Summary: César Rodríguez, da CIG, advirte que malia "propaganda" a r"realidade" é que pecharon 100 auxiliares nestes anos e que non hai carga de traballo.

Tamén o naval de Vigo vai retomar as mobilizacións e protestos, medidas que impulsará a CIG perante a crise que atravesa o sector na comarca e a responsabilidade, sinala o sindicato, de Xunta e goberno central o non adoptar medidas ao respecto. Nesta terza feira o Centro cívico de Teis acolle unha asemblea na que tomaron parte máis dun cento de delegad@s da central nacionalista. Tanto Manuel Simón, da CIG-Metal, como César Rodríguez, CIG-Naval, coinciden en cualificar de "agonizante" a situación na que se atopa o naval vigués, e consideran de necesidade retomar o pulso mobilizador perante o inmobilismo e desleixo de administracións, patronal e, afirman, certos sindicatos. "Tres anos morto" Manuel Simón advertiu que o naval vigués leva tres anos a esmorecer e que malia os anuncios de chegada de Pemex, séguese a perder emprego. Unha dinámica esta da que, afirman, se aproveita a patronal para precarizar as condicións laborais no sector. César Rodríguez afirmou que a única "realidade" é que pecharon máis de 100 empresas auxiliares, que non hai carga de traballo e que se destruíron miles de empregos. Ante une escenario así, apuntou, é necesario reaxir, de aí a aposta por "denunciar" a ausencia de medidas e políticas para con este sector. Control @s participantes na asemblea marcharon en manifestación cara a sede da patronal do metal para se concentrar diante da mesma. Non puideron facelo o prohibirllo entre unha forte presenza de antidisturbios, mesmo con apoio dun helicóptero.


Summary: A CIG destaca que "milleiros de mulleres secundan o paro" e destaca o elevado impacto en sectores da administración pública autonómica, onde a Xunta reduce o seguimento a menos do 12%

"Milleiros de mulleres están a secundar a folga feminista desde primeiras horas da mañá", segundo asegura a CIG, convocante de 30 mobilizacións nesta mañá e dun paro xeral laboral de mulleres "para reclamar a igualdade de oportunidades nas condicións de traballo, na esfera social e o dereito a vivir sen violencia". O sindicato nacionalista, que convocou o paro de 24 horas ao igual que CUT, CGT, SLG ou SF-Intersindical, cualifica de "éxito" a xornada. Tamén a cualifican así CCOO e UGT, que falan de seguimento "masivo" dos paros parciais que impulsaron, "especialmente en empresas e administracións públicas" e que se congratulan do "apoio maioritario" da sociedade galega á convocatoria. O Goberno galego cifra nun 11,27% o seguimento da folga feminista no ámbito da Administración xeral da Xunta; a CIG eleva a porcentaxe ao 50%O Goberno galego cifra nun 11,27% o seguimento da folga feminista no ámbito da Administración xeral da Xunta. Por sectores, sitúa nun 9,55% o seguimento no Ensino, do 10,14% na Sanidade e do 18% na Xustiza, cun máis apoio nas delegacións territoriais de Pontevedra e Vigo ca no resto. A CIG, pola contra, asegura que na sanidade pública só se están a cumprir os servizos mínimos e que a folga "está a ter unha especial incidencia na Atención Primaria malia os servizos máximos decretados pola Xunta". Ademais, alcaran que "nos sectores máis precarizados e feminizados da Administración, como nos centros dependentes do Consorcio Galego de Servizos de Igualdade e Benestar, o paro é masivo e un éxito rotundo". Segundo a central nacionalista, no conxunto da administración xeral da Xunta o paro foi desigual pero eleva o seguimento a arredor dun 50% de traballadoras que secundaron o paro de 24 horas na quenda da mañá. En canto ao ensino secundario e universitario, "produciuse unha paralización", mentres que a participación de mestras e profesoras "superou a do ano pasado". "Esta folga é a ferramenta que temos para denunciar que, malia ser ilegal, a fenda salarial continúa sendo unha realidade moi frecuente nas empresas; ao igual que o chan pegañento ou o teito de cristal, os atrancos na conciliación ou o acoso e as agresións sexuais ás que someten as traballadoras, entre outras situacións discriminatorias e machistas", dixo Margarida Corral, secretaria de Mulleres da CIG. O sindicato nacionalista destaca o impacto da folga en moitas empresas da área de Vigo, en tendas do grupo Inditex ou nos centros da administración local da CoruñaPor comarcas e sectores, o sindicato destaca o "elevado seguimento" na área de Vigo malia os "moitos intentos de boicot por parte das empresas". Así, destacan o impacto dos paros nas escolas infantís, na recollida de lixo, no mantemento de parques e xardíns, no Hospital Álvaro Cunqueiro ou en empresas como Denso, GKN, Alonarti, Marsan, BorgWarner, Plastic Omnium, Grupo Copo, Asientos de Galicia, Viza, Alymosa, TRW, Domiberia, Carchidea, Frigolouro, Cerqueira, Valcárcel, Orbe, Fandicosta, Mascato, Conservas Rías Baixas, Bimba y Lola, Pili Carrera, Paz Rodríguez e Selmark. Na Coruña, o seguimento notouse bastante na administración pública ao amencer pechados todos os centros cívicos da cidade, a Casa Casares e a Casa María Pita e tivo impacto en zonas comerciais como a da praza do Lugo ou tendas do grupo Inditex que tamén pecharon, aínda que o seguimento foi desigual nesta cadea. "O comedor de Zara Loxística non puido prestar servizo porque a maioría das traballadoras están en folga"·, di a CIG. En canto á industria, a folga notouse moito en Celsa Atlantic (A Laracha), en Ferroatlántica (Cee) ou na conserveira Calvo de Carballo, onde o paro foi case total. En Extel e Atento o seguimento superou o 80%.En Compostela, pola súa banda, a folga deixouse sentir no sector servizos, en moitas tendas de Inditex e claramente no Hospital Clínico ou noutras empresas industriais. Ademais, arredor do 90% das empregadas do Concello de Santiago secundaron o paro. En comarcas achegadas, o éxito do paro foi evidente em Cortizo, Frinsa, Escuris ou López Soto. En Ferrolterra, a folga deixouse sentir nos estaleiros, em Einsa, em Indipunt ou Arteixo Telecom, ademais de na administración local e em Correos. No caso de Pontevedra, foi importante nas empresas de frío industrial de Marín, em Treves ou concesionarias de limpeza, mentres que na comarca do Salnés o impacto foi claro em Thenaisie Provote (O Grove) e Pérez La Fuente (Vilanova de Arousa), cun 100% de seguimento, ou Serpeixe, Roma, Friscos, Cefrico, Atunlo e Isabel. En Ourense, notouse tamén nas tendas de Inditex e en Desigual, así como en en empresas do sector dos centros de chamadas como Unitono e Contacnova ou en compañías da industria aeronáutica como Coasa. En Allariz, a práctica totalidade dos centros de traballo e comercios amenceron pechados. Por último, en Lugo, a incidencia foi importante no Centro Comercial das Termas ou nas residencias de maiores de Outeiro de Rei e Castro Ribeiras de Lea e en Abeiro Gold ou Abante BPO, empresa do sector dos centros de chamadas. En Monforte, a folga sentiuse amplamente no servizo de axuda no fogar e entre as traballadoras do Concello.


Summary: Fala dunha "pequena regresión" nos contaxios, que se elevan a 121.

O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, destacou que o brote de COVID-19 detectado na Mariña está a experimentar unha "pequena regresión", con menos pacientes en seguimento e menor ritmo de positivos detectados, polo que expuxo, en coordinación cos expertos e se se manteñen os datos, a posibilidade de "abrir parte da Mariña" e avanzar cara a un peche "máis selectivo" da área. En declaracións aos medios após manter unha reunión co comité clínico de expertos, o xefe do Executivo galego cifrou en 121 as persoas positivas en relacion a este brote e en 685 os contactos que seguen en seguimento e illamento, xa que 279 terminaron o seu período de corentena. En canto aos datos positivos, avanzou que, das 80 PCR realizadas sta segunda feira na área, só 3 deron positivo, o que indica unha porcentaxe do 4,5%, inferior ao 20,5% da xornada anterior. Esta tendencia "favorábel", explicou o presidente, será analizada polos expertos durante as vindeiras 48/72 horas para determinar se se manteñen as medidas como até agora ou se modifican. Se se confirma a tendencia decrecente na cifra de novos contaxios, Alberto Núñez Feixoo indicou que unha das posibilidades é establecer un peche "máis selectivo" da área, abrindo parte da Mariña e mantendo pechada perimetralmente a zona máis afectada. Nesta liña, precisou que 90% dos casos sitúanse en tres concellos --Burela, Foz e Xove--, mentres que outros seis teñen, entre todos, 13 positivos, e cinco non rexistraron ningún. (Haberá ampliación)


Summary: CIG acusa a cadea hoteleiras de "política antisindical" e despedir "de maneira selectiva oito traballadoras en menos dun mes".

O sindicato CIG acusa o consorcio hoteleiro Hotusa, un dos máis importantes do Estado, de despedir no último mes oito traballadoras e traballadores das oficinas que Restel (a súa central de reservas) ten en Chantada. En cinco destes despedimentos, afirma a central, a empresa pon como "escusa a baixada nas reservas e as cancelacións que está a provocar a expansión do Covid-19". Para a CIG esta non é "máis que unha escusa, porque na realidade Hotusa está a aproveitar esta supostas causas obxectivas para aplicar despedimento moi selectivos, xa que se afectan a persoas que a empresa vincula coa CIG". Lembra o sindicato nacionalista que o pasado ano o grupo promoveu unha asemblea entre o persoal "para revogar as tres delegadas da CIG, xusto o día despois de saíren elixidas. Esta actuación antisindical foi denunciada e o Xulgado do Social anulou tanto a asemblea como a revogación das compañeiras ao atopar numerosas irregularidades no proceso".


Summary: Morto o ditador houbo dúas amnistías, unha parcial en 1976 e a definitiva en 1977. Reclamada irrestrita polas organizacións políticas nas rúas, custou moito esforzo, e sangue, sacala adiante. Paradoxalmente, foi aproveitada para estendela a todo o aparato represor (policial e xudicial) da ditadura, que se mantivo practicamente incólume. A revisión desas leis, a recuperación da memoria histórica ou a eliminación dos vestixios públicos e recoñecementos sociais do franquismo e os seus colaboradores son unha constante na traxectoria política de Manuel Monge.

—Vostede procede dunha familia que viviu unha fonda represión en 1936? Meu pai era ferrador, orixinario de Dueñas (Palencia), onde houbo unha matanza fascista en 1936: eran 3.000 habitantes e asasinaron 125 persoas, das cales 25 eran mulleres, entre elas unha tía da miña nai de 70 anos. Outras cinco das vítimas eran da miña familia, dous tíos meus (un era tenente de alcalde, de 32 anos, Pedro, e outro David, de 22), irmáns de mamá, e tres tíos e curmáns seus. Continuar alí era imposíbel e eu xa nacín en Laguna de Duero, Valladolid (1947). Como pasou tantas veces nese tempo non había conversa na familia sobre esa traxedia, pero enriba da cama dos pais estaba o retrato dos meus tíos asasinados. Era unha casa pequena, sempre ateigada de xente e polas noites, nunha radio Philips enorme, escoitábase clandestinamente Radio Pirenaica ou Radio París. Máis adiante, meu pai traballou no estaleiro La Naval de Bilbao e eu con 14 anos fun á Laboral de Sevilla cunha bolsa, onde por certo coincidín con José Luis Perales, sempre a darnos a murga coa guitarra… [risos]). Aos 17 anos empecei a traballar de delineante no Concello de Bilbao e tamén estudaba enxeñaría industrial. —Téñolle ouvido contar que a primeira detención arbitraria súa é moi representativa da época. Con 21 anos non tiña ningunha militancia política, pero en Erandio ía paseando pola rúa, levaba na chaqueta unha insignia coa pomba de Picasso e rodeáronme un grupo de policías, arrastráronme até o cuartel da Garda Civil, onde xa me mallaron. Isto foi ás 13 horas, a primeira hora da tarde xa ingresei na prisión de Basauri e alí botei mes e medio sen xuízo ningún. Coincidín con Nicolás Redondo, con Agustín Ibarrola,… Despois saíron unhas prazas de educador nas universidades laborais e por iso uns meses despois, en 1969, cheguei a Culleredo. Empecei a militar na Organización Revolucionaria de Traballadores (ORT) en xaneiro de 1973 e cheguei a ser o secretario xeral na Galiza. A ORT, pasados os anos, xa se sumiu en Unidade Galega e en Esquerda Galega. —Na Galiza tivo pouca presenza esa organización? Non tiñamos apenas nada. Eu entrara a militar por vía dun xesuíta que traballaba na Laboral de Alcalá de Henares, e comezamos a tomar contacto con obreiros de Astano e Bazán. Caeume unha multa de 150.000 pesetas (gañaba 6.000 como mestre!) e como non paguei voltei outra vez á prisión, na Coruña. Coincidín con xentes que foran represaliadas en 1972 (Aneiros, Miramontes, Carlos Barros,…) e estando preso recibín o despido do colexio "por faltas inxustificadas ao posto de traballo". Xa en 1974, vivía contiguo a José Luís Muruzábal, un líder sindical moi destacado da Confederación de Sindicatos Unitarios de Traballadores (CSUT) -anos despois confluíu na CIG-, de orixe navarra. Eses anos foron de certa clandestinidade e represalias continuas. En 1977, encabecei a lista electoral na Coruña (cunha foto realizada nun fotomatón na rúa, ese era o nivel) e tempo despois traballei no aparato central da ORT en Madrid (1977-1979), antes de regresar definitivamente á Galiza. —A primeira Lei de Amnistía é de xuño de 1976 e despois hai unha ampliación en 1977, logo dunha campaña de manifestacións pola "Amnistía Total" que durou moitos meses. No seu momento considerámola unha conquista, pero nesa mesma lei autoamnistiáronse todos os represores. Agora mesmo hai que considerala como unha Lei de Punto Final. A nova Lei de Memoria Democrática non revisa ningún aspecto desta cuestión, fala das vítimas pero non dos verdugos. —Non só se impediu xulgar os represores, que continuaron nos seus postos en corpos policiais ou á fronte de xulgados, tamén se produciu unha destrución masiva de arquivos da represión. Mesmo aqueles documentos que apareceron non se poden utilizar porque quedaron amparados con leis de segredos oficiais leoninas, que aínda hoxe manteñen discrecionalmente blindada documentación por até 50 anos, co que se segue tapando todo aquilo que se salvou da destrución. Aí, por exemplo, aparecería como se constituíron desde 1976 diferentes grupos terroristas usados na guerra sucia no País Vasco, como se empregaron ilegalmente os fondos reservados do Estado ou as gravacións que iluminan o papel de Juan Carlos I no golpe militar do 23 de febreiro de 1981. PSOE e PP non están interesados nesa vía de revisión histórica. Até agora as ordes da Fiscalía Xeral eran que non se atendese ningunha das denuncias sobre represión anteriores á amnistía, veremos que resultados produce a Lei de Memoria Democrática cando estea activa. —Desde hai moitos anos, a súa presenza é constante nas iniciativas de memoria histórica, ademais de ter dedicado ao tema bastantes libros e investigacións. En 1979, cando o alcalde da Coruña era Domingos Merino (Unidade Galega), redactei e presentamos a primeira iniciativa sobre a devolución do Pazo Meirás. Póñoo sempre como exemplo de que os procesos poderán ser longos, pero hai que comezalos e insistir sen desmaio neles. Pero as organizacións de memoria democrática só comezan a ter protagonismo a partir dos anos 90. Tiveron que pasar máis de 15 anos desde a morte do ditador.Antes houbera iniciativas mais seguía presente o temor a un retroceso político. E despois, gobernando xa o PSOE, pedir "verdade, xustiza e reparación" a algunha xente parecíalle pouco útil. Foi xa baixo os gobernos de Aznar cando comezou o revisionismo histórico por parte da dereita (xustificaban o golpe de Franco ou facían mofa da xente que buscaba nas cunetas os seus antepasados), cando se organizou con forza o movemento pola recuperación da memoria histórica. —Nos primeiros anos democráticos ninguén pensaba en recuperar os corpos, estimados en varias ducias de miles, que seguían e seguen nas cunetas ou en foxas comúns sen abrir. O medo foi un factor político en todo ese período e o PSOE, cando puido, tampouco se ocupou, temía ser presentado como "extremista" e que tivese custos electorais. Os temas de memoria hai quen considera nas organizacións políticas que non deben ocupar moito tempo neles porque non dan votos. Cando o Concello da Coruña encarga ao Instituto de Estudos Coruñeses un informe, que fan Ana Romero e Luís Lamela, dinlle que hai catorce persoas ás que deben serlles retirados os recoñecementos. O Concello mete o informe nun caixón porque aparecen Pedro Barrié de la Maza, Alfonso Molina, o pintor Sotomayor,… e a eses santóns aínda en 2022 non hai valentía nin de retirarlle os honores, nin tan sequera de cumprir o acordo plenario de difundir o informe que os retrata. —Aquela moción sobre Meirás de 1979, que vostede presentou, que percorrido tivo? Daquela o concelleiro de Alianza Popular, César Cobián, dixo que non había caso, que o pazo era da familia Franco. Xaquín Menéndez (Unión de Centro Democrático) que se se daba o caso se lle devolvese á Coruña, xogando ao localismo… Pero a moción era clara: debíaselle devolver ao pobo. A pesar dese rexeitamento, cos anos o proceso avanzou contra vento e maré e xa en 2004 creamos a Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica, sendo eu xa concelleiro na Corporación. A partir daquel ano conseguimos socializar todas estas materias, fundamentais para podermos falar dunha democracia plena. —A Coruña sempre foi moi atrasada nesta materia, unha vez expulsado de mala maneira Domingos Merino, os alcaldes inmediatos, Xaquín Menéndez ou Paco Vázquez, non fixeron nada parecido ao que se fixo en Vigo, onde sendo alcalde do PSOE Manuel Soto, axiña se limpou o rueiro case por completo de nomes fascistas. Entre 2003 e 2007 (as primeiras eleccións municipais democráticas realizáranse en 1979) presentamos quince mocións para retirar a simboloxía franquista das rúas coruñesas: todas foron rexeitadas polo PSOE e polo PP. Francisco Vázquez usaba un argumento falaz: non se pode retirar o que non existe, porque sería simboloxía histórica e non franquista, e ademais dicía que A Coruña era "modelo de concordia". Pese a esa contumacia, a presión do movemento memorialista ten resultados e a situación de hoxe é mellor, pero aínda permanecen resistencias. Falta autocrítica por parte do PSOE e o PP e creo que tamén o BNG debe dar máis pasos adiante. Teño localizados máis de 700 restos do franquismo en máis de 100 concellos, e teñen alcaldes de todas as cores. En Santiago aínda teñen rexistrados 20 ministros de Franco como fillos adoptivos, como pode ser isto no ano 2022 na capital da Galiza? Na cidade da Coruña hai 112, na Deputación da Coruña 37, e falo de Gobernos de esquerda. Isto ten que tomarse en serio. Creo que nunca debemos renunciar a estas reivindicacións de memoria histórica, por dignidade.


Summary: O presidente en funcións declarou que non prevé realizar cambios n@s titulares das consellarías, que manterá en oito. Feijóo declarou estar a reflexionar a respecto de se fará incompatíbel ser titular dalgún departamento con manter a acta de deputad@, como decidira na anterior lexislatura.

A lexislatura que se abrirá a partir do próximo día 16 --data en que se constituirá o novo Parlamento-- estará marcada pola continuidade. Continuidade nas políticas, despois de que o Partido Popular renovase a súa maioría parlamentar, mais tamén continuidade nas persoas que desde o executivo galego as desenvolverán. Alberto Núñez Feijóo non prevé realizar cambios na composición do seu gabinete, actualmente integrado por oito conselleir@s. Aliás, non reducirá o número de carteiras. Así o manifestou nunha entrevista radiofónica en que o presidente en funcións amosou a súa satisfacción co equipo que o acompañou nos últimos anos á fronte da Xunta. Feijóo declarou asemade estar a reflexionar a respecto de se manterá ou non o criterio de que @s conselleir@s renuncien ás súas actas de deputad@s, toda hora encabezaron en posicións moi destacadas as candidaturas provinciais. Delegacións territoriais Tampouco se agardan cambios na estrutura territorial da Xunta, onde se dá por feita a continuidade d@s delegad@s provinciais, ou da maioría destes. Neste sentido, e a falta de confirmación formal que virá tras a constitución do Parlamento e da elección de Presidente, fontes ás que tivo acceso Sermos Galiza aseguraron entre outras a continuidade de María José Bravo Bosch á frente da delegación de Vigo, o que na cidade olívica se interpreta como un movemento orientado a reforzar a súa figura cara ás eleccións municipais de 2014.


Summary: AGE revela un treito do recurso de Edgewater contra o veto á explotación por razóns económicas no que a empresa asegura que o responsable do Instituto Galego de Promoción Económica apoiou o proxecto "sen coñecelo" durante unha cea con investidores.

"O PP gaña as eleccións galegas, boas novas para Edgewater". En outubro de 2012 a empresa Caesars Report, consultora especializada en atraer investimentos para compañías mineiras, saudaba deste xeito a continuidade dos populares na Xunta. Os asesores da promotora da mina de Corcoesto amosábanse pletóricos polo "reforzamento" da "posición no Parlamento" do PP, un "apoio político" que, xunto á elevada taxa de paro de Galicia, os levaba a considerar que non habería "ningún problema" na posta en marcha da explotación de ouro e a ridiculizar os movementos sociais que se opuñan a ela. A euforia daqueles días tornou en contrariedade o pasado marzo ao decidir o Executivo o veto ao proxecto, cando menos de momento, baseándose en motivos económicos vinculados coa solvencia da empresa. Como era de agardar Edgewater alegou contra a decisión nun recurso que sitúa nunha delicada posición o director do Instituto Galego de Promoción Económica (Igape), Javier Aguilera. O voceiro de AGE en materia de medio ambiente, Antón Sánchez, revelou este xoves un fragmento dese recurso, no que Mineira de Corcoesto, a empresa creada por Edgewater para operar en Galicia, explica por que considera que as razóns esgrimidas nos informes elaborados polo Igape e empregados pola Xunta frear a mina son "discriminatorios". "Chama a atención que nos informes do IGAPE -di o documento non se faga unha soa referencia a norma ningunha na que fundamentar as súas esixencias e, en troques, a única xustificación que se dese fose verbal", di, para acto seguido reproducir tal conversa. "Eu fun a unha cea na que avalei estes señores ante os seus investidores sen coñecer o proxecto", asegura Edgewater que dixo Aguilera Sempre segundo a versión da compañía mineira Aguilera afirmou ter "un criterio moral" ou "argumentos morais para facelo", porque "eu fun a unha cea na que avalei estes señores ante os seus investidores, verdade que si? Sen coñecer o proxecto. Polo tanto, como eu xa dei o paso avalándoos, teño a capacidade e o criterio para dicirvos o que vos estou dicindo". O que está "dicindo", sinala a empresa, son "as esixencias económicas" formuladas pola Xunta. "Todo o contido da esixencia económica sae da moral do director do Igape e do que el considera, admitindo que é "fodido" e discutible, pero como el é quen informa, pois pon o que quere", sinala o recurso, para concluír que "falta unha fundamentación xurídica razoable distinta da vontade do seu autor". Antón Sánchez (AGE): "De ser certo debe dimitir ou ser destituído de xeito fulminante" A xuízo do deputado de AGE, "de se confirmar a información recollida no recurso da mineira o director do Igape actuaría de xeito totalmente irregular dentro dun preocedemento administrativo" ao avalar no marco "dunha esmorga" o proxecto de Corcoesto "mesmo sen coñecelo". "O texto de Mineira de Corcoesto vén recoñecer contactos e compromisos coa multinacional á marxe da legalidade e da máis mínima ética", argumenta Sánchez, quen ve "o interese público que en teoría debería defender Aguilera" relegado "ao final das preocupacións da Xunta". "Esa actitude -subliña- mesmo podería ser ilícita penalmente". Nun contexto no que os asesores da multinacional falan tamén doutras ceas con, por exemplo, o alcalde de Cabana de Bergantiños ou o ex conselleiro de Industria, Javier Guerra, Antón Sánchez ve "urxente que o director do Igape compareza no Parlamento e explique se, efectivamente, o contido do recurso responde aos acontecementos reais". "De ser certo -di- o señor Aguilera debe dimitir ou ser destituído de xeito fulminante" e o conselleiro de Industria, Francisco Conde, "debe asumir responsabilidades políticas". Salvemos Cabana esixe unha investigación A denuncia pública de AGE tivo xa eco na plataforma Salvemos Cabana, que concorda con Antón Sánchez na esixencia de que Aguilera abandone o seu cargo de ser certo o relato de Edgewater. "Ante estes feitos tan graves a asociación considera que a Xunta debe de abrir con urxencia unha investigación e depurar responsabilidades de xeito inmediato", sinalan. Esta asunción de responsabilidades, dende o seu punto de vista, debería producirse no seo do Igape e tamén "entre o persoal encargado do control" do mesmo "dentro da Consellería de Económica e Industria. O colectivo cidadán esixe responsabilidades tamén na Consellería de Industria O Igape, di Salvemos Cabana, ten como obxectivo "contribuír a mellorar o sistema produtivo galego, facilitando os procesos de creación, consolidación e crecemento empresarial", pero "non a calquera prezo". Para o colectivo cidadán "este tipo de actitudes, cando se prducen e confirman", amosan ás claras "a absoluta falta de respecto por parte de determinados responsables ás institucións democráticas e o seu normal funcionamento ao atentaren contra as regras de xogo que deben respectar todos os actores no proceso".


Summary: Após pouco máis dunha semana do derrubamento do viaduto da A-6, outro tramo do mesmo viario voltou caer.

Hoxe, día 16 de xuño por volta das 19.25 horas derrubouse outro tramo da A-6, moi perto do que xa caera o pasado día 7 de xuño. Isto aconteceu no momento en que varios concelleiros do BNG da comarca de Lugo se encontraban de visita na zona para reclamar unha solución ao problema. Un problema "oculto" puido causar o colapso "sen precedentes" do viaduto da A-6 O tramo que agora se derrubou é dun tamaño practicamente igual ao que caera hai pouco máis dunha semana. Rubén Arroxo e Maite Ferreiro (esquerda) momentos posteriores ao derrubamento. (Foto: BNG Lugo). Unha das persoas alí presentes, o tenente alcalde de Lugo, Rubén Arroxo, atendeu Nós Diario para tratar o acontecido. "Xusto cando cheguei acababa de caer o tramo. Agora mesmo supoñemos que caeu só, que non foi un derrubamento intencionado". "Unha solución rigorosa" Outra das persoas que se encontraban no lugar, a portavoz do BNG na Deputación Provincial de Lugo, Maite Ferreiro, declarou que "de cara ao vindeiro pleno presentamos unha moción na cal reclamamos ao Goberno do Estado unha solución urxente e rigorosa para o treito afectado, ao mesmo tempo que solicitamos que actúen no trazado alternativo para garantir a seguridade viaria". O BNG propón unha comisión de seguimento para a recuperación da ponte da A-6 "A A-6 é unha infraestrutura chave para a Galiza que está sendo tratada como un asunto menor por parte do goberno do Estado", afirmou Ferreiro, que engadiu "se isto acontecese noutras zonas, xa teriamos prazos de recuperación da infraestrutura". Pola súa parte, o delegado do Goberno, José Miñóns, informaba pola mañá de que traballa "en dúas frontes" para a apertura do viaduto, algo que desexa teña lugar "canto antes".


Summary: O PP cre que a oposición está "afastada da realidade" e presenta "propostas irrealizábeis".

A líder da oposición no Parlamento da Galiza e portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, e o portavoz na Cámara do PSdeG, Luis Álvarez, insistiron na súa vontade de chegar a acordos co presidente da Xunta, Alfonso Rueda, na reunión que terá lugar esta segunda feira e á que os líderes da oposición levarán propostas concretas para a Atención Primaria, as residencias e o sector eólico. Nunha rolda de prensa decorrida esta segunda na Cámara galega horas antes do encontro, Pontón destacou que acudirá á cita coa "mellor das vontades" e a "man tendida" para "construír en positivo" con "medidas viábeis". Así, incidiu en que trasladará ao titular do Goberno unha "axenda de prioridades" que, na súa opinión, "deben de abordarse de inmediato" para facer fronte á escalada de prezos, ao "colapso" na Atención Primaria e a mellora da atención sociosanitaria aos maiores. No ámbito sanitario, volveu a sinalar que proporá un plan de choque que mobilice 200 millóns de euros para a Atención Primaria co obxectivo de "sacar a sanidade pública do colapso". Aliás, defenderá que as sete residencias que ten proxectadas a Xunta nas cidades teñan garantido un modelo de xestión pública directa como "primeiro paso" cara a un "cambio de modelo" que finalice coa privatización. O BNG quere mobilizar 700 millóns de euros para axudar as rendas máis baixas e os sectores máis afectados pola crise En relación á escalada de prezos, o BNG proporá á Xunta a posta en marcha dun paquete de medidas destinadas ás rendas máis baixas e aos sectores económicos máis afectados que permita mobilizar 700 millóns en accións como a alza do complemento galego das pensións non contributivas e un paquete de axudas directas aos sectores produtivos afectados a alza dos custos. Ademais, a líder do Bloque destacou que pedirá "paralizar" o "boom eólico depredador" para apostar por un modelo eólico "exemplar no plano ambiental", que "respecte o medio rural e a súa xente" e que non estea en mans do "lobby enerxético". Pontón contrapón o modelo eólico "respectuoso co medio ambiente e coa xente" do BNG co "especulativo e depredador" do PP Pontón, que asegurou que o BNG apoiará calquera proposta en defensa dos intereses dos galegos, destacou que a súa formación defende a "axenda galega" ante o Estado español como, segundo indicou, quedou demostrado coa rebaixa das peaxes da AP-9 despois do debate de investidura e os avances alcanzados na reunión de seguimento do pacto para a creación de tres xulgados de violencia machista en Santiago, Lugo e Ourense, unhas infraestruturas que tamén prevé abordar co presidente da Xunta. Tamén pediu a PP e PSOE que non repitan a "pinza" en contra da Galiza votando no Parlamento e no Congreso "en función de quen sente na Moncloa". Propostas do PSdeG Pola súa parte, noutra rolda de prensa ofrecida no Pazo do Hórreo, o socialista Luis Álvarez asegurou que o líder da súa formación, Valentín González Formoso, acudirá á cita con "expectativas de chegar a acordos" pero rexeitou que esta se limite a "reforzar o enfrontamento da Xunta co Estado". "Eses acordos pasan necesariamente, desde un punto de vista fundamental, polas competencias autonómicas e non como unha estratexia para reforzar o enfrontamento da Xunta co Estado", sinalou Álvarez. Formoso proporá a Rueda acordos sobre o modelo económico, sanitario e de protección sociosanitaria O dirixente socialista subliñou que, "por moito que se empeñe o PP", o PSdeG non é "sucursalista". "Temos clara a nosa vertente galeguista e imos defender os intereses da Galiza se é necesario confrontando co Goberno do Estado, pero reivindicado a necesaria complicidade e compromiso desde o punto de vista das competencias autonómicas, que son moitas", indicou. Neste senso, volveu trasladar que Formoso proporá acordos no ámbito sanitario convencido da necesidade de tomar medidas pero tamén de dotalas de orzamento para "resolver o colapso sanitario" que afecta xa "todos os ámbitos do sistema". Aliás, pedirá garantir a atención en Primaria nun prazo máximo de 48 horas. Formoso defenderá a creación dunha axencia enerxética para "detectar proxectos que permitan garantir o futuro das empresas galegas tractoras" Outro dos asuntos que trasladará, apuntou, será un novo modelo de atención ás persoas maiores que promova as residencias de titularidade pública, cunha dirección en "mans de persoal público", así como o reforzo dos inspectores que controlan estes servizos. O líder do PSdeG tamén proporá a Rueda a creación dunha axencia enerxética que detecte os proxectos que permitan garantir o futuro das empresas galegas tractoras e, ademais, "con presenza pública no accionariado deses proxectos". "Queremos unha implantación enerxética ordenada, respectuosa co medio ambiente e co sector agrario e gandeiro que deixe beneficios na comunidade", sinalou. "O PPdeG e Rueda poden contar co PSdeG para aqueles acordos de país que sexan necesarios. O PSdeG vai estar á altura das circunstancias e vai priorizar os intereses dos galegos sobre ningún tipo de política partidista, porque iso é o que reclama a cidadanía", asegurou. O PP ten "máximo interese" Un dos viceportavoces parlamentarios do PPdeG, Alberto Pazos, mostrouse "convencido" de que Rueda acudirá á reunión coa "man tendida" e o "máximo interese en acordar posturas comúns" sobre as demandas da Galiza a defender ante o presidente do Goberno estatal, Pedro Sánchez. "O que desexamos é que os responsábeis da oposición vaian á reunión con ánimo de chegar a acordos polo ben da Galiza e deixando de lado interéselos partidistas e abandonando o ton crispado das últimas semanas", dixo. "A oposición está afastada da realidade e trae propostas irrealizábeis", sosteñen desde o PP Con todo, asegurou que hai "antecedentes" que "non implican optimismo". Así, asegurou ter por unha parte esperanzas de que se cheguen a acordos de país en materias como a sanidade, os servizos sociais, a distribución de fondos ou o desenvolvemento industrial pero, por outra, considerou que a oposición "está afastada da realidade" e das "preocupacións dos galegos", con "propostas irrealizábeis" e "cheas de demagoxia que nada axudan a chegar a acordos viábeis". Rueda convoca a oposición para o 6 de xuño e repróchalle que dixese estes días "cousas grosas" Así, referiuse ás propostas de Pontón para destinar 200 millóns á Atención Primaria e 700 para facer fronte á alza de prezos para criticar que non "concrete de que partidas reduciríanse" ou cales "pretenden eliminar". "Que nos expliquen de onde pensan sacar o diñeiro para estas propostas", dixo. "Esperamos que a reunión da tarde cos responsábeis do BNG e do PSdeG sexa produtiva e que a actitude da oposición parézase máis ao discurso que mantén que aos feitos e que fale da realidade", sostivo.


Summary: A maioría absoluta de Baltar na Deputación de Ourense pende dun fío que se desvelará esta cuarta feira cando se acaben de revisar as papeletas. Democracia Ourensá adiantou a súa posición de expulsar a Baltar cun pacto do PSdeG, BNG e Ciudadanos, mais o partido laranxa amosouse aberto a apoiar o PP.

O Partido Popular non quere falar de pactos na Deputación de Ourense até que se coñezan os resultados definitivos das eleccións municipais do 26M e que previsibelmente ditará a Xunta Electoral esta cuarta feira. Será entón, de certificarse a perda da súa maioría absoluta, cando comecen a estudar a posibilidade de recorrer a pactos para reter a deputación que o PP leva gobernando durante 30 anos baixo o mandato de Xosé Luís Baltar e desde o 2012 co seu fillo Xosé Manuel á fronte da institución. Pendentes da publicación dos resultados finais, a conformación provisional da deputación provincial fica con 12 escanos para o PP, 9 para o PSOE, 2 de Democracia Ourensá, 1 para o BNG e 1 de Ciudadanos. Democracia Ourensá quere pactar con PSOE, Ciudadanos e BNG para expulsar Baltar O portavoz de Democracia Ourensá, Gonzalo Pérez Jácome, propuxo un pacto das catro forzas (DO, PSdeG, BNG e Ciudadanos) para expulsar a Manuel Baltar da presidencia da Deputación de Ourense. Engadiu ademais que ese pacto debe estenderse ao concello de Ourense, onde o PSdeG é forza máis vota e o popular Jesús Vázquez deu por perdida a alcaldía. Jácome propuxo un pacto das catro forzas (DO, PSdeG, BNG, C´s) para expulsar a Manuel Baltar Ciudadanos amósase aberto a dar a deputación a Baltar Os plans de Jácome non encaixan cos de Ciudadanos, cuxo concelleiro por Ourense e secretario de organización do partido en Galiza, Laureano Bermejo, asegurou a Sermos Galiza manterse aberto a negociar o futuro goberno da deputación "sen pechar portas a ninguén", e engadiu que se atopan "nun exercicio de escoita, de coñecer as ofertas que os partidos políticos nos queiran pór enriba da mesa e, en función diso, quen comulgue máis coa nosa ideoloxía e programa será a quen teñamos máis en conta". Os plans de Jácome non encaixan cos de Ciudadanos Preguntado por Sermos Galiza sobre se a decisión de apoiar Baltar suporía un problema para Ciudadanos por terse comprometido á rexeneración na deputación, Bermejo sinala que todos os partidos políticos "sexan da cor que sexan e que levan tempo gobernando teñen mochilas" e engade que desde C´s "queremos rexenerar a política pero haino que facer estando dentro das institucións e sendo decisivos". BNG e PSdeG pola expulsión de Baltar da Deputación No PSdeG só ven como alternativa a Baltar a unidade do voto do resto de formacións. Para o Bloque Nacionalista Galego a prioridade é expulsar o PP e a familia Baltar dunha deputación tan rodeada de escándalos de corrupción e rede clientelar.


Summary: Após exixir a retirada da campaña publicitaria 'A Galiza do futuro depende de nós', a Xunta Electoral lémbralle ao goberno de Núñez Feijóo que a súa posta en escena do contrato con Pemex supón unha infracción da LOREX.

Xa son varias as ocasións en que a Xunta Electoral reprendeu o aínda goberno da Xunta de Galiza por vulnerar o ordenamento xurídico vixente coa súa conduta, no que vai de pre-campaña. Desta volta, o organismo exixiu a retirada da nova en que o presidente da Xunta de Galiza, Alberto Núñez Feijóo, escenificaba a sinatura do contrato de construción de dous floteis coa petroleira Pemex, acompañado dos respresentantes dos estaleiros Navantia e Barreras. Neste sentido, a Xunta Electoral demandou a supresión do discurso pronunciado por Feijóo –que foi publicado no portal web da Xunta-- así como a gravación do acto, tamén incorporado á web do goberno galego. Aliás, o acordo adoptado polo organismo de control electoral, lembra á Xunta de Núñez Feijóo que de reiterar o seu comportamento, podería carrexarlle a apertura dun procedemento sancionador, de acordo co disposto na LOREX. Aliás, a Xunta Electoral exixiu a retirada da campaña 'Decálogo das persoas maiores' ao supor máis unha vulneración da lei electoral. A Xunta Electoral de Galiza, apelou ao artigo 50 da norma polo que se determinan os obxectivos e límites das campañas institucionais e dos actos de inauguración realizados polos poderes públicos após se convocaren os comicios. Neste sentido, a Xunta de Galiza incorrería nun grave incumprimento do actual marco normativo ao non constituír a sinatura dos devanditos contratos un acto "imprescindíbel" nin procura salvagardar o interese público –tal e como dispón a lei. Xa que logo, a Xunta Electoral tivo a ben estimar parcialmente a demanda presentada polo PsdeG-PSOE e exixir a retirada da nova –en todos os seus formatos--. @s socialistas denunciaron "a descarada utilización do goberno galego como medio de propaganda electoral" e aseguran que a resolución aprobada polo órgano electoral debe "mover á reflexión o candidato do PP e o seu responsábel de campaña", Alfonso Rueda,a quen emprazan a dimitir "para evitar sospeitas sobre o uso partidista dos medios da administración pública galega".


Summary: Nove de cada dez galegos de menos de 60 anos que recibiron a primeira dose desta vacina optaron por ela para a segunda fronte á petición do Executivo estatal de que optasen por Pfizer.

90% dos menores de 60 anos que recibiron a primeira dose de Astrazeneca na Galiza optaron para a segunda dose por esta mesma vacina e non por outra. Así o afirmou esta quinta feira Núñez Feixoo na comparecencia após o Consello da Xunta. A preguntas dos medios, sinalou que practicamente se finalizou co "varrido" en case todas as áreas sanitaria para consultar os menores de 60 anos que recibiron unha primeira dose de Astrazeneca se optaran por Pfizer ou rexeitaban esta inxección e elixían repetir coa mesma marca. Respecto diso, indicou que "algo máis do 90%" dos consultados e consultadas escolleron volver recibir Astrazeneca. En días pasados, o propio Feixoo dixo que había doses abondo para administrar aos menores de 60 anos que escollesen repetir coa británica. O Ministerio de Sanidade reafirmabase a semana pasada na súa decisión de vacinar con Pfizer as persoas menores de 60 anos que recibiron a primeira dose de AstraZeneca e achaca a "un gravísimo problema de comunicación" a crenza de que se pode elixir entre unha e outra. O Goberno galego incidiu ao longo destes días en que completar a pauta co vial de orixe británica é a estratexia "aprobada na ficha técnica desta vacina" e recomendada "pola Axencia Europea do Medicamento e gran parte das organizacións científicas", en contra do criterio do Consello Interterritorial presidido pola ministra Carolina Darias, quen advertiu que "non se trata de elixir", xa que a estratexia estatal aposta por Pfizer. Así, as e os cidadáns galegos deberán consentir de forma explícita independentemente do fármaco escollido.


Summary: "Hai quen quere tocar o ceo, pero en Trabada queremos tocar a terra. Porque só ben fincados na terra poderemos albiscar o futuro das nosas aldeas, o futuro da terra e da Terra: o planeta no que vivimos é coma un grao de semente que contén todo o esencial para a vida. E coñecer a vida de antes é comezar a pensar como queremos que sexa a vida de despois". Pepe Barro, un dos creadores do proxecto do novo Museo Etnográfico de Trabada define así o concepto que giou a súa xénese e que non é outro que coñecer en profundidade "A vida de antes".

O goberno local do concello de Trabada botou a andar nas últimas semanas un novo museo etnográfico grazas ás achegas do taxista xubilado Xosé Rocha, veciño natural da zona que durante moitos anos se dedicou a mercar e coleccionar diferentes utensilios, ferramentas e aparellos vencellados co mundo do rural na zona de Trabada, próxima ao río Eo. Non tiña un obxectivo específico, mais na súa cabeza sempre estivo a idea de gardar todas estas mostras da vida nos séculos XVIII e XIX coa esperanza de que non se perdesen e de que puidesen servir algún día para confeccionar unha paisaxe visual de como viviron as nosas devanceiras. Este home, que hoxe conta xa con 84 anos, tomou a decisión de doar ao seu concello natal toda esa inmensa mostra de patrimonio material e cultural da súa terra. A colección, que ascende até as 1.500 pezas, converteuse na oportunidade perfecta para o goberno local do concello de Trabada para elaborar unha mostra etnográfica que servise como representación da historia da contorna de Trabada e dos seus arredores e como foco de turismo cultural. Por este motivo, vinculou a catalogación das distintas pezas coa restauración da antiga escola municipal infantil de Trabada, que sacou a concurso público co obxectivo de deseñar un centro museístico. O concurso público terminou gañándoo Sebastián Rodríguez e a súa empresa Expo.gal, especializada en traballos de museografía e de confección de exposicións fixas e temporais. Para ese traballo de restauración da antiga escola, tanto o concello como a empresa contaron con fondos da Deputación de Lugo e da Xunta da Galiza. Foi entón cando Sebastián Rodríguez contactou co deseñador Pepe Barro, con quen xa colaborou en numerosas ocasións con anterioridade, para que se encargase de todo o relacionado da organización e concepción espacial das diferentes salas do museo. Unha vez tivo lugar esta primeira fase do proxecto de confección do centro museístico, tanto Rodríguez como Barro acordaron darlle ao novo museo de Trabada o nome de A vida de antes. Tal e como explica o propio deseñador, "un nome pouco usual para os museos convencionais", pero "ben acaída a unha colección froito da paixón, do pulo que en cada momento da súa vida fixo que Rocha conseguise unha e outra peza". No edificio non están expostas as 1.500 pezas mercadas por Xosé Rocha, debido a que moitas delas se repiten, e outras son pezas que non encaixan na idea da exposición que tiñan na cabeza os dous colaboradores. O seu obxectivo era primar no proceso de confección a construción de series que permitisen facer un discurso a través de toda a colección e de todo o transcurso entre as diferentes salas do museo. Pepe Barro explica que tomaron a decisión de que a primeira sala do museo contivese esa exposición porque "todo ese material é básico para o sustento", polo que para entender a vida de antes, é imprescindíbel entender como funcionaban os traballos do agro O rural como sustento da vida O edificio da antiga escola divídese en dúas plantas diferenciadas. Na planta baixa, os visitantes ao museo atópanse cunha gran colección vencellada á vida no rural galego dos séculos XVIII e XIX, e en especial da contorna de Trabada, unha das zonas da Galiza con maior riqueza de patrimonio material e cultural pola súa proximidade co territorio de Asturias. Nesa primeira parte do museo están expostos diferentes aparellos que os labregos da vila empregaban para traballar as fincas dos señores das terras. Unha inmensa cantidade de arados, fouciños, sachos e demais ferramentas. Tamén están expostas algunhas pezas que se empregaban para que os animais de carga puidesen traballar a terra con maior facilidade e máis eficientemente. Cada unha das pezas expostas van acompañadas do seu correspondente carteliño explicativo, que axudan a coñecer o funcionamento e a orixe destas ferramentas e aparellos, e de fotos do século XX nas que se ve á clase labrega no seu día a día e nos labores cotiáns do campo. Ademais, na sala tamén hai espazos nos que os visitantes poden ver pequenos vídeos, protagonizados por veciños de avanzada idade das aldeas de Trabada, que explican as súas experiencias persoais, así como anécdotas e vivencias diversas, con cada unha das pezas mostradas. Pepe Barro explica que tomaron a decisión de que a primeira sala do museo contivese esa exposición porque "todo ese material é básico para o sustento", polo que para entender a vida de antes, é imprescindíbel entender como funcionaban os traballos do agro. A segunda planta, que está organizada en función das pezas da colección de Rocha e das diferentes temáticas, está presidida por un espazo que funciona a modo de antiga lareira. Esta representación dunha cociña tradicional galega recolle unha gran cantidade de utensilios e instrumentos de traballo típicos da zona. A concepción dese espazo busca mostrar a importancia da lareira como epicentro da vida das galegas no rural. Non só por ser o centro da vida na casa e o lugar no que se cociñaba a comida, senón porque a lareira enténdese como un lugar de recollemento e conversa: onde as mulleres e os homes se reunían para tomar as decisións que marcaban os seus días. A peza central desa cociña é un banco de levante, unha peza típica xa da Galiza do século XVIII, que se popularizou no século XIX. Outro dos atractivos principais deste espazo é un vídeo no que se explica como se elabora a enfariñada, un prato moi popular da contorna de Trabada que mesmo conta cunha festa anual no concello. O liño xoga ademais un papel moi importante na tradición cultural galega, xa que durante moito tempo foi a flor representativa do noso país O papel da muller no rural galego As seguintes salas do museo foron organizadas en función de diferentes oficios e profesións que levaban a cabo na súa maior parte as mulleres do rural. É o caso do espazo destinado ao liño. Este material era o máis empregado pola xente labrega para a confección das súas pezas de roupa, debido a que esta era a única fonte de fibra natural e vexetal que podían obter cunha calidade o suficientemente boa como para servir con garantías como tecido que aguantase as condicións climatolóxicas da Galiza. O liño xoga ademais un papel moi importante na tradición cultural galega, xa que durante moito tempo foi a flor representativa do noso país. Sexa como for, nesta sala recóllense as principais ferramentas e utensilios que as mulleres empregaban para a confección de pezas feitas de liño. Un traballo que ía desde que a planta se sementaba até a súa recollida, pasando polo proceso de obtención dun nobelo. Ese proceso precisaba de doce tipos distintos de tarefas, para os que existían doce tipos de ferramentas distintas. Os campos de liño eran moi comúns na zona de Trabada. Mesmo contan, tal e como detalla Pepe Barro, "que había liño sementado máis alá de onde podían ver os ollos". Ademais de todas estas ferramentas, na sala tamén é posíbel ver unha pequena cantidade de pezas de roupa confeccionadas con liño, nun "magnífico" estado de conservación. A seguinte das salas serve a modo de homenaxe ao oficio das leiteiras, unha das primeiras profesións realizadas exclusivamente por mulleres. Neste espazo pódese ver unha banqueta de muxir as vacas -a cadeira típica e máis baixa que as tradicionais, o que facilitaba o traballo de muxido- que empregaban as mulleres para levar a cabo a recollida do leite das ubres dos animais. Nesta sala tamén se pode ver a evolución da vida das leiteiras. Desde as primeiras mulleres que saían da vila co leite na cabeza en dirección ás cidades e ás vilas veciñas para ir vender o leite polas casas e nas feiras e mercados, até que as grandes empresas lácteas comezaron a empregar grandes cántaras para almacenar un maior número de litros de leite. Precisamente, Xosé Rocha dedicouse durante anos a mercar tanto as latas que empregaban as leiteiras pioneiras para gardar e transportar o leite, como esas cántaras empregadas polas compañías de produtos lácteos. Outra das salas, algo máis pequena, conta no seu interior cunha colección de máquinas de coser que as mulleres empregaban para confeccionar e tecer a súa propia roupa e a dos seus maridos e fillos. Todas estas salas poñen en valor o papel sumamente importante que xogaban as mulleres no rural galego, aínda que na maior parte dos casos non se lles recoñecía, e mesmo non se tomaba en serio, a pesar de que moitas delas traballaban o mesmo ou incluso máis que os homes. O papel educativo do centro museístico A derradeira sala do museo etnográfico de Trabada remata cunha colección de pupitres e material didáctico escolar antigo, a modo de representación da escola á que foi Xosé Rocha cando apenas era un cativo. O obxectivo de facer esta última sala do museo é dupla: por unha parte, facer unha homenaxe a Xosé Rocha, pola súa vida dedicada á colección de todas as pezas que se expoñen no museo e por doar de xeito altruísta toda esa colección ao concello de Trabada para a súa exposición. Pola outra, a idea do deseñador e de Sebastián Rodríguez era vincular ese espazo coa antiga vida do edificio, que anos atrás acolleu a numerosas crianzas que asistían as aulas para aprender e ser educados. "Esta sala explica o que foi este edificio no seu momento", engade Rocha, "e, dalgunha maneira, representa o feito de que o museo, sen ser un colexio, segue a xogar un papel educativo para coa sociedade". A colección permite ollar ao pasado para poder pensar no futuro dun mellor xeito. Finalmente, o museo conta cun pequeno espazo no que os visitantes poden visionar baixo demanda tres filmes que tratan sobre o rural. Dous deles son bastante actuais, pero o terceiro é un filme de Xaquín Lourenzo sobre a Galiza agraria de posguerra. O cambio do mundo urbano e, sobre todo, do mundo rural, fai que cada vez sexa máis difícil coñecer o funcionamento e, sobre todo, a esencia do agro galego. Coñecer o pasado, construír o futuro Para Pepe Barro, este tipo de centros museísticos xogan un papel fundamental "pola súa importancia para coñecer a vida de antes". "Este non é o único nin o primeiro museo etnográfico que se inaugura na Galiza", explica Barro, pero si cre que é unha oportunidade fundamental para que a xente de Trabada, en especial a mocidade e aqueles que non chegaron a vivir a Galiza rural da primeira metade do século XX. "A xente da miña idade, os que nacemos na década dos anos cincuenta, aínda chegamos a vivir algo dese mundo, pero todos os que viñeron despois non teñen ningún tipo de lembranza", recoñece. O cambio do mundo urbano e, sobre todo, do mundo rural, fai que cada vez sexa máis difícil coñecer o funcionamento e, sobre todo, a esencia do agro galego. Por este motivo, o museo etnográfico de Trabada permite mergullarse, a través das distintas pezas que se expoñen, nunha vida que moitos e moitas non chegaron a vivir. A vida entendida ao ritmo das colleitas. A vida de antes.


Summary: A poesía de Rompente volve 40 anos despois da man de Editorial Elvira e baixo o título Que hostia din os rumorosos?. Ilustrado por Menchu Lamas e Antón Patiño, o volume recolle novas composicións do grupo e tamén os poemarios xa editados polo colectivo a finais dos 70 e comezos dos 80.

O Grupo de comunicación poética Rompente, integrado por Antón Reixa, Manuel Romón e Alberto Avendaño, volve cun novo libro, Que hostia din os rumorosos?. O volume, que se presentou na sexta feira en Vigo, está composto por poemas inéditos elaborados nos últimos meses e engade composicións realizadas no primeiro período do colectivo, de 1975 a 1983. Publicado pola editorial Elvira, ilustrado e deseñado por Menchu Lamas, Rubén Romero e Antón Patiño, o limiar da obra está asinado polo músico Julián Hernández, de Siniestro Total. Que hostia din os rumorosos? estrutúrase en catro partes: "Derrotas", da autoría de Manuel Romón; "Carallo 29!", de Alberto Avendaño; "Room Service", por parte de Antón Reixa; e "Rompentres", da elaboración conxunta dos tres autores. "A volta de Rompente é tan anecdótica como o feito de que un de nós, Alberto Avendaño, estivera a vivir nos Estados Unidos de América dedicado ao xornalismo, na edición hispana de The Washington Post, e ao volver motivase que el, Romón e eu nos xuntáramos", explica a Nós Diario o músico Antón Reixa, en relación ao retorno do grupo poético. "O ambiente literario da Galiza hai 40 anos non nos resultaba nada confortábel; porén, o paso dos anos parece que nos reconecta coa poesía actual galega", comenta o autor, que destaca sobre todo o papel das mulleres na poesía da Galiza. Un punto no que coincide Manuel Romón, quen lembra que "cando empezamos a finais dos 70 a nosa loita sempre era a mesma, contra o social-realismo que todo o enchía e cando se saía de aí parecía que todo tiña que ser unha neolírica... E todo dentro dun ambiente moi institucionalizado ou con pretensións de institucionalizarse". "O simple feito de estar aí xa implicaba unha confrontación", apunta. Continuidade 'rompente' "Se o confrontamos con aquelas persoas que xa sexan maiores ou teñan a posibilidade de ter memoria e recordar como eran aquelas publicacións nosas de finais dos 70, a sensación é de déjà vu, porque cos libros que faciamos daquela, tamén con Menchu e con Antón, "os Patiños", vendo o novo volume hai unha ponte, como se aquel camiño inconcluso se estivese a culminar nesta nova biblia que acabamos de publicar", explica Manuel Romón. "Hai un diálogo entre 40 anos antes e 40 anos despois, non unha ruptura, non hai un Rompente distinto", recalca, para explicar que "hai un fío condutor, o prólogo de Julián, como ben di Reixa, "o texto máis moderno e contemporáneo do libro", e a efectos de Rompente el tamén é continuidade porque xa estaba alí e segue a estar . Así tamén, Reixa engade: "Coido que estamos nos mesmos presupostos estéticos nos que estabamos a finais dos 70 e comezos dos 80". "É un intento de recuperarnos a nós mesmos, unha sensación parecida ás reunións de antigos alumnos, que logo de anos sen verse parece que estivesen xuntos o día anterior", engade Reixa. Presentación e recitais A libraría Librouro, na rúa Eduardo Iglesias do centro de Vigo, acolleu a presentación ás 20 horas do serán da sexta feira, "nun espazo exterior e simbólico como son as escaleiras, do vello cine Tamberlick, un cine polo que visualmente nos formamos milleiras e milleiros de vigueses", comenta Reixa. Desde aí o grupo realizará outras presentacións mais tamén unha "minixira" de recitais, para os que contan coa colaboración do Xacobeo 21-22 e que os levará a oito localidades. Uns eventos que "contarán con apoio visual e sonoro", explica Romón, "mais onde o texto cobra o protagonismo que sempre tivo, aínda que nos 70 e nos 80 con todo aquilo que faciamos non o parecese".


Summary: O Xulgado de violencia sobre a muller asume o caso do asasinato de Ana Mª Enjamio. A Policía mantén a búsqueda da parella de E.N, asasinada en Compostela.

Xulgado de instrución 5 de Vigo, que estaba de garda cando a moza de Boqueixón foi asasinada en Vigo, inhibiuse en favor da sala especializada en violencia machista. Será pois o Xulgado de Violencia sobre a Muller que asuma a investigación deste asasinato, polo que foi detido César A,O, de 38 anos de idade. Ana María Enjamio foi enterrada este domingo no cemiterio de Santa María de Grastar. As forzas de seguridade manteñen a busca da parella de E.M.M, a segunda vítima mortal da violencia machista esta fin de semana en Galiza. Foi apuñalada a sexta feira no seu domicilio e faleceu o domingo, após loitar no Hospital de Santiago por sobrevivir. Concentracións de rexeitamento Desde diversos colectivos, como a Marcha Mundial das Mulleres ou a Plataforma Feminista Galega anúncianse concentracións de denuncia e rexeitamento a estes crimes machistas. Serán esta terza feira, 20 de decembro, ás 20:00 horas. Vigo. No Marco A Coruña. Obelisco Compostela. Praza 8 de Marzo Ferrol. Diante do Concello Ourense. Na Castaleira Lugo. Diante do Concello. Pontevedra, Audiencia Provincial ás 20:00 horas e Praza da Peregrina ás 19:30


Summary: A negativa do club á fichaxe do ex futbolista como segundo adestrador de Abel Resino levanta a polémica. As controvertidas declaracións do ex xogador, a súa afinidade coa ultradereita e o rexeitamento da afección celtiña acabaron por impedir a súa chegada a Vigo.

Dixo que as opinións de Oleguer lle merecían menos respecto que "una caca de perro", manifestou a súa admiración polo aviador do bando franquista García Morato e polo do exército nazi Hans Rudel, encantaríalle coñecer o coronel golpista Tejero, levaba inscrito nas súas botas o lema franquista Arriba España, afirmou que os militares deberían intervir en Euskadi pouco despois dos atentados do 11-M, mostrouse disposto a ir á guerra de Irak e concedeu entrevistas a foros de ultradereita. Con ese currículo, o ex futbolista Salva Ballesta estivo a un paso de se converter en segundo adestradror do Celta, un club que pasou en tan só uns días unha tranquilidade insititucional e deportiva envexable a un balbordo nada propicio á hora de loitar pola salvación na elite. O Celta substituíu a Herrera e apostou por Abel, que contaba con Salva como segundo adestrador Logo da dura derrota ante o Getafe, a directiva do club vigués decidiu destituír a Paco Herrera, o adestrador que ascendeu o Celta logo de cinco anos e que asentou no equipo a varios canteiráns. Todo, tan só unhas semanas despois de que o consello amosase a súa confianza cega nun adestrador que estaba disposta a renovar incluso de volta a Segunda. O elixido para substituílo foi Abel Resino, que contaba entre o seu equipo técnico co polémico Salva Ballesta, destinado a ser o seu segundo adestrador, pero que foi rexeitado pola entidade galega. "Por motivos políticos", apuráronse a dicir na prensa madrileña, mentres nalgúns programas deportivos chegouse a cualificar de "fascista" a decisión do Celta de rexeitar a contratación dun ex xogador admirador de Tejero e con coñecidas preferencias pola ultradereita. O propio ex futbolista aseguraba que fora vetado polas "presións" de seareiros, por sentirse "moi español" e polas súas ideas políticas. Todo, malia que Paco Herrera e boa parte do plantel do equipo vigués comparten a mesma nacionalidade. Ballesta acusou a entidade viguesa de rexeitalo por sentirse "moi español" Puido ser o masivo rexeitamento da afección celtiña a través das redes sociais a que acabou por decidir a directiva celeste, aínda que o presidente do club, Carlos Mouriño, insiste en que "o Celta non vetou a Salva, só non o contratou". "Seleccionamos a xente polo lado humano, logo deportivo e o técnico. Analizando o seu pasado decidimos que non o podiamos contratar logo das pescudas que realizamos. Se alguén quere aproveitar isto para facer política, é o seu problema", asegurou este martes na presentación de Abel Resino como novo técnico celeste. "Depois do que pasou, Salva demostroume que tiñamos razón en non contratalo" "Depois do que pasou, (Salva) demostroume que tiñamos razón en non contratalo", dixo Mouriño en clara alusión ás continuas declaracións públicas do ex dianteiro de Málaga, Levante ou Racing, entre outros, na tarde-noite do pasado luns. Fernando Vázquez, actual adestrador do Deportivo, apoiou a decisión do Celta e cualificou de "antidemocráticas" as actitudes de Ballesta, fillo de militares, piloto e amante do Exército. En numerosos estadios de España, Salva Ballesta foi recibido con apupos e asubíos e máis dun insulto desprezable. Ante as provocacións continuas, no Sadar ante Osasuna despediuse cun "¡Qué viva España, hijos de puta!" dos afeccionados do equipo navarro. En Vigo, e incluso en Riazor, pero tamén en Barcelona, Donosti ou Bilbao nunca foi moi ben recibido. Malia todo, son numerosos os foros de internet e os afeccionados que amosan o seu disgusto co Celta por negarse a incorporar un polémico ex futbolista que foi defendido por varios medios de comunicación que chegaron a censurar a decisión do club vigués "que vetou un adestrador por ser de dereitas". Todo, malia que non foron poucos os que lle recordaron que o anterior presidente do Celta, Horacio Gómez, e importantes ex directivos do club ostentaron cargos no Partido Popular. Pero tamén houbo parabéns. A decisión do Celta foi destacada por numerosos afeccionados, moitos deles deportivistas que amosaron tamén o rexeitamento á figura dun adestrador polémico alá a onde vai.


Summary: Noriega asegura que se segue a gobernar na capital galega, a municipalización da auga "ten que materializarse no primeiro tramo do mandato". Bugallo ratifica que esta municipalización "non é unha aspiración do Grupo Socialista" e Compostela Aberta resalta a postura a prol do alcalde de Valladolid, membro da Executiva do PSOE, que recuperou a xestión directa deste servizo

En abril de 2017 o alcalde de Santiago, Martiño Noriega, e o seu homólogo de Valladolid, o socialista Óscar Puente, xuntáronse nun acto pouco frecuente. Nun encontro organizado pola forza que sustenta o goberno da capital galega, Compostela Aberta, Noriega e Puente, daquela tamén membro destacado do equipo de Pedro Sánchez nas primarias do PSOE que acabaría gañando con amplitude o actual presidente do Goberno de España, compartiron impresións sobre os atrancos que o Executivo de Mariano Rajoy estaba a poñer aos concellos para recuperaren servizos públicos cuxa xestión fora privatizada.As mensaxes do socialista Óscar Puente a prol da municipalización da auga son interpretadas por Compostela Aberta como un reforzo do seu plan para recuperar a xestión deste servizo, primeiro eixo das súas propostas nesta campañaNaquel evento Noriega explicara os pasos que estaba a dar o goberno compostelán para tentar "remunicipalizar" os servizos de ORA e guindastre -o proceso finalizou, non sen turbulencias administrativas e legais, en marzo de 2018- e Puente centrárase na desprivatización de augas da súa cidade, que naquela altura avanzaba entre múltiples atrancos e que aínda agora segue gañando batallas xudiciais. O rexedor galego resaltara a vontade do Concello santiagués de procurar tamén a municipalización deste servizo, ao xeito de Teo, unha vez culminada a da ORA. O alcalde e candidato socialista vallisoletano vén, indirectamente, de contribuír a reavivar o debate da auga tamén na campaña compostelá cara ao 26M.Este mesmo xoves o dirixente socialista, voceiro da Executiva do PSOE, revelou a través das redes sociais que en plena campaña están a aparecer por Valladolid libros editados polo "lobby da auga" criticando a remunicipalización deste servizo que, coida, procuran a súa "difamación" e evitar que recunque na alcaldía. Esa publicación, subliña, está impulsada por organizacións nas que, lamenta, participan entre outros, "dous ex-ministros do PSOE", un deles o galego Francisco Caamaño."Unha mensaxe para os do lobby da auga: tirades os cartos pagando a estes catro, non hai marcha atrás. Imos seguir gobernando" e "a xestión pública da auga xa forma parte do programa marco municipal do PSOE" porque " a remunicipalización é un éxito", concluíu Puente nunha mensaxe que foi especialmente ben recibida en Santiago por parte de Compostela Aberta. A xuízo dos de Noriega, esa posición dun dirixente próximo a Sánchez reforza a súa aposta por procurar a municipalización da auga en Santiago no vindeiro mandato municipal, primeiro eixo das súas propostas durante a campaña, e debilita a do PSdeG compostelán, que non o ve prioritario malia á aposta do programa xeral do PSOE para o 26M.Noriega asegura que se Compostela Aberta segue a gobernar, a municipalización da auga "ten que materializarse no primeiro tramo do mandato" e pon o foco no "préstamo de máis de 2 millóns" que a empresa concesionaria fixo ao Concello a finais dos 90Noriega asegura que se Compostela Aberta segue a gobernar, a municipalización da auga "ten que materializarse no primeiro tramo do mandato" porque "xa temos camiño andado", toda vez que xa foi creada unha comisión para estudar a operación e "xa encargamos auditorías que, estamos convencidos, demostrarán que é maís eficiente a xestión directa". "Tamén demos outros pasos para fiscalizar o servizo", na actualidade prestado pola empresa Viaqua -antiga Aquagest- mediante un contrato que ten a súa orixe en 1992 e "acumula modificacións moi cuestionables que afectaban a condicións fundamentais, que estenderon con prórrogas ata este mes de maio de 2019 e que nalgún caso incluíron irregularidades recoñecidas polo Tribunal de Contas", resaltan.Noriega e o actual edil de Medio Ambiente e membro da súa candidatura, Xan Duro, poñen o foco especialmente na "última modificación da adxudicación a Aquagest, en 1998", a cal tamén estivo moi presente no debate electoral organizado esta semana pola Facultade de Ciencias Políticas da USC. Daquela, relatan, "a empresa accedeu a facerlle un préstamo de máis de 2 millóns de euros ao Concello para financiar eventos relacionados coa Capitalidade Europea da Cultura", o cal se acordou "devolver a Aquagest a través da propia taxa da auga" cun "tipo de xuro do 7%", moi superior ao dunha entidade bancaria, resalta a formación. Esa situación, censuran, é atribuíble á xestión da etapa na alcaldía do actual candidato do PSOE, Xosé Sánchez Bugallo.A posición de BugalloDurante o mandato municipal que agora remata o BNG compostelán amosouse partidario de explorar a municipalización da auga malia discrepar do xeito en que Compostela Aberta xestionou o proceso, mentres que PP e PSdeG se desmarcaron del. Ese desmarque reafírmao o ex-alcalde e agora candidato, Sánchez Bugallo, que en días pasados foi cuestionado polo plan incluído no programa de Noriega. "A da municipalización" da auga "non é unha aspiración do Grupo Socialista" en Santiago, zanxou Bugallo."A da municipalización non é unha aspiración do Grupo Socialista", ratifica Bugallo, que ve a Compostela Aberta "incapaz" de xestionar un proceso coma eseAsí e todo, o aspirante socialista coida que cómpre ter en conta que "nos últimos catro anos" o goberno de Compostela Aberta "demostrou, de forma palmaria, a súa absoluta incapacidade para convocar un concurso como o da auga, como o do transporte ou como o da limpeza viaria". E ademais, acusa, "montou o lío que montou con temas sinxelos como os comedores escolares". "Agora nos di que quere xestionar o servizo de auga e saneamento, toda unha garantía", ironiza para concluír que "os cidadáns de Santiago poden estar tranquilos" porque "os de Noriega non van gañar as eleccións" e esa municipalización non se realizará. "Senón, deberían estar realmente preocupados" mantén.


Summary: Quen presidiu a Fundación Francisco Franco? Quen apoiou por acción ou omisión o espolio que se perpetrou co Pazo de Meirás? Carmen Franco Polo morreu a finais de decembro de 2017 sendo o que foi sempre, a discreta defensora do legado do Ditador

María del Carmen Franco Polo naceu un 14 de setembro de 1926, en Oviedo, baixo a ditadura de Primo de Rivera (1923-1930) concretamente, nun tempo no que Alfonso XIII non se oporía ao golpe de estado que acabou co réxime liberal, ligando o seu destino á Ditadura e poñendo á monarquía en tela de xuízo. Mentres a filla de Franco daba os seus primeiros pasos, as mulleres accedían á educación, votaban, eran protagonistas dos avances xurídicos contidos nas leis (aprobadas entre 1931 e 1936), gozaban de protección na maternidade e podían divorciarse ou abortar Este período de tempo foi seguido da dictablanda de Berenguer (1930-1931), onde comezou a crecer a opción republicana que, xunto a factores como a consolidación do movemento obreiro, o rexurdir dos nacionalismos e varios intentos de reforma e modernización do réxime político, remataron na proclamación da Segunda República Española, o 14 de abril de 1931, que obrigou a Alfonso XIII a marchar ao exilio. Ao longo destes anos, as mulleres viviron momentos sumamente decisivos e foron protagonistas, por exemplo, da proclamación da igualdade da muller ante a lei que garantía a Constitución de 1931. Mentres a filla de Franco daba os seus primeiros pasos, as mulleres accedían á educación, votaban, eran protagonistas dos avances xurídicos contidos nas leis (aprobadas entre 1931 e 1936), gozaban de protección na maternidade e podían divorciarse ou abortar. Todas as persoas podían acceder ao ensino público, gratuíto, obrigatorio e laico. A Guerra Civil e a imposición dun novo réxime truncaron os avances no relativo á presenza e participación do conxunto das mulleres nos eidos principais da cultura, relegándoas ás tarefas reprodutivas e ás labores do fogar A Guerra Civil e a imposición dun novo réxime truncaron os avances no relativo á presenza e participación do conxunto das mulleres nos eidos principais da cultura, relegándoas ás tarefas reprodutivas e ás labores do fogar. O franquismo, de forma rápida, comezou a destruír os avances dados a través dunha contrarreforma lexislativa que borraba os dereitos das mulleres, supeditadas, primeiro ao pai, despois ao marido. A invisibilización das escritoras da xeración do 27 foi especialmente cruenta, xa que desapareceron dos libros de estudo da época e, na actualidade, o dano segue sen estar xustamente reparado. Nun libro colectivo titulado XXV Años de Paz, editado por Silex no ano 2017, a estudosa Ángeles Cenarro escribe un artigo que achega unha visión interesante sobre as mulleres durante os anos 60, e que usaremos neste escrito. Cenarro subliña a importancia que tivo a Segunda República para as mulleres, xa que a experiencia republicana significou ante todo a lexitimación, pola vía da legalidade, dun conxunto de transformacións sociais e culturais que viñan acumulándose desde principios do século XX. A experiencia republicana significou ante todo a lexitimación, pola vía da legalidade, dun conxunto de transformacións sociais e culturais que viñan acumulándose desde principios do século XX Durante este primeiro franquismo xenocida e represor, a filla do Ditador (Morenita ou Nenuca na intimidade, Carmencita para o gran público) sairía en 1937, en pleno golpe de estado, nunha experimental aparición televisiva para mandar unha mensaxe ao universo infantil sobre a violencia que sofren os nenos e nenas en mans dos "inimigos da patria". Unha nena usada como monicreque ventrílocuo polo seu pai. Desde o mesmo golpe de estado, o sangue de republicanas e republicanos comezaba a encher as cunetas e paredes dos cemiterios, nun clima irrespirable de tortura, terror e represión que non se pode minimizar nin negar. Entre un 5 e un 10% das vítimas dos paseos e das sacas eran mulleres. Como indica con acerto Cenarro, as violencias contra as mulleres contiñan alto contido simbólico como as rapas e a inxesta forzada de aceite de ricinio, que procuraban a estigmatización, a humillación pública e a purificación dos corpos contamidados pola semente do mal rojo. As violencias contra as mulleres contiñan alto contido simbólico como as rapas e a inxesta forzada de aceite de ricinio, que procuraban a estigmatización, a humillación pública e a purificación dos corpos contamidados pola semente do mal rojo O franquismo creou o Servizo Social dentro do marco da Sección Feminina da Delegación Nacional falanxista do Auxilio Social, de obrigado cumprimento para mulleres solteiras de entre 17 e 35 anos. Obrigatorio para conseguir un título ou certificado de estudos que as facultase para exercer calquera actividade física ou profesión. Así, as mulleres foron usadas como man de obra gratuíta. Foi así ata 1977 en que se disolven as distintas seccións do Movemento Nacional. Pola súa banda, debido, loxicamente, aos feitos protagonizados polo seu pai, a Carmen Franco nena non podía vivir en plena liberdade, xa que sempre levou escolta. A súa educación foi de tipo elitista, con institutrices recibindo unha educación que iría en consonancia cos principios dogmáticos do nacionalcatolicismo e co proxecto pronatalista do seu pai: ser filla recta, esposa fiel e reprodutora (sete fillos en trece anos), sempre atada á sombra do home. Ela mesmo diría que foi libre cando quedou viúva. A chamada pola súa familia como Nenuca, convertíase así nun modelo e referente das nenas españolas no recto camiño do nacionalcatolicismo. A chamada pola súa familia como Nenuca, convertíase así nun modelo e referente das nenas españolas no recto camiño do nacionalcatolicismo O 10 de abril de 1950 Carmen Franco casara co cirurxián Cristóbal Martínez-Bordiú, X Marqués de Villaverde, na capela do palacio do Pardo, con quen tivo sete fillos. Paralelamente, a finais dos anos 50, co fin da autarquía e o inicio do desarrollismo tecnocrático, isto é, coa incorporación ao sistema capitalista, prodúcese unha lixeira mellora da condición xeral das mulleres. A incorporación da muller ao mundo do traballo, o que permite sobrevivir ao núcleo familiar, faise a costa das traballadoras domésticas, que proveñen sobre todo da vaga migratoria dos campos ás cidades (seis millóns de persoas entre 1955 e 1975). Esas traballadoras domésticas e súas fillas non son as que teñen un doado acceso á educación secundaria. Iso será para as mulleres e fillas de economías máis desafogadas. Cenarro destaca a década dos sesenta, se ben entre interrogantes, como unha década prodixiosa para o acceso das mulleres a certos dereitos políticos, profesionais e laborais, tal como a Lei 56/1961, de 22 de xullo. Así as mulleres podían acceder a seren cargo público e participar nas eleccións. No entanto, estes avances estaban destinados a quen xurara fidelidade ao ideario do réxime, loxicamente. Nunca poderemos falar de verdadeiro avance feminista nun contexto de represión evidente, que quería submisas ás mulleres. Quen presidiu a Fundación Francisco Franco? Quen apoiou por acción ou omisión o espolio que se perpetrou co Pazo de Meirás? Quen xestionou o patrimonio -a fortunita que diría Ángel Viñas en ton irónico- que Franco amasou desde os inicios do golpe de estado? Unha vez falecida a filla de Franco, o 29 de decembro de 2017, xa se comezaron a escoitar, desde o primeiro momento, algunhas voces que practican un revisionismo histórico perigoso, rebaixando a responsabilidade de Carmen Franco Polo na xestión patrimonial do seu pai, o Ditador, realizada en gran medida a través do espolio, aproveitando o mecanismo da cultura do medo que deseñou Franco desde o primeiro momento. Quen presidiu a Fundación Francisco Franco? Quen apoiou por acción ou omisión o espolio que se perpetrou co Pazo de Meirás? Quen xestionou o patrimonio -a fortunita que diría Ángel Viñas en ton irónico- que Franco amasou desde os inicios do golpe de estado? Quen xustificou e negou as accións xenocidas do Ditador? Cando puidemos escoitar nela, tal como fixeron as descendentes de nazis, unha expresión de arrepentimento e de comprensión cara ás vítimas republicanas, cara ás máis de 114.000 persoas desaparecidas? Certo é que existirá un grupo de voces que dirá que Carmen Franco Polo ignoraba as accións de seu pai. Sería unha mentira grosa, a menos que pensemos que a capacidade intelectual da falecida era nula. E peor sería a indiferenza neste caso. Equivale a manter na invisibilidade a dor de centos de miles de persoas. Equivale a silenciar a dor que causou o franquismo. Carmen Franco Polo morreu a finais de decembro de 2017 sendo o que foi sempre, a discreta defensora do legado do Ditador, tal e como escribiu Antonio Cazorla Sánchez A negación da violencia xenocida franquista só verte silencio e esquecemento sobre o pasado. Un silencio imposto que chega ata os nosos días. Carmen Franco Polo morreu a finais de decembro de 2017 sendo o que foi sempre, a discreta defensora do legado do Ditador, tal e como escribiu Antonio Cazorla Sánchez.


Summary: O rapeiro mallorquín celebra continuar a liberdade en Bélxica.

A xustiza bela apraza a decisión sobre se extradita Valtonyc a España. Esta terza feira comezaba o xuízo en Gant contra o rapeiro mallorquín. O propio Valtonuy foi quen anunciou a decisión do xulgado de Gant – onde está exiliado desde hai uns meses- ao tempo que manifestou a súa alegría por estar en Bélxica en liberdade. "Estou moi contento, estou en liberdade, os Jordis, os consellers, os mozos de Altsasu non teñen a mesma sorte". A Audiencia Nacional española condenou a tres anos e medio de prisión a este rapeiro acusado de apoloxía do terrorismo, inxurias á coroa española e ameazas por unhas cancións de hai seis anos. Valtonyc optou por non entrar en prisión e exiliarse. A xustiza española activou unha euroorde para forzar a extradición. A xustiza belga mantívoo en liberdade provisoria á espera de que se resolva o proceso. A nova vista sobre a extradición ficou para o 3 de setembro.


Summary: Patrimonio permite exhibir as pezas no Auditorio Municipal rianxeiro. Até o de agora, só se permitía exhibir pezas arqueolóxicas en museos e centros con determinadas características, como coleccións.

O Concello de Rianxo conserva nas súas dependencias municipais a laxe decorada dos Campiños (ortostato procedente dun túmulo megalítico, culturalmente pertencente ao neolítico-calcolítco) e un merlón con escudo dos Soutomaior (procedente da fortaleza de Torre/Castelo da Lúa, correspóndese cun elemento construtivo do castelo, que presenta en relevo o escudo de armas axedrezado da familia Soutomaior, vinculada á vila de Rianxo). Ambas as dúas xoias do patrimonio arqueolóxico rianxeiro van ser exhibidas no Auditorio Municial rianxeiro, após lograr o concello a autorización da Dirección xeral de Patrimonio. Non é algo baladí. Como lembra Cultura Galega, Patrimonio só permitía a exhibición de pezas arqueolóxicas en museos e centros que reúnen determinadas características, como museos ou coleccións visitables. Esta decisión abre a porta á recuperación por parte de moitas entidades locais que desexan recuperar parte do seu patmimono desprazado do lugar orixinal. As pezas serán presentadas nunha conferencia o vindeiro xoves 22 ás 20.30 no Auditorio Municipal.


Summary: Escrita por Uxía Castro, aborda os mitos do amor romántico. Os premios Comunicar en Igualdade distinguírona na categoría de alumnado universitario. Podes ler no interior a reportaxe completa, publicada no Sermos Galiza nº334.

"A palabra poliamor (relación sexo-afectiva con máis dunha persoa á vez) é un dos termos máis buscados en internet no último ano". Así comeza a reportaxe de Uxía Castro publicada no Sermos Galiza nº334 (14 de febreiro de 2019) e que vén de ser galardoada co premio 'Comunicar en Igualdade'. Unha peza na que se debulla como se ben as formas de amar convencionais están a deixar paso a outros modelos, a mocidade segue a reproducir os comportamentos típicos do amor romántico. O segundo premio nesta categoría foi para Lucía Parrilla del Río, coa reportaxe Un relato de mulleres nas minas do Bierzo, que publicou a revista Luzes. O terceiro foi para Silvia López por unha entrevista á escritora Rosario Regueira en Lugo Xornal. No que atinxe á categoría profesional, o primeiro premio foi para As mulleres na opinión: un elefante rosa no medio das redaccións, un traballo de investigación no que As Xornalistas analizou 27.000 pezas de opinión publicadas durante 2018 en diversos xornais . Publicada en Praza.gal. O segundo premio foi para Sara Vila e O noso toque de queda, publicado no Diario de Pontevedra, e o terceiro para Montse Dopico pola reportaxe Sesé Mateo: a palabra que resiste a morte, tamén publicada en Praza.gal. 'Eles gobernan, elas aman', por Uxía Castro O amor é un dos eixos fundamentais na construción do carácter das persoas. Na era de internet, as formas de amar convencionais están a deixar paso a outros modelos. Porén, a mocidade segue a reproducir os comportamentos típicos do amor romántico. A orixe destas condutas vén da socialización aprendida na infancia, aquela que denuncia a cita de Kate Millett "... mentres nós amabamos, os homes gobernaban". Así nolo explican Amada Traba e Chis Oliveira, autoras de ám@me (Galaxia, 2018). A palabra poliamor (relación sexo-afectiva con máis dunha persoa á vez) é un dos termos máis buscados en internet no último ano. Os novos modelos relacionais calan sobre todo entre a mocidade. Mais, a pesar das mudanzas sociais do último século, segue a haber peso do tradicional: os ciumes, a posesión, o control. "Son cousas que entran moi profundo na nosa psique a través da socialización", di a socióloga Amada Traba. "Hai unha certa curiosidade por experimentar, por abrir, por ver", sinala Traba. A emerxencia de novas orientacións sexuais e modos de relacionarse non normativos nas series de televisión e películas está a verse na irrupción doutros xeitos de entender o amor por parte da xuventude. Porén, segue a pesar moito a educación que ten que ver coa construción de xénero máis tradicional. "Parece que se albisca algún cambio, a partir do amor nas redes. Cambia a rapidez de ligar, agora vaise máis ao gran", indica. Todos os elementos anteriores de cortexo e sedución varían cara a novos patróns. Aínda así, "non parece alterar outros elementos básicos moi metidos na socialización. A baixa autoestima das mulleres condiciona como se relacionan. Ademais, o amor é algo historicamente ligado á identidade das mulleres", subliña. "Non existe en todo o sistema educativo un ensino en materia afectiva, sentimental ou sexual", advirte Chis Oliveira Importancia da educación Para Chis Oliveira "é precisamente no terreo sentimental, no noso imaxinario sexual e afectivo, onde queda todo o traballo por facer". Explica así a enorme influencia da educación, moitas veces inconsciente, que cimenta certas servidumes e inercias na nosa conciencia. A literatura, as series, a publicidade e mesmo os modelos amorosos que nos rodean desde a infancia constrúen un determinado xeito de amar, "moi ancorado a esquemas de mitos xudeucristiáns nos que a tarefa asignada ás mulleres era a maternidade e o sistema gratuíto de coidados". A catedrática de Filosofía celebra que o movemento feminista conseguise darlle a volta na parte social, mudando a visión que as mulleres teñen do mundo e de si mesmas. Esa nova percepción social xera moitas veces contradicións co que teñen asimilado na súa personalidade. A solución pasa para ela por unha educación consciente, que non se limite a deixar a nosa ensinanza afectiva á disposición dos estímulos da ideoloxía dominante conservadora. "Avanzamos moito polo camiño da lexislación, mais non existe en todo o sistema educativo un ensino en materia afectiva, sentimental ou sexual", di Oliveira. Ao seu parecer, non é posíbel evolucionar até non ter as bases traballadas, porque o tradicional sempre será "unha rémora" no noso fondo. "Só progresaremos cando os alicerces sentimentais que nos constitúen sexan elixidos, cuestionados do que nos veu dado". Amada Traba fai fincapé no peso da familia. "O modelo de amar constrúese na casa", di. Para ela, desde a primeira infancia "observamos que na nosa familia, pola construción de xénero, hai quen ten máis obrigas". As relación de poder enraizadas nas familias baséanse moitas veces nas renuncias que se fan debido ás crianzas. Elas son quen máis renuncian ao seu traballo remunerado porque empregan máis horas no coidado. "O modelo do coidado, que está moito máis socializado nas mulleres, está moi ligado ao modelo amoroso", engade. Isto implica que moitas veces esa socialización se produce até ligarse a nosa identidade. Rubir árbores versus coidar bonecas Traba, como profesora da UVigo na materia de Socioloxía da Educación, explica que todos os anos ten máis alumnas que alumnos. "Como é posíbel que as mulleres lles guste máis a infancia, ser mestras?", pregúntase. "Porque acaba sendo xa non un deber, senón unha forma de realización". O rol tradicional do home implica que se lles vaia "cernando a emoción por considerala vulnerábel", di. Xa desde nenos, con expresións como "os homes non choran", educáselles na inexpresividade. Valórase que sexan fortes, "que xoguen ben ao fútbol, que ruban moitas árbores". Caso contrario ás mulleres, a quen se lles insta a "bailar, coidar das bonecas bicar moito, seren agarimosas". Para Traba, esta socialización interiorizada, "de tantas e tantas miles de mensaxes", é como o orballo, "podes non notalo mais está presente". E inflúe directamente na resolución de conflitos, nos mandatos internos e externos da vida e no nivel de implicación nas responsabilidades da vida pública e privada. Esta postura é compartida por Oliveira, "as mulleres realizámonos amando, acariñando, tratando de agradar. Facémonos como persoas respondendo a ese modelo de amor romántico". Desbota a idea de que este amor romántico sexa tan só o conto do príncipe azul, "afecta a constitución da nosa feminidade, eu desde nena quero gustar". Ese "estigma" que aniña nas nenas prexudica directamente a súa natureza, xa que para gustar buscará os defectos na súa persoa. Ese eterno segundo lugar é o que a catedrática de Filosofía denomina "mirarse no espello dos demais". "No noso guión non está revisar o noso proxecto de vida. Como quero vivir, ser, amar, que me amen. Por iso hai que incluílo". Para que as mulleres pasen a ser persoas que viven, desfrutan e elixen por si mesmas deben comezar a mirarse no seu espello propio, "o tempo que investimos en aparentar, en depilarnos, maquillarnos... é tempo en detrimento do noso desenvolvemento persoal. "O modelo do coidado, que está moito máis socializado nas mulleres, está moi ligado ao modelo amoroso", sinala Amada Traba Violencia machista Segundo Chis Oliveira, a violencia machista é "unha consecuencia" deste modelo de amor romántico. Achácao a unha idea de sometemento e submisión, presentada de modo máis ou menos explícito. "Todo o que facemos ou vimos facendo historicamente as mulleres, facémolo por amor". Comparte unha metáfora da activista feminista Marcela Lagarde, quen di que as mulleres somos "cativas do cativerio". Fechadas no cativerio que supón a cultura patriarcal, as mulleres están ademais moitas veces encantadas coa súa condición. De ser a máis guapa ou ter as crianzas máis riquiñas, de ser a que máis seduce e quen trae tolos aos homes. "É algo que nos aprisiona", di, "conseguen que nós sexamos o reforzo, encantadas co rol". Esa "mochila" de pouca consideración propia e un desprezo cara ao propio corpo afecta directamente a construción do amor. Nunha cultura patriarcal, a masculinidade hexemónica son as contrapostas do home príncipe azul/home malo. "No momento en que entras nunha relación con ese suposto príncipe azul, de entrada entrégaste porque estás fascinada", conta Oliveira, "pero cando empezas a sentirte mal e cando ves que aquilo non funciona, que che esixe cousas que non queres, é o momento no que empezas a poñer o freo e a cuestionar cousas e aí é cando xorde a violencia". "A violencia non é algo que se produza sen base", concorda Amada Traba, "os diversos graos e manifestacións da violencia teñen un xerme estrutural". Se ben co auxe das redes sociais o control entre parellas máis novas está a aumentar, Traba apunta a unha diferenza no xeito de afrontar as relacións de poder entre homes e mulleres, "mentres que os rapaces o viven como unha intromisión, como algo que non tolerarían ou tolerarán até certo grao; elas víveno con naturalidade, como unha mostra de amor". Con todo, Chis Oliveira advirte de que a xuventude non está a ir cara a atrás. "Agora temos máis ferramentas. O problema é que xorde unha resistencia que se fai escoitar, o patriarcado non está disposto a ceder nada gratuitamente". Os mitos do amor romántico na psicoloxía moderna: 1. Mito da media laranxa Pensar que existen dúas persoas destinadas a atoparse e que sen esa hipotética parella ideal a nosa vida está incompleta. 2. Mito dos celos Tomados como signo de amor, promoven a desconfianza e limitan a liberdade individual. 3. Mito da omnipotencia, "o amor que todo o pode" Entender que se dúas persoas están destinadas a xuntárense superarán calquera dificultade que atopen no camiño, chegando a tolerar actitudes tóxicas. 4. Mito das discusións Ten dúas vertentes extremas, que discutir é malo e que se unha parella non discute é porque non se quere. 5. Mito do namoramento Pensar que cando a euforia inicial da relación desaparece é porque rematou o amor. 6. Mito da exclusividade Moi vencellado ao mito dos ciumes, esixir que a atracción sexa única e exclusivamente para a túa parella durante o resto da vida. 7. Mito da unidade Tomar a parella como unha única persoa, con gustos e opinións idénticas, ignorando a personalidade de cadaquén. 8. Mito dos polos opostos Crer nunha atracción irrefutábel entre persoas totalmente opostas. 9. Mito da convivencia ou do matrimonio Ter como único obxectivo satisfactorio e final a convivencia dunha parella como matrimonio e de ser posíbel, con crianzas. 10. Mito da parella Estereotipo de parella heterosexual, normativa e típica. Pensar que todo o que se saia da norma é menos válido.


Summary: O Colexio de Traballo Social de Galicia advirte de que os novos recortes "poden mandar a procesos de marxinalidade e pobreza a milleiros de familias" que xa viven "unha situación extrema"

En Galicia, os recortes "teñen un cariz que pode mandar a procesos de marxinalidade e pobreza a milleiros de familias" que xa están "nunha situación extrema de vulnerabilidade". É a alerta lanzada polo Colexio de Traballo Social de Galicia tras analizar o novo paquete de recortes do Goberno de Mariano Rajoy. Para esta entidade, as características propias da poboación galega, como a existencia de máis de 600.000 persoas maiores de 65 anos, os máis de 94.000 dependentes ou os case 300.000 homes e mulleres á procura dun emprego fan que o enésimo axuste impacte especialmente no país. O Colexio lembra que "milleiros de familias subsisten das pensións" dos seus maiores "Moitas familias galegas contan a dúa de hoxe con todos os seus membros en situación de desemprego" o que, lembran, leva a "milleiros de familias" a "subsistir das pensións" dos seus maiores. Neste contexto, din, "a suma e acumulación de recortes e copagamentos" non fai máis que "afondar na destrución do Estado do Benestar" e, por extensión, na "desestruturación dos fogares galegos, creando unha segmentación cada vez máis acentuada entre ricos e pobres" e "enviando á pobreza ás clases medias baixas". Nomeadamente, entre os profesionais do trabalo social preocupa especialmente o forte recorte nas prestacións derivadas da Lei de Dependencia, con medidas como o "acordo de ampliar a 18 meses o prazo das autonomías para dar axudas sen atender á retroactividade". Nesta liña, o Colexio coida que "se conxelará a entrada de novas persoas" ao sistema e, do mesmo xeito, censuran, "moitas destas persoas falecerán antes de ter acceso ás axudas. Ao tempo, ven unha "inxustiza" na rebaixa das axudas para as persoas que "realizan coidados na contorna familiar". "Case a totalidade das persoas coidadoras son mulleres", lembran, o que virá agravar unha situación de "dificultade de acceso ao emprego que lles permita acceder a outro tipo de prestacións". O recorte na dependencia prodúcese paralelamente a outra tesoirada, a do Plan Concertado de Prestacións Básicas de Servizos Sociais. A redución case á metade por parte do Estado, unida á retallada do 14% que efectúa a Xunta, pon, para o Colexio de Traballo Social, en serio perigo as redes de servizos socaiis municipais, "que deixarán de dispoñer de 4,6 de cada 10 euros". Isto, din, "pode implicar o despedimento do persoal técnico responsable" en servizos tan sensibles como resndencias de maiores, pisos tutelados, albergues para persoas sen fogar ou centros de acollida, entre outros.


Summary: Máis de 400 especialistas en oncoloxía, medicina nuclear e anatomía patolóxica, entre outras disciplinas, debaten en Vigo o presente e futuro das terapias dirixidas contra o cancro. No arranque do IV Simposio de Oncoloxía de Precisión 'Nós Diario' conversa con Sergio Vázquez, xefe de Oncoloxía do HULA e presidente da Sociedade Oncolóxica da Galiza..

—En que consiste a oncoloxía de precisión que centra o congreso? Consiste en buscar unha serie de biomarcadores que nos permitan facer un tratamento á carta, personalizado para cada paciente. Sabemos que existen unha serie de vías polas que un tumor se desenvolve. Se as detectamos e as bloqueamos con terapias dirixidas podemos conseguir que deixe de crecer. Trátase de identificar esas vías moleculares polas que o cancro avanza para controlar o seu crecemento e incrementar a supervivencia das doentes. —Ningún tumor é igual a outro. Non só non hai tumores iguais, senón que dentro dun mesmo tipo histolóxico de cancro os tumores son completamente diferentes. Compórtanse de forma distinta nun paciente e noutro. Mais tamén existen alteracións moleculares compartidas por diferentes tipos de tumores que se poden bloquear co mesmo tratamento. Isto significa que cada vez sabemos máis dos cancros e cada vez máis sabemos o que facemos en cada momento, tanto na fase de diagnóstico como durante a evolución da enfermidade, con tratamentos de precisión que actúan sobre moléculas concretas. —Estes tratamentos xa son parte do presente? Si, cada ano hai máis e chegará un momento en que todos os tumores sexan diagnosticados e estudados de forma molecular para poder aplicar este tipo de fármacos. Na actualidade non todos están ao mesmo nivel. Quizais o máis desenvolvido nesta área é o cancro de pulmón. Hai unha porcentaxe importante de pacientes da que coñecemos as alteracións moleculares que o dirixen, que podemos tratar porque xa hai terapias probadas. Mesmo se están buscando mecanismos de resistencia a estes fármacos dirixidos para volver atacar o cancro con outros tratamentos de precisión. Neste sentido tamén se está a avanzar no cancro de próstata, vexiga, mama, ovario, colon... —Casa ben oncoloxía de precisión cos tratamentos clásicos contra o cancro? Se o que buscamos é curar o cancro, convertelo nunha doenza crónica, todas as terapias son necesarias e complementarias. A cirurxía, a radioterapia, a quimioterapia, a inmunoterapia, as terapias dirixidas; todas contribúen contra os distintos tumores e serán obxecto de debate. —Coñécese o impacto real do cancro na Galiza? Non existe un rexistro galego de tumores, polo tanto descoñecemos cal é a incidencia real. Por outros estudos sabemos que os tumores máis frecuentes son os de mama, pulmón, colon, próstata e vexiga. Desde a Sociedade Oncolóxica da Galiza reclamamos un rexistro propio, así como a implantación dunha plataforma estatal de oncoloxía de precisión. É fundamental investir máis e potenciar a investigación, porque é a que nos vai dar información sobre novas dianas terapéuticas e fármacos de precisión para unha maior supervivencia. E é fundamental que os biomarcadores tumorais se incorporen á carteira de servizos do Sergas. A súa determinación ten que estar dentro do sistema público de saúde, con centros de referencia para esas probas. —Un rexistro galego de tumores sería útil de cara á prevención? Hai que distinguir a prevención primaria, que fai referencia aos factores de risco relacionados con diferentes cancros, sobre os que se podería actuar con medidas concretas de saber cales son os tumores que prevalecen nunha zona; da prevención secundaria, mediante programas de screening, que funcionan moi ben. No que hai que facer fincapé é nos hábitos relacionados co tabaquismo, o alcol e a dieta. Por aí é por onde se comeza a reducir a incidencia e a mortalidade do cancro. Equidade terapéutica fronte ao cancro A equidade no acceso a probas de diagnose, tratamentos, ensaios clínicos e profesionais de referencia é unha das demandas de cabeceira dos doentes de cancro. Censuran que o código postal afecta, moitas veces, máis que o código xenético na loita contra o cancro. Na Galiza, defende Sergio Vázquez, "somos uns privilexiados en materia de equidade terapéutica". Unha vez aprobado un fármaco pola Axencia Europea do Medicamento, "podemos usalos sen ningún tipo de restricións. Hai tratamentos que chegamos a empregar cunha antelación de tres anos con respecto a outros territorios do Estado", onde urxe unha equidade efectiva para todas as persoas enfermas. O acceso a un oncólogo de referencia, depende de cada servizo, concreta. "En Lugo temos esa figura, especializada, que levamos tamén aos hospitais comarcais. É algo básico para os doentes".