obxectivo foi crear un mundo literario propio que procura a complicidade do lector".