Summary: Carlos Lixó (Carreira, 1991) comezou a indagar sobre o xurdimento dos castelos na Galiza medieval alentado polos seus directores de tese, unha liña de investigación pendente de se completar que lle permitiu traballar sobre o territorio, a memoria e a toponimia, como quería. O resultado, unha tese de doutoramento (USC) que busca estimular a escavación e documentación dos castelos galegos altomedievais merecedora da máxima cualificación: sobresaliente cum laude.

O preito Tabera Fonseca recolle, con detalle, o que aconteceu durante a revolta irmandiña. É un documento chave que esclarece a fin dos castelos medievais na Galiza, destruídos no período final da Idade Media. Fronte a riqueza documental que axuda a explicar o declive destas fortalezas, amplamente estudado, Carlos Lixó, autor da tese O xurdimento dos castelos na Galiza medieval (SS. VIII-XIII), bateu cunha relación de textos menos prolixa, mais suficiente para botar luz sobre un período aínda descoñecido. —Como foi o traballo de documentación? Foi difícil porque para os primeiros séculos traballei só con documentos dun único tipo, como de compravenda, preitos e outros nos que as mencións dos castelos son moi sintética. Con todo, traballei coas fontes documentais que máis información gardan do alto medievo galego: o tombo A da Catedral de Santiago de Compostela e os tombos dos mosteiros de Samos, Sobrados e Celanova; ademais de atender ás crónicas e á vida de San Rosendo, entre outras. —Cando e en que contexto aparecen os castelos na Galiza? A primeira información sobre castelos no noso corpus documental data da primeira metade do século X. Neste sentido,resolvín certo dilema. En moitas ocasións a documentación en latín utiliza as mesmas palabras, castrum e castelum, para referirse tanto a castros antigos como a castelos, mais comprobei que non existe continuidade entre os castros e os castelos. Os castros están documentados como unha parte moi viva da sociedade galega altomedieval. Usábanos como límite dun territorio, en moitos erguéronse igrexas, noutros seguiron existindo aldeas. E os castelos tardan moito máis en aparecer de forma explícita, de feito, xorden máis tardiamente que noutras partes da Península e de Europa. —Como explica esta aparición tardía na Galiza? Esta dilación pódese interpretar como unha maior resistencia á hora de impor esas estruturas de poder. Baixo o meu punto de vista, este foi un territorio cuxas estruturas políticas básicas non foron interrompidas pola chegada dos musulmáns á Península. Non se interrompeu a propiedade das terras nin a habitación do territorio, non houbo despoboamento máis aló dun leve trastorno das altas esferas políticas. Polo tanto, non se encontran castelos de conquista como os que se vén noutros lugares, onde se usaron como mecanismo de recomposición social no medio de grandes mudanzas. —Con que fin se constrúen aquí os castelos? Tense falado moito dos castelos como resistencia fronte os viquingos e fronte aos propios islámicos en épocas posteriores, simplemente como defensa exterior. Eu defendo que nalgúns casos serven para iso pero, na Galiza, xorden como instrumento de poder feudal. Non para defenderse de ninguén alleo senón como puntos de tensión que canalizan todas as dinámicas de poder: entre uns nobres e outros nobres, entre os nobres e o rei mais tamén dos poderosos para se impoñer sobre os campesiños, que eran a principal fonte de riqueza ao garantir o traballo da terra. Polo tanto, xorden como un fenómeno interno dentro do proceso de feudalización da Galiza, de avance cara un sistema feudal no que o poder público é privatizado en case todos os sentidos; non como resposta á conquista islámica nin tampouco cando hai feudalismo en Francia. —Quen promove os castelos neste escenario de feudalización da Galiza? A lexitimidade hipotética dos castelos é do rei, pero en moitos casos acontece que os nobres non aceptan a súa autoridade e revélanse contra el. Na documentación galega non se observan castelos que sexan de raíz privada, como calquera outro ben de compravenda, representan algo máis importante cuxa titularidade lle corresponde ao rei, que é quen delega o seu goberno nos nobres. Unha vez ao cargo, son tan poderosos que xestionan o castelo á súa maneira, sen respectar moitas veces o que o rei diga en teoría. —Onde se constrúen e que características teñen os castelos altomedievais? A maioría están emprazados no alto dos montes co fin de garantir unha boa visibilidade sobre os vales onde se asentas os campesiños e as vías de transporte. Tamén os define que non acollen poboación no seu interior nin o seu redor. Son torres solitarias que desde o punto de vista arqueolóxico non foron escavadas nin documentadas en profundidade. A maioría da nosa arqueoloxía enfocouse cara o estudo do mundo antigo, do mundo castrexo, que deixa na paisaxe uns restos moito máis espectaculares, cargados de importancia simbólica para as comunidades campesiñas. —A arqueoloxía non lle prestou suficiente atención á parte medieval dos xacementos? É certo que sempre puxo máis o foco na parte castrexa, obviando a medieval. A simple vista, é verdade que os castelos son máis difíciles de detectar, porque moitas das fortalezas que aparecen na miña documentación cun topónimo propio, hoxe en día, non existen, nin o topónimo nin restos materiais visíbeis. Eu o que fixen foi buscar posíbeis coincidencias de topónimos, ir a unha área concreta e ver que nomes de lugar sobreviven do tipo O Castelo, A Torre, O Casto para comprobar no inventario arqueolóxico da Xunta se teñen documentado algún castelo medieval. Neste sentido, queda moito traballo por facer. Hai moitos sen catalogar que non se sabe onde están. Nuns casos a documentación é moi breve e noutros, nin sequera existe. Así, hainos que están a ser escavados e que non aparecen no corpo documental co que eu traballei e probabelmente en ningún, como pode ser o castelo do Casón, en Ortigueira. —De todos os castelos que aparecen no seu corpo documental, cales diría que gozan dun valor paradigmático? Recollín máis dun cento, pero de entre todos hai dous que xa gozaban dese carácter exemplar: as Torres do Oeste, en Catoira, e o castelo da Lanzada, en Sanxenxo, dous castelos marítimos, en mans do Arcebispo de Santiago, fundamentais na defensa contra os inimigos externos. En ambos casos, están documentadas loitas contra os viquingos e contra os musulmáns. E se son famosos, tamén, é porque serven de contraste fronte ao resto de castelos, foron moi estudados e sabemos moito deles. —Veremos publicado axiña o seu traballo? Confío en que así sexa. Se non de forma íntegra, si espero ver nun libro algún dos capítulos centrais da miña tese, que ben pode servir axuda a quen queira comezar a investigar sobre os castelos altomedievais, quen teña interese na súa escavación ou queira saber máis. Unha reflexión sobre a paisaxe, o castro e o castelo de Laboreiro Carlos Lixó dedícalle ao castelo de castro de Laboreiro, en Portugal, un capítulo fundamental da súa tese. "Serviume para moito, para ver como nun lugar onde había un castro se acabou construíndo un castelo moito tempo despois, como a serra do Laboreiro marca a paisaxe e pecha o horizonte, facendo ás veces que se confundan as mencións, atribuíndolle ao castelo referencias que son propias do monte", asegura. Neste sentido, permitiulle unha reflexión sobre o castelo e a paisaxe que o leva a afirmar que a habitación do territorio na Galiza "foi moi profunda e arraigada". "Coa romanización, a sociedade cambiou. Pasou dos castros ás aldeas, que chegan até hoxe". Lixó defende unha organización e un dominio absolutos sobre o territorio desde moi antigo. O gran cambio, di, foi o abandono dos castros, que se converteron en referencia esencial dos límites das aldeas, non tanto en castelos. "Isto di moito da súa densidade, mais tamén do seu valor simbólico como lugares de memoria".


Ademais do Brexit e da posición ante un hipotético segundo referendo, ao partido Laborista xurdiulle un novo foco de tensión interno a raíz dun asunto bastante alleo á política galega ou española: o antisemitismo.Desde o verán de 2018, e nos últimos meses moi especialmente, o líder do partido, Jeremy Corbyn, vén sendo duramente criticado por militantes e medios de comunicación por non ser quen de poñer couto a ataques contra afiliados de orixe ou relixión xudea.O exprimeiro ministro Laborista, Tony Blair, mesmo deixou caer nunha entrevista recente para a BBC que non votaría polo seu propio partido se non se tomasen medidas para poñer fin a este tipo de actitudes.Corbyn foi duramente criticado por non poñer couto a ataques contra afiliados de orixe xudeuMoitas voces críticas con Corbyn apuntan a que esta vaga de antisemitismo ten a súa orixe na entrada de sectores esquerdistas no partido, en moitos casos moi críticos co papel do Estado de Israel no conflicto palestino, trala victoria de Jeremy Corbyn nas eleccións primarias de 2015.En moitos casos, as denuncias teñen que ver con presuntos comentarios discriminatorios por parte de afiliados de base do partido. Noutros, cargos de peso do Laborismo chegaron a ser sancionados ou mesmo expulsados polas súas opinions supostamente antisemitas.É o caso de Ken Livingston, ex-alcalde de Londres antes da chegada de Boris Johnson, que foi suspendido da súa militancia en 2016 tras asegurar que Hitler, nos seus primeiros anos no Goberno alemán, apoiara a reivindicación do Sionismo de crear un Estado xudeo en territorio palestino. En marzo deste ano, o conflito tamén levou a que se lle retirase a o carnet a un deputado, Chris Williamson, por afirmar que o partido fixera demasiadas concesións a quen denunciaban a existencia dun problema interno co antisemitismo.E é que algúns laboristas, especialmente na contorna de Corbyn, consideran que detrás de toda esta campaña agóchanse sectores contrarios á actual líder que buscan instrumentalizar os casos de antisemitismo para desgastar á dirección.


Summary: O escritor Xurxo Borrazás é o autor do Manifesto Galego do Día Mundial do Teatro que lerá no acto de entrega dos XIX Premios María Casares. No manifesto, Borrazás defende que os recortes ao teatro teñen como obxectivo "conter a lingua galega como emblema da nosa cultura".

"A nai de todos os obxectivos é conter a lingua galega como emblema da nosa cultura", conclúe o Manifesto Galego do Día Mundial do Teatro que este ano ten como autor ao escritor Xurxo Borrazás, encargado tamén de ler o texto no Teatro Rosalía Castro da Coruña a vindeira quinta feira 26 de febreiro, a víspera do día Mundial do Teatro. O manifesto, de carácter literario e reivindicativo, posiciónase e contra os recortes ao sector por parte das institucións e defende a vitalidade da cultura galega. "O teatro significa o berce de toda literatura. Dende o teatro clásico, a escena recolle todas as emocións posibles e retrata o seu propio tempo", comenta Borrazás. "Preguntámonos que facemos aquí e afirmamos que toda a vida é teatro... Quen lle dera! No teatro non se perde o norte", engade o autor. "Ao teatro non hai que cortarlle os pés, senón darlle patadiñas nas canelas e regalarlle ás de chumbo para que non voe, obrigar a que cada representación se converta nunha epopea de actores e actrices que ao tempo deben ser directores, produtores, representantes, iluminadores, músicos, transportistas, maquilladores, escenógrafos, xastres, cobradores... e por suposto ter un traballo aparte que os manteña", afirma Borrazás. Na cerimonia entregarase o Premio de Honra Marisa Soto a Vicente Montoto e daranse a coñecer os nomes gañadores nas 14 categorías, ás que concorren un total de 16 espectáculos. A tempestade, de Voadora, con 10 nomeacións; Perplexo, de ilMaquinario Teatro, con 9, e Ultranoite no País dos Ananos, con 7 son as que compiten a máis premios da Asociación Galega de Actores e Actrices de Galicia. Manifesto Galego do Día Mundial do TeatroAutor: Xurxo Borrazás Ser ... basicamente, é ser outro. Desde cativos xogamos a ser trastes e a ser quen non somos, e no marco dese xogo xogamos outros xogos dramatizados, teatro dentro do teatro, coma se non houbese límites. Xogamos despois a construír o personaxe en escenas de familia, de amor, de revolta, de desamor... Buscamos papeis de adulto e disfrazámonos de adulto para resultar críbeis. Xogamos a ser traballadores, ou pais e nais, sen estar moi convencidos de que eses sexan os papeis da nosa vida. Dicimos que a vida en parella é teatro, que a oficina é teatro, que unha voda, un xuízo, un discurso ou un funeral son teatro. Preguntámonos que facemos aquí e afirmamos que toda a vida é teatro... Quen lle dera! No teatro non se perde o norte. Na vida, quen máis quen menos cae no erro de tomarse en serio. E que ocorre cando alguén se toma demasiado en serio? Primeiro que os demais o toman a broma, segundo que o serio se radicaliza e tenta prohibir as bromas. E para non caer no ridículo de prohibir unicamente as que lle fan a el, ou ela, prohíbeas todas, a ver se así non se nota. No escenario máis extremo, nas dictaduras e as teocracias, prohíbese non só a escola, senón bailar e cantar, disfrazarse, a risa pública, a festa, a caricatura, e por suposto o teatro enteiro. Aquí non. Aquí somos civilizados e as autoridades non prohiben a festa, "sempre que sexa sá", nin a protesta, "con tal que sexa construtiva". Non se leva a ninguén ao cárcere por protestar, simplemente se lle mete unha multa de cabalo para que a próxima vez o pense dúas veces antes de dar un couce. Da mesma maneira non se persegue o teatro, só se adurmece ninguneando as iniciativas ou menosprezando as compañías, racaneando o acceso ás salas, arrombándoo nas programacións culturais, desecando os orzamentos para a formación e o teatro público, subindo impostos para que o prezo actúe de barreira, renunciando á promoción... Ao teatro non hai que cortarlle os pés senón darlle patadiñas nas canelas e regalarlle ás de chumbo para que non voe, obrigar a que cada representación se convirta nunha epopea de actores e actrices que ao tempo deben ser directores, produtores, representantes, iluminadores, músicos, transportistas, maquilladores, escenógrafos, xastres, cobradores... e por suposto ter un traballo aparte que os manteña. O obxectivo último é impedir que o espectáculo se normalice e poida converterse en medio de vida digno, atraente e non desilusionante para quen se apaixone por el. Aqueles que se toman en serio son sistemáticos. A mesma medicina aplícanllela á literatura, aos medios, mesmo á música... se é en galego, porque a nai de todos os obxectivos é conter a lingua galega como emblema da nosa cultura. Os serios non teñen nada contra o polbo á feira, a praia da Lanzada, o Pórtico da Gloria, o albariño de Cambados ou a romaría da Franqueira. Son os primeiros en chorar cando escoitan unha gaita. O que non aturan é a diferenza da lingua. De maneira que a representación de Galiza prefiren deixala en mans de Enrique Iglesias, David Meca, ou Marina Castaño. E aínda así no teatro seguimos adiante, escachamos coa risa e fervemos cada vez que se descorre o pano e o público aplaude. Que frío vai no mundo! Que ben se está no teatro!


Summary: Fusionar estilos, combinar xeracións, xuntar artistas de diferentes tradicións. O ciclo Os Xoves de Códax, que ofrecerá cinco concertos entre xullo e agosto, aposta pola hibridación como ferramenta para crear novos paradigmas musicais. E pola maridaxe entre música e viño como forma de desfrutalos.

Mesturar diferentes castes, combinar aromas, atopar o grao xusto de acidez na amálgama de diversas variedades. O proceso de elaboración do viño pode servir como o modelo que permite a experimentación musical, e iso é precisamente o que fan as Bodegas Martín Códax, que presentaron onte a IX edición dos Xoves de Códax, na que se ofrecerán cinco concertos, entre xullo e agosto, marcados pola fusión de estilos e procedencias xeográficas. Jorge Pallarés, director de márketing das Bodegas, congratulábase na presentación de que o ciclo puidese volver a ter lugar despois de dous anos de ausencia por mor da pandemia e das restricións sanitarias que se derivaron dela, antes de incidir nesa vocación de hibridación coa que naceron os Xoves de Códax. Acompañado de Xabier Díaz, Uxía Senlle, Eladio Santos (de Eladio y los seres queridos) e de Ana Lee (vocalista de Las Antonias), Pallarés presentou as cinco "fusións" que se lle ofrecerán ao público ao longo do verán na terraza das Bodegas, nun lugar privilexiado do concello de Cambados. Os Xoves abrirán, o día 21 de xullo, cun concerto de Moisés Fernández -unha referencia galega da música flamenca- con Josemi Carmona y los Hijos del Agobio e co guitarrista Paquete. Unha proposta que combina raíz flamenca e modernidade con músicos dun altísimo nivel. O día 28 de xullo, será a quenda de Uxía Senlle e Javier Ruibal, que veñen de sacar un disco con poemas de García Lorca e de Rosalía de Castro, e que, ademais, contarán co cantautor canario Pedro Guerra como invitado de luxo. Uxía Senlle e Javier Ruibal: "En tempos tan belicistas, poetas como Rosalía de Castro e García Lorca tenden pontes" O 4 de agosto, Xabier Díaz unirase a unha intérprete nova, Antía Muíño, nunha colaboración que, en palabras do veterano músico, o obrigou a "saír da súa zona de confort" para "explorar novos territorios". Desa colaboración xorde unha "unha nova alquimia" que escenifica un diálogo entre dúas xeracións de músicos galegos. O multiinstrumentista e cantante galego Pablo Lesuit unirase á banda Jenny and the Mexicats, o 11 de agosto, nunha velada multicultural na que se atoparán ritmos de rockabilly, folk, jazz, reggae e da música latina. A colaboración entre Eladio y Los Seres Queridos e Las Antonias poñeralle o ramo ao ciclo o día 18 de agosto. A retranca dos de Vigo e o humor que Las Antonias empregan para deconstruír o machismo da canción tradicional das décadas de 1950 e 1960 prometen un divertido concerto, entre o retro e o indie. Proxectos a longo prazo Durante a presentación, Uxía Senlle sinalou que este tipo de mesturas poden ir moito máis alá do concerto dunha noite, lembrando que o disco que vén de publicar con Javier Ruibal ten a súa orixe nun destes Xoves de Códax, onde tocaron xuntos por primeira vez, "decidimos facer algúns concertos máis, fomos coñecéndonos mellor e, finalmente, xurdiu este traballo arredor de Lorca e Rosalía", explicou a cantante. Uxía, ademais, quixo honrar a data do día da presentación -o Día do Orgullo- lembrando, máis unha vez, a Federico García Lorca. As cobizadas entradas para o ciclo poranse á venda a vindeira quinta feira, 30 de xuño, ás 12 horas. Estarán dispoñíbeis 350 entradas por concerto e a compra estará limitada a catro por persoa para cada un dos concertos, a un prezo de 25 euros cada unha. Un ciclo de concertos tamén con dimensión social Non se trata só da maridaxe entre o viño e a música, da hibridación entre estilos, xeografías e xeracións diferentes: durante a presentación, Jorge Pallarés quixo destacar o compromiso social do ciclo, lembrando que a recadación de cada un dos concertos destinarase a unha ONG galega. Ao longo das oito edicións celebradas até o de agora, os Xoves de Códax xa lograron xuntar máis de 150.000 euros, que foron repartidos entre distintas asociacións solidarias da Galiza. Xabier Díaz: "Penso que hai que ter coidado cos placebos, coa morfina das subvencións


Summary: Entre a quinta feira e onte rexistrouse unha repunta dos novos contaxios pola Covid-19.

Galiza suma 337 novos positivos por coronavirus nunha xornada, unha repunta de 47 respecto aos comunicados na xornada anterior. Así se desprende da actualización publicada está mañá na Consellaría de Sanidade e con datos recollidos até as 18 horas de onte. Segundo informa Sanidade a presión hospitalaria continúa a baixar, situándose en 398 pacientes ingresados 61 nunha Unidade de Coidados Intensivos (UCI).Consultadas por Nós Diario, expertas e expertos valoran que a relaxación das medidas se teña producido con exceisva rapidez. Pese ao descenso global, a área sanitaria da Coruña e Cee continúa á fronte da áreas en volume de pacientes contaxiados da Covid-19 ingresados. Son un tola de 125, dos cales 22 están nunha unidade de críticos. Detrás desta sitúase a de Vigo, con 77 hospitalizacións, 12 delas en UCI. Entre as dúas suman 33 dos 61 doentes que se atopan actualmente na Galiza nunha unidade de críticos. No extremo contrario sitúase a área de Lugo, A Mariña e Monforte con 26 persoas hospitalizadas, unha en coidados intensivos. Na de Pontevedra e O Salnés rexistrouse un leve incremento, con 51 doentes ingresados, 9 deles unha UCI. Baixan na de Compostela e O Barbanza, con 42 doentes hospitalizados dos que 6 permanecen nunha unidade de críticos. Na área de Ourense, Verín e O Barco de Valdeorras tamén diminúen os ingresos, 41 en unidades ordinarias e cinco nunha UCI. Por último, na de Ferrol tamén descenden as hospitalizacións, con 29 pacientes nunha unidade convencional e seis en coidados intensivos. Alza dos positivos diarios Galiza sumou un total de 337 novos positivos por coronavirus entre a quinta feira e onte, unha repunta de 47 respecto ao período anterior. Aínda que lixeiramente, as probas PCR realizadas tamén aumentaron, 300 máis até alcanzar as 5.407. A área sanitaria de Vigo repite como a que máis contaxios novos detecta, 101. Séguea a da Coruña e Cee con 68. Tamén rexistran subas nas infeccións as áreas da Lugo, A Mariña e Monforte, con 39 novos casos; a de Pontevedra e O Salnés, con 28 e mais a de Ferrol, con 33. En tanto, rexistran un descenso as de Compostela e O Barbanza, con 45 novos positivos localizados, e a de Ourense, Verín e O Barco de Valdeorras, con 13. O total de casos activos no país mantén a súa tendencia á baixa e cae da cifra de 7.000 persoas contaxiadas. En concreto, sitúase en 6.948 infeccións activas, 188 menos que a xornada de onte. A diminución atinxe a todas as áreas sanitarias. As PCR aumentan e tamén o fai a positividade, situándose en 7% co que Galiza aínda supera o limiar de 5% que marca a Organización Mundial da Saúde para dar por controlada a pandemia. En tanto, a taxa de positividade media nos últimos 7 días para o conxunto do país sitúase en 5,72% tal e como indica o informe Semáforo Covid de Daniel González Peña. Falecementos A falta de coñecer os datos deste sábado, a cifra de falecementos que está a deixar a crise sanitaria da Covid ascende a 1.236 persoas. Sanidade notificou onte a morte de 10 persoas contaxiadas da enfermidade, catro delas usuarios ou usuarias de residencias da terceira idade. No mes de novembro a consellaría notificou o pasamento de 280 persoas, a segunda peor cifra desde o inicio da pandemia en marzo.


Summary: É un estado de alarma descentralizado e cada comunidade ten o poder de aplicar medidas en función das súas necesidades.

O presidente do Goberno, Pedro Sánchez, anunciou este domingo na roda posterior ao Consello de Ministras extraordinario, a aprobación do estado de alarma para todo Estado español, que entou en vigor esa mesma tarde. O seu obxectivo é que esta situación sexa prolongada polas Cortes Xerais durante seis meses, até 9 de maio. Confinamento nocturno Entrou en vigor ás 23:00 horas e prolongarase todos os días ata as 6.00 horas, agás Canarias, onde non se fai efectivo este toque de recollemento. Este é o marco xeral aprobado polo Goberno español e que cada territorio pode agora 'modular' unha hora ao principio e outra ao final para axustar o confinamento. Así, en Catalunya rexe desde as 22:00, non desde as 23:00. Hai excepcións nas que si se pode sair á rúa durante ese confinamento e que aparecen recollidos no artigo 5 (Limitación da liberdade de circulación das persoas en horario nocturno) do decreto publicado no BOE este domingo: a) Adquisición de medicamentos, produtos sanitarios e outros bens de primeira necesidade. b) Asistencia a centros, servizos e establecementos sanitarios. c) Asistencia a centros de atención veterinaria por motivos de urxencia. d) Cumprimento de obrigacións laborais, profesionais, empresariais, institucionais ou legais. e) Retorno ao lugar de residencia habitual tras realizar algunhas das actividades previstas neste apartado. f) Asistencia e coidado a maiores, menores, dependentes, persoas con discapacidade ou persoas especialmente vulnerables. g) Por causa de forza maior ou situación de necesidade. h) Calquera outra actividade de análoga natureza, debidamente acreditada. i) Reposición en gasolineiras ou estacións de servizo, cando resulte necesario para a realización das actividades previstas nos parágrafos anteriores. 15 días O estado de alarma estará vixente polo menos durante 15 días, mais o Goberno quere que as Cortes aproben unha ampliación até o 9 de maio Confinamento territorial Os gobernos autonómicos poderán limitar o movemento no seu territorio, impedindo entradas e saídas no mesmo ou ben en determinadas comarcas, cidades, vilas... Nestas restricións á mobilidade fican á marxe aquelas aquelas que sexan por motivos laborais, sanitarios, asistencias ou docentes. Xuntanzas O estado de alarma fixa un máximo de 6 non convivintes como o máximo que pode estar reunido. Na Galiza o criterio é máis restritivo, son 5 o máximo, e nalgunhas zonas do noso país, por exemplo Ourense ou Compostela, só se permiten xuntanzas de convivintes.


Summary: O Consello Nacional do BNG trasladará a toda a militancia unha serie de conclusións de conxunto da súa reunión deste sábado. Esta semana terán lugar asembleas en todas as comarcas en que a afiliación trasladará á dirección as súas valoracións e propostas. No Bloque apostan por enfrontar o debate interno de xeito demorado, marcando os tempos por si propios.

O Consello Nacional do Bloque Nacionalista Galego realizou unha xuntanza maratoniana este sábado, en que o máximo organismo da fronte nacionalista entre asembleas nacionais, fixo unha primeira análise dos resultados das eleccións do 21-O en que o Bloque rexistrou un importante descenso en votos e número de escanos. Na sesión que encetaba a primeira hora da mañá e rematou arredor das nove da noite, producíronse máis de cincuenta intervencións. Destas tiráronse unhas primeiras conclusións de conxunto que lle van ser comunicadas a toda a afiliación. O debate interno ten un obxectivo claro: recuperar o apoio social perdido e consolidar o BNG como referencia política alternativa A primeira delas é que o BNG afrontará un proceso de reflexión interna demorado, sen présas, e tentando marcar os seus propios tempos. Neste sentido, bosquexouse a data da asemblea nacional extraordinaria en que concluiría o devandito proceso e que se produciría en cuestión de seis ou sete meses, sempre antes do vindeiro verán. A reflexión non se cinguirá á militancia, pois o Bloque quere incorporar na súa análise e debates tamén simpatizantes, cos ollos postos en reforzar o soporte social ao proxecto nacionalista. O proceso que procurará o remozado do proxecto nacionalista, que se dotará tamén dun novo liderado interno --tras o anuncio de Guillerme Vázquez de que non concorrerá de novo á portavocía nacional--, non se centrará na liña política da fronte, aprobada hai apenas uns meses por ampla maioría na asemblea de Amio e que non estaría a ser discutida internamente --non se rexistraron intervencións no Consello Nacional nesa dirección. Malia que de entrada non se fixan límites para o debate, todo apunta que estará centrado nas actualizacións organizativas necesarias para aquilatar o perfil público do BNG. O reforzo da maquinaria organizativa, unha maior activación da militancia, aproximar a base simpatizante, afondar nas sinerxías cos movementos sociais ou melloras no eido da comunicación son algunhas das cuestións que ficarían no centro do debate, que ten un obxectivo claro: recuperar o apoio social perdido e consolidar ao BNG como referencia política alternativa. Asemblea comarcais Esta semana terán lugar asembleas en todas as comarcas das cales a dirección do BNG quere recoller as valoracións e propostas das e dos militantes. A partir destas a Executiva Nacional elaborará un documento que será obxecto dunha nova reunión do Consello Nacional.


Este día 6 cumpríronse 37 anos dende a aprobación da vixente Constitución en referéndum, polos cidadáns que tiñan 18 anos naquel intre. Velaí unha das razóns da distancia de millóns a respecto do marco constitucional actual: todos os que nacimos despois do outono do 1960 non puidemos votar esta Norma Fundamental. Mais o problema dáse, tamén, a respecto da cidadanía que si puido votar. Porque a pregunta que se lle prantexou á cidadanía aquel lonxano día de Nadal do 1978 incluía, dentro do paquete e sen posibilidade ningunha de desbotalas, opcións políticas tan importantes como a Monarquía borbónica ou a proscrición do dereito a decidir das diversas nacións do Estado (impúxose na redacción unha expresión tan rechamante e reiterativa como que a Constitución baseábase "na indisolúbel unidade da Nación española, patria común e indivisíbel de todos os españois…" ). Para máis, a evolución lexislativa posterior do sistema constitucional anulou na práctica o recoñecemento do dereito ao autogoberno singular e paccionado de Galicia, Euskadi, Catalunya e Navarra (da que se prevía constitucionalmente en plena igualdade de opción a súa incorporación a Euskadi ou a súa continuidade como comunidade foral independente). Primeiro diluíndo e xeralizando ese dereito ao outorgarlle "café para todos" aos outros territorios, aos que ademáis se lles dotou por vía de transferencia de todas as competencias que compuñan o nível autonòmico previsto só para as nacionalidades. Segundo recentralizando, quer co pretexto da garantía do cumprimento do Dereito e decisións singulares da Unión Europea, quer co continuo baleiramento do autogoberno a medio de leis de bases ou mecanismos de tutela estatal (normativa, executiva e financeira) impropios dun Estado composto. Velaí porque, independentemente de que a propia evolución da tecnoloxía, dos valores, da economía e da sociedade requiran dunha fonda revisión constituínte, sexa ésta inaprazábel para o encaixe normativo da España plurinacional, recoñecendo o dereito a decidir das súas diversas nacións (entre elas Galicia) e garantíndolles un financiamento automático e xusto e un autogoberno blindado de inmisións dende o Poder Central. Se non se enfronta axiña dificultarase ou mesmo imposibilitarase este encaixe.


Summary: Seguen contrarreloxo a negociar na COP26 un texto que contente a todas as delegacións, cun último borrador que diminúe os compromisos que teñen que asumir os Estados.

En teoría, esta sexta feira remataba a COP26, a Conferencia das partes sobre o cambio climático da Organización das Nacións Unidas (ONU) en Glasgow (Escocia). Porén, como vén sendo habitual nestes encontros, a falta de acordo nunha resolución que teñen que aprobar os case 200 países presentes no evento obrigou a continuar negociando para chegar a un punto en común. Neste sentido, esta sexta fíxose público o último borrador de acordo, negociado ao longo da madrugada anterior, baseado nun documento que xa fora criticado por entidades en defensa do medio ambiente por pouco ambicioso, rexeitando marcar o límite na loita contra o quecemento climático nun aumento de 1,5ºC en comparación coa etapa preindustrial (1850-1900). Menos compromisos Con todo, o novo texto inclúe aínda menos compromisos, ao eliminarse o punto no que se facía un chamamento a acelerar a fase de saída do carbón e a rematar coas axudas para combustíbeis fósiles, que se incluíra por primeira vez nun documento destas características, mais un grupo de Estados liderados por Australia e Arabia Saudita estiveron bloqueando a inclusión deste apartado, apunta a BBC. O cambio no borrador, que agora se limita a acelerar o cambio para acadar sistemas enerxéticos limpos, así como a solicitar unha escalada da xeración enerxética limpa e acelerar a eliminación gradual da enerxía producida con carbón e cos "subsidios ineficientes" aos combustíbeis fósiles, fai previsíbel que, tras as presións dalgúns países coa fin de eliminar a referencia e a desaparición do compromiso inicial, isto implique que non se recollerá no texto final. Revisión dos plans a finais de 2022 A pesar disto, mantense unha das grandes reclamacións das nacións insulares e do bloque de países menos desenvoltos, que exixían adiantar a finais de 2022 a revisión dos plans estatais de loita contra o cambio climático até 2030 para adaptalo aos obxectivos globais. Isto implica adiantar a posta en marcha de medidas de restrición das emisións de gases de efecto invernadoiro. Amais, márcase 2025 para que os países máis desenvoltos dupliquen a súa provisión de financiamento para axudar ao resto de países a adaptarse e mitigar as consecuencias do cambio climático, tendo en conta que, segundo a ONU, estes Estados son os principais responsábeis desta situación.


Summary: As protestas do BNG e do PSdeG, por excluír dos debates electorais ás candidaturas que non forman parte das corporacións locais, obrigan a dar marcha atrás aos populares.

O PP abre a porta a que os candidatos e candidatas das forzas políticas sen representación municipal participen dos debates electorais. O voceiro dos populares, Miguel Tellado, afirmou que "estudarán" a entrada das formacións que aspiran a obter escanos nos comicios do 24M. Unha rectificación que chega dous días despois de que o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, rexeitara este extremo. "Se o PSOE e o BNG queren que estean as mareas, só teñen que dicilo", asegurou Tellado, segundo declaracións recollidas polo diario 'El País'. O voceiro popular mostrouse "disposto a estudar calquera oferta", despois de que a fronte nacionalista pedira un debate "libre de vetos". Pola súa banda, AGE cualificou o veto como unha mostra do "temor" de Feijóo fronte as candidaturas cidadás. Decidira cada candidato do PP Tellado deixou nas mans de cada candidato do PP a decisión. Porén, insistiu na liña fixada por Feijóo e precisou que un debate con "sete, oito ou nove persoas desnaturalizaría os debates". O portavoz popular cre que abrir o debate a todas as candidaturas obrigaría a "discursos preelaborados" e "intervencións seguidas". Nesta liña manifestouse o candidato popular á alcaldía de Santiago, Agustín Hernández, que apostou por un debate "sen restricións" e no que participen todas as forzas con posibilidades de obter representación na corporación local.


Summary: O último filme de Eloy Enciso estará presente na Sección Oficial do 16º Festival de Sevilla, que terá lugar do día 8 ao 16 de novembro. Esta será a súa estrea no Estado español, antes da súa proxección en salas a partir do 5 de decembro, cando chegará ás salas galegas.

O último filme de Eloy Enciso, Longa Noite, segue colleitando éxitos, pois vén de ser escollido para a Sección Oficial do Festival de Sevilla, que celebra a súa décimo sexta edición. O certame celebrarase do día 8 ao 16 de novembro e reunirá unha escolma do mellor cinema de autor europeo contemporáneo. Esta cita converterase na estrea en España do filme de Enciso, após percorrer o circuíto internacional pasando por Locarno (Boccalino d'Oro ao Mellor Director), Toronto ou Nova York. Longa Noite non poderá verse en salas até o vindeiro 5 de decembro da man de NUMAX Distribución. O filme sitúase anos despois de rematada a Guerra Civil, cando Anxo volta ao seu fogar na Galiza do interior. As conversas que mantén durante esa viaxe revélanlle como a guerra e o novo réxime transformaron as relacións humanas. A súa chegada bate de fronte coa desconfianza quer dos vencedores, quer dos vencidos, que temen que Anxo profunde en lembranzas que crían silenciadas. A inspiración do autor parte de textos de Max Aub, Luís Seoane, Alfonso Sastre ou Ramón de Valenzuela para explorar os fundamentos sociais e políticos do fascismo. O galardoado director de Arraianos compón deste xeito un "poderoso retrato sensorial e psicolóxico" (Cineuropa), apoiado pola fotografía de Mauro Herce —Dead Slow Ahead— e a actuación de Misha Bies Golas, Nuria Lestegás, Celsa Araújo, Verónica Quintela, Manuel Pumares e Suso Meilán. A produción do filme, a cargo de Fílmika Galaika, contou co apoio da Universidade de Harvard, AGADIC, a Deputación de Pontevedra, a Deputación da Coruña, o Concello de Pontevedra e Televisión da Galiza. Da súa distribución encárgase Numax.


Summary: A Galiza é o quinto territorio do Estado español con máis persoas pensionistas; porén, as contías percibidas por xubilación, viuvez e incapacidade permanente fican á cola.

O gasto en pensións alcanzou este mes de outubro unha cifra récord no conxunto do Estado español, 10.887 millóns de euros, o que representa 6,2% máis que no mesmo mes de 2021. Deste modo, e segundo estima o Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións, esta partida ascendeu a 11,8% do PIB, se ben é un rexistro inferior ao de outubro de 2021 (12,1%) e 2020 (12,4%). Deses 10.887 millóns, até 72,5% foi parar ao pagamento das pensións por xubilación, mentres as de viuvez correspóndense con 16,8% e as de incapacidade permanente, 9%. O resto destinouse a prestacións por orfandade (1,4%) e a favor de familiares (0,3%). Porén, a distribución territorial destas contías resulta desigual, pois oscila desde os 1.541,65 euros de pensión media por xubilación de Euskadi aos 1.047,56 de Estremadura, que só supera a Galiza, con 1.066,66 euros. A media estatal é de 1.257,9 euros. Aliás, destes rexistros que vén de actualizar o Ministerio cos datos de outubro despréndese tamén que, máis un mes, Lugo e Ourense fican á cola do Estado no que atinxe ás prestacións por xubilación, sendo os únicos territorios nos que a contía fica por baixo dos 1.000 euros, con 951,4 e 894,21 respectivamente. Viuvez e incapacidade permanente O informe debulla tamén os datos correspondentes ás pensións por viuvez e incapacidade permanente, ámbitos nos que a Galiza permanece tamén na zona baixa. Así, a prestación media por viuvez de 660,1 euros mensuais, o que representa 220,54 euros menos que a media. Esta cifra é a máis baixa do Estado e 51 euros inferior que o seguinte na táboa, Estremadura. Por outra parte, a contía media para as pensións por incapacidade permanente das galegas e galegos é de 940,36 euros, case 100 por baixo do conxunto estatal e superando só os datos de Estremadura (879,6 euros) e Murcia (935,27). En termos globais, na Galiza o Ministerio concedeu en outubro 482.310 prestacións por xubilación, 71.255 por incapacidade permanente e 184.520 por viuvez —a quinta cifra máis elevada nos tres casos após Andalucía, Catalunya, Madrid e País Valencià—.


Summary: Logrou manter un encontro informal co presidente da Xunta cando este abandonaba o Parlamento.

O Comité de Ferroatlántica Cee-Dumbría-Centrais Hidroeléctricas tivo finalmente xuntanza co presidente mais un encontro que quizás o mandatario non agardaba. Cando o presidente abandonaba o Parlamento alí o agardaban os traballadores, non logrando eludilos, o que deu lugar a un encontro "forzado e de carácter intormal", en palabras da CIG. Feijoo confirmoulles que a administración galega non recibiu aínda ningunha proposta da empresa, e que, de habela a Xunta valorará a mesma en base a tres criterios: legalidade, interese público e emprego. Unhas declaracións que o Comité, que estivo acompañado nesa xuntanza pola portavoz do BNG, Ana Pontón, cualifica "de ambiguas e insuficientes, xa que só axudan a xerar máis dúbidas sobre o posicionamento do Goberno galego ás pretensións de Ferroatlántica e ao futuro das centrais e as fábricas da Costa da Morte". Feijóo comprometeuse a axilizar a reunión que o Comité ten solicitada co Conselleiro de Industria. Dende a representación do persoal trasladaron tamén a preocupación pola iniciativa aprobada hoxe en Pleno do Parlamento que deixa a porta aberta traballar con Ferroglobe "para conseguir o desenvolvemento dun Plan de modernización das súas fábricas en Galiza que conte co máximo respaldo social e sindical".


Summary: A transformación do Marco de Vigo contra o parecer da maioría de axentes artísticos, a eterna indefinición do Gaiás, o esmorecemento da actividade do CGAC ou a liquidación do Museo de Belas Artes de Fenosa, na Coruña, debuxan a situación dos espazos de arte en Galiza. A reflexionar sobre esta paisaxe deprimida dedica o Consello da Cultura Galega unha xornada esta terza feira, 11 de decembro, na súa sede de Compostela.

"Ante a desaparición e cambio de rumbo de institucións que foron claves na modernización da arte contemporánea na Galiza das últimas décadas", explican desde a institución, "os efectos da crise foron e continúan a ser drásticos, e modifican non só os seus sinais de identidade senón a xestión, a programación e a calidade dos mesmos". Os espazos culturais da arte en Galiza: estado da cuestión comeza ás dez da maña coa intervención da presidenta do Consello, Rosario Álvarez. O crítico de arte Ramón Rozas ofrecerá a primeira conferencia -A quebra das ilusións- media hora despois, presentado pola membro da Sección de Creación e Artes Visuais Contemporáneas do ente organizador Sofía Santos. Unha primeira mesa redonda a mediodía, moderada polo propio Rozas, sentará a artista Mónica Alonso, a decana da Facultade de Belas Artes de Pontevedra Silvia García e mais a directora do Museo Provincial de Lugo, Aurelia Balseiro, para diagnosticar "a situación actual dos espazos de arte en Galiza". A tarde estará dedicada a detectar "estratexias de futuro". O pintor e escritor Antón Patiño disertará sobre as mesmas introducido pola comisaria de arte Rosario Sarmiento. Patiño encargarase de moderar o debate que pechará o día a partir das cinco e media da tarde e no que falarán o director xeral de Políticas Culturais da Xunta, Anxo Lorenzo, o coleccionista Luis Sirvent e o fotógrafo Manuel Vilariño.


Summary: Cen anos de Nós a Nós neste 2020. Sen dúbida, o nome tiña potencia e aínda a ten.

Desbotar un substantivo e elixir un pronome que se pronuncia cunha soa sílaba foi unha audacia, tanto que os futuristas italianos tiveron a mesma idea coa revista Noi. E cen anos despois Nós campa de novo na fronte dunha publicación galega. A forza da palabra segue intacta, un logro de Castelao. A creación do nome foi unha parte substancial do seu deseño para aquela revista, pero non a única. "Naceu dono das chaves da expresión", dixo del Otero Predraio. Non menos importante que a palabra elixida é a súa forma: o logotipo da publicación, lembremos que logos en grego significa palabra ou razón. E Castelao deseña o logotipo cunha letra antiga, que xa ensaiara na súa proposta a Eladio Rodríguez, cando este dirixía o suplemento de literatura galega en El Noroeste. E naquela cabeceira primeira, aínda rudimentaria, estaban tamén os monstros do Pórtico da Gloria, que reaparecerán nun dos cabezallos da revista. Título e subtítulo enmarcábanse nunha cartela "pétrea" que esmagaba os monstros, non polo peso da Igrexa, coma no Pórtico, senón pola forza da "santa idea" como era invocado o ideario galeguista. E precisamente dos linteis do Pórtico da Gloria toma Castelao a letra do logotipo, un uso que reitera noutras obras, para contaxiar amigos e correlixionarios até dotar aquela letra de significado cultural e político. Polo visto a letra aínda non esgotou aquel potencial e continúa hoxe dando variacións que van das que realizou Díaz Pardo ás novas propostas dixitais dos deseñadores Marcos Dopico ou Rubén Prol. Pero esta actitude de Castelao ten unha orixe: ven da arte nova internacional, desde que a finais do século XIX Willian Morris comezara a ollar os primeiros libros como fonte de renovación do deseño gráfico. Castelao practica esa actitude de Morris, pero procura na cultura galega os ingredientes cos que crear un "futuro pasado". Velaí a escolla da letra medieval, pero tamén o deseño definitivo da capa da revista, unha recreación das portadas dos libros barrocos, dispondo todo coma nun retablo arquitectónico, que o noso deseñador cobre cun manto ─de musgo?─ que sitúa as personaxes fóra do tempo e do espazo. Pero é sobre todo o gran talento de Castelao como ilustrador o que dota a capa dese carácter emblemático, pois sabe ler e practicar o estilo do británico Aubrey Beadsley (1872-1898), que co uso ponderado do branco e do negro é quen de acadar un resultado sublime. Tamén Castelao.


O Tribunal Supremo obriga a pagar á concesionaria os arredor de 6 millóns ao ano que deixou de percibir desde que en xullo de 2017 Fomento modificou unilateralmente a fórmula de cálculo desas peaxes na sombraUn día despois de divulgarse a condena dun xulgado de Pontevedra a Audasa a devolver aos usuarios as peaxes cobradas durante os atascos, este martes o Poder Xudicial fixo pública outra sentenza, do Tribunal Supremo, que anula a decisión tomada en xullo de 2017 polo Goberno de Rajoy de reducir á metade, de arredor de 12 a 6 millóns de euros, a compensación que paga cada ano á concesionaria por liberar de peaxe os treitos de Rande e A Barcala. O alto tribunal condena ao Estado a indemnizar a Audasa polos cartos que deixou de recibir neste tempo.En xullo de 2017 o Ministerio de Fomento, daquela encabezado por Íñigo de la Serna, reduciu á metade de xeito unilateral a compensación que a medias coa Xunta viña pagando a Audasa pola supresión das peaxes nos treitos Vigo-O Morrazo e A Coruña-A Barcala acordada en 2006. Un dos argumentos que esgrimía o ministerio era que esa supresión provocara un efecto chamada, un aumento do tráfico entre Vigo e O Morrazo moi superior ao experimentado no resto da AP-9, e que iso, aplicado ao pagamento por cada vehículo que circula por eses treitos, lle estaba a supoñer á concesionaria un "enriquecemento inxusto" a cargo das arcas públicas que asumiran esas peaxes liberadas.Fomento argumentara en 2017 que o sistema de cálculo da compensación estaba a supoñer un "enriquecemento inxusto" para AudasaO Supremo recoñece á Administración a posibilidade de modificar unilateralmente as condicións dunha concesión, pero só se non altera as "condicións esenciais" desta. O alto tribunal reprocha neste caso a Fomento que "se faga depender a retribución compensatoria de elementos estraños ao sistema inicialmente determinado", que era o do pagamento dunha tarifa por cada vehículo que circulase polos treitos en cuestión, con independencia do aumento ou non do tráfico noutros treitos da autoestrada.Durante as negociacións previas á redución da compensación decidida en 2017 Audasa propuxo "que se restablecera a peaxe"Aquela decisión de Fomento de variar a fórmula de cálculo da compensación permitiu non só reducir á metade a compensación senón tamén que o ministerio decidise pasar a asumir en solitario ese custe, eximindo del á Xunta, cuestión que foi presentada como un logro polo presidente Feijóo. Agora a sentenza do Supremo anula aquela decisión de Fomento e obriga á Administración Xeral do Estado a compensar a Audasa polo que deixou de cobrar "sen prexuízo do dereito que poida asistirlle fronte á Administración da Comunidade Autónoma de Galicia como consecuencia dos efectos que poidan derivarse dos compromisos acordados no ano 2006", cando as dúas administracións decidiron pagar a medias esa supresión das peaxes. Un pagamento a medias para o que a Xunta consignou durante anos 200 millóns menos do necesario para asumir a súa parte do compromiso ata o remate da concesión en 2048.A decisión de reducir a compensación a Audasa tomada en 2017 por Fomento contou co aval do Consejo de Estado, presidido por José Manuel Romay Beccaría. No seu informe, esa institución reflectiu que durante as negociacións previas entre Fomento e Audasa a concesionaria propuxo, ante as queixas do ministerio, "que se restablecera a peaxe".


Summary: O Goberno central, en funcións, outórgalle á empresa unha prórroga por 60 anos, que comeza a contar en novembro de 2013, momento da solicitude. A Xunta remitira un informe favorable á continuidade da planta, que conta co rexeitamento de concellos e Deputación. CRONOLOXÍA ENCE 2073: Da promesa do traslado ao traxe á medida para a permanencia

CRONOLOXÍA ENCE 2073: Da promesa do traslado ao traxe á medida para a permanencia O Ministerio de Agricultura, Alimentación e Medio Ambiente, na actualidade en funcións, vén de outorgarlle a ENCE unha prórroga de 60 anos na concesión que lle permite ocupar os terreos de Lourizán, en Pontevedra. A prórroga, que comeza a contar en novembro de 2013, momento da solicitude, permitirá que a factoría se manteña na súa actual localización ata o ano 2073. Para Antón Masa (APDR), a prórroga supón "a morte definitiva da ría". Cualifica de "impresentable" que un Goberno en funcións tome esta decisión Antón Masa, presidente da Asociación pola Defensa da Ría (APDR) afirma que a prórroga supón "a morte definitiva da ría" e que pon fin "á posibilidade de conseguir o seu saneamento" e "á posibilidade de practicar outro tipo de economía" na zona e de crear "postos de traballo de calidade". Sinala, en todo caso, que a resolución "non é firme" e que a súa entidade vai recorrela por vía administrativa. Neste senso, apunta a que a decisión adoptada polo Ministerio poida ser "irregular e mesmo ilegal" pois está aínda en cuestión a caducidade da concesión de ENCE. "Hai unha cuestión fundamental para que esta concesión se considere caducada, pois no título concesional de ENCE dise que a DBO (demanda biolóxica de osíxeno) dos verquidos non poderá superar as 20 partes por millóns, algo que foi superado case sempre. Pola súa banda, a Plataforma Ence Fóra sinalou nunha rolda de prensa celebrada no Concello de Pontevedra que a decisión "hipoteca o presente e futuro da ría de Pontevedra, da comarca de Pontevedra, e a política forestal de Galiza durante o século XXI", en palabras da tenente de alcalde Carme da Silva, que compareceu acompañada de representantes dos distintos colectivos veciñais, sociais, ecoloxistas e partidos políticos que conforman a plataforma. Para Carme da Silva, é "lamentable" que "un Goberno sen lexitimidade, en funcións, poida regalarlle a unha empresa privada, a Ence, moitos millóns de euros ao darlle 60 anos máis de concesión". Ence Fóra subliña que "a decisión non é firme" e que será contestada "socialmente e polas vías xudical e política". Fai ademais un chamamento á sociedade para que "se rebele" e, de feito, os colectivos que a conforman reuniranse este martes en asemblea, ás 20 horas, na sede da Federación veciñal Castelao para decidir "como plantar cara a este atropelo". A plataforma pediralle ao novo Goberno central e aos partidos que o apoien a revogación da prórroga da concesión de ENCE. A Xunta remitiu en novembro un informe favorable sobre o cumprimento da legalidade ambiental por parte da planta Resulta igualmente significativo que o Goberno central adoptase esta importante decisión co Executivo en funcións, sobre todo tendo en conta que non estaba obrigado a decidir sobre a prórroga ata o remate da actual concesión, en 2018. De feito, a Lei 50/1997 sinala que o Goberno en funcións "limitará a súa xestión ao despacho ordinario dos asuntos públicos, absténdose de adoptar, agás casos de urxencia debidamente acreditados ou por razóns de interese xeral cuxa acreditación expresa así o xustifique, calquera outra medida". A este respecto, na presentación da campaña Ence fóra para sempre, o presidente da Federación veciñal Castelao, José Loureiro, preguntouse: "Por que tanta présa se a concesión vence no 2018? Por que un Goberno case en funcións quere hipotecar a ría outros 50 anos máis?". Neste senso, Antón Masa cualifica de "impresentable" que unha decisión "tan fundamental para a comarca de Pontevedra" fose adoptada por un Goberno en funcións. "A operación de regalar a permanencia de Ence en Lourizán pode reportarlles aos propietarios uns 2.000 millóns de euros entre o que aforran quedando aquí, e o que deixarían de ganar se tivesen que entregar os terreos" Aínda que a decisión correspondía en exclusiva ao Goberno central, a través da Dirección Xeral de Sostibilidade da Costa e do Mar, a Xunta remitiu en novembro un informe favorable sobre o cumprimento da legalidade ambiental por parte da planta. O Goberno galego quedaba só na defensa da continuidade de ENCE no interior da ría. Ao xa habitual rexeitamento de entidades sociais e de concellos (comezando polo da cidade de Pontevedra), nos últimos meses uniuse o da Deputación de Pontevedra, que aprobou unha declaración favorable ao traslado da factoría a unha nova localización. Porén, finalmente, a mobilización social pontevedresa en contra da continuidade de ENCE non tivo resultados. O Libro Branco sobre ENCE, publicado hai uns meses, sinalaba que "a operación de regalar a permanencia de Ence en Lourizán pode reportarlles aos propietarios uns 2.000 millóns de euros entre o que aforran quedando aquí, e o que deixarían de ganar se tivesen que entregar os terreos". A APDR lembra que os actuais propietarios "mercaron a empresa a prezo de saldo, porque só estaba autorizada a producir ata 2018". "É un claro caso de rapiña empresarial ligada ao sector público, no que se estima que ten moito que ver que destacados cargos dos gobernos do PP ocupen varios asentos no Consello de Administración", engade Así pois, se a decisión anunciada hoxe polo Ministerio non é revertida dalgún xeito, ENCE ocupará o litoral de Lourizán ata o 2073, 115 anos despois da súa instalación, en 1958. Promesa incumprida de Núñez Feijoo "O PPdeG mantén a súa aposta para que ENCE abandone o seu actual emprazamento", sinalaban os populares no seu programa electoral en 2012 "O PPdeG mantén a súa aposta para que ENCE abandone o seu actual emprazamento, considerando irrenunciable a continuación da súa actividade no contorno da comarca de Pontevedra". O programa electoral dos populares nas eleccións autonómicas de 2012 era moi claro ao respecto e mantiña a posición que xa expresara o seu programa de 2009. De feito, o propio Núñez Feijoo, pouco despois de tomar posesión do seu cargo como presidente da Xunta, afirmaba publicamente que "non cabe a posibilidade de manter ENCE na Ría". "Non imos dicir unha cousa e facer a contraria", engadía. En paralelo, Telmo Martín (portavoz local do PP nese momento) acusaba a ENCE de "aproveitar a crise para perpetuarse na ría", sinalando que "a dignidade de Pontevedra non está en venda". Desa rotundidade pasouse, en 2013 á unha posición máis ambigua, cando Núñez Feijoo comezou a pedirlle "xestos" á empresa para permitir a continuidade da factoría no seu actual emprazamento. Xa dende comezos deste 2015 o PP completou o seu cambio de posición; en marzo, o candidato do PP á alcaldía de Pontevedra, Jacobo Moreira, eliminaba as posibles dúbidas ou ambigüidades que puidesen quedar con respecto á posición popular nesta cuestión, apoiando publicamente a continuidade de ENCE en Lourizán, sempre que reducise as súas emisións e xerase máis emprego, sinalando que "as condicións mudaron". A cuestión do emprego Nun comunicado, a empresa destaca que a concesión (que superou o mínimo de 50 anos, previsto tamén para estes casos) é froito dun "forte compromiso de investimento" na planta, á que se destinarán 61 millóns de euros, que buscarán unha "mellora da eficiencia" e tamén a "melloras medioambientais". ENCE baralla ademais instalar una planta de biomasa de 40 MW, contemplada no Plano Estratéxico da empresa e na solicitude de prórroga. A empresa afirma tamén que "a renovación da concesión foi posible porque a fábrica de Lourizán cumpre folgadamente a esixente normativa medioambiental europea" e conclúe que "ENCE non defraudará os veciños de Pontevedra e Comarca" e que se "compromete a traballar coa maior responsabilidade pola calidade de vida dos cidadáns e para gañar o apoio á súa actividade e permanencia por parte de todos os pontevedreses". O Comité de Empresa de ENCE reduce a 366 os empregos directos que xera a empresa en Pontevedra (270 na fábrica e 96 nas oficinas centrais), o 1,1% dos postos de traballo na cidade No seu comunicado, ENCE salienta que "a prórroga permite o mantemento de 800 empregos en Pontevedra e 5000 en toda Galicia" e "abre a porta á creación dun importante número de empregos adicionais na zona". Estas cifras adoitan ser respondidas polos colectivos críticos á pasteira, que reducen moito os número real de empregos que crea ENCE na comarca e salientan, en oposición, o prexuízo que a presenza da fábrica lle provoca á saúde da ría e ao seu potencial marisqueiro e turístico. De feito, as cifras do Comité de Empresa de ENCE reducen a 366 os empregos directos que xera a empresa na cidade (270 na fábrica e 96 nas oficinas centrais), o 1,1% dos postos de traballo da urbe. De igual xeito, os empregos asociados á factoría son moitos menos dos expresados pola multinacional, segundo a Asociación pola Defensa da Ría (APDR). A APDR sempre defendeu os beneficios que o traslado de ENCE tería para a economía e o emprego da comarca: "Unha vez que esta industria deixe de producir en Lourizán, poderán xurdir na comarca actividades limpas hoxe imposibilitadas pola presenza de Ence. E calquera actividade económica que se cree, traerá consigo novos salarios, esta vez compatibles coa ría que merecemos os pontevedreses". Ademais, salientaba os postos de traballo que se crearían de forma inmediata: "Máis aló dos empregos que se xerarían a medio e longo prazo coa saída de Ence, están os que se producirían de maneira inmediata, desde o mesmo día do peche. O desmantelamento do complexo industrial e a recuperación dos terreos darían traballo a moita xente, polo que é mentira que a marcha de Ence supoña a inminente desaparición de todos os empregos que xera". Reaccións Vence (BNG) sinala que se trata dunha "decisión corrupta a favor da pasteira en cuxo consello de administración sentan destacadas figuras" do PP O BNG considera que a prórroga supón unha "traizón" de Rajoy "aos intereses xerais de Galiza a favor dos intereses particulares dun empresa". O seu voceiro nacional, Xavier Vence, sinala que se trata dunha "decisión corrupta a favor da pasteira en cuxo consello de administración sentan destacadas figuras" do PP e acusa a Rajoy de "desprezar" a demanda maioritaria da sociedade ao poñerse do lado da pasteira, "ignorando unha reclamación que mereceu anos de reivindicación e de loita na rúa e nas institucións por parte de miles de galegos e galegas, aos que o presidente en funcións deixa de lado". A formación afirma que "estudará todas as alternativas na rúa, nas institucións e na xustiza para enfrontar esa decisión e reclamará ao futuro Executivo que a derrogue". Para Antón Sánchez, a decisión "supón a confirmación do camiño planificado e iniciado dende a reforma da Lei de Protección do Litoral en 2013, na aprobación do Regulamento e do informe ambiental positivo da Xunta" Para AGE, a concesión da prórroga cun goberno en funcións é "unha cacicada que deixa ao descuberto unha vez máis que o PP está a traballar para os intereses da empresa pasteira", en palabras de Antón Sánchez. Para Sánchez, a decisión coñecida hoxe "supón a confirmación do camiño planificado e iniciado dende a reforma da Lei de Protección do Litoral en 2013, na aprobación do Regulamento e do informe ambiental positivo da Xunta de Galicia, feitos á medida para a permanencia de ENCE na ría". "Dende AGE xa advertimos no seu día de que o PP, ante o risco dun cambio de Goberno no Estado, forzaría os tempos para deixarlle resolto o expediente a ENCE", engade, anunciando que o grupo parlamentar de AGE "recorrerá por vía administrativa esta decisión e que presentará no Parlamento galego unha iniciativa instando ao goberno do Estado a que proceda á revisión de dita resolución e a deixala sen efecto". Podemos Pontevedra e Salvemos Pontevedra salientan que ENCE "nin siquiera ten concesión", porque o expediente de caducidade "non está resolto", polo que "prorrogársea é prevaricar" Para Podemos Pontevedra e o colectivo Salvemos Pontevedra, a prórroga a ENCE asinouse "de costas á sociedade pontevedresa que na súa maioría solicitaba que non se ampliase esta concesión e que ENCE pechase en 2018". Sinalan que "nin siquiera ten concesión", porque o expediente de caducidade "non está resolto", polo que "prorrogársea é prevaricar". Conclúen que se trata dun "despropósito político soamente pagable con portas xiratorias como a de Carlos do Álamo e Isabel Tocino", membros do Consello de Administración da empresa. Para ADEGA "este acto administrativo dun goberno en funcións transcende o meramente ordinario e tampouco é urxente, agás para os intereses dos candidatos/as a pasar pola porta xiratoria" Pola súa banda, ADEGA cualifica a prórroga de "fraude democrática e burla ambiental" e sinala que "este acto administrativo dun goberno en funcións transcende o meramente ordinario e tampouco é urxente, agás para os intereses dos candidatos/as a pasar pola porta xiratoria", violando o artigo 21 da Lei 50/1997". A entidade ecoloxista subliña que o modus operandi empregado é "razón de peso xa non só para denunciar publicamente a ilexitimidade desta prórroga, senón para impugnar o acto administrativo nos tribunais e mesmo solicitar á Fiscalía que investigue as presuntas responsabilidade penais -prevaricación- derivadas deste acto ilegal cometido a mantenta". ADEGA conclúe que "está nas mans" do vindeiro goberno "emendar as corruptelas a chafallada administrativa cometidas polo executivo saínte", instándoo a derrogar a prórroga da Lei de Costas, a cumprir as resolucións do Supremo que obrigan o Ministerio a abrir expediente de caducidade da concesión dalgunhas instalacións estratéxicas da pasteira en Lourizán, e a revisar a propia prórroga. Con todo, ADEGA alerta de que cunha "futura revogación administrativa e/ou xudicial", ENCE podería "reclamar fortes indemnizacións por lucro cesante". O PSdeG-PSOE considera a prórroga "opaca e pola porta de atrás" e sinala que chega "da man dun goberno en funcións e cun suposto informe favorable da Xunta que ninguén coñece" Finalmente, o PSdeG-PSOE considera a prórroga "opaca e pola porta de atrás" e sinalan que chega "da man dun goberno en funcións e cun suposto informe favorable da Xunta que ninguén coñece". "Ence vai estar 114 anos en Lourizán con esta prórroga, non hai investimento que amortice esta situación", asegura Patricia Vilán, portavoz de Medio Ambiente do PSdeG no Parlamento.


Tras ocultar os datos moito peores da primeira metade de 2020, revelados polo ministerio, a Xunta asegura que ao remate do ano as cirurxías tardaban 72 días, 18 máis que a finais de 2019, e as consultas 49 días, 7 máisA espera media para unha cirurxía en Galicia situouse ao remate de 2020 en 72,6 días, 28 menos que en xuño, tras o peche polo coronavirus da actividade sanitaria non urxente, pero 18 días máis que hai un ano, polo que o Sergas non logrou aínda recuperar todo o atraso asistencial acumulado pola pandemia e regresou a niveis de hai cinco anos. Algo similar ocorre coas consultas, con 49 días de espera media, 17 menos que seis meses antes pero 7 días máis que a finais de 2019.O Sergas divulgou este venres os datos de espera sanitaria tanto do segundo semestre de 2020 como do primeiro, que en anos anteriores se facían públicos ao longo do mes de xullo pero que desta volta a Xunta decidiu ocultar ata agora mesmo, coincidindo cuns novos datos mellores que os anteriores. Aqueles que o Goberno galego ocultou ata agora -a consellería nunca respondeu ás preguntas ao respecto que lle formulou Praza.gal- acabaron sendo divulgados en novembro polo Ministerio de Sanidade dentro do seu balance periódico da situación en todas as comunidades autónomas. Malia non querer facilitar os datos do primeiro semestre de 2020, notablemente marcados polos efectos da pandemia, a Xunta si salienta agora a melloría a respecto a daqueles malos resultados que atribúe ao "período de total confinamento marcado polo Real Decreto de Alarma". Pola contra, o que apenas varía é a cifra de pacientes que agardaban por unha operación a a 31 de decembro, 35.819, cifra moi semellante tanto á de xuño como á de hai un ano. O Sergas cifra en 25,8 millóns as consultas realizadas en 2020 e di que o 42% foron telefónicasPor outra banda, a media da espera cirúrxica volve incumprir a Lei de garantías sanitarias de 2014 que fixou en 60 días o máximo, límite que só se logrou rebaixar catro anos máis tarde, en xuño de 2018. Tamén en 2014 a Xunta deixou de publicar as súas listas de espera de xeito trimestral e pasou a facelo semestralmente, eliminando os dous trimestres intermedios que tradicionalmente ofrecían peores datos.Canto ás consultas, o Sergas cifra en 25,8 millóns as realizadas durante todo 2020, das que un 42% foron telefónicas. A espera media de 49,3 días rexistrada a decembro mellora a de 66,3 días de xuño pero segue sendo peor que os 42 días de hai un ano.


Summary: Elvira Lama (Xinzo de Limia, 1963) é licenciada en Xeografía e Historia pola USC. A alcaldesa de Xinzo, a primeira muller, entrou na corporación por vez primeira en 2003 co PSOE. Leva apenas catro meses no cargo xestionando a pesada herdanza de dezaseis anos do PP, mais o asunto que a ten preocupada é outra cuestión que ten a ver co desleixo de todas as Administracións por riba da local: a contaminación en augas subterráneas e superficiais, empezando polo río Limia.

"Non se pode seguir pretendendo tapar o sol cun dedo. A magnitude do problema dos xurros está aí e a saúde das persoas é prioritaria. Tamén a do medio ambiente, porque esta comarca depende economicamente do sector primario". Que informes ten o Concello de Xinzo sobre a calidade da auga no municipio? Mensualmente recibimos o informe da concesionaria, Viaqua. Tómanse mostras en edificios públicos, como o centro de saúde ou nos colexios, tamén en instalacións deportivas. Os datos din que a auga que sae da billa está en perfecto estado. Pero, por suposto, sabemos do problema das augas da Limia. Augas soterradas e mesmo superficiais que están sen tratar. Somos conscientes do que din os datos da Consellaría de Sanidade e da Confederación Hidrográfica Miño-Sil (CHMS). E calquera veciña pode ver como toda a achega de nutrientes procedentes da gandaría ou da agricultura fai que a vexetación no propio leito do Limia creza de maneira exponencial. Onde capta a auga o Concello? Recollémola en pozos. Esa auga pasa por unha planta potabilizadora, vai a un depósito e chega ás casas a través da rede de abastecemento. En 2015 deixouse de utilizar a auga do encoro de Gundín, no río Faramontaos, por un proceso de eutrofización similar ao das Conchas… Ollo, esas augas nunca se utilizaron para a traída. Eran para outras tarefas, como regar. Para consumo humano, eu non lembro… Esa concesión rematou e o que o Concello de Xinzo acaba de solicitar á CHMS é que se elimine o obstáculo, a presa. É o máis intelixente. A solución pasa por tratar os xurros, porque os xurros que se producen diariamente, dada a carga gandeira, exceden en moito os que pode asumir a terra para a agricultura O Limia, ao seu paso por Xinzo, úsase para o baño ou para outras actividades humanas? Non. E non se usa por unha sinxela razón: temos unha capa freática 'rente' ao chan, despois está un manto de area e despois está o acuífero, e cando ese acuífero baixa, as augas superficiais tenden a desaparecer pola seca. Nuns anos como estes últimos, con poucas precipitacións, cando chega xullo e agosto o río ao seu paso pola vila practicamente está seco. Ten coñecemento de que pediatras en Xinzo recomendaron non usar a auga da traída para darlles de beber aos bebés? Non, non teño coñecemento. Preocúpalle que poida estar comprometido o futuro da calidade das augas para consumo humano dada a contaminación que se rexistra en parte das augas da Limia? Por suposto. E aquí, como en calquera vila do país, hai moitísima vivenda que quedou fóra de ordenación, casas que se construíron en zona periurbana e nas que se fixeron pozos e que poden estar sufrindo problemas de contaminación. Sabemos que a comarca soporta unha carga gandeira importante e levamos anos, eu desde o grupo socialista e agora desde o Goberno municipal, demandando de todas as administracións competentes que se poñan solucións, empezando por unha planta de tratamento de xurros… Pero ese pozos dos que fala, son pozos fóra do control das autoridades? Son pozos privados que deben cumprir uns requisitos e levan un trámite administrativo. Iso desde hai uns anos, porque antes pode que algúns foran feitos daquela maneira... Eses pozos deben ser autorizados, mais o control depende do propietario. O Concello exerce o control sistemático sobre a traída, pero non sobre o que fai cada un na súa casa ou na súa horta coa auga do seu pozo privado. E tamén pasa coas fontes que pode haber en calquera aldea e que non están sometidas a ningún tipo de tratamento. A xente debe ter un pouco de precaución. Até que punto considera que existe alarma social na comarca pola situación das augas? Non é de agora. Leva anos. E leva anos falándose del. O que sucede agora é que está sobre a mesa das administracións, da Xunta, da CHMS, dos concellos… Hai un problema, hai que abordalo, isto non se pode ignorar máis. E non se trata de culpabilizar a ninguén. Trátase de poñerlle solución se queremos que A Limia teña futuro. E a solución pasa por tratar os xurros, porque os xurros que se producen diariamente, dada a carga gandeira, exceden en moito os que pode asumir a terra para a agricultura. Que é o máis urxente? Noutros sitios, ao ver as orellas ao lobo buscaron alternativas. Hai que poñer plantas de tratamento. Si, houbo unha que fechou hai uns oito anos e non daba abasto. Hai comprometida outra por parte da Xunta. Veremos nos orzamentos que se tramitan estes días no Parlamento se aparece ou non. Agora desde o Ministerio de Transición Ecolóxico estase advertindo sobre a posibilidade de declarar zonas vulnerábeis. Veremos que pasa. Oxalá que non pase, porque aquí hai moita xente que vive da agricultura e da gandaría e precisa auga para regar e para darlle de beber aos animais. Nesta comarca hai moita xente vivindo directa ou indirectamente de traballos para Coren. Mais iso non significa que poidan facer aquí o que lle dea a gana. Empecemos a ordenar todo. Na Mesa da Limia, que se reuniu en abril e en setembro, chegouse a falar dunha moratoria na construción de granxas como piden os ecoloxistas e algúns científicos? Non se falou de moratoria. O conselleiro dixo que se faría catro plantas de tratamento de xurro no país. A primeira delas, na Limia. Veremos. Porque ten que ter unha tradución en cartos. Cal é a actitude de Coren nesa mesa? Pois paréceme que eles tamén están preocupados. Teñen moita xente traballando e teñen unha imaxe que queren manter. Nesta comarca hai moita xente vivindo directa ou indirectamente de traballos para Coren. Mais iso non significa que poidan facer aquí o que lle dea a gana. Empecemos a ordenar todo. Me imaxino que serán os primeiros interesados. Que opina de que concellos como Bande ou Muíños prohibiran o baño nas Conchas e que en Sandiás hai un mes se tivera que cancelar o subministro a unha poboación durante case un día? Os Concellos asumen o seu deber. Non se trata da presión de Sanidade, son os datos. Cando veñen os datos e che din que hai que suspender o subministro, pois é unha cuestión de responsabilidade.


Summary: A editorial Aquaplano publica unha escolma da súa obra

Poesie della chiara certezza é o título da antoloxía da poesía de Uxío Novoneyra (Folgoso do Courel, 1930 - Compostela, 1999) que Marco Paone vén de traducir ao italiano. Aínda que recolle o nome de Poemas da doada certeza i ese brillo premido entre as pálpebras (1994), trátase dunha escolma que recolle textos de toda a súa traxectoria: comeza en 1955 e remata en 1999. A editorial italiana Aquaplano, coa colaboración do Centro de Estudos Galegos de Perugia (Italia) e a Secretaría Xeral de Política Lingüística, encárgase da publicación e onte presentouse en Compostela. O responsábel de Política Lingüística, Valentín García, gabou no acto "o labor que está a facer a rede de centros de estudos galegos da Xunta, presente en universidades de tres continentes, para difundir a cultura, a literatura e mais a lingua da Galiza". Edición bilingüe A edición é bilingüe, e inclúe os textos orixinais canda a versión italiana de Paone. Este, codirector do Centro de Estudos Galegos de Perugia, tamén escribiu a introdución, en que cualifica o autor d'Os eidos de "poeta telúrico, entre o amor e a liberdade". A súa escolla contén composicións das dúas primeiras edicións d'Os eidos (1955 e 1974), dos Poemas caligráficos (1979), de Muller pra lonxe (1986), de Do Courel a Compostela (1988), de Tempo de elexía (1991), do mencionado Poemas da doada certeza..., de Onde só queda alguén pra aguantar dos nomes (1999) e de Arrodeos e desvíos do Camiño de Santiago e outras rotas (1999). É dicir, da práctica totalidade dunha das traxectorias máis influíntes da literatura galega do XX. "Os estudosos e poetas que lean esta antoloxía de Uxío Novoneyra, por primeira vez vertido á lingua de Dante, sentirán o desexo de coñecer o Courel e a Galiza toda, así como o idioma en que os poemas foron escritos", sinalou García.


Summary: As máis de 61.700 solicitudes de voto por correo aceptadas en Galicia para o 26M supoñen un incremento do 62% con relación ás anteriores municipais. O prazo para enviar o voto por correo remata o 24 de maio ás dúas da tarde

O voto por correo en Galicia nas pasadas eleccións xerais mantívose, na liña do acontecido no conxunto do Estado, nas maiores cifras do século. Esta tendencia á alza do voto postal -que non inclúe o do Censo de Residentes Ausentes (CERA)- consolídase para as eleccións municipais e europeas do vindeiro 26 de maio. O balance provisional feito público pola Oficina do Censo Electoral indica que en Galicia foron aceptadas un total de 61.745 solicitudes de voto por correo, 61.480 delas de persoas residentes nalgún punto do Estado e as restantes, temporalmente no estranxeiro.As máis de 61.700 solicitudes de voto por correo aceptadas en Galicia para o 26M supoñen un incremento do 62% con relación ás anteriores municipaisEsta cifra global supón un incremento superior ao 62% a respecto das eleccións municipais do ano do 2015 e está tamén un 60% por riba das que se celebraran anteriormente, en 2011. En ningunha desas dúas ocasións as municipais cadraron coas europeas, destas volta. Esa coincidencia si se produciu en 1999, cando as solicitudes de voto por correo apenas superaran as 20.000. En 2015 os votos postais que finalmente chegaron a ser remitidos roldaron os 29.000.O prazo para enviar o voto por correo remata o 24 de maio ás dúas da tardeUnha vez pechado o prazo para solicitar o voto por correo nos comicios do 26M, o pasado día 16, os prazos para completar a participación electoral por esta vía seguen o seu curso. A Oficina do Censo Electoral tiña ata o pasado día 19 para remitir ao electorado toda a documentación para votar por correo, se ben estes envíos sufriron algúns atrasos por mor de impugnacións de candidaturas como as formuladas por PP e Ciudadanos contra a lista de JxCat ao Parlamento Europeo, encabezada por Carles Puigdemont.Este foi un dos factores que levou a Xunta Electoral a alterar levemente os prazos iniciais do voto por correo. Se inicialmente estaba previsto que o voto postal puidese ser remitido ata o día 22 de maio, este prazo foi finalmente ampliado ata o día 24, isto é, ata o venres previo ás eleccións ás dúas da tarde. Nos días que restan ata o remate dese prazo Correos ofrece horario ampliado en moitas das súas oficinas para facilitar a entrega do voto. Pódese consultar o listado completo nesta ligazón.


Summary: O TSXG confirma a sentenza dun xulgado ourensán.

O TSXG confirmou a sentenza do Xulgado do Contencioso-administrativo número 2 de Ourense que condena o Sergas a pagar unha indemnización de 40.000 euros a muller e catro fillos dun home de 88 anos que faleceu en 2015 após non ser derivado desde o Punto de Atención Continuada (PAC) do Carballiño ao servizo de Urxencias do Complexo Hospitalario Universitario de Ourense (Chuo). O home, segundo consta na resolución, foi enviado ao seu domicilio tras sufrir unha caída que lle provocou mazaduras na cabeza e non foi atendido no hospital até dous días máis tarde. "Non resulta indiferente ter a posibilidade de recibir atención médica permanente nun hospital durante esas 48 horas, coa posibilidade de administración de medicación que cohibe a acción das plaquetas, que permanecer no seu domicilio cunha hemorraxia interna", subliña na sentenza o tribunal da Sección Primeira da Sala do Contencioso-administrativo do TSXG. Os familiares do falecido reclamaban un aumento na indemnización, pero os maxistrados denegáronlla porque consideran correcto o baremo tido en conta polo xulgado de Ourense.


Summary: O exvicepresidente e exlíder de Podemos, Pablo Iglesias, no seu regreso a un acto de partido tras abandonar a política, defendeu que o sistema republicano deixou de ser unha cuestión "memorialista", para evocar principios democráticos, a ser unha "identidade política de futuro"

O exvicepresidente e exlíder de Podemos, Pablo Iglesias, afirmou que a actual dirección da formación violeta vai saber acompañar a vicepresidenta segunda, Yolanda Díaz, na construción desa fronte ampla que liderará, segundo indica, cuxo elemento aglutinador debe ser a República e o feminismo. Ao fío, defendeu que o sistema republicano deixou de ser unha cuestión "memorialista", para evocar principios democráticos, a ser unha "identidade política de futuro" que tecerá aliar entre as forzas plurinacionais e Podemos para un proxecto de país. Tamén asegurou que a actual dirección "feminina" e coral que comanda a actual líder da organización, Ione Belarra, é a mellor que tivo Podemos "nunca". E en contraposición, augurou que a presidenta da Comunidade de Madrid, Isabel Díaz Ayuso, aspira a converterse na líder da "dereita e a ultradereita", para o que está a esperar un "tropezóns" de Casado. Así o trasladou durante o feche da 'Universidade de outono' do partido no auditorio Pilar Bardem de Rivas Viaciamadrid, no que supón o seu regreso a un acto de partido tras abandonar a política despois das eleccións autonómicas de Madrid. A monarquía, asociada á dereita Para o seu regreso ao escenario político o exvicepresidente subliñou que a República se erixe como significante de "rexeneración democrática" fronte á monarquía e a figura do rei emérito Xoán Carlos I, a quen o apoio da dereita e determinados poderes non limpa a "mancha de sospeitas" de que presuntamente dedicou a ser "comisionista". Fronte ao que ocorreu na transición, na que Xoán Carlos I gozou dun aura de "modernización económica, o consenso dos grandes partidos sobre a súa figura e o seu papel no 23-F perante unha cúpula militar que, segundo sostivo, o seu compromiso democrático limitábase ao apoio á figura do monarca, Iglesias agora sitúa o actual rei, Felipe VI, como vinculado ao espectro da dereita. E é que ese consenso sobre a monarquía xa non existe por ese presunto comportamento para enriquecerse e polo aumento do apoio ao independentismo catalán, que non fai viábel a opción do estado autonómico con "café para todos". Algo que aprecia no seu discurso tras o referendo independentista do 1-O de 2017, que para o exvicepresidente non dirixiu á cidadanía senón aos sectores da dereita "política, mediática e xudicial". Desde entón, segundo diagnosticou, asúmense unha carreira da ver quen é "máis reaccionario" e vaticinou que a presidenta da Comunidad de Madrid é a que pode converterse na nova líder da "dereita e ultradereita".


Summary: Desde pouco despois das oito da mañá e afectou varias comarcas da Galiza.

Pouco despois das oito da mañá desta quinta feira o servizo de internet de móbil e fixo de R caía, deixando sen o mesmo a miles de persoas en diferentes comarcas da Galiza. Unha caída que tamén afectou por momentos ao servizo de teléfono. A caída afectou tamén, ademais de particulares, empresas e negocios. Desde a compañía a través das redes sociais manifestaron que "temos unha incidencia que afecta ao servizo de internet fixo e móbil. Xa están os nosos técnicos a traballar para intentar resolvelo o antes posible. Sentimos moito as molestias". Desde a empresa indica que "xa está en proceso de solución" e que están recuperando "de forma gradual" o servizo polo que "en breve" deberase ter conexión. Temos unha incidencia que afecta ao servizo de internet fixo e móbil. Xa están os nosos técnicos a traballar para intentar resolvelo o antes posible. Sentimos moito as molestias.— R (@os_de_R) January 30, 2020


Summary: Concellos e institucións manteñen o chamamento á concienciación cidadá para facer un uso responsábel da auga e evitar consumos innecesarios ante o contexto de seca, que xerou que cada vez máis municipios galegos adopten algún tipo de restrición ante unha situación que algún alcalde advirte que podería ser unha "catástrofe" para o seu municipio de seguir así se non chove.

Así o expuxo, en declaracións a Europa Press, o rexedor de Vilar de Barrio, Manuel Conde. Por parte deste consistorio, entre outras medidas, optouse por recorrer a drons "para comprobar quen ten as piscinas cheas e quen non as ten". Mentres, alude a cortes de auga "puntuais" en casas situadas nas zonas máis altas. "É o peor ano hidrolóxico desde que hai datos, as fontes están baixo mínimos e algunha está con fío de auga", resume o alcalde, que alude ás obras postas en marcha hai uns anos de intercomunicación de depósitos para "traer auga desde onde a hai". Este municipio é un exemplo do que ocorre noutros moitos e, por iso, están a adoptar distintas medidas, nuns casos polos problemas xa existentes no abastecemento de auga como Ribadavia, que tivo que proceder a cortes de subministración ante a súa falta no depósito municipal e onde se declarou a emerxencia ante unha situación "crítica". Accións preventivas Noutros, son preventivas fronte ao "posíbel agravamento". Este é o caso de Lugo con limpeza da calzada en días alternos. Noutros, como Sober, habilitaron desde hai días camións cisterna para trasladar auga a unha decena de núcleos de poboación. Ademais, hai municipios con controis do uso da auga potábel na rede municipal e que optaron por manter regados os espazos verdes e xardíns municipais con auga reutilizada e non apta para o consumo ou decidiron aplicar restricións nos servizos públicos. En Miño (comarca de Betanzos) -que duplica a súa poboación no verán-, procedeuse, como noutros concellos galegos, ao fechamento da subministración en praias ou a prohibición de usar a da traída pública para baldear ou encher piscinas. O concello de Paderne, sen auga durante 32 horas pola seca e o "consumo excesivo" A seca tamén implicará cambios na Festa da Auga de Vilagarcía de Arousa, que volve á orixe co uso de caldeiros, pero na que non haberá mangueiras. As fontes ornamentais estarán fechadas, aínda que haberá fontes de botón para encher as pistolas de auga ou globos. ENQUISA | Cres que debe celebrarse a Festa da Auga a pesar da alerta de seca? Esta situación, que obrigou uns concellos a adoptar medidas antes e a outros a empezar a tomalas agora en agosto, supón tamén que lugares como as ruínas do antigo Portomarín, asolagado polo encoro de Belesar, se poida cruzar a pé despois de que a localidade leve "anos", en palabras do seu rexedor, Pablo Rivas, sen observar o río Miño "con tan baixo caudal". Tamén a falta de auga facilitou a visión do campamento romano situado en Bande, á beira do río Limia, no encoro das Cunchas. Desde a Federación Galega de Municipios e Provincias (Fegamp) admiten que hai "preocupación" e inciden en que "máis aló" do contexto actual é "imprescindíbel adquirir unha cultura de aproveitamento dos recursos naturais máis sostíbel". "Por parte de todos, administracións e cidadanía". "Cónstanos que os concellos se están esforzando polo cambio de patrón entre os seus veciños e veciñas", apostilan. O mesmo fan desde a Confederación Hidrógrafica Miño-Sil cuxo presidente, José Antonio Quiroga, xa advertiu hai unha semana da necesidade de actuar ante "o ano hidrolóxico máis seco da serie histórica". E é que os encoros galegos desta demarcación atópanse ao 49,28% da súa capacidade máxima, un 0,66% menos que a semana anterior. "Este volume é un 0,45% menor que a cantidade de auga embalsada hai un ano, 49,73%, e un 19,54% menor que a da media histórica nestas datas do ano, 68,82 %", precisan desde a mesma. "No relativo aos caudais circulantes, o caudal nas estacións da Galiza atópase de media un 44,5% por baixo da media histórica", inciden. Pola súa parte, responsábeis de Augas da Galiza mantiveron reunións con distintos concellos para explicarlles a situación e instando, ademais, a intensificar as medidas de aforro de auga ante unha porcentaxe de ocupación nos encoros da Demarcación Galiza-Costa do 63,88%, a data 8 de agosto, fronte ao 72,55% en 2021. Nos últimos días, foron convocados os de Vigo, Nigrán e Baiona, pero antes os municipios que se abastecen desde o río Lérez e desde o Anllóns, que tamén presentan escasos niveis de auga pola falta de choivas. "Ameaza real", di a Xunta Desde a Consellaría de Infraestruturas, afirman que os niveis de ríos están "nos índices máis baixos desde que se teñen rexistros na demarcación Galiza-Costa". Por iso, insisten en que hai unha "ameaza real" sobre o abastecemento de auga en varias zonas da Galiza. "O anterior episodio de seca produciuse en novembro e aínda estamos en agosto, polo que a situación pode agravarse". Tamén lembran que se declarou a prealerta por seca en febreiro en boa parte da demarcación de competencia galega, estendéndose en abril a todos os sistemas da demarcación "como medida preventiva". Sobre as reunións con concellos, recalcan que se trasladaron medidas de concienciación á cidadanía "e de preparación ante outros escenarios máis complexos". Tamén apuntan que as zonas que "máis preocupan" son as abastecidas polos encoros de Baiona e Zamáns e os ríos Lérez e Anllóns. Aluden, así mesmo, á "alerta por escaseza" nos ríos Cabe e Limia, neste caso dependentes na demarcación do Miño-Sil. En canto ás medidas, remítense ás xa postas en marcha polos municipios e ao novo plan de seca da Xunta, aprobado en xuño, para a aplicación das mesmas, segundo a gravidade. Entre elas, figura a redución da auga para abastecemento urbano e industrial, ademais da posibilidade de cortes temporais. Con todo, inciden en que "este é o momento para que os concellos analicen cales son os usos de auga menos prioritarios" e traballar tamén en "fugas das redes municipais". "Perden de media un 40% do caudal, chegando até o 60 e o 80% nalgunhas localidades". Nestes momentos, na Galiza, segundo a Xunta, 104 concellos dispoñen de plans de emerxencia fronte á seca, 46 deles na demarcación Galiza-Costa, aínda que das grandes cidades só Santiago.


Summary: O colectivo veciñal Salvemos a Comarca de Ordes: Aire, auga e terra limpas chama a presentar alegacións para deter o proxecto inicial do Parque Eólico Solpor

A pesar de estar aínda en pleno Estado de alarma, a comarca de Ordes vese "obrigada" a mobilizarse para presentar ante a Consellaría de Medio Ambiente alegacións ao proxecto inicial do Parque Eólico Solpor, un parque que contempla aeroxeradores nos concellos de Ordes e Mesía e que, a pesar da situación social xerada polo coronavirus, está na fase de consultas, en exposición pública, na lista de proxectos sometidos a avaliación de impacto ambiental da Xunta, segundo denuncia o colectivo veciñal Salvemos a Comarca de Ordes: Aire, auga e terra limpas. O parque eólico, promovido pola empresa Green Capital Power, está formado por sete muíños de vento e unha subestación eléctrica, situados nas parroquias de Olas (Mesía), Vilamaior, Buscás e Ardemil (Ordes), entre aldeas habitadas, nunha zona moi próxima ao trazado do Camiño de Santiago e "atentando contra as aldeas máis próximas, a saúde pública das persoas que viven máis próximas, o futuro medioambiental do lugar e os intereses-socioeconómicos" dunha comarca que está catalogada pola propia Xunta como Zona de Especial Interese Agrario. Por iso, desde o colectivo veciñal Salvemos a Comarca de Ordes. Aire, auga e terra limpas puxeron a disposición de toda a veciñanza afectada un documento de consideracións contrarias á autorización deste parque eólico, e instan a "todas as persoas afectadas a asinalo e presentalo canto antes no rexistro da Xunta ou a través da propia web da Consellería de Medio Ambiente, para poder impedir a chegada dos macroeólicos entre as aldeas".


Summary: O president reunirase esta cuarta feira con ERC e entidades soberanistas. Artur Mas chama a superar as liortas e desavenencias no bloque pro-consulta.

Esta quinta feira Artur Mas fará pública a "decisión definitiva" sobre se hai adianto electoral en Catalunya. Así o afirmou esta terza feira o president da Generalitat nunha comparecencia de prensa para valorar estes dous anos de lexislatura. Mas aclarou que mañá, cuarta feira, manterá unha xuntanza con ERC e entidades soberanistas para valorar o "tramo final do proceso". Iso si, deixou caer que a decisión que se adopte farase coa intención de que o proceso "non se desinche", "continúe" e "saia ben". Artur Mas puxo en valor o traballo do goberno catalán para facer posíbel a consulta do 9N. Recoñeceu, tamén, que compría superar as desavenencias e diferencias que nos últimos meses se visibilizaban no bloque soberanista e especialmente con ERC. Porén, defendeu o pacto de estabilidade con Esquerra e mesmo cifrou (nun 67%) os compromisos dese pacto que se cumpriron. CDC, o partido de Mas e socio maioritario na coligazón CiU, volveu esta terza feira a defender a lista unitaria como a mellor opción. Iso si, sinalaron, están dispostos a estudar e valorar outras fórmulas e emprazou a Arc a "volver á cultura do acordo".


Summary: María Rozas, Marta Lois e Rafael Peña sitúanse nos primeiros postos na proposta de lista do alcalde compostelán para as primarias de Compostela Aberta. Noriega confirma que, en caso de revalidar a alcaldía, o seu "compromiso" é o de "rematar o mandato" en Santiago e non ser candidato por terceira vez

Catro anos despois do día en que anunciou a súa intención de ser candidato de Compostela Aberta á alcaldía de Santiago o actual rexedor da capital galega, Martiño Noriega, acudiu ao mesmo lugar para debullar a lista coa que concorre ás primarias da formación como primeiro paso para tentar revalidar o cargo tras as eleccións municipais do 26 de maio. Nesta candidatura figuran, incluíndoo a el, nove dos dez membros do actual goberno municipal.Co obxectivo de "pechar o ciclo" e "rematar o traballo" iniciado hai catro anos, sinala Noriega, o groso do equipo de 2015 recunca na candidatura, denominada A Compostela das máis. A única ausencia é a de Manuel Dios, actual titular de Educación, que nos últimos días lembrou a súa intención de ser edil nun só mandato, "entre outras razóns", porque "non quería cumprir os 70 anos sendo concelleiro", resaltou.María Rozas, Marta Lois e Rafael Peña sitúanse nos primeiros postos tras Noriega na lista para as primarias de Compostela Aberta, cuxa orde pode variar ao ter que ser ratificada en primarias abertasO resto de mudanzas na "proposta inicial" de Noriega a respecto da que acabou sendo lista electoral de Compostela Aberta en 2015 están vinculadas á orde das persoas que a compoñen. A concelleira de Facenda, María Rozas, repite no número 2; no 3 figura Marta Lois, edil de Turismo e Igualdade e voceira do grupo municipal -foi no 8 en 2015-. Tras ela sitúase no 4 o responsable de Medio Rural e Obras, Rafael Peña -número 9 hai catro anos-. Concha Fernández, concelleira de Políticas Sociais, pasaría do 6 ao 5 e no sexto incorpórase Álex Castro Botello, membro de Podemos e activo participante na confluencia compostelá.Branca Novoneyra, concelleira de Acción Cultural, é proposta para o sétimo posto -foi no 4º en 2015-. Jorge Duarte, edil de Espazos Cidadáns, sería o oitavo -foi no 3º hai catro anos-, Xan Duro, titular de Medio Ambiente, ocuparía o noveno -en 2015 foi no 5º- e Noa Morales, responsable de Deportes, repetiría como décima. O actual xefe de gabinete da alcaldía, Miguel Penas, é o décimo desta lista -hai catro anos foi décimo terceiro- e tras el figuran Natalia Paleo, Iago Lestegás, María Jesús Iglesias e Iolanda Rei. Fóra desta lista figura Iago Raposo como aspirante a concelleiro.Noriega confirma que, en caso de revalidar a alcaldía, o seu "compromiso" é o de "rematar o mandato" en Santiago e non ser candidato por terceira vezSegundo Noriega, a orde da súa proposta de lista responde a criterios como a "aposta de xénero" ou a "incorporación de diferentes perfís", pero sobre todo á continuidade do equipo de goberno. Así e todo, lembra, ao ter que ser ratificada nunhas primarias abertas a orde das persoas que compoñen a lista pode variar. É por iso, afirma, que anima a veciñanza a anotarse ata o día 15 para votar, "valorar o traballo" do goberno e tamén as "novas incorporacións". As votacións celébranse do 22 ao 24 de marzo.Esta, conclúe o alcalde compostelán, é a súa aposta para para unhas eleccións municipais en Santiago que, advirte, son "as últimas ás que me presento" na capital galega, cidade que "a pesar do discurso apocalíptico", coida, está mellor en todos os "parámetros" que hai catro anos. "Nunca estiven tan arroupado e sentíndome tan agarimado nun espazo político como en Compostela Aberta", afirma, e por iso, se volve ser alcalde, o seu "compromiso" é o de "rematar o mandato" e non repetir como candidato en 2023. En caso de no revalidar a alcaldía, di, o seu cargo estaría á disposición de Compostela Aberta porque "un é propietario das súas vitorias, pero das súas derrotas, non tanto".


Summary: Literatura, música, jornalismo, educação, palestras, concertos… O FOLIO, Festival Literário Internacional de Óbidos, transforma este ano a utopia em realidade através de inúmeras atividades.

De 22 de setembro até ao dia 2 de outubro o FOLIO converte-se no maior festival literário de Portugal e um dos maiores da Europa. Onze dias de cultura que nos brindam a oportunidade de ouvir ao vivo essas grandes vozes da lusofonia e da literatura mundial, escritores, poetas, músicos e artistas, como José Eduardo Agualusa, Sérgio Godinho, Aline Frazão, Eucanaã Ferraz, Ana Paula Tavares, Mbate Pedro, Ana Luísa Amaral, Pierre Aderne, Andréa del Fuego, Djaimilia Pereira de Almeida, Hélder Macedo ou Luiz Ruffato. A Utopia ergue-se como tema central do FOLIO na presente edição, precisamente para assinalar os 500 anos da publicação da obra Utopia de Thomas More, lançada em 1516. Mas não fica apenas aí, porque são outras as efemérides que se apresentam em destaque na programação, como o centenário do nascimento do escritor português Vergílio Ferreira, os 500 anos da morte do pintor Hieronymus Bosch, autor de As tentações de Santo Antão, e os 400 da morte dos autores mais que clássicos William Shakespeare e Miguel de Cervantes. Diariamente o festival de Óbidos amanhece em Lisboa, mais em concreto na emblemática estação do Rossio e dentro de um comboio literário para gozar de recitais de poesia e leituras de textos. Após este trajeto, novidade deste ano, continua a viagem e os dias com inúmeras sessões espalhadas pelos espaços da vila, com feiras do livro de saldos, exposições, workshops, e até gastronomia que nos convida a devorar livros –literalmente-. Mais de 250 propostas culturais relacionadas com a literatura e à disposição de todas as pessoas que se acheguem Com mais de 250 propostas culturais relacionadas com a literatura e à disposição de todas as pessoas que se acheguem, é tarefa árdua expor um resumo daquelas atividades mais relevantes. Na programação podemos encontrar um intenso trabalho mano-a-mano com autoras e autores de todo o mundo e que se condensa em 18 mesas redondas, onde é de especial destaque a presença de figuras internacionais como o prémio Nobel de Literatura, V.S. Naipaul, junto com o mexicano Juan Pablo Villalobos, o britânico Salman Rushdie, o islandês Jón Kalman Stefánsson ou a ilustradora alemã Jutta Bauer. Aliás, a programação do FOLIO também inclui outros capítulos que resultam interessantes e que convertem a vila literária de Óbidos num festival multidisciplinar. Um exemplo é o FOLIA, secção destinada a aulas de utopia e espetáculos criativos; o EDUCA, um festival centrado no mundo académico onde se combina educação e literatura; ILUSTRA, espaço dedicado à ilustração, tão ligado às palavras; e o FOLIO MAIS, secção criada com a vontade de manter conversas, discussões e reflexões sobre livros em diferentes espaços e livrarias que se encontram distribuídas pela vila literária. Eis o FOLIO 2016. Literatura e utopia amalgamando-se com a música, teatro, performance, cinema, tertúlias, educação, gastronomia e exposições. Mas o roteiro não acaba aqui, o próximo ano a vila portuguesa de Óbidos, distinguida como cidade criativa da literatura da UNESCO, será capital da literatura de viagens.