Summary: A finais de 2015 funcionaban en Galicia 1.719 oficinas bancarias, 816 menos que en 2008. Nunha corentena de concellos xa non funciona ningunha sucursal. Mapa no interior

O compoñente financeiro é, segundo múltiplas análises, un dos trazos diferenciais máis evidentes entre a crise económica que estourou en 2008 e episodios precedentes. No caso do Estado español as entidades bancarias que se expandiran ao abeiro da liberalización do solo e das anexas alegrías crediticias tiveron que frear en seco o seu crecemento mentres se descubrían os seus graves problemas, caso por exemplo dos detectados nas grandes caixas galegas, que propiciaron a súa fusión e a súa posterior intervención, bancarización e venda ao venezolano Banesco. Nestes anos bancos e caixas pecharon en Galicia un terzo das súas oficinas, con maior intensidade nas cidades pero prexudicando especialmente o rural. As entidades financeiras remataron 2008 con 2.535 sucursais en territorio galego. Era o resultado dun crecemento sostido durante a anterior media década que daba lugar a unha cifra de oficinas practicamente idéntica á de 1999, cando o país contaba con 2.539 oficinas xusto antes da fusión de Caixavigo, Caixa Ourense e Caixa de Pontevedra, que deu lugar a Caixanova, así como antes de varias reestruturacións na banca española. A finais de 2015 funcionaban en Galicia 1.719 oficinas, 816 menos que en 2008 No ano 2009 as entidades pecharon máis de 100 oficinas e a partir de 2010, ano da fusión de Caixanova e Caixa Galicia, os peches gañaron en velocidade. A finais de 2012 os peches xa superaban o medio milleiro e no remate do pasado ano, segundo o Banco de España, permanecían abertas en Galicia 1.719 oficinas, isto é, 816 menos que no ano 2008. Por concellos Entre A Coruña e Vigo as entidades pecharon máis de 200 sucursais e nunha corentena de municipios do rural xa non hai ningunha O maior número de peches de oficinas deuse, obviamente, nas localidades que tiñan un maior número delas, as sete cidades. Segundo os datos de peches a nivel municipal -dispoñibles só ata 2014-, Vigo rexistrou 112 peches e A Coruña 110. Séguenas Ourense, con 45 sucursais pechadas, Santiago e Pontevedra, con cadanseus 33 peches, Lugo, onde pecharon 27 e Ferrol, con 19. En termos relativos o impacto foi maior nalgunhas vilas medias: no Porriño, por exemplo, pecharon as súas portas 13 das 24 sucursais coas que contaba, e en Vilagarcía deixaron de funcionar 12 das 30 que tiña. Ao carón de grandes vilas nas que a reestruturación do sector supuxo o peche de practicamente a metade das súas oficinas, caso de Lalín, Carballo ou Marín, sitúanse pequenos concellos do rural, especialmente no interior de Ourense, onde a fin das caixas galegas ou dos bancos Pastor e Gallego como entidades independente trouxo consigo a desaparición dunha das dúas entidades que funcionaban no municipio. Nunha ducia de casos, estas mudanzas implicaron sumar o concello á lista de localidades sen ningunha oficina bancaria; isto foi o que sucedeu en concellos como Arnoia, Baltar, Monterrei ou Xunqueira de Ambía, entre outros, ata acadar 39 concellos sen ningunha sucursal. Concellos con peches de oficinas dende o inicio da crise. Selecciona o teu concello ou procúrao no buscador para coñeceres os datos Mentres pechaban oficinas os bancos rexistraron máximos históricos de depósitos da poboación galega A vaga de peches non supuxo, nin de lonxe, que a poboación galega depositase menos fondos nos bancos. Como informou Praza Pública, os datos máis recentes indican un máximo histórico de depósitos bancarios no país, con máis de 57.700 millóns de euros a finais do primeiro semestre do pasado ano. Esta incremento na tendencia ao aforro e a reiterada caída nos créditos bancarios provocou xa que a fenda entre cartos prestados e cartos depositados acadase en Galicia un máximo histórico, cunha diferenza superior aos 13.000 millóns de euros entre ambos indicadores.


Summary: Un dos elementos patrimoniais máis comúns da paisaxe galega, os cruceiros, contan desde hai algo máis de dez anos cunha entidade dedicada a realizar un completo inventario da súa situación e estado. Trátase da Asociación de Amigos dos Cruceiros, Cruces de pedra e Petos de Ánimas. Recoñécense herdeiras e herdeiros do traballo realizado por Castelao e asumen un papel que, se cadra, quererían que levase nas súas costas a Administración galega. Entre as súas arelas figura que, algún día, estas construcións sexan Patrimonio da Humanidade.

Cando Castelao, a raíz do seu ingreso no Seminario de Estudos Galegos en 1924, iniciou o seu estudo sobre os cruceiros galegos e outras cruces de pedra que remataría coa publicación de As cruces de pedra na Galiza, non imaxinou que a súa investigación sobre eses elementos patrimoniais marcaría, case cen anos despois, a traxectoria dun grupo de investigadoras e investigadores do país. Procedentes de toda a Galiza, o interese por este tema fixo que coincidiran en encontros relacionados e conferencias desde finais dos 90, mais foi iniciado o século XXI cando se decidiron a crear unha entidade que levaría por nome Asociación de Amigos dos Cruceiros, Cruces de pedra e Petos de ánimas da Galiza. Asociación contemporánea A asociación comezaba a súa andaina en 2010 dunha maneira casual. "Os que estudabamos cruceiros na Galiza coñeciámonos todos", explica Fernando Arribas Arias, o seu actual presidente, "e un día decidimos organizar un congreso para coordinar actuacións e liñas de investigación", lembra en conversa con Sermos Galiza. A idea era "non pisarnos nos traballos que realizabamos", recoñece. Poio foi a localidade escollida para acoller ese primeiro encontro onde se presentaron as achegas por parte de varias e varios especialistas nesta temática. Do propio evento xurdiu a necesidade de concretar e sumar esforzos nunha mesma entidade. Nacía así a asociación. A singularidade de realizar congresos anuais ten como explicación "pórnos ao día ao tempo que levan en cada edición a nosa actividade a un concello galego diferente", indica Arribas. Este é o motivo de que muden de localidade e que este ano escolleran facelo en Cangas, na comarca do Morrazo. Os anos anteriores pasaron por Ponteareas, Santiago, Lugo, O Porriño, Monforte de Lemos, Ourense, Friol e Cervo. Como obxectivos fundacionais, declarados nos seus estatutos, márcanse a conservación, restauración e recuperación dos cruceiros, cruces, cristos, petos de ánimas, esmoleiros e demais construcións existentes na Galiza, así como os doutros lugares que garden relación cos galegos. Ademais procuran "fomentar o estudo, investigación, coñecemento e divulgación de todas estas manifestacións de arte popular, tanto no seu aspecto material como inmaterial". Por último, buscan "velar pola integridade destas construcións, promover e participar nas actividades que fomenten estes obxectivos así como editar publicacións" sobre este tipo de construcións. "Os cruceiros na actualidade non están abondo valorados, seguimos como na época de Castelao", asegura Arribas. Recorda que o rianxeiro "cando decide dar o seu discurso de ingreso na Academia decídese polos cruceiros ao ser un tema no que consideraba que ninguén reparaba". Para este investigador a situación non mudou e "cómpre coñecelos para conservalos". A día de hoxe aínda non existe un inventario definitivo na Galiza destes elementos patrimoniais. "A cifra máis común é dicir que hai entre 8.000 e 10.000 cruceiros en toda a Galiza. Inventario de toda a Galiza A día de hoxe aínda non existe un inventario definitivo na Galiza destes elementos patrimoniais. "A cifra máis común é dicir que hai entre 8.000 e 10.000 cruceiros en toda a Galiza. É algo primordial saber cales son e o seu estado se queremos protexer este patrimonio", sinala o presidente da asociación. Para levar a cabo este inxente traballo dividiron as zonas a peneirar a nivel municipal e provincial. O territorio máis adiantado, e a piques de rematar a listaxe de cruceiros, é o comprendido dentro das comarcas de Lugo, cun 90% xa realizado. A asociación non conta con axudas para realizar este inventario e aproveitan recursos propios e o tempo libre de que dispoñen fóra do horario laboral dos seus membros. Os criterios sobre os que traballan teñen en conta sempre que estean situados en terreo público e non en fincas privadas, independentemente da súa titularidade. Ademais, engaden as cruces de misión que hai nas igrexas por ser "unha fonte de información moi boa desde o século XIX". O inventario que leva anos rexistrando a asociación documenta moitos datos a maiores da súa situación e estado actual. "Inspirámonos no propio traballo que elaborou Castelao e buscamos os nomes dos seus artífices, os canteiros, e facemos as súas biografías", apunta Arribas. Orixe e difusión dos cruceiros na Galiza Desde a asociación opinan que o motivo que dá pé á construción dun cruceiro é variábel, mais na gran maioría dos casos sería por devoción. Os membros desta entidade fan esta afirmación en base ás inscricións que atoparon nesas construcións. "Atopamos moitas, a maioría en castelán, lamentabelmente, que sinalan que explicitamente quen o mandou construír e que a razón é por devoción", explica o presidente da asociación. Apunta, ademais, que a súa orixe non é galega mais que "se adaptou moi ben á Galiza, como explicaba Castelao". A grande expansión desta construción, para a asociación, explicaríase pola propia idiosincracia da poboación galega ao longo da historia e polo interese da Igrexa Católica na rendibilidade económica que representaba a súa realización. "Unha persoa que vivira na Galiza no século XVII, XVIII ou XIX encargaba un cruceiro por medo que, ao morrer, a súa alma fose ao purgatorio, e para evitalo, na súa mentalidade, encargaban un cruceiro para que os viandantes que pasasen diante oraran pola súa alma", relata Arribas. No éxito da proposta relixiosa está, tamén, o interese da propia Igrexa. "Os que rezan tamén se libran das penas do purgatorio e sabémolo por exemplos, sobre todo da Terra Chá, na que aparecen inscricións que din que o bispo concede 40 días de indulxencia aos que rezaran diante do cruceiro", indica este investigador. Na cadea de persoas "beneficiadas" pola construción no país dun cruceiro ou unha cruz semellante estaban desde o propio solicitante por motivos de devoción até o bispo, que tamén cobraba unha tarifa por inscribir as indulxencias en pedra, pasando polo canteiro ou a propia xente que conseguía proveito relixioso contra o medo a ter que ir ao purgatorio. Este investigador critica a decisión do límite "arbitrario" introducido pola Xunta de que só os cruceiros anteriores a 1901 poden ser declarados Bens de Interese Cultural (BIC) cando cre que hai construcións posteriores que son "auténticas xoias do noso patrimonio" que quedan sen protección O inventario "O inventario oficial non se fixo até agora por desidia da Administración galega", sinala o presidente desta asociación. Pola contra, non son poucas as veces que a Xunta da Galiza ou o seu funcionariado contacta coa entidade en caso de necesitar información. "Tamén desde os Concellos, cando teñen que realizar algún Plan Xeral de Ordenación Municipal", indica Arribas. Este investigador critica a decisión do límite "arbitrario" introducido pola Xunta de que só os cruceiros anteriores a 1901 poden ser declarados Bens de Interese Cultural (BIC) cando cre que hai construcións posteriores que son "auténticas xoias do noso patrimonio" que quedan sen protección. Aínda así, sinala que "no rexistro dos BIC da Administración galega non figura ningún cruceiro, tal e como demostraron algúns investigadores nos congresos que realizamos" e pon como exemplo o traballo O marco político-xurídico de protección dos cruceiros en Galicia (Actas do V Congreso de Cruceiros galegos, 2014) de Fernando Martínez. Para Arribas, esta situación proba que o desinterese da Xunta en facer inventarios. Ademais do rexistro, desde a asociación aseguran que sería necesario declarar Patrimonio da Humanidade estes elementos artísticos. Por iso tomaron a decisión, xa no II Congreso realizado en 2010, de traballar con ese obxectivo. "Sería, tamén, algo que uniría a todos os galegos e as galegas, hai cruceiros por toda a Galiza, en todas as parroquias", apunta Arribas, "e máis tendo en conta que somos o país do mundo con máis cruceiros e cunha maior variedade tipolóxica e cronolóxica dos mesmos", engade. As desfeitas continúan Non son poucos os titulares que nos últimos anos seguen a mostrar a difícil situación que viven estes monumentos do patrimonio galego. Algúns recolleunos Nós Diario en datas recentes, como o acondicionamento a modo de "illa viaria" nunha obra de reparación dunha estrada da parroquia de Novefontes, en Touro, denunciada polo BNG local. Segundo a denuncia, acompañada dunha fotografía do cruceiro, argumentábase que se procedera a aglomerar a base mesma do cruceiro e que se pintara ao seu arredor unha illa con pintura plástica. Outras desfeitas afectaron directamente á propia construción do elemento patrimonial, como aconteceu no cruceiro da Capela de San Antón, situado no seu adro, na rúa Alfonso X o Sabio de Lugo que apareceu esmagado no chan en xuño de 2019. A propia asociación conseguiu que de maneira desinteresada o canteiro José Luís Ferreiro Diéguez, natural de Rodeiro, realizase a reparación. Este artista foi, no seu momento inicial, discípulo do autor do propio monumento, Vidal Paio Fernández, artista nado en 1915 na parroquia de Alemparte de Lalín. Non só desfeitas materiais padecen os cruceiros, tamén roubos. Un dos últimos casos foi o furto da imaxe do Cruceiro Novo de Santo Isidoro de Posmarcos (A Pobra do Caramiñal). A figura estaba datada entre os século XVI-XVIII e desapareceu en abril de 2020 durante o confinamento. "Nós estamos sempre dispostos a colaborar e non é a primeira vez que nos chaman algunhas autoridades para dispor das fotografías do noso inventario", indica Arribas. Esas imaxes documentadas da entidade serven, en moitas ocasións, para a súa reconstrución se se atopa en moi mal estado e non existe outra referencia oficial. "Non nos cansaremos de traballar para a situación mude e para conseguilo", sinala o presidente desta asociación, "non queda outra que conseguir que os cruceiros, as cruces e os petos de ánimas se declaren Patrimonio da Humanidade se queremos salvagardar a súa supervivencia", sentencia de maneira categórica.


Summary: Traballadores e traballadoras de Novagalicia Banco (NGB) concentráronse ante o Banco de España en defensa dos postos de traballo e para reclamar a apertura dunha interlocución directa co Estado que permita coñecer as esixencias da troika a respecto das entidades intervidas

As organizacións sindicais CCOO, UGT e CIG están a realizar de xeito conxunto unha serie de mobilizacións para respostar a intención, por parte do Goberno español e da denominada "troika" (UE, Banco Central Europeo e Fondo Monetario Internacional), de levar adiante unha reconversión salvaxe no sector financeiro, e máis concretamente naquelas entidades mal denominadas "nacionalizadas", como é o caso de NGB. Esta reconversión implicaría unha nova vaga de despedimentos masivos no sector aplicando as condicións estabelecidas na reforma laboral do PP: 20 días por ano traballado cun máximo de 12 mensualidades. O Secretario da Federación de Banca da CIG, Clodo Montero, criticou a opacidade coa que se está negociar este proceso entre a UE e o Goberno español e o absoluto descoñecemento a respecto do futuro do Grupo Novagalicia Banco –do que tamén depende Banco Gallego e varias empresas auxiliares. "Non sabemos nin a canto persoal vai afectar nin as condicións nas que farán os despedimentos", criticou. Incideu na " opacidade e falta de interlocución son de tal calibre que mesmo pensamos que estas cifras están filtradas interesadamente", afirmou. O sindicalista lembrou que Novagalicia Banco ten en marcha un terceiro ERE, que até hai quince días estaba resultando un fracaso, pero ao que na última semana ducias de traballadores/as se adheriron tras publicárense as informacións sobre as novas esixencias da "troika". "O que están conseguindo é que a xente decida coller o que hai hoxe por se acaso o que vén mañá é peor".


Summary: A dúas semanas do 9-N, darlle un repaso á política de comunicación do Goberno de España, e á súa estratexia para Cataluña, podería ser útil para tentar predicir as súas accións nos próximos meses.

A estratexia do Goberno de España pode semellar inconsistente. De certo, sobre Catalunya dixéronse, nunha sucesión de tempos sen control aparente, moitas e contraditorias cousas. Ben sexa culpabilizar a Artur Mas pola súa ansia de perpetuarse na Generalitat; ou ben, afirmar que o President é un perigoso insurrecto, e, de contado, un home do que se presume, sen máis coñecemento ás veces que a intuición ou o off the record, que cumprirá a lei. Afirmar que o pobo catalán, un suxeito esquizofrénico para os medios e o Goberno, resulta ser quen de quitarlle 10 puntos ao órdago independentista de Mas, ao tempo que se deixa manipular polos poderosos tentáculos da Generalitat. O Estado tratou o proceso independentista de tres xeitos: Primeiro: Mas é o converso independentista, irresponsable e ambicioso, que condena o seu pobo á incerteza e a un futuro de miseria. Despois de perder 10 puntos nas eleccións do 2012, que el mesmo convocou, en Madrid afiaron as navallas: por riba de ser un converso independentista non é recoñecido polo seu pobo. A intención desta mensaxe foi desprestixiar e debilitar a Mas e, ao mesmo tempo, reducir o proceso independentista a unha manobra de CiU, coa finalidade de diluír e borrar da axenda o proceso soberanista. Dise entón... As posicións independentistas de Mas son cortinas de fume que enmascaran o seu fracaso e desgoberno. E a iso se reduce, en definitiva, toda a argumentación do PP catalán. O "Espanya ens roba" ou as declaracións do President dicindo que en Catalunya non se durme a sesta xustifican estas mensaxes. A segunda fase comeza coas primeiras enquisas: o pobo vive enganado pola Generalitat e a súa eficaz maquinaria de manipulación. Case ao mesmo tempo comeza a afirmarse que Mas é dominado pola Assemblea Nacional Catalana e ERC. Inesperadamente, emerxe no discurso a expresión "a burguesía catalá", da que pode pasar a formar parte, por arte de maxia, un pobo enteiro. Cando a implantación social do proceso, demostrada polas enquisas e a forza das mobilizacións, impiden responsabilizar só a Mas, o Goberno cambia a estratexia: agora o proceso é unha nova manifestación do "nacionalismo excluínte", egoísta e antidemocrático. O "Espanya ens roba" ou as declaracións do President dicindo que en Catalunya non se durme a sesta xustifican estas mensaxes. Hai que concentrar o ataque no Govern por tres razóns: para agochar as reclamacións sociais articuladas no proceso independentista; para responsabilizar o elo fráxil do proceso, que é CiU e o Govern da Generalitat, ao mesmo tempo que se mina a súa autoridade con referencias constantes a ERC e a ANC; e, finalmente, xustificar normativamente a negación do voto sobre os argumentos da sociedade manipulada e a sociedade excluínte cara o resto dos españois. Coa Constitución por diante, o escándalo de Pujol e o argumento da crecente tensión, as mensaxes teñen un ton novo, máis duro e institucional. Por fin, na terceira etapa, a cousa ponse seria: fálase do desafío soberanista, do ataque ao estado de dereito, ás leis e ás institucións; mentres, en Catalunya estoura o escándalo Pujol. O proceso xudicial é para algúns unha sorprendente coincidencia. Porén, a oportunidade do momento e as conexións directas que lle atoparon ao goberno nese sarillo suxiren o contrario. Coa Constitución por diante, o escándalo de Pujol e o argumento da crecente tensión, as mensaxes teñen un ton novo, máis duro e institucional. A intención é opoñer ao caos independentista a orde e seriedade do Estado. Se o Goberno estivese limpo de escándalos de corrupción o argumento tería sido moito máis potente. O goberno teima na presión sobre CiU que agora, despois dos pasos atrás de Unió, funciona como Convergència Democrática de Catalunya. A intención final é dividir os actores implicados no proceso soberanista, aumentando as friccións entre eles, con todos os instrumentos dos que dispón o Estado. Agora que baixou un pouco a tensión despois do anuncio do President, entramos nunha nova fase na que aínda está por ver que dirá cada un e, máis importante, que fará cadaquén. Polo momento, o Goberno español cala e, tanto nos seus círculos como nos do PSOE, comeza a falarse da terceira vía. "Contrario a la constitución" e "choque de trenes" "É contrario á Constitución.": este foi o principal argumento de Rajoy para dicir non ao pacto fiscal de Artur Mas. Desde aquela reiterouno unha e outra vez. Máis alá da calidade do argumento, podémonos preguntar a quen beneficia esa insistencia? Pois ben, agocharse detrás da Constitución beneficia só ao Goberno. Para o PP de Catalunya a negativa a negociar de Rajoy é mortal, déixaos nunha posición extrema, marxinal, sen capacidade de manobra; non teñen nada que ofrecerlle á sociedade catalá. O Goberno central é o único beneficiado. Cando quen ten a iniciativa non actúa, arredor súa todo o mundo se pon nervioso e, nun asunto como o catalán, iso significa, case con toda probabilidade, cometer erros. A oposición non ofrece, nin ten capacidade para ofrecer, nada máis que a reforma constitucional (federal din eles), da que non se sabe en que consiste e que ninguén, por agora, quere mercar. Este é o principal erro que o Goberno central fixo cometer ao PSOE. A unión arredor da consulta e do proceso está suxeita a ficción de que a consulta é o final, pero non o é. Ao non actuar, o Goberno deixa os partidos cataláns sós. A unión arredor da consulta e do proceso está suxeita á ficción de que o final é a consulta, pero non o é. Fóra da consulta, que agora sabemos non se vai celebrar como tal, só hai tensións. En canto Artur Mas fixo as súas declaracións sobre a cancelación da consulta, comezou un combate de judo entre ERC e CDC. Este combate é tanto pola hexemonía na posible candidatura unitaria conformada coa axuda da ANC e Omnium, como por coñecer quen terá o poder na Catalunya independente. Unha unidade sen conflitos para unhas eleccións plebiscitarias non é moi probable; acontecerá despois dun duro combate táctico. A ANC non poderá inclinarse cara a ERC ou cara a CDC se quere manter a súa cohesión interna. A unidade require doses de sacrificio que ninguén parece estar disposto a pagar. A fragmentación dos partidos cataláns e a debilidade de CDC son os talóns de Aquiles que identificou o Goberno de España dentro do proceso soberanista. As reticencias de Duran i Lleida sobre unha lista unitaria que teña como obxectivo a declaración unilateral de independencia e a incerteza sobre o que fará Unió obedecen a esa dinámica. A negativa reiterada do Goberno a negociar coloca a CDC nunha situación a que non está acostumada, sempre foi un partido máis pactista e catalanista ca independentista. O bloqueo do Goberno e o escándalo de Pujol mataron a CIU e a CDC como marca electoral; seguramente non vexamos esas siglas nunca máis nunhas eleccións. Os converxentes, que nunca foron un partido en fricción co Estado, entraron nun terreo no que teñen todas as de perder; Pujol cuspiu contra o vento cando dixo iso de: "Que coño es eso de la UDEF?", (Unidade de Delincuencia Económica e Financieira). CDC non pareceu decatarse, ata o escándalo de Pujol, que a quen ten enfronte non é só o PP, senón tamén o Estado e os seus instrumentos. Por unha banda, a orde do Estado; pola outra, o caos secesionista. A última das razóns pola que o Goberno español se ampara, literalmente, na Constitución, e a intención principal pola cal fala a miúdo de "choque de trenes" é dar a aparencia de ser o único sólido a man. Por unha banda, a orde do Estado; pola outra, o caos secesionista. A idea de "choque de trenes" é unha imaxe cargada de tensión: sobre ela só pode construírse unha escalada de tensións ou unha freada súpeta. A freada non é unha opción probable. O Goberno fuxe, coma do demo, de falarlle directamente aos cataláns ou incluír no seu discurso o proceso e a sociedade civil. Polo tanto, eses trens que disparados un cara o outro a toda velocidade son Goberno e Govern, PP e Convergència. Esta escalada de tensión interésalle ao Goberno só ata un punto determinado. Se o Estado se mantén firme na súa pasividade activa (que é a marca de Rajoy), a tensión. a partir de certo punto, vai ser causa de dous feitos: a división dos partidos a favor da consulta e, especialmente, do catalanismo moderado (coas plebiscitarias cada vez máis preto, xurde xa a tensión entre ERC e CDC); e, por outra parte, o aumento da resistencia á independencia das clases medias que votaron tradicionalmente a CiU e non están dispostas a un proceso con grandes doses de fricción, incerteza e custos elevados (que é, basicamente, a estratexia de cerre soberanista). Catalunya non gañou aínda o apoio da comunidade internacional. Apoio que, seguramente, nunca tivo a oportunidade de disputarlle ao Estado cos súas capacidades actuais. Europa está por unha saída negociada e por evitar que os estados se fraccionen, Merkel deixouno ben clariño. O Goberno quere evitar o momento decisivo no que en Catalunya non exista punto de non retorno. Porén, este punto de non retorno acontecerá cando o proceso implique definitivamente todas as institucións, e isto vai suceder nas eleccións municipais, e cando a tensión supere o limiar da desobediencia civil xeneralizada, tan temido polo Goberno. A fricción é a estratexia do Goberno. Debilitar e dividir o proceso, que se desfaga por esgotamento. Pechar o proceso, illar a Catalunya e encerrar os independentistas en si mesmos e, finalmente, abrir a negociación e recolocar o catalanismo moderado no pacto sobre a Constitución española. Evitar, por todos medios, o momento constituínte.


Summary: A axuda ao desenvolvemento discútese ata o punto de equiparala a un desbalde e redúcese ata niveis de escándalo co argumento da crise mentres ninguén parece cuestionar a procedencia de operacións militares de elevado custe que acostuman a resultar, unha vez liquidado o inimigo, en máis pobreza, sufrimento e destrución.

A presenza das tropas francesas e aliadas (europeas e africanas) en Malí poderá servir para conter as milicias de radicais islamitas que avanzan dende o norte do país, nun esforzo que será custoso e prolongado. O resultado final da operación é incerto, e a proliferación de análises simplistas que todo o reducen a unha guerra xusta e necesaria para gañarse unha vez mais o apoio incondicional da opinión pública, ignorando as complexidades sobre o terreo, fan temer o peor. A asociación entre defensa dos intereses de seguridade e estratéxicos e uso da forza militar leva tempo gañando terreo a aquela outra concepción baseada na promoción do desenvolvemento humano como mellor garante da estabilidade A asociación entre defensa dos intereses de seguridade e estratéxicos e uso da forza militar leva tempo gañando terreo a aquela outra concepción baseada na promoción do desenvolvemento humano como mellor garante da estabilidade. Nos últimos anos, detrás dos golpes de estado en Mauritania, Níxer e Madagascar subsistían problemas similares aos disturbios agora rexistrados en Malí. Estes países teñen unha característica en común: todos eles atópanse entre os menos desenvolvidos do mundo, nos que as contradicións sociais se amplifican debido á pobreza debilitando os respectivos réximes, o cal á súa vez aumenta a dificultade de promover o desenvolvemento e o conseguinte malestar social. Pero os problemas de África non se poden solucionar mediante o recurso á guerra. Sen desenvolvemento nin estabilidade, o problema de orixe só poderá empeorar. A mellor contribución que Europa e EEUU poden facer á seguridade mundial é reducir o escandaloso nivel do gasto militar A mellor contribución que Europa e EEUU poden facer á seguridade mundial é reducir o escandaloso nivel do gasto militar. O que pode salvar as vidas de millóns de africanos e reducir o apoio ás formacións terroristas que proliferan a cotío é axudalos a saír da pobreza extrema, fonte principal da inestabilidade. A axuda ao desenvolvemento discútese ata o punto de equiparala a un desbalde e redúcese ata niveis de escándalo co argumento da crise mentres ninguén parece cuestionar a procedencia de operacións militares de elevado custe Se o diñeiro que agora gastará Francia e demais países na intervención militar en Malí (como antes fixo en Côte d' Ivoire) se destinara antes a axuda ao desenvolvemento neste país, incidindo na transformación material de indicadores que moderen o peso do efecto negativo do tribalismo ou a relixión, probablemente obteriamos un resultado moito máis eficaz ca cunha intervención militar. Pero a axuda ao desenvolvemento discútese ata o punto de equiparala a un desbalde e redúcese ata niveis de escándalo co argumento da crise mentres ninguén parece cuestionar a procedencia de operacións militares de elevado custe que acostuman a resultar, unha vez liquidado o inimigo, en máis pobreza, sufrimento e destrución.


Summary: Este xoves celébrase o Día da Restauración da Memoria Lingüística, promovido pola Asociación de Funcionarios en Lingua Galega, que leva anos promovendo o uso do idioma en cemiterios e necrolóxicas. O Concello de Santiago vén de editar un manual con propostas para o seu uso nas lápidas e en todos os ritos funerarios.

"E se te lembras de min nunha lingua que non foi a miña, entón é que non te lembras de min", escribiu Nel Vidal, presidente da CTNL entre 2007 e 2016. Dende hai anos distintos colectivos veñen traballando pola promoción do uso do galego en lápidas e necrolóxicas, pola galeguización do transo da morte, un ámbito dominado de forma case completa polo castelán. Abonda con pasear por un cemiterio, como tanta xente fará este venres, para comprobar o escaso número de inscricións en galego nas lousas, ou con ler as necrolóxicas que se publican nos xornais impresos.Foméntase a sinatura de "actas de derradeiras vontades" nas que a persoa expresa o seu desexo de que os actos fúnebres relacionados co seu pasamento se realicen en galegoEste xoves a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística de Galicia e o Concello de Paradela, en colaboración coa Secretaría Xeral de Política Lingüística, celebrarán no cemiterio de San Facundo de Ribas de Miño un acto para reafirmar o uso do idioma propio no único camposanto de Galicia que ten todas as súas lápidas en galego. Se isto é así é porque no ano 1997 a Dirección Xeral de Patrimonio decidiu levantar os enterramentos do adro da igrexa do século XII co gallo da súa restauración e trasladou os restos a un novo cemiterio, decidindo nese momento galeguizar as lápidas. O acto, que se celebra no 'Día da Restauración da Memoria Lingüística de Galicia' forma parte da iniciativa 'En galego agora e sempre', impulsada pola Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística en colaboración con distintas institucións. No marco desta campaña varios cemiterios de todo o país locen placas nas que se pode ler: "Na memoria de todas as persoas que aquí xacen, porque grazas a elas Galicia segue a ter lingua e cultura de seu". "Chamamos á cidadanía a restaurar a memoria lingüística de Galicia nos cemiterios, deixando constancia escrita nas súas lápidas os nosos afectos en lingua galega, que foi o idioma que falaron en vida", destaca neste a plataforma Galeguizar Galicia.O cemiterio de Paradela é o único en todo o país no que todas as lápidas están en galegoA campaña veu fomentando, ademais, a sinatura de "actas de derradeiras vontades" nas que a persoa expresa o seu desexo de que os actos fúnebres relacionados co seu pasamento se realicen en galego. A Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística promove así mesmo a realización de mandas testamentarias nas que se lles encomenda aos beneficiarios testamentais a defensa do patrimonio cultural e lingüístico galego.Outras administracións locais traballan tamén no fomento do uso do galego nos cemiterios e tanatorios fornecendo de materiais e guías á cidadanía e ás empresas do sector para facilitar o uso da lingua propia do país. Nesta véspera do Día de Todos os Santos o Concello de Santiago presentou, como xa fixera hai anos o Concello de Ames, un 'Manual de recursos en lingua galega para actos funerarios', que inclúe o vocabulario básico en galego, modelos de lápidas e necrolóxicas, propostas de lemas para as tarxetas e fitas que acompañan ás flores ou exemplos de versos e textos para as propias cerimonias funerarias.O Manual, segundo Sánchez Bugallo, pretende contribuír a "facer normal o que xa debería ser normal"O obxectivo é que as empresas do sector teñan á man o manual "para ofrecer os servizos funerarios en galego", facilitando o uso correcto e normativo do idioma. No acto de presentación participaron a concelleira de Políticas Lingüísticas, Noa Díaz, e o propio alcalde Xosé Sánchez Bugallo, xunto con representantes de Albia Servizos Funerarios, Casablanca e Funeraria Apóstol, tres empresas locais do sector. Ademais de a todas as funerarias, o Manual enviarase a outras empresas e servizos relacionados con estes ritos.O Manual, segundo Sánchez Bugallo, pretende contribuír a "facer normal o que xa debería ser normal". Pola súa banda, a concelleira Noa Díaz, agradeceu ao Concello de Ames a cesión da primeira edición do Manual e expresou a "anomalía" que supón que persoas que "se expresaron e viviron en galego sexan despedidas noutra lingua".O Concello de Santiago súmase á proposta "de que o galego sexa a lingua por defecto dos actos, salvo indicación contraria por parte das familias, tendo en conta que é a maioritaria da poboación e que precisa aínda de impulso nos ámbitos máis formais"No documento o Concello de Santiago súmase á proposta "de que o galego sexa a lingua por defecto dos actos, salvo indicación contraria por parte das familias, tendo en conta que é a maioritaria da poboación e que precisa aínda de impulso nos ámbitos máis formais". O Concello, "consciente de que as dúbidas sobre a corrección dos textos ou a falta de seguridade entorpecen o uso do galego", quere colaborar con este Manual "na superación deses atrancos con este repertorio de textos habituais".Tralos modelos de necrolóxicas (católica ou laica), a guía ofrece exemplos de textos para a súa colocación nas lápidas, como "O teu recordo vive e vivirá sempre nos nosos corazóns. Querémoste", "Saíches desta vida, pero non dos nosos corazóns", ou "A luz do teu amor non morrerá mentres vivamos. Ela hanos alumar para aprendermos a camiñar sen ti".O documento inclúe o vocabulario básico en galego, modelos de lápidas e necrolóxicas, propostas de lemas para as tarxetas e fitas que acompañan ás flores ou exemplos de versos e textos para as propias cerimoniasHai tamén modelos e exemplos para as fitas e tarxetas que acompañan ás coroas de flores, dende "A túa familia non te esquece" ata "Co agarimo dos teus netos e netas". E, igualmente, textos que poden lerse ou interpretarse durante a cerimonia funeraria, tirados principalmente dos recollidos pola Comisión polo Pasamento Laico de Cangas. Inclúense, así mesmo, poemas en galego relacionados coa morte ou coa lembranza, de autores e autoras como Celso Emilio Ferreiro, Lois Pereiro, María Mariño, Bernardino Graña, Uxío Novoneyra, Marta Dacosta ou Claudio Rodríguez Fer.O documento péchase cunha breve escolma de vocabulario galego (e as súas correspondencias en castelán) relacionado coa morte e cos ritos funerarios e, ademais, coas formas toponímicas correctas dos distintos lugares do Concello de Santiago.


Summary: Co parón das empresas, a demanda de enerxía concéntrase nos fogares, onde non só o teletraballo supón un cambio de hábitos, senón que o confinamento tamén leva aparellado un maior consumo de contidos dixitais.

Acrise do coronavirus e o estabelecemento de medidas como o confinamento nos fogares está a mudar o comportamento da demanda enerxética e tamén a dos servizos de telecomunicacións. Mentres que o consumo de fogares e empresas parece marcar unha senda á baixa, o consumo de datos na Rede segue a tendencia contraria, en parte como consecuencia do teletraballo, pero tamén do feito de recorrer a Internet para buscar en que ocupar o tempo, ben sexa con vídeos, música ou facendo uso das diversas plataformas de contidos dixitais. Segundo os datos de Rede Eléctrica de España (REE), o operador do sistema eléctrico, a demanda enerxética caeu esta segunda feira 9% en relación aos datos de hai unha semana, o que dá conta do parón da actividade no Estado español após o decreto do estado de alarma para facer fronte ao coronavirus. O descenso, apuntan desde Rede Eléctrica, xa se comezou a notar a finais da semana pasada, cando as empresas comezaron a apostar no teletraballo e se suspendían as clases nos centros de ensino, pero fíxose máis evidente na primeira xornada laborábel após o decreto. De feito, o operador xa rebaixara as súas previsións de consumo eléctrico para esa xornada, ao pasar dos 33.652 megavatios (MW) de consumo da semana anterior, aos 30.290 MW que prevía para as 10 horas desta segunda feira, hora na que o consumo acadou finalmente os 30.376 MW, o que supón 9,3% por baixo dos 33.506 MW marcados á mesma hora unha semana antes. Na Galiza, esa mudanza na demanda tivo as súas consecuencias. Segundo fontes de Endesa consultadas por Nós Diario, a central térmica das Pontes, que tivo operativo un dos seus ciclos de carbón durante a fin de semana, volveuno desacoplar ao comezo da semana e, como apuntan, "non está previsto" que volva a entrar en funcionamento no curto prazo. A outra das térmicas galegas, a de Meirama, si que está a producir, ao igual que os ciclos combinados que a empresa Naturgy ten no país. A central situada no concello de Cerceda está a esgotar as últimas toneladas de carbón antes de afrontar o seu feche definitivo, o vindeiro 30 de xuño. Con todo, desde as eléctricas lembran que é Rede Eléctrica a que determina que instalacións entran a producir en cada momento, en función da demanda. Das empresas aos fogares Pero se a enerxía descendeu, é máis polo feche da industria que polo consumo nos fogares, que segue a tendencia contraria. Desde o Colexio de Enxeñeiros de Telecomunicacións destacan o uso "especialmente intenso" estes días de ferramentas como o teletraballo, as videoconferencias, as aulas virtuais ou as compras 'online'. Nesta liña, os operadores de telecomunicacións detectaron nos últimos días incrementos no tráfico no entorno de 30% nas súas redes e un "forte repunte" das chamadas de voz. Por iso, os cinco principais grupos (Telefónica, Orange, Vodafone, MásMovil e Euskaltel, o dono de R) aconsellan ás usuarias que fagan un uso "racional e responsábel" das redes debido ao incremento de tráfico previsto polas medidas e recomendacións derivadas do brote de coronavirus. As operadoras aconsellan un uso racional e responsábel das redes de telecomunicacións Para tratar de responder a esta situación, as operadoras traballan "sen descanso" para dispoñer das mellores infraestruturas de rede. "Os nosos equipos monitorizan constantemente a evolución para xestionala coa máxima eficiencia e, desta forma, garantir a conectividade de todas as persoas", apuntan desde Vodafone. O mesmo fai Orange, que está a ampliar a súa capacidade en sitios onde é especialmente necesario, como no entorno dos hospitais das zonas afectadas, para evitar as conxestións da rede. O 'Whatsapp' e o 'Skype', disparados Entre os maiores incrementos, desde Telefónica destacan o do 'gaming' (xogos) e o Whatsapp, cuns crecementos de tráfico de 271% e 698%, respectivamente na última semana, e que se traducen en consumos de 700 Xigabites por segundo (Gbs) e 381 (Gbs) en cada caso por riba do normal. O consumo de música e televisión nas diferentes plataforma, o que se coñece como 'streaming' tamén experimentou un "grande incremento" na última semana. Case 30% máis, segundo os dato de Orange. No caso de Telefónica, os accesos a Movistar+ creceron 6%, pero o consumo de contidos case un 50%. Por último, no que atinxe ao teletraballo, Telefónica tamén constatou un maior uso da rede, sobre todo no que se refire ao emprego de ferramentas de traballo remoto como Skype e Webex, que se teñen multiplicado por catro na última semana. Como apuntan, no caso de Webex o pico de crecemento tivo lugar a pasada sexta feira, coincidindo coa incorporación de máis persoas ao teletraballo, mentres que os de Skype e a plataforma de música Spotify se produciron o domingo 15. Como inciden os enxeñeiros, se o consumo faise con sentidiño, non debería haber maiores complicacións nos vindeiros días.


Summary: Esta condutora de autobús leva desde 2009 a sofrer na empresa unha situación que a xustiza cualifica de acoso laboral. Desde que pediu a redución da xornada laboral para poder atender a súa primeira filla, que naceu cunha doenza conxénita e con necesidade de lactancia natural.

Nélida Pisco vén sufrindo, desde 2009, unha situación de acoso laboral. Naquel ano, tras un aborto, un embarazo de alto risco e un parto prematuro a condutora de autobús en Autobuses de Calo pare á súa primeira filla, que nace cunha enfermidade conxénita pola que precisa lactación natural. Ante isto a traballadora solicitou as súas vacacións anuais máis unha redución de xornada para poder atendela. "A empresa negouse a cumprir a legalidade vixente indicándolle que o que debía facer era abandonar voluntariamente o seu posto de traballo e regresar cando tivera á filla criada para volvela contratar", lembraba hai uns días Lucía Freire, secretaria da Muller da CIG en Compostela. Esta é unha breve entrevista con Nélida Pisco. - En 2009 comezou unha situación de acoso laboral que se prolonga até hoxe, vai para 7 anos despois. Que reflexión fas de todo o acontecido ao longo deste tempo? - Pois que a pesar dos momentos duros que pasei, como son consciente do que estou facendo e teño dúas fillas, a loita vale moito a pena porque o que se consiga vai ser tamén para elas. - CIG, colectivos feministas... fan fincapé en que non se pode entender o que acontece sen ter en conta que o que che acontece tamén debe lerse como 'violencia de xénero' - Eu non podo entrar aí mentres os asuntos están en vía xudicial pois podería perxudicarme, pero é evidente que sen a compoñente machista non existiría este conflicto e algo está fallando na nosa sociedade. Ao principio custábame mais asumir os golpes pero co tempo deime conta de que era a peaxe necesaria - Que papel xogaron as administracións públicas respecto a este conflito, tendo en conta que a empresa é beneficiaria dunha concesión administrativas. Que deberían facer? - Desde as administracións locais manifestaron o seu apoio, pero a propietaria da concesión, a Xunta de Galiza, sempre actuou como se non fora con eles e nunca se interesaron por min nen polo meu caso. - Cal foi a actitude dos compañeiros neste conflito? - O apoio é total no sector do transporte de viaxeiros e así o vivo día a día no meu posto de traballo, na estación de autobuses e nas chamadas e mensaxes que recibo. Nos compañeiros da miña empresa hai moito medo e non podo dicir mais. - Ao longo destes anos algunha vez pensaches en tirar a toalla, en dar un paso ao lado e deixar de batallar? Unha mensaxe para xente que poida estar nunha situación similar? A loitar sen enrrugarse - Non, iso non me pasou nunca. Ao principio custábame mais asumir os golpes pero co tempo deime conta de que era a peaxe necesaria. En xeral, esta loita estame valendo moito a pena pola aprendizaxe que supón para a miña vida. - Que mensaxes transmitirías ás persoas traballadoras, e nomeadamente ás mulleres, que poden estar a padecer nos seus empregos situacións de acoso laboral ou de presións... - Que non calen e que non se rendan. Que busquen o apoio de quen entenda, como o que eu recibo da CIG, e loitar sen enrrugarse.


Summary: A lenta pero inexorábel pingueira de regresos no mundo do deporte logo da parálise a causa da pandemia continúa, e agora chega a quenda da única selección galega recoñecida oficialmente, a de fútbol gaélico, que retomará a súa actividade logo do éxito co que rematou a última edición da Liga Galega.

"Nunca choveu que non escampara". Ese vello proverbio, tan repetido en todos os ámbitos da vida desde a irrupción da pandemia da Covid-19 en marzo de 2020, tamén se di no mundo do deporte en xeral, e no do fútbol gaélico en particular. O orgulloso amateurismo que caracteriza esta disciplina levou os distintos equipos que conforman a Asociación Galega de Fútbol Gaélico (AGFG), o organismo regulador oficial deste deporte na Galiza, a vivir unha situación "moi complexa", pois diversos factores como a ausencia de recursos económicos para facer tests masivos ou o medo a un hipotético contaxio que repercutise negativamente no eido profesional levaron a dilatar un regreso á actividade que finalmente tivo lugar no pasado mes de marzo. A exitosa volta da Liga de Fútbol Gaélico, que se adxudicaron esta pasada fin de semana os coruñeses Fillos de Breogán, abre as portas ao regreso da selección galega, o único combinado do país recoñecido internacionalmente, segundo informaron a Nós Diario desde a AGFG. De feito, esa volta é "inminente", tanto, que será esta mesma fin de semana. "A selección é o noso maior valor, e a nosa intención é volver, de momento, tan só para adestrar, pois a causa da pandemia da Covid-19 non haberá nin campionatos europeos nin mundiais. Porén, cabe a posibilidade de que se poida disputar algún encontro amigábel, mais polo de agora iso é unicamente unha posibilidade, porque non depende exclusivamente de nós", explican desde a Asociación Galega de Fútbol Gaélico, quen engade que a selección "non vai morrer, pois aínda que hai xente que xa non está, tamén hai moita xente nova que ten ganas de volver aínda que sexa para adestrar". 'All-Galiza' Esta non é a única novidade en relación a un deporte que, a pesar do problemático do contexto, está máis vivo que nunca, pois como indica Martín Fernández, voceiro dos flamantes campións da Liga Galega, "en fichas, estamos cos mellores números de sempre". Por iso, unha vez rematado o torneo ligueiro, desde a AGFG xa traballan na configuración dun novo torneo, neste caso unha copa do estilo da All-Ireland, a principal competición de gaélico en todo o mundo, que podería levar o nome de All-Galiza.


Summary: Un recente estudo publicado salienta a pervivencia e agravamento da fenda salarial entre mulleres e homes. Elas cobran peores salarios, pensións e prestacións que as deixan --en non poucos casos-- por debaixo do limiar da pobreza.

Os últimos dados coñecidos son de 2011 e 2012, mais dan conta da pervivencia de discriminacións por razón de xénero en materia salarial. Mais non só. As mulleres do Estado español continúan a cobrar salarios máis baixos que os dos homes --ocupando igual posto de traballo e co mesmo nivel de formación. Aliás, a precariedade laboral atínxeas máis fortemente, optando a contratos laborais nomeadamente temporais --o 26% das mulleres asalariadas-- que veñen a se sumar, doutra volta, a retribucións inferiores que as dos homes. Destarte, con menores ingresos, as rendas derivadas do traballo son igualmente máis baixas. Cobran menos prestacións por desemprego e por menos tempo. Igual que as pensións por xubilación. Estas son as conclusións tiradas dun estudo publicado pola UGT a nivel estatal. A central sindical española sinala a "precarización do traballo a tempo parcial" e a "feminización de certos sectores" como as principais causas da situación económica que atravesan as mulleres, maioritariamente peor que a dos homes. Salarios un 23% máis baixos Segundo os dados recollidos polo estudo, as mulleres gañan un 23% menos que os homes, o que as obriga a traballar "84 días máis ao ano" para percibiren igual retribución que eles. Neste senso, en 2012 d@s 7,7 millóns de mulleres ocupadas no conxunto do Estado, 1,7 millóns (o 22,07%) cobraron soldos inferiores ao salario mínimo interprofesional. Os 612,9 euros que percibiron de media ao mes sitúaas por baixo do limiar da pobreza. Así mesmo, máis da metadedelas non chega aos 1.000 euros mensais e só o 0,27%, explican desde a UGT, teñen ingresos dez veces superiores ao salario mínimo. O 71,81% percibe pensións por baixo do salario mínimoEsta realidade laboral re-produce as desigualdades nas rendas derivadas do traballo. Destarte, o 71,81% das mulleres ten unha pensión por xubilación inferior ao SMI (641 euros). "Máis dun millón de mulleres xubiladas", apunta o sindicato español, "está sufrindo as consecuencias da discriminación soportadas ao longo da vida". Esta realidade, sumada ao aumento do custe da vida --que reflicte o incremento do IPC-- os altos custes dalgúns servizos ou as sucesivas subas do IVE aprobadas polo goberno de Madrid, "limita ou impide que moitas mulleres poidan cubrir as súas necesidades básicas", salienta o devandito informe. Só o 20,73% conta con prestación por desempregoTamén así as prestacións por desemprego son desiguais para elas pois "está peor retribuído" e "dura menos" ao percibiren de media ao ano 1.825 euros menos que un desempregado na súa mesma situación. O estudo salienta que das 2,8 millóns de mulleres sen traballo só 580.600 reciben unha prestación pois "vanse reducindo as que reúnen os requirimentos de cotización suficientes para accederen ao desemprego contributivo" froito "da elevada presenza de traballos temporais e a tempo parcial", denuncia a UGT.


Summary: Lanzan un globo de helio á estratosfera dende a cidade olívica. O artefacto chegou até os 31.000 metros, onde estoupou. Pero antes deixou varios minutos de imaxes impresionantes.

Un grupo de amigos lanzou esta fin de semana un globo de helio á estratosfera dende Vigo. O artefacto chegou até os 31.000 metros, onde estoupou. Pero antes deixou varios minutos de imaxes impresionantes. O globo, que subiu a unha velocidade de entre 4 e 5 metros por segundo, levaba incorporada unha cámara e dous GPS que enviaban a informacion da posición a través de mensaxes SMS e de 3G. A cámara apagouse un pouco antes do estoupido do globo, ao quedar sen baterias. E a sonda foi recuperada horas despois a 160 quilómetros de Vigo, preto da localidade portuguesa de Pinheiro Novo.


Summary: A decisión do Goberno central de suprimir os incentivos económicos ás enerxías renovables forza a Xunta a paralizar o contrato de subministración enerxética dos centros hospitalarios ferroláns, iniciado en decembro pola vía de urxencia

Os recortes do Goberno central seguen chegando ao plano do concreto e frustrando plans, tamén en Administracións da mesma cor política. A Dirección de Recursos Económicos do Servizo Galego de Saúde vénse de ver obrigada a frear en seco a contratación do novo sistema enerxético dos hospitais públicos de Ferrol. O pasado 30 de decembro, este departamento da Consellería de Sanidade iniciaba, pola vía "urxente" un procedemento que levaría a Xunta a investir ata 18,8 millóns de euros nunha operación que implicaba tamén, no mesmo paquete, o "mantemento e conservación de edificios, instalacións e equipos" do Hospital Naval e do Arquitecto Marcide. Pero a menos dunha semana de que rematase o prazo para que as empresas interesadas presentasen as súas ofertas, o pasado 28 de xaneiro houbo que cambiar de plans "por razóns de interese público". A razón da suspensión está na fin das primas ás renovables decidida polo Estado Esas razóns "de interese público" aludidas polo director de Recursos Económicos, Pablo Torres, no escrito no que xustifica á renuncia do contrato débense a que os custes previsto se elevarían moi notablemente sobre o previsto. A razón hai que buscala no Real Dectro Lei 1/2012 do 27 de xaneiro, no que o Ministerio de Industria procedeu á "suspensión dos procedementos de preasignación de retribución e á supresión dos incentivos económicos para novas instalacións de produción de enerxía eléctrica a partir de coxeneración, fontes de enerxía renovables e residuos", isto é, as primas ás enerxías renovables, cuxa desaparición pon tamén moitas nubes no horizonte do desenvolvemento eólico de Galicia. Así as cousas, a decisión do Goberno central fai que a "urxencia" deste contrato, reflectida no Diario Oficial de Galicia do pasado 13 de xaneiro, xa non sexa tal. Segundo o mesmo documento, o Sergas ten a intención de "proceder a unha nova licitación", aínda que evítase concretar prazos temporais. Será unha vez que os pregos de condicións do contrato estan "adaptados á situación resultante" da decisión do gabinete de Mariano Rajoy,


Summary: A fenda salarial no noso país é do 24,7% segundo un estudo publicado por UGT.

As diferenzas salariais entre homes e mulleres aumentaron após o estourido da crise económica en 2008. Así o reflicte o estudo publicado por UGT e intitulado 'Traballar igual cobrar igual'. Segundo este informe en Galiza a diferenza entre os soldos que perciben eles e elas no mesmo posto de traballo e con igual nivel de formación é do 24,7%. É dicir, 5.332,54 euros brutos ao ano. Neste senso, fronte aos 22.059,69 euros brutos anuais que percibe un traballador de media ao ano as traballadoras obteñen unha remuneración de 16.727,17 euros. Este feito obriga as mulleres a traballar 79 días máis cada ano para obteren a mesma remuneración económica que os varóns e a prolongar a súa vida laboral durante 11 anos máis que eles para percibir a mesma pensión de xubilación. Destarte, mentres unha muller precisa 46 anos e medio de cotización, un home precisa tan só 35. As mulleres teñen que traballar 11 anos máis que os homes para percibiren igual retribución por xubilación Segundo os dados recollidos no estudo da UGT a fenda salarial sitúa o Estado español, e Galiza, nos limiares de 2002 o que supón un grave retroceso en termos de igualdade. Esta realidade agudizouse após o estourido da crise económica. A combinación de ambas as dúas variábeis, crise e desigualdade, tradúcese en "menos mulleres traballadoras" --as taxas de desemprego atinxen máis a elas-- e unha "maior fenda salarial". A precariedade laboral agrava, aliás, a tendencia. Neste senso, as traballadoras con contrato a tempo parcial atinxe o 75% das mulleres no conxunto do Estado español, isto é, unha de cada catro traballadoras. No seu caso, "nunca perciben salarios que superen os 11 mil euros brutos ao ano", afirman desde UGT. Por sectores, a fenda salarial faise máis grande no ámbito científico, actividades administrativas e auxiliares e actividades sanitarias e servizos sociais, onde a diferenza dos salarios supera o 30% a nivel estatal.


Summary: A dirección da CRTVG vén de abrir un expediente sancionador por "falta moi grave" a unha presentadora da compañía. O motivo explícito, a súa participación nunha gala benéfica contra o cancro. O motivo real, segundo o comité de empresa, "unha represalia irracional porque a presentadora dimitiu dos seus labores no telexornal en protesta polo control informativo".

"É desproporcionado, discriminatorio e indignante", considera a representación sindical nun comunicado. A xornalista Tati Moyano -que renunciou, canda Alfonso Hermida, a seguir presentando telexornal- axustouse "escrupulosamente ao protocolo que empregan os profesionais que participan en actos deste tipo", o que inclúe "persoal directivo que mesmo acode a actos de carácter remunerado". "Nunca a compañía reaccionou de semellante maneira", engade. Segundo o comité de empresa, a acción da dirección encabezada por Alfonso Sánchez Izquierdo obedece unicamente a unha "represalia" contra a actitude crítica de Moyano. Ademais da súa dimisión do informativo da TVG, a xornalista tamén aludiu á situación de control que o PP exerce nos medios públicos durante a mencionada gala benéfica o pasado 22 de xuño. Entre o público atopábase o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixóo. "A posición honesta da traballadora enaltece a imaxe pública da televisión", entende o comité, "e contribúe a paliar o dano irreparábel que está a provocar a manipulación da actual dirección sobre o concepto que ten a cidadanía dos servizos públicos esenciais". Nunca antes o ente público de comunicación vivira tantas e tan intensas protestas do cadro de persoal contra o control político do PP sobre o seu traballo. Dez #VenresNegros consecutivos -en que os empregados visten de negro para amosar o seu rexeitamento ás prácticas da dirección- son a proba máis rechamante. Que o colectivo de presentadoras e presentadores da CRTVG remitise a Recursos Humanos un escrito de solidariedade con Moyano, outra. "Os sindicatos que conforman o comité de empresa esiximos a retirada inmediata do expediente á traballadora e aseguran que canalizarán todas as súas enerxías a prol do cumprimento da lei de medios públicos e solicitamos a remuda do actual director xeral para defender a pluralidade e a imparcialidade do servizo público de radio e televisión", conclúe a nota da representación sindical das traballadoras e traballadores.


Summary: Desestima o recurso de casación que a Xunta impuxera contra a sentenza de hai tres anos do TSXG, que xa declarara ilegal a suspensión e acusara o Goberno galego de "desviación de poder" e de provocar "inseguridade xurídica" no sector

O Tribunal Supremo volve confirmar a desfeita cometida pola Xunta de Feijóo coa anulación da repartición eólica do bipartito. O alto tribunal estatal vén de desestimar o recurso de casación que o Goberno galego impuxera contra a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) que xa declarara ilegal a suspensión do procedemento de autorización de parques eólicos. Xa que logo, a xustiza confirma o ditame do Superior galego e a anulación da decisión adoptada en agosto de 2009 polo daquela conselleiro de Industria, Javier Guerra, de paralizar o procedemento, unha actuación que definira como "ilegal". O Supremo desestima o recurso de casación que a Xunta impuxera contra a sentenza do TSXG que declarara ilegal a suspensión do concurso eólico Aquela sentenza do 24 de xullo de 2012 do TSXG atendera o recurso contencioso-administrativo interposto pola empresa Aucosa Eólica -xurdida das conserveiras Alfageme, Thenaise Provote, Albo e Pita Hermanos- que, con 216 megavatios, fora a segunda maior adxudicataria na repartición levada a cabo polo goberno bipartito. A Xunta interpuxo recurso de casación contra aquel ditame que estimara en parte o recurso da compañía e que declarara a nulidade da suspensión daquelas concesións. Consideraba a Administración autonómica que a sentenza non foi daquela "suficientemente motivada" e que "non se razonara en absoluto por que se apreciara desviación de poder". O Supremo, non obstante, aclara que o ditame do TSXG inclúe xa "unha resposta motivada e non abitraria ou irrazoable", nega que se fixese unha "parca referencia", como dicía o Goberno, e insiste en que "abonda tal constatación para desestimar" ese motivo do recurso. Do mesmo xeito, inadmite tamén o outro argumento empregado pola Xunta e ditamina que non hai lugar ao recurso de casación, ademais de impoñer as costas á parte recorrente ata un máximo de 4.000 euros. Xa que logo, e segundo a sentenza á que tivo acceso Praza, o ditame do Superior galego era o axeitado e a ilegalidade daquela decisión da Administración quedaría reafirmada. A Xunta de Feijóo, que empregara o concurso eólico como arma electoral, suspendeuno sen anular o decreto que o sustentaba Daquela, a Xunta de Feijóo, que acababa de chegar ao poder, suspendeu aquel concurso eólico sen anular o decreto que o sustentaba, argumentando o difícil encaixe queu tería un anteproxecto de lei que non entrara en vigor aínda. Fíxoo logo de vencer nunhas eleccións nas que aquel concurso eólico e o irreal "conflito lingüístico" foran as súas principais armas electorais. O TSXG consideraba que o Goberno galego incorrera en desviación de poder ao adoptar unha medida cautelar non para asegurar a eficacia dunha resolucion, "senón para un fin distinto". "Baixo a escusa de evitar a consolidación dunha suposta situaicón ilegal" que "non existe", dicía a sentenza, "pódese garantir, por razóns de oportundiade, a iniciativa lexislativa da Administración autonómica, sen ter que afrontar as consecuencias que se derivan da aplicación da normativa en vigor", di. En definitiva, a Xunta puido derrogar o decreto ou revisar a selección dos proxectos, pero optou por ir máis aló e suspender un concrso eólico que pode provocar o pagamento de indemnizacións. O TSXG xa declarara "ilegal" aquela suspensión e acusara a Xunta de "desviación de poder" e de provocar "inseguridade xurídica" no sector Ao facelo así, a Xunta foi contra "o principio de seguridade xurídica" e contra a "confianza lexítima no actuar da Administración", ao optar por "solucións ideadas á marxe de reformas lexislativas aínda non operativas". Ademais, a sentenza do TSXG asegura tamén que nin os "indicios de ilegalidade" do decreto do bipartito nin a "incompatibilidade no novo modelo eólico" do concurso anulado, argumentos empregados polo Goberno de Feijóo, "xustifican a medida provisional adoptada". Agora, e máis aló da transcendencia que teñan ou non as peticións de indemnizacións, esta nova -e definitiva- chamada de atención á actuación da Xunta confirma o erro e a ilegalidade daquela decisión. As empresas tiñan dereito á resolución das solicitudes e ao outorgamento das autorizacións cando o proceso acabou por suspenderse. Logo, todo aquilo quedou en nada e o potencial eólico de Galicia, baixo mínimos e con apenas adxudicacións. BNG e AGE xa anunciaron que preguntarán a Feijóo sobre a devandita sentenza do Supremo na sesión de control da vindeira semana, polo que prevén rexistrar xa senllas preguntas orais urxentes para o próximo pleno. A sentenza definitiva do Supremo podería traer consecuencias económicas á Xunta; BNG e AGE xa anuncian preguntas a Feijóo na vindeira sesión de control Non obstante, son varias as fontes coñecedoras do sector que aseguran que esta ratificación do Supremo terá consecuencias relevantes para a Xunta en forma de importantes responsabilidades patrimoniais e a esixencia de indemnizacións económicas, non só da empresa que gañou esta batalla xudicial contra a Xunta, senón de todas aquelas que, por diferentes motivos, non lograron que prosperase os seus recursos. Así, o grupo San José xa reclamou nos tribunais os megavatios obtidos no concurso do goberno bipartito e defende que "ten dereito a que os proxectos sexan tramitados e autorizados", polo que mantén varios recursos no TSXG. Enerxías Renovables de Galicia, a firma da construtora para aquel proceso, resultara adxudicataria de 142 megavatios. De feito, o propio auto do Supremo no que admitía a trámite o recurso de casación advertía que o obxecto do recurso era "de contía indeterminada, xa que o constitúe a suspensión do procedemento de outorgamento de autorizacións de instalacións de parques eólicos, de modo que a entidade do procedemento ao que se refire a actuación administrativa impuganda, o número de empresas afectadas e as idemnizacións ás que se daría lugar permite concluír que a contía do preito supera amplamente a establecida legalmente para deixar expedita a vía casasional".


Summary: Coa "incerteza económica" no horizonte, o festival de Cans apura a imaxinación para que a cada pouco sexan máis quen contribúa a que o máis sonado encontro do audiovisual galego reborde como todos os anos. De agasallo, ofrecen con moita rexouba o documental sobre a edición na que a CNN confundiu Cans con Cannes.

"Apadriña un jalpón" é a nova idea da Asociación Cultural Arela para que o Festival de Cans manteña toda a súa forza mesmo en tempos de debilidade. Por 300 euros calquera empresa ou particular pode apadriñar un jalpón ou unha adega, sedes privilexiadas da programación, co fin de animar os patrocinios privados a colaboraren no que é, sen dúbida, unha das citas máis populares e de máis relevancia pública do ano cultural galego. Desde o Festival de Cans apostan por continuar co número de galardóns e a contía dos premios así que, coa merma das axudas institucionais, confían no apoio popular para que o encontro rural do audiovisual máis xenuíno goce dunha nova edición á altura das anteriores. Apadriñar un jalpón ou adega, salas do festival, pode ser unha das opcións mais desde a organización abren a posibilidade a calquera tipo de apoio económico para que Cans continúe a ocupar o lugar de privilexio que mesmo levou á afortunada confusión da CNN do festival dirixido por Alfonso Pato co francés de Cannes. Desa brincadeira naceu o documental "O ano que saímos na CNN", dirixido por Susana Sotelo e Carla Rivera que a organización difunde por vez primeira na rede, a través da súa páxina en facebook, para conmemorar que superan xa os 16.000 seguidores e seguidoras. Aproveitan a distribución do documental para homenaxear á veciñanza de Cans, verdadeiros protagonistas na organización do encontro. Dúas semanas para curtas e videoclips Lembran tamén desde Cans que o tempo corre e quedan xa só dúas semanas para presentar as curtas e videoclips que entrarán en concurso na presente edición do festival que se celebrará do 21 ao 24 de maio. Até o 28 de febreiro está aberto o prazo para presentar traballos que, no caso das curtas teñen que estar producidas por unha produtora galega ou dirixidas por directores/as galeg@s nos anos 2012, 2013 ou 2014. Para os videoclips, aceptaranse os de músic@s ou grupos galegos e aos dirixidos por realizadores/as galeg@s, tamén nos últimos tres anos. Preséntanse a través do servizo online festhome.com. A dirección electrónica de contacto para dúbidas é dir.festivaldecans@gmail.com.


Summary: O secretario xeral do PP na Galiza cre que a PSOE e Podemos "non lles interesa" baixar o prezo da factura da luz.

O secretario xeral do PPdeG, Miguel Tellado, culpou directamente ao PSOE e a Podemos das reiteradas subas do prezo da luz e pediulles que actúen "pola vía da fiscalidade" para retirar da factura "aquelas cuestións que non teñen por que estar" e que "poidan ser financiadas a través dos Orzamentos Xerais do Estado". As declaracións realizounas despois da sesión constitutiva da Comisión de Economía, Emprego e Industria do PPdeG, unha xuntanza que centraron no aumento da factura da luz. Tellado acusou de maneira directa a Pedro Sánchez de non baixar o prezo da factura eléctrica polo seu afán recadatorio. "O que pretende é financiar a actividade do Goberno de España". "O prezo da electricidade se dispara e o Goberno non fai nada", dixo o número dous do PPdeG, sinalando a responsabilidade do PSOE e de Podemos. Ademais, engadiu que o problema non é que o Executivo central non logre baixar o prezo senón que "non lle interesa facelo, pois ingresará este ano perto de 3.000 millóns de euros máis grazas a esta suba, un aumento do 40%". Por todo isto, pediu ao Goberno que actúe para retirar da factura da electricidade aquelas cuestións que poden estar financiadas a través dos Impostos Xerais do Estado. Alén diso, demandou que "a transición ecolóxica que pretende levar a cabo non saia do peto das familias españolas, algo que tamén afecta aos autónomos e pequenos comerciantes".


Summary: A Federación Rural Galega (Fruga) reclámalle á Xunta que "rectifique" e garanta o funcionamento de feiras e mercados de alimentación, á vez que a acusou de tomar medidas guiada por "o alarmismo e a psicose colectiva".

A Federación Rural Galega (Fruga) vén de reclamarlle á Xunta que "rectifique" e garanta o funcionamento de feiras e mercados de alimentación, á vez que a acusa de tomar medidas guiada por "o alarmismo e a psicose colectiva". Neste sentido, Fruga chamou a atención sobre o feito de que se prohiban estas actividades á vez que se "salienta que o abastecemento alimentario está garantido e se blinda a apertura de grandes áreas comerciais, supermercados e hipermercados". "Precisamente nestes estabelecementos están a vivirse xa as primeiras situacións de tensión, tendo en conta que numerosos produtos desaparecen dos andeis segundo son repostos, e, en moitos casos, tal reposición non se produce, polo que o desabastecemento está servido apenas a unhas horas da declaración da situación de alerta", criticaron nun comunicado de prensa. numerosos produtos desaparecen dos andeis segundo son repostos, e, en moitos casos, tal reposición non se produce, polo que o desabastecemento está servido apenas a unhas horas da declaración da situación de alerta Desde a Federación lembraron as "singularidades" de Galiza e "a importancia das feiras e mercados periódicos" no modelo de consumo. Do mesmo xeito, lembran que se celebran ao aire libre e "cunha circulación de persoas nada comparábel ás longas e apertadas filas que se están producindo nas caixas de pago dos supermercados". "Ao mesmo tempo, con estas medidas, milleiros de agricultores que teñen o seu medio de vida na venda directa dos seus produtos, verémonos absolutamente desamparados pola Administración, sen poder dar saída aos nosos produtos e, por tanto, sen ter ingresos mentres duren estas medidas que desde algúns medios dan por feito que poden durar varios meses", resolveron.


Summary: En campaña electoral, Ada Colau retratou Manuel Valls como o candidato das elites barcelonesas. E a xulgar polo que publicou esta sexta feira o diario Ara, tiña razón: un grupo de empresarios da cidade páganlle desde o outono pasado un salario mensual de 20 mil euros, o triple do que ingresaba como deputado na Asemblea Nacional francesa. Sen Valls Colau non podería recuncar na Alcaldía.

No pasado outono Manuel Valls abandonou o seu escano na Asemblea Nacional francesa para pór rumo ao salón de plenos de Barcelona. Agora sabemos que non o fixo coas alforxas baleiras. De acordo cunha información publicada esta sexta feira, o ex primeiro ministro francés polo Partido Socialista recibe desde entón un salario mensual de 20 mil euros. Os seus financiadores serían un grupo de empresarios da capital catalá. Foi o propio Valls, quen concorreu á carreira electoral co apoio de Cs e nunha plataforma cidadá que en teoría ía alén dos lindes da formación laranxa, quen pediu aos seus patrocinadores unha soldada mensual. A operación Valls saldouse cun fracaso relativo: ficou lonxe de conseguir a alcaldía, mais os seus votos tórnanse agora clave para as aspiracións de Ada Colau a reter o bastón de mando. Valls afirma que dará os seus tres votos —os outros tres son de Ciudadanos, que non apoia Colau— en troca de nada. ERC, por contra, afirma que Valls nunca fai nada en troca de nada.


Summary: O pontevedrés foi o escollido polo pleno da Real Academia Galega, fronte ás candidaturas de Xela Arias, Ricardo Carvalho Calero, Celestino Fernández de la Vega e Manuel María

Xosé Filgueira Valverde será o protagonista das Letras Galegas en 2015, segundo vén de anunciar a Real Academia Galega, que esta mañá celebrou xuntanza ordinaria do seu Pleno. Xela Arias, Ricardo Carvalho Calero, Celestino Fernández de la Vega e Manuel María eran os outros catro candidatos, como adiantou Praza o pasado xoves. Historiador, divulgador e escritor, Filgueira Valverde (Pontevedra 1906-1996) vinculouse dende novo a proxectos culturais e do país. Dese xeito, formou parte xunto con Lois Tobío e Fermín Bouza Brey do nacemento do Seminario de Estudos Galegos. Tamén se involucrou na creación en 1927 do Museo Provincial de Pontevedra, do que foi secretario até 1942, ano no que se converteu no seu director, mantendo a colaboración co Museo ata a fin dos seus días. Tamén dirixiu o Instituto Padre Sarmiento e a casa Museo de Rosalía de Castro. A Real Academia Galega, da que comezou a formar parte o 27 de xullo de 1941, destaca o seu carácter "prolífico e dotado dunha grande erudición" e tamén as súas achegas á historia e á etnografía, así como ao estudo da literatura galega medieval. A Real Academia Galega, da que comezou a formar parte o 27 de xullo de 1941, destaca o seu carácter "prolífico e dotado dunha grande erudición" Na década de trinta foi colaborador habitual de El Pueblo Gallego e Logos, onde mantiña unha sección de comentarios bibliográficos asinados co pseudónimo J. A. A súa obra literaria atinxe a narrativa, a poesía, o ensaio e o teatro. Así, na súa producción figuran o libro de relatos Os nenos (1925) e a semblanza O vigairo (1927); o texto teatral Agromar. Farsa pra rapaces (1936), de novo asinada por J. Acuña; as antoloxías Cancioneiriño de Compostela (1932) e Cancioneiriño novo de Compostela (1969), en que recolle composicións do medioevo e etapas posteriores que fan referencia á capital galega, ou o volume de prosas literarias Quintana viva (1971). Tras o alzamento militar de xullo de 1936, apoiou os golpistas con proclamas na radio e chegou a ser alcalde de Pontevedra entre 1959 e 1968 Militou no Partido Galeguista e participou na redacción do anteproxecto do Estatuto de Galicia, na Asemblea de Municipios celebrada en Santiago en decembro de 1932. Porén, acabaría por abandonar o PG en maio de 1935, cando encabezou un grupo de militantes deste partido en Pontevedra que deixaron o partido como protesta pola política de pactos coa esquerda, organizando a Dereita Galeguista. Tras o alzamento militar de xullo de 1936, apoiou os golpistas con proclamas na radio e nas décadas seguintes ocupou numerosos cargos públicos durante o franquismo. Chegou a ser alcalde de Pontevedra entre 1959 e 1968, ademais de procurador en Cortes polo terzo de representación familiar e membro do Consello Económico Sindical Provincial de Pontevedra. Como alcalde, estimulou a acción cultural e promoveu numerosas medidas dirixidas á conservación do conxunto histórico e monumental de Pontevedra. Tamén foi durante ese período cando se permitiu a instalación da empresa ENCE. Xa en democracia, foi conselleiro de Cultura con Fernández Albor e presidente do Consello da Cultura Galega entre 1991 e 1996. A figura de Filgueira Valverde foi sempre polémica A figura de Filgueira Valverde foi sempre polémica. Fronte ao seu traballo a prol da cultura e da lingua, que lle valeu unha habitual definición como "preservador da cultura galega", criticouse a actitude mantida durante a guerra civil e a súa participación institucional na ditadura franquista. Dende a relación de Filgueira Valverde con Alexandre Bóveda, con quen cruzou cartas moi críticas motivadas pola adscrición do Partido Galeguista á esquerda, até o seu papel nas depuracións de mestres nos anos inmediatamente posteriores ao golpe. Xosé Manoel Núñez Seixas ten establecido diferenzas entre as actitudes mantidas ante o franquismo por algúns representantes do galeguismo católico ou conservador, contrastando a posición de Filgueira Valverde coa de Otero Pedrayo, "quen aínda estando de acordo con algunhas das medidas recatolizadoras do novo réxime, non se aveu a colaborar activamente con el, desenvolvendo un calado e discreto labor de proselitismo e oposición, situándose como referente para a nova xeración de galeguistas" e mesmo coa de Risco que "se refuxiou na erudición etnográfico-literaria e no silencio político".


Summary: Este venres é o Día da Lingua Materna. Na actualidade, a lingua materna máis habitual en Galicia segue a ser o galego, pero por debaixo dos 50 anos hai xa máis persoas que "aprenderon a falar" en castelán. O futuro do idioma pasa en boa medida polas e polos neofalantes e pola súa decisión de falar en galego

Este martes 21 de febreiro celébrase o Día Internacional da Lingua Materna, en recoñecemento do Día do Movemento pola Lingua, que se conmemora en Bangladesh desde 1952, cando varios estudantes morreron a mans da policía paquistaní durante as protestas en defensa do idioma bengalí. A lingua materna (tamén chamada lingua de instalación, lingua natural, lingua de berce ou lingua nativa) é o primeiro idioma que aprende unha persoa.A lingua materna máis habitual en Galicia segue a ser o galego. O 42,19% da poboación (segundo os datos do IGE do ano 2018) aprenderon a falar en galego, fronte a un 31,72% que o fixo en castelán e outro 23,68% que o fixo nos dous idiomas por igual. Con todo, hai grandes diferenzas por idade: entre as persoas de 65 anos e máis, máis do 65% aprederon a falar en galego e entre os 50 e 64 anos o galego segue a ser predominante (46,88% fronte a 30,74%). Porén, por debaixo dos 50 anos hai máis persoas que teñen o castelán como lingua materna, con porcentaxes moi igualadas entre os 30 e os 49 anos e cunha gran diferenza en favor do castelán nas xeracións máis novas. Entre os 5 e 14 anos, o 49,5% aprendeu a falar en castelán e só o 18,89% en galego. Unha quebra na transmisión xeracional do galego que certifica a importancia da poboación neofalante no futuro da lingua.Iso si, entre o ano 2013 e 2018 semella que a tendencia descendente do galego amorteceu e a porcentaxe de nenos e nenas que aprederon a falar en galego mesmo se incrementou nunhas décimas (de 18,35% a 18,89%). Está por ver se esta tendencia de estabilización, que tamén se rexistrou nos últimos datos de uso no ensino, se mantén nos vindeiros anos. Iso si, nas últimas cifras seguiu medrando a porcentaxe de nenos e nenas que aprenderon a falar unicamente en castelán (de 45,49% a 49,5%), mentres que baixou a proporción que aprendeu a falar "nas dúas linguas". A transmisión de nais e pais ás súas fillas e fillosOs datos fornecidos polo IGE amosan como nas últimas décadas a transmisión familiar (antes a vía primordial) cedeu unha parte da súa importancia en favor da escola, que gaña relevancia na aprendizaxe do galego e na fixación de usos lingüístico, e tamén en favor doutros espazos e procesos. Con todo, a lingua na que nais e pais falan ás súas fillas e fillos segue a ser clave na transmisión do galego. Os datos coñecidos hai uns meses, correspondentes a 2018, amosaron por primeira vez en varias décadas un aumento na porcentaxe de familias que lles falan aos seus nenos e nenas só en galego, pasando do 18,52% ao 22,87%. Iso si, a porcentaxe segue a ser moi inferior á das familias que lles falan aos seus fillos e fillas só en castelán (o 39,83%). Sumadas ás familias que lles falan máis en castelán que en galego, a porcentaxe rolda o 60%.Nas sete cidades a proporción de residentes cuxa lingua materna é o galego cae por debaixo do 20%. Nos concellos de menos de 10.000 habitantes a porcentaxe é de máis do 66%No que atinxe á lingua materna ou á lingua na que as persoas aprenderon a falar hai enormes diferenzas entre unhas e outras zonas de Galicia. Nos concellos de menos de 10.000 habitantes a porcentaxe de persoas que aprendeu a falar en galego supera o 66%, unha porcentaxe que se move entre o 41% e o 44% nas vilas entre 10.000 e 50.000 habitantes. Nas sete grandes cidades a situación é moi distinta, baixando a proporción de residentes cuxa lingua materna é o galego por debaixo do 20%, fronte a un 51% que aprendeu a falar en castelán.Se analizamos os datos por comarcas, vemos que na Costa da Morte ou o Barbanza a máis do 90% dos seus habitantes as súas nais e pais lles falaban en galego cando eran nenos/as. Pola contra, na comarca de Vigo a porcentaxe rolda o 35% e nas áreas da Coruña, Pontevedra ou Ferrolterra, as cifras se moven entre o 45% e o 50%.A situación nas sete cidades, como indicabamos antes, é especialmente negativa para a transmisión familiar da lingua galega. As cidades de Lugo e Compostela, cun 38,72% e un 34,75%, son as que presentan unha porcentaxe maior de persoas que afirman que aprenderon a falar en galego. Ourense (21,68%) e Pontevedra (21,12%) están nun segundo nivel, nunha listaxe que pechan A Coruña (17,11%), Vigo (13,79%) e Ferrol (13,41%). Lugo é a única cidade na que o galego é a lingua materna máis habitual (38,72% de galego fronte a 32,77% de castelán)Lugo é a única cidade na que o galego é a lingua materna máis habitual (38,72% de galego fronte a 32,77% de castelán), mentres que en Compostela as cifras están igualadas. No resto, o castelán é claramente predominante.Os últimos datos do IGE, ademais, a pesar de que no conxunto do país amosaban un lixeiro incremento das persoas que aprenderon a falar en galego (do 40,86% ao 42,19%), nas sete cidades presentaban tendencias máis negativas. Entre 2013 e 2018 si aumentou en Ferrol e Pontevedra a porcentaxe de persoas que teñen o galego como lingua inicial, pero nas outras cinco urbes as cifras caeron, e fixérono de forma moi importante en Lugo e Ourense.Ata hai unhas décadas o feito de que unha persoa falase en galego ou non dependía en boa medida de que fora criada nesta lingua. Porén, na actualidade semella que o futuro do idioma pasa polas súas actitudes ante a lingua propia de Galicia, do prestixio desta e da súa decisión de falar en galego, de que escollan e se decidan a facelo. Como escribiu hai uns anos O Leo no seu poemario Hai Cu (Xerais), "os neofalantes liberarán Matrix". Ou como dicía Pilar Ponte, impulsora do proxecto 21 días co galego: "O paso entre non ser galegofalante e selo é unha cuestión de actitude, non de coñecemento".


Summary: A candidata nacionalista por Lugo, Olalla Rodil, aponta medidas como a creación dun grupo lácteo galego.

A candidata do BNG por Lugo, Olalla Rodil visitou este domingo a vila de a Festa da Malla de Meira, un evento que fixo este ano 25 edicións. Durante a visita, Rodil manifestou que a crise que padece o sector lácteo "ten responsabilidades políticas" e cualificou como "engano" o acordo do goberno do Estado e galego para o sector asinado hai máis dun ano. Como exemplo dese fracaso apontou que os gandeiros galegos seguen sendo os que reciben os prezos máis baixos de todo o Estado e que persiste a súa situación de "indefensión" perante as empresas. Rodil considera urxente sentar as bases para dar unha solución a un sector que é chave na provincia e no país, ao tempo que sinalaba que nesa solución o goberno galego debe ter protagonismo. Acandidata insistiu que Galiza necesita un "plan estratéxico" que apoie a creación dun grupo lácteo galego, a transformación do produto e sacar o máximo rendemento ao grande potencial galego no sector para non acabar sendo "meros produtores de leite a prezo low cost".


Ao contrario do que sucede no noso país –e, en xeral, nas democracias–, en Alemaña os funcionarios non teñen dereito á negociación colectiva e á folga. Este anacronismo é unha vella tradición baseada sobre a necesidade de que o Estado funcione de maneira fiábel en todo momento, mesmo en situacións de crise. Pero como se conseguen limitar así os dereitos de todo un colectivo profesional? É posíbel que, tanto en Alemaña como aquí, o deporte rei non sexa o fútbol, senón mallar no funcionariado. O que máis nos irrita é que os servidores públicos gocen nada menos que da prerrogativa da estabilidade laboral. Non reparamos en que, reproducindo esta crítica alegremente espallada polos medios mainstream, non só estamos a asumir os postulados nucleares do neoliberalismo –esa "flexibilidade", esas suculentas privatizacións!–, senón que descoñecemos a dimensión propiamente revolucionaria da inamobilidade. Porque impedirmos que os políticos poidan afastar a discreción os funcionarios dos seus postos significa garantirmos xuridicamente que os empregados públicos actúan só con suxeición á legalidade e en defensa do interese xeral. Con outras palabras: unicamente pode ser independente, imparcial e íntegro o funcionario inamovíbel. O modelo alternativo (e moito máis caro) é o da privatización, que coloca os traballadores nunha situación de sometemento. Por iso o Goberno de España aproveitou os anos da crise para conxelar a oferta de emprego público, mentres a externalización de servizos por parte das administracións non sufriu limitación ningunha. Decenas de miles de postos de traballo que deberían ser ocupados por funcionarios son hoxe desempeñados por traballadores da empresa privada, mesmo en sectores como o ensino, a sanidade ou os servizos sociais, onde a precariedade e a docilidade, obviamente, aumentaron. As campañas de desprestixio contra o funcionariado ignoran adrede algúns feitos rechamantes. Por exemplo, que en España hai moitos menos empregados públicos que na media da OCDE, e que os dous países onde máis hai son Dinamarca e Noruega, que están entre eses aos cales tanto aspiramos a nos parecer; que os administrativos, os sanitarios, os docentes, os traballadores sociais, os policías e os xuíces ocupan os seus postos de traballo tras superaren uns procesos de selección nos cales tiveron que acreditar os seus méritos e a súa capacidade (aínda que tamén no acceso á función pública existen condicionantes socioeconómicos que fan necesario un sistema de axudas á preparación das oposicións); que o poder adquisitivo deste persoal cualificado é en xeral modesto (e baixou moitísimo nos últimos anos); e que é nas administracións públicas onde as carreiras profesionais de certo interese non están reservadas ás clases privilexiadas e onde máis igualdade de trato laboral hai entre mulleres e homes. En Alemaña, o Estado restrinxe gravisimamente os dereitos do funcionariado. Non o fai á lixeira, por suposto: hai argumentos técnicos serios, por discutíbeis que sexan. Pero que algo tan chocante sexa politicamente viábel ten unha explicación. Só hai que observar con que lixeireza valoramos estes empregados. Teñamos presente esta irresponsabilidade, por exemplo, a próxima vez que nos escangallemos de risa cos retratos que o xenial Forges fixo dos servidores públicos, eses lacazáns parasitarios. Publicidade


Xulio Ferreiro apela a superar dez retos e resolver desde o municipalismo "os problemas que outras administracións non son capaces de ver ou non queren atender"DOCUMENTO | Programa electoral de Marea AtlánticaO Paraninfo da universidade acolleu este venres a presentación do programa electoral de Marea Atlántica para revalidar a alcaldía de Xulio Ferreiro no Concello da Coruña. Un documento e un discurso que presentan a constitución dunha Área Metropolitana como clave para a mellora global da calidade de vida na Coruña e que apelan a superar dez retos para que os e as coruñesas teñan "dereito á cidade", nunha campaña na que Marea Atlántica aspira a centrar o debate no municipal."Foron catro anos de cambio, cheos de primeiras veces e nos que puxemos as bases dun novo modelo de cidade que o 26 de maio afronta a súa consolidación. É o momento de decidir se queremos avanzar cun proxecto de cidade próxima, inclusiva, sostible e innovadora, ou retroceder", dixo Ferreiro nunha presentación na que salientou que "agora toca asumir novas metas e o noso futuro está atravesado por grandes retos comúns a outras cidades globais". "A Coruña é unha cidade pequena capaz de cousas extraordinarias", dixo, para engadir que a urbe ten desafíos por diante e o primeiro é o de "dar un salto na súa gobernanza" e "constituír unha Área Metropolitana plena, para actuar mais alá dos límites administrativos municipais".O candidato á reelección quere que A Coruña dea "un salto na súa gobernanza" para "constituír unha Área Metropolitana plena, para actuar mais alá dos límites administrativos municipais"Esa "vocación de liderado" da Coruña que facilite políticas que redunden na calidade de vida da cidadanía é presentada por Marea Atlántica como o primeiro dos dez retos en que resume a súa proposta de goberno para o próximo mandato: mobilidade sostible, cambio climático, igualdade de xénero, xustiza social, innovación, coidados, proximidade, cooperación e dereito á cidade.Nesas áreas afonda o programa electoral con propostas como un novo mapa de liñas de autobús e a redución do billete para menores de 26 anos e maiores de 65 que nese eido da mobilidade se suman a medidas xa implantadas como baixadas previas ou a duplicación da rede de carril bici. Tamén propón a creación dunha empresa eléctrica pública e municipal, unha casa das Mulleres 'Marcela e Elisa', unha tarxeta Millennium específica para persoas con diversidade funcional, a mellora da accesibilidade a diversos espazos da cidade ou novos equipamentos deportivos no Ofimático e nos peiraos de Batería e Calvo Sotelo. O programa electoral tamén contempla a ampliación nun 20% do parque municipal de vivenda.Son medidas que Marea Atlántica resume no reto de "resolver os problemas que outras administracións non son capaces de ver ou non queren atender". "Con todas as mans, a iso é ao que paga a pena chamar municipalismo", resumiu Ferreiro.


Summary: Dúas enfermeiras do Porto foron citadas nunha consulta para demostrar que non estaban cometendo fraude. Denuncian que se sentiron "violadas" por unha práctica ilegal e "humillante", que terán que repetir trimestralmente.

Dúas enfermeiras dos hospitais de Santo António e de S. João, no Porto, denuncian que nos últimos días foron obrigadas a probar -sacando leite ante médicos ocupacionais- a súa condición de lactantes, para xustificar así unha redución de xornada solicitada para ocuparse dos seus fillos e fillas neonatas. Denuncian que se sentiron "violadas" por unha práctica ilegal e "humillante", que terán que repetir trimestralmente. "Senti-me completamente violada. Isto não é ético, é humilhante" Maria dos Anjos Teixeira, 34 anos, foi convocada en febreiro a unha consulta de saúde ocupacional, en principio para garantir -segundo lle fora comunicado- a "protecção e vigilância da saúde e segurança" da propia nai e do seu fillo, sobre todo pola posibilidade de ter estado exposta no seu traballo no hospital a radiacións ou químicos. A profesional de saúde ocupacional que a atendeu informoulle de que ía comprobar "se tinha leite". "Pus a mama de fora e espremiu", sinalou a enfermeira, que cualificou a acción de "absurda e ilegal" e de "bullying". É certo que a lexislación portuguesa obriga as mulleres que están a dar de mamar a entregar unha declaración médica todos os meses unha vez que os seus fillos ou fillas superaron o ano de idade. Faise para xustificar un permiso dun máximo de dúas horas diarias que se concede para a realización da lactación. Porén, nunca se esixira unha proba presencial e tan violenta. Tras rematar a consulta, Maria dos Anjos Teixeira foi convocada de novo en tres meses para realizar unha proba semellante, que se repetirá trimestralmente para comprobar que segue tendo leite. O mesmo lle sucedeu en marzo á outra enfermeira denunciante, de 32 anos. Neste caso, a convocatoria do departamento de saúde ocupacional do hospital no que traballa sinalaba que debía actualizar o seu boletín de vacinas. Porén, unha vez na consulta, se lle esixiu facer a "prova de evidência de leite". O médico xustificouse dicindo que "infelizmente havia muita gente a abusar" e que en caso de que negase a facelo, perdería o horario de lactación. "Senti-me completamente violada. Isto não é ético, é humilhante", sinalou. A enfermeira relaciona a esixencia desta proba cunha presión crecente sufrida polos e polas profesionais da saúde en Portugal, cada vez con máis carga de traballo, xa que non se cobren as baixas novas contratacións A enfermeira relaciona a esixencia desta proba cunha presión crecente sufrida polos e polas profesionais da saúde en Portugal, cada vez con máis carga de traballo, xa que (ao igual que está a suceder en Galicia), non se cobren as baixas con substitucións e novas contratacións. "As mulheres grávidas são pressionadas para reduzirem os tempos de licença de maternidade. As lactantes são pressionadas para abdicarem do horário de amamentação", di. Recentemente, publicouse un informe que destacaba que ao redor dun terzo dos e das enfermeiras foran presionadas para non gozar dos seus permisos de paternidade ou maternidade.


Summary: A protagonista será Patricia Janeiro, Señora das Letras 2017, e a xornada discorrerá entre roteiros, lectura de manifesto, xantar popular, obradoiros e espectáculos variados.

Esta será a cuarta edición do Día das Galegas nas Letras, unha celebración argallada pola Sega para salientar a figura dunha muller que contribuíse "de forma sobranceira" á cultura en xeral e á literatura en particular. As anteriores homenaxeadas foron Dorothé Schubart en 2014; María Victoria Moreno en 2015, o que supuxo a principal reivindicación desta autora antes de ser elixida para as Letras 2018; e María Xosé Queizán en 2016. O manifesto deste ano está dedicado "a todas aquelas cuxos textos foron omitidos, cuxas transcricións literais non chegaron ao final da cita (...)" Neste 2017 o Día das Galegas nas Letras terá lugar no Parque de Bonaval en Compostela, a cidade de Patricia Janeiro, a homenaxeada deste ano. A xornada comezará ás 12 da mañá cun roteiro coa escritora desde a Praciña de San Roque e continuará ás 13.30 horas cunha lectura do manifesto seguido de micro aberto a quen queira participar. Logo do xantar popular, a partir das 16 horas haberá un obradoiro de poesía para crianzas, outro de "librocricas" e terán lugar diferentes espectáculos de artistas como Chus Álvarez, M.J., Charo Pita, Áureas e as Tamborililás Batukada Feminista. O manifesto deste ano está dedicado "a todas aquelas cuxos textos foron omitidos, cuxas transcricións literais non chegaron ao final da cita. A todas aquelas que tiveron que padecer que mentres uns atopan os recoñecementos, o lugar nos libros de texto ou os máis altos honores cunha ou dúas obras publicadas, outras escapen polos mesmos motivos ata dos andeis das librarías, xa non digamos a atención da crítica, o canon e a fama literaria".


Summary: Mira no interior a segunda parte do vídeo sobre os inmigrantes sen papeis realizado por TingaLaranga AudioVisual.

Djiby Fall e Adama son coruñeses, viven na cidade dende hai anos e colaboran intensamente na Asociación sen Papeis, coa colaboración de Nicanor Acosta, que lles cede o local do Fórum Própolis, na rúa Barcelona. Reivindican que "África non é pobre, quitáronnos os recursos" e esixen o seu dereito a vivir e traballar en Galicia. Mira a segunda parte do vídeo realizado por TingaLaranga AudioVisual e Laura L. Ruiz. Conferencias de Eduardo Romero en Galicia Por outra banda, a Asociación Sen Papeis da Coruña organiza este venres 17 de febreiro, na galería Sargadelos da Coruña, unha charla-coloquio onde falarán Eduardo Romero e Djiby Fall. Eduardo Romero presentará o libro ¿Quién invade a quién? Del colonialismo al II Plan África e analizará as políticas migratorias no Estado español e na UE e a súa relación cos procesos postcoloniais en África. Eduardo Romero é membro da Asociación Cambalache de Asturias e do seu Grupo de Inmigración. Autor de varios libros, un deles deu pé á campaña Ninguén sobra nunha crise. Djiby Fall é membro da Asociación sen Papeis da Coruña e exporá a realidade migrante na cidade. Djiby Fall falará da situación das persoas migrantes e a súa problemática na cidade da Coruña, como membro da Asociación sen Papeis da Coruña. Eduardo Romero, que estivo este martes na asociación cultural Bou Eva (Tercio de Fóra 11) en Vigo, participará esta semana en dous actos máis no noso país: o mércores 15 en Compostela, no local da CUT (Rúa do Sar 93), ofrecerá unha palestra aberta sobre as políticas migratorias e os dereitos das persoas migrantes. O xoves 16 ás 19.30 falará na Galeria Sargadelos de Ferrol nun acto organizado pola asociación cultural Fuco Buxan.


Summary: Concentracións nas principais cidades do País mostrarán a repulsa contra a operación 'Piar defensivo', que entra no seu sexto día e asasinou xa máis de 90 cidadá(n)s palestinian@s. Hai catro anos outra operación desenvolvida polo exército israelí, a 'Chumbo fundido', matou 1.300 persoas. A comunidade internacional, nomeadamente os EUA, din recoñecer "o dereito de Israel a se defender" e olla para outro lado.

Após condenar de maneira taxativa os bombardeos que Israel está a desenvolver sobre a faixa de Gaza na denominada 'Operación piar defensivo', o BNG convocou para esta segunda feira concentracións para mostrar a súa repulsa fronte aos asasinatos de poboación palestiniana e fronte á pasividade da comunidade internacional "nun momento en que se vai votar na ONU o novo estatuto de Palestina e en xaneiro haberá eleccións en Israel". A operación entrou esta segunda no seu sexto día cunha cifra de mortes que non deixa de medrar e que supera xa as 90. Cando se fan catro anos dos ataques denominados 'Chumbo fundido', en que 1.300 persoas palestinas foron asasinadas, a formación frontista convocou mobilizacións en todas as cidades galegas por volta das oito do serán en defensa dun estado palestino. Aliás, instou o presidente do Goberno español, Mariano Rajoy, a "condenar os ataques de Israel" e a "defender activamente unha solución política e xusta para este conflito". "Contra a impunidade dos asasinatos sionistas" tamén se moveu nestes días o colectivo BDS-Galiza, sumándose ás concentracións fixadas pola fronte nacionalista e convocando outras en Marín, Cangas, Cee e O Barco de Valdeorras. Sinala a plataforma cidadá polo boicote, os desinvestimentos e as sancións a Israel que a ofensiva lanzada polo exército israelí é "completamente desproporcionada", avogando por "unha solución pacífica" que inclúa o recoñecemento de Palestina "como estado de pleno dereito". Nas últimas horas tamén a Alternativa Galega de Esquerda mostrou a súa repulsa polos "brutais ataques" perpetrados contra o pobo palestino. Nentres, a comunidade internacional, nomeadamente os EUA, din recoñecer "o dereito de Israel a se defender" e ollan para o outro lado. Eis os lugares e horas das concentracións, que chegan após as xa realizadas en Compostela e Ourense na sexta feira: A Coruña, ás 20:30 horas, no Obelisco Ferrol, ás 20:30 horas, fronte ao edificio administrativo da Xunta Lugo, ás 20 horas, diante da subdelegación do goberno (praza Armanyá) Compostela, ás 20 horas na Praza do Pan (Cervantes) Ourense, ás 20:15 horas, diante da subdelegación do Goberno español Pontevedra, ás 20:30 horas, na Praza da Peregrina Vigo, ás 20:30 horas, diate da Farola de Príncipe. Vilagarcía de Arousa, ás 20:30 horas, na Praza Ravella (diante do Concello) O Barco de Valdeorras, ás 20:30 horas, diante do Concello Cee, ás 20:30 horas na Praza 8 de marzo Cangas, ás 20:00 horas diante do Concello Marín, martes 19, ás 20:00 horas, na Alameda