Summary: 'En galego sen límites' é o lema da mobilización que percorrerá as rúas de Compostela, partindo da Alameda ás 12:00 horas.

Queremos Galego, a plataforma cidadá que integran máis de 500 colectivos socios de diferentes ámbitos, anunciou a convocatoria dunha "grande manifestación de unidade" a prol da nosa lingua para o vindeiro 17 de maio, unha mobilización que terá lugar en Compostela baixo o lema 'En galego, sen límites'. Nos vindeiros días desenvolverase diversos actos nas comarcas galegas para informar desta convocatoria. Aliás, na propia web da plataforma indicarase os horarios e prezos dos buses que se porán a disposición de todas as persoas que desexaren acudir a esta mobilización que os convocantes agradan que sexa masiva. 'En galego sen límites' é un lema co que QG quer evidenciar os atrancos e obstáculos que existen para poder vivir en galego con normalidade. Para o portavoz de Queremos Galego, Marcos Maceira, existe un "apartheid lingüístico legalizado no que aínda vive o pobo galego". Maceira considera que "a sociedade galega é cada vez máis consciente de que a exclusión da súa lingua é a negación do seu dereito a existir con dignidade". Implicación e compromiso da sociedade O representante de Queremos Galego indicou que as "promesas incumpridas" de posibilidade de uso pleno e normal da lingua propia, contidas no Estatuto e na Lei de normalización lingüística, xunto cos retrocesos, provocan unha reacción social a favor do galego. "Esta reacción colectiva é a que permitirá reverter o proceso de substitución lingüística" afirmou, e engadiu que "a garantía de futuro do galego está na forza e na dignidade do pobo galego. Esta forza e dignidade inmensa a de todas as galegas e galegos sen distinción é a que convocamos para este 17 de maio en Compostela". Hai, pois, unha reacción social a favor do galego mais o goberno de Galiza non acompaña ese sentir senón todo o contrario, considera maceiras. Así, lembrou o que acontece no ensino, onde a combinación do 'decretazo' e a Lomce fan un "cócktel" que deixa a presenza do galego baixo mínimos. Para Queremos Galego a situación no ensino é indicativa do que tamén acontece noutros moitos ámbitos como a administración, o económico ou o laboral.


Summary: Nestes tempos de ausencias (e morriña) das actuacións musicais directo, dá para botar atrás a ollada e lembrar xustamente aqueles últimos concertos dos que puidemos gozar.

Sinto a necesidade de pedir desculpas, porque hoxe quero traer un grupo que non ten aínda un traballo ou maqueta editado como tal, mais que deu un dos espectáculos con maior pegada aos que tiven a ocasión de asistir antes da chegada da pandemia. Paraíso Canto / En concerto / 2020 Trátase de Paraíso Canto, un dúo formado por Martiño Malleiro e Gabi Reboredo, ambos os dous veciños do rural de Pontevedra con traxectorias musicais diversas, que se unen neste proxecto para, a partir da nosa música de tradición oral, experimentaren con outras culturas do mundo. Os músicos sentan. Desde o silencio ritual do palco, convocan o momento iniciático no que as primeiras notas rachan o silencio cun instrumento indio que se incorpora na produción de maneira excepcionalmente orgánica. Para alén deste, os timbres van rotando entre acordeón, pandeireta, pandeiro ou clarinete, aos que se suma a expresividade honesta dunha voz que dificilmente decepciona. Desde o mínimo, o conxunto esboza o poder que emana da tradición, esa potencia ancestral que nos narra. E o baile tamén emerxe, como a outra metade innegociábel do que constitúe a música de raíz, mesmo cando apunta a ser renegociada coa hibridación doutras culturas ou a innovación harmónica. O que nunha escoita virtual correría o risco de pasar desapercibido, deixaba daquela un fondo pouso, en parte por mor da experiencia e do contexto. É talvez o transo o que pode definir esta música que sabe con toda soltura a nós, a ese atlántico desexo que se estende plácido sobre a calma e nos transporta ás paisaxes internas, que falan do íntimo, porque nos arrastran a el. Do pouco que se pode escoitar deles na rede, volvín en bucle sobre esa marabillosa peza que representa "Ai de min", nunha gravación de videoclip que se nutre da frescura do directo. Se isto daría para pensar nesoutras formas de distribución ou nas mudanzas da industria, o que hoxe pretendería reivindicar é xustamente o valor da música ao vivo. En tempos de virtualización crecente, de aparición de novas fórmulas ou cambios que se antolla veremos vir na exhibición musical nos próximos tempos, que ten de innegociábel o ter-estado-alí? Penso en Paraíso Canto e vexo a resposta: a maxia. Ser quen de penetrar na canción, de perderse no arrolo da melodía e entrar nesa estraña e misteriosa dimensión do sentimento, da arte que move un resorte e esperta iso. Algo. Aquel intanxíbel que non ten nome. Á agarda de que lancen outro material gravado, se cadra volvo tanto a aquel recordo porque me remite a forza do directo, a inmediatez do que só existe nun intre, efémero, e non se reproduce xamais de igual maneira.


Summary: As 54 traballadoras en Ferrol e A Coruña desta empresa, concesionaria do servizo de limpeza nas instalacións militares, levan dende agosto sen cobrar. Defensa non ofrece solucións e a Xunta cala. As traballadoras de Pontevedra tamén farán folga este luns.

O pasado 27 de outubro as traballadoras na Coruña e Ferrol da empresa Cleanet, concesionaria do servizo de limpeza nas instalacións militares e nos edificios do Ministerio de Defensa, iniciaron unha folga indefinida, en protesta polo impago dos seus salarios dende o mes de agosto. Pasaron xa dous meses de paro, de concentracións e manifestacións e dunha prolongada acampañda, en Ferrol, ante a porta do Asrsenal. Neste tempo, nin dende a empresa nin dende o Ministerio de Defensa se ofreceron solucións ao problema, e dende a Xunta as traballadoras en folga só recibiron silencio. Cleaneta asegura que carece de liquidez para facer fronte aos pagamentos adebedados, a pesar de que a compañía recibe 12 millóns de euros anuais polo seu contrato, a concesión de limpeza de instalacións militares en toda España. Ministerio e Xunta tamén ignoraron as protestas e as iniciativas políticas de BNG e Esquerda Unida, que levaron ao Parlamento Galego e ao Congreso as reivindicacións das folguistas. Hai unhas semanas a deputada nacionalista Rosana Pérez levou o tema ao Congreso, criticando que as traballadoras "sofren unha situación laboral insostible" e denunciou que "a pesar de tratarse dunha concesión pública" Defensa "elude as súas responsabilidades e mira para outro lado". Mais esquiva foi a resposta da Xunta, que a unha pregunta de AGE no Parlamento galego evitou posicionarse fronte ao Ministerio de Defensa para que este dea orde inmediata de pagamento ás asalariadas e rescinda o contrato con Cleanet. Tamén interveu no conflito Cayo Lara, coordinador xeral de IU, que despois de reunirse coas traballadoras en Ferrol o pasado luns, lle remitiu unha carta a Pedro Morenés, ministro de Defensa, e igualmente esixiulle publicamente ao rei Felipe VI que achegase algunha solución. Nesta misiva Lara dicíalle a Morenés que "a responsabilidade da situación destas mulleres recae directamente sobre o Ministerio, porque se a empresa non cumpre coas súas obrigas contractuais, vostede debería ter resolto o contrato para que as traballadoras non paguen as consecuencias dunha inmensa irresponsabilidade". Segundo publica este domingo Diario de Ferrol, dende o Ministerio non hai intención de actuar antes de marzo, data na que expira o contrato da concesionaria. O departamento que dirixe Pedro Morenés asegura que se se iniciase agora un expediente para a rescisión do contrato por incumprimento, este non se resolvería antes de marzo. Mentres, as traballadoras de Cleanet en Ferrol e A Coruña aseguran que manterán de forma indefinida a folga, aínda que a súa capacidade de resistencia xa se atopa ao límite. Ademais, este luns o persoal de Cleanet na comarca de Pontevedra fará folga para reclamar tamén o pagamento dos salarios pendentes, neste caso tres mensualidades. O paro afectará á Escola Naval de Marín, á Brilat e á residencia militar a ás instalacións deportivas de Campolongo.


Summary: A produción deste estudio de arquitectura de apelidos RVR xira ao redor dos conceptos de paisaxe e memoria. Territorio e tempo son as súas ferramentas de traballo cotiá. Chegan a asegurar que non fan obras novas. Din que nada é completamente novo, todo parte dun lugar ou dunha historia á que pode dar continuidade.

RVR son as iniciais dos apelidos dos fundadores do estudio: Redondo, Valladares e Rodríguez. Alberto, José e Marcial son arquitectos e amigos, levan traballando xuntos case 20 anos. Proceden de diferentes lugares pero a afinidade e a amizade fóronos xuntando. Comezaron colaborando uns cos outros e co tempo consolidouse o actual equipo. A afinidade que os une baséase en ver a arquitectura dun mesmo xeito, teñen as mesmas teimas e intereses. As súas obras máis interesantes xiran ao redor da paisaxe e do patrimonio. Din que a súa forma de pensar está inevitabelmente vinculada ao territorio. Traballan aquí, e este é un factor determinante. O noso: patrimonio, paisaxe e tecnoloxía son o seu punto de partida, tanto que rehabilitan unha vivenda tradicional como que proxectan un novo museo. Non distinguen rehabilitación de novos edificios. Consideran que a estratexia é a mesma: "Cremos que non hai obras novas. Se atendemos á realidade, sempre hai algo ao que dar continuidade. A parcela, a historia do lugar, a topografía, os edificios próximos ou os camiños son froito das persoas. Son artificios que lle deron carácter ao sitio. Nós buscamos sempre a ancoraxe na realidade de cada lugar" di José. Desenvolven a súa obra próxima a unha arquitectura atemporal, lonxe de modas: "Practicamos a contención formal. Buscamos o carácter atemporal dos edificios. Que aguanten o paso do tempo. Hai moitas obras que aos poucos anos están desfasadas", comenta Marcial. Ter traballado moito sobre patrimonio fíxoos reflexionar sobre o paso do tempo na arquitectura. "A arquitectura vaise renovando cada certo tempo, especialmente sobre os edificios que teñen un valor histórico. Cada 50 anos intervense, a cada xeración tócalle actuar sobre eles". RVR Como se fai algo novo sobre un edificio de cinco séculos? É un debate tan antigo como a idea de patrimonio histórico: como se intervén no pasado? Uns din que intentando imitalo, que non se note o novo. Outros cren que é necesario rachar coa historia, facendo algo rabiosamente distinto. O camiño do medio é unha posición crítica e tranquila. Sen imitar o pasado mais sen chamar a atención. RVR denominan iso "sinceridade construtiva". Os seus edificios deixan ás claras as súas intencións, cada material maniféstase como é. A aparencia do edificio explica a súa esencia. Se hai formigón, vese o formigón, non se oculta. Se hai madeira, vese a madeira, pero traballando o material con todas as posibilidades que dá a tecnoloxía actual. Sen imitar o pasado, sen rachar coa historia, simplemente en continuidade. Din practicar a naturalidade. Sumando unha capa máis de historia, como sucedeu ao longo dos anos. "A arquitectura vaise renovando cada certo tempo, especialmente sobre os edificios que teñen un valor histórico. Cada 50 anos intervense, a cada xeración tócalle actuar sobre eles. Parécenos absurdo traballar como se fósemos os últimos que fagamos algo alí. Tratamos de integrarnos con tranquilidade na corrente da historia", asegura Alberto. Memoria recuperada Un exemplo da forma de traballar de RVR é a reforma dunha vivenda tradicional en Callobre (A Estrada). Esta vivenda non tiña un alto valor artístico, pero tiña un valor máis importante para un dos socios: fora a casa da súa avoa. A vivenda contiña os recordos e as vivencias da súa familia, estaba emocionalmente moi unido ao lugar. Inevitabelmente naceu o debate: como actuar na vivenda? Imitando o pasado? Rachando con todo? Optaron pola continuidade e a sinceridade. Hai partes novas, mais non se desfigurou a casa. Guiáronse imaxinando a avoa na casa, que se seguise viva, recoñecese a súa vivenda e non se sentise estraña nela. A madeira foi a protagonista da intervención. Ao ser zona de carpinteiros de móbeis, puideron traballar con bos artesáns locais. Destaca o novo interior luminoso, as fiestras fixéronse de cedro e nos revestimentos combínanse piñeiro e carballo. Parte das vigas orixinais recuperáronse nos dormitorios como testemuña do paso do tempo. No feche do Castelo da Rocha (Compostela) volvéronse enfrontar ao reto de recuperar unha memoria, neste caso dun xacemento. Este descoñecido para moitos composteláns está aínda en proceso de escavación, polo que debe estar fechado. Encargáronlle a RVR fechar os restos, pero os arquitectos decidiron que ese valado fose case invisíbel. Deseñaron un valo feito de barras metálicas moi finas chantadas no terreo, cunha barra diagonal para darlle firmeza. Polo perímetro, o feche define unha liña sinuosa, que se mestura coa vexetación. Ao lonxe non se percibe o valado, posto que se funde co fondo do castelo, e desaparece. Os visitantes poden desfrutar do monumento mentres que se mantén protexido. O traballo dos arquitectos no faro de Fisterra foi moi sutil para que mantiveran o protagonismo o mar, o acantilado e o faro. Paisaxe restituída A Alberto, José e Marcial encargáronlles en Fisterra unha misión semellante ao do castelo: permitir o desfrute do monumento e ao mesmo tempo protexelo. O faro de Fisterra é un gran reclamo turístico e o seu éxito estábao deteriorando. Coches, peregrinos, postos de recordos e visitantes mesturábanse nun caos de vehículos e persoas. Os arquitectos decidiron que até o faro había que chegar andando e sen balbordo. Organizaron os aparcamentos, varios e separados, a uns metros do faro. Aproveitaron o aparcamento para dispor alí os baños e a venda de recordos. Unha vez pasada esa zona, vaise andando até o faro, paseando e escoitando o mar, nunha relación máis íntima coa paisaxe. Pavimentaron o acceso con formigón escuro, que se funde co horizonte. Definiron un contraste co muro branco que remata a intervención. O traballo dos arquitectos foi moi sutil para que mantiveran o protagonismo o mar, o acantilado e o faro. Un edificio cultural tamén pode ser unha oportunidade para reflexionar sobre a paisaxe. RVR gañaron o concurso para o Museo de Arte Rupestre de Campo Lameiro. Encargáronlles un grande edificio nun espazo natural que xa fora modificado por un campo de fútbol en desuso. A súa idea foi recuperar a topografía orixinal e agochar en parte o gran museo baixo terra, reducindo así o impacto visual. Deseñaron un enorme edificio que emerxe da terra, definíndoo como un volume abstracto. Revestido de laxes de pedra semella unha gran rocha sobre o monte. Así, recuperaron a paisaxe existente e renaturalizouse a contorna. Tamén foi traballo dos arquitectos o organizar os percorridos exteriores polos petróglifos e restos arqueolóxicos do parque, aos que o museo serve de porta. O novo edificio ten dobre uso, xa que con el a sociedade gañou dous servizos. Suple a demanda do colexio dunha pista cuberta e ao mesmo tempo dunha asociación de veciños. A paisaxe é o que nos rodea, natural ou artificial. No caso de Lavacolla (Compostela), unha zona rururbana, destacaba a presenza de edificios industriais de uso rural. Unha das obras máis recentes de RVR desenvolveuse nese contexto e decidiron adaptarse a el. Deseñaron un pavillón segundo a linguaxe industrial dos edificios veciños. Mostrándose con sinceridade ao exterior, pódense ver as vigas e piares prefabricados de formigón como protagonistas da fachada. Para o interior optaron polos acabados en madeira. Destacan a luz e a versatilidade do espazo. O novo edificio ten dobre uso, xa que con el a sociedade gañou dous servizos. Suple a demanda do colexio dunha pista cuberta e ao mesmo tempo dunha asociación de veciños. Idearon un edificio de uso compartido, mediante unha cancela que o regula, ábrese polas mañás para o colexio e polas tardes, cando non hai clase, pódese abrir a toda a veciñanza. É un exemplo de aproveitamento de recursos públicos.


Summary: O pactos oligopólicos das grandes corporacións como causantes da subida dos prezos.

A subida dos prezos no mes de febreiro situouse no 7,6% en España respecto ao ano pasado, un incremento que non se producía desde hai máis de 35 anos. O 8 de marzo o prezo da luz marcou un máximo histórico en 540 euros o MW/h. Con datos do 9 de marzo o prezo do barril de petróleo situábase en 124 euros, un 70% máis do que valía no mes de decembro do ano anterior. O prezo do litro de gasolina nas estacións de servizo situábase próximo aos 2 euros nesa mesma data (un 33% máis do que custaba apenas uns días antes). O prezo dos minerais relacionados coa industria da automoción (paladio, litio, cobalto, níquel, platino...) levan en alza xa desde 2021. Este marzo, co anuncio da parada dos transportes, comezou tamén a acaparación de cereais e derivados, mentres que o prezo do aceite de xirasol disparábase nos últimos días, superando o prezo dalgunhas marcas de aceite de oliva. Ademais, a previsión para 2022 é que o prezo da vivenda se incremente cando menos un 5%. Subidas, subidas e máis subidas de prezos. Cabe pois preguntarse que hai detrás desta inflación aparentemente desbocada. Para comprender a situación actual cómpre partir da dinámica neoliberal implantada desde a crise do petróleo. A política monetaria propugnada por Milton Friedmann e a escola de Chicago apostou por manter a raia a inflación. Partindo desa concepción neoliberal da economía naceu a necesidade de estabilización de prezos da UE, leit motiv do BCE desde a década dos noventa, defendido desde o ordoliberalismo alemán. Esta orientación supuxo en Europa supeditar as políticas públicas a este obxectivo. Como consecuencia da orde establecida, a evolución do IPC anual sitúase nos últimos 30 anos ao redor dun aumento medio do 2-3% anual. A evolución do IPC anual sitúase nos últimos 30 anos en ao redor dun aumento medio de 2-3% Por outra parte, a crise financeira do 2008 supuxo rexurdir o perigo de deflación (baixada de prezos) polo freo da actividade económica. As autoridades monetarias reaccionaron cunha baixada dos tipos de xuro ata valores de cero e próximos a cero, favorecendo o endebedamento. Mais agora a expectativa no medio prazo é de subida de tipos de xuro, o que anticipa o encarecemento de préstamos e créditos. O freo da actividade económica consecuencia da pandemia fixo que o prezo de moitos bens e materias primas se mantivese sen alzas significativas entre 2019 e 2021. Sen embargo, o colapso comercial iniciado nese último ano provocou a multiplicación do prezo dos contedores de transporte por catro ou cinco veces o seu valor. Esta alza engadida á escaseza de materias primas minerais produciu un exceso de demanda respecto á oferta. Isto levou á existencia de estrangulamentos no abastecemento que provocaron incrementos de prezos de determinados bens (semicondutores, etc.) e materias primas (metais, alimentos, e outros). Ademais, durante a pandemia incrementouse a desigualdade. En efecto, mentres parte da poboación padecía unha minoración dos seus ingresos, outra parte viu incrementada a súa taxa de aforro. Como consecuencia da maior cantidade de renda dispoñible de parte dos consumidores produciuse nalgúns sectores (ocio, etc.) un axuste de prezos desde o lado da oferta para extraer maior excedente do consumidor. Alén do anterior, no contexto de bloqueo económico pandémico, os principais gobernos optaron como solución por aumentar a oferta de divisas: EEUU e a Reserva Federal inxectaron máis de 4 billóns de dólares, mentres a UE dispuxo de 750.000 millóns de euros a través do programa Next Generation EU. Por suposto, a maior circulación de diñeiro empurrou tamén cara a subida de prezos. Por outra parte, para os economistas ortodoxos, medidas como o recente incremento do salario mínimo en España produciron como consecuencia o aumento de prezos. Pero o certo é que hai países nos que non existe salario mínimo ou nos que este non aumentou e que tamén se están a ver afectados pola alza de prezos. Sendo así, resulta máis plausible a explicación dos economistas heterodoxos que apunta a pactos oligopólicos das grandes corporacións como causantes da subida. Estas empresas serviríanse da especulación e acaparamento de bens e materias primas como instrumento maximizador dos lucros. Pero por se non fose suficiente cos avatares pandémicos, a guerra na Ucraína propiciou o incremento do prezo das enerxías (gas, petróleo, electricidade), pero tamén a perda da produción e abastecemento de determinados bens (cereais, aceite de xirasol...), o que obriga nas última datas a cambios cara a provedores máis caros por natureza e circunstancias. Velaí a tormenta perfecta de prezos que auguran un ano complicado e de incremento das desigualdades. En agarda da evolución da guerra da Ucraína, para algúns economistas gran parte dos fenómenos descritos apuntan cara a causas conxunturais e que non teñen vocación de cronificarse na economía. Por este motivo, argumentan, a tan pronunciada subida de prezos durará só uns meses ao longo deste ano. Porén, mellor abrochar os cintos porque no actual mundo líquido posiblemente virán outras turbulencias durante a viaxe de 2022.


Summary: Esta segunda feira o Museo do Pobo Galego renovo un ano máis o seu convenio co Xunta da Galiza a través da sinatura dun acordo orzamentario que achega, de modo extraordinario, os 200.000 euros que corresponden ao Museo da Historia, e que se suman ao entregado en 2020 para chegar á cifra de 400.000 euros comprometida.

Esta segunda feira o Museo do Pobo Galego renovou un ano máis o seu convenio co Xunta da Galiza a través da sinatura dun acordo orzamentario que achega, de modo extraordinario, os 200.000 euros que corresponden ao Museo da Historia, e que se suman ao entregado en 2020 para chegar á cifra de 400.000 euros comprometida. O acordo asinárono o presidente do Padroado do Museo do Pobo, Justo Beramendi, e o conselleiro de Cultura, Román Rodríguez. Mantense así a liña de colaboración na que a Administración galega financia "aproximadamente entre 50 e 60% do orzamento total, o único novo ou diferente este ano é que, como pasou en 2020, por riba desa cantidade que achega a Xunta para o funcionamento ordinario do Museo, 200.000 euros aproximadamente, como para investimentos, 90.000 euros, achega 200.000 máis para o Museo de Historia", detalla para Nós Diario o presidente do Padroado, Justo Beramendi. Segundo as previsións do Museo do Pobo, o Museo da Historia, que ten previsto abranguer desde a Prehistoria até os nosos días, "coas cantidades asignadas até agora ten garantido completarse até o Reino Suevo", indica Beramendi, que engade que "parece que a Deputación da Coruña achegará 150.000 euros máis, co que poderiamos completar até a Idade Media". Nos plans a curto e medio prazo, o presidente explica que "este ano é seguro inaugurar as salas que recollen até o final da época visigótica, cos cartos que temos asegurados, e xa temos feitos todos os elementos audiovisuais do conxunto". "Se se confirma a achega da Deputación da Coruña tamén poderiamos completar este ano a época medieval, e desde aí é todo unha incógnita dependente dos recursos que poidamos obter no futuro", explica. Segundo Beramendi, tamén hai comprometida outra achega, "menor" desde a Deputación de Lugo, "arredor dos 15.000 euros, mais que non alteraría a planificación do conxunto" expositivo do Museo da Historia. As novas instalacións do Museo, a ala sur do edificio conventual, inauguráronse o pasado 1 de marzo, unhas obras que engadiron á superficie do edificio 1.600 metros máis. Unha obra a cargo do Consorcio de Santiago na que tamén se renovaron as fachadas e as cubertas e se mellorou a comunicación interior da construción.


Summary: Os IES abren o prazo de inscrición para as FP ata o 2 de xullo.

Este pasado venres 28 de xuño celebrouse no IES Fernando Blanco de Cee o I Encontro Empresa-Educación. Unha cita que pretende vincular o mundo empresarial da comarca co centro de Formación Profesional, co obxectivo de afianzar a relación entre ambos e que o alumnado poida seguir realizando as súas prácticas en empresas da zona. Acodiron máis de 60 persoas representantes de 45 empresas de diversos sectores económicos (banca, talleres de automóbiles, seguros, talleres mecánicos, produción de ferroaliaxes, seguros, asesorías, etc). No encontro, presentado por Serxio Iglesias xefe de estudos de adultos, puidose visionar un vídeo no que se expoñen as diferentes ensinanzas que se imparten no centro. José Pardiñas (nesta foto superior), coordinador da FCT do instituto agradeceu aos empresarios presentes a acollida que, ano tras ano, fan do noso alumnado e a confianza que demostran contratando despois a moito deles. A continuación dirixiu unhas palabras Chelo Trillo (na foto inferior), directora do IES Fernando Blanco, que ademais de recordar a figura de Fernando Blanco de Lema, salientou a importancia que ten a colaboración das empresas co sector educativo da FP, non só por permitir que o noso alumnado realice as súas prácticas e que non estean en inferioridade de condicións con respecto a outro alumnado que reside nas cidades, senón tamén porque esa colaboración permite dar resposta as necesidades de formación que se poden demandar por parte das empresas. Susana Pedrosa, responsable de equipamentos da Consellería de Educación felicitou aos docentes e empresarios presentes polo traballo desenvolvido. Por último os asistentes ao encontro visitaron as instalacións do centro e compartiron uns pinchos nos xardíns. do instituto.


Summary: Entrevistamos Xulio Ferreiro, falamos da importancia do público infantil para a cultura galega, contamos toda unha época e unha loita a través dunha fotografía de encarapuchados, achegámonos a todo o que está a pasar en Francia... Isto, e máis, neste semanario, xa na nosa loxa.

A Unión Europea está inmersa na que moitas e moitos especialistas cualifican como a súa peor crise desde os anos 70. A convocatoria dun referendo no Reino Unido para decidir a súa permanencia na organización comunitaria está a provocar un maremoto de consecuencias moito máis impredicíbeis que as que presidiron o proceso anterior, en xuño de 1975, e que rematou coa ratificación, por parte do 67% da poboación inglesa, do acordo de adhesión asinado apenas dous anos antes. En 'Brexit, a crise definitiva da UE?' analizamos este referendo, sen nos esquecer da opinión dos galegos que residen alí. O Sergas deixará sen uso 936 camas hospitalarias este verán, cifra que a CIG-Saúde eleva a 1.200. Este verán volverán ficar sen uso centos de camas na rede hospitalaria pública galega. Unha medida inicialmente xustificada pola realización de obras nas instalacións, mais que actualmente serven como fórmula de redución do gasto, segundo as organizacións sindicais. 'Camas sen doentes, doentes sen cama nos hospitais galegos'. En 'Memoria dun secuestro' recuperamos a historia existente nunha fotografía emblemática da loita obreira galega, dunha acción a bordo dun catamarán na Ría de Vigo. Unha imaxe que pasou á historia e que revisamos da man dun dos seus protagonistas. "A candidatura para as galegas ten de ser de consenso" Entrevistamos Xulio Ferreiro (A Coruña, 1974), alcalde da Coruña, no seu despacho do Pazo de María Pita, un maxestuoso edificio de ar neoclásico. "Na Marea Atlántica estamos apostando por un proceso de confluencia horizontal e democrático, baseado na multitude de proxectos municipalistas que hai no territorio e que debería integrar os partidos políticos de ámbito nacional". Se un país perde 8.464 millóns de euros desde 2009 até hoxe é que algo non funciona ben co seu sistema de financiamento, razoa o BNG, que propón o cupo como alternativa ao "espolio". 'O G7 aposta no retorno ao mundo unipolar contra Rusia e China'. A declaración final do seu terceiro encontro após a expulsión de Rusia en 2014 insiste nas sancións contra Moscova. O G7 avala o Xapón e toma partido contra Pequín no litixio aberto no Mar da China. Barack Obama recusou pedir desculpa ao povo japonês e procurou sem vergonha culpar a humanidade do crime praticado pelos EUA, iludindo a raiz de classe do holocausto da população de Hiroshima. 'Obama en Hiroshima'. 'A loita obreira reaxe en Francia'. Sete sindicatos, liderados pola CGT, plantan cara á reforma do código de traballo imposta por decreto polo Executivo de Manuel Valls. A unidade sindical e a confluencia con outros sectores, como o movemento estudantil, está a xeneralizar e intensificar o conflito social en vésperas da Eurocopa. 'O negocio da obra pública nunha Galiza en ano electoral'. 7.600 millóns de euros adxudicados no último lustro. As licitacións do goberno galego aumentaron un 40% no primeiro trimestre; as do Estado, un 73%. En 'Que futuro demográfico nos agarda? (I)' contamos que seremos menos, máis vellos e ocuparemos unha fracción menor do territorio. Recoñecíao hai pouco Víctor Freixanes, director de Galaxia. Neste tempo de crise a literatura infantil e xuvenil foi "un osíxeno importante". Pero non só no sector do libro, senón que os produtos e os espectáculos dedicados ao público máis novo en todos os ámbitos foron os que mellor superaron os envites da crise, converténdose no sector máis dinámico da cultura galega neste momento. 'O público infantil, osíxeno para a cultura galega'. En 'andar e ver' imos até as lagoas e humidais da Terra Chá, un roteiro acaído para a primavera. En 'Os exilios de Teresa Alvajar' Aurora Marco. "Levaba nos ollos a Galiza amada e pendurado do corazón, non un mapa, senón un voluminoso atlas da saudade". Na selfie-entrevista, Xurxo Lobato. E non faltan neste semanario, as críticas de Mario Regueira, Andrés Castro e Lola Dopico. Uxío-Breogán Diéguez fálanos dos 'Congresos obreiros galaicoportugueses. 115 aniversario (II). O II Congreso'; e Iago Varela de 'Eiro, o robot galego para aprender programación'. Marilar Aleixandre escrebe sobre a misoxinia e Guillerme Vázquez, sobre o Sahara. Podes adquirir este número, e outros anteriores, na nosa loxa.


Summary: A importancia do Entroido como tradición enténdese hoxe en relación a moitos factores da sociedade contemporánea, como o turismo ou a superación dos machismos. Se o recoñecemento do interese cultural da festa é positivo, tamén pode ter consecuencias negativas cando as visitantes non comprenden o que están a observar. Cos riscos sobre a mesa, cómpre atopar esa xusta medida que permite gozar do Entroido, para moitas persoas o evento do ano, e compartilo coas olladas das máis curiosas.

Cando falamos de entroidos (antroidos, introidos, entrudios, entroitos), existen, polo xeral, dous tipos de opinións. A primeira agrupa as persoas que, por sorte, teñen entroidos e personaxes propios na súa contorna. A segunda, pola contra, reúne aqueloutras ás que, ao non ter esta celebración na súa cidade, vila ou aldea, non lles foi inculcada desde cativas. Para as persoas que vivimos desde pequenas o Entroido —que nunca carnaval—, durante os días da festividade párase o noso mundo e tan só tratamos de facer iso: Entroido. É evidente que ano tras ano, o Entroido galego colle máis forza e traspasa máis fronteiras, abríndose camiño até niveis internacionais, como pode ser o caso do Entroido de Xinzo de Limia, festa declarada hai un ano, en febreiro do 2019, único Entroido coa insignia de Interese Turístico Internacional, á par de grandes festividades semellantes como o carnaval de Cádiz ou o de Santa Cruz de Tenerife. De segundo está o Entroido de Verín, de Interese Turístico a nivel estatal desde abril do ano 2009, competindo tamén con festas con moita forza no territorio, como pode ser o Arde Lvcvs en Lugo. A grande afluencia de turistas pode prexudicar ou complicar que os entroidos se celebren de maneira normal Por último, cabe destacar os Entroidos de Interese Turístico na Galiza, como son os de Cobres (Vilalba), Laza, Viana do Bolo, Maceda, Vilariño de Conso e Manzaneda. Todos eles teñen algo en común, o feito de pertenceren á zona sur oriental do país, a área que mellor soubo salvagardar as tradicións neste ámbito. Isto, que asemella bo para a economía das aldeas e vilas, tamén ten o seu punto de inflexión. As persoas que acoden aos nosos Entroidos están ben informadas sobre o que son? Coñecen o que deben e non deben facer? Até que punto é bo que visitantes de todas as partes da península ou do mundo se acheguen aos nosos entroidos? Este tipo de cuestións preocupan a unha parte de asociacións culturais galegas defensoras das nosas tradicións neste ámbito. A dobre cara do turismo Como en todas as festividades de gran magnitude que existen no territorio galego, e máis sendo en aldeas ou vilas, ás veces os entroidos masifícanse de maneira descomunal, chegando a dobrar ou triplicar as taxas de habitantes durante esta xornada. De aí deriva boa parte da preocupación que existe a día de hoxe en varios Entroidos, sobre todo arredor do denominado "Triángulo Máxico" que comprende de Xinzo de Limia, Verín e Laza, tres dos festexos máis recoñecidos en toda a Galiza e parte da Península. Este tipo de preocupacións pola grande afluencia de turistas, que non todos están ben informados de como son os nosos Entroidos, pode chegar en ocasións a prexudicar ou facer máis complicado que se celebren de maneira normal ou como de costume os ritos ou as crenzas máis antigas, poñendo deste modo en perigo algo que nin nos tempos da ditadura se deu derrotado, malia as prohibicións que sobre el foron impostas en moitas localidades. Este tipo de tradicións que se celebran nos nosos entroidos teñen moitos aspectos en común con outros entroidos ou carnavais que teñen lugar en boa parte de Europa: Italia, Bulgaria, Hungría, Romanía, Bélxica, Croacia, Eslovenia.... Son algúns dos que aínda conservan tradicións similares ás nosas como, por exemplo, o purismo, a través da fariña que limpa todo o malo acontecido durante o último ano, ou a fertilidade, coas Olas de Xinzo, un xogo creado polos mozos para meterse coas mozas "roubándolles" as olas que levaban á fonte e pasándoas entre eles até que algunha remataba no chan, como se segue facendo hoxe en día. Outro dos ritos máis destacados son as danzas que fan cada unha das personaxes do noso Entroido, desde os traxes brancos coa cara descuberta, como poden ser as Madamas e Galáns de Cobres, ou os traxes negros, que cando poñen a máscara ocultan a identidade e pasan a ser un Boteiro, un Peliqueiro ou unha Pantalla. A superación do machismo Como en todo, o machismo que estivo e segue a estar presente na sociedade maniféstase tamén nos propios entroidos galegos. Aínda que se vai erradicando pouco a pouco, non hai tantos anos as mulleres non podían pór as máscaras da zona ou ir á taberna na época de Entroido sen o seu marido ou parella. De facelo, era considerado unha aberración. Agora, xa son elas as que participan de maneira activa e manteñen vivos, na maioría das zonas, todos os ritos, como antes fixeran os homes durante varios séculos [como dá conta a entrevista publicada neste número de Sermos Galiza á xenerala do Ulla Belén Guzmán]. Porque o Entroido de hoxe xa non entende de machismo. As máscaras non teñen sexo, brincan, troulean e unha vez o rostro fica oculto tras elas todo adquire unha dimensión case espiritual. O Entroido é case unha forma de vida para moitas persoas Claro está que, con todo o anteriormente mencionado, entre a hostalaría, as tendas de costura, a venda de teas ou as artesás e artesáns, en moitas localidades "faise o agosto" e non son poucos os negocios capaces de sobrevivir máis facilmente grazas ao Entroido. Como non ía iso ser bo? Ademais do turismo que quere aprender e entender as nosas tradicións, existe outro tipo de prácticas que, como en case todas as festividades na Galiza, están presentes, sendo "o botellón" unha das máis destacadas. Son moitas as alcaldesas e alcaldes que se pronunciaron xa na súa contra e están a tratar ano tras ano de buscar solucións para atallar o asunto. Así mesmo, ano tras ano parece que se vai mellorando neste ámbito e, cada vez, son máis os turistas que acoden ás nosas cidades, vilas ou aldeas ben informados, co obxectivo de desfrutar do Entroido sabendo cal é o significado que encerra para as persoas de calquera dos lugares nos que se celebra. Até chegan a se meter no papel de unirse á burla que tanto nos caracteriza. O Entroido é case unha forma de vida para moitas persoas. Din por aí que coas novas tecnoloxías nos comunicamos máis coas demais persoas, pero, claro está, facemos menos actividades conxuntamente. Atendendo a esta problemática da nosa sociedade actual, en moitos dos nosos entroidos tradicionais todas as máscaras precisan de máis persoas para que os ritos ou bailes teñan sentido. É algo que perdura nun tempo escuro de cooperativismo e colectivismo social. O Entroido é unha época para deixar os malos momentos atrás e para esquecer todo o malo. O Entroido serve para deixar todos os medos ás costas, serve para deixar fóra de xogo as imperfeccións que cremos ter. O Entroido é sátira, é pensar durante o resto do ano: "isto para Entroido…". O Entroido é saír coas Pantallas, Cigarróns, Peliqueiros... En definitiva, o Entroido é salvagardar as tradicións ancestrais que nos deixaron os nosos antepasados. E ti, que farías sen Entroido?


Summary: Compostela acollerá este sábado unha nova manifestación d@s estafad@s polo calote das preferentes e subordinadas. Unha mobilización que terá como ponto final a residencia oficial do presidente da Xunta e que conta co apoio da oposición, sindicatos e varios concellos

Até a propia porta da residencia de Feijóo. Aí chegarán este sábado @s afectad@s polo calote das preferentes que participen na manifestación convocada para exixir "a devolución do 100% do aforro". A mobilización está convocada polas plataformas de afectad@s e conta co apoio das forzas da oposición, sindicatos e unha ducia de concellos. A protesta partirá ás 11:30 da Alameda compostelá. A manifestación vén ser máis unha das múltiples accións que están a desenvolver, e sen tregua, as plataformas de estafad@s neste calote, pola volta de 90.000 en Galiza. Mobilízanse contra a quita que lles aplican a estes aforradores para pagar o rescate da banca e tamén contra a canxe, "porque é outra estafa". Exixen que se lle devolva a totalidade do investido. "Que non enganen" Os e as afectadas consideran que, alías de seren enganadas polas entidades bancarias, están a ser abandonados "e expoliados" tanto polo goberno central como polo autonómico. E non están dispostos a ficar de brazos cruzados. Así, sucéndese nestas semanas peches en concellos, concentracións perante oficinas bancarias, ou diferentes protestas de todo tipo, folga de fame incluida. A canxe das preferentes de NCG banco comezará en breve e prolongarase até finais de febreiro. Unhas semanas nas que @s estafad@s poderán recuperar o 60% do investido, pois o 40% rescate é a quita imposta por Bruxelas para pagar o custo do rescate da entidade. Mais desde as plataformas alertan de que se esté intentando dar a imaxe de que o problema das preferentes está solucionado. "É mentira. Exiximos que nos devolvan o 100%. Non pode ser que se permita este roubo e os gobernos non fagan nada", denuncian. "Lavado de cara" A portavoz do BNG no Congreso, Olaia Fernández Davila, presentou unha proposición non de lei na Cámara Baixa que insta ao Goberno a aprobar un mecanismo que garanta no primeiro trimestre de 2013 a devolución íntegra dos aforros ás persoas estafadas pola comercialización de participacións preferentes. A deputada do BNG lembra que o pasado 28 de xaneiro o PSOE e o PP anunciaban un acordo sobre as preferentes. Un acordo, di, que parte da creación dunha comisión de seguimento que decida o perfil de cliente que poida ir á arbitraxe para recuperar o 100%. Máis, subliña Davila, "a Comisión que propoñen PP e PSOE só tería un papel informativo e consultivo".


Summary: O Instituto de Estudos Miñoranos e Sermos decidiron suspender temporalmente a presentación programada para hoxe en Nigrán do libro Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, editado por Sermos. A razón, o loito oficial decretado pola Xunta debido á vaga de incendios, que afectou especialmente á zona. Non haberá actos públicos durante tres días.

Os nomes do terror, a primeira monografía colectiva sobre a identidade e a estratexía dos verdugos do 36, vai xa pola segunda edición. En breve, Sermos e o Instituto de Estudos Miñoranos anunciarán unha nova data para Nigrán.


Summary: O Comité de Nostián explicou a realidade das verteduras a representantes de entidades veciñais, políticas e sindicais, após os derrames que se rexistraron na planta os días 18, 19 e 20 de xaneiro, tras o desbordamento da balsa de lixiviados.

O Comité de Nostián explicou a realidade das verteduras a representantes de entidades veciñais, políticas e sindicais, após os derrames da que se rexistraron na planta de Nostián os días 18, 19 e 20 de xaneiro, tras o desbordamento da balsa de lixiviados. O presidente do Comité de empresa, José Manuel Vilariño, demandou a implicación das autoridades para exixirlle á empresa que aplique todas as medidas precisas para evitar que se poidan producir novas verteduras ao mar "e garantir as condicións de seguridade dos traballadores da planta de tratamento de residuos de Nostián". "Non é só o que pasa exteriormente, senón que tamén temos as naves inundadas en lixiviados e isto supón un grave risco para a saúde dos traballadores porque están en contacto continuo con estes residuos", denunciaba Vilariño. A este respecto, matizou que incluso o persoal das empresas externas se ve sometido a este perigo, xa que a pesar de estar en contacto cos lixiviados non teñen un lugar onde asearse nin mudar a roupa manchada de residuos. Identificacións policiais Ao inicio da visita, foron identificados pola policía local varios membros do Comité de Empresa, da CIG e do BNG.


Summary: Os vigueses firmaron unha primeira parte espléndida nun choque emocionante e intenso no que o Celta dispuxo de varias ocasións de gol que non deu materializado.

Os Celta-Athletic son sempre partidos especiais. Con afeccións irmandadas e unha querencia polo fútbol con pouso de tradición, ambas as dúas escadras adoitan firmar partidos de emoción. O desta segunda feira en Balaídos foi para enmarcar polos celestes. Unha primeira parte de alta intensidade, con xogo e calidade sobre o céspede e unha boa dose de oportunidades de gol, mais o balón non chegou bicar a malla. O pau evitou o gol, máis que merecido, dun gran Celta aos 42 minutos de xogo. Charles rematou con violencia e a madeira repeleu o coiro co meta batido. Os perto de 18.000 afeccionados que desafiaron o mal tempo e o pésimo horario (unha segunda feira ás 22:00 horas) gozaron do que estaban a presenciar. Aplausos, ovacións...enmarcaba as xogadas dos celestes. Na segunda parte, e quizás polo gran esforzo físico da primeira, o Celta baixou a intensidade malia que seguiu a ter a rota do partido. Os bilbaínos foron collendo ritmo e partido. Iso si, a piques de finalizar o encontro o Celta volveu ter unha oportunidade de gol nun remate de Bermejo a centro de Jhonny. Lembranza a Arkaitz Bellón O encontro entre bascos e galegos tivo tamén unha lembranza a Arkaitz Bellón, o preso basco falecido hai uns días nunha prisión esdpañola. Despregouse a faixa 'Arkaitz, gogoan zaitugu' no fondo onde habitualmente se poñen os Celtarras. Axiña apareceu a Policía para proceder a identificacións. Ficha técnica 0-R.C.Celta: Yoel, Hugo Mallo, Cabral, Fontás, Jonny, Krohn-Dehli, Álex López (Nolito, min.63), Rafinha, Orellana, Santi Mina (Augusto, min.54) e Charles (Mario Bermejo, min.81) 0-Athletic Club: Iraizoz, De Marcos, Gurpegui, Laporte, Balenziaga, Mikel Rico, Iturraspe, Muniaín, Ander Hererra (Iraola, min.89), Susaeta (Ibai, min.74) e Aduriz (Kike Sola, min.65) Campo: Balaídos, 17.880 espectadores. Antes do comezo do partido gardouse un minuto de silencio na memoria do ex directivo do Real Club Celta entre os anos 1978 e 1982, Guillermo Rey Peniza, recentemente falecido.


Summary: O 'xeito', arte tradicional de pesca coa que faenan 428 barcos galegos está condenado a desaparecer a partir do 1 de xaneiro por mor dunha proposta da UE que cae como unha bomba en vilas como a de Rianxo.

José Antonio Ordóñez é mariñeiro e de Rianxo. "Dous motivos para encher o peito", como dirían no Berberecho, A Confraría, Pachoco, O Taberneiro, ou calquera dos outros bares que inzan a zona máis próxima ao porto da vila de Castelao. José Antonio Ordóñez e centos de mariñeiros máis de Rianxo e outros portos galegos (Cabo de Cruz, A Illa,...) poderán quedar no peirao a partir do 1 de xaneiro de 2015, dentro de 3 meses. Son os mariñeiros que faenan ao 'xeito', arte tradicional de pesca para a que teñen licencia 428 barcos en Galiza, 116 deles en Rianxo, onde este aparello de enmalle é parte indisolúbel da economía e da identidade da vila. Desde o produto estrela do seu mar (a sardiña e a xouba do xeito, ) até as embarcacións tradicionais (a xeiteira) ou mesmo as cancións ('Rianxo, pájaro pinto'). "Aquí ao xeito andouse toda a vida, na casa aínda teño as redes que fixera a miña aboa a man, de algodón e que había que secalas e encascalas" lembra Ordóñez, décadas de mar ás costas. A problemática xa chegou ao Congreso español da man dunha pregunta do Bloque Nacionalista Galego. É o final do 'xeito', arte coa que se traballou aquí desde o século XIX polo menos? É a primeira vez que nos vemos nunha destas, nunca na historia, nunca pasara algo así. Primeiro, prohíbennos pescar sardiña ao acabar a cota para o cerco o que nós, arte tradicional, nunca nos afectara. E, por riba, enterámonos que hai unha proposta unha Unión Europea para a partir do 1 de xaneiro de 2015 prohibir o enmalle, por ser unha arte de enmalle á deriva. Pero se non temos nada a ver, nada de nada coas volantas ou as chamadas 'cortiñas da morte'!!. Nós non arrasamos o mar!!! Esta arte xa se traballaba aquí antes da chegada dos cataláns coas fábricas (finais do XIX). É a lei de Murphy do mariñeiro: se algo vai mal, pode ir aínda peor. Pero non hai posibilidade de reverter iso? Niso estamos. E que é incomprensíbel todo isto. Polo menos estamos a recibir apoios: de todos os partidos, de todos os sectores do mar, das confrarías... este mércores temos reunión coa conselleira do Mar e aí pensamos sacar algo, porque isto non pode ser. Barcos amarrados, xente sen traballar... e non ten ningún sentido!! Que collemos nós? Cada barco unhas caixas con sardiña e xouba, algún bocareu... antes aínda viñan tranchos mais agora nin tranchos hai. E en Rianxo como se está a vivir o problema? Había que darnos unha medalla á paciencia. O que estamos a aguantar aquí é fóra do común. Na vila hai preocupación, claro, moita. A xente quere unha implicación e un apoio porque estamos todos afectados... Espero que da xuntanza coa conselleira saia algo en limpo, senón haberá que pensar noutras cousas. Que cousas? Mira, eu quero crer que esa decisión de non nos deixar pescar sardiña e de nos prohibir andar ao 'xeito' a partir de xaneiro é por ignorancia, por non saber; e non por mala fé. Quero pensar iso. Porque se non.... Aquí a maioría dos xeiteiros traballamos nesta arte de abril a novembro, un sete meses ao ano. Imaxina que se acaba iso. Ti imaxina. Nunha zona onde non hai outra cousa que o mar. Imaxina, repítoche, que quitan iso. E agora, que?


Summary: Un convenio de colaboración entre a Universidade de Vigo e a Deputación de Pontevedra permitirá á institución docente instaurar unha nova área educativa dirixida ao ensino científico e tecnolóxico desde o feminismo, a Cátedra de Feminismos 4.0.

A Universidade de Vigo presentouna hoxe, nun acto institucional no Pazo de Castrelos. A implantación da Cátedra está amparada baixo un novo convenio de colaboración ca Deputación de Pontevedra. O obxectivo desta nova adhesión ao plan de docencia é xerar espazos de igualdade dentro do ensino universitario da ciencia e da tecnoloxía mediante a configuración de estudos, bolsas, cursos e seminarios que fomenten a perspectiva de xénero nestes ámbitos. As carreiras relacionadas cos ámbitos arriba mencionados, tales como as enxeñerías, só teñen un 25% de matriculación feminina. Unha situación preocupante, como recalca a presidenta da Deputación Carmela Silva, e á que cómpre pór fin dando visibilidade a todas as mulleres destacadas nestas áreas. Pola súa parte, o reitor da universidade, Manuel Reigosa, fixo fincapé na necesidade de instauración desta cátedra como forma de "educar a mocidade en igualdade e acadar unha sociedade máis xusta, igualitaria e feminista".


Summary: Unha guía percorre a historia da cidade desde a óptica das clases populares. Se cadra, o verdadeiro sentido da Historia atópase nas marxes nas que o discurso oficial nunca se fixa. Marxes, precisamente, é o título do libro que veñen de publicar Xurxo Martínez e David Rodríguez, para vindicar un Vigo das clases populares, obreiro, nacionalista, feminista e ilustrad0 que contradí máis dun tópico.

Dar voz aos que non a teñen, aos que non a tiveron. Marxes. Guía ilustrada do Vigo Rebelde (Xerais) mira cara a unha historia que raramente se conta, a do Vigo "humilde, loitador e solidario" do que fala Manuel Bragado no prólogo da obra. E cando falamos de dar voz, hai que subliñar que a expresión é literal: non se trata dunha guía na que un "experto" revestido de auctoritas lles explica ás persoas que len o que sucedeu, senón relatos en que os propios protagonistas do narrado contan o acaecido. Firmemente alicerzados na historia, mais pasados pola peneira da literatura, os relatos que compoñen esta obra articulan unha visión alternativa ás crónicas oficiais para mostrar que existen outras formas de observar o mundo cando se está do lado dos desposuídos. Comezando pola revolta Irmandiña e os pouco coñecidos lances do Castelo do Peço e da torre de Busteu, a obra de Xurxo Martínez e David Rodríguez percorre o periplo histórico dunha cidade que nunca renunciou á rebeldía, á contestación, á reivindicación dos dereitos dos desfavorecidos. Moitas desas historias aínda resoan nos ouvidos de hoxe: as manifestacións de Nunca Máis ou o Non á Guerra do Iraq fan parte da memoria contemporánea e é probábel que poucos vigueses ignoren a importancia daquelas demostracións de solidariedade e de coraxe política da cidadanía. Mais existen outros sucesos máis agochados que debuxan unha visión da cidade olívica moi afastada dos tópicos e que os autores recompoñen para reivindicar -tamén eles- o lugar que ocupa no decorrer da historia da Galiza. Moitas cidades dentro da cidade Hai no libro un Vigo republicano: os múltiplos episodios de resistencia despois do golpe de Estado de 1936 -desde os Choróns a Lavadores, desde Alcabre ao Alto da Portela- retratan unha convicción na defensa dos valores da República e unha conciencia de clase que debería ser suficiente para rematar co mito da Galiza que se deixou vencer nada máis comezar a guerra. E a esclarecedora noticia da existencia da cadea do frontón da rúa María Berdiales -onde os fascistas confinaron moitos presos que eran transportados pola noite en camionetas para darlles "o paseo"- segue sendo non sabemos se un tabú ou un asunto coidadosamente silenciado por quen debería encargarse de divulgalo: poucos vigueses saben hoxe da súa existencia. Hai -non podía ser doutra forma- un Vigo obreiro, que asoma na lembranza da primeira folga xeral convocada despois da visita de Pablo Iglesias á cidade; na imaxe da Casa do Pobo pola que pasean Heraclio Botana, Emilio Araújo ou Eugenio Montes; na folga das mulleres da fábrica de louza e cristal Álvarez en 1949; na dos estaleiros Barreras en 1972; nas tres folgas xerais de 1984, facendo fronte a aquela sagazmente rexeitada reconversión industrial... E hai, non moi afastado deste carácter traballador, un Vigo galeguista e nacionalista que se deixa ver no intento de fuxida do Bou Eva, no que dous curmáns de Castelao trataron de escapar da represión franquista desde o porto; nas figuras do bibliófilo Fermín Penzol e do oculista Antón Beiras; na fundación do Partido Galego do Proletariado; no activismo sindical e cultural de Moncho Reboiras; no labor teimudo e calado do padre Seixas; na impresionante manifestación contra o Estatuto da Aldraxe que pretendía ignorar os dereitos históricos da Galiza. Hai un Vigo feminista e ilustrado que se reflexa no perfil de Olimpia Valencia, a primeira galega titulada en Medicina e afín ao Partido Galeguista; no de Placeres Castellanos mestra, enfermeira, xornalista e guerrilleira que participou na fundación do Bloque Repubricán Nazonal Galego; no de María Araújo, unha working class hero que encabezaba o Sindicato de Conserveiras. E hai tamén un Vigo que brilla no panorama da cultura nacional: Marxes recrea un faladoiro no Café Derby no que participan Carlos Maside, Rafael Dieste, Francisco Luís Bernárdez e o propio Manoel Antonio, na súa época de estudante na Escola Naval; revive a estrea de O Mariscal, a primeira ópera en galego -libreto de Antón Vilar Ponte e Cabanillas e música de Rodríguez Losada- no Teatro Tamberlick; detense nas imaxes de Chano Piñeiro, nos versos de Xohana Torres, no estudio de Urbano Lugrís... até chegar ás mesas de mármore do Café De Catro a Catro, onde se reúnen os irmáns Álvarez Cáccamo, Mendez Ferrín, Anxo Angueira, Moncha Fuentes, Cid Cabido, Camilo Gonsar, María Xose Queizán, Francisco Sampedro e tantas outras voces relevantes das letras do país. Marxes está ateigado de moitas outras historias emocionantes que poñen de manifesto que hai moitas cidades dentro da cidade. Historias necesarias para coñecernos a nós mesmos e para revisar esa máxima fatal que dita que a Historia sempre a escriben os vencedores. Guía para paseantes pola historia Marxes. Guía ilustrada do Vigo rebelde inclúe tamén un mapa da cidade onde se localiza o escenario de cada un dos relatos para que sirva así de guía. Deste xeito, o volume pódese ler na casa ou, como suxiren os autores, "percorrendo a pé os escenarios vibrantes da memoria popular de Vigo".


Summary: No último domingo, as cidades mais populosas do Brasil elegeram seus prefeitos no 2º turno das eleições municipais. Confirmou-se a tendência que já se havia anunciado no 1º: poucos candidatos apoiados por Jair Bolsonaro ganharam nas urnas, mas o campo conservador conquistou uma vitória avassaladora.

Apesar da mais alta taxa de abstenção da história, 23,14%, a pandemia não impediu que as eleições municipais no Brasil acontecessem, indicando o clima político nacional. O resultado foi bastante melancólico para as esquerdas, que não conseguiram somar forças para buscar votações mais expressivas. Todas as legendas do campo perderam prefeituras (Partido Socialista Brasileiro-PSB, Partido Democrático Trabalhista-PDT, Partido Comunista do Brasil-PCdoB e Partido dos Trabalhadores-PT), à exceção do Partido Socialismo e Liberdade (PSOL). Nascido de uma dissidência do PT de Lula da Silva e ligado a causas identitárias, venceu em cinco cidades, incluindo uma capital. Também acolhe Guilherme Boulos, formado em filosofia e coordenador de um importante movimento de moradia. Boulos foi derrotado em São Paulo, a maior cidade do Brasil, e desponta como liderança com pretensões nacionais. Jair Bolsonaro não conseguiu formar um partido próprio a tempo para as eleições, e isso lhe prejudicou. Candidatos apoiados por ele em grandes capitais sofreram derrotas fragorosas. O tom do debate em geral foi cortês e o discurso do ódio perdeu terreno. O Democratas (DEM), antigo Partido da Frente Liberal (PFL), conquistou 464 prefeituras e é considerado um grande campeão. O partido fundado por apoiadores da ditadura militar governava 1.036 prefeituras em 2000 e foi encolhendo durante a era Lula até chegar a 265 em 2016. Outros partidos com históricos e propostas semelhantes obtiveram robustas votações. Tornaram-se, curiosamente, representantes do "centro" para muitos analistas. O advento de Bolsonaro parece ter empurrado todo o espectro político brasileiro –ficticiamente– para o centro. A defesa ferrenha da economia liberal pelo DEM também evoca a máxima thatcheriana "There Is No Alternative". A "única alternativa" só pode ser neutra e, por afinidade semântica, o "neutro" se torna "centro". Bolsonaro poderia se tornar uma andorinha de um só verão. A grande onda extremista teria sido, então, apenas uma etapa de transição para dispersar o debate público e preparar o terreno para o retorno dos capitães. O presidente precisa recalibrar seu governo e alianças em busca de sobrevivência política após 2022. "Ele não fala em Deus" O lema de Jair Bolsonaro é "Brasil acima de tudo, Deus acima de todos". A frase, que teria suscitado acusações de blasfêmia em outros tempos, hoje serve como credencial básica para fazer política no país. Uma amiga havia conquistado o voto de um companheiro de trabalho para Guilherme Boulos. No dia de votar, recebeu dele uma mensagem que justificava sua reconversão ao candidato de direita: "Orei muito, pedi iluminação ao Senhor. Não votei em Boulos porque ele não fala em Deus." Anedotas à parte, é fato que o evangelismo sobe vertiginosamente no país. Segundo o Inst. Datafolha (janeiro 2020), já congrega 31% da população e poderá se tornar majoritário em 2032, ultrapassando o catolicismo. O dado é relevante porque essas igrejas são organizadas em partidos de direita, sem pudor em mesclar votos e fé.Nem todos os crentes votam no candidato do pastor, mas algumas pautas políticas são telhados de vidro prêt-à-porter. O PSOL, que vem sendo alçado a sucessor do PT na esquerda, é conhecido por um laicismo militante e boa parte de seus representantes são ligados a causas feministas ou LGBT. Dado o crescente conservadorismo religioso da população brasileira, é incerto se conseguirá ultrapassar seus nichos e vencer eleições majoritárias. Mas e a gestão? Um estado ainda não teve eleições municipais. Trata-se do Amapá, na região amazônica. Esse fato inaudito se deu, candidamente, por falta de luz. Um incêndio inutilizou o transformador de uma subestação de transmissão de energia no dia 3 de 11. Cerca de 730 mil pessoas ficaram sem eletricidade pelos 22 dias que se seguiram, com todos os prejuízos e tragédias decorrentes. O episódio expõe a marca do liberalismo desenfreado. A transmissão no estado havia sido concedida por 30 anos à empresa Isolux, com sede em Madri. Em recuperação judicial, o grupo vendeu o ativo a fundos que se dedicam à "gestão de investimentos em situações especiais" -vulgo fundos abutre-. Para situações especiais, medidas especiais, como não realizar a manutenção dos transformadores e sobrecarregar os que ainda funcionam. É claro que o socorro à população foi feito pelo Estado. O liberalismo agora terá que governar. Em terras do sul, ele pode tomar feições bastante selvagens e, nesses casos, é difícil convencer a população de que não há alternativa. Alberto Fernández na Argentina e, recentemente, Luis Arce na Bolívia provam que outros retornos são possíveis.


A Comisión Europea lembra, en resposta a unha pregunta de Ciudadanos sobre a situación da praga en Galicia, que ten axuda financeira "a disposición" dos Estados membros"A Comisión non recibiu do Goberno español ou do Goberno autonómico de Galicia solicitude algunha de apoio concreto para o control da avespa asiática". Así responde o comisario europeo de Agricultura e Desenvolvemento Rural, Janusz Wojciechowski, a unha pregunta formulada polo eurodeputado de Ciudadanos Adrián Vázquez Lázara, madrileño de familia galega, que se interesou polas axudas dispoñibles ao respecto e as posibles peticións desde Galicia.A Comisión Europea lembra que os estados membros "deben adoptar as medidas necesarias para controlar a especie" e salienta que "a axuda financeira da UE para estas medidas está a disposición"O eurodeputado de Ciudadanos salientaba na súa pregunta á Comisión Europea, formulada en outubro, o elevado impacto da velutina en Galicia e lembraba que está considerada especie exótica invasora pola UE. Por iso, interesábase polas axudas comunitarias dispoñibles e as solicitudes formuladas por España ou Galicia.Na súa resposta, que chegou en decembro, a Comisión confirma a consideración da velutina como "especie exótica invasora preocupante para a Unión", lembra que os estados membros "deben adoptar as medidas necesarias para controlar a especie" e salienta a continuación que "a axuda financeira da UE para estas medidas está a disposición dos Estados membros" con cargo a diversos instrumentos financeiros xa existentes.A Xunta presentou hai un ano, nove anos despois do inicio da praga, un plan para centralizar a loita contra elaA comisión tamén responde á pregunta directa de se España ou Galicia solicitaron axudas concretas contra a velutina e certifica que non, malia salientar que precisamente "un dos obxectivos do programa apícola español anterior (2017-2019) e do actual (2020-2022) no marco da política agrícola común é atallar a súa expansión".A Xunta presentou hai un ano, nove anos despois do inicio da praga, un plan para centralizar e coordinar a loita contra a velutina.


Summary: As hospitalizacións tamén descenden até as 448, (oito menos) e a taxa de positividade baixa até 11,1%

A tendencia descendente dos casos activos de Covid-19 na Galiza mantense máis un día, con 1.526 infeccións menos do que o día anterior e co que se deixa atrás a barreira dos 20.000. Os novos contaxios tamén baixan, por baixo dos 1.000; así como os pacientes hospitalizados por coronavirus, que descenden até o 448 (oito menos) e a taxa de positividade baixa até 11,1% no conxunto do país. Segundo os datos actualizados hoxe pola Consellaría de Sanidade, con rexistros até as 18,00 horas de onte, baixan a 24 os pacientes ingresados en UCI debido á Covid-19 na Galiza (un menos) e descenden a 424 os hospitalizados en unidades convencionais (sete menos). Por áreas sanitarias, a presión hospitalaria aumenta na de Ourense, con 64 pacientes en unidades convencionais e catro en UCI (sen mudanzas) e mantense sen cambios na de Lugo, que continúa sen ingresados en críticos pero que conta con 47 en planta. Pola súa parte, a carga asistencial descende nas áreas restantes. Así, a da Coruña rexistra 92 pacientes en planta (cinco menos) e oito en críticos (un máis) e a de Pontevedra conta con 67 hospitalizados en unidades convencionais (catro menos) e dous en UCI (sen cambios). Tamén baixa a presión en Ferrol, con 39 ingresados en planta (un máis), e con dous pacientes en coidados intensivos (dous menos), en Santiago, con 65 ingresados en planta (catro menos) e seis en UCI (sen cambios) e en Vigo, que conta con 50 pacientes en unidades convencionais (un menos) e dous en críticos (sen mudanzas). Baixan os contaxios Os novos contaxios de Covid-19, polo seu lado, tamén descenden até os 952 nas últimas 24 horas, co que fican por baixo dos 1.000 diarios. Este sábado xa rexistraron un descenso, roldando os 1.200, após varios días por encima dos 1.600 (concretamente 1.682 a sexta feira, 1.676 a quinta feira, após os 1.582 rexistrados esta cuarta feira, os 1.711 da terza feira e comezar a semana con 1.063, a que era a cifra máis baixa do ano). Deste modo, os contaxiados ascenden na Galiza a 496.345, dos cales 117.432 corresponden á área de Vigo; 104.124, á da Coruña e Cee; 77.951, á de Santiago e Barbanza; 59.121, á de Ourense; 57.321, á de Pontevedra e O Salnés; 51.824 á de Lugo; e 27.975, á de Ferrol. En canto á taxa de positividade, baixa a 11,1% desde o 15,59% rexistrado o sábado, após marcar un 14,21% na sexta feira, descender a 11,38% esta quinta feira, despois de subir a 13,73% esta cuarta feira, baixar a 11,33% a terza feira e arrincar esta semana con 13,7%. Por tanto, segue por encima do 5% que marca a OMS para dar por controlada a pandemia. Falecementos e curados Pola súa parte, as persoas falecidas pola Covid-19 desde o inicio desta pandemia aumentan a 3.098 na Galiza despois de notificar hoxe a Consellaría de Sanidade dúas novas vítimas, todas elas con patoloxías previas e que corresponden a varias xornadas. O 22 de febreiro rexistrouse o falecemento dun home de 44 anos na área sanitaria da Coruña e Cee e o 24 de febreiro o óbito dun home de 90 anos na área sanitaria de Ourense. Mentres, curaron da Covid-19 desde o inicio desta crise sanitaria 473.532 persoas, após recibir o alta outras 2.476 na última xornada no noso país.


Summary: Dúas sentenzas xudiciais recoñeceron nos últimos catro meses o cambio de identidade de crianzas transexuais. No conxunto do Estado español ditáronse 14 fallos.

Patricia e Sara son as dúas rapazas que conseguiron abrir camiño en Galiza en materia de diversidade sexual e identidades de xénero en menores de idade. En senllos casos, en Lugo e Nigrán, a xustiza recoñeceu o seu dereito a mudar o nome co que foron rexistradas ao nacer por non se corresponder coa súa identidade real. Ese "sexo sentido", como describe Cristina Palacios que, agora si, xa figura na súa documentación oficial. O caso máis recente é o de Patricia cuxa sentenza foi coñecida a pasada semana. De acordo co fallo xudicial e, en virtude do artigo 54 da Lei de Rexistro Civil, o nome co que foi identificada "pode inducir a erro" ao non se corresponder co "seu sexo real" como muller. Unha frase "curta" mais "contundente" e "demoledora", explican súa nai, Soledad Fernández e Cristina Palacios, ambas as dúas integrantes de Arelas Asociación de Familias de crianzas transexuais na Galiza (contacto@arelas.org). A sentenza sintetiza "toda a nosa loita nunha frase" ao determinar que "o sexo" non vén "fixado polos seus xenitais" E é que o argumentario despregado pola xuíza de Pontevedra "non deixa lugar a dúbidas", sinala a nai de Patricia, e sintetiza "toda a nosa loita nunha frase" ao determinar que "o sexo" non vén "fixado polos seus xenitais", acrecenta Cristina Palacios, nai de Sara, a primeira crianza á que a xustiza lle recoñeceu este dereito na Galiza. Despatoloxizar a transexualidade O camiño percorrido por Patricia, explica Soledar, "non foi moi longo". O procedemento xudicial iniciárono "en febreiro" e catro meses despois a xuíza ditou sentenza. Porén, para chegar aquí, Patricia tivo que achegar "testemuños" e "documentación" (o carné da biblioteca) que acreditasen a súa vida cotiá como muller e un "informe forense" que determinase a existencia dunha "disforia de xénero", isto é, en termos médicos un "trastorno de identidade de xénero". Desde a Asociación Arelas defenden que o reto é agora "despatoloxizar" a transexualidade e que non sexa "un psiquiatra" quen determine a identidade sexual dunha persoa Desde a Asociación Arelas defenden que o reto é agora "despatoloxizar" a transexualidade e que non sexa "un psiquiatra" quen determine a identidade sexual dunha persoa, tampouco no acceso a determinados tratamentos. "Cando naceu non sabiamos cal era o seu xénero", explica Soledad Fernández a respeito de Patricia, polo que lle asignaron un nome "polos seus xenitais". Un erro que foi xa subsanado embora ter que agardar 14 anos. Ao longo deste tempo Patricia levou a cabo o tránsito social e grazas ao "apoio da familia" foi "menos duro" enfrontarse a unha sociedade que continúa instalada no binarismo home/pene-muller/vaxina. Un feito que levou a Patricia a "ocultar socialmente o seu nome". "Cando recibimos a nova da sentencia volveuse tola de ledicia", conta Soledad. Mais as cousas están a avanzar. Os bloqueadores ou inhibidores da pubertade xa son máis habituais e, de facto, a propia Patricia accedeu a eles como tamén un mozo da Coruña. "Hai endocrinos favorábeis" embora ser algo "voluntario" ao non existir un protocolo oficial desenvolvido pola Consellaría de Sanidade da Xunta de Galiza. "Estamos á espera de que haxa avances", nese senso, sinalan desde Arelas mais "as cousas de palacio van despacio", acrecentan. Así as cousas, "os endocrinos xa os están a dar" cando as crianzas entran no segundo estadio da pubertade. "Vemos que hai debate a raíz das informacións que se van publicando nos medios de comunicación" e "hai xente disposta a axudar", conclúen entre a ledicia que lles achega ter conseguido unha vitoria máis nesta loita por unha sociedade máis equitativa e xusta.


Summary: Sabela Ramos está doutorada en Enxeñaría Informática pola Universidade da Coruña (UDC) e traballa en Google Research en Zürich (Suíza). Ademais, integra o colectivo Google Women in Engineering (GWE), que estimula a presenza feminina no sector TIC (Tecnoloxías da Información e da Comunicación). Agora é merecedora do Premio Ada Byron do CPEIG (Colexio Profesional de Enxeñaría Informática da Galiza). Conversamos con ela sobre este recoñecemento, a situación da investigación e das mulleres nas ciencias, o machine learning e a protección dos datos privados.

O primeiro, parabéns polo premio. Que significa para vostede este recoñecemento? A verdade é que non o esperaba e faime moita ilusión. Sempre é motivo de orgullo persoal que che recoñezan o traballo, pero especialmente se vén dunha institución galega que ademais apoiou moitas das actividades que fixemos na Universidade para promover o papel das mulleres nas TIC. Por que se decantou pola enxeñaría informática? Durante o Bacharelato non tiña moi claro que quería estudar, só tiña decidido que me gustaría facer algo relacionado coas ciencias. Ao final, decanteime pola informática porque me gustaban as matemáticas e a idea de facer unha carreira que logo me permitise traballar en diferentes campos. Forma parte do colectivo GWE. Cal é o impacto que perciben destas iniciativas? Para empezar, hai certa visibilidade e certo coñecemento de que esta é unha situación que temos que mellorar. Cando estudaba, polo menos na Galiza, apenas se falaba da baixa representación das mulleres en eidos tecnolóxicos, só de forma anecdótica. Agora mesmo hai un montón de iniciativas, máis que para enfocar as rapazas cara ás TIC, diría que para achegar esas tecnoloxías aos colexios coa finalidade de que vexan que é un campo no que ten cabida todo o mundo. Mais tamén para dar apoio a aquelas rapazas e mulleres que xa están a estudar ou a traballar nese eido e que se poden chegar a sentir un pouco illadas. Un exemplo destas iniciativas é Hello Sisters, que hai poucos anos xurdiu na Facultade de Informática da Coruña, onde un grupo de estudantes, profesoras e profesionais comparten experiencias entre elas e con estudantes novas. Como valora o nivel da investigación na Galiza? Aínda que xa levo tempo fóra, na miña experiencia hai un nivel moi alto. A maioría da xente que traballaba nesa época na UDC, ou ben segue na Universidade ou ben traballa en centros e en empresas de prestixio. Creo que hai un problema xeral de inestabilidade da carreira investigadora e de recursos, non só no Estado español. Pero aínda así estase a facer investigación de calidade. Cal é o seu traballo no campo da aprendizaxe por reforzo? Traballo principalmente nas ferramentas que se utilizan para que sexa máis eficiente. Un dos proxectos nos que estou é SEED, unha ferramenta que utiliza TPU (Unidade de Procesamento de Tensor) para conseguir que esta aprendizaxe sexa o máis rápida posíbel. Úsase nun proxecto para ensinar ao ordenador a xogar ao fútbol. Queda moito por explorar a través do 'machine learning'? Por suposto. É un campo amplísimo con infinitas liñas de investigación abertas: desde as áreas nas que se pode aplicar, até como optimizar as máquinas para que sexan más eficientes á hora de facer os cálculos necesarios para este tipo de aprendizaxe. Como se avanzou na protección de datos? Google desenvolve todos os seus servizos co privado e coa seguridade como pilares. Traballamos en tres áreas: o privado, a seguridade e o control. Os teus datos son teus, teñen que estar nun lugar seguro e debes ter a capacidade de poder facer con eles o que queiras. Calquera usuaria pode acceder á súa conta e ver que datos compartiu con Google, como borralos, descargalos e transferilos, facer revisión da privacidade, borrar etc.


Summary: Entrevistamos a Cristina Moreno (Fundación Civio), que este xoves falou no IV Foro sobre Pobreza e Exclusión Social da importancia da transparencia e da participación cidadá para frear a corrupción.

A Fundación Cidadá Civio é unha organización que dende hai dous anos traballa, a través de distintas iniciativas, a prol da transparencia, do libre acceso aos datos públicos por parte de calquera persoa ou organización, de cara a fortalecer a democracia. "Cremos nunha sociedade construída por unha cidadanía activa e participativa cunha forte responsabilidade democrática", destacan na súa web, na que dan conta dos varios proxectos realizados ata o momento: tuderechoasaber.es (unha plataforma para realizar preguntas a institucións públicas), España en llamas (unha web con información sobre os incendios forestais da última década), Qué hacen los diputados (un espazo de seguimento da actividade dos representantes políticos), El Indultómetro (que ofrece información sobre os 11 mil indultos concedidos dende 1997), Dónde van mis impuestos (que monitoriza a distribución dos orzamentos públicos), Quién manda? (con información entre a relación entre os poderes públicos e privados) ou El BOE nuestro de cada día (que afonda no publicado no Boletín Oficial do Estado). "Os casos máis coñecidos de corrupción teñen que ver, ou ben con contratación pública, ou ben con conflitos de intereses, coas chamadas portas xiratorias da política, dúas áreas especialmente opacas" Cristina Moreno, unha das integrantes do equipo de Civio, participou este xoves no IV Foro sobre Pobreza e Exclusión Social, organizado por EAPN-Galicia, onde falou da importancia da transparencia e da participación das persoas mais vulnerables nas políticas que lles afectan, e de como esta transparencia e participación cidadá enriquecen a democracia e se converten na principal arma contra a corrupción. "A transparencia e a rendición de contas son ferramentas moi valiosas para que os cidadáns e as organizacións da sociedade civil controlen o traballo das institucións públicas" -explica- "Os casos máis coñecidos de corrupción teñen que ver, ou ben con contratación pública, ou ben con conflitos de intereses, coas chamadas portas xiratorias da política, e como se toman as decisións públicas. E estas dúas áreas son especialmente opacas". En concreto, sobre a contratación pública, destaca que "constitúe un gran buraco negro" pois "non hai información sistematizada sobre que empresas levan máis contratos por administración. Esa información está dispersa nos portais de contratación, no BOE, no rexistro mercantil e as administracións non renden contas sobre este tema". "Os procesos de contratación son xa opacos de por si, na forma en que están deseñados", comenta. "Por iso debe haber mecanismos para abrir estes procesos á cidadanía e que sexan obxecto de escrutinio público. Noutros países, en procesos de contratación importantes ou especialmente sensibles, métese a un vixilante da sociedade civil que audita todo o proceso". O obxectivo de ¿Quién cobra la obra? é abrir datos do BOE, dos portais autonómicos de contratación e do rexistro mercantil, de cara a mapear que empresas contratan ou contrataron no pasado con cada administración De feito, Civio vén de lanzar unha campaña de crowdfunding, a través de goteo.org para impulsar un novo proxecto de investigación: ¿Quién cobra la obra?. "Queremos que a contratación pública sexa moito máis transparente. Imos reclamar que se publique o custo final dos contratos de obras (cuxo orzamento inicial se infla con frecuencia a metade de proxecto) e tamén todas as facturas relacionadas con estes contratos, como se fai por exemplo no Reino Unido", afirman. O obxectivo é que o proxecto sexa quen de abrir datos do BOE, dos portais autonómicos de contratación e do rexistro mercantil, de cara a mapear que empresas contratan ou contrataron no pasado con cada administración. "O noso obxectivo é poñer información sobre a mesa para que despois xornalistas ou entidades sociais a poidan utilizar", destaca Cristina Moreno. "Civio é consecuencia dun novo contexto de demanda social de máis transparencia e rendición de contas e dun novo contexto de empoderamento cidadán. A xente demanda información, compártea nas redes sociais e utilízaa nos seus proxectos sociais e no activismo cidadán", di. "Nós somos unha parte máis dese novo ecosistema, cada un no seu campo e coas súas competencias". Os grupos de presión "Civio é consecuencia dun novo contexto de demanda social de máis transparencia e rendición de contas e dun novo contexto de empoderamento cidadán" Outro dos asuntos nos que Civio fixo máis fincapé é o das relacións entre os poderes públicos e privados e a actividade de lobbying realizada por grupos de presión sobre os gobernos e representantes políticos, que polo de agora mantén en España unha grande opacidade que a recente Lei de Transparencia non vai solucionar, pois foi rexeitada a posibilidade de que a norma regulase estes lobbys, como sucede noutros países. "Agora quérese incluír na reforma do regulamento do Congreso un rexistro de lobbistas. Porén, isto é só unha regulación parcial que non solucionaría o problema, porque no actual funcionamento do sistema lexislativo, a maior parte das normas veñen xa moi cociñadas dende o poder executivo, as leis chegan xa moi preparadas ao Congreso. E por iso os grupos de interese traballan máis influíndo sobre o Goberno e os distintos ministerios", destaca Cristina Moreno. "No actual funcionamento do sistema lexislativo, a maior parte das normas veñen xa moi cociñadas dende o poder executivo" "Queremos que se publique máis información sobre os procesos de decisión. Noutros países é obrigatorio que nos ministerios, a todos os niveis, os cargos públicos informen de con que organizacións se reuniron para tratar determinados temas. De igual xeito, podes solicitar todos os informes que utilizou un departamento para adoptar unha decisión, o rexistro de entradas e saídas do edificio... Tes acceso a tal cantidade de información que che permite facerte unha idea máis real de quen puido influír nunha determinada decisión", explica. Nos últimos meses Civio traballa neste campo solicitándolles aos grupos parlamentarios que abran as súas axendas. "Comezamos solicitándolles aos deputados e deputadas que de forma voluntaria informasen das súas axendas de traballo", comenta. "Reunímonos con case todos os partidos e vimos que os pequenos están moito máis dispostos a facer cambios: a Chunta Aragonesista, ICV e UPyD fixérono bastante caso". A Lei de Transparencia "A Lei de Transparencia foi unha oportunidade perdida" Foi o debate e a aprobación da Lei de Transparencia, criticada polo seu carácter limitado, unha oportunidade perdida? "Nós cremos que si foi unha oportunidade perdida, no senso de que se podería ter aprobado unha lei moito máis completa, se se cumpriran os estándares europeos e internacionais", contesta Cristina Moreno. "O feito de que o dereito á información non se recoñeza como un dereito fundamental e non teña rango de lei orgánica é unha eiva fundamental. E, despois, a lei é moi xeral nalgúns apartados, polo tanto ata que non saia o regulamento non imos poder ver os detalles". Nun ranking que elaborou Access Info Europe a lei española sitúanse no posto 64 das 92 leis de acceso á información existentes no mundo. "Reclamabamos que o Consello da Transparencia tivese potestade sancionadora, e que fose o máis independente posible. Porén, decidiuse que vai ser nomeado polo Parlamento, polo tanto non terá independencia política", sinala." Tamén pedíamos que se ampliase a información de obrigada publicación, por exemplo os informes internos que encarga unha determinada administración, como si se fai noutros países". O pasado ano o silencio administrativo foi o resultado do 57% das preguntas recibidas polas administracións, o 80% na administración local Outro tema fundamental é o do silencio administrativo negativo. Outro dos proxectos de Civio, Tu derecho a saber, publicou informes anuais monitoreando a actuación das administracións; o pasado ano o silencio administrativo foi o resultado do 57% das preguntas recibidas polas administracións. "A lei trata este tema de forma ambigua, e até que non se publique o regulamento non saberemos como queda", comenta Cristina Moreno. "Sería un avance moi importante que as administracións estivesen obrigadas a responder, sobre todo a nivel local. Pois o silencio administrativo chega ao 80% das consultas nos concellos". A transparencia: unha decisión política As ferramentas tecnolóxicas fixeron que hoxe en día a transparencia nas administracións públicas dependa só da vontade política dos seus responsables. "Hoxe en día, simplemente subindo a unha web estas informacións, unha administración podería cumprir cuns mínimos de transparencia", destaca. Cristina Moreno refírese tamén aos portais de opendata, que nos últimos tempos numerosas administracións veñen poñendo en marcha: "Dende logo parécennos unha boa práctica, pero ás veces dá a impresión de que son un pouco burbulla. Parece que cada administración quere ter o seu portal, e en realidade son infraestruturas caras que non serían necesarios se se aproveitasen os recursos xa existentes". "O importante é a calidade dos datos que publicas e como os publicas, e en moitos casos casos o que se publica non é particulamente interesante" "O importante é a calidade dos datos que publicas e como os publicas, e en moitos casos casos o que se publica (enderezos de farmacia, de escolas...) non é particulamente interesante, e seguramente os cidadáns o que necesitamos saber é o estado da asignación orzamentaria", di. "Simplemente con abrir o rexistro mercantil en forma de opendata xa avanzaríamos moito, e non só nos obxectivos de democratización ou transparencia que perseguimos nós, senón tamén dende o sector privados no relativo a cuestións de eficiencia", salienta.


Summary: "Trátase dun libro que dá sinais, prevé o baleiro, abrea as fendas do que xa non é, até chegar a habitar o oco". Así sintetiza o xurado da sexta edición do premio Gonzalo López Abente a obra gañadora, Onde nacen as hedras, de Ana Varela Miño.

Enmarcado por versos de dúas poetas norteamericanas contemporáneas de primeira orde, a canadiana Anne Carson e a estadounidense Louise Glück, o traballo fai gala "de coherencia e e cohesión". "A escrita actúa como oráculo que todo o ve, que todo o cose, mesmo a ruína. Estamos perante un poetizar coidado e puído, que se revoluciona en cada poema", sinala o xurado, formado pola poeta Noelia Gómez -gañadora do premio en 2018 con O xiro-, o poeta Xulio Cid Neira e o profesor Xesús Sambade Soneira. O fallo define a linguaxe de Onde nacen as hedras como "suave como o tacto da folla, composta por palabras que gabean pola lectura, como hedras". Ademais dos 2.000 euros de dotación económica, o galardón -convocado polo Concello de Muxía e a fundación López Abente- implica a publicación do libro por Edicións Xerais. En 2017, Ana Varela, tradutora e natural de Narón, gañou o Francisco Añón con Asombrario, que viu luz en edición non venal.


Summary: Os bancos prestan en Galicia practicamente o mesmo que antes dos anos da burbulla, pero manexan 24.000 millóns máis en depósitos, o que consolida o país como fornecedor neto de crédito para outros territorios do Estado.

A necesidade de desatoar a famosa "billa do crédito" foi a xustificación de moitas decisións políticas e financeiras dos últimos anos. En Galicia, o paradigma desta ladaíña foi o proceso de xestación e culminación da fracasada fusión das atribuladas Caixa Galicia e Caixanova, a mesma que agora vive o seu prólogo nos tribunais de Xustiza mentres o comprador dos seus restos, Banesco, destaca o crecemento, tamén deste ano, dos beneficios de Abanca -266 millóns de euros netos ata setembro-. A volta do crédito foi destacada en datas recentes en discursos de banqueiros e políticos pero, no entanto, os datos acreditan que ese cambio de ciclo non pasa por Galicia, onde a fenda entre os cartos que a poboación deposita nos bancos e os que estes lle prestan está en máximos históricos. A necesidade de desatoar a "billa do crédito" marcou decisións como a fusión das caixas Os datos máis recentes do Banco de España, correspondentes ao segundo trimestre deste ano, indican que os bancos manexan en Galicia 57.749 millóns de euros en depósitos, unha cifra récord que se incrementou en máis de 100 millóns de euros en só un ano e en case 10.000 dende o inicio da crise. Mentres, o crédito bancario no país está en 44.059 millóns de euros. Esta cifra sitúa o diñeiro prestado polos bancos en Galicia en niveis de hai dez anos pero cunha diferenza substancial: daquela as entidades prestaban un chisco máis do que tiñan depositado e agora, teñen depositado moito máis do que prestan. Os bancos manexan en Galicia 57.700 millóns en depósitos e prestan uns 44.000 O cruzamento dos datos de préstamos e depósitos permite coñecer que a mediados deste 2015 esa fenda entre créditos e depósitos superou en Galicia os 13.600 millóns de euros, 3.300 millóns máis que hai tan só un ano e 11.000 máis que en marzo de 2013, cando a diferenza comezou a ser negativa. A fenda só foi positiva entre 2004 e finais de 2012, se ben a maior expansión chegou nos anos das meirandes alegrías crediticias da banca. Así, no segundo trimestre de 2008 os bancos prestaban en Galicia 20.800 millóns máis dos que tiñan depositados. Dende o estourido da crise coa caída de Lehman Brothers comezou a senda descendente, que no caso galego se agudizou coa fusión e posterior desaparición das dúas grandes caixas de aforros. A abrupta caída do crédito a partir de mediados de 2008 cadrou, agás no período entre 2010 e 2010, cun incremento dos fondos depositados pola poboación nas entidades bancarias. Isto provocou que dende 2013 o sistema financeiro galego volvese á súa situación habitual, con máis depósitos que crédito, pero cunha correlación ben diferente entre ambos e con importes notablemente dispares. Galicia consolídase como fornecedora neta de crédito para outros territorios do Estado Así, antes dos anos da burbulla a diferenza entre ambos indicadores permanecía máis ou menos estancada en torno aos 5.000 millóns de euros. Xusto antes de que ambas variables se cruzasen, os depósitos roldaban os 31.000 millóns e os créditos, os 30.000. Unha década despois os bancos prestan practicamente o mesmo que antes do inicio da gran eclosión, pero manexan 24.000 millóns máis en depósitos, o que consolida a Galicia como fornecedora neta de crédito para outros territorios do Estado. d


Summary: Douche a miña palabra expón todo o universo que hai detrás da literatura infantil e xuvenil orientado o seu discurso ao seu propio público.

O esforzo por crear lectores e lectoras, por achegalos á nosa lingua e amosarlles as marabillas da literatura está no fondo de toda a actividade do xénero infantil e xuvenil. Trátase dun motor tan importante, tan cohesionado e tan integrado na nosa perspectiva que podemos chegar ás veces a pasalo por alto. Fran Alonso, é un dos autores que máis se ten entregado a ese tipo de cuestións. Diríamos que o ten feito desde una actitude inqueda e transversal, que vai desde o que poderíamos chamar activismo pro-lectura, á procura como autor de formatos diferentes cos que achegar a poesía á mocidade e aínda cunha responsabilidade como editor que marcou o xénero nunha das grandes casas do país. Douche a miña palabra / Fran Alonso / il. Bea Gregores / Xerais / 2021 / 104 páxinas / 11,20 euros papel - 5,99 euros epub Todo isto, que poderiamos considerar o fondo dunha traxectoria literaria, é precisamente o que o autor trae á primeira plana en Douche a miña palabra. Non se trata dunha explicación biográfica ou curricular, senón dunha manifestación de todo o universo que hai detrás da literatura infantil e xuvenil orientado precisamente ao seu propio público. Cunha linguaxe sinxela, e unha cadencia digna das mellores narrativas para crianzas, Fran Alonso explícanos que é ser escritor, en que consiste e cales son as avantaxes menos evidentes da lectura. E pode que o máis sorprendente de todo isto sexa como o autor dá cun ton equilibrado que, sen renunciar á recoñecer a maxia inherente ao mundo dos libros, se afasta dese ton místico absoluto co que ás veces tratamos de achegar á xente nova a eles. A perspectiva de Fran Alonso aséntase máis ben nunha experiencia contada desde unha primeira persoa amábel e explicada a un público que non ten por que ter unha bagaxe que lle permita dala por sabida. Aparecen así as anécdotas persoais relacionadas co mundo dos libros, non todas agradábeis e algunhas propias dun tempo no que as bibliotecas podían empregarse como lugares de castigo. Pero tamén xorde a conexión íntima co oficio das palabras: por que a literatura pode servir para sinalar inxustizas, como un vocábulo condensa o recordo dunha persoa querida ou por que non é malo que a literatura nos desacougue ás veces. Unha visión na que non falta tampouco o punto de vista das persoas que escriben en galego, como nesa referencia á pregunta que máis veces se nos fai: "por que escribes en galego?". Unha das partes máis fermosas e íntimas dun libro chamado a crear lectores, pero sen dúbida tamén autores e autoras novas.


Summary: Presentou á xunta electoral o seu plan de cobertura para as eleccións do 12 de xullo.

A Corporación de Radio Televisión de Galicia (CRTVG) entregou á xunta electoral o seu plan de cobertura para as eleccións do próximo 12 de xullo, que inclúe nove debates, dos cales só un con todos os candidatos á Presidencia da Xunta de sete formacións "representativas e significativas". Cos debates, a CRTVG tamén recolle no seu plan de medios un total de 14 entrevistas con candidatos e candidatas. Así, o ente público galego propón celebrar un debate a sete bandas a primeira segunda feira de campaña electoral, 29 de xuño. Así mesmo, aposta por catro debates provinciais na televisión pública, para emitir o 1 de xullo, e outros catro organizados pola Radio Galega, a última semana da carreira cara ás urnas. Pola súa representatividade (presenza no Parlamento da Galiza) en función dos resultados das eleccións anteriores, as formacións que se consideran do grupo representativo son: PP --Núñez Feixoo como candidato--, En Marea (marca electoral que se presentou como tal nas eleccións de 2016 mais cuxos impulsores e partidos que o conforman xa non están vinculados) --Pancho Casal--, PSdeG --Gonzalo Caballero-- e BNG --Ana Pontón--. Pola súa banda, en virtude da instrución 4/2011, do 24 de marzo, a xunta electoral central determinou que son grupos políticos significativos aquelas formacións que en procesos electorais celebrados con posterioridade ás últimas eleccións equivalentes obtiveron un número de votos igual ou superior ao 5 por cento. Así, a CRTVG incluíu no seu plan de medios para as eleccións do 12 de xullo a En Común-Anova Mareas (coalición de Podemos, Esquerda Unida e Anova) --Antón Gómez-Reino--, Cidadáns (Cs) --Beatriz Pino-- e Vox --Ricardo Morado Fajardo, número un pola Coruña--. Ademais do debate a sete proposto polo ente público galego, a CRTVG tamén aposta por realizar outro oito provinciais, catro en formato de televisión e outros tantos a través da Radio Galega. Xunto aos debates, recolle no seu plan de medios un total de 14 entrevistas con candidatos. O primeiro debate tería lugar o luns 29, ás 21,30 horas, nas instalacións de San Marcos, en Santiago de Compostela. Será accesíbel en lingua de signos en directo pola TVG2 e retransmitido pola Radio Galega e as canles dixitais da CRTVG. Os debates provinciais serán emitidos en desconexión pola primeira canle o día 1 de xuño e emitidos para toda Galiza en diferente horario pola Galega 2. A Televisión de Galicia fará entrevistas personalizadas acorde cos tempos de representación aos candidatos dos diferentes partidos, que serán emitidas en prime time unha vez terminado o 'Telexornal Serán'.


Summary: Este sábado o torreiro de San Domingo de Calo acollerá a XVII edición de Música na noite. O festival contará coas actuacións de Nao, Familia Camagno, HabELAS Hainas, Os d'abaixo e Os da Ría.

Máis un ano --e van dezasete-- a asociación Lúa Chea de Teo organiza o xa tradicional festival Música na noite. Será esta sábado na parroquia de Calo e contará cun programa no que se fusionan a música folk e o rock máis punteiros do panorama musical galego. Da man de Nao, Familia Camagno, HabELAS Hainas, Os d'abaixo e Os da Ría Lúa Chea prometen "boa música" mais sobre todo "diversión e alegría". Os concertos, que comezarán ás 22.00 horas, terán lugar no Campo de San Domingo de Calo e desde a organización lembran que haberá "acampada libre" e aparcadoiro para quen se desprace desde os arredores de Teo. Música na noite naceu no ano 1986 e pouco a pouco foise convertendo nunha das citas máis populares do panorama da música tradicional. Embora a organización decidise facer unha "longa paréntese" entre 1996 e 2007, desde aquela a asociación Lúa Chea recuperou esta data e situouna como un dos espazos nos que proxectar "as novas tendencias emerxentes" da música galega xunto con aquelas que manteñen "os acordes da música tradicional". Desde a organización afirman sentírense "orgullosos de ser dos primeiros festivais galegos que puxeron en valor a música de raíz e de ter visto pasar polo noso escenario ao longo destes anos a grupos como Milladoiro, Fía na Roca, a Quenlla, Mercedes Peón, Leilía, Siniestro Total ou Os Diplomáticos". Por iso, animan a todo o mundo a se achegar até o torreiro de Calo.


Summary: A obra 'Estendendo a rebelión. sindicalistas marítimos galegos na América Atlántica 1875-1930' foi a escollida polo xurado do XIII Premio de Ensaio Manuel Murguía da Deputación da Coruña.

O historiador Bieito Alonso é o gañador do XIII Premio de Ensaio Manuel Murguía da Deputación da Coruña coa súa obra Estendendo a rebelión. sindicalistas marítimos galegos na América Atlántica 1875-1930. O autor é un dos referentes da historiografía galega cunha ampla obra que xira especialmente arredor da emigración, o exilio e o sindicalismo galego. O premio está dotado con 6.500 euros e a publicación da obra gañadora. O xurado valora que a obra "acomódase acaidamente áo xénero ensaio. Investiga a pegada deixada por unha serie de sindicalistas galegos en distintos portos atlánticos de sudamérica e de norteamérica. O libro aborda a relación de Galiza co Atlántico ofrecendo unha lectura novidosa do océano como espazo xeográfico historizable en consonancia coas correntes historiográficas actuais". O ensaio destaca, segundo o xurado, "por ofrecer unha visión do país no mundo que expande a imaxe que temos da emigración galega Alén do traballo de investigación na prensa sindical americana e da pesquisa biográfica dos personaxes estudados, o ensaio destaca, segundo o xurado, "por ofrecer unha visión do país no mundo que expande a imaxe que temos da emigración galega. Un fenómeno, este, que non se esgotaría no que tivo de vía de saída para masas de labregos, na conformación de comunidades de emigrados ou na experiencia do exilio, senón que tamén presentaría derivadas proletarias e revolucionarias, especialmente na súa veta anarquista". No traballo, "o país, lonxe de aparecer como periferia, preséntase como punto neurálxico das grandes rotas atlánticas, tamén no que ten que ver coa circulación de ideas emancipadoras. Unha inserción no contexto global, que fomentou un diálogo directo co outro lado do atlántico, de enorme interese para o presente", apunta o xurado no seu fallo. O xurado estivo composto por ensaístas como Celia Pereiro, Helena Miguélez-Carballeira, Suso Fernández Acevedo, David Rodríguez e o gañador da edición anterior Martín Fernández Calo, ademais do deputado de Cultura, Xurxo Couto como presidente e a xefa de sección de Cultura, Mercedes Fernández Albalat como secretaria. Sobre o autor Bieito Alonso Fernández (Ourense, 1958) é un dos nomes de referencia nas investigacións sobre Historia de Galiza, con especial dedicación a ámbitos como a emigración e o exilio, o sindicalismo ou o golpe militar e a represión. O autor foi profesor de Xeografía e Historia en Tui, Rabat e Saint Germain en Laye (Francia). Na súa ampla bibliografía destacan obras como Anarquistas galegos en América (Galaxia, 2019), coa que gañou o Premio da Crítica en 2020 no apartado de investigación. Con anterioridade, publicou obras como O sindicalismo nacionalista galego, 1972-1982, Obreiros alén mar: mariñeiros, fogoneiros e anarquistas galegos en New York (1900-1930) ou títulos arredor de dúas grandes figuras da nosa historia como son O exilio de Castelao, 1939-1950 e Antón Alonso Ríos. Crónica dunha fidelidade. Na edición anterior do premio de ensaio da Deputación da Coruña o gañador foi Martín Fernández Calo coa obra Callaici Principes: Os soberanos da Galiza castrexa despois de que na edición XI, o galardón recara en Raúl Soutelo Vázquez e José Manuel Vázquez Lijó coa obra O son que coñeceu Ramón Caamaño.


Summary: O prezo medio da electricidade cae levemente até os 238,3 euros/MWh.

O prezo medio da luz para as persoas clientas de tarifa regulada vinculadas ao mercado grosista baixará esta cuarta feira un leve 0,95% a respecto da terza, até os 238,3 euros por megawatt e hora (MWh), segundo datos do Operador do Mercado Ibérico de Enerxía (OMIE). Este prezo é o resultado de sumar a media da poxa no mercado grosista á compensación que pagará a demanda ás centrais de ciclo combinado pola aplicación da 'excepción ibérica' para limitar o prezo do gas para a xeración de electricidade. En comparanza co prezo da electricidade hai xusto un ano, o 21 de setembro de 2021, esta cuarta feira sobe até 58,6%. Daquela o megawatt por hora pagábase a 150,26 euros. Na poxa, o prezo medio da luz no mercado grosista, o denominado pool, situarase esta cuarta feira en 137,4 euros/MWh. O prezo máximo rexistrarase entre as 20 e as 21 horas, con 187,93 euros/MWh, mentres que o mínimo para a xornada, de 104,89 euros/MWh, darase entre as 4 horas e as 5 horas. A luz encareceu 90% para a industria electrointensiva durante o último ano A este prezo do pool súmase a compensación de 100,9 euros/MWh ás gasistas que ten que ser abonada polos consumidores beneficiarios da medida, os consumidores da tarifa regulada (PVPC) ou os que, a pesar de estaren no mercado libre, teñen unha tarifa indexada. En ausencia do mecanismo da 'excepción ibérica' para limitar o prezo do gas para a xeración de electricidade, o prezo da electricidade no Estado español sería de media uns 277,58 euros/MWh, o que supón 39,28 euros/MWh máis que coa compensación para clientes da tarifa regulada, que pagarán así 14,15% menos de media. A cidadanía galega paga a luz 124% máis cara que a poboación portuguesa O 'mecanismo ibérico', que entrou en vigor o pasado 15 de xuño, limita o prezo do gas para a xeración eléctrica a unha media de 48,8 euros por MWh durante un período de doce meses, cubrindo así o próximo inverno, período no que os prezos da enerxía son máis caros. En concreto, a 'excepción ibérica' fixa unha senda para o gas natural para xeración de electricidade dun prezo de 40 euros/MWh nos seis meses iniciais e, posteriormente, un incremento mensual de 5 euros/MWh até a finalización da medida.