Summary: Coa axuda dun enxeñeiro técnico agrícola achegámonos aos custos medios das explotacións gandeiras que, engadidos ao transporte e elaboración, amosan por que non é posible vender leite por baixo de 61 céntimos o litro sen prexudicar os gandeiros. Os gandeiros endurecen as protestas tras o preacordo lácteo, que a Xunta ve "magnífico"

Os gandeiros endurecen as protestas tras o preacordo lácteo, que a Xunta ve "magnífico" Nestes días de protestas gandeiras dúas preguntas arrodean as mobilizacións, especialmente entre a poboación non vinculada directamente ao sector lácteo: canto custa producir o leite? Que industrias e distribuidoras respectan eses custos para que os gandeiros non perdan cartos con cada litro que venden? A resposta non é doada e depende de variables diversas, dende as características de cada explotación á vontade de cada compañía, pasando polos avatares do mercado internacional. No entanto, si é posible achar uns promedios para achegármonos ao esquelete do custo de cada litro de leite galego. Coa axuda do enxeñeiro técnico agrícola Óscar Antón Pérez aproximámonos á realidade das explotacións lácteas galegas a comezar polas "partidas de custo básico" dunha granxa que nos sirva como promedio das arredor de 10.000 que quedan no país, as cales producen "arredor de 2,5 millóns de toneladas de leite ao ano". En termos simples: "vacas, terras, construcións, maquinaria e persoal" para producir, de media, uns 260.000 quilos de leite ao ano que sairían das vacas de muxidura, "que non son a totalidade da explotación", toda vez que unha vaca "produce 10 meses ao ano" pero, evidencia, "come e necesita aloxamento e coidado tamén os dous meses restantes". Para efectuar este cálculo medio trazaremos un escenario no que a produción é igual en todas a vacas. Se o promedio dunha vaca Holstein -as popularmente coñecidas como "pintas"- son uns 9.200 quilos anuais a nosa explotación tipo terá arredor de 28 vacas. Cómpre ter en conta, asemade, que unha vaca produce durante arredor de cinco anos, polo que tamén existen gastos de recría de xatas que "tamén precisan alimentación e coidados". A porcentaxe de recría para manter a explotación nos seus niveis medios será de arredor do 30%, isto é, dunhas 10 becerras. Terra, alimento e mantemento Outro compoñente esencial á hora de comprendermos estes custos é a terra. "Enténdese -explica Óscar Antón Pérez que unha explotación podería ser sustentable economicamente se tivese dúas vacas adultas por cada hectárea de terreo". No entanto, dado "o problema de terra" que padece o país, con cuestións como "a falta de transferencia de terras entre explotacións cesantes e as que permanecen", esta granxa media non terá, con toda probabilidade, terra dabondo. Estimaremos que ten 14 hectáreas, cumprindo esa media de dúas por vaca adulta pero sen terra dabondo para as becerras de recría. "A falta de transferencia de terras entre explotacións cesantes e as que permanecen" eleva os custos en compra de alimentos para o gando A terra, obviamente, está directamente ligada á alimentación, que se realiza "mediante ensilados de herba e millo forraxeiro, así como con palla e herba seca", pero tamén "se emprega o concentrado", isto é, alimentos elaborados. Os gastos de ensilado de millo e herba son, polo tanto, gastos de alimentación propia "que situamos en medias de 1.200 euros por hectárea ensilada" para o millo e 800, para a herba. Por outra banda, o gasto en concentrado para alimentación "considerámolo nos 0,31 euros por quilo", nun escenario no que "cada animal en produción consome 10 quilos diarios". Para completar a conta fixarémonos no mantemento. Cortes, instalacións de muxidura, tanque de frío ou subministros de auga e luz súmanse ao custo de manter en condicións a maquinaria, isto é, os tractores pero tamén as sementadoras, as cisternas do purín ou as fresadoras. Á suma engádese o combustible e o aceite do tractor, así como os servizos veterinarios, que tamén derivan da propia explotación. A todo isto engádese a Seguridade Social agraria: cunha media de 1,6 persoas traballando -tecnicamente, Unidades de Traballo Ano (UTA)- nesta explotación representativa e unha cota media de 240 euros ao mes estaríamos falando duns 4.608 euros anuais. O custo final A división de todas estas cantidades entre a produción anual da nosa granxa daría como resultado que, con 260.000 quilos de leite producidos por 28 vacas pintas o custo de produción roldaría, aproximadamente, os 31 céntimos por litro. A esta cantidade aínda habería que engadir outros conceptos máis difíciles de estimar como cifras medias, tales como as amortizacións de maquinaria e construcións da granxa e os gastos financeiros de hipotecas ou préstamos que teñen que afrontar as persoas propietarias da granxa. É así como o litro de leite rolda os 30 céntimos que os gandeiros reclaman como limiar para a supervivencia e que non se acada dende comezos de ano, tal e como reflicten as estatísticas de prezos do leite declarado polos compradores. Graficamente, así estaría composto o noso litro de leite: Este reparto de gastos, evidencia Óscar Antón Pérez, amosa "un volume enorme do gasto en concentrado en comparación co resto de gastos". Esta situación, detalla, é "moi frecuente nas explotacións galegas" e deriva, esencialmente, de dous factores: "a falta de terras para pastos e forraxes" e "un modelo produtivo baseado na intensificación". A combinación destes dous factores, indica, "trae como consecuencia unhas elevadas dependencias do mercado dos produtos agrarios destinados a alimentación" e "o incremento da aplicación de adubos e sementes que a explotación ten que mercar para elevar os rendementos por hectárea sementada". "Isto -conclúe- redunda en maiores gastos e en estar a mercé das empresas comercializadoras" e "tamén ten consecuencias na terra, pois a intensificación trae aparellados desequilibrios no solo e na diversidade biolóxica", chegando a poder "ocasionar a contaminación do solo. E no supermercado? Unha vez engadidos os custos de transporte, elaboración e envasado o litro non debera estar por baixo dos 61 céntimos no punto de venda, din os produtores Este sería o custo medio co que o litro de leite sae da granxa, pero non é así como chega ao consumidor. Dende a Plataforma pola Defensa do Sector Lácteo Galego, que nas actuais condicións xa estima o custo medio por litro nos 34 céntimos, explican que cómpre engadir ao cálculo catro conceptos máis. O transporte ata a industria transformadora supón uns 3 céntimos por litro e outro tanto o transporte ao punto de venda, que se realiza despois da elaboración e envasado, que vén custando uns 21 céntimos por litro. É por isto polo que conclúen que ningún litro de leite debería poder estar no supermercado por baixo dos 61 céntimos. Dado que, obviamente, a compañía distribuidora obtén unha determinada ganancia polos produtos que vende, a venda por baixo deste limiar implica "quitarlle a súa parte aos produtores e produtoras galegas", advirten dende a Plataforma.


Summary: Do 24 ao 27 de abril, a capital bergantiñá acolle o primeiro festival de webseries do ámbito estatal, o Carballo Interplay (CIP), cunha sección oficial na que brillan webseries que son referente.

En tempos de crise, o futuro do audiovisual técese na rede. Dende hai uns anos, as webseries comezaron a abrir novas vías de expresión e financiamento. Nos últimos tempos, festivais internacionais están a darlle o recoñecemento que merecen. Galiza, e máis concreto Carballo, será pioneira en facelo no Estado. Do 24 ao 27 de abril, a capital bergantiñá acolle o primeiro festival de webseries do ámbito estatal, o Carballo Interplay (CIP), cunha sección oficial na que brillan webseries que son referente e, sobre todo, cun importante espazo para a reflexión sobre un ámbito no que apenas hai nada escrito e sobre o que, porén, hai moito que contar: dende a experimentación narrativa até os novos modelos que están a xurdir para afrontar as dificultades de financiamento. Entre as 35 webseries que foron seleccionadas para a sección oficial atoparemos referentes como Freaklances ou a veterana Cálico electrónico, a exitosa webserie catalana "Les Coses Grans", a premiada "La grieta", un título ben coñecido do xénero zombie como "Cabanyal Z" ou webseries galegas como "Clases de lo social". Apoio a unha iniciativa pioneira "É importante que, dende lugares como Carballo e dende a administración local se apoien iniciativas coma esta", afirma María Yáñez, creadora de contidos na rede que estará ao cargo da mesa sobre novas narrativas audiovisuais en Internet. Para Yáñez, o Carballo Interplay reúne o valor de apostar pola cultura, polo oficio de contar historias e por un xénero que abre novas posibilidades nun momento en que internet marca un auténtico cambio de paradigma. As narrativas transmedia, a remestura ou as narrativas de código aberto serán algún dos aspectos nos que abondará o CIP. "As webseries foron un movemento un pouco underground pero, grazas a festivais coma este estánselle dando recoñecemento e potenciándoas a nivel comercial", asegura Julio Garma,unha das voces expertas coa que o CIP vai contar para falar de novas vías de financiamento para o sector como o branded content (facer que unha marca, produto ou servizo sexa protagonista dunha webserie) ou o Freaklances Project, o proxecto de distribución de webseries no que traballa Garma. Reflexión, exhibición, análise e tamén diversión, o Carballo Interplay está ideado para ser unha panorámica pioneira das webseries no eido estatal.


Summary: "Prepárase unha gran operación de venda destes terreos", advertiu en 2014 Xosé Manuel Carril (BNG) tras a recualificación da parcela e a venda da concesión. A Autoridade Portuaria obvia agora a oferta do Concello para mercar a parcela de La Solana e mantela no ámbito público

No outono de 2014 a empresa propietaria da concesión do complexo deportivo e de lecer conformado na Coruña polo Hotel Finisterre e mais La Solana, construído en pleno franquismo sobre terreos públicos, anunciaba a súa venda. O 100% da sociedade pasaba por 12,5 millóns de euros a mans dos empresarios Gustavo Alejandro López Patto e Antonio Rey Alba, o primeiro conselleiro delegado da Inmobiliaria Río Mero e o segundo, propietario de diversos negocios hoteleiros. Mentres a operación era aplaudida polo goberno municipal coruñés, na altura nas mans do PP, un dos daquela voceiros da oposición, Xosé Manuel Carril (BNG), lanzou unha alerta: aquilo era o primeiro paso para a privatización dos terreos. A Autoridade Portuaria, responsable dos terreos, desdeñou e reduciu ao "absurdo" a posibilidade de que chegase a producirse esa operación, que agora promove. "A Autoridade Portuaria afirma que a formulación do BNG é absurda", respondéronlle oficialmente naquela altura os responsables do Porto a La Opinión de A Coruña ao ser cuestionados ao respecto. "O que se produciu -especificaba a resposta- é unha transmisión dos dereitos da concesión entre dúas empresas, sen máis intervención da Autoridade Portuaria que a de autorizar a transmisión", todo isto "de acordo coa lei", concluía. No entanto, o organismo público evitaba contestar abertamente se prevía ou non privatizar os terreos, unha ubicación privilexiada ao pé da costa sobre a desaparecida praia do Parrote. "Prepárase unha gran operación de venda destes terreos", advertiu en 2014 Xosé Manuel Carril (BNG) tras a recualificación da parcela e a venda da concesión "Prepárase unha gran operación de venda destes terreos", reiterou Carril tras a resposta. A afirmación, indicaba o edil, sustentábse en que a parcela do Finisterre e mais de La Solana, duns 30.000 metros cadrados, fora recualificada no Plan Xeral de Ordenación Municipal aprobado definitivamente en 2013, tamén co goberno de Carlos Negreira. A súa cualificación pasara de uso dotacional -para a prestación de servizos á cidadanía- público a uso dotacional privado. A decisión fora recorrida sen éxito ante os tribunais polo propio BNG. O guión estaba marcado, afirmaba Carril, e o seguinte capítulo pasaba por unha venda dos terreos para "resolver os problemas de financiamento" do Porto. As sospeitas sobre a operación urbanística continuaron ata o pasado maio, cando a Autoridade Portuaria confirmou que se dispuña a facer o que cualificara de "absurdo" apenas ano e medio antes. Ía organizar unha poxa dos terreos para sanear as súas contas, lastradas polos 300 millóns de débeda da construción do Porto Exterior de Punta Langosteira. Nese momento o Concello, xa co goberno da Marea Atlántica, anunciou a súa intención de exercer o dereito de compra da parcela da Solana segregada da do hotel cunha oferta baseada nunha "taxación independente", de 1,4 millóns de euros, e o Porto deu en frear a poxa e abriu un prazo de seis meses para que o Concello formalizase a oferta para venda directa. A Autoridade Portuaria obvia a oferta do Concello para mercar os terreos de La Solana e mantelos no ámbito público e prevé venderllos á Inmobiliaria Río Mero, coa que xa asinou un convenio No entanto, poucos días depsois a Autoridade Portuaria deu a coñecer de que tiña outra oferta sobre a mesa, e era millonaria. Ascendía a ata 10 millóns de euros e quen estaba por tras non era outra que a Inmobiliaria Río Mero. Neste punto o Porto solicitou informes a Facenda, a Avogacía do Estado e a Puertos del Estado que, di, avalaron a súa postura, e en outubro a entidade portuaria asinou coa inmobilaria un convenio no que río Mero puxo sobre a mesa avais bancarios pola súa oferta para concorrer á poxa. A privatización, vén argumentar o Porto, é máis rendible que a venda ao Concello e por iso favorece "o interese xeral". Foi neste contexto no que o pasado decembro o Porto desbotou manter os terreos no ámbito público, desdeñando a postura municipal. Así, na última xuntanza celebrada en 2016 polo Consello de Administración do Porto deuse luz verde á venda en bloque do Finisterre e de La Solana cun único voto en contra, o do Concello, que acusa a Autoridade Portuaria de obviar o acordo acadado co goberno local coa única intención de especular. "Chegouse a un acordo no que se lle daba ao Concello a prerrogativa de adquirir a Solana por 1,4 millóns. Se non se respecta, acudiremos ao xulgado se é necesario", afirma o alcalde coruñés, Xulio Ferreiro.


Summary: O primeiro ministro israelita afirmou en comparecencia de imprensa que "a traxedia de Gaza é que Hamas a goberna".

Após as primeiras 24 horas do cesamento ao fogo e do repregamento das tropas sionistas, o primeiro ministro israelita, Benjamin Netanyahu, convocou unha comparecencia de imprensa na que afirmou que "a traxedia de Gaza é que Hamas a goberna". Desde Tel Aviv responsabilizan a organización islámica do masacre desenvolvido polas súas forzas militares e subliñan que o seu "inimigo" non é "o pobo de Gaza" mais si, "Hamas e as organizacións terroristas que tentan matar a nosa xente", enfatizou Netanyahu. Neste senso, o primeiro ministro sionista reclamou á comunidade internacional que coloque a desmilitarización da Faixa de Gaza na súa axenda de traballo e non a condea a Israel. Estas declaracións producíronse após votaren os Estados membros da ONU encetar unha investigación internacional perante os "crimes de guerra" cometidos por Israel na operación 'Bordo Protector'. "A proba agora da comunidade internacional non debe ser contra Israel", insistiu Benjamin Netanyahu, senón se "o mundo civilizado", como o describiu, "pode defenderse a si propio".


Summary: O vilagarcián Marcos Calveiro vén de gañar a IX edición do Premo Narrativa Breve Repsol en lingua galega grazas a unha novela biográfica de fondo histórico que ten como protagonista ao ilustrado galego Domingo Fontán.

Trátase dunha novela biográfica de fondo histórico que se basea na vida de Domingo Fontán (1788-1866), autor do primeiro mapa topográfico e científico de Galicia, a Carta Xeométrica de Galicia. O xurado destacou da obra que "relata con sinxeleza e bo estilo uns feitos da historia científica galega pouco coñecidos". En "Fontán" xúntase a peripecia vital dun liberal galego que loitou polo espallamento das ideas da Ilustración no noso país co relato dun tempo convulso —a primeira metade do século XIX— no que a ciencia comeza a abrirse camiño fronte á sociedade do Antigo Réxime. Novela histórica e, ao tempo, novela de formación, Calveiro consegue un equilibrio perfecto entre a recreación histórica e o retrato da personalidade extraordinaria dun científico que participou na loita polo progreso. O autor consegue transmitir a quen le a paixón polo coñecemento e pola liberdade que move o seu protagonista, quen compartía con outros científicos europeos as ideas máis adiantadas do seu tempo. O xurado estivo formado por Santiago Lopo, gañador da edición anterior, Olivia Rodríguez González, en representación da Real Academia Galega, Mercedes Queixas, como representante da Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega, Dolores Vilavedra, nomeada pola Secretaría Xeral de Política Lingüística, Isabel San Juan, en representación de Repsol como secretaria con voz e sen voto, e Carlos Lema, en representación de Editorial Galaxia. Marcos Calveiro (Vilagarcía, 1968) ten colleitado numerosos premios, tanto en literatura xuvenil como de adultos: o White Ravens, o Merlín, o Barco de Vapor, o Premio da Crítica de Narrativa Galega... O premio está organizado pola Fundación Repsol coa colaboración da Secretaría Xeral de Política Lingüística. A obra gañadora é publicada por Editorial Galaxia e está dotada con 12.000 euros.


Summary: O pasado 23 de xuño falecía na Habana, a consecuencia dun problema pulmonar que arrastraba desde había un ano, o revolucionario galego Óscar Fernández Mel, guerrilleiro na Sierra Maestra, compañeiro do Che no Congo e alcalde da cidade da Habana durante máis dunha década.

Aínda que nado en Matanzas, Cuba, en 1931, con só un ano regresou a Galiza en compañía da súa nai e catro irmáns, residindo en Bretoña, a terra natal dos seus país até 1937, momento no que a familia decide regresar á illa do Caribe a consecuencia do levantamento franquista. Como lembraría o propio Fernández Mel anos máis tarde, "entre Bretoña e Mondoñedo vivimos sete ou oito anos e estudamos os primeiros graos da escola. Naqueles anos eu era moi inquedo e a ensinanza neses momentos era moi dura. As fins de semana e en vacacións iamos a Bretoña, onde o pasabamos moi ben, xogando ao aire libre ou acompañando os maiores na recollida das patacas". Retornado a Cuba, remata os estudos medios en Matanzas, ingresando na facultade de medicina da Habana, onde após licenciarse, pasa a incorporarse á loita clandestina, subindo a Sierra Maestra, onde participaría como médico e combatente na columna número 8 do exército rebelde mandado por Ernesto Guevara. A vitoria revolucionaria levarao a ocupar diversas responsabilidades no goberno cubano, primeiro como responsábel médico das forzas armadas revolucionarias e posteriormente mandando tropas durante a invasión mercenaria de Praia Girón, participacións que lle valerían importantes condecoracións pola súa valentía. Amizade co Che Unido por unha forte amizade ao Che Guevara, até o punto de vivir na súa casa tras o trunfo da revolución, acompañaríao no continxente internacionalista cubano que acudiu ao Congo para apoiar o proceso revolucionario, sendo nomeado xefe do estado maior dos voluntarios cubanos, atopándose a carón de Guevara en Kibamba, perto do lago Tanganika, cando o arxentino recibiu a nova de que Fidel dera lectura á súa carta de despedida na constitución do novo Partido Comunista en outubro de 1965. Fernández Mel sinalaría tempo despois que non acompañou ao Che a Bolivia: "por atoparme aínda en África, decidiuse que ficase conxunturalmente no porto de Tanzania como responsábel de organizar a saída dos cubanos atrapados no Congo mentres el se desprazaba, con xente máis nova e que non tivese queimada, a Bolivia". Mel ocupou diversas responsabilidades no goberno cubano Os anos seguintes, Mel ocuparía diversas responsabilidades no goberno cubano. Vicexefe do estado maior das forzas armadas revolucionarios, fundador do Exército xuvenil do traballo, onde formou na unión da columna xuvenil do centenario e sobre todo na alcaldía da Habana, responsabilidade na que se mantivo entre 1976 e 1986, impulsando centos de proxectos que deixaron forte pegada na cidade. Unha das súas grandes preocupacións, xunto coa preservación e posta en valor do patrimonio do casco vello, será buscar unha solución para os problemas de mobilidade e transporte na cidade, proxectando a construción dunha liña de metro, cuxo deseño correspondeu a técnicos soviéticos e que finalmente non puido levarse adiante polos problemas xurdidos na illa tras a caída do bloque socialista. Visitas á Galiza As últimas responsabilidades do revolucionario de Bretoña cinguíranse á area diplomática. Embaixador en diversos lugares do mundo, ocupou a delegación cubana en Inglaterra ou Finlandia durante os anos oitenta, mantendo até os seus últimos días un compromiso inquebrantábel cos ideais que o levaron á Sierra Maestra. Nestes últimos anos visitaría Galiza en diversas ocasións, as máis delas por cuestións persoais ligadas á súa familia galega, chegando a ser nomeado en 2009 fillo ilustre da Pastoriza, concello orixinario dos seus pais e onde residiu nos seus primeiros anos. Atendendo ao disposto por Fernández Mel, o seu corpo será incinerado e as súas cinzas serán enterradas en Santa Clara, a carón das do Che Guevara.


Summary: Falamos con Manuel Díaz Regueiro, presidente de Igaciencia, entidade "a prol da Ciencia Galega e do Galego na Ciencia", que neste momentos prepara o III Congreso de Software Libre para Educación.

A prol da Ciencia Galega e do Galego na Ciencia. No encabezamento da súa web Igaciencia sinala as súas grandes liñas de traballo, centrado na concienciación e na divulgación sobre a importancia da I+D+i no desenvolvemento do país, o achegamento á sociedade da investigación, e o desenvolvemento e a innovación tecnolóxicas. E tamén no impulso do uso normalizado da lingua galega na investigación e nos ámbitos científicos. Dende hai anos vén organizando numerosas actividades, dirixidas principalmente (pero non só) aos centros de ensino, e con notable éxito. Por exemplo, o Concurso Galego de Robótica, que xa vai pola súa sexta edición, e o Congreso de Software Libre para Educación, que se celebrará en xullo por terceiro ano. Tamén o Día da Ciencia en Galego, o Rally científico e matemático sen fronteiras ou eventos que buscan explorar a relación entre arte e ciencia. Falamos con Manuel Díaz Regueiro, presidente de Igaciencia Cres que a sociedade ve a ciencia como algo moi afastado da súa vida cotiá, moi difícil de entender ou de manexar, só ao alcance dos expertos? Como se pode mellorar a formación científica da sociedade dende o ensino primario e secundario? Penso que é mais unha actitude das persoas e grupos que queren ter a chave do coñecemento negándolle esa posibilidade ao pobo, e de aí o poder, que de verdadeira conciencia da sociedade. Cando se suprime no Bacharelato a materia de Ciencias para o mundo contemporáneo, quen a suprime é consciente de que está evitando voces críticas no futuro e trasladando a idea de que a ciencia é complexa e só ao alcance dos expertos. Pero non é así. Non é necesario ser experto en terremotos para chegar á conclusión de que a explotación de Castor os está a producir (ver mathemas.org), e os movementos de manipulación ao redor da ciencia, para facela máis complexa e escura do que é, lémbranos a actitude dos sacerdotes exipcios ocultando a súa sabedoría para perpetuarse no poder. Hoxe en día non é posible porque todos podemos aprender case todo a través de Internet, pero con moito máis traballo, é certo. "Non é posible que naza un Mozart nunha sociedade que non aprecie, valore e entenda a música. Pasa o mesmo coa ciencia" En canto a mellorar a formación científica da sociedade dende o ensino primario e secundario hai que dicir que é fundamental, porque é a base sobre a que se sustentará todo o coñecemento posterior pero, ademais, é fundamental ter a visión de ciencia para todos superando o tópico de ciencia para uns elixidos, unha visión de ciencia práctica, accesible, que se pode realizar, de coñecementos que serven e valen para saber facer, en suma, un enfoque para promover persoas competentes. O problema fundamental nas probas PISA é ese: se ensinas partindo do presuposto de que só uns poucos chegan a comprender a ciencia, chegarás a conseguir que só uns poucos a comprendan. Os resultados son un corolario dos postulados. Ademais hai unha compoñente esencial, non se pode conseguir unha sociedade con expoñentes sobresaíntes en ciencia se esta non é valorada, apreciada e coñecida por unha grande parte da sociedade. Non é posible que naza un Mozart nunha sociedade que non aprecie, valore e entenda a música. Pasa o mesmo coa ciencia. "Fronte a uns estereotipos negativos cómpre producir outros estereotipos positivos: resaltando o papel da muller na ciencia e dándolle oportunidades" Nas aulas de secundaria percibides unha fenda de xénero no interese pola ciencia? Como se pode mellorar o acceso das mulleres aos estudos e profesións científico-técnicas? Pois é algo semellante ao que dixemos: os estereotipos de muller que empezan xa desde bebés, asignando unha cor en vez de outra dan por resultado que son profecías que se cumpren a si mesmas. Polo que fronte a uns estereotipos negativos cómpre producir outros estereotipos positivos: resaltando o papel da muller na ciencia e dándolle oportunidades. Como se informa sobre ciencia nos medios de comunicación galegos? Como se podería mellorar a divulgación? Penso que a prensa ten certa preocupación de falar das escolas, ou de ciencia na escola, pero sobre os institutos e a Universidade apenas hai presenza. Quizais a única excepción sexa Codigo Cero. En canto a mellorar a divulgación, habería que comezar por asignarlle un espazo fixo nos medios; do mesmo xeito, cumpriría converter algún dos múltiples museos galegos en museos de ciencia, ou aínda mellor, cada museo galego debería ter o seu espazo da ciencia, de xogos matemáticos, de xeoloxía, de fauna e flora do zona. E mellor aínda se estes espazos están contextualizados: xogos matemáticos castrexos, medievais, as fragas do Eume, como repercutiron as glaciacións na poboación de Galicia, e do arco atlántico, etc. A existencia dun centro específico para elaborar e dotar ese material podería ser interesante. "Con esa medida queren transmitir a idea de que o galego é unha lingua de labregos, obreiros e poetas, pero non burguesa, de xente acomodada" Facer que as carreiras científicas tivesen unha materia de divulgación da súa área podería, tamén, mellorar os resultados. En xeral temos un problema para entender que a pedagoxía da cruz -ti presentas unha cruz e os infieis convértense automaticamente- non funciona. Terás que coñecer os motivos que moven as persoas a prestar atención, como paso previo a análise das razóns que se lles presentan, negociar con eles un "contrato didáctico", ademais de coñecer o tema. Os franceses falan de enxeñería didáctica, indicando que hai procesos e técnicas de aprendizaxe que hai que coñecer e utilizar para que se constrúa coñecemento. A maioría das veces só utilizamos o medo, ou te convertes ou te suspendo. Por que molesta ou preocupa que se poidan impartir materias científicas ou matemáticas en galego? A min paréceme unha arbitrariedade da mesma orde que se decidisen que as matemáticas se dan exclusivamente ás nove da mañá. Unhas regras xerais que falan de materias específicas son, cando menos, pouco kantianas, e si terceiromundistas. Semella que consideran que hai unhas materias nobres -fálanse en A- e outras menos nobres, ou "folclóricas" -en B-. Pero contestando á pregunta, penso que non lle molesta ou preocupa a ninguén, que o único que queren facer é transmitir con esa medida a idea de que o galego é unha lingua de labregos, obreiros e poetas, pero non burguesa, de xente acomodada. Unha lingua da que hai que mudar se un quere prosperar, unha lingua B. Foi un experimento que ían exportar a Cataluña cos resultados que todos coñecemos. "É na ciencia e tecnoloxía onde se produce a maior introdución de ideas e nova terminoloxía. Cómpre incorporalas á cultura galega para que non se fosilice e medre. Cultura galega, pese a quen pese" En fin, nós estamos orgullosos de facer e transmitir ciencia en galego, primeiro por promover a ciencia, segundo por facelo desde o cotián e a proximidade, e terceiro porque estamos a reivindicar a ciencia non só como cultura, senón como un dos aspectos máis decisivos e determinantes da propia cultura actual e futura. É na ciencia e tecnoloxía onde se produce a maior introdución de ideas e nova terminoloxía. Cómpre incorporalas á cultura galega para que non se fosilice e medre. Cultura galega, pese a quen pese. "Hai que vencer o prexuízo de que os programas de software libre son peores que os propietarios. Co paso do tempo os programas estándares en moitos campos son software libre" Como valoras a utilización que se fai das ferramentas de software libre nas aulas galegas? Que destacarías do Congreso que organizades en xullo? Hai que dicir que hai dous puntos de vista sobre o software libre: o de free - gratis, que é o que pode preocupar a algunha administración, (sae máis barata) e de free -coñecemento libre. Para min o máis importante no ensino é esta segunda opción, xa que co software libre pódese aprender máis, os rapaces teñen moitos exemplos onde aprender e non hai ocultación. Por outra banda hai que vencer o prexuízo de que os programas de software libre son peores que os propietarios. Co paso do tempo os programas estándares en moitos campos son software libre, Geogebra, R, Processing, Arduino, son programas ou hardware que non teñen competencia ningunha. En canto a como se utiliza, considero que Moodle e Drupal están perfectamente asentados no nosos centros e que o uso dos equipos Abalar presentan moitos inconvenientes, como son que a tecnoloxía avanza a pasos axigantados e o que pode ser interesante nun momento determinado un ano máis tarde é obsoleto. Hoxe seguramente apostariamos por tablets (en xeral, canto máis fácil de usar, máis se usará). Tampouco podemos obviar que non só o software libre, senón toda a tecnoloxía, implica un certo esforzo para o profesorado nun campo no que non só teñen que aprender e mellorar senón que, en moitos casos, obriga a cambiar o enfoque do ensino. Esa é a razón que nos leva a facer un congreso sobre ese tema. "Non só o software libre, senón toda a tecnoloxía, implica un certo esforzo para o profesorado nun campo no que non só teñen que aprender e mellorar senón que, en moitos casos, obriga a cambiar o enfoque do ensino" Neste congreso destacamos o que quizais non estea tan visible: a interdisciplinariedade, a utilización en diversas materias de recursos e programas que, en principio, semellan exclusivos dunha materia. Por exemplo, falando de Arduino, vaise tratar Arduino na arte e na música e mesmo o relator é un artista, non un tecnólogo, Arduino para medir experimentos físicos e químicos, Arduino na Matemática das gráficas de representación deses experimentos, e naturalmente Arduino na electrónica, na programación ou na domótica. Así un coñecemento que en principio semella exclusivo de tecnoloxía, convértese en centro dun mundo que si lle interesa ao noso alumnado, aos nosos rapaces. Promovemos ademais este punto de vista a través dun concurso, sensores, que se fallará no día da ciencia en galego 2014. Ademais diso, o que busque os temas mais tradicionais das TIC no ensino tamén o atoparán: youtube, exelearning, cursos de R, etc Como é a reacción dos rapaces e rapazas que participan no concurso de robótica? Con que impresión rematan o proceso? A verdade é que sorprende de ano en ano a adición e adicción de todo o alumnado a ese concurso, polo que de feito non puidemos acoller a todos os centros solicitantes. Eu penso que o seu éxito baséase en que é un concurso de robótica para todos: a organización é a facilitadora da aprendizaxe deles máis que xuíz "celeste". É un concurso no que se aprende. Concursan e os que saben máis ou tomaron mellor as notas, gañan, pero todos entenden que o seu obxectivo é aprender e que cada pinga de aprendizaxe aumenta a súa bagaxe. Que os alumnos escollan Tecnoloxía de 1º de Bacharelato para que a profesora os volva a levar ao concurso indica o seu impacto. "É un concurso de robótica para todos: a organización é a facilitadora da aprendizaxe deles máis que xuíz celeste. É un concurso no que se aprende" Realmente a Robótica é unha das ferramentas estrelas da estratexia STEM de interesar e facer máis accesible a todos a Ciencia, a Tecnoloxía, a Enxeñería e as Matemáticas. Como o seu nome indica, a tendencia é a un ensino interdisciplinar en que unhas ferramentas tiren por outras: se a roda do robot ten de diámetro d, que valor de xiro tes que poñer se... son problemas que nin notan que llos poñemos no medio do concurso. Pero están facendo matemáticas, ademais, aprenden a programar e, sobre todo, asómbranse de que os seus sinxelos programas son ordes para un trebello mecánico. "O descubrimento de novas tecnoloxías como a fotografía fai que o concepto de pintura cambie. Que tipo de arte mutante vai crear a nanotecnoloxía?" A ciencia tamén pode ser arte, verdade? Ben, teñen unha vida moi entrelazada. Desde logo a arte é moi dependente da tecnoloxía con que se fai, xa falemos das impresoras 3d, facer banda deseñada con programas ou sen eles, ou da música. O descubrimento de novas tecnoloxías como a fotografía fai que o concepto de pintura cambie. Que tipo de arte mutante vai crear a nanotecnoloxía?... Pero, contestando á pregunta, a perspectiva, os modelos matemáticos das universidades de principios do século XX que foron vistos como obxectos artísticos; a química dos pigmentos, as xeometrías non euclídeas plasmadas por Escher, ata a impronta da cuarta dimensión no cubismo, os fractais ou as novelas de misterio científicos son ciencia e arte. Na exposición Arte e Ciencia que poñeremos no MUPEGA en novembro 2014 poderanse ver algunhas desas relacións de arte e ciencia como a fórmula dun artesonado da casa de contratación en Sevilla, o fullereno e Leonardo da Vinci, a ciencia na arte castrexa galega e moitas outras. Cres que os investigadores son quen de comunicar axeitadamente a importancia do seu traballo? Non, e ese é un defecto na formación científica que debería mellorarse e inflúe na capacidade para a divulgación. "A desculpa son os recortes, pero máis recortes ten Portugal e non recortaron en I+D. No futuro haberá que partir de cero, volvendo ao 2010, volvendo a empezar. Mentres, unha xeración perdida" Que consecuencias están a ter os recortes en I+D en Galicia? Que consecuencias terán no futuro? En que áreas están afectando máis negativamente? A desculpa son os recortes, pero máis recortes ten Portugal e non recortaron en I+D. As consecuencias son claras, emigración e diáspora de elites científicas galegas, a non existencia de empresas emerxentes galegas baseadas na ciencia e na tecnoloxía e mantemento do status quo. No futuro haberá que partir de cero, volvendo ao 2010, volvendo a empezar. Mentres, unha xeración perdida. As áreas nas que incide máis son as que estaban mellor encamiñadas.


Summary: O próximo 16 de decembro reunirase en Viena a Comisión Conxunta para a Implementación do Plan Integral de Acción Conxunta (PIAC), que fai o seguimento do acordo nuclear.

A UE quere atraer os EUA de novo ao pacto nuclear co Irán aproveitando a chegada de Joe Biden á Casa Branca, ao tempo que procura conseguir que Teherán se comprometa co cumprimento total do acordo. Así o expresou o seu Alto Representante para Política Exterior, Josep Borrell, ao ser preguntado polo acordo nuclear iraniano nun acto canda aos seus predecesores no cargo Federica Mogherini e Javier Solana. "Estivemos a tentar manter o pacto vivo este ano e estivemos unidos os europeos con este fin. Agardo que poidamos conseguir que os EUA e o Irán volvan ao pacto", declarou. Borrell puxo o acento en que o acordo é moi importante para a seguridade da UE e para dar estabilidade á rexión e que, sen el, Irán xa sería unha potencia nuclear. Para reavivar o acordo, a UE aposta por promover o comercio co Irán, o aliciente para que Teherán respecte o acordo. "Imos facer o que poidamos para facer deste acordo un provedor de seguridade para a rexión", sinalou, recordando que o próximo 16 de decembro se reunirá en Viena a Comisión Conxunta para a Implementación do Plan Integral de Acción Conxunta (PIAC), que fai o seguimento deste acordo. Asasinato de Fakhrizadeh Despois de que o asasinato de Mohsen Fakhrizadeh, o científico máis relevante do programa nuclear iraniano, sacudise as perspectivas de futuro do acordo, o representante comunitario de Asuntos Exteriores cargou contra o que considera un "acto criminal". "Foi un asasinato. Isto é un acto criminal. Hai que chamar as cousas polo seu nome", reprendeu o xefe da diplomacia da UE. "Esta non é a forma de liquidar os problemas. Non imos evitar que o Irán desenvolva o seu potencial nuclear matando os seus expertos nucleares", apuntou Borrell.


Summary: Nunha entrevista á radio pública catalá, Artur Mas afirmou que unha maioría "non moi folgada" apostaría pola independencia. O presidente da Generalitat queixouse da estratéxia de "asfixia" financeira que impón o Estado español.

O presidente da Generalitat asegurou nunha entrevista concedida a Catalunya Ràdio que o resultado nun referendo pola independencia "se se fixera agora" sería o si "aínda que non moi folgado". Artur Mas falou tamén do texto da pregunta dese referendo e comentou que "ten que ser clara" e deixou aberta a porta a que sexan varias "como propuxeron os escoceses". Sobre a data de celebración, confirmou que sería en 2014 "sen amarrarnos de mans e pés a unha data". "Se non facemos o noso camiño, o noso futuro é disolvernos" Noutro momento da entrevista, o presidente referiuse á imposibilidade de dar volta atrás no proceso soberanista "chegamos á conclusión de que se non facemos o noso camiño o noso futuro é disolvernos". A preguntas do xornalista, Artur Mas denunciou a "estratexia de asfixia fiannceira" que lles aplica o Estado español e asegurou que o goberno de Madrid pon "contra as cordas" aos gobernos autonómicos. Tamén falou da posíbel unidade para aprobar a declaración de soberanía e chamou ao PSC "para que se sume ao consenso e non estea co PP e Ciutadans". Imaxe: Gobern Generalitat


Summary: Marcos Abalde e Lina Pérez gaharam os prémios de Teatro Radiofónico do Diário Cultural con duas peças sobre a opressão na sociedade actual. Lina Pérez: "Os pactos de dinheiro por mamadas não só acontecem numa rua marxinal"

Lina Pérez: "Os pactos de dinheiro por mamadas não só acontecem numa rua marxinal" Umha instantânea deste tempo: um sistema económico que nos conduze à morte social -com o desemprego- e à morte física -com a exploraçom laboral-. Deste jeito define, em poucas palavras, o dramaturgo e poeta Marcos Abalde a peça com a que ganhou o XI Premio Diario Cultural de Teatro Radiofónico, Psicofonías. A dramaturga Lina Pérez levou o premio do Público, escolhido pelos ouvintes, por Alianzas. Mas, além da coincidência no reconhecimento, ambos autores comfluem na sua opção por um tipo de teatro, o que Abalde chama "teatro-sabotagem". Que se nega a ser amável com a opressão. Escreveste Psicofonías já para apresentar ao prêmio, adaptaste algo que tinhas feito...? Escrevim-na pensando nas condiçons do prémio e também na audiência da rádio. O texto é uma conversa de um casal. Vai frio. Ela volta ao trabalho antes de recuperar-se de algo que lhe aconteceu. Ele está no desemprego. Nada mais começar a ler, sabemos que fala de violência, da do mundo laboral: que exclui a uns e que trata a outros coma objectos, coma peças de uma máquina que só pode funcionar engolindo-os. Era o teu objectivo falar desse tipo de violência? Por que? Por que o frio? A friagem da exclusom. A violência que arrepia. O mundo é bem hostil para as pessoas que vendemos a nossa força de trabalho. A peça está inspirada numha história real que aconteceu no hospital da Corunha em julho de 2012. Umha trabalhadora, obrigada a incorporar-se dumha baixa, acabou tirando-se do noveno andar. Ele dedica-se às psicofonías. Por momentos, poderia parecer até cómico. -As psicofonías de Pondal em São Amaro, por exemplo-. Mas não o é. É como um ponto absurdo que sublinha o absurdo de uma situação social -e política-. Era o objectivo? É dizer, por que o das psicofonías? Umha noite no programa da Rádio Galega que trata destes assuntos puxerom umhas psicofonias realizadas no castelo de Doiras, em Cervantes. De maneira surpreendente os defuntinhos falavam espanhol. Sonho com o dia em que, em vez de dedicar programas de rádio e televisom ao mundo do paranormal, lho dediquem a divulgar os clássicos da emancipaçom: Marx, Luise Michel, Kropotkine, Simone de Beauvoir, Lenine, Angela Davis, Frantz Fanon, Silvia Federici ou Castelao. Talvez as nossas filhas vejam como as livrarias substituem a seçom de Autoajuda pela de Ajuda mútua. "Sonho com o dia em que, em vez de dedicar programas de rádio e televisom ao mundo do paranormal, lho dediquem a divulgar os clássicos da emancipaçom" Ela não quer ser vítima e não se queixa por ter que voltar ao trabalho. Ele não quer ficar só. Não sabemos case nada mais, mas sim parecem precisar-se um ao outro num lugar hostil. Como é a relação entre eles? O casal como um pequeno reduto que nom pode conter a barbárie. Procura ser umha instantânea deste tempo: um sistema económico que nos conduze à morte social (com o desemprego) e à morte física (com a exploraçom laboral). Umha banda de psicopatas impom esta quotidianidade terrorífica. Para eles, nós pertencemos a umha categoria fora do humano. "É um sistema económico que nos conduze à morte social, com o desemprego, e à morte física, com a exploraçom laboral" Mas a história acontece de um modo inesperado, que confirma, se calhar, que a violência que ela está a enfrentar era demasiada para não acabar com ela. Mais uma vez, temos que imaginar que lhe acontece à personagem dela... Por que essas maiores elipses na história dela? Por que esse desfecho? Suponho que em situaçons extremas quem cala é quem mais tem que dizer. A dor é tam grande que nom se consegue verbalizar. Rara vez essas vozes topam um espaço seguro onde emergir. A conclusão que posso tirar é que fala da opressão como todos os teus livros: os poemarios e as peças de teatro. Dizias numa entrevista anterior que a opressão era o tema que urgia resolver e que não podíamos cair no fatalismo. Este último texto teu não deixa, porém, muito lugar para a esperança. Ou sim? Pode que tenhas razom e o texto seja efetista, cheio de fatalismo, sem esperança. Humilde excrescência do mundo que me tocou viver. Peça "bien faite" no pior sentido da palavra. Infelizmente há becos sem saída, pontos sem retorno. Mostrar estas vidas atrapadas pode fazer-nos reagir. Italo Calvino fai umha reflexom que me reconforta. Ele assumia que morávamos no inferno. Por isso era fundamental procurar e saber reconhecer quem e que, no meio do inferno, nom era inferno e fazê-lo durar e dar-lhe espaço. Enfim, dedico a obra a todas as trabalhadoras precárias, empobrecidas e exiliadas da minha geraçom. Eu reconheço nelas essa esperança. "Dedico a obra a todas as trabalhadoras precárias, empobrecidas e exiliadas da minha geraçom. Eu reconheço nelas essa esperança" Ao preparar esta entrevista lembrava o teu texto Wellcome to Lampedusa, no que os refugiados de guerra são considerados culpáveis de terem fome e sede. É inevitável relacioná-lo com o que está a passar agora com os refugiados sírios. Mas é o mesmo que estava a passar há já muitos anos -aquele texto era de 2011-. Por que pode resultar tão actual este texto agora? Lampedusa também está em Oenach, junto a muitos outros oprimidos da História. Nom sei se hoje é mais atual. Desconheço o momento da história onde a gente nom foi escravizada, massacrada ou expulsa da sua terra. Se calhar, antes da invençom da propriedade privada. Parto dumha conviçom profunda: Todos os trabalhadores e trabalhadoras do mundo som as minhas irmás. Para qualquer meio de comunicaçom empresarial, esta afirmaçom é própria dum demente. O colonialismo leva séculos existindo e condenando à morte e à miséria milhares de pessoas. Enquanto o Mediterráneo se converte numha imensa fossa comum, nos governos o único que cresce é o cinismo. Precisamos decolonizar os nossos olhares. "Desconheço o momento da história onde a gente nom foi escravizada, massacrada ou expulsa da sua terra" Em Exhumación falava-se também já muito de dominaçao de classe. A "utopia burguesa do Apartheid", da que também pode haver bastante em Psicofonías. Numa conversa anterior comentaras, a respeito disto, que "viver num país oprimido põem-te uns óculos emancipadores muito potentes". Podes explicar isto? Um exemplo: Para mim, Ferrol é a cidade mais galega da Galiza. Ali vê-se a contradiçom irresolúvel entre o projeto de espólio espanhol e as condiçons materiais de existência do conjunto da populaçom. Em Ferrol como no resto da Galiza, o Reino da Espanha impede o mais básico: o direito à vida. Qualquer de nós sofre na própria carne o espólio ao que a Galiza está submetida. Afeta todos os sectores: leite, pesca, energia, construçom naval, emigraçom, extermínio cultural. Sem um controlo democrático da economia nom há democracia. A Galiza é um povo apátrida. Para sobreviver precisa dum Estado. Os diferentes processos de emancipaçom dialogam, solidarizam-se, nutrem-se entre si. O reconhecimento da própria vulnerabilidade favorece um maior compromisso ético. Neste sentido, a Galiza é umha célula de universalidade. "Qualquer de nós sofre na própria carne o espólio ao que a Galiza está submetida" Acho que as tuas peças seguem sem ser levadas a cena. Se calhar também não é algo que te preocupe muito... Mas sim que, as vezes, gostavamos de ver na cena galega mais teatro social coma o teu. O que tu chamaste "teatro-sabotagem". Pensas que há algo que pode estar a freá-lo? -Este tipo de teatro, quero dizer-. O teatro é um indicador da saúde democrática dum povo. O atual governo da Xunta fai todo o possível para que esteja numha situaçom agónica. A mim encantaria-me ver umha peça minha no teatro. Ironicamente esta entrevista vai ser mais lida do que qualquer texto assinado por mim. Vem-me à mente: As do peixe de Candido Pazó ou Eroski Paraíso de Chévere. Duas obras magníficas que nom tenhem vocaçom de estupefaciente.


Summary: Foi ratificado por 'aclamación', o que provocou o voto en contra do exalcalde de Cedeira, disconforme con ese procedemento

Pachi Vázquez será o candidato do PSdeG-PSOE á Xunta da Galiza ao ser ratificado este 1 de setembro polo Consello Nacional d@s socialistas galeg@s. A fratificación fíxose por 'aclamación' dos presentes, e non por votación, o que xerou a disconformidade do ex alcalde de Cedeira, que pediu que quedase constancia da súa oposición a ese procedemento. Vázquez, que estivo apoiado por Rubalcaba, secretario xeral do PSOE, centrou o seu discurso en criticar o mandato de Feijóo, que calificou de nefasto para Galiza, alén de esbozar as liñas mestras do prograa dos socialistas, que se basearían na defensa do autogoberno galego e en desenvolver medidas contra a crise. O socialista tamén anunciou que retiraría o decreto de Feijóo sobre o galego e que poría fin aos concertos con colexios que segregan por sexos.


Summary: O colectivo ecoloxista pon o foco no inzamento de proxectos eólicos por todo o territorio e os "recortes" na normativa ambiental por parte da Xunta.

Para a Asociación para a Defensa Ecolóxica da Galiza (Adega), o xa rematado 2021 foi "o ano da oficialización do espolio do territorio galego a prol dun fraudulento interese xeral e dunha falsa transición 'ecolóxica' non participada pola sociedade, baseada no sacrificio do medio ambiente e deseñada á vontade dos grandes lobbies económicos". Así o manifesta o colectivo no seu balance anual do estado do medio ambiente galego. Neste senso, apunta directamente á "grande industria enerxética, forestal e mineira", que, ao seu xuízo, "están a utilizar a escusa da transición verde para acaparar os fondos Next Generation" e, deste modo, "seguir esquilmando" os "xa escasos" recursos naturais do país. Adega pon o foco na "ofensiva eólica colonizadora" que se está a producir nos últimos meses co inzamento de proxectos de renovábeis por toda a Galiza: máis de 300 e unha potencia a instalar de 10 xigawatts (XW) en trámite. "En realidade, detrás está a cara máis agresiva do sistema capitalista: recupéranse vellas e rancias formas de ocupación colonialista, recórtanse abertamente dereitos democráticos e intensifícase a destrución do patrimonio natural e cultural sen importar o futuro", incide a entidade. Pola contra, as ecoloxistas salientan o xurdimento de numerosos e concorridos movementos veciñais contra o boom eólico. Cómpre salientar a manifestación nacional decorrida en Compostela o 5 de xuño ou as mobilizacións simultáneas en diferentes municipios do país o pasado 11 de decembro. "Máis recortes democráticos" Aliás, o colectivo lembra as recentes mudanzas lexislativas impulsadas polo Goberno de Alberto Núñez Feixoo, nomeadamente a aprobación a comezos de 2021 da Lei de simplificación administrativa. "Esta nova norma achanta aínda máis o camiño burocrático-administrativo das empresas depredadoras e redunda na redución dos prazos de exposición pública e no achicamento do dereito á participación pública da cidadanía, que xa encamiñara a Lei de fomento de iniciativas empresariais de 2017, deixando a veciñanza afectada e á sociedade galega en xeral nunha absoluta situación de desprotección fronte as ansias especulativas das empresas", manifestan desde Adega, que recorreu a norma ante a Valedora do Pobo por unha posíbel "vulneración de dereitos fundamentais". A "falsa moratoria eólica" Este 1 de xaneiro entrou en vigor a moratoria dun ano e medio aos novos proxectos eólicos que impulsou a Xunta ante o aluvión de parques que axexaban o territorio e superaban á propia Administración. "O resultado foi un 'chamada' que intensificou como nunca a eliminación de bosque autóctono e a proliferación de plantacións de eucalipto en Galiza, tanto legais como ilegais", sostén Adega. Rede Natura 2000 Por outra parte, Adega lamenta o "desleixo" da Xunta no que atinxe á protección de espazos naturais: "Dez anos despois da última proposta frustada de ampliación da Rede Natura, en 2021 non se produce nin un aceno de mudanza neste eido, malia á ameaza latente da UE de sancionar ao Estado español por non completar a Rede Natura 2000, a existencia de sentenzas xudiciais que advirten desta deficiencia, os expedientes de investigación iniciados na CE, ou pese a un cada vez máis crecente clamor popular que esixe unha rede galega decente e representativa de espazos naturais protexidos". Sentenza de Ence "2021 déixanos, cando menos, unha boa nova que só se pode atribuír á inesgotábel acción de defensa ecoloxista e social: a Audicencia Nacional anula [por terceira vez] a prórroga da concesión de ENCE en Pontevedra", celebran as ecoloxistas.


Summary: Os cortes nos subsidios de ferias a funcionar@s e pensionistas vulneran o estabelecido pola Constitución lusa. O tribunal tomba catro dos setes títulos que foran recorridos polos grupos da oposición e podería invalidar a asignación prevista polo goberno de Passos Coelho atinxindo 1.300 millóns de euros.

As dúbidas cérnense agora sobre o futuro do goberno portugués. O primeiro ministro luso, Passos Coelho convocou para este sábado un Consello de Ministros extraordinario e urxente. Segundo declarou o mandatario nos últimos días o ditame desfavorábel do Tribunal Constitucional --deseñados pola Troika de acordo coas disposicións recollidas no Pacto de Agresión-- podería motivar a demisión do primeiro ministro. A sentenza coñecida esta sexta feira invalida os cortes nos subsidios de ferias ao persoal público e pensionistas. Máis información mañá en Sermos Galiza


Summary: O extremo do CD Lugo, Sebas Moyano, quere "os tres puntos" contra a UD Ibiza no vindeiro partido que terá lugar esta fin de semana. Asegurouno en rolda prensa no Ángel Carro.

Tras unha xornada de descanso, onte tocou volver ao traballo no CD Lugo. Tamén foi a quenda para saber como está o vestiario albivermello e por ese motivo compareceu en rolda de prensa un dos seus xogadores, neste caso Sebas Moyano. Whalley, do Lugo, confía no efecto "Anxo Carro" para gañar ao Oviedo O extremo cordobés valorou a súa achega ao equipo durante este inicio da tempada e destacou a dinámica ascendente que está a mostrar o equipo desde o inicio do campionato. Após "agradecer á afección a elección como mellor xogador do partido contra o Real Oviedo" manifestou que, en realidade, "o traballo é conxunto" sempre. Análise da tempada e encontro coa UD Ibiza En relación á campaña que está a facer o equipo, sinalou que "tivemos altibaixos, pero a partir do primeiro encontro, crecemos". Por iso opina que "o balance é bo, a dinámica é positiva e creo que lle daremos continuidade". Por ese motivo, indicou que o cadro de xogadores do equipo están "contentos co noso traballo. Vese un CD Lugo que compite e estou seguro de que iso se reflectirá ao final de tempada". Sobre a saída deste domingo para xogar coa UD Ibiza, o futbolista sinalou que "é un bo equipo, con bos xogadores e seguro que o darán todo na súa casa. Mais queremos volver cos tres puntos de alá". O CD Lugo buscará ser forte na casa diante do Real Oviedo Lembrando o último partido no Ángel Carro, no que empataron sen goles diante do Real Oviedo, Moyano asegurou que daquela "saímos coas sensacións de que fixemos un bo traballo e tivemos moitas opcións de marcar". Por último, o cordobés quixo deixarlle unha mensaxe de recoñecemento a Hernán Pérez, o adestrador do CD Lugo. "Eu sempre estarei agradecido, xogue de titular ou de suplente. Sempre quero máis, mais estou moi contento co meu papel até o momento", concluíu nas súas declaracións.


Summary: O Festival Internacional Outono de Teatro (Fiot) de Carballo fai fronte á incerteza pandémica cunha edición en pausa, de 9 a 18 de outubro, que aposta con forza nas compañías galegas. Esta decisión, tan meditada, tomouse desde a absoluta consciencia de que un festival é "máis que unha programación".

O Festival Internacional Outono de Teatro (Fiot) de Carballo decidiu adiar a súa edición deste ano ante as incertezas e a inseguridade sanitaria da comarca xa a finais de agosto. Moitas das iniciativas que compoñen o evento, profundamente arraigadas na vila, non se podían levar a cabo, por exemplo aquelas que teñen a ver cos centros de ensino (Fiotiño) ou a famosa Rúa dos Contos. Sen todo isto, "non tiña sentido, non se trataba dun festival de teatro", resume Alberto Sueiro, o director, en conversa con Nós Diario. O sistema de subvencións públicas tampouco axudaba, pois estas "pecan dunha rixidez e inflexibilidade que dificultaba moito o traballo". Así, sen garantir o completo da programación, non se asegura a remuneración completa, polo que o risco era bastante alto nunha situación tan cambiante como a actual. Con todo, o festival optou por manter certas actividades no que deu en chamar Fiot en Pausa. Isto responde a un "compromiso co sector das artes escénicas da Galiza", para o que o propio evento significa un aliciente. "A esa cita non queriamos faltar nin darnos por vencidos", afirma Sueiro. É por iso que apostaron en manter as representacións das compañías galegas e aqueloutras propostas, como o Certame de Micro-escenas Metro Cadrado, que están encargadas e deseñadas exclusivamente para espazos de Carballo: "Non queriamos que ese esforzo se perdese". Compromiso co sector Na axenda dos próximos días atópanse obras de profesionais tan consolidadas como Chévere (Curva España) ou Sarabela (A lingua das bolboretas), coa vontade achegar ao público a enorme calidade do noso teatro. E visita por fin a capital bergantiñá Liberto, de Rebordelos, peza que estivo a piques de estrearse alí. Represéntase por vez primeira A xente 2.0, de Amorodos Producións, unha obra de rigorosa actualidade que ten á cabeza unha parella artística abondo consolidada: María Vázquez e Víctor Duplá. A realidade social e o momento que estamos a vivir impulsaron a pór en escena esta adaptación que trata o malestar colectivo, a tensión social e a capacidade do grupo para organizarse e transformar a contorna. Smartphone Asociada á propia creación impulsada polo festival atoparemos un dos pratos fortes deste Fiot en Pausa. Trátase de A lúa, válvula de spray, en colaboración co Lidiss (Laboratorio de Investigación en Innovación Social e Cultural Sostíbel). "Levamos tempo intentando explorar novas vías", explica Sueiro. E neste senso arriscan coa teima de acudir a un "inimigo declarado do teatro convencional" como é o teléfono móbil. "Prohíbese expresamente nas representacións cando é un aparato imprescindíbel na vida das persoas. Queriamos facer que tivesen un espazo común a partir dunha función na que o smartphone serve de vehículo", engade. Ante o escenario real dos murais que ateigan Carballo, desenvólvese unha obra con dramaturxia de Rosalía Fernández Rial, recoñecida voz poética de orixe carballesa, e dirección dun dos grandes do xénero como Quico Cadaval. Esta ficción sonora en forma dun espectáculo itinerante bebe do podcast que escoitamos desde o móbil, onde recoñecemos un elenco propio dunha función convencional (Melania Cruz, Santi Romay e María Roja). "O que muda é a convención", di Sueiro. De lonxe Aínda que a peza vén de antes da pandemia, coa acelerada entrada das tecnoloxías parece coller mesmo novas lecturas. Serviu en certo modo de catalizador para un programa marcado pola advertencia "formato non convencional", noutras experimentacións como a da performance agochada tras a figura de Emma Santos, Live. Todo isto coa máxima en mente de que o festival "ten que ofrecer unha utilidade que supere a propia programación". "Levamos moito tempo pensando que estamos a entrar no segundo cuarto do século XXI", comenta Lueiro. O teatro, en crise os últimos 200 anos (ou desde sempre como brinca o director), tivo que enfrontar coa chegada do cinema ou da televisión unha sorte de competencia que se entendeu case como "teatro enlatado", mais as tecnoloxías móbiles propoñen "unha maneira de vivir diferente", de entender a realidade e o mundo que enchoupa todas as dimensións. Por iso a arte debe aprender a inserilas, utilizalas, negocialas. Tamén pensalas, sempre desde a proba, no laboratorio, facendo do erro bandeira. Mais nesas mudanzas o teatro mantén a súa función. O mundo está sempre en cambio, pero "a esencia da humanidade" aglutínase nas mesmas paixóns, sentimentos e pulsións que o atravesan do grecorromano ao contemporáneo. "As preocupacións non mudaron tanto e o teatro segue a enfrontar a realidade con representacións que nos removan por dentro", conclúe Sueiro.


Summary: A coordinadora da Plataforma Casalonga Limpa de Residuos mantivo na noite da terza feira unha reunión tras detectar, durante a xornada, o inicio do baleirado da lagoa da canteira, pertencente ao municipio de Teo, e acordou presentar denuncia contra a directora de Augas de Galiza polo "delito ambiental" derivado da autorización deses traballos.

A plataforma veciñal lembra que a autorización para o baleirado da lagoa ten máis de dez anos, "e a situación da canteira cambiou de forma radical", expón a portavoz da plataforma, Norma Pillado, quen considera unha "neglixencia" que o ente autonómico permitira o baleirado sen facer un estudo previo. Como advirte, o hábitat acolle hoxe na súa flora e fauna unha serie de especies exóticas invasoras, como carpas, "uns peixes que non poden soltarse en ríos nin lagos", ou herba da Pampa, altamente invasora, que se poden estender pola operación de baleirado. "Temos probas de que as carpas están marchando xa e isto é unha contaminación biolóxica, polo que entendemos que se está producindo un delito ambiental", alerta, e sinala o presidente de Augas como "o responsable último de que se autorizara a vertedura". A denuncia súmase á interposta perante o Seprona pola asociación ecoloxista Adega, quen reclama paralización inmediata da actuación na lagoa e que o espazo sexa restaurado "conforme a solución ambiental que proporciona a actual situación de rexeneración natural, conservando as lagoas". "Queremos que Augas de Galiza paralice os traballos, porque xa sabemos o que supoñen, o inicio da actuación de Toysal", denuncia a portavoz da plataforma de Casalonga, en alusión ao proxecto de restauración da empresa, que segundo advirte a veciñanza agocha a creación dun vertedoiro de residuos. Considera ademais que as consecuencias ambientais do baleirado serán irreversíbeis para a flora e a fauna. Tamén, Pillado sinala que tanto a plataforma como o propio Concello de Teo solicitaron no seu momento á dirección xeral de Enerxía e Minas a paralización cautelar da actividade da empresa Toysal na canteira até que non se resolva o expediente de caducidade. "pero non tivemos resposta". Segundo avanza, o próximo paso da plataforma será trasladar a denuncia ao presidente de Augas de Galiza perante a dirección xeral de Medio Ambiente e o Concello, para que teñan coñecemento, e non descarta máis medidas. Nota: Esta información foi modificada para puntuaqlizar que a denuncia será contra a directora de Augas de Galiza e non contra o presidente, como se informou nun primeiro momento.


Summary: A solicitude de excarceración do líder do Partido dos Traballadores baséase na decisión adoptada esta quinta feira, 7 de novembro, polo Tribunal Supremo.

A defensa de Luiz Inácio Lula da Silva solicitará á xustiza a liberdade «inmediata» do ex presidente brasileiro despois de conversar con el esta sexta feira, 8 de novembro, no cárcere onde está preso desde abril de 2018 por corrupción e branqueo de capitais. A petición de excarceración baséase na decisión adoptada esta quinta feira polo Tribunal Supremo do Brasil (STF), que determinou que a prisión dunha persoa condenada soamente en segunda instancia é inconstitucional. A decisión, con todo, non é automática. A xuíza Carolina Lebbos podería ordenar a prisión preventiva do ex presidente se o fiscal a solicita e considera que existe risco de fuga do acusado. Non hai unha data límite estabelecida por lei para que se manifeste. Xira de Lula após a excarceración De acordo coas informacións de O Globo, así sexa liberado Lula ten previsto viaxar por todo o país para fortalecer a oposición ao Goberno de Jair Bolsonaro, e tamén unha rolda internacional para se reunir con persoeiros que se pronunciaron en contra do seu arresto. Con todo, o primeiro acto do líder do Partido dos Traballadores tras ser liberado, será en Curitiba, fronte á Superintendencia da Policía Federal, onde está preso, para render homenaxe aos seus seguidores que permaneceron no lugar durante un ano e sete meses.


Summary: A importancia do monte galego vai alén do simple aspecto produtivo-económico. É o concepto de valor "social" ao que o Estado vén de poñer unha cifra. Falamos disto no Sermos Galiza 232, á venda nos quiosques e na loxa. Eis un extracto da reportaxe.

O valor social do monte galego supera os 1.131 millóns de euros. É a cuantificación que persoas expertas fan no Inventario Forestal do Ministerio de Agricultura e Pesca a respeito dos aspectos máis dificilmente cuantificábeis – até o de agora- do noso monte. Mais tamén os máis importantes. Cuestións como a captura de dióxido de carbono – fundamental para reducir as emisións de CO2 e paliar o efecto invernadoiroo control da erosión ou a provisión de auga. Falamos, que fique claro, do valor social do monte, non do valor venal, é dicir, aquel importe monetario que se tería pola venda de bens materiais. Unha cifra esta tamén grande no caso do monte galego. Por exemplo, só en fixación de carbono o monte galego representa 500 millóns de euros, o que supón uns 260 euros por hectárea. O valor da madeira producida é de 105 euros por Ha. Que podemos concluír? Pois, como indica a Organización de Comunidades de Montes, que "a madeira galega vale máis en pé que cortada". Socialmente, e con estas contas na man, non hai dúbida. [Podes ler a reportaxe íntegra no Sermos Galiza 232, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Ás 11 da mañá realizaranse concentracións simultáneas.

A Plataforma galega en defensa da universidade pública convoca a cidadanía para esta terza feira, 11 de febreiro, a amosar o seu rexeitamento contra o proxecto de lei que permitirá a creación da primeira entidade privada deste tipo na Galiza, unha iniciativa "promovida por Abanca e que conta co respaldo da Xunta de Feixoo". Nas concentracións pedirase a paralización do proxecto lexislativo que vai permitir a creación da Universidade Intercontinental da Empresa "sen apenas coñecerse cales van ser as intencións dos seus promotores en canto a oferta formativa". Ademais da asistencia ás concentracións de mañá segue activa a posibilidade de adherirse tanto a nivel individual como colectivo á Plataforma no blogue blogue da Plataforma. A Plataforma, composta inicialmente polas tres organizacións sindicais con representación nas tres universidades galegas (CIG, CCOO e UGT), así como polas organizacións estudantís Erguer, Anega, Acción Universitaria e Sindicato de Estudantes, levará a cabo a primeira mobilización contra este proxecto. Recentemente tamén se adheriron á Plataforma as seguintes organizacións e entidades: Traballadores Galegos da Universidade (TGU), A Trabe Colectivo Nacionalista do PAS da USC, COonfederación Anpas Galegas, Bloque Nacionalista Galego, Grupo Común da Esquerda, Galiza Nova e Briga. Lugar das concentracións Santiago Reitoría da USC Lugo Biblioteca Intercentros A Coruña Facultade de Informática Ferrol Vicerreitoría Ferrol Vigo Reitoría da UVigo Pontevedra Facultade de Ciencias Sociais


Summary: O Festival Internacional Outono de Teatro (FIOT) de Carballo acolle esta sexta feira 14 de outubro a estrea absoluta de O Tolleito de Inishmaan, unha obra de Martin McDonaugh adaptada e dirixida por Cándido Pazó.

O Tolleito de Inishmaan, a versión moderna dun clásico universal de grande éxito, obra do dramaturgo irlandés Martin McDonaugh, chega esta sexta feira ao teatro galego da man de Cándido Pazó no FIOT de Carballo, que acollerá a estrea absoluta da peza con dous pases. Trátase dunha historia entrañábel e sorprendente que discorre nunha pequena illa irlandesa –mais que podería ser calquera aldea galega-, na cal conviven de forma illada diversas persoas, entre elas un eivado que só procura ser amado e valorado como calquera. Un espectáculo de grande formato que debuxa unha paisaxe humana complexa cun elenco conformado por oito extraordinarios actores e actrices como o son Evaristo Calvo, Ana Santos, Ricardo de Barreiro, María Roja, Luis Iglesia, Santi Romay, Marcos Pereiro e Susana Dans. Unha comedia negra que destaca pola súa insólita forza dramática. Antes da estrea absoluta, as persoas espectadoras tiveron a oportunidade de manter unha conversa cos intérpretes de O Tolleito de Inishmaan, unha cita que decorreu na quinta feira 13 de outubro, dentro do ciclo "Café con" do FIOT. O Tolleito de Inishmaan é o primeiro espectáculo que presenta a compañía Contraproducións, unha coprodución do FIOT. Con esta estrea dáse así comezo a unha xira que arranca en Carballo e que os levará nos seguintes días polo Barco de Valdeorras (21 de outubro), Muros (22 de outubro), Oleiros (29 de outubro) e Noia (12 de novembro).


Summary: O presidente da Xunta non comparece dende o escándalo polas fotos co narcotraficante Marcial Dorado. O PP evitou que tivese que dar explicacións sobre a trama Zeta, sobre "o suposto financiamento ilegal do PP" ou a respecto das caixas, o naval ou o paro, entre outros asuntos

O pasado mércores o presidente da Xunta aseguraba, tras tres horas e media de xuntanza co secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, que está disposto a comparecer no Parlamento "todas as veces que se queira" sobre os casos de presunta corrupción ou sobre calquera outro tema. Facíao apenas vinte e catro horas despois de que o PP fixese valer a súa maioría absoluta na Xunta de Portavoces da Cámara para vetar, precisamente, as solicitudes de comparencia do presidente a respecto da trama Zeta. A súa aseveración chegaba tras a negativa de Besteiro a asinar pacto ningún co líder conservador sen que este ofrecese antes "explicacións" sobre os casos que afectan ao seu partido. Chegaba, tamén, despois de 43 negativas a comparecer na Cámara no que vai de lexislatura. A última vez que, ata o momento, Feijóo accedeu a comparecer na Cámara á marxe das sesións ordinarias e obrigatorias -a sesión de control e o debate de política xeral- foi o 10 de abril de 2013. Daquela, os conservadores deron en ceder ante a extraordinaria polémica xerada pola publicación en El País das fotografías do presidente co narcotraficante Marcial Dorado, datadas no verán de 1995, cando Feijóo dirixía o Servizo Galego de Saúde. Contra todo prognóstico o PP aceptou as solicitudes que presentara o PSdeG, por unha banda, e AGE e BNG, pola outra, e acudiu a comparecer. Feijóo non comparece dende o escándalo polas fotos de Marcial Dorado Cando se produciu a comparecencia sobre as fotos con Dorado xa pasaran dous anos, sete meses e unha semana dende que o presidente subira á tribuna parlamentaria por última vez para abordar algún asunto de xeito monográfico. Non o facía dende o 20 de xullo de 2010, no seu primeiro mandato á fronte da Xunta. Nesa primeira etapa Feijóo chegou a comparecer en seis ocasións, todas elas para tratar diferentes aspectos da xestión do Goberno central que presidía José Luis Rodríguez Zapatero. Unha corentena de vetos Así as cousas, unha vez restada a excepción vinculada a Marcial Dorado, restan un total de 43 solicitudes de comparecencia que, dende as eleccións de 2012, bateron contra a maioría absoluta do PP. Un total de 39 destes bloqueos foron a comparecencias solicitadas polo PSdeG, único grupo con escanos dabondo para solicitalas en solitario. Ademais, foron rexeitadas tamén tres solicitudes conxuntas de AGE e BNG e unha máis asinada polos tres grupos da oposición, que a formularon en marzo de 2013 para pedir contas, precisamente, polos casos de presunta corrupción que afectaban ao PP. O PP evitou que o presidente comparecese sobre "o suposto financiamento ilegal do PP", sobre Novagalicia Banco, o naval ou o paro, entre outros asuntos O abano de temas sobre os que o PP e o Goberno se negaron a que Feijóo respondese é amplo. O último rexeitamento, desta semana, foi sobre o caso Zeta e os inmediatamente anteriores estaban relacionados coas supostas irregularidades nas antigas caixas galegas e co desprazamento da construción de parte dos floteis de Pemex a Cádiz. Nos últimos tempos Feijóo tamén se negou a comparecer "sobre o suposto financiamento ilegal do PP", a respecto da xestión dos fondos europeos para Galicia, sobre o dique flotante de Ferrol, o desemprego, a reforma fiscal que prepara o Goberno central ou as súas viaxes institucionais. Igual sorte correron as solicitudes coas que a oposición pretendía que o presidente falase sobre a venda de Novagalicia Banco, a respecto da seguridade na rede ferroviaria tras o accidente de Angrois ou sobre a "ocultación de información" vinculada aos contratos da Xunta con empresas ligadas a Marcial Dorado. Asemade, o titular da Xunta tampouco compareceu para falar sobre a estafa das preferentes ou o plan eólico. Deste xeito, socialistas, Alternativa e Bloque téñense que conformar cos poucos minutos que, cada dúas semanas, conforman a sesión de control.


Summary: Con 299 votos negativos, 47 positivos e unha abstención, o Congreso rexeita a petición do Parlament para celebrar un referendo consultivo sobre a independencia. Populares e socialistas únense na súa defensa da Carta Magna e ofrecen, con diferente énfase, a súa reforma como única alternativa

O debate sobre o dereito a decidir de Cataluña chegou ao Congreso precedido dun spoiler con detalles como que o 84% da Cámara ía dicir que non ao si do Parlament. Coñecido o resultado da votación moito antes da fin da sesión, o debate centrouse no estilo para matizar as posicións coñecidas dos dous bandos. Sete horas despois de empezar o debate, a proposta foi rexeitada por 299 votos. Outros 47 apoiárona e deuse unha soa abstención. PP e PSOE aplaudíronse entre si para pechar todas as portas ao referendo catalán e incluso o grupo popular admitiu que lle gustara o discurso de Rubalcaba, que recibiu o apoio dalgún dos seus deputados. Rajoy asegura que "a democracia non está por riba da lei" e Rubalcaba aposta por unha reforma profunda da Constitución Os propoñentes, CiU, ERC e ICV, insistiron en pedir a consulta para que os cataláns decidan o 9 de novembro independizarse ou non. Mariano Rajoy puxo a Constitución como barreira e ofreceu coa boca pequena reformala, aínda que sen asegurar que estivese de acordo con esa teórica reforma. Mentres tanto, "a democracia non está por riba da lei", dixo. Alfredo Pérez Rubalcaba, moi interesado é desmarcarse do PP a pesar de coincidir no sentido do seu voto, propuxo sentar a negociar unha reforma profunda da Carta Magna "para seguir xuntos" e defendeu o federalismo como solución global. A gama de apostas polo si da primeira parte do debate foi desde o ton historicista de Jordi Turull (CiU) ao discurso sentimental dunha Marta Rovira que se confesou "feliz", falou de "abrazos" e á que en ocasións se puido ver dominada pola emoción. Antes de subir á tribuna, achegouse ao escano de Rajoy para estreitarlle a man. O xesto pillou tan desprevida a Soraya Sáenz de Santamaría que aínda tardaron uns segundos en tender a súa. Jordi Turull (CiU): "Se se quere, pódese" Turull empezou o seu tempo de palabra armado de argumentos históricos como a antigüidade de Cataluña, de forma moi similar a cando Rajoy argumenta que España "é unha das nacións máis antigas do mundo". A súa sentenza de que "se se quere, pódese" facer posible a consulta veu acompañada do aviso de que non se renderán porque teñen "outras vías" para logralo, incluída unhas eleccións adiantadas e plebiscitarias. A desafección é en Cataluña "non sentir a España do noso lado", di ERC Rovira tirou de sentimentos para defender que a desafección é en Cataluña "non sentir a España do noso lado". Na súa exposición houbo oco para a queixa pola falta de investimentos: "Queremos un Estado que invista en trens cargados de oportunidades e emprego". Herrera (ICV) reprocha ao PP as súas firmas contra o Estatut Joan Herrera subiu á tribuna coa soltura da súa experiencia como deputado. E, desde ela, falou con claridade sobre a caducidade do modelo político e a falta de visión dos dous grandes partidos "para entender a plurinacionalidade do Estado". Herrera acusounos de "estar a dinamitar o pacto constitucional" e anticipouse ás expresións de agarimo e admiración por Cataluña que Rajoy ía expresar despois para botarlle á cara a recollida de sinaturas que o PP impulsou contra o Estatut. Herrera lembroulles que iniciativas como esas si "rompen España". Rajoy: "Eu creo en Cataluña máis que vostedes" Na súa quenda de palabra, Rajoy referiuse indirectamente á ausencia de Artur Mas, "escoitamos a todos agás a aqueles que non quixeron vir". E definiu a Carta Magna como "un testamento" que impide a consulta e a petición como "un proxecto de ruptura". As súas bases foron o recordo do gran nivel de autogoberno, "teñen vostedes moitas competencias" e o máis agoreiro sobre as consecuencias económicas da independencia, aínda que iso non lle impediu afirmar, tras desculparse pola v"aidade": "Eu creo en Cataluña máis que vostedes". Rajoy ve a Constitución como "un testamento" que impide a consulta e a petición como "un proxecto de ruptura" Se Cataluña ten un gran autogoberno é grazas ao PSOE, veu lembrar Alfredo Pérez Rubalcaba antes de insistir en que é necesario un pacto para reformar a Constitución a fondo e solucionar a cuestión catalá e tamén acometer o resto de reformas pendentes. "Diálogo para seguir unidos" "Este problema resólvese sentándose e falando". Pero Rubalcaba tamén deixou claro o seu rexeitamento de plano ao referendo e ao "daniño" do discurso de "Espanya ens roba" empregado polos independentistas. Xa na quenda de réplica, e despois de escoitar os portavoces dos grupos parlamentarios no Congreso, Turull insistiu en que a consulta é viable e apoiouse nunha cita de Nelson Mandela, a de que "todo parece imposible ata que non se fai". A segunda intervención da representante de ERC, Rovira, quentou a bancada socialista até o punto de que Rubalcaba pediulle que retirase as súas palabras. A deputada do Parlament acusou o PSOE de chegar tarde ao federalismo "despois de acabar coa vida política de Pasqual Maragall". ERC e ICV acusaron o PSOE de "chegar 36 anos tarde e con trampa" ao federalismo Na súa segunda intervención, Herrera tamén reprochou ao PSOE de "chegar 36 anos tarde e con trampa" e aos dous grandes partidos de estar a pensar nas eleccións europeas máis que de debater de forma construtiva: "Son bos estrategas e pésimos gobernantes". Aínda que o reproche principal foi ao PP por "fosilizar a Constitución" e "agrandar a distancia", Herrera tamén incidiu en que a proposta federal do PSOE "fai trampa e chega 36 anos tarde". Pequena liorta polo dereito de autodeterminación O socialista devolveu o ataque coa acusación de que ICV non defende igual as súas posturas en toda España e de falta de solidez no seu proxecto: "Sexamos serios, con que Estado queren federarse?". As diferenzas en canto ao tipo de federalismo encerellou tamén a Rubalcaba con Joan Coscubiela por defender o dereito a decidir. Coscubiela, retado polo socialista, dixo ser capaz "de defender o mesmo en Puente Genil que en Hospitalet" e e negou a acusación de non poder defender o dereito á autorderminación fóra de Cataluña. A pesar de todo, a súa mensaxe final ha consistida na promesa de que vai tentar convencer ao presidente" de que dialoguen para reformar a Constitución. "Primeiro dialogar, segundo pactar e terceiro votar" foi a orde dos pasos a seguir. BNG: "Os tempos actuais non son os de hai 40 anos" Pola súa banda, o BNG amosou o seu apoio á consulta porque "negar a realidade non fai que desapareza o feito nacional que representan Galicia, Cataluña e Euskadi". Olaia Fernández Davila, voceira do BNG, defendeu o proceso catalán e pediu a PP e PSOE que "non sigan escudándose en que o referendo non o ampara a lei porque depende de quen a interprete e, ademais, as normas non son inmutábeis e pódense reformar". "Os tempos actuais non son os de hai 40 anos", lembroulle a deputada nacionalista ao Executivo. "Non obstaculicen o dereito a que se manifeste con liberdade a diferenza nas urnas", di o Bloque "Non obstaculicen o dereito a que se manifesta con liberdade a diferenza nas urnas", rematou Fernández Davila, que acusou a socialistas e populares de "ofrecer un diálogo deixando claro que os acordos estarán suxeitos" ao que eles "decidan".


Summary: Arredor das tres da madrugada, no entorno das Illas Cíes, produciuse un choque dun mercante e un pesqueiro que provocou tres mortos e dous desaparecidos.

Un mercante que transportaba coches da Citroen ao porto de Vigo e un pesqueiro chocaron por volta das tres madruga dos arredores das Illas Cíes provocando tres mortos nunha tripulación na que hai aínda dous homes desaparecidos. O pesqueiro, que levaba dez homes na tripulación, afundiuse despois da abordaxe nunha nova traxedia no mar. Cinco mariñeiros foron rescatados con vida así como os corpos de tres falecidos quedando aínda sen atopar dous dos tripulantes. Cinco horas despois, continúa a busca na zona por parte de remolcadores, a lancha Salvamar, helicópteros de Salvamento Marítimo e tamén outros bascos pesqueiros da Ría.


A castelanización do noso idioma, hogano galopante, trouxo consigo a lóxica perda de boa parte dos nosos trazos máis senlleiros, tanto léxicos coma gramaticais e, en menor medida, fonolóxicos –dado que a maioría dos castalanfalantes galegos presentan unha inconfundíbel dicción de orixe galega–. Poderíase afirmar que "todo o que non coincida ou se asemelle ao castelán está condenado a desaparecer". De feito, é nos escritos onde máis e mellor galego se pode ver, algo, por outra banda, perfeitamente normal que ocorre en calquera outra lingua, mesmo naquelas plenamente normalizadas, mais que no noso caso é moitísimo máis rechamante pola nosa especial situación sociolingüística. Cando alguén, afeito á leitura en galego, ten como interlocutor unha persoa galegofalante pro non versada na nosa cultura, é case obrigado baixar o nivel de enxebreza do seu idiolecto pra manter unha conversa non interferida polas continuas explicacións sobre a súa linguaxe, que sería percibido normalmente como aportuguesado ou simplemente portugués. Xa que logo, como xa dixen noutro artigo, a lingüística galega actual xa recoñece varios niveis no uso da nosa lingua; situación apenas perceptíbel hai só unhas cantas décadas. Porén se esta realidade tamén se dá en calquera idioma normalizado, como o inglés, o francés ou o castelán, hai un elemento importante na nosa que nos diferencia: a diglosia. Os diferentes niveis con mellor ou peor uso lingüístico son xerados, as máis das veces, internamente naqueles idiomas, agás naqueles territorios onde entran en contacto con linguas xa existentes, namentres que nos do galego a interferencia do castelán é prácticamente omnipresente, mesmo por omisión, é dicir, por tentar evitar toda posíbel contaminación del. Se antano se usaba o concepto "galego enxebre" para denominar un galego rural e pouco contaminado polo castelán, que aínda conservaba os máis dos trazos diferenciadores coa lingua prestixiada; actualmente, sería máis axeitado usalo para designar o galego básicamente culto, bastante descastelanizado –aínda que nisto se poden estabelecer tamén diversos graos– e usado por persoas cun importante coñecemento de galego e interesadas nel. Non deixa de ser ben curioso que un boa parte dos "enxebrismos" léxicos e morfosintácticos coincidan entre os dous "galegos enxebres", porque o "galego concienciado" actual, dado que toma conciencia de súa singularidade, recupera e asume aquel galego campesiño ou mariñeiro como a súa materia prima principal. Porén agora tamén incorporando unha normalización e estandarización daquela inexistentes, e recursos léxicos e estilísticos moi infrecuentes na altura. O galego literario xurdido na posguerra, supuxo unha reacción ao usado no período anterior á guerra, cheo de "hiperenxebrismos", certo, pro tamén con pretensións de superar a lingua basicamente popular decimonónica, recuperando trazos perdidos e procurando innovacións no portugués. En realidade foi unha lingua empobrecedora por caer no contrario da súa antecesora, resultando un galego pouco idiosincrático e moi permeábel ao castelanismo; no entanto, dende finais do pasado século existe unha concienciación lingüística que foi permitindo combater esa deficiencia sen caer na ultracorrección ficticia nin na desvirtuación do idioma que se dera naquel galego das primeiras décadas do s. XX. No plano do galego oral a importancia da TVG prá recuperación duns trazos máis enxebres é impagábel. Se os medios de comunicación foron decisivos prá castelanización e a deturpación do galego na nosa sociedade, parece xusto que sexan tamén os que contribúan á rexeneración do noso idioma. Coido que a degradación da nosa lingua falada –algo que non satisfai a ningún galegófilo– ten como compensación unha maior preocupación polo seu bo uso e máis medios e recursos como xamais houbo. Quizais nunca antes se escribiu un galego máis pulido e descastelanizado ca hoxe, fóra do primeiro período medieval (s. XIII e 1ª metade do XIV), de forma xeral. Que contrariedade que o mellor galego escrito dos últimos séculos coincida co peor galego falado da historia. Mais penso e espero que aos poucos o galego escrito se vai ir filtrando no galego oral, amañando as carencias deste ata facer do galego futuro unha lingua digna do seu pasado. Publicidade {C}{C}{C}{C}


Summary: Audasa leva o Ministerio de Fomento aos xulgados para reclamar unha compensación de case 115 millóns polos descontos en Rande e as obras de ampliación en Santiago e Vigo. Os accionistas da compañía repartíronse 45 millóns en dividendos durante 2016. O BNG pide obrigar Audasa a "erguer as barreiras" cando provoque atascos superiores a un quilómetro

O BNG pide obrigar Audasa a "erguer as barreiras" cando provoque atascos superiores a un quilómetro A crise xa rematou para Autopistas del Atlántico, Concesionaria Española S.A. (Audasa), se é que a padeceu como tal nalgún momento. Tras resentirse levemente durante os peores anos das dificultades económicas o negocio da concesionaria da Autoestrada do Atlántico xa volve avanzar con plenitude nos seus principais indicadores: ingresa máis, gaña máis e gasta menos en persoal. As súas contas de 2016, que vén de rexistrar na CNMV, reflicten uns beneficios despois de impostos de 45,05 millóns de euros -case 490.000 euros máis que en 2015- distribuídos "integramente" entre os accionistas da compañía e recollen tamén un anuncio: o dunha demanda contra o Ministerio de Fomento para esixir un incremento das peaxes. Nun escenario completamente alleo ao debate político a respecto dun eventual traspaso de competencias á Xunta -a empresa nin o menciona entre os posibles riscos, incertezas ou mudanzas normativas- Audasa debulla unhas contas marcadas pola recuperación. A baixada xeral do Índice de Prezos ao Consumo provocou que no 2016 tivese que minguar as súas tarifas algo máis de medio punto porcentual e, na mesma liña, a revisión de tarifas determinada polo Ministerio de Fomento para 2017 atendendo ao IPC "supón unha rebaixa do 0,37%". No entanto, estes leves retrocesos non atinxiron á conta de beneficios. A Autoestrada do Atlántico ingresa case 380.000 euros diarios en concepto de portaxes A principal causa desta compensación é a recuperación do tráfico e, como consecuencia, a suba da recadación nunhas cabinas de peaxe que cada ano contan con menos persoal pola extensión das chamadas "vías de pagamento fácil". A suma da telepeaxe e das máquinas de cobro automático atinxe xestiona xa "unha media do 78% dos tránsitos da AP-9", segundo a memoria anual da compañía, que con 215 persoas no seu cadro de persoal -cinco menos que en 2015, o número máis baixo da historia de Audasa- rexistrou un incremento do tráfico medio próximo ao 4%, con algo máis de 20.000 vehículos diarios. Esta combinación de factores deu lugar a unha recadación en concepto de portaxes de 138,6 millóns de euros, isto é, unha media diaria próxima aos 380.000 euros que supón un avance superior ao 3% con relación ao ano anterior e o maior importe en cinco anos. Este avance ratifica, ademais, a consolidación da senda ascendente na facturación de Audasa, que puxo fin en 2013 a cinco anos de diminución de ingresos. Estas cifras son o pano de fondo co que Audasa anuncia a súa vontade de incrementar as peaxes e de facelo levando o Goberno de España aos xulgados. Na súa xuntanza do pasado 23 de xaneiro, informa a empresa á CNMV, o consello de administración da concesionaria da AP-9 decidiu recorrer nos xulgados do contencioso-administrativo a orde pola que o Ministerio de Fomento formalizou a devandita rebaixa do 0,37% nas tarifas. Este recurso, formalizado o 21 de febreiro, responde a, "entre outros motivos", que o Ministerio "non contempla" a "actualización extraordinaria de tarifas" á que lle dá dereito o real decreto de 2013 que regula os descontos por uso habitual da autoestrada nos treitos entre Pontevedra e Vigo, O Morrazo e Vilaboa e mais na ponte de Rande. Esta compensación, estima, debera ser duns 15 millóns de euros. A concesionaria reclama case 115 millóns de euros para "compensar" os descontos por uso habitual na contorna de Rande e os cartos adiantados para as obras de ampliación en Santiago e Vigo Audasa esgrime tamén para reclamar máis cartos outro acordo co Ministerio: o asinado en 2011 para a ampliación da autoestrada ao seu paso por Santiago e Vigo e os cartos que tivo que adiantar nestas obras. "Para resarcir a sociedade dos investimentos a realizar e dos maiores gastos que comportan" estas actuacións, advirte, aquel decreto "contempla, con carácter extraordinario, un incremento moderado das tarifas que se manterá en vigor ata a total compensación dos investimentos polas obras de ampliación, os gastos de conservación e demais derivados destes". A compensación debe ser, neste caso, de 99,5 millóns de euros, indica. Audasa prevé ingresar 9.561 millóns por peaxes ata o remate da concesión A empresa, vén dicir, non vai permitir que as súas contas sufran impacto ningún por unhas obras e bonificacións que o Goberno central vén presentando nos últimos anos como mostra do bo funcionamento da concesión e mesmo como motivo para non transferir a Galicia as competencias sobre a infraestrutura. A suma total que a concesionaria prevé compensar subindo as peaxes é de 114,7 millóns de euros. Este novo movemento prodúcese nun contexto no que Audasa desprega un notable optimismo cara ao futuro da súa concesión, cuxa caducidade está fixada para o 18 de agosto de 2048, en virtude da última ampliación. Mentres continúan os ruxerruxes sobre a súa posible venda a compañía "estima" que "nos vindeiros exercicios manterá o comportamento positivo das principais variables", o que "seguirá proporcionando solidez e madurez o proxecto" e permitirá "cumprira xeitadamente as proxeccións económico-financieras efectuadas para a totalidade do período concesional", que pasan por ingresar 9.561 millóns de euros en peaxes mentres inviste 153 millóns en reparacións da autoestrada e destina 1.680 millóns a gastos financeiros.