Summary: O petroleiro Prestige ficaba á deriva a poucas millas das costas galegas o 13 de novembro de 2002. A xestión do accidente por parte dos Gobernos da Xunta da Galiza e do Estado español derivou na maior catástrofe ecolóxica que viviu o país. Nese contexto, naceu a Plataforma Nunca Máis. Sermos Galiza desprázase a Muxía para revivir aqueles días a través da conversa con parte das persoas que protagonizaron un movemento social sen precedentes.

Naquela altura, Javier Sar era o patrón maior da confraría de pescadores de Muxía. Era 13 de novembro de 2002, había un temporal enorme e o mar estaba moi picado, e nesas circunstancias non había moito que facer, polo que Sar e a súa tripulación tomaban o café no bar Marina. Alí viron na televisión que un petroleiro estaba a experimentar problemas no corredor de tráfico. Porén, non lle deron moita importancia á nova. Era algo relativamente normal. Aquela noite ás 4 horas do día 14, e xa co mar máis calmo, decidiron saír co barco. Dúas horas máis tarde percibiron un enorme cheiro a gasóleo, e por esa razón, dispuxéronse a revisar o buque. O olor era impresionante, mais a peste viña do mar. Non sabían o que pasaba. O estraño era que desde o radar proviñan uns ecos duns barcos grandes. Eles estaban a 16 millas da terra, e os buques dos que chegaba o sinal atopábanse a tres millas e media do cabo Touriñán. Pouco despois, visualizaron o reflexo dunhas luces enormes, e caeron na conta de que o son chegaba desde aquel petroleiro que saíra no telexornal, e que este se atopaba con tres remolcadores. Non daban crédito á situación. O ex patrón maior da Confraría de Muxía, Javier Sar. (Foto: Arxina) Conseguiron localizar as voces das embarcacións a través da radio por satélite e repararon en que o problema estaba encima das costas galegas. "Un barco das dimensións daquel petroleiro, o Prestige, deriva tres millas por hora", explica Sar, "sendo plausíbel que chegara entre a tarde do 13 e a mañá do 14 desde o corredor de tráfico, a 27 millas da liña de costa, até atoparse a tres millas do litoral". Coas primeiras luces do día, a sorpresa foi aínda maior. Descubriron que estaban navegando sobre unha espesa capa de chapapote. O mar estaba calmo, e o seu barco non desprazaba esa mancha. Tardaron unha hora en deixar de navegar en gasóleo. A área marítima cuberta polo combustíbel era, polo tanto, de cando menos dúas millas e media de ancho durante a traxectoria do petroleiro desde o corredor de tráfico até o punto onde estaba a ser remolcado. As informacións que chegaban desde os medios de comunicación eran contraditorias coa realidade que Sar e a súa tripulación viviran en persoa. Dicíase que o petroleiro estaba a 15 millas da costa, mais eles sabían que a verdade era moito máis preocupante, apenas tres millas separaban o desastre negro da Costa da Morte, do litoral da Galiza. Chegadas as 10 da mañá, Sar recibiu unha chamada do conselleiro do Mar, Enrique López Veiga, que incrédulo, tivo que preguntar dúas ou tres veces ao escoitar que o barco estaba a piques de tocar terra. Ese mesmo día comezaron a chegar á costa as primeiras manchas de chapapote. Na fin de semana, o sábado 16 de novembro de 2002, todo estaba cuberto de negro. O 'Prestige' en 15 cifras, 20 anos despois Sar pon de manifesto que os remolcadores eran ridículos en comparación co petroleiro. O que pensou nun primeiro momento era que estes ían turrar do barco cara ao único porto que había próximo, o de Corcubión. Os remolcadores tiraron en dirección suroeste, mais ás poucas horas, cambiaron o rumbo en dirección norte, até que o Estado francés protestou. Deron volta ao suroeste, e as reprimendas non tardaron en chegar desde Portugal. De novo unha mudanza, empezou a ser empuxado cara a alta mar até que, entre voltas e máis voltas, o 19 de novembro acabou por afundir. Ocultación da realidade Soledad Méndez estaba na súa terra, na serra de Gata, en Estremadura, onde rexentaba un negocio de agroturismo. Ao chegarlle as novas do Prestige, comezou a contactar con súas amizades na Galiza para interesarse pola problemática, pois alí non chegaba a información. O que lle contaban non coincidía co que podía escoitar a través dos informativos das canles públicas e privadas do Estado español, polo que decidiu comezar a informarse por internet e pola radio portuguesa. Os políticos dicían que non pasaba nada e que non ía haber unha marea negra, que a sociedade non se debía alarmar. Sabendo que a información que chegaba non tiña relación coa realidade, decidiu viaxar á Galiza para axudar. Hoxe, 20 anos despois, Méndez segue no país. Conversa co músico e escritor Xurxo Souto. (Foto: Arxina) O músico e escritor Xurxo Souto reafirma esta ocultación que se viviu naqueles momentos, e faino cunha lembranza sobre a súa avoa, Manuela Vello, que dicía: "O señor Manuel Fraga (entón presidente da Xunta da Galiza) di que non hai chapapote e o chapapote vese". Unha votante do Partido Popular, a forza política gobernante na Xunta da Galiza e no Estado español naquela altura, revirábase contra as mentiras e contra a operación de silencio que se estaba a desenvolver. Naquel entón, Souto deuse conta de que unha revolución cívica estaba a pórse en marcha. Mª Do Carme García-Negro: "Polo que se viviu no accidente do Prestige non se aprendeu moito dos anteriores accidentes" Pola súa parte, Francisco Vázquez Vizoso, xefe de Medicina Preventiva do Complexo Hospitalario de Pontevedra e investigador médico cando aconteceu a catástrofe, fai un símil entre a sintonización da Radio Pirenaica durante a ditadura franquista (canle clandestina creada co obxectivo de difundir información alternativa á do réxime) e a da radio portuguesa nos tempos do Prestige. "A radio lusa era un elemento fundamental de información porque na Galiza mentían descaradamente tanto os medios estatais como os galegos", asegura o médico. A cobertura mediática tamén afectou ao papel do movemento ecoloxista do país, sinala o biólogo da Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (Cemma), Alfredo López, para quen, tal vez en parte pola integración nun colectivo transversal como Nunca Máis, o ecoloxismo galego tivo unha invisibilización maior na prensa galega e estatal que outras organizacións de fóra da Galiza. O biólogo da Coordinadora pera o Estudo dos Mamíferos Mariños (Cemma) Alfredo López. (Foto: Arxina) As primeiras protestas Viki Rivadulla, artista e activista, sinala que a reacción en Muxía foi emocional e visceral. Mentres ela vía desde a xanela da súa casa o chapapote nas pedras, o telexornal dicía que non acontecía nada grave. Aquel inverno fora terríbel, e o mar chegou incluso a inundar a praza próxima ao seu domicilio con aquel combustíbel negro. Posteriormente, que Fraga dixese que viña a Muxía coa carteira chea, indignouna aínda máis. Rivadulla dedicábase á produción de bonecas, e coas teas comezou a elaborar pancartas. A primeira, que colgou do seu balcón, dicía: A Costa da Morte non se vende. As vivendas fóronse pouco a pouco enchendo de reivindicación. O primeiro político do Goberno español en visitar a zona foi o ministro de Agricultura e Pesca, Miguel Arias Cañete, e aquel día decidiron sacar as pancartas dos balcóns para recibilo. Segundo narra Rivadulla, o alcalde da localidade, Alberto Blanco, do PP, disuadiu as persoas para que non collesen as pancartas. Boa parte decidiu continuar coa protesta colgándoas nos elementos urbanos. Dos "pequenos fíos de plastilina" ao "hai que bombardear o barco": dez frases para a historia sobre a traxedia do 'Prestige' O helicóptero no que chegaba o ministro fixo voar as pancartas, e a reacción da cidadanía que alí se encontraba, incluso daquela con medo pola persuasión do alcalde, foi a de botarse a elas para que non as levase o temporal, xa que non querían perder a ocasión de ensinarllas a Arias Cañete. "Non eramos Nunca Máis, pero xa eramos Nunca Máis, ese momento foi chave para o que despois aconteceu en Muxía", explica. A Plataforma Nunca Máis aínda non nacera cando a primeira manifestación tivo lugar neste municipio, sinala Sar, que lembra a pancarta enorme daquela xornada, branca con letras vermellas, diferente aínda das que hoxe pertencen á memoria colectiva. O nacemento da plataforma E nese contexto nace a Plataforma Nunca Máis. Para Souto, o maior movemento social e político da Galiza contemporánea. O biólogo Xaquín Rubido lembra que acudiu a unha reunión entre o sector do mar arousán e o conselleiro do Mar en representación da Plataforma en Defensa da Ría de Arousa. A negación do problema por parte do político provocou, sen que el se dese conta, di Rubido, que a efervescencia do momento derivase na convocatoria da creación de Nunca Máis en Compostela. Xente que non estaba vencellada co mar incorporouse rapidamente ao movemento en defensa da costa galega. Nas palabras do biólogo, Nunca Máis foi un paraugas unitario para que toda a sociedade galega se puxera ao seu acubillo para actuar. Uxía: "Nunca Máis foi o paraugas baixo o que nos puxemos todas e todos" Tan só pasaron 17 días entre o accidente e a manifestación histórica de Nunca Máis do 1 de decembro de 2002. Algo que para Rubido ten explicación en que a catástrofe do Prestige tocou no máis fondo da alma da cidadanía, facendo que o pobo galego conseguise levar as súas reivindicacións até Madrid cunha numerosa e inédita mobilización. Centos de miles de persoas clamaron na capital do Estado contra a xestión política da traxedia o 23 de febreiro, nunha reivindicación que tamén se fixo oír en Bruxelas e Lisboa. O biólogo arousán Xaquín Rubido. (Foto: Arxina) As reunións de Nunca Máis eran semanais, ou incluso había varias por semana. Por alí pasaba moita xente, sendo un movemento aberto no que diferentes persoas aportaban iniciativas e que serviu tanto para apoiar as mobilizacións a nivel local como para artellar unha resposta colectiva de todo o país. Todo se decidía por consenso, pois segundo apunta o biólogo, non lembra unha votación en todo aquel proceso. A plataforma sinalou cara ao que entendían como incapacidade do Goberno español, dirixido por José María Aznar, e do galego, liderado por Manuel Fraga. Tamén elaborou propostas para mellorar a xestión da catástrofe e aumentar a seguridade marítima da Galiza. Mañá, domingo, fanse 20 anos do accidente do Prestige, e a pesar da importante relevancia desta traxedia e da reacción que suscitou no pobo galego, para Souto aínda hoxe asistimos a unha verdadeira operación silencio. Nunca Máis, di, foi borrada polas institucións do relato histórico da Galiza. Oportunidade perdida para a ciencia médica e ambiental En Nunca Máis participaron todo tipo de colectivos da sociedade galega. Tamén o da Medicina, como foi o caso de Francisco Vázquez Vizoso, que expón que aquel accidente supuña unha oportunidade única para facer estudos epidemiolóxicos serios. O feito de que houbese moreas de persoas recollendo chapapote permitía medir as consecuencias da exposición dos individuos a este combustíbel. Un conxunto de sanitarios constituíuse como unha organización integrada en Nunca Máis e exixiron a través dun manifesto que se realizaran estas investigacións. Porén, o afán de ocultación da realidade da Xunta da Galiza e do Goberno do Estado español, di o médico, fixo que os Executivos non fixesen caso e, en consecuencia, se perdese a oportunidade de facer un experimento dunha magnitude sen precedentes que podería aportar resultados inéditos sobre a relación entre a exposición a hidrocarburos e as súas consecuencias sobre a saúde. 'Alegría': para lembrar o que pasou hai 20 anos co 'Prestige' e o que cómpre facer aínda agora A ocultación e as trabas ao persoal investigador tamén chegou ao eido ambiental, explica o biólogo da Cemma Alfredo López, que afirma que tiveron que realizar análises dos órganos dos animais mortos en Francia pola censura científica que existía na Galiza e no Estado español con todo o que tivera relación coa catástrofe do Prestige. López denuncia que, a día de hoxe, a costa segue na mesma situación que no momento en que as persoas voluntarias deixaron de desenvolver as tarefas de limpeza. "O medio non está restaurado actualmente, podemos ir a zonas de praia que están exactamente igual que hai 20 anos. Aparentemente están perfectas, mais se levantamos as pedras podemos percibir solos colmados de asfalto, polo que hai unha contaminación crónica no noso mar", sinala o biólogo da Cemma. O perigo dos petroleiros Segue habendo un problema estrutural no referente ao risco de catástrofes petroleiras no mar, explica Rubido. A normativa da Unión Europea (UE), que avanzou moito a raíz do accidente do Prestige e das reivindicacións de Nunca Máis, chegando á prohibición da construción de barcos monocasco, tan só atinxe aos buques da UE, acrecenta. Se un buque non ten o porto de referencia nun Estado da UE, pode circular igual polo mar. En consecuencia, polo dispositivo de separación de tráfico de Fisterra seguen pasando buques que non cumpren coas normas da UE, e supoñen un serio risco dunha nova catástrofe como a do Prestige nas costas galegas, afirma. O capitalismo, di Rubido, está baseado no ánimo de lucro, e como se obtén máis diñeiro tendo os barcos con bandeira de terceiros Estados, hai un gran número de buques, cuxa carga de combustíbel se duplicou desde o desastre do Prestige, que navega con bandeiras de conveniencia. Estes barcos pagan menos taxas, teñen menos condicións de seguridade, pasan menos controis e teñen tripulacións menos formadas. Por estas razóns teñen un maior risco de accidente, un problema que tan só se pode solucionar con vontade política. Mentiras que son verdade As declaracións de Javier Sar sobre a incapacidade dos remolcadores para dominar o barco foron tachadas como mentira e foi acusado de sementar a alarma, explica o ex patrón maior de Muxía, que afirma que as persoas críticas coa xestión gobernamental foron tipificadas como xente non grata. De forma paradoxal, explica, tempo despois estas mesmas afirmacións suscitaron o interese de alguén que entendeu que lle poderían ser favorábeis ao xefe da mariña mercante naquel tempo, José Luis López Sors, polo que lle pediron que as ratificase na Delegación do Goberno do Estado español na Coruña, ao que respondeu que si, xa que, sinala, el sempre dixera a verdade e ía seguir dicíndoa. Ao Sar declarar que os remolcadores non podían co barco, López Sors podía atopar unha desculpa de non ter levado o buque a porto, como moitos entenden que se debería ter feito. A alemá de Muxía O papel das mulleres na resposta ao desastre do Prestige é reivindicado por Viki Rivadulla e Soledad Méndez. Miles e miles de mulleres viñeron limpar o fuel das praias e outras moitas lideraron a resposta cidadá, explican, mais os labores ían moito máis alá. As mulleres tamén se organizaron para poder alimentar todas as persoas que voluntariamente acudiron a axudar o pobo galego. A voluntaria Soledad Méndez e a artista Viki Rivadulla. (Foto: Arxina) Neste sentido, Rivadulla destaca o papel de Lorena, a alemá de Muxía, unha muller do país xermano namorada da Galiza e da súa riqueza ambiental que restaurou unha casa na vila para facer un local de hostalaría. A raíz do desastre, Lorena reconverteu a súa actividade nun lugar de acollida para as persoas voluntarias e a prensa internacional. Prestando tamén as súas instalacións para a actividade da Plataforma Nunca Máis sen lucrarse a cambio.


Summary: O movemento independentista lanzou unha mensaxe multitudinaria para avanzar na folla de ruta cara a República catalá. Os organizadores chamaron a desobedecer e desacatar se o Estado español trata de impedirlles que saquen as urnas á rúa.

O independentismo catalán deu este domingo unha nova mostra de forza cunha celebración multitudinaria da Diada que, por quinto ano consecutivo, encheu as rúas do país a prol da independencia. Unha Diada que se celebrou por primeira vez de forma simultánea en cinco cidades e que contou tamén por primeira vez coa presenza do presidente da Generalitat. Centos de miles de persoas –875.000 segundo cifras da Guarda Urbana– participaron das concentracións en Barcelona, Salt, Berga, Lleida e Tarragona baixo o lema "A punt" para simbolizar o camiño por percorrer cara a República catalá. A Diada chega nun momento decisivo para o movemento independentista que lanzou unha mensaxe masiva a prol de avanzar na folla de ruta do procés e despexou as dúbidas xeradas nos días previos sobre o grao de participación. Unha mobilización que para os organizadores, a Assemblea Nacional Catalana (ANC) e o Òmnium Cultural, volve a demostrar o peso das súas reivindicacións fronte a quen considera o clamor popular pola autodeterminación como un fenómeno pasaxeiro. "Non dubidedes nin un momento en poñer as urnas", sinalou o presidente da ANC. O presidente da ANC, Jordi Sànchez i Picanyol, chamou á desobediencia en caso de que o Estado español reaccione inhabilitando cargos públicos. "Non dubidedes nin un momento en poñer as urnas". Sánchez i Picanyol recordou que, malia as diferenzas ideolóxicas entre os participantes da Diada, se manteñen unidos "pola vontade insubornable de andar cara a liberdade". "É o momento de facer piña, de ir todos xuntos ao lado dunha mesma resposta: a resposta do 'si' á República catalá. Detrás dese 'si' xogámonola todos, todos unidos para ganar a convocatoria nas urnas", salientou en relación o referendo o presidente do Òmnium Cultural, Jordi Cuixart, durante a manifestación en Barcelona. Desacatar o Tribunal Constitucional Nos actos da Diada tamén estiveron presentes, entre outros, o ex presidente da Generalitat Artur Mas, a alcaldesa de Barcelona, Ada Colau, e a presidenta do Parlament, Carme Forcadell. A esta última dirixíronse tanto Sànchez i Picanyol como Cuixart para pedirlle firmeza ante as amezas do Estado español e que desacate unha posible inhabilitación por parte do Tribunal Constitucional. "Sen loita non hai conquista, pero isto non o para nin Deus", exclamou o voceiro do Òmnium Cultural, que asegurou que sacarán as urnas á rúa cantas veces sexa preciso porque "a República gánase nas urnas e constrúese na rúa". O independentismo catalán pasou unha nova proba con éxito, a poucos días da moción de confianza contra o presidente Puigdemont. Así, as sondaxes reflicten unha tendencia crecente no apoio ao independentismo, segundo o último barómetro do Centre d'Estudis d'Opinió, mentres se mantén a incerteza sobre a gobernabilidade do Estado español.


Summary: A representación galega rexeita o feche de caladoiros.

Os representantes galegos no Parlamento Europeo do PSdeG e do BNG, Nicolás González Casares e Ana Miranda respectivamente, manifestáronse onte en contra da decisión tomada pola Comisión Europea de estabelecer o veto á pesca de fondo sobre 87 caladoiros do Atlántico entre Irlanda e o golfo de Cádiz. González Casares afirmou que "imos de cabeza a un desastre que vai ter consecuencias socioeconómicas que ademais non teñen sido avaliadas pola Comisión Europea". "Requirimos ao comisario que dea a cara", exi-xiu o socialista, "e que sexa antes de que entre en vigor o acto de execución porque estamos nunha situación moi grave", agregou. Pola súa parte, Miranda lamentou "ter que comezar o meu traballo na Comisión de Pesca rexeitando a decisión unilateral tomada pola Comisión Europea o pasado 15 de setembro". O Goberno español limítase a dicir que recorrerá o veto á pesca "con alta probabilidade" "De verdade que non coñece a Comisión as graves consecuencias que ten esta decisión para o sector pesqueiro galego?", preguntou a eurodeputada do BNG, ao tempo que apuntou que a pesca na Galiza supón perto de 6% do PIB e que a medida afecta a 200 barcos de capital galego e 900 de forma indirecta, con máis de 4.000 tripulantes afectados. A nacionalista solicitou que se incluíse un punto relativo ao veto sobre a pesca de fondo na Comisión decorrida onte no Parlamento europeo. Porén, a súa petición non foi atendida. Ante esta situación, diversos representantes mostraron a súa intención de referirse á cuestión, ante as reticencias do presidente da Comisión de Pesca, Pierre Karleskind, que finalmente accedeu. A sesión realizada na xornada de onte era a última antes da entrada en vigor do veto, o próximo 9 de outubro. Pola súa parte, o eurodeputado popular, Francisco Villar Mon, solicitou a comparecencia urxente do comisario de Pesca, Virginijus Sinkevicius, no pleno da próxima semana, tamén o último antes da execución do veto, sen que polo momento teña transcendido se vai ser incluída na orde do día. Rego pide vetar a decisión O portavoz do BNG no Congreso, Néstor Rego, referiuse onte ao veto á pesca. "Tras o fechamento total de 87 caladoiros, [a frota] verase abocada ao desastre pois supón a destrución directa de empregos e un golpe brutal ao conxunto da economía da Galiza", apuntou, "o Goberno español debe actuar con contundencia vetando esta decisión", exixiu.


Summary: "O PP ten dúas opcións: ou pacta coa extrema dereita ou pacta coas mulleres", di Paula Quinteiro na presentación das iniciativas do Grupo En Común da Esquerda cara o 25-N.

O Grupo Común da Esquerda sinalou esta quinta feira que o Partido Popular "ten dúas opcións: ou pacta coa extrema dereita ou pacta coas mulleres. As dúas cousas son incompatibles." Así o manifestou a deputada Paula Quinteiro, quen advertiu que "estamos nun momento onde é máis importante que nunca colocar o feminismo e os dereitos das mulleres no centro porque o discurso reaccionario e machista de Vox está cada vez máis estendido". Nunha rolda de prensa para presentar as iniciativas do grupo con motivo do 25-N, a voceira Luca Chao tamén reclamou que o presidente da Xunta pida desculpas polas súas declaracións machistas no último pleno, erguéndose como único representante lexitimado das mulleres galegas. "Levamos esperando 24 horas as desculpas de Feixoo e xa chegan tarde", esixiu Chao. Luca Chao expuxo as iniciativas do grupo relativas á igualdade e á loita contra as violencias machistas, centradas no ensino igualitario, xa que "a escola é un piar fundamental". O Grupo Común da Esquerda defenderá nas vindeiras semanas o desenvolvemento dun plan de patios co-educativos ou a "erradicación dos concertos machistas que segregan ao alumando. Ou se está coa igualdade ou cos centros machistas". Ademais, presentarase unha proposta encamiñada a loitar contras as violencias machistas vinculadas coa menstruación. Esta iniciativa inclúe promover charlas educativas nos centros e dotar de xeito gratuíto a todas as nenas que cursen estudos na ESO dunha copa menstrual.


Summary: Poucos meses antes do 48 aniversario do golpe de Estado que rematou co Goberno de Salvador Allende, Chile comeza a librarse da pantasma de Augusto Pinochet coa instauración da Convención Constituínte, o órgano electo democraticamente en outubro pasado que ten a tarefa de redactar unha nova Carta Magna.

O domingo 6 de outubro de 2019 entraron en vigor os novos prezos do metro en Santiago de Chile, cunha subida de 30 pesos chilenos (0,035 euros), que o Goberno chileno xustificou na alza do dólar e do petróleo. A resposta primeiro do estudantado e logo da poboación xeral obrigou Sebastián Piñera, presidente de Chile, a decretar o 19 de outubro o estado de emerxencia. Tras un ano e 34 persoas mortas pola represión dos carabineiros, o pobo chileno votou para que se instaurara unha Convención Constitucional que rematará 40 anos despois coa Constitución de Augusto Pinochet, ex ditador, e que xerou boa parte dos problemas do Estado debido a, como sinala a politóloga Claudia Hess, "énfase excesiva na defensa da iniciativa privada". Ese texto, cunhas cláusulas que tornaban case imposíbel a súa modificación, ten cada día máis perto o seu final despois de que o pasado domingo tomaran posesión as 155 persoas elixidas para redactar a nova Constitución. "Esta Convención Constitucional representa unha grande oportunidade para lograr eses acordos amplos e sólidos, que permitan dar orixe a unha Constitución que sexa recoñecida e respectada por todos os chilenos", destacou Piñera na convocatoria da primeira xuntanza. "Vivamos este gran momento republicano con responsabilidade e con merecido orgullo", salientou a ex presidenta Michelle Bachelet, actual Alta Comisionada das Nacións Unidas para os Dereitos Humanos. As e os convencionais constituíntes terán un ano para levar adiante un documento que deberá ser plebiscitado en 2022 para a súa aprobación definitiva. A composición maioritaria da Convención corresponde a forzas de esquerda e independentes progresistas, coa dereita moi lonxe do terzo de escanos que lle permitiría ter dereito a veto na nova Constitución. Un organismo paritario Ademais do carácter paritario do organismo (77 mulleres e 78 homes), a Convención inclúe 17 asentos para os pobos indíxenas, que até o de agora nunca foron mencionados na Lei Fundamental, sete escanos para o pobo mapuche, dous para o aimará e un representante de cada uno do resto de nacións orixinarias: kawésqar, rapanui, yagán, quechua, atacameño, diaguita, colla e chango. Na primeira decisión de calado da Convención -o primeiro proceso democrático de redacción de Carta Magna no Estado andino- foi a elección da Presidencia da institución, en segunda volta e por maioría absoluta Elisa Loncón foi a elixida. A selección de Loncón, académica, lingüista e activista polos dereitos do pobo mapuche, ofrece unha mensaxe clara da dirección das transformacións que a maioría dos convencionais confía en poder aplicar na nova Constitución, como a inclusión dos pobos indíxenas na concepción dun Estado no que até o de agora, a cultura europea se tomara como elemento homoxeneizador da cultura nacional. "Quero agradecer a todo o pobo de Chile por votar por unha persoa mapuche e muller para cambiar a historia deste país", expresou a nova presidenta en mapudungun (lingua mapuche) e castelán. Neste proceso, o recoñecemento das linguas, as culturas e os territorios dos pobos orixinarios son varios dos asuntos que Loncón se comprometeu a impulsar, defendendo que a nova Constitución ten que reflectir a plurinacionalidade do Estado, así como liberar os presos políticos condenados pola súa participación nas protestas sociais. A sesión inaugural da Convención estivo acompañada dunha marcha que confluíu no palacio do antigo Congreso Nacional de Chile, onde se desenvolverán as reunións da constituínte. Desde o progresismo, ameazouse coa suspensión no caso de que os carabineiros reprimisen a manifestación, acordándose a continuidade do pleno despois de pactar a inclusión no debate da situación das presas e presos políticos. De feito, posteriormente as eleccións de Loncón e Jaime Bassa (Fronte Ampla) como presidenta e vicepresidente respectivamente, anunciaron que o primeiro debate trataría sobre o indulto para as persoas detidas no contexto do estalido social. A Constitución chilena de 1980, feita para constrinxir "o goberno dos adversarios" Apenas 11 días despois do golpe de Estado do 11 de setembro de 1973, Pinochet creou unha comisión para redactar unha nova Constitución, que até marzo de 1981 non entrou en vigor. Jaime Guzmán, membro do Opus Dei e avogado da Universidade Católica, foi un dos ideólogos da ditadura, na altura da aprobación da Constitución de 1980 sinalou que o texto "debe procurar que se chegan a gobernar os adversarios, se vexan constrinxidos a seguir unha acción non tan distinta á que un mesmo anhelaría". Amais da defensa da iniciativa privada, permitindo e incentivando o lucro na prestación de servizos sociais, "a consecuencia foi declarar inconstitucionais proxectos de carácter redistributivo en temas de programas sociais", indicou a politóloga Claudia Hess.


Summary: Pontevedra maniféstase o sábado contra a violencia animal mentres a veciñanza de Triacastela rexeita no pleno municipal que o goberno organice unha tourada na vila.

Após as eleccións municipais o Concello da Coruña daba un paso histórico para se proclamar libre de touradas através da incoación dun expediente de finalización de contrato e suspensión da Feira Taurina, un evento no albo de non poucas críticas desde hai anos. De igual maneira, a equipa municipal de Sarria elixida o 24 de maio tamén rematou con este tipo de actos que o anterior goberno municipal mantiña desde había uns anos malia o rexeitamento popular e o escaso aforo. Porén, Galiza está lonxe de rematar con esta práctica. Cidades como Pontevedra aínda acollen lidias e gobernos locais como o de Triacastela organízanas mesmo sen poderen apelar a unha suposta tradición pois nunca tiveron lugar nen contan con instalacións para practicalas. Esta fin de semana, unha manifestación convocada pola Plataforma Touradas fóra de Pontevedra, percorrerá máis un ano as rúas da cidade do Lérez. Desta volta a principal reivindicación do colectivo é a ruptura do convenio asinado polo goberno local, do BNG, coa Praza de Touros, de carácter privado. Embora o acordo ten por obxecto o aluguer das instalacións para o seu uso na Feira Franca, desde a plataforma sinalan que --na práctica-- supón o financiamento con 45 mil euros anuais ao lobby taurino. Touradas fóra de Pontevedra reclama a fin do convenio asinado polo concello para o aluguer do coso durante a Feira Franca "Solicitamos ao Concello de Pontevedra que volte a ser referencia na quita de privilexios ao lobby taurino e que, polo tanto, suprima o convenio coa praza", sinalaron en comparecencia de imprensa con motivo da convocatoria da mobilización deste sábado. Así as cousas, malia os avances dos últimos anos nos que cada aumentou o rexeitamento social a este tipo de prácticas, localidades do país como Triacastela lanzáronse a organizar lidias. Da man do goberno municipal, en mans do PP, o Concello de Triacastela visa instalar unha praza móbil este verán. Para amosar o seu rexeitamento un grupo de veciñ@s irromperon na sesión plenaria portando cartaces nos que demandaban a anulación do acto. Aliás, iniciaron unha campaña de recollida de sinaturas através da plataforma virtual change.org. Veciñanza de Triacastela irrompeu no pleno municipal para amosar o seu rexeitamento á organización dunha corrida en agosto "As persoas que asinamos esta carta manifestamos a nosa total repulsa á noticia de que o Concello de Triacastela organice unha tourada na vila. Os nosos motivos son fundamentalmente dous: A extrema violencia que supón a lidia e a consecuente mala imaxe exterior que este tipo de espectáculos de maltrato xera de Triacastela, da nosa provincia e de Galiza", afirman. "A lidia é un espectáculo de violencia extrema hacia os animais", acrecentan mentres lembran á alcaldesa da localidade que ela propia afirmou no Congreso español que "o maltrato aos animais lle repugnaba". Desde o grupo parlamentar do Bloque Nacionalista Galego rexistraron unha iniciativa no Pazo do Hórreo a respeito do caso de Triacastela para, din, "coñecer cal é o posicionamento da Xunta de Galiza ante a celebración deste tipo de espectáculos de maltrato animal no noso país". A organización frontista salienta a necesidade de "poscionarse na defensa dos dereitos dos animais como expresión dunha sociedade civilizada e avanzada" e engadiu que "as corridas de touros non son cultura, son actos crueis e unha auténtica barbaridade".


Summary: A entidade realizará un estudo para observar cal é a presenza das linguas no sistema educativo galego, para ver se continúa "a liña de laminación do idioma propio, agudizada nos últimos anos"

A Mesa pola Normalización Lingüística volveu emprazar ao goberno galego a procurar un "consenso sobre a lingua galega" e a cumprir a Lei de normalización lingüística, o Plan xeral de normalización da lingua galega e da Carta europea das linguas rexionais ou minoritarias" que "escachou en anacos o Partido Popular". Así o recordaron en conferencia de imprensa os dirixentes da Mesa pola Normalización Lingüística Carlos Callón (presidente), Susana Méndez (vicepresidenta) e Iria Taibo (secretaria xeral), que cualificaron ironicamente esta proposta como "consenso mortal". Ademais, lembraron que, se desde a Xunta queren falar, o que teñen que facer é responder ás "numerosas solicitudes de entrevista sen resposta que gardan nos caixóns da presidencia". Criminalización Susana Méndez criticou a "nova tentativa de criminalización do movemento social en defensa da lingua galega", a través dunha denuncia tramitada pola Delegación do Goberno contra Queremos Galego por supostos desperfectos realizados na manifestación do 17 de maio, dos cales ninguén ten constancia. A respecto disto último, Carlos Callón lamentou que o PP utilice as institucións para converter en "sospeitosos habituais" todos os movementos "que teñan unha opinión diferente da súa". Novo estudo sobre a situación do galego no ensino Os representantes da Mesa tamén chamaron a atención sobre o "enorme retroceso" que está a padecer a lingua galega no sistema educativo durante o goberno de "Atila Núñez Feijóo, que tantos dereitos está a destruír, entre eles o de podermos vivir no noso idioma no noso propio país". Para o constataren, "e dado que a Xunta non ofreceu en ningún momento datos nin sobre o ensino en cada lingua e nin tan sequera sobre os resultados da pseudoconsulta", A Mesa dirixirase aos centros de ensino para ter unha información sobre a presenza do galego na escola, "un estudo que queremos que sexa máis exhaustivo na educación infantil das cidades, un espazo en que o decretazo contra o noso idioma está a ser especialmente letal".


Summary: Catedrática de Filoloxía Galega, releva Ramón Villares trala fin do seu mandato.

A catedrática de Filoloxía Galega Rosario Álvarez Blanco foi eleita presidenta do Consello da Cultura Galega, relevando Ramón Villares trala fin do seu mandato. Álvarez era desde 2010 vicepresidenta da institución. No seu discurso de presentación debullou as trabes mestras da súa candidatura, que definiu como de "continuidade, non continuísmo" e como unha nova etapa que incorporará "novo pulo, novos retos e novos modos" á institución. Subliñou a necesidade de traballar desde o CCG pola igualdade de xénero na cultura, pero tamén na igualdade de oportunidades no acceso a esta, a través de tres eixos: "a idade, o territorio (eixo atlántico /provincias orientais) e o hábitat". Rosario Álvarez Blanco (Pontevedra, 1952) é catedrática na área de Filoloxías Galega e Portuguesa da Universidade de Santiago de Compostela. Foi vicerreitora de profesorado da USC (1990-1994), directora do Departamento de Filoloxía Galega (1995-1999) e directora do Instituto da Lingua Galega (2005-2013), entidade á que pertence desde 1974. É membro do Plenario do Consello da Cultura Galega desde 2008. É membro do equipo do Atlas Lingüístico Galego, coautora de dúas gramáticas do galego, con Monteagudo/Regueira (1986) e Xove (2002), e investigadora principal do equipo redactor da gramática da Real Academia Galega. Ademais, é directora do Tesouro do léxico patrimonial galego e portugués, no que colaboran equipos de Galicia, Portugal e Brasil, e codirectora de Gondomar. Corpus dixital de textos galegos da Idade Moderna. Dirixe a revista Estudos de Lingüística Galega. É membro da Real Academia Galega desde o ano 2003.


Summary: Aires de Pontevedra é o título do espectáculo musical creado por Oscar Ibáñez a partir do seu último traballo discográfico: Aires de Pontevedra. Homenaxe a Ricardo Portela - 25 Aniversario Pasamento. Nel, Ibáñez recolle a tradición e singularidade musical do gaiteiro de Viascón, mestre e pioneiro da gaita contemporánea, Ricardo Portela.

A xira de Ibáñez chega así ás súas últimas datas. Serán concertos no Teatro Principal de Pontevedra o vindeiro 27 de xaneiro ás nove da noite e no Auditorio de Cerdedo-Cotobade o 3 de febreiro ás sete do serán. A entrada é de balde. O ciclo de tres concertos decorre co gallo do 25 aniversario do pasamento de Ricardo Portela e están promovidos pola Deputación de Pontevedra e os concellos de Pontevedra, Vigo e Cerdedo-Cotobade. A diferenza do cedé, Óscar Ibáñez revisa nesta xira homenaxe os temas máis característicos do gaiteiro desde a súa faceta artística e dentro dunha marcada estética folk. Nesta xira homenaxe participan os músicos habituais da súa Tribo Fernando Fraga, acordeón, Ioana Pérez, violín, Carlos Calviño, guitarra, Paco Dicenta, baixo e Andrés Vilán, batería e percusión, xunto cun amplo elenco de artistas invitados entre os que figuran Anxo Pintos, Begoña Riobó, Xosé Liz, Marcos Campos, Francisco Estévez "Chuco", Wenceslao Cabezas "Polo", Álvaro Novegil, José Luis Lema, Carla Villanueva, bailadores do Fiadeiro e de Celme e a Compañía de Danza Contemporánea Jesús Quiroga, entre outros. Portela naceu en Viascón (Cerdedo-Cotobade) en 1920 e morreu en 1992. Fillo dun músico ameazado polos falanxistas, emigrou a Venezuela nos anos cincuenta. Ao seu regreso, antes do cambio de década, traballou como celador no hospital de Montecelo ou como protésico dental. En 1968 gravou o primeiro dos seus discos, Irmáns Portela. Nota: cuberta do disco Festa en Viascón, publicado en 1980.


Summary: A portavoz nacional do Bloque, elixida case por unanimidade aspirante a presidir o Goberno galego, reivindica o acordo de investidura co PSOE por "transmitir que o cambio de ciclo político xa está en marcha" e "deixar espido a Feijóo".

"O cambio pasa por ter unha presidenta do BNG", dixo Ana Pontón, voceira da formación nacionalista, logo de que o Consello Nacional a proclamase candidata á Xunta tras un proceso case unánime e cun único voto en contra de entre as máis de 2.000 persoas que participaron nas diferentes asembleas comarcais. "Somos a única forza que ten un proxecto sólido e solvente pensado desde Galicia, sen ataduras", di Ana PontónNunha intervención aberta aos medios, Pontón apelou á "mobilización" de cara ás eleccións autonómicas previstas para o vindeiro outono e chamou ao BNG a "atraer máis xernte" ao seu proxecto para sumar nun "proceso de cambio" en Galicia que agarda liderar desde a presidencia. "Somos a única forza que ten un proxecto sólido e solvente pensado desde Galicia, sen ataduras", dixo a portavoz nacional do Bloque, que advirte dunha "maioría social" no país que amosa "os seus desexos de cambio de rumbo" tras cada elección e que defende o acordo de investidura que a formación asinou co PSOE hai unha semana. "O BNG logrou transmitir que o cambio de ciclo político xa está en marcha mesmo antes das eleccións galegas", dixo Pontón, que ve nese acordo cos socialistas "a antesala" do obxectivo para outono, que non é outro que "o cambio real en Galicia" que finalice "con esta década de recortes e de irrelevancia poítica". Pontón cre que o acordo entre BNG e PSOE para a investidura "deixa espido a Feijóo" e "é un espello que reflicte o fracaso do seu proxecto"Pontón, ademais, defendeu o documento asinado co PSOE por recoller "logros que van mellorar o día a día de moitos galegos", así como avances no "recoñemento do carácter de Galicia como nación". Como exemplo, a líder nacionalista sinalou que son máis de 20.000 as persoas que a diario utilizan a AP-9 e que se beneficiarán agora de peaxes "máis baratas". Segundo Pontón, o documento asinado demostra tamén "ata que punto Feijóo non ten proxecto político" para o país logo de que o BNG "conseguira máis cosas para Galicia nun mes que o presidente da Xunta en dez anos". "Este acordo déixao espido", continuou, tras advertir de que era "un espello que reflicte o fracaso do seu proxecto".


Summary: Os Orzamentos Xerais do Estado de 2022 recibiron a luz verde do Congreso e atópanse no Senado continuando a súa tramitación parlamentar. O deputado do Partido Popular da Galiza no Congreso, Celso Delgado, valora as contas e explica os principais retos no que resta dunha lexislatura que está no seu ecuador.

—Que resumo fan da primeira metade da lexislatura?Foi complicado, como consecuencia da pandemia que afectou a vida das persoas e a vida política galega e española, provocando unha crise económica moi aguda. España foi o Estado que máis caeu durante a pandemia, amais, a Organización para a Cooperación e o Desenvolvemento Económico está a prognosticar un crecemento do 4,5% cando o Goberno estatal prevía un 6,5%. —Como valoran os Orzamentos Xerais do Estado?Son uns orzamentos que non se poden crer nin son serios porque parten de que a economía española vai medrar un 7% en 2022 e a media dos analistas din que o crecemento vai estar en torno ao 5,5%. Se as premisas son falsas, pois o resultado é que a política de ingresos non se vai cumprir, sumado á monumental inflación que supera o 5%. Segue medrando o gasto improdutivo e desde a perspectiva galega botamos en falta bastantes cousas. Desde o punto de vista cuantitativo, os orzamentos prevén un investimento do 8,3% do total rexionalizado, cando nos últimos Orzamentos Xerais do Estado do Partido Popular (PP) era do 9,3%, polo que consideramos que están por debaixo dos estándares mínimos para a Galiza. No ámbito industrial botamos en falta propostas para as empresas electrointensivas, cun prezo da enerxía pouco competitivo, este grupo parlamentar presentou iniciativas nese sentido e para crear un fondo na Sociedade Estatal de Participacións Industriais (SEPI) para triangular a venda final a un operador solvente da planta de Alcoa na Mariña. Unha intervención temporal para apoiar esta industria. Nesa liña, presentamos unha emenda para dotar os estaleiros de Ferrol de carga de traballo e outra para instalar un dique seco. En infraestruturas, falta un apoio decidido ás autovías pendentes de construír na Galiza, a de Lugo a Ourense, de Ourense a Ponferrada ou a autovía da Mariña lucense. E en materia ferroviaria gustaríanos unha maior aposta polo corredor atlántico e polo ferrocarril convencional. —Se están a favor da intervención en Alcoa, por que votaron en contra da emenda do BNG durante a tramitación dos orzamentos para efectuar unha intervención pública?É todo unha cuestión de vontade política do Goberno do Estado, de coalición entre o PSOE e Unidas Podemos. Nós apostamos por que a SEPI se faga propietaria da planta, pero entendemos que ten que ser temporal para posibilitar unha operación de compra e venda. A emenda do BNG tiña un orzamento de 200 millóns de euros e pretendía intervir de xeito non temporal. Por 200 millóns de euros non se pode adquirir a factoría. En todo caso o voto do PP non era suficiente para aprobala. Creo que hai coincidencia entre BNG e PP para solucionar o tema de Alcoa mais a pelota está no tellado do Goberno e non no noso. —Con respecto ás infraestruturas, están dispostos a votar a favor da transferencia da AP-9 á Galiza?Neste momento, estase a tramitar a proposición de Lei orgánica do Parlamento da Galiza no Congreso, á que nós presentamos emendas, e agora tócalle ao Goberno. Nas nosas emendas defendemos ademais da transferencia da titularidade da xestión, que se transfiran os medios económicos que permitan que aqueles compromisos contraídos sexan asegurados por parte do Goberno, e coller unha transferencia que non teña custe para os galegos. Agardo que unha vez que remate a tramitación dos orzamentos se traballe neste sentido, mais o PSOE agora non a quere transferir. Retos para a segunda parte da lexislatura "Hai máis de 3 millóns de desempregados e persoas que queren traballar que non atopan emprego mentres a inflación, que supera o 5%, está afectando a competitividade das empresas e das clases medias e máis desfavorecidas", sostén Delgado, que reclama impulsar de xeito específico o crecemento económico e político. Asemade, pon o foco nos proxectos financiados pola Unión Europea como o elemento máis importante do que resta de mandato parlamentar. "Queremos que esa selección de proxectos sexa competitiva e teña en conta as potencialidades daqueles que os prepararon". Ademais, sinalou a súa preocupación no caso de "que se utilicen como moeda de cambio polo Goberno estatal para contentar a aqueles territorios con partidos políticos" propios que están a apoiar as contas presentadas polo Executivo.


Summary: A polémica pública xurdida onte, cando transcendeu que o Executivo do Estado español pensa impoñer os pagos nas autovías a partir de 2024, non fixo recuar á equipa de Pedro Sánchez. O delegado do Goberno español na Galiza afirma que o debate non toca agora, mentres que o BNG, o PP e Unidas Podemos cargan contra o novo gravame.

A Galiza rexeita o futuro pagamento polo uso das autovías -a A-6 e a A-8 son dúas das principais arterias que vertebran o territorio, por exemplo- en 2024 e unha incorporación paulatina da rede de estradas en xeral a esta política impositiva. Así o amosaron a nivel persoal miles de persoas e tamén as e os seus representantes políticos desde que onte transcendera a data coa que traballa o Executivo español, que xa ten o documento coa proposta na Unión Europea. Malia as críticas, a vicepresidenta de Asuntos Económicos, a galega Nadia Calviño, advertiu de que este "é o modelo máis xusto". "É o modelo europeo e o máis xusto desde o punto de vista da distribución do territorio". Con estas palabras xustificou a ministra Calviño a decisión do Goberno do Estado de impoñer as portaxes nas autovías dentro de tres anos e abrir a posibilidade de que todas as infraestruturas viarias sexan de pago no futuro, sen ter en conta que parte dos impostos que se pagan xa van parar a eses espazos. Lonxe de cambiar o discurso, o Executivo estatal di que hai que "aumentar progresivamente o investimento en infraestruturas" e que, polo tanto, é preciso "atopar vías de financiamento". Para compensar as "desigualdades" Unha delas sería o custe engadido para a poboación, o que en Galiza vai supor un bo golpe ao peto pois as autovías teñen un uso elevado, tanto para moverse dentro do país como para saír del. Calviño explicou que coa situación actual, no que parte das peaxes corren por conta dos Orzamentos, fai que haxa "enormes desigualdades" entre a poboación, se ben na Galiza esta afirmación contrasta co compromiso do Goberno de Pedro Sánchez para rebaixar as taxas da autopista AP-9 como demanda (desde hai anos) o BNG e a propia veciñanza dalgunhas zonas. "Parece razoábel que paguen algo tamén os 100.000 vehículos que entran cada día no país, a metade deles estranxeiros", engadiu a responsábel de Asuntos Económicos, nun intento de restarlle importancia ao incremento impositivo. Enorme malestar na Galiza, aínda "máis afastada" Calviño respondía así a unha cuestión que sacaba o PP e que lle "sorprendía" porque, segundo remarcou, foi este partido o que iniciou o cambio de sistema de financiamento das instalacións. Mais o Partido Popular galego, a través da Xunta e, en particular, da conselleira de Infraestruturas, Ethel Vázquez, avisou de que unhas hipotéticas peaxes deben ser negociadas, dando "voz e voto" aos distintos territorios para que manifesten a súa opinión ao respecto. A representante de San Caetano asegurou que non van "permitir que graven aínda máis a posición periférica da Galiza, que xa está no córner de España". "Medidas como esta poderían afastarnos máis", aclarou. O BNG dubida do 'Goberno progresista' Pola súa parte, o BNG -un dos partidos máis reivindicativos ao respecto do traspaso das competencias da AP-9 ao país e exixente coa baixada das portaxes desta autoestrada- criticou a nova en varios foros, entre eles nas redes sociais. "Aínda non nos libramos das peaxes abusivas da AP-9 e xa queren que paguemos tamén as autovías. É este o 'Goberno progresista'? De decepción en decepción", deixaron escrito no seu perfil da plataforma Twitter. Desde Unidas Podemos lamentaron este "imposto ás clases medias". A formación aposta na "fiscalidade verde pero a condición de que non penalice á xente traballadora e non teña un carácter regresivo". Así, as peaxes en infraestruturas como a Autovía do Cantábrico (A-8) ou a A-6, entre outras, non irían acorde a eses "criterios". Preguntado ao respecto de toda a oposición, o delegado do Goberno español na Galiza, José Miñones, asegurou que non é o momento de debater sobre o tema porque "só hai un documento en Bruxelas". Risco para as empresas do país No entanto, a Confederación de Empresarios da Galiza (CEG) tamén saíu ao paso das informacións sobre o novo custe ligado á mobilidade. A organización alerta de que esta tarifa pode "prexudicar a competitividade empresarial" do país. Desta forma, rexeitou "con contundencia" a nova política recadadora do Estado que podería danar a economía galega.


Summary: Queres coñecer as curiosidades e xeitos de gozar da verdura do inverno por excelencia? Non perdas a lección práctica que nos ofrece Anxo Fole no Caderno Gozar.

Grelo é unha palabra do galego que serve para nomear os xermolos das sementes ou plantas e ademais dá nome a unha verdura moi popular no inverno. Os grelos non son outra cousa que o gromo que desenvolve o nabo antes da floración. Non podemos confundilos coas nabizas, ambos nacen da mesma planta pero en diferentes momentos. As nabizas ou rabizas son as primeiras follas que saen do nabo entre os meses de novembro e decembro, os grelos chegan canda o frío, entre xaneiro e marzo, e agroman directamente desde a cabeza do nabo. Unha vez florece deixan de ser comestíbeis, un truco para comprobar o seu estado é cortar o talo, se este é verde estarán no seu punto, no entanto se xa é branco estarán pasados e serán demasiado duros. Os nabos, que antigamente eran moi consumidos, foron desprazados pola pataca e hoxe en día empréganse case só para o gando. As primeiras follas deste, as nabizas, son verdes e ásperas, adoitan ser redondeadas e cun sabor amargo. Normalmente úsanse para facer caldo. Os grelos, pola contra son máis tenros e cómeselles o talo tamén. Teñen unha cor verde intensa, un sabor lixeiramente acedo e son un pouco menos amargos que as nabizas, en parte polo efecto das xeadas, que os suavizan. Produción A súa produción é moi común en todas as zonas da Galiza. Fóra do país é difícil atopalos, coas pequenas excepcións do norte de Portugal e tamén o sur de Italia, onde reciben o nome de cime di rapa, que traducíndoo literalmente seria algo así como cabeza de nabo. Curiosamente, nalgunhas zonas do noso país tamén se lles chama cimos ou cimóns. Os grelos galegos son moi famosos e consúmense dentro e fóra da Galiza. Desde 2009 contan coa protección e distinción da IXP (Indicación Xeográfica Protexida) Grelos da Galiza que inclúe dúas variedades: Grelos de Santiago, máis doces e suaves; e Grelos Brancos de Lugo, máis amargos. Popeye e os grelos Os máis vellos e os que non o somos tanto temos gardada na memoria a imaxe dos debuxos de Popeye comendo latas de espinacas para gañar forza, pero se Popeye se alimentaba delas é porque aínda non coñecía os grelos. Estes gromos son extraordinariamente ricos en vitaminas e minerais, como potasio, magnesio, ferro ou calcio. Ademais teñen grande abundancia de auga e fibra e apenas teñen graxas ou hidratos de carbono. Debido ao seu alto contido en calcio son moi beneficiosos contra enfermidades como a osteoporose e grazas a que son moi ricos en ácido fólico o seu consumo é moi recomendábel durante o embarazo e a lactancia. Incluso hai estudos da Misión Biolóxica da Galiza onde aseguran que o seu consumo axuda a prever o cancro. Máis aló do lacón con grelos Nas mesas do país é moi común ver os grelos acompañando o lacón, sendo un dos pratos máis famosos da gastronomía galega. Esta verdura tamén adoita formar parte do cocido, sobre todo no Entroido que coincide coa súa tempada, e o caldo de grelos tamén é ben saboroso e recoñecido. Cómense cocidos e é recomendábel facelo en dúas veces, sobre todo os de Lugo, que son máis amargos. Nunha primeira vez fervemos auga cun pouco de unto ou manteiga de porco e botámolos, agardamos que volva ferver e deixámolos uns minutos. A continuación escorrémolos e tiramos esta auga, que terá unha cor verde intensa. Con este proceso conseguimos quitar o verde dos grelos, reducindo o seu amargor. Voltamos cocelos con auga, ou con auga de cocido durante uns 30 minutos. Unha vez cociñados podemos comelos así ou cun rustrido de allo e pemento doce por enriba. Alén dos clásicos, podemos empregalos en milleiros de receitas, con ovos ou queixo combinan moi ben por exemplo. Eu tráiovos dúas recomendacións: a primeira unha frittata de grelos, unha especie de tortilla que se fai en Italia con pasta ou verduras. A segunda, peituga de polo rechea de grelos, queixo e ovo cocido e cuberta con xamón. A mestura de sabores do xamón crocante e salgado, coa carne do polo e os grelos ben cremosos grazas ao queixo, é incríbel. Ademais en pratos de culler como as cremas de verduras ou purés están moi bos. Achegan unha cor moi vistosa e o seu toque de sabor intenso e un pouco acedo. Un prato marabilloso que fai miña avoa é o pastel de filloas e grelos, faise alternando varias capas e cubrindo a última filloa con salsa de tomate, está delicioso. Outra combinación exquisita son os grelos con queixo de San Simón, podemos mesturalos en revoltos tamén, pero aconséllovos que probedes a facer croquetas con este recheo. Unha vez feita a bechamel engádenselle os grelos cocidos cortados en anacos e o queixo de San Simón en taquiños moi pequenos. Ao fritir as croquetas o queixo derrétese e dálle unha textura moi cremosa, ademais o toque intenso do afumado do San Simón queda moi ben cos grelos. Podemos botarllos á pizza ou á empanada e tamén facer canelóns, os de lacón con grelos son unha versión moi apetitosa do noso famoso prato. Conservación Temos grelos frescos desde finais de decembro até marzo e véndense en mandas ou feixes en tendas e mercados. Para consumir o resto do ano podemos conxelalos e cociñalos cando queiramos ou mercalos en conserva, o sabor é case igual que o dos frescos e ademais aforramos o traballo de preparalos. Grazas a que podemos dispor deles todo o ano dun modo sinxelo, á súa versatilidade, ademais do gran sabor e dos innumerábeis beneficios para a saúde que teñen, anímovos a que os incluades nas vosas receitas e probedes novas maneiras de comelos.


Summary: Ana Pontón anuncia que a súa formación defenderá unha Lei para rebaixar a luz a tavés dunha tarifa eléctrica galega e lembra que o BNG recolleu máis de 23.000 sinaturas contra a suba da luz e a favor dunha tarifa que compense a Galiza como produtora de enerxía.

A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, anunciou que a súa formación porá en marcha "unha ofensiva social e institucional" co obxectivo de abaratar a factura da luz e lograr unha compensación a Galiza pola súa condición de zona altamente produtora de electricidade. Neste sentido, lamentou que o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, estea "desaparecido" en lugar de "plantarlle cara" aos privilexios das compañías. Neste sentido anunciou que o BNG levará ao primeiro pleno da Cámara, en canto se retome a actividade parlamentaria, unha proposición de lei para impulsar unha tarifa eléctrica galega. As economías domésticas, afixiadas Pontón denunciou de novo a "estafa que supón" a factura da luz, "asfixiando as economías familiares, as pequenas e medianas empresas" e os autónomos tras rexistrar "máximos históricos" unha e outra vez desde o mes de xuño. O BNG apunta directamente ao Goberno estatal e á Xunta como "cómplices necesarios" dos intereses do lobby eléctrico e da "cobiza" dunhas empresas "que están a facer caixa no medio dunha crise económica e social sen precedentes", cunha das facturas da luz "máis caras de toda Europa". Todo iso após favorecer un cambio na factura "que encarece máis o prezo da electricidade" e mentres se manteñen leis "a medida do oligopolio enerxético" ou se promove "un boom eólico depredador" na Galiza, que é unha "bomba para o medio natural e rural" ao tempo que achega beneficios millonarios ás compañías. Portas xiratorias "Teñen un asento permanente no Consello de Ministros e no Consello da Xunta", criticou, que achacou tamén ás "portas xiratorias" e á incorporación de políticos aos consellos de administración "con soldazos desorbitados", que non se producen "a cambio de nada". "O caso galego é moito máis aberrante", advertiu, tras lembrar que a comunidade leva "décadas soportando os custos sociais e ambientais de producir electricidade" sen os beneficios correspondentes e a pesar de contar con "miles de empregos en risco" polo custo da enerxía. O balance neste marco, sinalou, é que o territorio contou con dúas centrais térmicas, máis de 4.000 aeroxeradores ou 155 centrais hidroeléctricas, onde se producen prácticas como o "baleirado" de encoros "para facer mais caixa" por parte das eléctricas sen que isto tradúzase "en ningunha sanción sobre a mesa". Primeiro pleno de setembro Así, o BNG insiste en impulsar unha tarifa eléctrica adecuada a estas circunstancias, do mesmo xeito que os países da contorna como Suecia, Noruega ou Alemaña contan con tarifas diferenciadas para zonas produtoras. "Desde o BNG nin nos resignamos nin tiramos a toalla para plantarlle cara aos privilexios das eléctricas", sinalou, para o que defenderán unha proposición de lei para impulsar esa tarifa propia e darase continuidade á "ofensiva" iniciada e que se saldou con máis de 23.000 firmas de apoio a esta iniciativa. A iniciativa defenderase no primeiro pleno da Cámara galega, a primeira proposta que levará esta formación en canto o Parlamento retome a súa actividade habitual. "Espero que o señor Feixoo, que leva todos estes meses desaparecido nun debate crucial para Galiza, polo menos non vete esta iniciativa", resolveu, co fin de sentar as bases desta proposta "canto antes".


Summary: Brais Lorenzo é o fotoxornalista gañador do XXXI Premio Xosé Aurelio Carracedo. O galardón recoñece a súa capacidade para achegar "unha ollada humana e de gran carga emocional".

O Premio de Xornalismo Xosé Aurelio Carracedo resolveu a súa XXXI edición galardoando o traballo que o fotoxornalista ourensán, Brais Lorenzo, realizou durante as diversas vagas da pandemia da Covid-19. Un premio que promove a Deputación de Ourense, dotado con 3.000 euros, e no que o xurado valorou "unha ollada humana e de gran carga emocional, proxectando as historias desde Ourense e Galiza cara ao resto do mundo". Nós Diario conversou con Brais Lorenzo sobre o fotoxornalismo, a situación laboral actual destes profesionais e mais o traballo de informar desde a ética e a responsabilidade. Premio á profesionalidade Para Brais Lorenzo foi un honor recibir este premio, porque como indica, "non é habitual que nun certame no que poden participar varias disciplinas xornalísticas se premie o fotoxornalismo". Unha profesión que padece, di Lorenzo, "pola unión de varios factores que a precarizan e a deostan". Se hai tan só un par décadas para "ter unha fotografía ben tratada tiñas que contratar os servizos dun fotógrafo profesional, agora, cada un de nós leva unha cámara de alta gama, que traballa moi ben en modo automático, no peto", indica Lorenzo, para quen esta democratización tecnolóxica, lle fixo "moito dano á profesión". Os baixos prezos polos que se pagan as fotografías profesionais, o feito de dispor de imaxes na rede ou de que a propia reporteira faga as fotografías que acompañan os seus artigos, "finalmente repercute en nós como traballadores pero tamén na calidade da información". "Se non coidas as imaxes que saen no teu medio, a información reséntese, porque canto maior sexa a calidade de cada un dos traballos, texto e imaxe, tamén así será a calidade do xornalismo", explica Brais Lorenzo. O traballo na pandemia "Cando me involucro nun tema tento afrontalo desde a empatía e a honestidade, tratando de transmitir as miñas sensacións", conta Brais Lorenzo cando fala do traballo da pandemia e da "mirada ética" que resaltou o xurado do premio Carracedo. O fotoxornalista explica que desde o primeiro momento entendeu que a situación sanitaria era "unha oportunidade para traballar e tentar documentar o máximo posíbel, desde todas as frontes o que estaba a acontecer, porque era igual de importante o que sucedía en calquera parte do planeta". Pois Brais Lorenzo entende que a fotografía, ademais de ser un documento gráfico, "nun contexto así pasa a ser un documento histórico". Mais para desenvolver este labor non sempre estivo a situación do lado de Lorenzo. As Administracións fechaban accesos a determinados lugares "coa escusa da seguridade sanitaria" e tamén se produciu unha "infantilización da información, que a sociedade non reclamaba". A pesar de que mesmo houbera quen non entendese que determinados profesionais deben chegar onde outros non poden para informar, Lorenzo accedeu a hospitais, UCI e residencias, porque "se estamos a dar cifras de mortes e contaxios, e o que ilustramos son rúas baleiras e aplausos, parece que algo está a fallar". "Ao final faise relevante humanizar unha historia", matiza o fotoxornalista, "hai que tentar conxugar todo, a información, o respecto, o dereito á propia imaxe... pero sabendo o que é información e o que non, sabes traballar". Lorenzo denuncia que houbo persoas que se molestaron por velo entrar a segundo que lugares, "pero hai xente que non entende o que facemos, que sexamos esenciais como nos declarou naquel momento o Goberno de España". "Gran parte da sociedade venos como un estorbo, uns neglixentes, uns innecesarios...", lamenta o fotógrafo, que culpa en parte a democratización tecnolóxica, "todo o mundo ten acceso a facer fotografías e a xente pensa que o noso traballo é, simplemente, apertar un botón". Pros e contras das redes Unha democratización tecnolóxica que desemboca nas redes sociais, en que todas as persoas xeran e absorben información. "O consumo volveuse moi rápido, non temos tempo de pararnos nas fotos nin nas noticias... Nunca tivéramos tanta información e estamos desinformados", reflexiona Brais Lorenzo. Alén da facilidade para difundir mentiras ou dar lugar a crer que o seu traballo consiste en tirar unha foto, Lorenzo tamén fai unha lectura positiva das redes sociais. "Teñen o poder de chegar á xente e que se consuman fotoxornalismo e xornalismo, que se entenda o que estamos a facer". As redes e as plataformas "facilitan" o traballo do fotoxornalismo, pois "aínda que non che guste demasiado investir aí o teu tempo", a diferenza de anos atrás, o emprego destes mecanismos pode axudar a que un profesional continúe "a facer o que lle gusta, a súa paixón, que no meu caso é o fotoxornalismo", conclúe Lorenzo. No acto de entrega do premio, que tivo lugar no Pazo Provincial de Ourense no día que se conmemoraba a Liberdade de Prensa (o 3 de maio), o fotoxornalista aproveitou para declarar a "honra" que supón un galardón como este na súa "casa", Ourense, mais tamén quixo reivindicar que o premio fose un recoñecemento á profesión, "unha profesión apaixonante pero moi deostada nos tempos actuais, nos que reina a precariedade e nos que, moitas veces hai que pagar por traballar". Unha década de traballo e un 2021 cargado de éxitos profesionais Brais Lorenzo traballa desde 2010 en colaboración coa Axencia EFE e co xornal Faro de Vigo, e tamén realizou traballos para Nós Diario, El País, The Guardian, La Vanguardia, ABC, Público ou Luzes. Ademais de colaborar con ONG como Greenpeace ou Cruz Vermella Ourense, expuxo a súa obra na Galiza, en Portugal, en Italia e en Etiopía, entre outros países. E aínda que xa en 2012 e 2013 foi merecedor de galardóns como o SINIF (Simposio Nacional sobre Incendios Forestais) de fotografía firepress, 2021 é até agora o seu ano máis prolífico ao gañar, ademais do Xosé Aurelio Carracedo, o POYi Local News Picture Story, o New Photo Awards e o POYi Daily Life singles. No inmediato o seu plan é seguir a retratar a pandemia, no longo prazo, fotografar o despoboamento rural.


Summary: O share de Salvados no noso país foi do 26,5%, face o 25,2% da media do Estado.

A conversa entre os referentes das forzas estatais emerxentes -Pablo Iglesias, por Podemos; Albert Rivera, por Ciudadanos- foi con moito o espazo líder do prime time na noite deste domingo 18 de Outubro. No conxunto do Estado, fixo un share do 25,2% -por volta de 5 millóns de persoas. O grao de seguimento do espazo na Galiza foi mesmo superior ao promedio estatal, co 26,5%. Para pormos estes dados en perspectiva, a segunda edición do telexornal da TVG e a ficción Serra Moura -tamén da canle pública galega- rexistaron shares do 11,1% e o 13,8%, respectivamente, na mesma banda horaria que o duelo dialéctico Rivera-Iglesias.


Summary: Consideran que a xestión privada no estaleiro foi un "fracaso".

A federación de Industria da CIG de Vigo continuou esta terza feira co seu calendario de mobilizacións para reclamar unha solución á crise de Barreras que permita o mantemento da actividade industrial e de todos os postos de traballo. O sindicato demanda que a Xunta "tome o control público de Barreras unha vez fracasada a xestión privada".. A protesta coincidiu co anuncio feito pola dirección da empresa de que solicitará a disolución da compañía no Xulgado, decisión acordada polo consello de administraciónco argumento de que así se protexe o futuro do estaleiro mentres segue a negociar unha saída á súa crise. Pemex acadou un principio de acordo coa cadea hoteleira de EUA Ritz-Cartlon para ceder Os dereitos do seu 51% de accións. A paraestatal mexicana di así adeus ao estaleiro 6 anos despois de desembarcar nel.


Summary: Nova entrega de #ParaVídeosNós, a proposta audiovisual da campaña de Candidatura Galega, esta vez cunha sátira dos líderes de PP e Podemos, que esta cuarta feira coinciden no país para apurar as súas opcións electorais. Vídeo no interior

O líder do PP, Mariano Rajoy, e do número 1 de Podemos, Pablo Iglesias, coinciden esta cuarta feira en Galiza para apurar as súas opcións electorais cara o 20D. Unha 'aterraxe' coa que Nós-Candidatura Galega ironiza na nova entrega da campaña audiovisual #ParaVídeosNós, titulada 'O día do paracaidista'. Uns hipotéticos Rajoy e Iglesias viaxan xuntos a Galiza, onde falan sobre o debate territorial. "En Galiza témolos encantados. Co do 'país de países' xa tragan...", di no vídeo a versión satírica do líder de Podemos. "Iso é o mesmo que lles dicía Zapatero! O da España plural", bromea o Rajoy imaxinado pola Candidatura Galega. As visitas dos candidatos á presidencia de PP e Podemos serán as únicas que fagan nesta campaña electoral ao país. Desde as 11 horas, Iglesias participa nun mitin na Facultade de Economía e Empresa da Coruña. Pola súa banda, Rajoy cambiou a súa axenda para apurar os resultados en Galiza, e estará ao longo do día en Vigo, Pontevedra e pechará cun mitin na Coruña. D Desde Nós fixeron un chamamento a militantes e simpatizantes para que coloquen unha imaxe dun paracaidista nas súas redes sociais en apoio da campaña. Amigas e amigos de #ParaVídeosNós, hoxe é o gran día. Hoxe é o #DíaDoParacaidista Dálles a benvida!! pic.twitter.com/DFVJpYcVAN— NÓS Candidatura Gal (@noscgalega) December 16, 2015


Summary: Os portavoces do Partido Popular, Gumersindo Galego, e PSdeG, Antón Noceda, así como o concelleiro de Somos Fene César Castro, acudiron este mediodía ao Concello de Fene, acompañados doutros edís do PP, para rexistrar unha moción de censura que finalmente tiveron que retirar por un defecto de forma.

Era cuestión de tempo -o ruxe-ruxe leva meses na rúa- que as tres forzas da oposición concretasen a moción, unha decisión da que xa se viña falando cando menos desde finais do ano pasado, logo de o alcalde do BNG, Juventino Trigo, ter retirado as competencias aos cinco edís –tres do PSdeG e dous de Somos Fene- que até agosto facían parte do goberno local, canda os catro concelleiros dos nacionalistas e a representante de Esquerda Unida, polos incumprimentos pactados para a elaboración dos orzamentos. Os impulsores da moción de censura tiveron que dar marcha atrás na súa decisión e retirar a moción após a secretaria lles comunicar que unhas horas antes recibira por vía telemática unha certificación na que o responsábel de Organización do partido Participación Democrática Directa –matriz de Somos Fene-, Ramón Mouriño, informaba do acordo adoptado na noite de onte pola Coordinadora Nacional da formación polo cal se lles retiraba aos edís de Somos Fene, César Castro e Xosé Manuel Rodríguez Bastida, a representación de PDD na corporación municipal de Fene, solicitando asemade que pasen a a seren considerados concelleiros non adscritos. O escrito remitido por PDD explica que o partido se desvincula de "calquera actuación que realicen estas persoas" e insiste en que "as candidaturas promovidas por PDD teñen como obxectivo principal promover a participación dos veciños nos concellos e mudar os xeitos de facer política, polo que á vista das novas recibidas dunha negociación para unha posíbel moción de censura, non podemos amparar actuacións que vaian en contra do espírito e principios que inspiraron estas candidaturas". A negociación da moción non só está a provocar marexada en Somos Fene. A semana pasada, o secretario xeral do PSdeG de Fene, Joaquín Ayala –tamén concelleiro- e o responsábel de Organización, José Pico, presentaron a súa dimisión dos seus respectivos cargos orgánicos como medida de protesta pola preparación da moción de censura, que contaría co visto e prace dos outros dous concelleiros socialistas na corporación fenesa. A corporación de Fene constituíuse en xuño de 2015 con 7 concelleiros do PP, 4 do BNG, 3 de PSdeG, 2 de Somos Fene e 1 de Esquerda Unida.


Summary: Arrinca o proceso para a segunda edición dos Premios Martín Códax da Música, convocados pola Asociación de Músicos ao Vivo, e faino con novas categorías. Nacen nesta nova xeira os Premios Organistrum que suman os galardóns a mellor sala, mellor festival e mellor Espazo de Comunicación Musical ás 15 categorías da anterior edición.

Coa presentación pública da nova edición, bota a andar o proceso para elixir os nomes gañadores dos segundos Premios Martín Códax da Música que, promovidos pola Asociación de Músicos ao Vivo, buscan recoñecer a creación das producións musicais galegas e contribuír a súa visibilización. Da primeira edición queda pegada na súa páxina web na que seguen accesibles os 521 proxectos inscritos que deron como balance a máis ampla plataforma de música galega. Como no anterior ano, desta volta, os Premios Martín Códax seleccionarán 3 proxectos de cada unha das 15 categorías musicais ademais da mención honorífica a toda unha carreira artísticas, apartados aos que se unirán os Premios Organistrum que recoñecerán a mellor sala, o mellor festival e o mellor Espazo de Comunicación Musical. Para se inscribir non é necesario ter editado disco neste ano, nin mesmo ter disco algún producido. Abonda con seren proxectos musicais de grupos, solistas, espectáculos ou outras iniciativas discográficas realizadas no país ou fóra mais con músic@s galeg@s. A inscrición é, como na anterior edición, libre e gratuíta. Alén dos novos apartados dentro dos Premios Organistrum, a organización decidiu separar a categoría de rock do blues, funk e soul e engadir a de "canción de autor". As distintas categorías musicais son: -Mellor Proxecto Musical Galego de Pop e Indie.-Mellor Proxecto Musical Galego de Rock.-Mellor Proxecto Musical Galego de Blues, Funk e Soul.-Mellor Proxecto Musical Galego de Metal.-Mellor Proxecto Musical Galego de Canción de Autor.-Mellor Proxecto Musical Galego de Hip Hop e Músicas Urbanas.-Mellor Proxecto Musical Galego de Reggae, Ska e Mestizaxe.-Mellor Proxecto Musical Galego de Electrónica.-Mellor Proxecto Musical Galego de Música Clásica e Contemporánea.-Mellor Proxecto Musical Galego de Jazz e Músicas Improvisadas.-Mellor Proxecto Musical Galego de Música Tradicional Galega.-Mellor Proxecto Musical Galego de Folque.-Mellor Proxecto Musical Galego de Músicas do Mundo. (Flamenco, MPB, Músicas Balcánicas, etc...)-Mellor Proxecto Musical Galego de Música Infantil.-Mellor Proxecto Musical Galego de Orquestras, Grupos e Músicas de Verbena. A elección correrá a cargo de socios e socias de Músicos ao Vivo que votarán en dúas quendas. Na primeira escollerán tres finalistas de cada categoría e, na segunda, decidirán os premiados e premiadas entre as finalistas. A gala de entrega dos premios, na que se dará a coñecer o nome das candidaturas gañadoras, terá lugar en Pontevedra o 17 de decembro de 2014. Previamente, os tres finalistas das diversas categorías daranse a coñecer o 26 de novembro. O prazo de inscrición está aberto e pódese facer a través da páxina web dos premios.


Summary: O presidente en funcións de Castela e León xustificou o seu pacto coa extrema dereita e pediu que non se xulgase aínda o Goberno de coalición, pese a que Vox xa anunciou que cargará contra as leis de violencia de xénero e memoria histórica da autonomía.

O candidato á investidura como presidente da Xunta de Castela e León, Alfonso Fernández Mañueco, xustificou o acordo de goberno que impulsou coa formación de extrema dereita Vox como unha "mellora da calidade democrática" no Estado español. Fíxoo durante a primeira sesión do pleno de investidura que decorre nesta segunda feira, e no que sumará o único apoio dos ultradereitistas. Mañueco, que contou desde o primeiro momento co apoio do presidente estatal do PP, Alberto Núñez Feixoo, para pactar con Vox, afirmou que era a "única alternativa" a unha nova cita electoral, e asegurou "catro anos de estabilidade" para Castela e León. Pacto PP-VOX en Castela e León: Feixoo abre por primeira vez as portas dun goberno á extrema dereita "Todos debemos felicitarnos polo resultado, é un acordo que respecta plenamente os principios que asumín ao comezar o proceso de negociación, é un acordo que reflicte a vontade amplamente maioritaria expresada polos casteláns e leoneses na última cita electoral e é un acordo que plasma a única alternativa viábel para evitar unha repetición electoral que ninguén quería", defendeu. O actual presidente en funcións da autonomía presentou o programa de Goberno co que pretende impulsar a XI lexislatura da man da extrema dereita españolista. Representación "moi renovada" Mañueco destacou que os comicios do pasado 13 de febreiro tiveron como consecuencia unha representación "moi renovada". "É a máis plural da nosa historia autonómica, con representación de até oito formacións políticas distintas", sinalou. Neste punto, Fernández Mañueco expresou o seu recoñecemento ao líder de Vox en Castela e León, Juan García-Gallardo, pola súa "vontade de diálogo". "Somos dous partidos distintos, cada un coas súas lexítimas posicións, que os casteláns e leoneses coñecen sobradamente, pero soubemos dar exemplo de xenerosidade, responsabilidade e capacidade de acordo. Falando, negociando, e buscando puntos de encontro cando era preciso para alcanzar os consensos necesarios", resolveu. Vox cargará desde o Goberno de Castela e León contra a Lei de violencia machista e o decreto de memoria Sobre este asunto, Fernández Mañueco apuntou que o pacto é "necesario" para mellorar o futuro de Castela e León, para pedir despois que o próximo Goberno de Castela e León sexa xulgado polos seus feitos e os seus resultados. pese a que Vox xa anunciou que cargará contra as leis de violencia de xénero e memoria histórica da autonomía.


Summary: Até as 12h os dados de participación rexistrados nas eleccións vascas daban conta do aumento de 0,6 puntos a respeito dos comicios de 2012. Porén, os últimos dados, os rexistrados até as 17h, indican que a participación cae case tres puntos, ao ficar no 44,38% (47,21% en 2012).

Até as 17h participou nos comicios vascos o 44,38% do censo electoral, o que representa unha caída de case tres puntos a respeito das eleccións de 2012, cando até a mesma hora votara o 47,21% do electorado. Por circunscricións, en Araba a participación cae do 45,03% de 2012 ao 42,48% actual; en Bizkaia pasa do 47,94% de 2012 ao 44,86% actual e en Guipuzkoa cae do 46,97% ao 44,46%.


Summary: O vindeiro 28 de maio o Museo do Pobo Galego escollerá, na asemblea do seu padroado, unha nova directiva. A única candidatura que se presentou está encabezada por Concha Losada Vázquez, doutora en Medicina e profesora titular do departamento de Psicoloxía Clínica e Psicobioloxía da Facultade de Química da USC. Coñecedora da entidade desde a base, entrou como socia nas primeiras campañas de captación de apoios, leva anos desenvolvendo responsabilidades de representación nesta institución.

Que lle motivou a dar o paso de presentarse xunto ás persoas que conforman a candidatura? O primeiro foi que Xusto Beramendi deixou o posto e a maior parte desta candidatura formabamos parte do Consello de Goberno no Museo do Pobo Galego, eu mesma como vicepresidenta. Por dicilo dalgunha maneira, era a progresión natural. Se Beramendi continuase, non habería unha candidatura alternativa. Ao sermos un grupo de xente distinto, traballaremos doutra maneira, mais a nosa proposta será de continuidade. Incorpóranse, iso si, dous membros máis que completan dous perfís aos que xa temos e que eliximos entre todas e todos por unanimidade e consenso absoluto: Uxío-Breogán Diéguez, historiador, e Bieito Pérez, ex director do Museo das Peregrinacións. A profesora Concha Losada substituirá Xusto Beramendi á fronte do Padroado do Museo do Pobo Galego O resto de membros xa levamos tempo. María Xosé Fernández, candidata á vicepresidencia, é a única de nós que estivo na foto fundacional do Museo. Lino Lema leva de tesoureiro moitos anos e Francisco J. Sangiao segue como secretario. Como chegou vostede a formar parte do Museo do Pobo Galego e dos seus proxectos? Coñecín o Museo do Pobo Galego e fíxenme socia practicamente pouco despois da súa fundación. Sempre me pareceu unha empresa importantísima, representativa do país. Mireina sempre con moita reverencia. Fun socia desde que se comezaron as campañas de captación de socias e socios. Un día, María Xosé Fernández Cerviño chamoume para colaborar nunha tarefa concreta do Museo: comezar a axudar a ordenar o arquivo de música tradicional, pensando en facer, daquela, a edición dun disco con pezas que achegaran á institución Mini e Mero e que formaran parte das recollidas de toda a súa vida. Así comezou o Arquivo do Patrimonio Oral da Identidade (APOI) que aínda coordino hoxe. Require dedicación mais xera mil tipos de riqueza para min. É a miña aportación ao país, ademais nun ambiente onde o traballo voluntario, a diferenza doutros contextos da sociedade, é toda unha tradición. Foi unha empresa que naceu da sociedade civil como tarefa colectiva. Todas as socias e os socios teñen abertas as portas a mil tipos de colaboracións diferentes. Reforzar isto é, se cadra, o máis importante que temos por diante nun futuro próximo. Que papel xoga na actualidade o Museo e cal deberá xogar no futuro? Creo que na actualidade xoga un papel referente para moitas persoas. Hai un dato significativo do ideario que ten a xente a respecto do museo. Case todo o mundo se sorprende cando entrando no Museo descubre que non é unha institución pública, que non somos da Xunta. O Museo do Pobo Galego abre ao público as primeiras coleccións de 'Historia da Galiza' Trátase dunha institución privada sen ánimo de lucro. Somos herdeiras e herdeiros de persoas que se podían permitir soñar cun traballo feito polas galegas e polos galegos colectivamente e de maneira voluntaria. Naturalmente hai persoal traballando no Museo que non son voluntarios, mais si o é a directiva e as achegas de socias e socios. A sorpresa vén por ser un museo magnífico e cren que unha entidade así debería ser pública. Temos ese sentido de público por ser "noso", de todas e todos, sen pertencer á Xunta. Con todo, é cabeceira do conxunto de museos etnográficos da Galiza por lei. Quedan moitas cousas por facer. Seguramente unha importante é que o Museo do Pobo Galego ten que chegar a ser de maneira efectiva o museo da Galiza, de toda a Galiza. Está en Santiago e para moitas cousas hai que vir aquí mais a nós gustaríanos que en cada curruncho do país houbese ese sentimento de que é de toda a Galiza.


Summary: Aínda que sen a forza doutras datas, no calendario da cultura popular galega o Día da Candeloria ocupa un lugar preeminente, como proba o feito de ser protagonista de múltiples refráns que perviven na actualidade. Eis un extracto da información publicada ao respecto no número 332 de Sermos Galiza.

O Día da Candeloria, ese en que casan os paxaros, ten un simbolismo que se remonta no tempo. Nun traballo imprescindíbel do profesor da Universidade de Santiago de Compostela Fernando Alonso Romero explícase que "foron moitos os deuses celtas cuxos atributos pasaron aos santos cristiáns e foron utilizados habilmente pola Igrexa para difundir o seu culto. Isto foi o que sucedeu coa deusa Brighid, que se converteu en Santa Bríxida sen perder de todo a súa personalidade de antiga deusa". A festividade de Santa Bríxida celébrase o 1 de febreiro –un día antes que a Candeloria– e, segundo as antigas biografías, subliña o profesor, "protexe especialmente os rabaños de ovellas, o gando e as colleitas", aínda que os seus atributos esténdense tamén a outro tipo de circunstancias e necesidades humanas: a fertilidade e a fecundidade, presentes na tradición do pobo que con máis intensidade conservou as diversas manifestacións do mito, Irlanda. Neste caso, ademais, "tamén é moi significativo –apunta Alonso Romero– o feito de que a súa festividade coincida con Inbolc, a celebración céltica da chegada da primavera". Bríxida, polo tanto, sería a santa máis querida en Irlanda e, prosegue o profesor, "todas as manifestacións tradicionais do seu culto están dalgún xeito relacionadas coa produción de alimentos e a protección da vivenda campesiña. A data elixida para a celebración da súa festividade está tamén conectada cos labores agrícolas da semente en primavera, cando comezan a diminuír os rigores do inverno e os días son xa claramente máis longos". Deste xeito explícase que ao se aproximar Santa Bríxida as labregas e labregos galegos e portugueses lle deran a volta a determinadas pedras para que deixase de chover e poder así traballar na labranza. "Tiña unha finalidade propiciatoria", manifesta o autor, que se estende tamén ao mundo do mar, xa que "até mediados do século XX existía o costume de virar as tellas de determinadas ermidas costeiras para favorecer o rumbo das embarcacións ou mudar a dirección dos ventos". En toda Galiza, o día seguinte ao de Santa Bríxida, coñecido como das Candeas, "era considerado como un preludio da primavera; dicíase que nesa data casaban os paxaros e para os pescadores tamén marcaba o comezo da navegación de cabotaxe a vela, tras a longa espera invernal", engade Alonso Romero. [Podes ler a información íntegra no número 332 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: O presidente autonómico afirma en Barcelona que nin Xunta nin goberno central son os que deben conquerir carga de traballo para Navantia

En Barcelona, a 1.098 quilómetros de Ferrol, o presidente da Xunta falou de Navantia. E fíxoo para achacar ao departamento comercial deste estaleiro (público, polo tanto dependente do Estado, do goberno central no que goberna o seu partido) a falla de carga de traballo. Para Feijóo nin Xunta nin executivo español son quen ten que garantir ou procurar traballo para este estaleiro, senón que iso é tarefa dos e das comerciais. Por iso, apuntou na cidade catalá, esas persoas "teñen que conquerir contratos". De non facelo, mesmo insinuou coa posibilidade de despedilos ("cambialos", dixo). Despedimentos En Ferrol hai latexante unha gran preocupación pola posibilidade de que a adquisición de Barreras por Pemex implique que o tan anunciado flotel a facer en Navantia se vaia construír finalmente en Vigo. O número de traballadores despedidos en empresas auxiliares do naval de Ferrolterra por falta de ocupación no último ano e medio ascendeu ata os 1.815, segundo os datos facilitados polo Comité de Empresa de Navantia Ferrol. Unha cifra que mostra até que punto este sector atravesa unha profunda crise, sen que as promesas do PP, tanto no que atinxe ao dique flotante como aos contratos con Pemex, se den concretado. O sector naval galego perdeu nestes anos milleiros de empregos, o que ten ocasionado mobilizacións multitudinarias tanto en Vigo como en Ferrol.


Summary: O dirixente pontevedrés toma as rendas do Partido Popular na Galiza co apoio de 97,2% dos compromisarios.

O PP galego fechou este domingo o proceso de substitución de Alberto Núñez Feixoo coa proclamación de Alfonso Rueda, xa presidente da Xunta, como líder do partido. O dirixente pontevedrés toma as rendas do Partido Popular na Galiza co apoio de 97,2% dos compromisarios que participaron no 18º Congreso do partido, que tivo carácter extraordinario e se celebrou na súa cidade natal. O presidente da Xunta e único candidato a liderar o PP galego, Alfonso Rueda, fechou unha cúpula que mantén unha estrutura sen grandes novidades en relación á que saíu do anterior conclave, aínda con Feixoo á fronte da formación. Amplía, iso si, de seis a oito as vicesecretarías e dúas conselleiras, Fabiola García e Ángeles Vázquez que até o de agora eran vicesecretarias, fican fóra. Rueda recupera a fórmula do "bilingüismo harmónico" coa nova denominación de "cordialidade lingüística" De feito, os conselleiros, a excepción do vicepresidente segundo, Diego Calvo, que continúa na dirección galega, centraranse no labor de Goberno sen peso orgánico. É o caso do titular de Sanidade, Julio García Comesaña, a quen Feixoo puxera á fronte da coordinación da área sanitaria no último conclave e que agora abandona o seu cargo orgánico. Tamén seguen como presidentes de honra do partido Mariano Rajoy e José Manuel Romay Beccaría (a quen Feixoo considera o seu 'pai político' e a quen lle outorgou esta distinción no último congreso do PP galego celebrado en xullo de 2021). "Quen entra é porque o merece" Durante a presentación da súa Executiva, Rueda asegurou que segue contando con "todos" e defendeu que, igual que quen "entra é porque o merece", ningún dos que saen da cúpula directiva do partido "merecen a súa saída". Rueda comprometeuse a dirixir á "mellor tripulación" co reto "inmediato" de lograr que Feixoo entre na Moncloa. Rueda 'rega' con 1,44 millóns de euros do Xacobeo a prensa de fóra da Galiza Na primeira xornada do 18º Congreso, Rueda estivo 'arroupado' por varios dirixentes do PP estatal como a secretaria xeral, Cuca Gamarra; o coordinador xeral, Elías Bendodo e Esteban González Pons. Este domingo estará na clausura do Congreso o líder estatal do PP, Alberto Núñez Feixoo.


Summary: Montserrat Prado, deputada do BNG no Parlamento galego, recrimina ao Sergas que as deixara sen amparo cando denunciaron, non trasladase os feitos á Fiscalía e mantivese o facultativo. Propón a posta en marcha dun protocolo para actuar de modo inmediato.

A portavoz nacionalista de Sanidade, Montserrat Prado, reclamou no Parlamento ao conselleiro de Sanidade que o Sergas se poña do lado das mulleres que denunciaron ser vítimas de abusos sexuais por parte dun médico en Padrón "acudindo con elas ao xulgado e apoiándoas" e se comprometa a tomar as medidas necesarias para "que algo tan desprezábel como isto nin quede impune, nin se volva repetir". Nunha pregunta en pleno parlamentario, Prado exixiu explicacións ao titular de Sanidade pola "falta de amparo" do seu departamento ás vítimas, após ter coñecemento dos feitos desde 2019 a través das queixas das propias afectadas. Ademais de recalcar que "non hai absolutamente ningunha xustificación para non ter actuado de inmediato e ter posto os feitos en coñecemento da Fiscalía", a deputada nacionalista reprobou ao Sergas que non tivese apartado de inmediato o facultativo e que o mantivese máis dun ano na súa consulta. Para o BNG revélase "inaceptábel esta pasividade, encubrimento e ocultación" perante a gravidade duns feitos que a súa portavoz de Sanidade foi repasando cos relatos das propias vítimas e cuxas "testemuñas, incidiu, poñen os pelos de punta". A deputada nacionalista tamén exixiu, por último, a aclaración transparente de todas as accións realizadas polo Sergas ante uns feitos de extrema gravidade que supoñen "abuso de poder e violencia de xénero nunha situación de tanta vulnerabilidade como cando unha muller precisa atención sanitaria". Resposta do Executivo O conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, defendeu que non houbo "demoras" nin "dilación" no expediente a un médico do centro de saúde de Padrón denunciado por varias pacientes por abusos sexuais. "Nin houbo falta de amparo nin se demorou o proceso", sostivo o conselleiro, que incidiu en que "para ser garantistas requírense tempos".


Summary: Ruído de sabres entre o colectivo de xogadoras

O incidente de Camila Sáez foi a pinga que desbordou o vaso da paciencia das xogadoras de fútbol no Estado español. Esta pasada fin de semana, nun choque entre Raio Vallecano e Athletic de Bilbao da Primeira Iberdrola, a chilena caía lesionada, pero como o conxunto madrileño non conta con servizos médicos nos partidos das mulleres, tivo que ser atendida polos doutores do seu rival. "Estamos cansas de esperar, porque tan só esiximos as condicións que merecemos", sinalou Silvia Meseguer Isto únese aos reiterados incumprimentos con respecto ao convenio asinado en febreiro de 2020 que veñen denunciando o colectivo de xogadoras no camiño cara á profesionalización do seu deporte, polo que, tal e como detallou a atlética Silvia Meseguer, "se isto segue así, haberá que facer folga". "Estamos cansas de esperar, porque tan só esiximos as condicións que merecemos", engadiu. Na mesma liña pronunciouse Amanda Sampedro, quen resaltou que "o fútbol feminino merece dar pasos cara adiante, pero ante o bloqueo que vive parece que vai cara atrás. O único que queremos é formar parte dunha liga profesional para poder medrar todas xuntas". O vicepresidente do sindicato maioritario (AFE), Diego Rivas, non sinala "a ninguén", mais considera que "as únicas prexudicadas son as futbolistas, e por parte de xente que enche a boca coa palabra igualdade".


Summary: Desde a parte denunciante reciben a sentenza que anula a autorización previa concendida á gaseira con ledicia mais tamén con "cautela" pois, afirman á espera de facer unha valoración técnica do texto, "fican flecos pendentes que poderían ser usados como truque" para se manter en Mugardos.

"Após 16 anos a loitar esta [sentenza] déixanos unha sensación distinta", afirma en conversa con Sermos Galiza Luz María Torrente, presidenta da Asociación Veciñal O Cruceiro de Mehá, parte denunciante da autorización concendida á planta de Reganosa en Mugardos que vén de tombar o Tribunal Supremo. "Di que poden solicitar de novo" a autorización o que lles fai pensar nunha posíbel mudanza lexislativa a medida dos intereses da empresa "Cada sentenza era unha nova ilusión" afirma a respeito dos conflitos xudiciais gañados nos últimos anos pola veciñanza. Porén, coa feita pública esta segunda feira pola que se declara ilegal a autorización previa concedida á gaseira senten unha mestura entre "euforia" e "cautela". Sentimentos enfrontados por mor dos "flecos" asegura que contén o propio texto, á espera, no entanto, de que esta tarde avalíen nunha xuntanza co persoal técnico e letrados o contido do ditame. "Di que poden solicitar de novo" a autorización o que lles fai pensar nunha posíbel mudanza lexislativa a medida dos intereses da empresa para que Reganosa se manteña onde está. De maneira semellante ao que aconteceu coa modificación da Lei de Costas que permitiu a concesión dunha prórroga a ENCE por 60 anos máis. Corrupción "Isto é un caso un caso de corrupción, o máis grande da Galiza xunto co de ENCE", apunta Luz María Torrente. "Sempre teñen un truque ao que se agarrar". De facto, subliña, a "man dereita" do director xerente de Reganosa "xa está en Madrid" para solucionar o problema. "Iso fainos ter cautela", asegura. Neste senso, Luz María Torrente lembra as declaracións de Alberto Núñez Feijóo a respeito dunha sentenza anterior. "Dixo que era fácil facer un encaixe de bolillos" que permitise o seu mantemento para o que se aplicou unha modificación lexislativa que atinxiu a "recalificación" do chan no que se asenta permitindo o seu uso. "Iso é un acto de corrupción", insiste. "Pelexaremos con máis forza se isto é así" porque "é un caramelo envelenado". "Esta é a previa, as outras dúas caerán polo seu propio peso" Así as cousas, amósanse "moi contentos" pola decisión adoptada polo Tribunal Supremo que abre a porta á anulación das "outras dúas autorizacións que temos denunciadas". "Esta é a previa, as outras dúas caerán polo seu propio peso", subliña. Porén, desde o colectivo veciñal amosan as súas reticencias polo feito de non se apuntaren responsabilidades cara ás persoas que asinaron esas autorizacións. "Agora tiñan que ter consecuencias para as persoas que asinaron isto", di, "teñen que emendar o mal feito e responsabilizarse", acrecenta. Quer da administración española, quer da Xunta e do propio concello, sinala. O obxectivo, no entanto, é "que retiren" a planta de Reganosa da súa localización "e a leven onde queiran", afirma. Ora ben, asegura que cumpriría en todo caso "un estudo" sobre a súa utilidade pois "viuse ás claras que está a funcionar cun rendemento mínimo".


Summary: Acusan a entidade de "falsear" as contas tras prever a suba do 34% do canon cunha previsión de perdas de 4 millóns que quedou en 600.000 euros. Reclaman tamén a dimisión do presidente do organismo público.

O BNG e os seus alcaldes veñen de exixir que Sogama "devolva" aos concellos o que lles "cobrou indebidamente", logo de que se previse unha suba do 34% do canon que pagan os municipios por unha previsión de perdas que chegaba aos 4 millóns de euros e que non foi tal. Porque o Bloque acusa a entidade pública e o seu presidente, Luís Lamas, de "falsear as contas". As perdas finais foron "un 85% menos" do que se incluíra nos orzamentos da Xunta e quedou en 600.000 euros, motivo polo cal, tal e como lembrou a deputada Ana Ponton, a formación nacionalista pide a dimisión do dirixente. Os alcaldes lembran que as perdas finais de Sogama foron "un 85% menos" do que se incluíra nos orzamentos da Xunta Os alcaldes de Monforte, Ribadeo, San Sadurniño e Carballo participaron xunto Pontón nunha rolda de prensa na que pediron que se "actuase con contundencia a través da Fegamp", reclamando o presidente da federación municipal, o rexedor ferrolán José Manuel Rey Varela, que "convoque a comisión de residuos para abordar esta cuestión coa Xunta". Foi Severino Rodríguez, alcalde monfortino, un dos primeiros "insubmisos" a este canon e o que este mércores actuou como voceiro destes municipios. Incluso non descartan accións xudiciais para recuperar un sobrecusto que cifran en 80.000 euros por cada 10.000 habitantes. A Xunta rexeita reintegrar as contías e Medio Ambiente lémbralles aos alcaldes que ulnirse a Sogama "é voluntario" Pero malia estas denunciadas anomalías nas contas, o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, xa rexeitou reintegrar as contías xa cobradas. Este mércores, a conselleira de Medio Ambiente, Ethel Vázquez, insistiu e asegurou que o canon non pode analizarse baseándose nos resultados "dun ano illado", senón fixándose nun plan "a medio-longo prazo" ata 2023 e co obxectivo de "evitar a quebra de Sogama". Para Vázquez, "a desviación real" con respecto á "prevista", e tendo en conta "a factura de Sogama", é "mínima" e "sempre existiu". A conselleira advertiu aos rexedores nacionalistas que "os servizos hai que pagalos". "Quen non paga un servizo ao que se adhire voluntariamente non están cumprindo a lei pon en perigo o servizo", insistiu, tras lembrar a sentenza que condenou o Concello de Pontevedra a pagar os atrasos. O PP, pola súa banda, criticou o BNG por pedir unha xuntanza sobre o tema de Sogama que "xa está prevista" e seguiu a defender a suba do canon.


Summary: Despois das últimas decisións xudiciais sobre o Val dos Caídos e Meirás, a resolución é o terceiro golpe en menos dunha semana contra a batalla xudicial na que os Franco converteron a controvertida defensa do ditador.

O Xulgado de Instrución Número 4 de Alcobendas (Madrid) vén de arquivar unha querela da Familia Franco contra o investigador Carlos Babío por inxurias a Franco ao considerar que os querelantes carecen "de lexitimación activa" para interpoñer a demanda. A resolución tamén libera de toda responsabilidade a empresa Atresmedia –que emitiu o programa Los papeles secretos de Franco en novembro de 2018 no que se verteron as afirmacións denunciadas como inxurias–, dado que interpreta que tampouco neste caso cabe a vía penal contra unha sociedade mercantil non poden constituírse como "autoras dun delito contra o honor tal e como pretende a parte querelante". O texto, ao que tivo acceso Sermos Galiza, explica que a non admisión a trámite da querela baséase en que durante o programa "non se recolle nin un só reproche nin unha soa crítica, menos aínda comentario insultante o vexatorio contra eles" e "tampouco se fai imputación algunha directa de feitos a eles mesmos". O xuíz conclúe: "Este instrutor descoñece cal pode ser o obxectivo da querela penal, pero sen dúbida carece de fundamento". Polo tanto, decreta o arquivo da querela "por falta de lexitimación activas dos querelantes (nin) terse presentado poder especial para querelarse". Contra esta resolución, os Franco poderán apelar no mesmo Xulgado. Pero a sentenza é o terceiro golpe en menos dunha semana contra a batalla xudicial na que os Franco converteron a controvertida defensa do ditador. Outra querela pendente Carlos Babío está aínda pendente dos trámites que se seguen noutro xulgado de Madrid por outra querela, a primeira que se presentou, da Familia Franco contra el e contra Mediaset, por motivos semellantes, neste caso trala emisión dun programa do espazo En el punto de mira. Houbo dous actos de conciliación aos que os denunciados non se presentaron. A resolución feita pública hoxe establece límites en canto a lexitimidade para emprender unha querela. En maio pasado, un xulgado de Madrid condenou a Teresa Rodríguez, a líder andaluza de Podemos, a pagar unha multa de 5.000 euros por vulnerar o dereito ao honor do exministro franquista José Utrera Molina, falecido en 2017. Os querelantes neste caso eran os fillos de Utrera Molina. E ademais a xuíz determinou a prioridade do dereito ao honor por riba da liberdade de expresión.


Summary: Pola pandemia da Covid

O Entroido ribeirao e o oso de Salcedo non se celebrarán este ano por mor da pandemia de coronavirus. Chantada e A Pobra do Brollón fican así sen dous actos máis vistosos do entroido tradicional galego.Tal e como informa a TVG, este ano os volantes, maragatos e mecos non poderán recibir os centos de visitantes que cada ano se achegaban até a parroquia chantadina de Santiago de Arriba, a única que conserva esta celebración. "A organización di que se trata dun descanso forzoso co que collerán folgos para o futuro e volver con máis forza". O oso de Salcedo tampouco tinguirá de cinza os que se achegan a celebrar un dos entroidos máis pintorescos da Galiza. Ataviado en pel de ovella e coiro, o oso abandona o seu agocho para percorrer as rúas desta pequena aldea.