Summary: As queixas tramitadas polo Valedor dispáranse un 63% en 2015.

O informe anual do Valedor do Pobo corresponden ao 2015 indica un incremento considerábel do número de actuacións de atención á cidadanía (queixas, atención telefónica e presencial). Acadou as 46.843, unha cifra histórica, como afirmou Milagros Otero, titular da institución. Delas, máis de 39.400 deron lugar a expedientes de queixa, que levaron a investigar 2.287 actos administrativos. Milagros Otero informou sobre o aumento do 52% nas actuacións de atención á cidadanía e dun 63% no que atinxe a queixas tramitadas. Afirmacións que fixo após entregar ao presidente do Parlamento de Galiza, Miguel Santalices, o informe anual do Valedor do Pobo. Este aumento, porén, non implica que a situación dos galegos empeorase, considera a valedora, máis que "son máis conscientes dos seus dereitos e da defensa dos mesmos". "Os galegos quéixanse cada vez máis porque a súa madurez democrática vai en aumento, son máis coñecedores dos seus dereitos", manifestou Otero, que accedeu ao cargo en setembro do ano pasado. No informe de 2015 a valedora insta mellorar a xestión das listaxes de agarda sanitarias en Galiza, para alén de constatar a preocupación polo acoso escolar e o homofóbico, tanto nas aulas como en adultos do colectivo LGTB. Preocupación Os asuntos que máis preocuparon aos galegos en 2015 estiveron relacinados cos servizos sociais, emprego público, sanidade e políticas municipais.


Summary: Cambiaron, e non poucos, os nomes máis frecuentes d@s galeg@s ao longo destas nove décadas. Unha ferramenta do IGE permite coñecer a evolución das denominacións máis comúns da poboación segundo década de nacemento e comarca.

Nas décadas previas a 1930, os cinco nomes máis comúns nos galegos eran José, Manuel, Antonio, Jesús e Francisco. Clásicos onde os haxa. Igual que os cinco nomes máis frecuentes para as galegas nadas nese mesmo período: María, Carmen, Josefa, Dolores e Manuela. Raro será o que non teña avó ou avoa con algunha desas denominacións. Na web do Instituto Galego de Estatística (IGE) ofrecen un servizo para consultar os nomes máis comúns na poboación galega por décadas, permitindo unha procura onomástica que, ademais de a nivel nacional, tamén se pode facer por comarcas. Se damos un chimpo até a década dos 50, observamos que hai algúns cambios nos nomes a respecto dos que se poñían tres décadas antes. Os 5 máis frecuentes cos que se bautizaba aos nenos nos cincuenta foron Manuel, José, José Manuel, Antonio e José Luis. Aparecen logo os nomes compostos. Entre as nenas, María del Carmen, Mari Carmen, Carmen, María e Josefa como os máis populares. María, Carmen e as súas combinacións copan o podio. Até a década dos 80 non aparecen e moi, moi timidamente, nomes 'propios' da Galiza. E, nun principio, só para elas. Un exemplo: Iria. Viaxamos agora até os 80, década actualmente de moda no imaxinario 'retro'. Que nos deixou aquela modernidade ou post-modernidade? Pois no que atinxe a nomes, un cambio ben claro. Nas mulleres entran nos cinco primeiros postos catro nomes que non abundaban até agora: Cristina, Patricia, Laura e Lucía. Iso si, o máis común na Galiza para chamar á crianza seguía a ser un clásico, María. Ademais, e por primeira vez, aparece na listaxe, se ben moi timidamente, un nome 'propiamente' galego: Iria. E faino nun discretiño posto 20. E eles, que? Pois os 5 nomes máis frecuentes para lle poñer a un neno na década dos 80 foron David, Pablo, Javier, Diego e Daniel. Gostaban as D, polo que se ve. Ningún destes 5 nomes estaba entre os máis comúns nas décadas anteriores. Cambio de século (e de nomes) Chega o século XXI e que nome lle poñermos os e as galegas aos que nacen neste recuncho de Europa? Pois para eles escollemos Pablo, Alejandro, Daniel, Adrián e David. Entran na listaxe dos 30 nomes máis populares formas 'diferenciais' e propias galegas: Brais (posto 9º), Iago (15º) e Anxo (26º). Para elas, os nomes máis postos foron Lucía, Paula, Laura, María e Sara. Uxía (o 10º nome máis frecuente entre as nadas nesa década), Antía (12º), Iria (15º) e Sabela (22º) amosan que son anos nos que existe un certo pulo das 'formas propias'. Na actualidade, os nomes máis frecuentes para crianzas en Galiza coinciden cos máis frecuentes no Estado. Algo que non acontece en Euskal Herria e Catalunya, onde optan polos 'propios' E no que levamos da década actual? Hugo, Mateo, Pablo, Martín e Daniel conforman o podio de 5 nomes máis frecuentes para lles poñer aos nados nestes anos. Brais (13º), Iago (14º), Anxo (18º), Antón (22º) e Xoel (25ª) están entre as 30 formas máis utilizadas para chamar os nenos. Nelas, gaña Sara, seguida de Noa, Lucía, Daniela e Carla. As formas 'propias' tamén teñen a súa presenza entre os 20 nomes máis populares nestes anos: Antía (12), Uxía (13), Iria (15) e Sabela (16). Nestes anos nomes como Hugo, Pablo, Noa ou Sara tamén estiveron entre os preferidos no Estado español. Non así en Euskal Herria e Catalunya, onde a aposta na onomástica de seu é absoluta. Entre @s vascos os nomes máis frecuentes nestes anos para neno son Markel, Jon, Unai e Oier. Para nenas optan por Ane, June, Irati, Uxue ou Nahia. Os habitantes de Catalunya, no que vai desta década, escolleron nomes como Marc, Pol, Álex u Eric (para neno) e Martina, Júlia, Laia ou Paula (para nena). Diferenzas por comarcas? Agora si Comparamos os nomes máis frecuentes en dúas comarcas, unha urbana e costeira (Vigo), e outra do interior e rural, A Limia. Apenas hai diferenzas entre ambas as dúas respecto dos nomes que na década anterior dos 30 do século XX se poñían aos nenos. Comproben: en Vigo: José, Manuel, Antonio, Francisco e Jesús eran os 5 máis frecuentes. Na Limia: José, Manuel, Antonio, Francisco e Benito. Ou sexa, coinciden os catro nomes máis frecuentes na comarca viguesa e na da Limia. Só hai cambios no quinto máis común, Jesús preferiron os vigueses polo Benito do que gostaron os limiás. No que se refire ás nenas nadas naquela época, máis do mesmo. Os nomes elexidos para poñer ás que nacían na comarca de Vigo na década anterior aos 30 foron Carme, María, Dolores, Josefa e María del Carmen. E na Limia, María, Carmen, Josefa e Dolores. Idénticos. Na década dos 30 nas comarcas de Vigo e da Limia poñíanse os mesmos nomes aos nenos. Na actualidade non acontece iso. Mantense hoxe esa igualdade, esa sintonía na elección dos nomes que se lle pon aos nenos e nenas en ambas as dúas comarcas? Pois non tanto. As preferencias e gostos son diferentes, algo que se nota sobre todo nos nenos. Os cinco nomes máis frecuentes na comarca de Vigo para lle poñer aos nenos na década en curso son Hugo, Martín, Mateo, Nicolás e Pablo. Na da Limia tamén Hugo ocupa o primeiro posto, mais seguido de Iker -que na de Vigo non aparece entre os 30 máis usados, Anxo, Álex e Xoel. Dous nomes 'propios', por dicilo así, en galego (Anxo e Xoel) entre os 5 máis frecuentes nesta comarca ourensá. Algo, nomes 'galegos', que non se atopa en Vigo, nin sequera entre os 30 máis populares. Na comarca viguesa nestes anos os nomes preferidos para lle poñer ás nenas foron Noa, Lucía, Sara, Sofía e Daniela. Na Limia, Lucía, Noa, Uxía, Carla e María. Hai aquí maior afinidade (Noa e Lucía aparecen en ambas as dúas comarcas). A ferramenta do IGE permite procurar os nomes en todas as comarcas de Galiza desde o período anterior á década dos 30 do século XX até a actualidade. Un convite a coñecer a través dos nomes propios unha parte da nosa propia historia.


Summary: O comité ameaza con levar a folga máis aló da data do xuízo do ERE (3 de decembro) se as partes non negocian.

A reunión da mesa multilateral entre Alcoa, comité, Goberno español e Xunta rematou esta segunda feira sen avances. A multinacional norteamericana segue adiante cos seus plans de fechar a planta de aluminio primario da factoría de San Cibrao, no concello de Cervo, e de despedir 524 traballadores. As posicións non se moveron desde que o pasado mes de agosto Alcoa accedese a negociar con Liberty House unha posíbel venda, unha opción á que se aferran a Xunta e o Ministerio de Industria, mentres que sindicatos e cadro de persoal apostan na intervención. "Tanto Alcoa como o Goberno español se enrocan e ninguén sabe desa solución para buscar unha saída. A partir do 3 de decembro a situación é distinta, serán responsábeis a Xunta e o Goberno estatal, que din que van da man e actualmente non teñen nada", sinalou o presidente do comité de empresa en alusión ao xuízo polo ERE, fixado para esa data. "De continuar esta posición inmobilista por parte dos dous, os que non van mover a folga somos nós", advertiu José Antonio Zan. Con esta ameaza de levar a folga indefinida máis aló do xuízo, lembrou que os traballadores fixeron "unha oferta moi clara, que é que antes do 3 de decembro senten a negociar". Inacción dos Gobernos A CIG lamentou que após demorar "varias semanas" a convocatoria, na reunión da mesa multilateral o Goberno español non concretase os pasos para efectivizar a intervención nin, en caso contrario, que alternativa ten no curto prazo para garantir a produción e os emprego. Diante da "inacción", o secretario xeral da CIG, Paulo Carril, afirmou que calquera resultado que acabe en feche e despedimentos será responsabilidade de Alcoa e de ambas as administracións". "Ten que haber unha intervención e unha expropiación para que non se repita o que está acontecendo nas fábricas da Coruña e Avilés. Iso non o imos consentir", apuntou Carril ao respecto. O secretario xeral da CIG subliñou que Alcoa ten "máis que demostrada" a súa "nula vontade de lograr unha solución de futuro e mesmo amosou a súa incapacidade para asumir a resolución xudicial sobre as medidas cautelares "que desbarata os argumentos da empresa para xustificar a parada de cubas".


Summary: Pelo menos 80 pessoas morreram e centos ficaram feridas em confrontos ocorridos nas últimas horas no Cairo envolvendo polícia e opositores partidários do presidente deposto Mohamed Mursi, informou o Ministério da Saúde do Egito. Lideranças entre os manifestantes afirmam que o número de mortos passa de 200 e os feridos chega a quatro mil.

Os confrontos começaram após centenas de partidários de Mursi serem retirados de um local sitiado fora da mesquita Rabaah al Adawiyah, no leste do Cairo, na noite de sexta-feira. Um grupo começou a armar barracas em uma avenida adjacente, onde planejava ficar por pelo menos três dias, disse Mahmoud Zaqzouq, um porta-voz da Irmandade Muçulmana. "A maioria dos mortos apresenta disparos de bala na cabeça, no pescoço e no peito" afirmam opositores ao golpe Ao mesmo tempo, outro grupo de manifestantes marchou na direção de um viaduto nas proximidades, onde foi recebido por uma saraivada de bombas de gás lacrimogêneo da polícia. Os manifestantes responderam lançando rochas e pedras nas forças de segurança. Fora de controle Outra fonte dos serviços de segurança relatou que os confrontos começaram quando os partidários do deposto presidente tentaram bloquear a ponte 6 de Outubro, uma das principais da cidade. Os soldados de ordem advertiram os manifestantes, mas, na sequência, a situação já se encontrava fora de controle. O porta-voz do Ministério do Interior, major-general Abdel Latif, disse que 14 policiais e 37 soldados ficaram feridos na violência. Segundo ele, dois policiais foram feridos na cabeça com tiros. Latif culpou a Irmandade Muçulmana, que comanda os protestos, pelos confrontos mortais no Cairo e negou que os oficiais tenham disparado balas verdadeiras. "A polícia não usou mais que gás lacrimogêneo". Já de acordo com os membros da Irmandade Muçulmana, citando fontes do hospital de campanha, a maioria dos mortos apresenta disparos de bala na cabeça, no pescoço e no peito. Eles afirmam que a polícia abriu fogo contra eles no começo da manhã, próximo ao monumento do soldado desconhecido, no caminho de Nasr, nas proximidades de Rabea al Adauiya. Protestos Nesta sexta-feira (26), o Egito registrou grandes manifestações a favor e contra o golpe de estado que derrubou Mursi no último dia 3 de julho. Na capital, os islamitas se concentraram em Rabea al Adauiya e na Praça do Nahda, em Giza, enquanto dezenas de milhares de pessoas se reuniram na Praça Tahrir e seus arredores para dar respaldo às forças armadas. Os participantes do protesto da Praça Tahrir foram às ruas após uma chamada do chefe do Exército Abdel Fatah al Sisi, que ontem convocou os cidadãos para respaldar às forças armadas e a polícia em uma "provável luta contra a violência e o terrorismo". Tirado de Opera Mundi


Summary: No día no que principia o xuizo na Audiencia nacional contra 12 independentistas galegos.

"As autoridades xudiciais portuguesas entregan ás súas homólogas españolas efectos pertencentes á organización denominada Resistencia Galega que foran incautados en novembro de 2019". Así se informa esta segunda feira na conta oficial dos informativos da TVG. Unha nova que se produce no día en que na Audiencia Nacional española principiaba o xuízo contra 12 independentistas galegos baixo diversas acusacións e para os que se lle solicita entre 4 e 12 anos de prisión. Nas útimas semanas estendéronse os actos e manifestos de solidariedade coas persoas encausadas e chamamentos á súa absolución. "O lugar de almacenamento do material localizábase en Coímbra. Alí atoparon Garda Civil e Policía Judiciaria unha "importante cantidade de material e substancias explosivas, así como todos os elementos necesarios para a elaboración dos mencionados artefactos", segundo recolle o comunicado da Benemérita",indican desde a mencionada conta da TVG. "Entre o material acharon artefactos de PVC preparados e cargados con pólvora; cartuchos de pólvora prensada; iniciadores listos para o seu uso; mecha de diferentes tipos, así como outros elementos para a elaboración de artefactos explosivos". Tamén se incautaron de "útiles para a falsificación de documentos e diversa documentación orgánica do grupo terrorista", sempre segundo a versión do Instituto armado.


Summary: México, Sés, Muxía, Xaime Subiela ou Luís Suárez comparten protagonismo no novo número da revista que dirixen Manuel Rivas e Xosé Manuel Pereiro.

"A crónica negra verdadeira sempre comeza co crime dun marxinal nunha canella escura e remata nos impolutos despachos do poder. Cada vez que un banqueiro idea un novo xeito de alimentar a codicia, un home morre na rúa". O perfil dun enorme edificio do centro de Madrid durante o solpor destaca na capa do número de febreiro da revista Luzes, no que Aníval Malvar advirte de que "para escribir sobre a cara criminal da cidade, os cronistas tenden a viaxar á Cañada Real na procura de folclore delincuencial", pero "esquecen dar un paseo pola Castellana. A viaxe de Malvar comparte espazo nesta capa con outra visista, neste caso a México, unha "estación de sombras" á que nos achega Aloia A. Feáns con fotografías de Edu Ponces. Nese ceo con cores de solpor hai tamén unha entrevista, a que lle fai Belén Regueira a unha combativa Sés que, ante a "indignación", realiza unha petición provocadora: "Queroseno e mistos para todos!", reclama. Muxía vista por Xosé Henrique Rivadulla Corcón, Luís Suárez baixo a óptica de Miguel Pardo ou unha conversa de Manuel M. Barreiro con Xaime Subiela forman tamén parte do menú destas Luzes de febreiro, as mesmas que serven para alumear a figura do desaparecido Germán Coppini a través dun testemuño privilexiado da súa vida, Julián Hernández. Estes e outros moitos contidos chegan, coma sempre, despois dun manifesto que desta volta chama á "re-existencia" no medio da apocalipse. Apocalipse e re-existencia! Da habitual ollada informativa sobre África sostiña Jean Baudrillard que era a propia de quen só é quen de ver un «xacemento catastrófico». Tamén en Galicia adoita expresarse a queixa de que así somos vistos, como un país de páxina de sucesos, abastecedor de catástrofes e calamidades para o consumo interior e exterior. Antes, crimes de romance de cego. Agora, auténticos casos mafiosos, mesmo redes de vangarda criminal. A terra galega aparece como unha marca de sinistro total. Mesmo podemos exercer o dereito a unha retranca da desgraza: non foi Miña terra galega o maior éxito de Siniestro Total? O «mal de aire» era a denominación popular para as doenzas inexplicábeis. Hai tempadas en que un «mal de aire» abrangue o colectivo, e mesmo semella cinguirse á historia de Galicia coa teima dunha peste que tingue os soutos de necrose. Rachas históricas en que o Negra sombra se entoa cun sentimento de verdadeiro himno. Esa Negra sombra ten case a condición dunha propiedade material, dunha lousa que paira sobre nós. E que nos pertence. Velaí a consigna irónica: a nosa sombra é nosa! Esa sensación de territorio apocalíptico acentúase cando se derruban tantas construcións dunha identidade positiva: a violencia contra o territorio, o maltrato da cultura nas expresións máis libres, a programada extinción da lingua... Hai metáforas ben metafóricas. Velaí a perda da Pedra de Abalar e o incendio do santuario da Barca. Velaí as pingueiras na catedral de Santiago, arquitectura do local universal, mentres o mal de aire zoa no monumental desbaldir da Cidade da Cultura. Todo foi a peor dende o día en que afastaron do pobo o santo dos Croques. O santo da Imaxinación. O santo das Luzes. Deste tempo galego podía dicirse o que Henry James anotou do colega George Gissing: «Estaba especialmente marcado para o que no noso oficio chamamos final infeliz». Mais nós non partillamos esa idea estabelecida de que Galicia estea marcada para «un final infeliz». Somos crentes. Cremos no santo dos Croques. Cremos na forza curadora da Imaxinación e das Luzes. Cremos noutras vidas: aquí. O re-existir.


Summary: O líder da esquerda abertzale concede desde o cárcere unha entrevista en que afirma de maneira taxativa que o proceso de resolución do conflito vasco "non existe porque non existe vontade dos estados --español e francés-- de nos respectar como nación con dereito a decidirmos libre e democraticamente sobre o noso futuro".

"A esquerda abertzale debe por en marcha unha estratexia de liberación que non dependa de ninguén máis que do noso propio pobo". Afirmouno Arnaldo Otegi na última entrevista que concedeu desde o cárcere. Coa claridade que lle é propia, negou que se estea a desenvolver un proceso de resolución do conflito vasco. Tal proceso "non existe", espetou, "porque non existe vontade dos Estados de nos respectar como nación con dereito a decidirmos libre e democraticamente sobre o noso futuro". Nunha extensa conversa, o que foi escollido secretario xeral de Sortu malia ficar aínda preso valorou que os avances que se deron após o anuncio do cesamento do fogo por parte de ETA chegaron unicamente a aqueles eidos onde non cómpre un compromiso de Madrid, como o éxito da esquerda abertzale nas eleccións vascas ou o éxito das mobilizacións nacionais. Porén, mostrou o seu convencemento de que España "seguirá sen se mover" namentres fique convencida "de que o seu poder de veto na negociación nos bloquea e nos auto-impide por en marcha un proceso unilateral de carácter soberanista". Aposta nun proxecto "popular e unilateral" para saír de España Otegi chamou a seguir o camiño aberto desde Catalunya en prol dun estado propio. "Os vascos e vascas debemos abrir o segundo frente", enfatizou, sen agardar polo compromiso de Madrid porque "o proceso é co noso pobo, non co Estado". A única maneira de conseguir tal obxectivo é a suma de forzas nun proxecto "popular, unilateral e independentista". Só a posta riba da mesa deste proxecto, considerou o abertzale provocará a Madrid "un coste superior da non-solución que da solución". Namentres iso non aconteceza, "prefiren a non-solución a unha solución que decodifican en termos de traxedia 'nacional'". O que lle cómpre a Euskal Herría "é pensar, construír, pintar, soñar" o estado que queren para 2020 "porque temos dereito a vivir nun estado serio e xusto e ese só pode ser o que nós construamos, desde a Vía Vasca". Recalca que o modelo territorial que defende o PSOE "non é estruturalmente diferente" ao que defende o PP, e considera que a súa permancia en prisión responde a unha estratexia do Estado para que recúen no xiro que deu a esquerda abertzale. "E iso non se vai producir", aseverou Otegi. Tamén falou d@s pres@s vasc@s recalcando que "todos" deben ficar en liberdade. "Estabelecido ese marco xeral, o seguinte paso sería avaliar en que condicións, con que garantías e en canto tempo debera producirse esa saída escalonada dos cárceres". Por derradeiro, defendeu que "manter a nosa identidade nacional fronte a estratexias de auténtico xenocidio cultural forxou lazos de resistencia moi notábeis" que levan ás nacións do Estado, ao igual que a Euskal Herría, a ter ferramentas para afrontar a crise capitalista, para alén de recordar que un estado propio lles devolvería "todos os instrumentos destinados a por en marcha unha economía que satisfaga os intereses dos vascos, e non os dunha maioría privilexiada".


Summary: "Non esperaba esta participación, este pobo sempre sorprende", afirma Carme Forcarell, da ANC, ante o dato de votación, valorado de xeito positivo polo soberanismo.

Coa axuda duns 40.000 voluntari@s, Catalunya está a vivir unha xornada histórica, xa que segundo a vicepresidenta do Gobern, Joana Ortega, ata as 13:00 horas participaron na consulta 1.142.910 persoas. Após coñecer o primeiro dato de participacións, Carme Forcadell, presidenta da ANC, asegurou que "esta participación a esta altura non a esperaba. A cidadanía sempre ten a capacidade de sorprender. Sinto unha inmensa alegría, estou emocionada, desafiamos ao Estado e votamos". A ANC valora o feito de "ter desafiado ao Estado" Ás 13:00, as mesas abriron catro horas antes e pecharán ás 20:00, os resultados por territorios foron: en Barcelona votaron 693.914 persoas; no Alt Pirineu, 13.389; na Cataluña central, 112.770; en Girona, 142.702; en Lleida, 64.291; en Tarragona, 82.747, e nas comarcas do Ebro, 33.092. Desde o goberno catalá destácase que a xornada está a se desenvolver con "absoluta normalidade" nas 6.695 mesas repartidas en 1.317 locais de participación. Só se produciron un par de incidentes illados, sendo a gran participación a nota máis destacada.


Summary: B aruch Spinoza (1632-1677) iniciou para a filosofía occidental a destrución do concepto de alma. O seu pensamento radical e materialista anticipa as razóns do ateísmo e afirma o poder do corpo.

"E o feito é que ninguén, até agora, determinou o que pode o corpo", escribiu na súa Ética, "é dicir, a ninguén lle aprendeu a experiencia, até agora, que é o que pode facer o corpo en virtude das soas leis da súa natureza, considerada como puramente corpórea, e que é o que non pode facer agás que a alma o determine". Spinoza comparece no quinto verso d'A alma, o novo EP de Ataque Escampe. A canción titúlase "O que pode un corpo" e mostra como a banda con base en Compostela intenta reiventarse a cada intre. Saber o que o seu corpo (colectivo) pode. A Alma | Ataque Escampe | 2019 | Vinilo de dez polgadas | Cinco temas | 14 euros A súa enésima versión en case 20 anos de actividade comezou cun retorno: o de Álex Charlón, carismático cantante e fundador do grupo, que se retirara de escena en 2015 e que volveu aos ensaios en 2019. A súa voz, antitética a certo canon indie, irrompe co tema da "Alma" en que máis ecoan outros Ataque Escampe: "Un día verán a luz os meus escritos / cando eu non estea, bailade malditos. / O que pode un corpo nunca o saberá ninguén. / Eu escoito rock de estadio; non é malo se fai ben". A melancolía melódica, finalmente sepultada por espasmos de guitarra ao xeito da mellor etapa de Wilco, unha poética en que se cruzan o saxofonista de Bruce Springsteen e a filosofía escéptica, e unha irresistíbel pendente que conduce ao retrouso son marca de fábrica. Mais o regreso de Charlón non é a única novidade no cadro de persoal de Ataque Escampe. Canda Samuel Solleiro, Miguel Mosqueira e Lois Carlín, a incorporación á batería de Cibrán Tenreiro (Esposa, Zara) e aos sintetizadores de Julio Vilariño (produtor, en 2016, de Primeiros bicos) abre liñas de fuga. Que, talvez, sexan máis anchas n'As Cruces, a canción de dez minutos que constitúe a alma d'A Alma. Alcol, ansiolíticos, casas de comidas no Deza baleirado e un horizonte onde o kraut amosa as súas débedas co rock progresivo ao tempo ca unha concepción mutante do pop: velaí as Ataque Escampe de 2020. Atrás quedan o rock de serie B, o pop cósmico, a americana soul comprometida ou a world music contra a world music. E, porén, de todas as etapas hai rastro na proposta actual do grupo. "Ademais, ninguén sabe de que xeito nin con que medios a alma move o corpo, nin cantos graos de movemento pode imprimirlle, nin con quen rapidez pode movelo", conclúe Spinoza no seu escolio á proposición II da terceira parte da Ética. A alma e a súa música de acabado brillante non deixan de ser a procura dunha resposta a estas cuestións. Ou talvez non.


Summary: Aínda que cunha excepción, cando no discurso do debate sobre a moción de censura ao Goberno de Raxoi obviou Galiza, Luís Villares, portavoz de En Marea, di sentirse representado "en xeral" por Pablo Iglesias. Porén, prefire o deputado Miguel Anxo Fernán Vello, "quen si fixo valer a nosa condición de nación no discurso".

O portavoz de En Marea, Luís Villares, insistiu este domingo na necesidade de que as e os parlamentares da formación que dirixe, e que están inseridos no grupo de Unidos-Podemos no Congreso, fagan visíbel "unha axenda galega". "É necesario mellorar esas situación", afirmaba, contundente, nunha entrevista concedida á cadea SER Villares. O dirixente do partido instrumental considera que "as reivindicacións que temos como En Marea non fiquen supeditadas ou diluídas nun discurso de carácter confederal". Dixo ao respeito que "participan" dese discurso confederal, mais defende que hai que atender "necesidades específicas do noso país". Villares asegurou na entrevista que o contacto coas deputadas e deputados de En Marea inseridos no grupo parlamentar de Unidos-Podemos "é moi fluído" e dixo sentirse representado "en xeral" por Pablo Iglesias. Puxo unha excepción, "sinalei que non me sentía representado cando, na moción de censura, esqueceu Galiza ao falar das nacións do Estado". "A min represéntame Fernán-Vello, quen si fixo valer a nosa condición de nación no seu discurso", engadiu. Villares admitiu que un dos "desafíos" de En Marea pasa por "xestionar as expectativas que nós mesmos xeramos na cidadanía", segundo as que o ían facer "todo, rápido e ben". "Correspóndenos demostrar que si que facemos avances que son significativos", agregou. "En apenas 100 días de cambio de goberno, o grupo confederal conseguiu un compromiso en relación ás pensións, a elevación do teito de gasto, desbloqueamos a AP9 e iso significa que as expectativas que a xente tiña en nós se van cumprindo". A respeito do contexto interno de renovación que vive a cúpula de En Marea, Villares amosou o seu desexo de que "todo o mundo fique satisfeito". A unanimidade do último Consello das Mareas, dixo, "é a tónica que me gustaría seguir". Así, ve necesario que "todos rememos na mesma dirección" e admitiu estar "seguro" de que todos os sectores "son leais ao proxecto compartido". Sobre as eleccións municipais, subliñou que barallan unhas 150 candidaturas e que o partido está traballando para que nos concellos onde existen dúas candidaturas vinculadas á Marea ou aos partidos que a integran poidan concorrer unidas aos comicios. Só haberá unha listaxe, agregou, que conte co apoio de En Marea.


Summary: A prestación chegou, segundo os datos acumulados da nómina de setembro, a 25.031 fogares do país.

O ingreso mínimo vital (IMV) chegou, con datos acumulados ao remate da nómina de setembro, a 25.031 fogares galegos e 63.140 persoas beneficiarias no conxunto do país. Son datos do Instituto Nacional da Seguridade Social, que o Ministerio de Inclusión, Seguridade Social e Migracións publicará con regularidade a partir deste mes de outubro e que desagregan o conxunto de fogares, por tipo, número de titulares e beneficiarios da prestación por sexo, comunidade autónoma e provincia. No caso da Galiza, reciben esta prestación de mínimos un total de 11.062 fogares da Coruña, 7.005 de Pontevedra, 3.535 de Ourense e 3.429 de Lugo. Burocracia, precariedade, inflación e outras trabas para a inserción social Case sete de cada dez titulares desta prestación na Galiza son mulleres —17.376 do total de fogares— e beneficia, en xeral, 35.408 mulleres e 27.732, homes. Aliás, 37.933 persoas beneficiarias son adultas e 25.207, menores. Porén, estes rexistros fican aínda lonxe da realidade, pois segundo as estimacións máis recentes da Rede Galega contra a Pobreza, con datos ao remate de 2020, na Galiza hai perto de 253.000 persoas en situación de pobreza severa. Datos estatais A nivel do conxunto do Estado, o ingreso mínimo vital chegou a 509.574 fogares e a un total de 1.406.850 persoas desde a súa posta en marcha en xuño de 2020. Estas cifras acumuladas mostran que dúas de cada tres titulares da prestación son mulleres —338.982, fronte a 170.592 homes—, e en total a prestación chegou a máis mulleres —767.709— que a homes —638.881—. Aliás, un 42,4% dos beneficiarios son menores —597.179—.


Summary: O sistema operativo xa está dispoñible en galego, que xa é unha das 68 linguas traducidas pola multinacional tras unha intensa campaña liderada por Mallando no Android. O seu editor, Iago Varela, reflexiona sobre a intensa defensa do idioma na Rede. "O galego non só vende, é marca de calidade", di.

No medio de continuas malas noticias e pésimos agoiros para o galego, a tecnoloxía segue a traer boas novas para a lingua propia. E non precisamente polo esforzo das administracións, senón da sociedade civil, organizada e activa. Logo de pouco máis dun ano de campaña e loita, "hoxe podemos celebrar que por fin temos Android en galego". A campaña #Androidengalego acada o seu obxectivo un ano e doce días despois de que se iniciase Así o anunciaba este mércores Mallando no Android, colectivo (e blog) do que partiu a iniciativa que loita por que se inclúa neste sistema operativo -que domina o mercado dos dispositivos móbiles (smartphones e tabletas) cun 90% do total en Galicia- a lingua propia. Acadouno un ano e doce días despois de que nacese -aquel 3 de outubro de 2013- a inciativa #AndroidEnGalego, unha campaña que contou coa colaboración de diversas empresas e entidades públicas e privadas. Desde Mallando no Android recolleron milleiros de sinaturas de petición que acabaron enviando a Android, reuníronse con Google nunha xuntanza na que a compañia confirmou o seu interese na iniciativa que chegaba desde Galicia pero na que non dera datas concretas e, polo camiño, lograron habilitar o Gmail no idioma propio, dando así "resposta a unha demanda histórica da sociedade galega". E agora, conseguiron este primeiro e ambicioso obxectivo: xa hai Android en Galego. Google traduce agora ao galego a base do sistema operativo, polo que todos os trebellos android terán o idioma preinstalado, sen importar cal sexa a marca Pero que supón isto, tendo en conta que xa hai marcas que ofrecen o galego nos seus trebellos? "O que supón é que agora Google traduce a base do sistema operativo, o que distribúe aos fabricantes para que logo metan nos seus aparellos. Independentemente da marca, imos ter o android en galego preinstalado", explica Iago Varela, editor de Mallando e un dos grandes impulsores da iniciativa. "Deste xeito, os provedores de aplicacións terán máis facil facer as aplicacións en galego porque será un idioma que xa detecte o sistema por defecto. Até o de agora, o que pasaba era que se unha persoa quería as aplicacións en galego, tiña que ir variando os menús e ir entrando en cada unha das aplicacións para cambiar o idioma", explica a Praza. A inclusión da nosa lingua chega, xa que logo, coa recente presentada nova versión de Android, Android 5.0 Lollipop, polo que está dispoñíbel desde o primeiro momento nos trebellos Nexus (Nexus 6, Nexus 9), os dispositivos que comercializa Google. Ademais, a partir de agora, segundo vaia chegando a actualización desta nova versión aos diferentes terminais doutros fabricantes, a listaxe con soporte nativo de galego irase incrementando, polo que "é cuestión de meses que todas e todos teñamos esta posibilidade nos nosos smartphones e tablets". O galego inclúese entre as 68 linguas que o xigante Google traduce directamente O conseguido non ten a relevancia que requiriría. O galego inclúese agora entre as 68 linguas que o xigante Google traduce directamente e todo grazas a iniciativas como Mallando no Android e ao activismo que na Rede levaron a cabo milleiros de galegos, como cando se logrou nun tempo récord a tradución do Twitter. "É algo moi importante". E a multinacional sabía (e sabe) desa arela colectiva. "Na xuntanza que mantivemos con eles xa nos advertiron que sabían que tiñamos unha comunidade moi activa a prol do galego e que había moito interese en axudarnos; explicámoslles o caso de Twitter, pero eles xa nos dixeron que eran conscientes do afán que tiñamos os galegos por normalizar o noso idioma na Rede e no ámbito tecnolóxico e por iso a nosa lingua está entre as mellores consideradas para traducir", engade Iago Varela, un dos que se reuniu coa empresa. "Google xa era consciente do afán dos galegos por normalizar o noso idioma no ámbito tecnolóxico e na Rede" O devezo e a defensa do galego que se dá na Internet contrasta cos datos que amosan unha constante caída do uso do idioma, sobre todo entre os máis novos. "O caso é curioso", recoñece Varela, que lembra tamén como o responsable de traducións de Tuenti lle contaba a importancia da nosa lingua e o cambio ao galego que deran moitos adolescentes nesta rede social cando foi dispoñible, a pesar de que moitos deles nin tan sequera eran galegofalantes habituais. "Contrasta moito co que se ve na rúa porque nas novas tecnoloxías parece que sempre temos ese cariño á lingua, coma se nos parecese máis riquiño neste ámbito", reflexiona. "Hai máis cariño e afecto que uso", engade quen lembra que a presenza do idioma propio na Internet é moi importante, situándose entre os 26 máis empregados no Twitter. "O galego non só vende, senón que é marca de calidade", reivindica Iago Varela Para Iago Varela, esta situación demostra ademais -ao contrario que os prexuízos que moitos seguen mantendo- que o galego vende. "Non é só que venda, senón que é unha marca de calidade; hai empresas que fan do galego o seu sinal de identidade e non lles vai nada mal", asegura


Summary: Teatro do Atlántico levou ao Teatro Principal de Santiago a súa nova montaxe, 'Dúas donas que bailan'. Falamos con María Barcala e Xúlio Lago

Poderían ser dúas mulleres "amargadas". Unhas malas mulleres que se dedican a destrozarse entre elas. Mais a cousa é máis complicada. Refuga os tópicos. A dúas están, si, atrapadas na dor. Mais tampouco teñen moita saída. Unha, porque se lle acaba o tempo despois de vivir unha vida que non foi a súa. A outra, porque a traxedia instalou, no seu camiño, a máis terrible das perdas. Mais, pese a todo, atopan lugar para o humor. Para o achegamento. Para o encontro e para a amizade. Aínda que sexa tarde.Así pode entenderse Dúas donas que bailan, a nova montaxe de Teatro do Atlántico. María Barcala e María Ángeles Iglesias condúcennos, baixo a dirección de Xúlio Lago e Esther Carrodeguas, por unha historia -escrita por Josep Mª Benet i Jornet- de soidade, enfermidade, morte, desencontro xeracional, especulación inmobiliaria, violencia e, tamén, soños e ilusións compartidas. Tal como di Xúlio Lago, un bo texto. Bo teatro que fala da vida. Aínda que non sexa "moderno" na súa forma.A señora maior é unha personaxe moi recoñecible. Unha muller á que lle roubaron a vida. Sempre pendente da familia, para que o home a insultase, lle fose infiel… e, probablemente, outras formas de maltrato. María, como entendiches a personaxe, desde que que lugar a traballaches?Primeiro de nada, eu entendín a peza, e as personaxes, como tráxicas, no sentido de que teñen unha liña marcada e non poden evadirse dela. Non teñen a opción de cambiar a súa vida: o que acontece está predeterminado. E ambas levan, ademais, unha tremenda mochila. Sobre a señora maior -eu chámolle a señora Carmen- é certo que podemos ler entre liñas o que lle pasou. Non sei se se pode falar de que recibiu golpes, pero é que tampouco son necesarios para falar de malos tratos. Ela fala do marido e quédanos claro que non foi un compañeiro co que medrar xuntos. El tíñaa alí para usala segundo lle conviña, que é algo moi da época."Elas non teñen a opción de cambiar a súa vida: o que acontece está predeterminado"O que lle pasa á señora Carmen é, si, moi recoñecible. Porque é a vida de moitas mulleres, e non só maiores ca min. Mulleres que non tiveron a súa propia vida, que viviron en función da parella, da familia, do grupo social ao que pertencen. Ela é unha muller rabuda, con carácter, que no seu momento buscou unha saída, polo que foi berrar, coas demais, consignas feministas á rúa, pero tampouco acababa de recoñecerse niso: sentíase ridícula. Para min, despois de darlle moitas voltas ao texto, de ler entre liñas, non foi difícil atopar modelos reais, vivos, porque lamentablemente existen."Despois de darlle moitas voltas ao texto, de ler entre liñas, non foi difícil atopar modelos reais, vivos, porque lamentablemente existen"Teño que dicir que é unha personaxe que, ao principio, dábame un pouco de medo. Porque é maior do que son eu: é unha muller gobernada polos fillos, que lle impoñen que teña unha señora para limpiar dúas veces á semana, que tome a pastilla… E nós queriamos darlle un trato non naturalista, pero si realista. Houbo unha primeira aproximación á personaxe con moita maquillaxe, pero non me convencía. Ao final quedou só a perruca, porque o cabelo branco era importante e eu estou traballando tamén con outros personaxes, entón non era boa idea cortar o meu pelo e tinxilo de branco. Mais foi, sobre todo, un traballo interno. Tiña que vir todo de dentro…En relación con iso, son moi importantes o movemento -debes moverte coma unha señora maior- a xestualidade e a expresividade. Como os traballas?Como dicía, non levo nada de maquillaxe. Foi un traballo desde dentro. E a partir de aí, claro, cada función é un mundo. Tratábase de poñerse no lugar dunha señora con artrite -ou artrose-, con hipertensión, que leva unha pesada mochila de frustración, de insatisfacción coa súa vida.O amor que sente polos tebeos pode parecer unha anécdota pero, en realidade, é terrible. Porque a súa única satisfacción na vida é coleccionar os tebeos que lía na infancia: tal é a súa falta de motivación para vivir. A señora Carmen é unha sobrevivente, que está aí porque a natureza sempre tira pola vida. Ela non despreza a vida: repite que non está tola, que non ten alzheimer, que vai vivir moitos anos… Ela amárrase á vida, ou máis ben é a propia natureza a que a amarra á vida. Pero en realidade é unha persoa sen motivacións que sofre unha soidade brutal."A señora Carmen é unha sobrevivente, que está aí porque a natureza sempre tira pola vida"Preguntaba porque pensaba que se cadra traballaras con mulleres maiores.Non me fixo falta. Teño mulleres maiores arredor, e a miña nai non hai moito que morreu, ademais. No aspecto físico collín cousas de miña nai, que tamén era unha muller con carácter, pero doce, non coma a señora Carmen. Para min esta personaxe foi tamén un xeito de homenaxear a miña nai: na maneira en que manexa o caxato, por exemplo."Para min esta personaxe foi tamén un xeito de homenaxear a miña nai"De feito, xente que veu ver a obra e que coñeceu a miña nai recoñecíaa a ela. E eu tirei de aí, da miña memoria persoal e emocional: tamén tiven tías maiores. Ademais, parte do traballo das persoas que nos dedicamos á interpretación é ese: observar, gardar datos na memoria e ir, cando os precisamos, a ese caderno interior que imos escribindo.A señora Carmen e a moza que vai limpiar a súa casa -da que non sabemos o nome- teñen unha relación difícil. A señora Carmen desconfía da outra, unha licenciada que anda limpiando casas. E a outra non quere contarlle a súa vida. Tenta protexerse. Que é o que pasa entre elas?Lucía é o nome que se deu Ángeles. Eu tamén lle puxen nome á miña personaxe porque precisaba saber quen era, como se chamaba… A señora Carmen desconfía de Lucía porque non se fía da súa propia filla, que é quen lla mete na casa. E Lucía protéxese porque non quere falar do seu, dunha dor moi fonda que ten pegada á pel e da que tampouco quere desprenderse, porque non quere esquecer. Ela precisa alimentar iso, que tamén é o que a mantén amarrada á vida."A señora Carmen desconfía de Lucía porque non se fía da súa propia filla, que é quen lla mete na casa"Pero Carmen, aínda que nun principio rexeita a Lucía, tamén atopa nela un xeito de encher un baleiro que ten, porque está tan soa que non ten nin con quen falar. E despois acaba habendo un afecto, un amor por Lucía, unha dor pola súa traxedia. De feito, pensa que non debe tomar a decisión que tomara ela, pero acaba aceptándoo, o cal tamén é un acto de amizade.Nese sentido, a obra trata con naturalidade algo que non é fácil ollar así. Mais ao vela enténdese que non había outra saída. Que para elas era a única liberación.O título da peza é unha metáfora, nese sentido. As dúas están marcadas por un destino que non lles deixa elección. A señora Carmen non ten alternativa, non pode resistirse á decisión dos seus fillos. Porque non ten diñeiro, non ten vivenda propia… E Lucía, se aínda tivese un certo espírito cristián de aceptar o mal e seguir loitando, se cadra podería ter opcións. Pero o que nos dá o texto non é iso: é unha personaxe que non pode saír da súa dor, que non pode cambiar o rumbo."No fondo, as dúas son un pouco ridículas, pero tampouco teñen saídas"No fondo, as dúas son un pouco ridículas, pero tampouco teñen saídas. E o que fan, si, é un acto de liberación e de rebeldía. Eu entendo que poida ser difícil de entender: o noso fillo, que foi quen nos trouxo esta peza de Barcelona, non pode aceptar nin que non haxa saídas nin a decisión que toman elas. Ao cabo, a historia que conta esta obra é moi dura. E isto é algo que nos di o público: que lles gusta, pero que é unha obra moi dura…A señora Carmen ten as súas contradicións. Di que de nova participaba nas protestas feministas, pero considera que a filla -que é quen mira por ela e lle paga a Lucía -é a mala e o fillo o bo. Amosa o clasismo propio da época -a "criada" debe tratar de vostede e con "respecto" á Señora- pero ao mesmo tempo procura a amizade de Lucía. Son detalles moi da súa época, pero ao tempo moi actuais.É unha muller que foi nova cando empezaban as mobilizacións feministas. Pertence a unha época que a marca, pero tamén é unha muller de status social baixo. Xulio eliminou, na dramaturxia, parte do texto, que explica que a señora vive nun piso estartelado nun barrio pobre no que había ratas pola rúa. Ela non ten posibles, nin estudou. De feito, valora moito que estudase Lucía e por iso lle parece raro que vaia traballar para ela. Viviu un tempo de transformacións sociais, pero quedou na superficie, non puido afondar."A señora sentíase ridícula ao berrar consignas feministas porque fora educada para vivir para a familia"Por iso se sentía ridícula ao berrar consignas feministas: ela fora educada para vivir para a familia. Quédalle unha capa de modernidade: baila rock, le tebeos… pero non é unha revolucionaria. Está moi marcada pola educación que recibiu. Claro que ten contradicións: insulta a Lucía, chámalle estúpida, fai que sinta que é ela quen manda, pero tamén busca achegarse a ela. Eu entendo tamén que ela fora sempre a gobernada, a mandada, a que vivira para os demais, entón quere ter un espazo, a súa casa, na que é ela quen manda.Dicíache antes o de que lle roubaran a vida porque é como un amigo profesor me explicou como se sentían as súas alumnas maiores que foran amas da casa. De vellas, cando xa non tiñan tempo, empezaban a pensar -porque antes non tiveran as ferramentas para facelo- que elas deran a súa vida pola familia. Que lles roubaran o seu tempo e que xa non ía ter outra oportunidade.Subscríboo e paréceme unha boa maneira de explicalo. Elas traballaron sempre para telo todo en orde: a comida, a roupa, a limpeza… Para servir o home, os fillos, para facer de enfermeiras cando se poñían enfermos. E ao chegar a terceira idade poden sentir, si, que a vida que viviron non era a súa. Porque antes non podían nin pensalo.Hai unha evolución na relación entre as dúas mulleres que implica mudanzas na xestualidade, distancia física… Como traballastes iso? Como foi o traballo coa outra actriz, María Ángeles Iglesias?No texto xa está todo moi pautado e ademais fomos traballando o texto por orde, desde o principio. Foi máis unha cuestión de irse mergullando nas personaxes. Hai varias elipses, no texto, e os espazos entre elipses tiñamos que enchelos nós, afondando no mundo emocional delas, na maneira en que podían sentirse. Ángeles e eu coñeciámonos pouco: só dun obradoiro de teatro."Aí foi moi importante tamén outra persoa, que foi todo un achádego para nós: Esther Carrodeguas"Pero aí foi moi importante tamén outra persoa, que foi todo un achádego para nós: Esther Carrodeguas. Ela soubo que estabamos a buscar alguén para a axudantía de dirección, e postulouse candidata ela mesma. Decidimos probar e foi todo un acerto. Pensamos que nos podía vir ben unha persoa nova, unha "moderna", que nos dese outra visión… A Xulio, ademais, o que lle gusta é traballar cos textos. Entón, foi Esther quen nos propuxo exercicios para traballar nos ensaios que nos axudaron moito co que dis: a desconfianza, a aproximación… Foi moi bonito, a verdade.Pasamos entón a Xulio para falar máis do texto. Por que o escollestes? Como vos chegou?Sempre son varias causas… Eu un dos "vicios" que teño é ler teatro. E o que che vai gustando máis vai quedando apartado. Despois, tamén estou pendente da crítica: do que se estrea en Madrid, Barcelona… O meu fillo estivo estudando en Barcelona e eu moitas veces pedíalle que fose ver obras e que me trouxese textos teatrais que non están dispoñibles en castelán. Xa fixeramos outro texto de Jornet, este tróuxonolo o noso fillo e lémolo hai xa catro anos. Pareceunos interesante, e ademais a nivel de produción era posible.Hai textos moi interesantes pero, se teñen 16 personaxes, pois xa non son posibles. Este texto tocaba temas que nos tocan, que nos convidan a reflexionar: a soidade, a perda, o suicidio…, cunha estrutura que nos gustaba e uns personaxes potentes. Pero cando decidimos facer a produción aínda tivemos problemas por unha cuestión de dereitos de autor. Os dereitos estaban cedidos en exclusiva para representar a obra en castelán… Total, que ao final, despois de dar voltas, cando conseguimos falar coa persoa que tiña os dereitos, non houbo problema por facer a obra en galego. Pasados os trámites burocráticos."Escollemos o texto porque é teatro que fala da vida que nos toca vivir, dos problemas que nos rodean"Mais, para resumir, escollemos o texto porque é teatro que fala da vida que nos toca vivir, dos problemas que nos rodean. En xeral, e isto é a miña opinión, penso que neste momento hai unha tendencia a facer un teatro bastante livián. Que non digo que non sexa bo, porque se está a facer teatro moi bo. Pero non se tocan certos asuntos. E este texto si toca asuntos que nos interesan: a vellez, a perda, o suicidio… Que nos parece importante tratar, porque é como se non existise a circunstancia da morte, cando na realidade hai só unhas semanas que se suicidou unha señora de 65 anos á que ían botar da súa casa por non pagar o alugueiro...Nese sentido, é un texto non "moderno" pero si actual. Fala do que agora chamamos xentrificación. Persoas maiores que teñen que deixar a súa casa por mor da especulación inmobiliaria. Que quedan soas nunha sociedade que as considera material excedente, seres non produtivos.Si, unha sociedade na que son considerados un estorbo, porque non hai tempo para atendelos nin unha dinámica creada para facelo posible… No texto hai temas máis transcendentes e tamén temas secundarios moi ben tratados, coma o alzheimer, que está apuntado xa nun texto que escribiu o autor cando amosaba algúns signos de padecer este mal. A min paréceme, en suma, que este texto é bo teatro. Non un teatro de moda, no sentido da modernidade."Pode ser un teatro "un pouco antigo" na forma, se queremos, pero é un tipo de teatro que tamén ten que ter o seu espazo"Pode ser un teatro "un pouco antigo" na forma, se queremos, pero é un tipo de teatro que tamén ten que ter o seu espazo, que non vai ser todo vangarda e teatro para as novas xeracións. Ademais, penso que a tendencia agora é esa: un enfoque de produción que normalmente vai dirixido ás novas xeracións. Ademais, como non temos nin compañías residentes, nin espazos nos que facer máis de dúas funcións... , o teatro tampouco chega ao público cunha continuidade. Pero, ben, ese é outro tema…Ao vela, pensaba que nesta obra non é doado atopar o ton. Non pasarse nin de dramatismo nin de humor -que tamén o ten-. Porque deixaría de ser crible. Ademais, ata avanzada a obra non se sabe moi ben que pasa…O ton foi e segue a ser a principal preocupación, si. Tamén levamos moi poucas funcións e, claro, a obra ten que medrar. Pero si: hai un perigo de pasarse e acabar no arquetipo da comedia, no tópico, convertendo a obra nunha parvada. É difícil atopar o equilibrio, si. Penso que cando a representaron no Lliure, en Barcelona, o tratamento foi distinto. Atopar o punto é moi complicado. E ademais, como dis, nos dous primeiros actos non sabes moi ben o que pasa."Hai un perigo de pasarse e acabar no arquetipo da comedia, no tópico, convertendo a obra nunha parvada. É difícil atopar o equilibrio, si"O ton foi o máis complicado de localizar nos ensaios e segue a ser o máis complicado de fixar. Non simplificar, non frivolizar, é a clave desta obra, si. O que che comentaba María de que tiven que suprimir detalles do texto non afecta á trama, ao conflito, pero si quitei reiteracións e resumín cousas. E aí o ritmo foi tamén unha preocupación.Falaba antes con María das personaxes. Como as interpretas ti? Por que a señora Carmen é tan desagradable? (Como elas mesmas din na obra, unhas "amargadas").O que lles pasa a elas, en realidade, pásalle a moita xente. Nós preguntamos a amigos psicólogos e psiquiatras que nos explicaron e, en realidade, o comportamento que amosan as dúas está tipificado. Lucía non pode asumir a perda. Outras persoas resólveno doutra maneira, pero ela non pode. E iso é unha patoloxía. Cando lle conta á señora a súa traxedia, é quen de verbalizala sen dramatizar.Ata que estala, claro. É tal a coiraza que ten, coa que se protexe, que conta algo terrible sen dramas… Amósase dura, temperada… ata que estoura. É incapaz de relacionarse con homes e co mundo, en xeral. Só ten unha idea fixa: o resto non lle interesa. En canto á muller maior, o seu problema é que sofre unha soidade aterradora. Foi abandonada pola filla e polo fillo. Manifesta o que sente co seu carácter rabudo, pero a dor vai por dentro. En realidade, sofre moito. E entón, como contar iso? Pois facendo escollas, quedando co importante…Preguntaba porque ás veces dirección e actores non entenden os personaxes igual…No fundamental si, claro. Pero pode haber diferenzas nos detalles, nos matices… María quería usar caxato e a min non me gustaba a idea. Cando a personaxe xa estaba construída, María tivo unha escordadura. Entón ao final incorporamos o caxato, e quedou moi ben…


Summary: Mintegi aposta por "poñer barreiras ao capitalismo salvaxe" e a traballar polo recoñecemento á autodeterminación de Euskal Herria

EH Bildu vén de presentar oficialmente a súa candidata á Lehendakaritza, Laura Mintegi, escritora, profesora e historiadora natural de Lizarra (Nafarroa). Segundo informa Naiz.info, Mintegi na súa intervención anunciou que o proxecto que impulsa a coalición abertzale e de esquerdas parte de dous eixos. O primeiro deles, construir unha paz que, para alén da ausencia de violencia, contemple "a xustiza, o respecto a todas as opinións, a tomar decisións e a executalas". Nesta liña, Mintegi considera que estase a xerar un "novo ciclo" no que EH Bildu aspira a construir "unha nova democracia" diferente da "seudo democracia actual que mantén a periodistas e políticos no cárcere por opinar". O segundo eixo parte de considerar que é mester "poñer barreiras ao capitalismo salvaxe", facendo un chamamento a impulsar os valores da esquerda. Así, a candidata de EH Bildu afirma que esta coalición vai "gobernar para a cidadanía e non para os especuladores" para erguer un modelo que se basee na xustiza social. Os inqúeritos e sondaxes realizados polo Euskobarómetro apuntan a que a formación da esquerda abertzale podería atinxir o 25% do apoio electoral nos vindeiros comicios autonómicos, tendo no herrialde de Gipuzkoa o seu maior bastión electoral.


Summary: Tamén o fixo así o voceiro do PSdeG-PSOE na deputación da Coruña, Salvador Fernández Moreda, quen foi vicepresidente de Caixa Galicia e membro do consello de administración de Novacaixagalicia. Plataformas de afectad@s protestaron nos plenos nos gobernos da Coruña e Pontevedra para rexeitar a quita

O PP vota nas deputacións a prol da devolución íntegra dos aforros a estafad@s polas preferentes. Tamén o fixo así o voceiro do PSdeG-PSOE na deputación da Coruña, Salvador Fernández Moreda, quen foi vicepresidente de Caixa Galicia e membro do consello de administración de Novacaixagalicia. Así as cousas, afectad@s pola comercialización de preferentes e subordinadas protagonizaron esta sexta feira os plenos das deputacións da Coruña e Pontevedra. Ambas accións, de corte pacífico, realizáronse co gallo do debate de mocións respecto da quita que o Goberno español negociou con Bruxelas, aceptando que parte do rescate de Novagalicia Banco recaese sobre @s aforrador@s, que serán accionistas á forza da entidade nacionalizada. Así as cousas, máis de cen afectad@s presenciaron o pleno da Deputación da Coruña e aplaudiron a aprobación por unanimidade dúas mocións presentadas por PP e BNG que sufriron modificacións ao longo do debate. "Consideramos que a nosa presencia era importante para apoiar" os dous textos, cunha acción que estivou apoiada polas plataformas de afectad@s da Coruña e das Rías Altas. A formación nacionalista pedía na súa moción a devolución íntegra dos aforros sen quta e a derrogación do real decreto de reestruturación e resolución de entidades de crédito, imposto polo Goberno español. O apoio unánime conseguiuno o BNG após retirar unha mención a "pequenos inversores", tal e como explicou a este xornal a voceira da plataforma coruñesa Ana Cedeira, subliñando que "nós somos todos aforradores". O PP, obrigado a recuar ao pedir "unha rebaixa" na quitaO diálogo para consensuar a moción presentada polo PP tanto na Deputación da Coruña como na de Pontevedra xirou ao redor da petición "dunha rebaixa" nas porcentaxes das quitas que se contemplan no mencionado decreto. "Nós non lles iamos consentir quita ningunha", recalca Cedeira, polo que o texto final, apoiado tamén por PSOE e BNG, exixe a devolución íntegra dos aforros. Pola súa banda, Xulio Vicente, voceiro d@s estafad@s no Baixo Miño --que seguen pechad@s nos consellos do Rosal e de Tui-- quéixase tamén de que "a moción é a mesma que aprobaron xa en marzo". Vicente partilla con José Manuel Vázquez, da plataforma de Sanxenxo, a opinión de que "todos estes plenos onde nos dan a razón están moi ben", mais recorda que "levan máis dun ano dándonos a razóns e... u-los nosos aforros?". Repasando a xurisprudencia europea, que sinala a obriga de declarar nulos todos os contratos se se demostra "unha práctica abusiva", Vicente cadrou con Ana Cedeira na liña de que "non imos aceptar ningunha quita". As dúas plataformas pontevedresas asistiron ao pleno da Deputación que preside Rafael Louzán, onde a acción de protesta tampouco pasou dos apupos. Para alén dese punto, o PP esqueceu citar á propia Xunta de Galiza na relación de organismos aos que reclamaba resolver todas as reclamacións "até a súa solución definitiva" e pola vía da arbitraxe. No texto definitivo, para alén de implicar o Goberno galego, apélase ao Executivo central, ao Frob, á Comisión europea, ao ministerio de Economía e a Novagalicia Banco. Moreda, ex-vicepresidente de Caixa Galicia, fala polo PSOE na CoruñaAs sesións plenarias desenvolvéronse con algún berro reclamando o diñeiro estafado, mais sen incidentes. Cómpre salientar que, na Coruña, quen defendeu a postura do PSOE foi Salvador Fernández Moreda, ex vicepresidente de Caixa Galicia e membro do consello de administración de Novacaixagalicia, entidade creada após a fusión das caixas. Ao lle preguntar a Ana Cedeira por este particular, defendeu que, após presentar a súa demisión neste último órgano, en agosto de 2012, "asumiu as súas responsabilidades e achegouse até a plataforma para pedirnos desculpas". Coa intervención realizada no pleno, Cedeira explicou que "quero pensar que tamén el foi enganado". "Evidentemente", dixo, no consello de admistración "sabían que se comercializaba con preferentes, mais confío en que non sabían da mala comercialización" destes produtos.


Summary: Así a apresentou esta quinta feira Ana Pontón, candidata á reelección como portavoz nacional na XVI Asemblea Nacional do BNG, que dá comezo este sábado.

A Asemblea do Relanzamento do BNG -ese é o obxectivo que anima a formación frontista na súa nova cita congresual- é tamén a Asemblea da Tranquilidade e do Consenso. Unha soa candidatura. Nen unha soa emenda á totalidade. Unha cohesión non vista en moitos anos nunha organización que parece ter atopado o plano para voltar a crecer, cunha lideranza indiscutida, a da emerxente Ana Pontón, e cunha bandeira clara, a da renovación xeracional que simbolizan voces e rostos como Xavier Campos ou Olalla Rodil. Maioría de nomes menores de 40 anos no tramo alto da candidatura -a que se corresponde cos 19 membros que irán constituír a Executiva Nacional, ampliada desde os actuais 15- e maioría tamén de mulleres, mostra da importancia que nos últimos anos o BNG está a dar ao seu componente feminista. "É a candidatura da militancia, do consenso que conseguimos trazar entre todos e todas, un valor de fortaleza para seguir camiñando neste tempo novo", dixo esta quinta feira Ana Pontón no acto informativo da apresentación da candidatura. Cara onde vai dirixir a súa mensaxe asemblear o BNG esta fin de semana? Pontón dá aquí unha pista: "Afrontamos o reto de coller da man todas esas persoas que perderon a confianza durante a crise e devolverlles a esperanza". Esperanza e Galiza. As divisas do novo BNG, visando "facer existir politicamente a Galiza, reverter a perda de peso no Estado, poñer o foco nos problemas do país e traballar para construír un futuro mellor para os galegos e das galegas sabendo que para iso precisamos poder político real", concluíu a líder nacionalista.


Summary: A petroleira Pemex anuncia esta segunda feira, após tres adiamentos, que estaleiros construirán os 2 buques floteis. Un traballo o que aspiran Barreras e Navantia e que suporía un "balón de osíxeno" para o naval ferrolá mais non unha verdadeira solución, lembran os sindicatos.

A petroleira azteca Pemex anuncia esta segunda feira que estaleiros construirán os seus dous buques floteis. Un traballo o que aspiran Barreras (o estaleiro vigués comprado por apenas 5 millóns de euros pola para-estatal) e Navantia. O propio presidente da Xunta, Núñez Feijóo, prometera vai para 16 meses que era algo 'blindado' que eses dous barcos ían facerse en Ferrol un e en Vigo outro. Mais ano e medio despois non hai nada claro. Se non hai novo adiamento, Pemex adxudicará hoxe eses dous barcos. Todos dan por feito que un dos floteis irá para Barreras. Non tería lóxica que fose feito nun estaleiro diferente do que acaban de mercar hai unhas semanas, e a bo prezo, os mexicanos. Mais a situación de Ferrol é diferente. Primeiro, porque pode non levar ese contrato. E segundo, porque aínda que leve a adxudicación, sería un respiro para este sector mais non a solución. "Balón de osíxeno" O presidente do comité de empresa de Navantia, Ignacio Naveiras, recoñece que ese flotel é un "balón de osíxeno" mais desbota que sexa o "maná". Incide en que o naval de Ferrol precisa carga de traballo importante e lembra que foron centos os traballadores que perderon o emprego nestes meses. A solución, afirma, sería o fin do veto á construción civil, a construción do dique flotante ou mesmo poder construír os gaseiros de Gas Natural que a empresa española encargou a estaleiros asiáticos.


Summary: A formación de ultra dereita moveu nas redes sociais unha foto da marcha deste domingo dos de Abascal entrando no Obradoiro aos sons dun gaiteiro. O músico desminte o que as imaxes poden dar a entender.

"El gaitero nos recibe a nuestra entrada en la Plaza del Obradorio". Este chío, coa imaxe dun gaiteiro a tocar no Arco de Xelmirez ao paso da marcha de Vox deste domingo cara ao Obradoiro, foi movida polas redes sociais pola formación de ultradereita. Unha imaxe coa que querían mostrar arraigo e apoio na Galiza. O gaiteiro que sae na foto xa saíu, tamén na redes sociais, a dar a súa opinión: "Verdadeiramente noxento". Xesús Rodríguez, que así se chama o músico escibre: "Quero deixar moi claro que eu estaba a tocar como fago habitualmente e apareceu de súpeto toda esta tropa, eu NON RECIBÍN A NINGUÉN.". "Xa tiña constancia -prosegue- das manipulacións e dos bulos de certos partidos políticos pero nunca imaxinei ser vítima dunha das súas montaxes", conclúe.


Summary: O candidato socialista acusa o popular de adiantar as eleccións ante a chegada dun "segundo rescaste" que agora se "confirma" nuns Presupostos que "anuncian máis paro, recesión e menos consumo".

Pachi Vázquez cre que os Orzamentos Xerais do Estado presentados este sábado "confirman" que España vai "camiño dun segundo rescate". O candidato do PSdeG á presidencia da Xunta cre que esta futura petición de rescate foi o que levou o xefe do Executivo galego a adiantar as eleccións, xa que el é ademais "un avalista" dusn presupostos que conducen "a un abismo social". Nunha visita a Bueu, Pachi Vázquez propuxo unha alternativa similar á do Goberno francés facendo recaer o custo da crise nos que máis teñen". Para o candidato socialista, os Presupostos anuncian "máis paro, máis recesión e menos consumo", xa que renuncian á recuperación do emprego e "confirman a destrución dos dereitos sociais", conducindo o Estado á situación de "Grecia e Portugal". "Confirman que adiantaron as eleccións para que a xente non soubese que imos camiño dun rescate", engadiu, tras aclarar que o Goberno tamén pretende "retirar aos pensionistas un 3% de poder adquisitivo e privatizar a sanidade". Fronte á actitude de Feijóo, que "engana e mente", o socialista asumiu o compromiso de "dicir a Galicia a verdade". Precisamente por isto, Vázquez citou "o escándalo do caso Pemex" e a auditoría "que supostamente avalaba a viabilidade da fusión de Caixa Galicia e Caixanova". "Agora resulta que haberá que pór 10.000 millóns", dixo, en alusión á suma das axudas xa recibidas e as actuais necesidades de capital da entidade nada desa integración.


Summary: Con tan só 20 anos, o compositor ourensán Andrés Rodríguez agarda con moitos nervios o resultado do Concurso Internacional de Novos Talentos de Composición da fundación Óscar Navarro, onde é un dos dez finalistas. En conversa con 'Nós Diario' comenta como nace a súa inquietude pola música académica.

O pasado día 30 de abril Andrés Rodríguez (Ourense, 2001) fixo tan só 20 anos e un dos seus amigos felicitábao cun "En hora boa! Algo moi raro de dicir polo aniversario", comenta o ourensán en conversa con Nós Diario. Mais resulta que os parabéns non eran polo seu aniversario, senón pola nova que se acaba de publicar nas redes socias: Rodríguez era anunciado como un dos dez finalistas do Concurso Internacional de Novos Talentos de Composición, un certame de gran prestixio mundial realizado pola fundación do célebre compositor Óscar Navarro. Neste concurso "buscamos o mozo compositor con máis proxección de futuro e con máis posibilidades de desenvolver unha carreira musical como compositor", aseguran desde as súas bases. "De primeiras pensei que era unha broma polo meu aniversario, xamais imaxinei que podería chegar a ser finalista porque presentáronse máis de 200 persoas de entre 18 e 39 anos de todas as partes do mundo e eu levo moi poucos anos compondo e sempre de forma autodidacta", explica Rodríguez. De cuestionarse deixalo até ser un profesional A súa inquietude pola música vén desde moi cativo. "Meu pai, que é clarinetista afeccionado, ten unha gran colección de música académica e doutros estilos, polo que medrei rodeado de música de calidade", conta. Aos oito anos, Rodríguez comeza a estudar linguaxe musical e escolle tamén o clarinete como instrumento a tocar. "Ao principio resultábame complicado porque había conceptos que non entendía e mesmo houbo momentos nos que me cuestionei seriamente deixalo. Pero aos 14 ou 15 anos foi cando comezou a chamarme máis á atención, empecei a investigar pola miña conta sobre a composición e fun evolucionando até o día de hoxe, no que estou a estudar o Grao Superior de Clarinete na Universidade das Artes de Folkwang, na vila xermana de Werden", relata o clarinetista ao xornal. A súa formación autodidacta como compositor, que espera poder ampliar oficialmente cando remate o grao superior de clarinete, viuse completada grazas á axuda de moitas persoas, "especialmente de Xabier Oliveira, director da Lira de Ribadavia e de Juan Álvarez, clarinetista da banda. Oliveira repercutiume a nivel teórico, xa que me aconsellaba sobre que instrumentos deberían levar certas melodías e formas nas que poder plasmar as miñas ideas nas composicións. Álvarez foi máis a nivel psicolóxico e emocional, xa que expor unha obra é como mostrar ante 30.000 persoas o teu bebé e agardar as críticas que se poidan facer sobre el", salienta Rodríguez. Ademais, tamén destaca o papel que a súa familia e os seus amigos tiveron nesa evolución musical. "Miña nai, pese a non ter as nocións musicais de meu pai, sempre escoitou as miñas composicións e deume o seu punto de vista máis popular, o cal tamén foi moi importante para min", resalta. Todo isto levouno a presentarse a diversos certames como os da Federación Galega de Bandas de Música Populares, no que gañou o primeiro premio en 2019 coa súa obra para sección xuvenil Os fillos de Mil. Tamén participou no Concurso Internacional de Novos Compositores "New Classic" do Conservatorio de Moscova (Rusia), onde quedou entre os 10 finalistas. Ademais dos certames, Rodríguez traballa de forma profesional como compositor facendo encargos como, por exemplo, para a formación suíza Kreuzligen Youth Wind Band. "Pedíronme que, para o seu 150 aniversario, compuxese parte do novo repertorio que queren interpretar", sinala o clarinetista. Entendendo que grandes compositores académicos como Igor Stravinsky "non alcanzaron o seu estilo propio até os 80 anos, é moi complicado crear un con 20", por iso Rodríguez sostén que non ten un estilo de seu e que anda traballando niso. Obra para banda sinfónica sobre a mitoloxía nórdica A obra para banda sinfónica que presentou ao certame da fundación Óscar Navarro, que realizará a gala final o próximo día 4 de xuño, trátase dun poema sinfónico titulado "Ragnarök". "Está baseado na mitoloxía nórdica, sobre a batalla da fin do mundo onde os deuses son derrotados polos demos", explica. De cara a ese día, onde o xurado retransmitirá vía Internet o resultado final, Andrés Rodríguez espera "poder gañar, pero de non facelo está claro que será porque alguén fixo algo mellor que min ou traballaría máis. Fico coa esperanza de que polo menos a peza transmita algo ao xurado", apunta. Cos nervios a flor de pel e agardando o resultado final, o compositor ourensán traballa intensamente para seguir mellorando na súa música. Talento máis traballo, igual a éxito Andrés Rodríguez forma parte como clarinetista da Banda de Música A Lira de Ribadavia. O seu director, Xabier Oliveira, comenta en conversa con Nós Diario as aptitudes do músico e compositor. "O único que podo dicir é que é puro talento o que fai e aínda por riba é súper traballador e responsábel; co cal, talento mais traballo, igual a éxito", destaca Oliveira. Pola súa banda, o presidente da directiva da Lira, e tamén clarinetista da banda, Juan Álvarez, resalta que "desde que entrou na formación 'rompinlle a cabeza' nos ensaios de madeira e até o de agora mostrou unha evolución incríbel como músico", comenta ao xornal. Ademais, salienta o feito de que Rodríguez "aprenda de maneira autodidacta composición", xa que non pode compaxinar a súa formación oficial de clarinete coa de composición.


O sector pesqueiro galego aínda está a tratar de adaptarse á nova situación imposta após a entrada en vigor o pasado 9 de outubro do regulamento europeo que veta a pesca de fondo en 87 caladoiros do Océano Atlántico, o que supuxo unha caída das capturas e fixo que se instale unha sensación de "pesimismo" de cara ao futuro. Asociacións do sector na Galiza mostraron a súa preocupación sobre a subsistencia das empresas debido a que moitos barcos tiveron que buscar outros caladoiros onde pescar. No entanto, na maioría das ocasións non obteñen alí os mesmos resultados que nas súas zonas tradicionais de traballo. Así, o presidente da Cooperativa de Armadores de Pesca do Porto de Vigo (ARVI), Javier Touza, lamentou como esta nova lexislación suporá unha redución "importante" da rendibilidade das compañías, polo que augurou que se esta situación non se soluciona "pronto" podería acabar nunha redución da frota galega co despezamento de barcos. A UE importa miles de toneladas desde Estados que non combaten a pesca ilegal Até agora, subliñou que a Cooperativa trata de analizar as consecuencias que supuxo a lei neste mes que leva vixente, mostrando a súa preocupación pola caída das capturas, aínda que recoñeceu que o mal tempo vivido nas últimas semanas fai "difícil" diferenciar a que factor se debe o baixón nas toneladas pescadas. A pesar diso, explicou que as zonas vetadas nalgunhas ocasións eran utilizadas por certos barcos para pescar durante o inverno especies rendíbeis que non teñen cota, como é o caso da pota. "Algunhas empresas viran aí unha boa rendibilidade, porque os volumes de produción eran bos, os prezos eran bos e era unha forma de diversificar capturas porque non hai cota, permítese pescar o que se poida, sempre con certas limitacións de tamaño. Ter estas opcións era un alivio importante. O non poder dispor deste recurso é unha moi mala noticia", criticou Touza. 80 millóns de impacto Na mesma liña falou o presidente da Alianza Europea de Pesca de Fondo, Iván López, quen confirmou que se están rexistrando caídas nas capturas debido a que os barcos están a buscar novas zonas onde pescar. A pesar de non dispor de cifras exactas, calcula que na Galzia esta medida terá un impacto anual duns 80 millóns de euros menos de facturación. A UE reprocha ao Estado español non ter respondido ao veto á pesca con informes En declaracións a Europa Press, López subliñou que na actualidade os buques están a desprazarse ás zonas onde si se permite pescar, a pesar de que recoñeceu que nalgunhas especies, por exemplo a pescada, quizais o sector non sexa capaz de pescar o total de toneladas que se lles permite. Pola súa parte, o presidente da Federación Nacional de Confrarías de Pescadores, Basilio Otero, situou a caída das descargas procedentes da pesca de palangre en 50% neste mes desde a entrada en vigor do veto, con perdas superiores. "As perdas son moito maiores a este 50%", asegurou Otero, debido a que moitos barcos teñen que pasar máis días no mar esperando a que outros buques saian de certas zonas para poder acceder eles a pescar alí, o que supón un aumento do gasto en combustíbel, que á súa vez está a un prezo "por encima da rendibilidade".


Summary: A Plataforma Galega polo Dereito ao Aborto convoca unha manifestación nacional para o vindeiro 9 de marzo e salienta que Feijóo se está a presentar como "poli bo" mentres aplica políticas antiabortistas

Por "machista, retrógrada, restritiva, inútil e cruel". A Plataforma Galega polo Dereito ao Aborto non acompasa as súas reivindicacións á axenda política do Goberno central, que tras lanzar o anteproxecto da contrarreforma da lei do aborto antes do Nadal semella dispoñerse a ralentizar a súa tramitación para tentar calmar as voces internas e externas que se opoñen ao proxecto do gabinete de Mariano Rajoy. "O Goberno pode deixar durmir a reforma, nós, non", advertiu este martes unha das súas voceiras, Ana Biqueira, no marco da presentación do calendario de mobilizacións que este colectivo, que agrupa a máis de 65 organizacións de todo o país. Unha manifestación nacional o 9 de marzo en Compostela será a culminación dun calendario de actos que abrangue dende faladoiros a mesas de debate, pasando por "accións sorpresa" e unha "entrega masiva de queixas" ao Valedor do Pobo, fixada para o 22 de febreiro. Todo, explica outra das voceiras da plataforma, Pilar Estévez, para evidenciar o "amplo consenso en contra" do proxecto que Rajoy lle encomendou ao ministro Ruiz-Gallardón, un plan que atenta "gravemente contra os dereitos das mulleres" apoiándose nunha interpretación retorta da doutrina do Tribunal Constitucional (TC) e dos tratados internacionais, advirten. A Plataforma convoca unha manifestación nacional para o 9 de marzo O TC, subliña Estévez, "deixa claro" que non existe "un conflito de dereitos" entre a muller que queda embarazada e "o non nato, que é un ben xurídico" que xa está "protexido pola lei de prazos" de 2010, o marco lexislativo "mínimo" polo que pula a Plataforma. O Goberno conservador, censuran, interpreta ao seu xeito esta xurisprudencia para realizar un "desprezo absoluto" cara ás mulleres, "reducíndoas á cidadás de segunda" que fican "nas mans dos psiquiatras", os mesmos que rexeitan "ter que controlar os úteros alleos". Feijóo tenta ser "o poli bo" Amosando perchas e plantas de perexil para simbolizar os arriscados abortos clandestinos aos que, alertan, conduciría a contrarreforma no caso de ser aplicada, a Plataforma salienta que o proxecto "só gusta aos sectores máis ultras e aos bispos" nun contexto no que o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, interpretan, só está a practicar un xogo de "poli bo e poli malo". Coas súas declaracións, din, Feijóo "parece un adaíl do apoio ao dereito ao aborto", pero as súas "políticas reais van en contra da lei de prazos", tomando medidas como "os peches dos centros de orientación familiar", a eliminación do Servizo Galego de Igualdade, as dificultades para o acceso á pílula do día despois ou a aprobación da Lei de Familia. "As políticas reais de Feijóo van contra o aborto" As reivindicacións que a Plataforma vai desenvolver nos vindeiros meses non só abordarán o rexeitamento aos plans do PP, senón tamén a exposición de alternativas para previr os embarazos non desexados, tales como "o fomento da educación sexual" ou a explicación do actual marco legal, que "foi consensuada en 2010, fixo que os embarazos non desexados non aumentasen" e, sobre todo, "non obriga a abortar", senón que lle dá o dereito de facelo a quen o decida.


Summary: BNG, ERC, Junts, PDeCAt, EH Bildu, e a CUP contan co apoio nesta proposta de Más País e Compromís

As formacións soberanistas no Congreso español, canda Máis País-Equo e Compromís, rexistraron unha nova petición para que a Cámara cre unha comisión de investigación sobre os supostos negocios irregulares de Juan Carlos de Borbón. É a décimo terceira iniciativa neste sentido nun ano. Que o Congreso español investigue os supostos negocios irregulares do rei emérito é a petición que realizaron as forzas soberanistas na Cámara, xunto a Máis País e Compromís. Esta iniciativa, a décimo terceira que se presenta en pouco máis dun ano sobre as actividades de Juan Carlos de Borbón, leva as firmas de BNG, ERC, Junts, PDeCAt, EH Bildu, a CUP, máis as formacións de Iñigo Errejón e Joan Baldoví, e expón en concreto que se abran investigacións sobre as supostas actuacións irregularidades de "membros da Casa Real e as influencias políticas, diplomáticas e comerciais con Arabia Saudita". A Mesa do Congreso, cos votos de PSOE, PP e Vox, veu rexeitando a tramitación de todas as iniciativas destinadas a investigar as actividades do pai de Felipe VI, alegando que a Cámara non pode exercer o control sobre o xefe do Estado e que a súa figura é "inviolábel", segundo a constitución española. En total, xa se presentaron unha ducia de peticións de comisións de investigación relacionadas co rei emérito, nalgúns casos coa sinatura de Unidas Podemos, que sempre ficou soa apoiando a súa tramitación no órgano de Goberno da Cámara. Mais as formacións asinantes da nova iniciativa volven insistir na necesidade de que o Congreso tente aclarar as irregularidades nas que puidese incorrer o rei emérito, tendo en conta de que, aducen, as informacións sobre eses "presuntos escándalos", non cesan. Así, demandan que se aclaren en sede parlamentaria non só esas supostas irregularidades, senón tamén os "cómplices" das mesmas, o destino dos fondos e fluxos monetarios referidos nos rexistros do uso das chamadas 'tarxetas black' e as súas posíbeis influencias na política diplomática e comercial do Estado español con Arabia Saudita.


Summary: Desarraigamento, fogar, tránsito, retorno... Son palabras que marcaron, e marcan, unha xeración e unha época. A editorial Galaxia acolle na súa colección Hoxeéhoxe Migrantas. A nova diáspora galega contada por mulleres, de María Alonso Alonso. "Un libro de conversas" que pon o foco na nova diáspora galega desde o punto de vista das súas protagonistas. Aténdenos a autora pouco antes da presentación da obra, que realizou na tarde desta sexta feira de forma telemática.

A que necesidade responde a publicación de Migrantas? Migrantas, en feminino, é un libro de conversas só con mulleres, galegas, que viven ou que viviron nalgún momento fóra da Galiza por algún motivo. Con estas historias, con estas conversas, a intención principal do libro é a de cuestionar a imaxe da emigración galega, masculina, clásica, ou da emigración de mediados do século pasado ao norte de Europa. Nesta nova vaga migratoria, que xurdiu a partir da crise de 2008, cambiou radicalmente. Xa non só porque agora emigran máis mulleres que homes, senón sobre todo polo perfil destas mulleres. Tamén pola actitude de cara á vida, ao presente e ao futuro, que teñen todas elas. A intención de Migrantas era a reflexión. Unha reflexión a través de conversas que tiveron lugar en liña entre outubro e novembro do ano pasado. Neste sentido, o volume está condicionado pola situación de pandemia e alerta sanitaria. Cales son, para vostede, as características desta nova emigración? Considero que hai varios aspectos que se repiten de forma constante en todas as conversas. O primeiro que xorde de modo natural é a idea de retorno, que está presente en todas e cada unha. Ese retorno, que aparentemente non é posíbel, obsesiona esas mulleres. Mais todas elas son conscientes de que, polo de agora, non é posíbel. Algunhas delas levan 20 anos emigradas e outras levan menos tempo, mais todas son conscientes de que a volta á casa non será factíbel nun futuro próximo. "a motivación para emigrar na maioría dos casos foi a precariedade laboral que atoparon ao terminar as súas carreiras" Despois, a motivación para emigrar na maioría dos casos foi a precariedade laboral que atoparon ao terminar as súas carreiras. Todas elas son licenciadas, moitas teñen mestrados, doutoramentos... Son científicas, investigadoras... Mais as condicións laborais de precariedade, mesmo no ámbito científico, foron brutais... Así, esa precariedade é outra característica bastante común entre todas elas. Por outra banda, a maior parte das historias teñen unha evolución en positivo. É dicir, deixaron a precariedade na Galiza, emigraron e atoparon tamén precariedade no país de acollida, mais pouco a pouco foron encontrando o seu sitio na emigración e melloraron. Porén, tamén hai algunhas historias de frustración, de plans que non acaban de funcionar, que cuestionan a idea de que emigrar é igual a éxito. En Transmigrantes (Axóuxere, 2017), o seu anterior ensaio, xa pousaba o ollar na emigración. Transmigrantes escribino cando eu era transmigrante. Nesa época, cun título de doutoramento na man, atopei bastante precariedade. É un ensaio diferente a este libro novo. Unha obra moi crítica sobre aquela época, de 2014 a 2016, cando máis comecei a notar as consecuencias da crise de 2008. Regreso a esa temática porque creo que é necesario e urxente comezar a falar sobre a nova vaga migratoria. "agora emigramos de xeito máis particular, máis individual, pero é un fenómeno masivo" Seguimos ancoradas na idea de que a Galiza migrante é do século pasado e non é así. As características da nova vaga migratoria son diferentes das anteriores. Xa non se emigra nin en familia nin en barcos todos xuntos, agora emigramos de xeito máis particular, máis individual, pero é un fenómeno masivo. A través destas conversas o que noto é que as persoas migrantas, coma min, teñen ganas de falar. Teñen ganas de que lles dean voz, de ser escoitadas... E agradecen moito, polo menos neste caso, que lles deran a oportunidade de falar e compartir as historias. Considero que é necesario e importante que tomemos consciencia de que existe un fenómeno migratorio e que detrás de todos eses números, de todas esas cifras, hai persoas reais, con nomes, con historias e con circunstancias que necesitan ser compartidas.


Despois dun extraordinario resultado nas eleccións europeas Podemos irrompía no panorama político e social do noso país traendo consigo dous aspectos que necesitabamos coma o comer e que están estreitamente relacionados entre si: por unha banda lograron espertar do seu letargo a un número considerable de cidadáns que permanecían en stand by vendo o delito pasar ou que ben sendo conscientes do mesmo nos mantiñamos na retagarda por considerar pouco menos que utópica a posibilidade de poder cambiar o estado das cousas; e por outra banda, e consecuencia do anterior, o fenómeno Podemos foi quen de por nerviosos a un sector do que eles denominan "casta" que durante anos empregou a política para enriquecerse ou que tolerou coa súa laxitude e deixadez que outros o fixesen. Uns e outros ensuciaron coa súa conduta a figura do político honrado, o que realmente conta con vocación política, que en efecto existe e que nada ten que ver con estes elementos que se agochan baixo as siglas dun partido para sacar ó corrupto que levan dentro. Pero volvendo ó tema, o certo é que o partido de Pablo Iglesias recolleu a testemuña de interesantes iniciativas cidadás como o 15-M ou a plataforma Stop Desahucios logrando facer aínda máis ruído e buscándolle as cóxegas a aqueles que, escudándose tanto na dereita como na esquerda e abarcando dende o goberno ata os concellos, fixeron do delito ou da pasividade ante este o seu modus vivendi. Todos eles comezan agora a familiarizarse con algo que ata o momento era descoñecido para eles, o medo. Edmond Dantés, rexuvenecido e con coleta aparecéuselles cal fantasma e está facendo que máis dun teña que tirar de valeriana para conciliar o sono. Que é o que lles preocupa? preguntaranse, pois comprobar que a realidade está a cambiar, que a néboa de impunidade que lles permitía gardar os seus chanchullos a bo recaudo comeza a evaporarse da paisaxe e cada vez resulta máis difícil ocultar as tropelías. "E se o chollo remata para min?" laméntase algún en silencio ó tempo que un incómodo calafrío chamado democracia percorre o seu corpo. Anos atrás todo era máis sinxelo para os amigos da fraude, quen se dedicaban a observar ó touro dende a barreira considerándoo inofensivo, dócil incluso, xa que apenas se queixaba das estocadas. Porén, semella que agora algo cambiou. As feridas, cada vez máis dolorosas, espertaron ó morlaco e o cabreo fíxolle saltar o abeiro poñendo o medo entre os que alí se refuxiaban. Os golfos de turno, que ata agora respiraban tranquilos crendo estar a salvo, foxen de súpeto espantados tentando salvarse custe o que custe. Pero o touro non parece amedrentarse e brama enfadado explicando as súas razóns. Nun corno trae colgados os datos de desemprego que son para botarse a correr (basta con consultar a taxa de desemprego xuvenil do 53,8%, a máis alta da zona euro) e no outro trae algo que aínda o indigna máis nos tempos que corren, os sumarios do caso Gürtel, o caso Nóos ou a operación Pokemon que ostenta o triste récord de ser a maior trama de corrupción rexistrada en Galicia ata o momento. Ante tal panorama algúns optan por solucións tan cómicas como suplicar perdón. Outros, máis agudos eles, nun intento desesperado por recuperar os privilexios que o estado caciquil lles concedeu tratan de confundir o animal desacreditando ó que eles consideran instigador da revolta, o que se atreveu a abrir os ollos ó pobre animal para recordarlle que ten dereitos e que pode loitar por eles. De seguro que saben a quen me refiro. Agora tocoulle a Pablo Iglesias como no seu momento lle tocou a Ada Colau, pois todo activista con mirada intelixente resulta incómodo para un réxime onde a golfería adoitaba campar ás súas anchas. Non quero dicir con isto que as propostas políticas que Podemos plantexa non deban ser obxecto de crítica ó igual que o son as dos demais partidos, pero unha cousa é criticar con rigor os defectos dos seus plantexamentos, que na miña opinión son numerosos, e outra ben distinta é intentar asustar ó votante vaticinando un desenlace apocalíptico en caso de que Podemos logre a maioría absoluta nas próximas eleccións. En todo caso hai algo do que non parecen ser conscientes nin o goberno nin o principal partido da oposición e que pode traerlles graves consecuencias electorais. A miserable campaña de descrédito que populares e socialistas lideran contra Pablo Iglesias non fai máis que alimentar o descontento dunha poboación cansada das súas mentiras e da utilización do "e ti máis" como única estratexia política. Sigan así e o touro non só os collerá senón que os enviará á enfermería per sécula seculorum.


Summary: O DOG fai públicos os convenios asinados pola consellaría de Educación: 44 veces máis cartos para a Fundación Cela que para a AELG, 3 veces máis para a Confederación de Empresarios que para cinco centrais sindicais, e até 35.000€ para a Federación Española de Religiosos de Enseñanza-Centros Católicos fronte aos 20.000 que recibiron @s traballador@s a prol da normalización lingüística. A Mesa non recibiu nada

A consellaría de Educación e Cultura repartiu o pastel dos convenios de colaboración correspondente aos primeiros catro meses de 2012. Publicaronse esta quinta no Diario Oficial de Galiza, mais non son axudas publicitadas, senon que dependen do criterio arbitrario de cada conselleir@. Os datos reflectirían, pois, as preferencias de Jesús Vázquez. E o maior pedazo de pastel no referente á normalización do galego foi parar á Confederación de Empresarios --50.100 euros-- e á Federación Española de Religiosos de Enseñanza-Centros Católicos --35.000 euros--. Tomando en conta o montante xeral, a Fundación Camilo José Cela recibe 44 veces máis cartos públicos que a Asociación de Escritor@s en Lingua Galega. 44 veces máis para a Fundación Cela que para a AELG, e nada para A MesaA adxudicación de convenios é "sectaria e totalmente arbitraria", remarcou A Mesa en relación con este último punto, en relación ao cal destacan que a entidade dedicada a unha soa persoa e que escribía en español recibiu a maior cantidade de diñeiro, 265.334 euros, fronte aos 6.000 que foron parar á AELG. A fundación Cela, que acumula débedas importantes e que é pública desde hai unhas semanas, recibiu moito máis diñeiro tamén que aqueloutras dedicadas aos literatos como Carlos Casares (20.000€), Vicente Risco (6.000€) e Otero Pedrayo (5.000€). "Só desde unha postura de desprezo total á cultura galega por parte da Xunta" podería entenderse este reparto de cartos vía convenios, quéixase Carlos Callón, presidente da asociación en defensa do idioma propio, que non recibiu nin un só euro do departamento que dirixe Vázquez. "Que pasa? Que para recibir axudas públicas hai que aplaudir a Núñez Feijóo como se fósemos súbditos e non puidésemos ter criterio propio e diferente?", ironiza Callón, lembrando que A Mesa conta con 4.000 soci@s, sendo o maior colectivo cultural da Galiza. A Coordinadora de Traballador@s pola Normalización recibiu 5.000 euros, e a Asociación de Funcionarios para a Normalización levou 15.000 euros. 3.000 euros para sindicatos... e para diócesesCómpre dicir que os cartos entregados para a normalización do galego foron en total 336.150 dos 683.484 euros repartidos. Para esta encomenda, en comparación ao montante entregado @s empresari@s, os sindicatos UGT, Comisiones Obreras, CSIF, CIG --a través da Forga-- e ANPE recibiron algo, aínda que moi pouco: 3.000 euros. A mesma cantidade que para as centrais sindicais foilles entregada ás dióceses de Mondoñedo-Ferrol, Tui-Vigo e o Arcebispado de Santiago, que acapararon 9.000 euros entre as tres. Seguindo con entidades vinculadas á Igrexa Católica, a Federación Española de Religiosos de Enseñanza-Centros Católicos (Ferega-Ceca) é o segundo ente máis subvencionado nestes catro meses, despois do Consello da Cultura, ao cal outorgaron 36.000 euros.


Summary: A incógnita está en saber se finalmente poderá concorrer ás eleccións vascas do próximo mes de outubro.

O xuíz central de vixiancia penitenciaria tomou en consideración os argumentos da defensa de Otegi e resolveu acortar case un mes a súa estancia na cadea de Logroño. Estaba previsto que a abandonase o 28 de marzo. Farao o día 1 ao computarse como pena o tempo investido nas súas comparecencias perante os xulgados desde que en 2009 foi condenado por impulsar o proceso Bateragune, unha estratexia política que visaba a pacificación e a resolución do conflito vasco e que conduciu ao fin do uso da violencia por parte de ETA. O aparato xudicial do Estado español puniu o dirixente da esquerda abertzale por considerar que a súa aposta política non era máis que o cumprimento das ordes da organización armada. Un auto ditado o 18 de xaneiro pola Audiencia Nacional tencionou deixar fóra a Otegi de toda opción a se apresentar como candidato da esquerda independentista vasca nas eleccións ao Parlamento de Vitoria previstas para o mes de Outubro. Sortu interpreta, porén, que o seu secretario xeral (foi eleito para tal cargo durante a súa estancia en prisión) si poderá concorrer aos comicios pola indeterminación do auto. A inhabilitación ficaría sen efeito ao non precisar cal sería en concreto o cargo público ao que o político de Elgoibar non podería aspirar. Non só opina así Sortu, en termos semellantes tense pronunciado o fiscal superior da comunidade autónoma vasca, Juan Calparsoro. Otegi, de 57 anos, permanece en prisión desde o 13 de outubro de 2009.