O Celta obtivo un empate na súa visita ó campo do Málaga. Nunha primeira metade de dominio local adiantouse o Málaga con gol de Demichelis tras varios rexeites, pero o Celta foi mellor na segunda, na que empatou por medio de Augusto Fernández. Nun final trepidante no que os de Pellegrini asediaron a meta celeste, De Lucas tivo o gol da vitoria no minuto 91, pero o porteiro Caballero adiviñou o caneo do xogador catalán. Nun final trepidante no que os de Pellegrini asediaron a meta celeste, De Lucas tivo o gol da vitoria no minuto 91, pero o porteiro Caballero adiviñou o caneo do xogador catalán Paco Herrera, como adoita facer en campos complicados, dispuxo un trivote no centro do campo con Borja Oubiña, Natxo Insa e con Álex López máis adiantado. Atrás, Jonny e Demidov substituían ós mancados Hugo Mallo, xa operado do xeonllo, e Túñez. Pola súa parte, o Málaga afrontaba o choque despois de dous partidos co Barcelona e antes do terceiro, a volta da eliminatoria da Copa do Rei. O encontro comezou con ritmo na Rosaleda, cun Málaga apertando arriba. Os locais dominaban e os vigueses chegaban ó ataque de cando en cando. Catro aproximacións do Málaga e dúas do Celta foron a bagaxe dos primeiros dez minutos. Dous disparos de Buonanotte e dúas caídas de Santa Cruz á parte esquerda, aproveitando a inexperiencia de Jonny, para os de Pellegrini e un disparo de Álex López e un centro de Iago Aspas desde a dereita que non encontrou rematador para o Celta. As caídas de Iago Aspas á dereita para buscar ás cóxegas á defensa rival foron unha constante durante todo o partido. Paco Herrera, como adoita facer en campos complicados, dispuxo un trivote no centro do campo con Borja Oubiña, Natxo Insa e con Álex López máis adiantado Tras eses primeiros dez minutos, baixou a intensidade do choque e o Celta sacudiuse o dominio local. No minuto 15, un saque de banda rematou, tras deixada preciosa de Iago Aspas, nun tiro escorado de Krohn-Delhi que sacou a córner Caballero. Seguiron uns minutos sen ocasións nos que o Málaga volveuse facer co mando das operacións. O Celta nin sequera era quen de saír á contra con criterio. No 33, Iago Aspas rouboulle a carteira os centrais locais no medio campo e foise só ata a meta rival, pero quedou sen forzas e disparou moi frouxo ante Caballero. Era a máis clara dos celestes ata o momento. O Celta perdoara, e, como di a lei do fútbol, se perdoas págalo. Tres minutos despois, nunha xogada embarullada na área celeste, Demichelis acabou marcando para o Málaga tras varios rexeitamentos. Os locais adiantábanse merecidamente, non tanto polas ocasións, pero si polo xogo despregado. No Celta quedáronse pedindo man de Santa Cruz, unha man que non parece a simple vista, e que lle custou o cartón marelo a Javi Varas. Cinco minutos despois, o colexiado Estrada Fernández volveu alterar ós ánimos célticos ó non sinalar falta nun derribo claro de Wellington a Iago Aspas, noutra das súas caídas á dereita. As protestas do moañés custáronlle outro cartón. O Celta saíu con máis ambición tralo descanso, mentres o Málaga dábase por satisfeito co resultado. O xuíz de liña volveu perxudicar ó Celta ó levantar a bandeira cando Iago Aspas, que estaba en liña co último defensor, se quedaba só diante de Caballero. De Lucas entrou por Natxo Insa para dar máis mordente arriba. O catalán íase á esquerda, Krohn-Delhi retrasaba a súa posición cara o dobre pivote e Álex López mantíñase na mediapunta. Á media hora do segundo tempo, Krohn-Delhi viu unha entrada polo centro de Álex López e, tras un rexeitamento, o balón quedoulle franco a Augusto, que definiu o empate ante Caballero Entre tanto, o Celta seguía xerando ocasións, aínda que non moi claras. Un tiro alto de Krohn-Delhi, dous remates de cabeza de Augusto e un man a man desperdiciado por De Lucas foron as seguintes, ata que, á media hora do segundo tempo, Krohn-Delhi viu unha entrada polo centro de Álex López e, tras un rexeitamento, o balón quedoulle franco a Augusto, que definiu o empate ante Caballero. O Celta atopaba o seu premio merecido tralo seu esforzo da segunda metade. Paco Herrera non se conformou e introduciu outro troco ofensivo: Mario Bermejo por Álex López. Cabral tivo o gol nun remate coa zurda tras un córner que se marchou alto, pero o Málaga volveu dar mostras de que quería gañar. O Celta volvíase repregar coa entrada de Bellvís por Iago Aspas, co que De Lucas se colocaba de dianteiro. Os locais asediaron a meta céltica nun final trepidante no que Varas sacou un disparo desde preto de Portillo primeiro e un remate de cabeza de Demichelis despois. Pero o Celta tamén puido gañar. No minuto 91 un erro monumental dos dous centrais do Málaga deixou só a De Lucas diante de Caballero, pero o porteiro adiviñou perfectamente o seu caneo cara a esquerda e abortou a ocasión. Por algo o meta arxentino é o menos goleado da primeira división. Un punto que, xunto ós resultados do sábado, sitúao cuarto por abaixo, é dicir, primeiro dos que se salva do descenso Así, o Celta suma o seu segundo partido sen perder como visitante en toda temporada, o seu cuarto punto a domicilio. Un punto que, xunto ós resultados do sábado, sitúao cuarto por abaixo, é dicir, primeiro dos que se salva do descenso. Un triunfo do Deportivo igualaría a herculinos e celestes a 19 puntos, pero os de Paco Herrera seguirían fora do descenso pola diferenza de goles. Aínda así, o Celta debe sumar nunhas próximas xornadas que se antollan asequibles para afastarse dos postos de abaixo.


Summary: Editorial Galaxia vén de publicar a segunda edición da obra 'Miño: existiu unha fronteira?', de Luís M. García Mañá cuxa primeira edición se tirou do prelo en 1993. 'Nos Diario' conversa co autor para valorar a vixencia do estudo, a convivencia na raia en tempos da Covid-19 e a socioloxía na fronteira galega.

Miño: existiu unha fronteira? Apuntamentos históricos, xurídicos e sociolóxicos, é o título deste primeiro ensaio escrito en galego por Luís Manuel García Mañá, publicado por Galaxia en 1993 e reeditado en datas recentes, nun momento no que a crise da Covid-19 provocou tamén o fechamento das fronteiras e volveu pór no centro da información os pasos fronteirizos entre a Galiza e Portugal e a constante vixencia das súas relacións económicas, sociais e culturais. "Moitos dos meus libros xa teñen ben de anos, algún deles conserva o interese e, neste caso, dáse a circunstancia de que as relacións que houbo e hai entre unha parte e outra da raia perviven", explica García Mañá en conversa con Nós Diario ao fío da reedición deste ensaio. "Procurei manter o contido da edición de 1993 aínda que sumei un novo limiar no que explico as melloras como as infraestruturas, por exemplo, pero a historia xuridicamente, nas dúas ribeiras, tivo unha evolución que é a que se conta, fundamentalmente, na primeira edición e que continúa agora", explica o autor. "A fronteira practicamente non muda desde o século XII, noutras zonas, como na raia seca, houbo alteracións, como puido ser o Couto Mixto, por exemplo, mais non aconteceu neste tramo do Miño", aclara, mais a mudanza máis destacada logo da adhesión dos estados español e portugués á Unión Europea (UE) foi a que derivou "do sentir raiano, creando un espazo común de convivencia entre xentes residentes a ambos os lados da fronteira", explica no limiar desta segunda edición da obra. Un espazo común que deriva de que "somos unha continuidade, hai elementos xeográficos, relixiosos, culturais... que até que non entras bastante dun lado ou doutro da raia non mudan en exceso; mesmo a literatura ou o modo de ser, e de feito os lisboetas chámanlle galegos aos da antiga provincia de Miño, Tras os Montes, porque o son antropoloxicamente, como somos nós, desa Gallaecia que abranguía até máis aló de Braga", remarca García Mañá. Unha visión ibérica para esvaer as fronteiras Os sucesivos estados de alarma ou de emerxencia, por mor da Covid-19, ditados polos gobernos luso e español, causaron o fechamento dos pasos fronteirizos e a protesta de entidades como a Agrupación Europea de Cooperación Territorial (AECT) Río Miño, denunciando as consecuencias económicas desa situación. "Hai que ter medidas de prudencia pero non fechar as fronteiras onde non é posíbel fechalas", pois para García Mañá só "as metrópoles" madrileña e lisboeta se manteñen de costas á convivencia fronteiriza. "Os pais para casar non están con sentimos", di o ex senador lembrando os versos de João Verde. "En 2018 tentei no Senado crear a casa da lusofonía, que faría case mil millóns de falantes entre casteláns e portugueses, que nos situarían só por detrás do chinés mandarín", conta García Mañá. "Un espazo común que económica e culturalmente nos devolvese o bo sentimento de pertenza a unha península tan brillante", recalca, pois "facemos parte dunha historia común" e por tanto, asegura, " non hai razóns para non potenciarmos o espazo ibérico". Fillo de raianos, con Asturies e da raia seca, as lindes recorren a súa obra "Son ourensán, fillo de pais fronteirizos, a miña nai era de Randín, moi preto da raia con Portugal, na raia seca; e o meu pai de Taramundi, na raia con Asturies", conta Luís M. García Mañá. E o certo que a temática fronteiriza percorre a súa obra ensaística e narrativa desde que en 1988 saíra do prelo A fronteira hispano-lusa na provincia de Ourense. De seguido, Miño: existiu unha fronteira? e Couto Mixto, unha república esquecida (2015), no terreo do ensaio. Canto á narrativa, o relato histórico e a novela negra mestúranse coas vivencias desde a Galiza, de base real ou ficcionadas, de novo na raia, en obras como Menino morreu (2003), ambientada no Couto Mixto, ou Por que as sombras non teñen ollos (2015), tamén na raia seca na II Guerra Mundial. Agora ultima unha novela centrada na fronteira do norte da Galiza.


Summary: A grande batalla no seo da direita española -entre Cs e o PP, entre as distintas correntes do partido liderado por Feijóo- ten a súa máxima expresión nas páxinas dos meios próximos á formación conservadora.

Este domingo, Lucía Méndez, a correspondente política de máis influencia da redacción de El Mundo, publicaba un artigo -48 horas de pánico en La Moncloa- en que se debuxan as horas máis baixas da carreira política de Soraya Sáenz de Santamaría, a vicepresidenta do Goberno e lugartenente de Rajoy na batalla de Catalunya. Méndez, que dispón de fontes de primeira man no Consello de Ministros, relata que foi Soraya quen dirixiu a arriscada operación de apresentar un recurso perante o Tribunal Constitucional contra a resolución asinada por Roger Torrent o 22 de xaneiro en virtude da cal se designaba Carles Puigdemont como candidato á presidencia do Goberno. Arriscada entre outras cousas porque esa decisión equivalía a desdicer as palabras pronunciadas o 24 de xaneiro por Mariano Rajoy nunha entrevista en Onda Cero cando deixou sentado que o Goberno non ía recorrer a resolución porque "o recurso perante o TC se ten que apresentar despois do acto administrativo, non se pode recorrer un anuncio". E porén fíxose. E foi por iniciativa política de Soraya, apunta Lucía Méndez. O que veu despois constitúe unha monumental desautorización xurídico-política: a negativa a avalar o recurso por parte do Consello de Estado, a postura dos letrados do propio Tribunal Constitucional contrarios a admitir o recurso, o debate divisivo no seo do propio TC... Tudo iso estaría agora no debe de Soraya, quen -escrebe Lucía Méndez- non levantaría cabeza desde o 1 de outubro, o referendo catalán. A evolución dos feitos a partir dese momento estaría a desacreditar a súa tese de que o problema catalán se podería resolver mediante o despregamento da forza coercitiva e xudicial do Estado. O problema non só non está resolvido (o independentismo voltou a gañar nas urnas), senón que a iniciativa está en mans de Puigdemont, valoran as fontes consultadas pola xornalista de El Mundo. E mentres as tribulacións de Soraya non cesan, La Voz de Galicia continúa esta segunda feira co lanzamento da campaña de Feijóo como novo campión do partido. A crónica do rotativo de Sabón sobre a conferencia do presidente do PPdeG na capital do Estado abeira o panexírico: "Feijóo dá un novo paso en Madrid como home forte do PP", titula La Voz, na cabeceira dunha narración en que se relata como o político de Os Peares -retratado como un seductor- se deixou querer ante a pergunta de se chegado o caso optaría á sucesión de Rajoy.


Summary: O libro galego ponse de saldo. Por iniciativa da Asociación Galega de Editores mais poñendo de acordo a todos os protagonistas na súa produción e distribución, o "Oulet do libro" bota a andar en Compostela, primeira cita dunha ruta que percorrerá as cidades do país.

Tres euros, un libro; cinco euros, dous exemplares e cinco títulos, tan só dez euros. Así son os prezos cos que o sábado día 6 de abril se comezaron a vender libros galegos xa descatalogados que se ofrecen ao público cun 80 ou mesmo 90% de rebaixa. En Compostela, o "Oulet do libro" abriu na sede da Fundación Novacaixagalicia na rúa do Vilar e poderanse adquirir libros até o 14 de abril. Será esta a primeira das citas que a Asociación Galega de Editores ideou para alixeirar os fondos de dezasete empresas galegas que participan na iniciativa. Canda as editoriais, nos Outlet -que continuarán por distintas cidades do país- colaboran librarías da localidade e mesmo se buscou o contributo dos concellos. En Compostela, a libraría Pedreira é quen xestiona esta venda de libros de saldo. O horario será de 11 a 14 horas e de 17 a 21.30. Os libros galegos que son difíciles de atopar xa en circuitos comerciais habituais volven a poñerse ao dispor do público nestes oulet que se organizan pouco despois da exitosa iniciatva do Consorcio Editorial que puxo tamén á venda os libros do seu fondo a prezos rebaixados.


Summary: Unha iniciativa do Grupo Mixto para aumentar os controis sobre o tratamento dos residuos das explotacións gandeiras e decretar unha moratoria sobre as novas instalacións topa coa negativa do PP a aceptar o problema.

Davide Rodríguez, ex alcalde de Manzaneda, traballador forestal e deputado desde hai tres anos, volveu levar ao Parlamento a voz da plataforma de veciñas e veciños da Limia que encabezan hoxe unha loita sostida durante décadas por científicos ambientalistas contra a contaminación das augas do río, dos encoros e dos acuíferos a consecuencia do impacto dos residuos que xeran centos de miles de aves e porcos, gando en cantidades industriais, que se deitan sen control e en constante aumento. "A Limia está sometida a unha severa agresión", dixo Rodríguez, e volveu ler parte dos informes científicos, dos informes da Confederación Hidrográfica Miño-Sil, das respostas da principal empresa responsábel das granxas (Coren) e volveu laiarse da inacción do goberno da Xunta de Galiza. Pedía Rodríguez que se atenderan as peticións dos científicos e da veciñanza: que se controlen as esterqueiras ao ar libre, que se controle ás empresas que transportan os xurros, que se fagan públicos os datos sobre a carga gandeira que soporta a comarca, que se decrete unha moratoria sobre as granxas, que se regule a xestión dos residuos agrogandeiros... Actuacións concretas sobre as que a resposta da Xunta (a través do deputado popular Carlos Gómez Salgado, natural de Xinzo) pasou de largo. Todos os grupos da oposición admiten que na Limia "hai anos" que existe un problema, e que evidente "que vai haber que actuar Todos os grupos da oposición admiten que na Limia "hai anos" que existe un problema, e que evidente "que vai haber que actuar". Para o PP, as medidas anunciadas nos últimos meses -novos centros de tratamento e mesas sectoriais e plans estratéxicos de actuación na comarca- resolven a urxencia de actuación. Do atraso, a Xunta e o PP non falan. Das dimensións do problema -das cantidades, medíbeis- tampouco. Desde o PSOE, Patricia Vilán avanzou que apoian as demandas do Grupo Mixto, incidindo na necesidade dunha normativa e de que esta conte cun orzamento para se desenvolver. Vilán sintetizou o problema da Limia: dun lado, As Conchas, o encoro contaminado con cianobacterias que poden xerar efectos canceríxenos. "Iso sábese desde o 2011", aseverou. Doutro lado, os arrastres e os vertidos de residuos que contaminan os solos e os acuíferos. Xosé Luís Rivas, polo BNG, desvelou a táctica do PP para situacións como esta. "Cando xorde un problema, tápase. Canto máis medra o problema, máis medra o silencio", dixo o parlamentario nacionalista antes de lembrar que o modelo agrogandeiro na Limia é un exemplo de como Galiza "cede o negocio a outros e aquí papamos a merda". Rivas reclamou que non se concedan máis licencias para a explotación de granxas na comarca e pediu uns datos concretos: "queremos saber cantas granxas soporta cada hectárea de terreo na Limia, e que parcelas están asociadas a cada granxa, porque temémonos que hainas con 100 quilómetros polo medio". De datos o PP e a Xunta non quere saber nada. "Outra perla do negacionismo", resumiu Marcos Cal, portavoz de Podemos neste debate. Davide Rodríguez quedou en falar coa plataforma veciñal antes de contestar ás emendas que propoñen os grupos.


Summary: Un intento por entender (e facer entender) as peculiaridades e contradicións do comunismo chinés, un camiño específico que está levando ao comunismo chinés á hexemonía global e ao que, sen renunciar a certas críticas, cabe responsabilizar do fito de modernizar un país que partía dun subdesenvolvemento notábel

A banda que acompaña este novo ensaio de Xulio Ríos subtitula a obra como "Unha historia do Partido Comunista Chinés". Como o propio autor apunta, a ligazón do partido coa China chega a representar en moitos momentos unha práctica identidade. Esta historia asume, por tanto, un punto de partida complexo e representa un verdadeiro reto. A metamorfose do comunismo na China / Xulio Ríos / Faktoría K / 2021 / 432 páxinas / 18 euros O Partido foi fundado en 1921 en Wuhan, cidade que hoxe moitas persoas coñecen pola súa ligazón coa pandemia mundial. É un século no que atopamos unha guerra civil de máis de vinte anos, unha guerra mundial, a fundación da República Popular (1949), o seu papel na Guerra Fría e a loita por abandonar un estadio de subdesenvolvemento e subalternidade no escenario mundial. E non só: non pode deixarse de lado dentro deste proceso a peculiar forma que o comunismo chinés adopta, a súa puxanza económica nun mundo globalizado ou as problemáticas concretas que territorios como Taiwán, Hong Kong Macau, o Tibet ou Xinjiang trouxeron nos últimos anos. Tampouco os desafíos que conxunturas como os conflitos tecnolóxicos e as pandemias da actualidade recente viñeron representar. Material, sen dúbida, para unha obra de varios volumes, na que tratar aspectos tan difíciles como os diferentes liderados, en ocasións responsábeis de iniciativas enormemente polémicas e con cambios de rumbo que sorprenden especialmente á mentalidade occidental. Xulio Ríos destacou nos últimos anos como un dos grandes expertos na realidade de China, á que ten dedicado varias obras, tanto en galego como para o mercado castelán. Probabelmente sexa tamén unha das poucas persoas capaces de responder a este reto de partida esquivando os riscos de concibir unha obra xigantesca ou filtrada por unha ollada excesivamente concreta á hora de ler os diferentes procesos políticos da nación asiática. A metamorfose do comunismo na China ten algo máis de catrocentas páxinas pero nelas realízase unha meritoria síntese histórica. Tamén un intento por entender (e facer entender) as peculiaridades e contradicións do comunismo chinés, un camiño específico que está levando ao comunismo chinés á hexemonía global e ao que, sen renunciar a certas críticas, cabe responsabilizar do fito de modernizar un país que partía dun subdesenvolvemento notábel. Cun estilo predominantemente descritivo, pero sen esquivar datos económicos ou temas espiñentos, Xulio Ríos ofrécenos unha ferramenta accesíbel para achegarnos a unha realidade cada vez máis presente no escenario internacional.


Summary: A denominada Plataforma de apoio á Industria na Comarca de Pontevedra e o comité de empresa da pasteira saúdan a aposta dos populares pola permanencia da factoría no seu actual emprazamento.

A continuidade ou non de ENCE no seu actual emprazamento de Lourizán máis aló de 2018 vai camiño de converterse nun dos grandes temas das eleccións municipais en Pontevedra. O apoio expresado o pasado venres polo candidato do PP, Jacobo Moreira, completando o cambio de posición do seu partido sobre a cuestión, foi saudado con euforia polos colectivos que traballan pola continuidade da pasteira no interior da ría. A denominada Plataforma de apoio á Industria na Comarca de Pontevedra cualificou a toma de posición de Moreira de "correcta e valente". Tras unha xunzanza entre Jacobo Moreira e a plataforma de empresarios, o vicepresidente da entidade, Agustín Nogueira, salientou que ata agora "parecía" que a aposta pola continuidade de ENCE ás portas da cidade esra compartida unicamente por un "grupúsculo pequeno de empresarios", pois só Ciudadanos e Todos por Pontevedra (o partido da ex concelleira do PP María Biempica) se manifestaran con claridade neste senso. Tamén se reuniu con Moreira o comité de empresa de ENCE, cuxos representantes destacaron que "por fin, alguén se pronuncia dunha forma sensata". Tras esta xuntanza, o candidato do PP reiterou a súa aposta polo mantemento da actual situación: "teño que traballar para o futuro de Pontevedra, coas luces e as sombras que tivera a empresa, pero baixo o meu punto de vista creo que neste momento o mellor é que a empresa siga". Antón Masa: "ENCE segue a destruír emprego no complexo de Lourizán, segue incumprindo a lexislación en materia de vertidos á Ría e ten unha responsabilidade fundamental na destrución dos recursos marisqueiros e pesqueiros" Estas visións contrastan coa expresada pola Asociación pola Defensa da Ría (APDR) a través dun artigo de Antón Masa, no que despois de sinalar que "dubido moito que houbese alguén na comarca agardando outra posición que non fose a que, na práctica, veu defendendo sempre o PP: a defensa dos intereses da empresa por riba de calquera outra consideración", lembra que "ENCE segue a destruír emprego no complexo de Lourizán, segue incumprindo a lexislación en materia de vertidos á Ría e ten unha responsabilidade fundamental na destrución dos recursos marisqueiros e pesqueiros". Ademais, Masa subliña que "o rexeitamento á presenza de ENCE-ELNOSA en Lourizán segue sendo maioritario", pois todas as forzas políticas –agás o PP e aqueles grupos que coma o de María Biempica ou Ciudadanos aspiran a rabuñarlle votos ao partido hexemónico da dereita- seguen apostando polo fin da actividade do complexo na Ría". De igual xeito, UGT e CC.OO. criticaron o cambio de postura do Partido Popular nun asunto -o traslado de ENCE a outra localización- no que se acadara un consenso practicamente unánime. Ramón Vidal, responsable de UGT na comarca de Pontevedra, sinalou que "as administracións tiveron tempo máis que suficiente" para "buscar alternativas e unha solución que garantise estes postos de traballo e a calidade do emprego". José Luis García Pedrosa, por Comisións, foi máis duro, e cualificou de "cutre e vomitivo que se poida estar xogando coas persoas e cos traballadores de ENCE desta forma", a pesar de que o sindicato apoiou o mantemento da factoría en Lourizán.


Summary: GALERÍA DE IMAXES | Carme Toba Trillo (Asociación para a defensa do Patrimonio Cultural Galego) visitou as aldeas de Baíste (Avión) e Santoalla (Petín) nas que Chano Piñeiro rodou os filmes, comparando con fotografías a súa situación actual coa imaxe que presentaban nas películas.

GALERÍA DE IMAXES: Baíste e Santoalla, antes e agora En 1984 Chano Piñeiro rodou Mamasunción, curtametraxe de 21 minutos que acadou o Trofeo de Prata no XXVI Certame Internacional de Cine de Bilbao e que conta a historia dunha anciá que vive nunha aldea e que cada día, durante corenta anos, acode á oficina de correos en espera dunha carta do seu fillo emigrado. O filme estreouse o 28 de decembro de 1984 en Vigo e o seu éxito fixo que o 25 de xullo de 1985 a TVG abrise a súa primeira emisión con esta curtametraxe. Carme Toba Trillo (Apatrigal) visitou hai uns meses a aldea de Baíste, publicando na rede unha reportaxe fotográfica dos escenarios que Chano Piñeiro filmou en 1984 A rodaxe tivo lugar nas aldeas de Baíste e Rubillón, no concello de Avión, aínda que o ambiente que reflite e o patrimonio material que amosa podía ser o de calquera aldea galega unhas décadas atrás. De feito, Piñeiro levou ao filme as súas propias lembranzas da súa mocidade na zona de Forcarei. Carme Toba Trillo, da Asociación para a defensa do Patrimonio Cultural Galego (Apatrigal), visitou hai uns meses a aldea de Baíste, publicando na rede unha reportaxe fotográfica dos escenarios que Chano Piñeiro filmou en 1984. Desa Galicia rural aínda chea de vida que amosa a película pasamos na actualidade a casas baleiras e en proceso de derruba polo abandono, ao despoboamento. De feito, o Concello de Avión, que en 1981 contaba con 3.991 habitantes, hoxe ten menos da metade (1.860). A metade (o 49,89%) teñen 65 anos ou máis. Agora foi a Santoalla (Petín), onde Piñeiro rodou Sempre Xonxa en 1988 As imaxes permiten comparar a evolución de Baíste nestes 34 anos. Agora Carme Toba, unha das fundadoras da asociación, viaxou a Santoalla (Petín), onde Chano Piñeiro rodou Sempre Xonxa en 1988, co obxectivo de facer a mesma comparación entre o aspecto da aldea naquel momento e na actualidade. Baíste en 1984 (en Mamasunción) e na actualidade Chano Piñeiro / Carne Toba "Mamasunción bríndanos a homenaxe a aldea, as súas xentes, as condicións duras no entorno rural, aos costumes, á comunidade, xustamente cando a aldea estaba chea de vida" "Mamasunción bríndanos a homenaxe a aldea, as súas xentes, as condicións duras no entorno rural, aos costumes, á comunidade, xustamente cando a aldea estaba chea de vida. O Baíste de hai 35 anos era unha aldea integrada por un grupo de veciños que contaban cunha vida social intensa e cunha organización cultural particular, axudaban nas actividades agrarias colectivas, testemuña diso é a súa fantasmagórica eira comunal de canastros", destaca Carme Toba. "Chano logrou con Mamasunción sintetizar a Galicia rural, a do interior, a ancestral, co uso da nosa lingua. Incluso cando a versionaron en castelán, optou por un castelán galeguizado", engade. "Pero isto foi Baíste por aquel entón, unha aldea con vida, non contaminada urbanísticamente onde a súa beleza etnográfica e estética foron valoradas por Chano para rodar aquela ansiada curtametraxe. Hoxe a aldea de Baíste dista moito da de hai 35 anos, entre a emigración a México naqueles tempos, a baixa natalidade, a dispersión demográfica, o éxodo as grandes urbes, fixeron que este entorno idílico esté practicamente abandonado", lamenta Carme Toba. "Baíste só me fixo de espello onde se poden mirar moitas outras estampas rurais galegas", di Carme Toba "Doe a alma percibir que case non vive ninguén, a meirande parte das casas están derrubadas e abandonadas, o esquecemento e a desidia respírase en cada contorna da aldea, moitas vivendas foron engulidas polo mato, os cascallos poden verse nas corredoiras e a través das fiestras e portas", sinala, advertindo de que "cando falo de Baíste, fágoo dando a entender que é unha alusión moi seria a moitas aldeas galegas, Baíste só me fixo de espello onde se poden mirar moitas outras estampas rurais galegas". Santoalla en 1988 (tal e como aparece en Sempre Xonxa) e na actualidade | Carme Toba Agora Carme Toba viaxou a Santoalla, no Concello de Petín, a aldea na que Chano Piñeiro rodou Sempre Xonxa en 1988. A longametraxe estreouse en 1989, en paralelo con Urxa e Continental, nun momento fundacional para o cinema galego, e nela Piñeiro volve tratar as consecuencias emocionais da emigración a través de catro episodios que abranguen un tempo entre 1947 e 1986. Na actualidade o lugar de Santoalla conta con 6 habitantes e o Concello de Petín suma apenas 921, fronte aos tres mil que rexistraba nos anos 60. Na actualidade o lugar de Santoalla conta con seis habitantes e o Concello de Petín suma apenas 921, fronte aos tres mil que rexistraba nos anos 60 Nos vindeiros días Apatrigal volverá publicar nas redes unha reportaxe fotográfica que comparará os escenarios filmados en 1988 (Trasdomonte, na película) co aspecto actual desta aldea. Nestas primeiras fotos advírtese xa claramente o abandono, as herba, silvas e fentos medrando en todos os recunchos e as rexas vivendas de pedra aínda en pé pero nun rápido proceso de degradación. O número de núcleos deshabitados en Galicia creceu un 40% na última década, sumando xa 1.865 aldeas abandonadas (fronte ás 1.334 do ano 2006). A este indicador poderíamos engadirlle o dos núcleos que contan con 1 ou 2 habitantes e que polo tanto están ao borde de quedar despoboados, sobre todo tendo en conta que en moitos casos se trata de residentes de idade avanzada. En Galicia hai 941 núcleos cun só habitante e 1.151 con dous, sumando case catro mil lugares (3.957), sobre un total de 30.922 núcleos de poboación. Ademais, só 20 concellos galegos teñen máis menores de 20 anos que maiores de 65, unha mostra do acentuado envellecemento da maior parte de Galicia. De feito, hai seis concellos (Larouco, San Xoán de Río, Ourol, Lobeira, Verea e Parada de Sil) nos que máis da metade da poboación ten máis de 65 anos e outros 70 nos que a porcentaxe se move entre o 40% e o 50%. O número de núcleos deshabitados en Galicia creceu un 40% na última década, chegando xa ás 1.865 aldeas abandonadas "A xente sabe que hai un problema, pero falta visión de longo prazo e preocupación polo futuro colectivo", destacaba nesta entrevista Matteo Bertolino, que realizou o proxecto Morte Terra, que busca amosar con fotografías o proceso de envellecemento e despoboamento do rural. Un obxectivo semellente ao do proxecto O Derradeiro Bafo, desenvolvido por cinco estudantes.


Summary: Os profesionais rexeitan unha medida que provoca, denuncian, saturación dos servizos de urxencias, derivacións á sanidade privada e aumento das listas de agarda. O número de camas que se fecha anda, ano tras ano, por volta de 1.200.

O Sergas prevé fechar nos meses estivais 172 camas no Complexo Hospitalario de Compostela, 82 no de Pontevedra e 159 camas no Meixoeiro de Vigo. Son dados avanzados polos sindicatos ou, no caso pontevedrés, por Prosagal –Profesionais da Saúde Pública-. Este verán calculan que a medida afectará en torno a 1.000 – 1.200 camas, número similar ao de anos anteriores: máis de 10% das existentes. Segundo o Instituto Galego de Estatística, en 2016 [último ano publicado] había no sistema sanitario público galego 9.045 camas operativas, cifra inferior ás 9.904 de 2010. Desde sindicatos como CIG lembran que como consecuencia dese fechamento na área de Compostela, "un ano máis as axendas de consultas por enfermidade estarán pechadas ata o remate das vacacións aumentando as listas de espera daquelas especialidades que se ven afectadas polo peche de camas. Ano tras ano podemos ver o colapso que isto provoca no Servizo de Urxencias, con máis de 20 e 30 pacientes pendentes de ingreso e con espera de 3 días por unha cama, e/ou a derivación a centros privados". Aforrar Manuel González Moreira, médico e un dos portavoces de SOS Sanidade Pública, sinala en convers con Sermos Galiza que a decisión do Sergas de fechar camas responde "a que queren aforrar en persoal". Explica que o persoal das unidades nas que fechan camas é trasladado a aquelas outras unidades onde o seu persoal está de vacacións. "Deste xeito aforran en gasto de contratación", conclúe, ao tempo que indica que "estamos no límite" en canto a escasez de persoal, polo que calquera pequeña alteración ou urxencia, desborda. Moreira lamenta que desde o Sergas non apostan no verán por realizar un plan de loita contra as listas de agarda. A Xunta xustifica o feche de camas apuntando a que no verán redúcese a demanda. "Podían, en vez de fechar camas, mantelas abertas e aproveitar que non hai esa presión do día a día para dar saída á xente que está en listas de agrada". Elevado grao de privatización Galiza é un territorio líder en canto ao grao de privatización da súa sanidade. Unha lideranza que non ostenta en solitario senón partillada con outras tres autonomías do Estado (Madrid, Catalunya e Balears). Ano tras ano, os informes da Federación de asociacións para a defensa da sanidade pública (FADSP) sitúan o noso país no topo do ranking privatizador. O informe 'As privatizacións sanitarias das comunidades autónomas 2016', da mencionada federación, ratificaba Galiza como zona de "elevado grado" privatizador no sanitario. A certa distancia das catro autonomías citadas figuran aquelas que teñen unha privatización "media" da súa sanidade (aquí aparecen desde Asturies a Euskadi ou Nafarroa, pasando por Canarias ou Aragón). Por último, están as que, en base ao documento de FADSP, posúen un "grao baixo" de privatización, como son Andalucía, Estremadura, Castela-A Mancha e Cantabria. Para facer o estudo contempláronse diferentes variábeis, desde o financiamento privado até a porcentaxe de gasto público, pasando polos convenios público-privados, aseguramentos, mutuas... En base aos mesmos, e estudando a súa evolución durante estes anos, a federación indica que desde a lexislatura do 2011 acentuouse e acelerouse abondo un proceso privatizador da sanidade que dera os seus primeiros pasos en 1986, ao pouco de se aprobar a Lei xeral de sanidade.


Summary: Ecoloxistas en Acción denuncia que a Administración da Xunta non declarou a caducidade da concesión malia que a mina nunca chegou a ter actividade.

A asociación Ecoloxistas en Acción vén de remitir varios escritos ás consellerías de Economía e Medio Ambiente, así como á Valedora do Pobo, para chamar a atención da Administración a vixencia dunha concesión de explotación mineira de estaño e volframio na Gudiña, á que se outorgou Declaración de Impacto Ambiental (DIA) favorábel en 2014 e autorización mineira en 2015, pero que nunca tivo actividade. A lexislación, recalca o colectivo ecoloxista nun comunicado, estabelece que as concesións mineiras "caducarán de non iniciarse os traballos ou por incumprimento dos prazos aprobados nos proxectos, mentres que as DIA perden a súa vixencia aos catro anos. Non obstante, a Administración mineira non só non iniciou os trámites de caducidade, se non que tentou ocultar a falta de actividade mediante informes", engade. Avaliación de impacto transfronteiriza Escoloxistas en Acción aclara que o proxecto mineiro afecta directamente ao Lugar de Importancia Comunitaria Pena Maseira, dentro da rede Natura 2000, apenas a 1 km de distancia do Parque Natural de Montesinhos, en Portugal, "malia que a Xunta da Galiza non tramitou no seu día o preceptivo procedemento de avaliación de impacto ambiental transfronteiriza". "Mentres se supoñía que a explotación extraería 5.000 toneladas anuais en varias cortas a ceo aberto, a imposibilidade de trasladar o material en camións ata as instalacións da mina de San Finx, en Lousame, ao non contar tampouco coas autorizacións ambientais necesarias, fixo a produción fose cero". Proxecto Corcel En abril deste ano, Valoriza Minería (Grupo Sacyr) vendeu a totalidade das súas participacións na empresa concesionaria, da que tiña o control maioritario, adquiríndoas unha sociedade instrumental alemá creada en Berlín un mes antes para completar a adquisición. A nova empresa, LMBI Vermögensverwaltungs GmbH, está vinculada a Roberto García Martínez e á mercantil sueca Eurobattery Minerals AB, cuxa filial galega ven de ser expedientada por realizar sondeos ilegais no que denomina "proxecto Corcel", outro proxecto de mina a ceo aberto de cobre, níquel e cobalto situado entre Santa Comba e Coristanco. Ecoloxistas en Acción descofía que a nova titular irá continuar a especular con este dereito mineiro "pondo en risco a integridade de espazos ambientalmente sensíbeis, como xa o fixo coa Braña da Serra de Castriz", e por iso demanda que se cumpra coa lexislación declarando a caducidade tanto da concesión mineira como da autorización ambiental.


Summary: Un cento de veciños e veciñas participaron este sábado nunha concentración convocada pola Comisión Cidadá pola Recuperación de Ferrol Vello para demandar unha solución para o barrio.

"É importante acudir con casco". Así se advertía na convocatoria da concentración que este sábado reuniu un cento de persoas, que acudiron ao chamamento realizado pola Comisión Cidadá pola Recuperación de Ferrol Vello para demandar unha solución para o barrio. Por precaución, dende logo, despois de meses nos que semana si e semana non se foron acumulando as novas de derrubes de fachadas, cornixas e muros, como sucedeu o pasado luns na casa natal de Carvalho Calero. Pero sobre todo buscando realizar unha chamada de atención ante a situación, cada vez máis insostible, do barrio. "O seu desaloxo tamén é en parte consecuencia da falta de eficacia do Concello de Ferrol á hora de esixirlles aos propietarios dos inmobles e solares o deber de edificar e rehabilitar, permitindo así o abandono das propiedades" A notoriedade do sucedido coa vivenda do intelectual ferrolán centrou parte da concentración, e dende a Comisión denunciouse a responsabilidade do Concello: "Dende a súa adquisición hai agora tres anos o Concello de Ferrol non foi quen de mantela en axeitadas condicións de seguridade e estabilidade, incumprindo así os deberes que lle son esixibles como propietario. Ademais foi incapaz de iniciar a súa prevista rehabilitación con fondos Urban, o que é mostra tanto dunha nula responsabilidade na xestión destes fondos públicos (que moi probablemente se van perder) como dunha absoluta falta de vontade política na mellora do barrio e na recuperación dunha parte importante da historia da cidade". A convocatoria facía igualmente mención expresa a solidarizarse cos veciños e veciñas da rúa Carmen Curuxeiras, unha das vías centrais do barrio, e que leva dous meses pechada, ante o perigo de novos derrubes: "Dende a Comisión Cidadá consideramos que o seu desaloxo tamén é en parte consecuencia da falta de eficacia do Concello de Ferrol á hora de esixirlles aos propietarios dos inmobles e solares o deber de edificar e rehabilitar, permitindo así o abandono das propiedades, o que termina sendo prexudicial para os inmobles lindantes. Tal é o caso dos inmobles desaloxados na rúa Carme Curuxeiras, rodeados de propiedades abandonadas polos seus donos dende hai anos, sen que o Concello de Ferrol adoptase medidas eficaces para obrigar á súa rehabilitación". O alcalde da cidade, José Manuel Rey, criticou este venres a convocatoria e botou balóns fóra, culpando da situación do barrio á súa declaración como Ben de Interese Cultural hai ano. Rey sinalou os promotores da concentración deste sábado como "os que impulsaron un BIC que non beneficiou en nada o barrio", asegurando que esta figura de protección "imposibilitou o investimento" facendo "máis difícil a conservación". Esta visión foi contestada en varias ocasións por arquitectos e urbanistas, como Xosé Allegue (COAG), que hai semanas afirmou en entrevista con Praza que "hai moita demagoxia e opinións interesadas, porque que se diga que a declaración BIC prexudica a declaración de Ferrol Vello é unha falacia. Porque a declaración BIC o único que fai é obrigar a que se recupere dun determinado modo, é dicir, respectando a tipoloxía construtiva e outros elementos". O alcalde da cidade, José Manuel Rey, criticou este venres a convocatoria e botou balóns fóra, culpando da situación do barrio á súa declaración como Ben de Interese Cultural hai ano No acto deste sábado, que pechou o cantautor Roger de Flor cunha canción dedicada ao barrio, participaron tamén veciños e veciñas doutros barrios, recollendo o chamento realizado pola Comisión Cidadá pola Recuperación de Ferrol Vello, que este venres destacaba que "parar o desleixe e destrucción do patrimonio do barrio no que nasceu esta cidade é responsabilidade de todos".


Summary: Socialistas e nacionalistas instan o presidente a subir o tramo autonómico do IRPF para as rendas máis altas no canto de aplicar o novo copagamento dos medicamentos. CIG Saúde e CC.OO. alertan do inicio de toda unha xeira de recortes sanitarios.

Máis imposto sobre a renda das persoas con economías mellor saneadas no canto de taxas sobre os medicamentos das persoas xubiladas. É a alternativa que PSdeG e BNG lle puxeron este xoves sobre a mesa ao presidente da Xunta tras o medicamentazo anunciado vinte e catro horas antes pola ministra de Sanidade e apoiado polas autonomías do PP no Consello Interterritorial de Saúde. Despois de varios meses reclamando, sen éxito, que a Xunta frease os recortes pola vía dunha reforma fiscal no ámbito das súas competencias, socialistas e nacionalistas sacan a calculadora para concluír que incrementando un chisco a presión fiscal "aos ricos" se evitaría a reforma do copagamento farmacéutico. Nomeadamente, o secretario xeral do PSdeG, Pachi Vázquez, sinala que, dando por boas as cifras oficiais, o Sergas precisa 60 millóns de euros para "financiarse" correctamente. Esa cantidade, di, poderíase conseguir incrementando o treito autonómico do IRPF e creando novas figuras impositivas sobre, por exemplo, as grandes áreas comerciais ou en materia medioambiental. Do mesmo xeito o portavoz nacional do BNG, Guillerme Vázquez, reclama unha reforma fiscal semellante pero ademais chama a inverter as prioridades, tamén no Goberno central. O gasto farmacéutico do Estado, di, é de 11.000 millóns de euros mentres que os Orzamentos "contemplan 28.000 millóns para o pagamento dos intereses abusivos da débeda". "Rajoy opta por saquear o pobo para satisfacer os especuladores", censura. Socialistas e nacionalistas ofrécense para chegar a pactos coa Xunta sempre e cando non aplique o recorte Neste contexto, dende as dúas forzas da oposición parlamentaria amósase disposición a pactar "alternativas" sempre e cando estas impliquen desbotar o novo copagamento. "Os pensionistas e os enfermos non teñen por que pagar a crise", di Pachi Vázquez, cunhas medidas que en Galicia se revelan como "dobremente inxustas" por ter o país as pensións de xubilación máis baixas do Estado, unha situación que se agrava no interior, onde "as pensións roldan o limiar da pobreza e deste xeito entran definitivamente" nel. Dende o BNG, a súa voceira en materia sanitaria, Ana Luisa Bouza, tamén garante que os nacionalistas están "dispostos a negociar co Goberno espazos de racionalización", pero non medidas para "facer reacer nos doentes o peso da mala xestión". "Hai espazos de mellora da racionalización do gasto farmacéutico" como a extensión a todo o Estado do catálogo galego de medicamentos "como prometeu o PP", explica que poden evitar aumentar o copagamento. Chamada "á mobilización social" O BNG iniciará unha campaña de rexeitamento ao novo copagamento e a CIG comparte a necesidade de mobilizacións Neste contexto, o BNG ve "a pelota no tellado" do presidente da Xunta. Del depende aplicar ou non a medida, di Ana Luisa Bouza, que é tanto como decidir se os xubilados galegos "teñen ou non que pagar un problema que non se xerou aquí nin xeraron eles". "Teñen competencias para facelo", lembra. Do contrario, a Xunta está a dar por bo un "imposto á enfermidade" que, en opinión do Bloque, debe ser respostado tamén pola vía da "mobilización social". "A cidadanía non pode ficar de brazos cruzados ante este novo recorte", di a parlamentaria, ao tempo que anuncia a posta en marcha dunha campaña propia da formación frontista e do apoio ás plataformas de defensa da sanidade pública. Esa necesidade de mobilizacións é observada tamén dende a CIG Saúde, cuxa Executiva comparecía en pleno este mércores para rexeitar o acordo do Consello Interterritorial. Os recortes, di a súa secretaria nacional, María Xosé Abuín, "non son en absoluto progresivos porque inciden sobre as persoas con menos recursos" nun contexto no que, ademais, as mulleres se verán "máis afectadas", dado que as pensións en Galicia son as máis baixas do Estado e as viúvas "perciben só un 52%" da prestación media, situada en pouco máis de 700 euros. Tamén o sindicato Comisións Obreiras amosaba dende a súa Federación de Sanidade o rexeitamento do medicamentazo. Trátase, di a súa secretaria xeral, Lola González, dunha medida "inxusta" que ademais requerirá un importante investimento na área informática para acceder á información fiscal de cada persoa. Do mesmo xeito, González lembra que o PP negou durante a campaña electoral que fose partidario do copagamento, polo que se pregunta "que será o seguinte, cobrar por asistencia a consulta ou polos servizos de hostalaría nos centros?".


Summary: Máis de tres mil persoas participaron este xoves na cidade herculina nunha mobilización unitaria pola República, "unha marcha exemplar, cívica, pacífica, na que o que nos convoca é a unidade", segundo os seus organizadores. Manuel Rivas o manifesto final.

Máis de tres mil persoas participaron este xoves na cidade herculina nunha mobilización unitaria pola República, "unha marcha exemplar, cívica, pacífica, na que o que nos convoca é a unidade", segundo os seus organizadores. A marcha partiu da Casa do Mar e finalizou na Praza de Ourense encabezada por unha faixa que dicía Galiza pola República. Polo dereito a decidir. Ao remate da manifestación, o escritor Manuel Rivas deu lectura ao manifesto acordado por todas as organizacións convocantes da marcha e ao que o autor engadiu tanto un limiar como un colofón elaborado por el mesmo. Así, Rivas destacou que A Coruña non celebrou este xoves "unha festa medieval, cun escenario anacrónico, de cartón pedra, no que os cidadáns son utilizados como extras no papel de súbditos e vasalos para maior gloria dun poder dinástico", senón unha "marcha cívica contra o atraso, o escurantismo e a imposición" de "seres ceibes". "Non somos súbditos de ninguén. Somos o pobo. Mesmo na Idade Media, a xente ceibe de Galiza, as Irmandades, foron quen de proclamar Deus fratresque Gallaeciae: Ninguén por riba de nós! No pobo reside a soberanía. Por iso dicimos non á Monarquía e si á República e ao dereito a decidir", leu Manuel Rivas dun manifesto que destacou o "fermoso" dun día onde a xente está "onde ten que estar". "A democracia non é un agasallo temporal. Non é un paraugas que che presten na seca e que cho quiten cando chove, cando fai falta. A soberanía reside no pobo, iso din todos, mesmo os que a negan na práctica. Porque a soberanía popular, nestes momentos, no Estado español, está a ser obxecto de subtracción", lembrou. "Isto lembra a estafa das preferentes: o diñeiro é voso, pero comémolo nós" Ao tempo, Rivas destacou o "discurso dominante" que é dunha "hipocrisía estupefaciente". "Dinnos: sodes soberanos, mais non é tempo de exercer a soberanía. Xa seredes soberanos cando as ras boten pelo. Xa o estudaremos dentro duns séculos. Isto lembra a estafa das preferentes: o diñeiro é voso, pero comémolo nós", insistiu. O manifesto lido ante a Delegación do Goberno insistiu en que era a marcha "na que dicimos non". "Non á imposición monárquica. Non á subtracción da soberanía. Non á política de cartón pedra, que fan as elites á marxe do pobo", asegura un texto que aclara que os alí reunidos tamén "din un si moi grande á liberdade e ao dereito a decidir, porque os dereitos están para exercelos e non para que os teñan conxelados nas neveiras do poder". "Queren poñer un novo rei en quince días sen contar coa opinión do pobo, como xa fixeron en agosto de 2011 cunha reforma do artigo 135 da Constitución" Foi, segundo os convocantes, "unha marcha exemplar, cívica, pacífica, na que o que nos convoca é a unidade". O pasado luns o propio Rivas, en entrevista con Praza, destacaba a importancia do "carácter unitario" deste chamamento, que "contrapesa esa imaxe interesada, de intoxicación", que fronte á operación sucesoria, presentada como "a normalidade", presenta a alternativa cívica republicana "como algo caótico"- "É a festa verdadeira. A festa do pobo sen cadeas", insistiu Manuel Rivas, que advertiu de que a abdicación do rei Juan Carlos "non pretende outra cousa que salvar unha monarquía en descomposición e desprestixiada por numerosos casos de corrupción". "Queren poñer un novo rei en quince días sen contar coa opinión do pobo, como xa fixeron en agosto de 2011 cunha reforma do artigo 135 da Constitución", dixo. O manifesto lembra tamén que o ditador Franco, que encabezou en 1936 un levantamento militar e fascista contra a democracia, "nomeou ao príncipe Juan Carlos como o seu sucesor en 1969", polo que a monarquía actual é "herdeira daqueles que se levantaron contra a República constitucional, elixida nunhas eleccións democráticas". "Juan Carlos, que nunca condenou a ditadura franquista, xuraba, daquela, lealdade ao ditador e aos "Principios del Movimiento Nacional" e falaba de "la legitimidad política surgida el 18 de julio de 1936". "A monarquía actual é, polo tanto, herdeira daqueles que se levantaron contra a República constitucional", di o manifesto "A monarquía é incompatíbel cun sistema democrático; é un réxime vitalicio e hereditario, que non ten en conta a vontade popular porque o rei, como xefe do Estado, non é elixido polo pobo nunhas eleccións democráticas", leuse tras a marcha da Coruña, na que se reivindicou "a ruptura democrática" e poder "decidir sobre o noso futuro": "Partindo da existencia dunha realidade plurinacional, estamos por procesos constituíntes nas nacións do Estado, para que a cidadanía poida decidir sobre o modelo político-institucional territorial e escoller a forma do Estado". Ademais, Manuel Rivas quixo reivindicar tamén a "forte tradición republicana" da Coruña, lembrando as eleccións de abril de 1931 que acabaron coa monarquía e nas que as candidaturas republicanas acadaron 35 concelleiros na cidade, fronte ás cinco das monárquicas, ou os 13 dos 16 deputados republicanos que a provincia colocou nas Cortes en xuño do mesmo ano. "É hora de manifestar ese sentimento republicano e de defensa da democracia", rematou o escritor, que honrou os que loitaron contra o fascismo e a ditadura e os que seguen reivindicando a memoria. "A monarquía é a grande metáfora da desigualdade", advertiu Manuel Rivas "Estamos a vivir un tempo en que se acentúan as desigualdades e mesmo vólvese a formas de desigualdade que considerabamos superadas, como é o caso da muller e das minorías estigmatizadas. A monarquía é a grande metáfora da desigualdade. Por iso hoxe A Coruña dille non. Viva a República. Galiza pola República. O pobo unido xamáis será vencido", finalizou.


Summary: Representantes sindicais e patronal acordan un texto pendente de ratificar nas asembleas tras case sete horas de reunión. O documento contempla unha suba salarial do 4% a partir do vindeiro mes de novembro, un incremento que chegará ao 12% en 2022.

A folga de ambulancias en Galicia está a un paso de rematar de vez. A patronal e a representación sindical alcanzaron na madrugada deste martes un preacordo que supón a suspensión do inicio da folga indefinida prevista para a partir deste 20 de marzo. No caso de que o texto sexa ratificado polas asembleas do persoal celebradas nas cidades nese mesmo día, o paro quedaría suspendido xa definitivamente. O novo convenio contempla unha suba salarial do 4% a partir do vindeiro mes de novembro, un incremento que chegará ao 12,5% en 2022Foi unha negociación durante case sete horas que rematou coa sinatura dese preacordo de convenio colectivo até 2022 tras a mediación do Consello Galego de Relacións Laborais. O texto, tal e como indican sindicatos e a Federación Galega de Empresarios de Ambulancias, supón un incremento salarial do 4% a partir do vindeiro 1 de novembro, outro do 3% a partir do mesmo mes de 2020 e outros dous, do 2,5% e do 3%, a partir do 1 de xaneiro de 2021 e 2022 respectivamente. Un aumento total que chegará ao 12,5% nuns tres anos. Ademais, inclúese o pagamento de regularización en 2020, polo que os traballadors percibirán coa nómina de novembro dese ano un pago único por incoporte de 500 euros brutos non consolidables. Tamén se inclúe unha terceira paga extra, dun importe idéntico ás dúas pagas vixentes actualmente e que se abonará por primeira vez en marzo de 2021. O preacordo especifica tamén que o persoal percibirá o mesmo salario en vacacións que no resto do ano e especifica que a nómina que perciban durante ese período incluirá os complementos que cobran os once meses restantes. A suma de todos os incrementos sup0orá unha suba do 22% do salario anual no período de vixencia do convenioAdemais doutras melloras sociais, moitas delas pendentes de ir implementando, o texto tamén fai referencia aos contratos en prácticas ao pactarse un salario superior ao fixado no Estatuto dos Traballadores e establecéndose que unha porcentaxe desas contratacións transformaranse en indefinidas. A suma de todos os incrementos anuais (12,5%), da incorporación da terceira paga extra (8%) e do cobro de todos os conceptos salariais nas vacacións (1,5%) suporá unha suba do 22% no salario anual no período de vixencia do convenio.No caso de que se ratificase este acordo, os representantes sindicais e os da patronal están chamados para sentar e asinar o texto definitivo do convenio colectivo o vindeiro 25 de marzo. O comité de folga destaca "toda a forza e a toma de conciencia do conxunto dos traballadores e traballadoras do sector a través da folga, ferramenta sen a que tería sido imposible acadar avances na negociación como os que agora imos ter a oportunidade de debater nas asembleas".


Summary: Naquel masacre de abril de 1937, segundo fontes do Goberno vasco da época, morreron máis de 1.600 persoas. Esta terza feira as campás e as sirenas volverán soar en Gernika para lembrar o bombardeo e honrar as vítimas.

"[Os bombardeos] provocaron un grao de destrución da vila próximo a 75%, cun volume de lanzamento de 31.000 quilos de bombas desde unha cota comprendida entre 600 e 800 metros. Ao visitar a cidade non se viu ningún habitante dos que non fuxiron". Así explicaba o ataque a Gernika, producido o 26 de abril de 1937, o coronel da Lexión Cóndor Wolfram von Richthofen, nun informe enviado aos seus superiores do Exército nazi que reproduciu o historiador Ángel Viñas. Segundo un documento do Goberno vasco asinado polo daquela conselleiro de Xustiza, Jesús María de Leizaola, o número de vítimas mortais polo bombardeo nesta vila vasca ascendería a 1.654, alén de perto de 900 persoas feridas. Aquela traxedia tornou dun dos símbolos da resistencia republicana e antifascista. A dor de Gernika reproduciuna o artista Pablo Picasso nun lenzo que hogano é recoñecido en todo o mundo. As sirenas volven soar Con motivo do 85º aniversario do masacre as autoridades realizarán na tarde desta terza feira un acto de memoria que contará coa presenza do lendakari vasco, Iñigo Urkullu; o alcalde de Gernika, José María Gorroño, e o secretario da Embaixada de Ucraína no Estado español, Sergii Solovey. Contra as 15.45 horas está previsto que as sirenas e campás da vila volvan soar para lembrar aquel tráxico bombardeo contra a poboación civil, antes de realizar unha ofrenda floral ás vítimas. Posteriormente realizarase un percorrido silencioso con velas por todo Gernika. A portavoz de EH Bildu no Parlamento vasco, Maddalen Iriarte, dedicou esta terza unhas palabras ao masacre: "A cidade sobreviviu entre devastación, morte e mentiras. Queremos paz. Ningunha guerra en ningures. Paz, democracia e soberanía". Tamén desde o PNV lembraron o suceso, nunha mensaxe difundida a través de Twitter: "Hai 85 anos bombardearon Gernika avións fascistas italianos e nazis alemáns. Todos os anos denunciamos este ataque á cidadanía e lembramos todas as vítimas. Este ano tivemos que vivir de novo este atentado violento, ante os bombardeos das cidades de Ucraína e as imaxes de milleiros de persoas que se viron obrigadas inxustamente a fuxir do seu país". Pola súa parte, o presidente do Goberno estatal, Pedro Sánchez, reivindicou a memoria como algo "imprescindíbel" para construír unha sociedade democrática. "O bombardeo de Gernika por parte da aviación nazi e fascista foi un dos episodios máis cruentos da Guerra Civil. 85 anos despois lembramos este día e todas as súas vítimas", apuntou.


Summary: A auditora que avalou as preferentes de Caixa Galicia, PriceWaterhouse Coopers, recibiu da Xunta de Feijóo, en conceito de distintos contratos, máis de 1 millón de euros. Na cúpula de PriceWaterhouse Coopers estivo, até se incorporar ao Goberno Rajoy, o ministro de Economía, Luis de Guindos.

A Xunta de Feijóo ten outorgado máis de 1 millón de euros a PriceWaterhouse Coopers por distintos contratos, entre eles un por un importe de 226.000 pola selección das empresas que irían construír o hospital de Vigo (un proxecto marcado pola polémica ao se optar polo réxime de concesión privada para a súa edificación e para a xestión dalgúns dos seus servizos). PriceWaterhouse Coopers elixiu finalmente unha UTE na que están Bankia e outras empresas aqueixadas de graves problemas de financiamento. Como ten publicado Sermos Galiza, en PriceWaterhouse Coopers traballou, até se incorporar ao Goberno Rajoy, o actual ministro de Economía, Luis de Guindos. Tamén o fixo o actual director xeral do FROB, Antonio Carrascosa. Guindos e Carrascosa son os que facticamente teñen o control de Novagaliciabanco, empresa propriedade neste momento do Estado. NGB contratou con PriceWaterhouse Coopers o traballo de decidir que vítimas do calote das preferentes poderán ir á arbitraxe e cales, non. Toda a información sobre este asunto no número 36 do semanario, xa nos quiosques, nunha información asinada por Rodri Suárez


Afrotela-Lugar da Fala é um projeto da Afrolis-Associação Cultural onde olhamos para afrodescendentes na tela e discutimos as representações disponíveis das nossas comunidades. As primeiras duas sessões foram no mês de outubro de 2016 com filmes que retravavam afrolisboetas e para as quais foram convidados participantes dos filmes para debater as temáticas tratadas. A partir de novembro de 2016 até março de 2017, criou-se uma parceria com a produtora Nega Filmes Produções que passou a fazer a curadoria das sessões e a dirigir os debates que se seguiam ao visionamento dos filmes. As sessões passaram a ser mensais e feitas em dois locais por mês, uma vez no centro de Lisboa (Casa Mocambo) e outra na Cova da Moura (Tabacaria Tropical). Para a temporada de 2019, a Afrolis convida o ator e realizador Welket Bungué a retomar o projeto fazendo a curadoria das sessões cinematográficas que serão feitas em ambiente intimista com uma regularidade mensal. A sessão de abertura foi no dia 13 de dezembro com a exibição dos filmes 'Soulleimane', de Paulo Pancadas e 'Terra Amarela', de Dinis M. Costa, pelas 21:30, na Casa Mocambo (evento gratuito).


Summary: Juan Noguerol, campión do mundo e estatal, impulsa o evento Campionato Mundial de Mototurismo coincidindo coa Volta Motociclista a Galiza 2022 en outubro.

O mototurismo é, se cadra, a versión que máis paixóns reúne dentro do mundo do motociclismo. A súa práctica pérdese no tempo cos inicios dos desprazamentos en motocicleta e están relacionados coa afección por viaxar neste vehículo. O Slalom de Moeche está de volta Como disciplina deportiva transcende a mera competición ao non procurar a velocidade e mesmo poder practicarse con diferentes tipos de motos, sempre buscando a convivencia entre participantes e coa contorna que percorren. A Galiza conta na actualidade cun campión mundial, Juan Noguerol, que resume para Nós Diario o mototurismo como a unión entre "o pracer de rodar en moto co de viaxar". Explica que como deporte naceu cando as federacións internacionais de motociclismo "se decataron que o mercado do touring era o que máis movía dentro do mundo da moto polo que crearon probas deseñadas especificas". Noguerol descubriu o mototurismo en 2018 ao realizar un proxecto para un fabricante de roupa italiana que gañou e un ano despois viaxaba por toda Europa como embaixador da marca. Após máis de 55.000 km, en Italia convidárono a participar no Campionato Mundial de Mototurismo. Coincidindo co décimo aniversario do pasamento do seu pai, en 2020, realizou o Campionato de España cunha primeira proba na que participaron 35.000 motos. Nela coincidía, tamén, unha proba do Mundial. "Non foi doado ao ter que desprazarme despois a Guatemala, moi lonxe, mais saímos líderes dese país", relata. Conseguiu os títulos de campión estatal e mundial. Campionato mundial na Galiza Ao tempo que recollía o título mundial en Mónaco, Juan Noguerol conseguía que a proba final do campionato mundial tivera lugar na Galiza. "Tiñamos claro que o paraíso que temos aquí era ideal para este evento que relaciona a moto co turismo", sinala este vigués. O Rally de Pontevedra volve esta edición ao Salnés Por este motivo a Volta Motociclista á Galiza 2022, que este ano fai 40 anos desde as súas primeiras edicións alá polos anos 80, sumarase Touring Xacobeo 2022, a última proba do WTC (World Touring Challenge) que este ano estará aberto por primeira vez a todo tipo de participantes e en todos os niveis. O evento deportivo contará con tres etapas e desde a organización, a cargo do Club Moto Vigo, lembran que se exixirá en todo momento cumprir coas normas oficiais de tráfico. A proba comezará o 7 de outubro coas verificacións previas tanto técnicas como administrativas partindo desde diante do Pazo da Deputación de Pontevedra na cidade do Lérez, cunha "prólogo optativa" que recorrerá O Morrazo. O sábado 8 de outubro ás 9 horas comezará oficialmente o Touring Xacobeo e a Volta Motociclista a Galiza 2022, cunha primeira etapa desde o río Lérez que percorrerá todo o litoral das Rías Baixas até a Torre de Hércules, na Coruña. O domingo día 9 de outubro a saída realizarase no Campo da Feira de Cerceda, cunha saída neutralizada até comezar un roteiro polos faros do norte, pasando por San Andrés de Teixido para chegar até Cabo Ortegal e Estaca de Bares. Desde alí seguirán até Compostela para rematar a proba.


Summary: Despois de que o CIS reflectise que as cuestións territoriais preocupan a apenas o 3% da poboación, os populares e o partido de Albert Rivera

As forzas políticas comezan a explicitar as súas prioridades na nova lexislatura estatal. Na edición máis recente do barómetro do Centro de Investigaciones Sociológicas (CIS), correspondente a decembro do pasado ano, as cuestións territoriais tiñan un peso residual nas preocupacións cidadás. Nomeadamente, o epígrafe "os nacionalismos" é sinalado como preocupación polo 3,4% da poboación, mentres que "Estatutos de Autonomía" só lle preocupa ao 0,2%. Alén da elocuencia que poida traer consigo que unha determinada ideoloxía política sexa ponderada por unha institución estatal como "problema", estes datos veñen amosar que os posibles cambios na organización territorial do Estado están lonxe de pesar tanto na vida cotiá da poboación como "a corrupción e a fraude" (38%), "os problemas de índole económica" (24%) ou "de índole social" (11%). Así e todo, a cuestión da "unidade de España" será a primeira que, segundo avanzaron PP e Ciudadanos, prevén abordar no novo Congreso dos Deputados. Segundo o CIS, a cuestión territorial preocupa a apenas o 3% da poboación, mentres que a corrupción ou a economía superan o 30% e o 20%, respectivamente Despois de que na noite electoral chovesen as críticas cara a Podemos e as forzas soberanistas por poñer en primeiro termo a posibilidade de organizar un referendo de autodeterminación en Catalunya para negociar posibles pactos, semella que o debate territorial e mesmo identitario chegará primeiro dende a banda dereita. Ante a posibilidade formulada pola formación de Pablo Iglesias, pero tamén polo PSOE, de comezar a tramitar iniciativas parlamentarias antes da formación do novo Goberno -encamiñadas, por exemplo, á derrogación da LOMCE e da reforma laboral, entre outras-, o PP advertiu de que, se finalmente o resto de grupos forzas o inicio da actividade parlamentaria, o PP provocará que un dos primeiros debates sexa o territorial. Os populares admiten que a intención da iniciativa sería forzar a posición do PSOE En plena expectativa ante a posible formación dunha alianza de esquedas para investir a Pedro Sánchez, o responsable sectorial dos populares, Javier Maroto, advirte de que "se a posición maioritaria é que exista actividade parlamentaria, o PP presentará unha iniciativa" que "diga de forma moi clara que o dereito de autodeterminación" non é un "dereito das comunidades autónomas". A intención, admite Maroto, non é sacar adiante medida ningunha en concreto, senón "ver cal é a posición do PSOE" e responder á cesión temporal de Senadores que os socialistas realizaron a prol de Esquerra Republicana e Democràcia i Llibertat -un deles, o lucense Ricardo Varela-, para favorecer que ambos grupos cataláns poidan constituír grupos propios na Cámara Alta. Rivera advirte de que procuraría impedir un pacto dos socialistas con Podemos se entende que implica risco de "ruptura" A advertencia do PP chega xusto despois de que Ciudadanos formulase tamén o debate unionista como o primeiro do novo período. Segundo o partido de Albert Rivera o debate dunha proposición coma esta é prioritaria para "defender a unidade de España, da Constitución e da soberanía nacional e frear calquera intento dun goberno autonómico, como o catlán, de subvertir a orde constitucional". O partido laranxa, di Rivera, vai presentar esta proposición non de lei para "deixarlle claro" á Generalitat que "o Parlamento funciona e defende os valores constitucionais que garanten a soberanía nacional". "España -proclama- non é un mapa troceado, senón un mapa que representa a igualdade". No caso de debaterse e chegar a aprobarse esta inicaitiva instaría o Goberno en funcións a "frear a intención da Generalitat de separar os cataláns do resto de españois". Trátase, afirma Rivera, de "que os españois se poidan sentir orgullosos das súas institucións", nun contexto no que amaga, asemade, con procurar impedir un posible pacto de goberno entre PSOE e Podemos se entende que isto implica risco de "ruptura".


Summary: Máis de 30 profesores e estudantes da Universidade de Santiago de Compostela foron vítimas da represión e sufriron inhabilitacións, sancións, anos de cadea, exilio e mesmo a morte durante o franquismo polos seus vínculos nacionalista e de esquerdas. As fachadas da Facultade de Química e do auditorio situado no Campus Vida aínda locen senllos escudos fascistas após 42 anos da morte do ditador.

As recentes intervencións realizadas na estrutura exterior do auditorio, na época dos reitores Senén Barro e Casares Long, non incluíron a retirada de dous escudos acaroados do Frente de Juventudes, que foi unha sección da Falanxe Española creada polo réxime de Franco en 1940 para o adoutrinamento político da mocidade segundo os principios do chamado Movimiento Nacional. Na fachada branca deste edificio do arquitecto Jenaro de la Fuente, construído en 1954, seguen os emblemas fascistas de cantaría de granito, co cisne representado en lembranza do cardeal Cisneros (xefe da Inquisición entre 1507 e 1517), cun dameiro central e mais as frechas características da Falanxe. En 2005 este auditorio, pese conservar esa simboloxía, converteuse na Sala de Teatro Roberto Vidal Bolaño, dramaturgo compostelán con obra que denuncia a represión e avoga por espertar a conciencia da xustiza social na Galiza. Na Facultade de Química, situada na avenida das Ciencias, o escudo da aguia implantado polo réxime de Franco está situado sobre un miradoiro adornado co grupo escultórico de "Minerva e os xenios", enriba da porta principal de acceso que usan centos de estudantes cada xornada. Tampouco o reitor Juan Viaño atendeu, de momento, o acordo do Pleno do Concello de Santiago de Compostela de febreiro de 2017 a raíz dunha moción do portavoz do BNG, Rubén Cela, aprobada por unanimidade para esixir "a retirada de escudos, insignias, placas e outros obxectos e mencións conmemorativas de enxalzamento da Ditadura franquista que aínda permanecen en diversos lugares da cidade". Esa moción recolleu o inventario realizado pola Comisión de Historia da Gentalha do Pichel, que tamén rexistrou cadansúa petición ao alcalde de Compostela Aberta, Martiño Noriega, o 15 de xuño de 2015, e ao reitor Juan Viaño, o 18 de xullo de 2016. Deste xeito, a USC está a incumprir a Lei de Memoria Histórica de 2007, onde se expón que "as administracións públicas, no exercicio das súas competencias, tomarán as medidas oportunas para a retirada de escudos, insignias, placas e outros obxectos ou mencións conmemorativas de exaltación, persoal ou colectiva, da sublevación militar, da Guerra civil e da represión da Ditadura". Cando o fascismo quixo tronzar a conciencia galeguista estudantil Na propia web da USC recoñécese que o levantamento militar contra o Goberno da República en 1936 e a represión política incidiron no profesorado e modificaron "o horizonte da universidade compostelá". A USC vivía daquela un momento de efervescencia na concienciación galeguista e mesmo participou na redacción do Estatuto da Galiza. É significativa a degradación docente experimentada na Universidade de Santiago de Compostela nese período, da man da introdución de persoas servís á Falanxe que carecían de cualificación profesional, en canto profesorado nacionalista e de esquerdas foi eliminado. Na web Voces e Nomes recóllense máis de 30 profesores e estudantes universitarios de Compostela con vínculos políticos que foron vítimas da represión, inhabilitados, cesados dos seus cargos e que sufriron sancións económicas, anos de cadea, exilio e mesmo a morte. Como exemplos, o decano da Facultade de Medicina, Luis Morillo Uña, logo de ser cesado, suicidouse en xaneiro de 1937 tras ser perseguido por estudantes falanxistas. Felipe Cordero Carrete, que era director da Residencia de Estudantes, membro do Seminario de Estudos Galegos e colaborador cultural no Instituto Padre Sarmiento, foi sancionado tras o golpe militar. Fernando Calvet Prats era catedrático de Química Orgánica e membro da xunta directiva do Padroado da Universidade. Sufriu a separación definitiva do servizo, marchou exiliado a Suecia e Inglaterra e de volta a Galiza ingresou na cadea. O estudante Rafael Frade Peña, de 22 anos, foi xulgado por traizón co resultado de sentenza a pena de morte. Foi executado en Compostela o 3 de decembro de 1936. En 1939 o Goberno franquista redactou o proxecto de ordenación universitaria, antecedente da lei de 1943, "centralista, autoritaria e unificadora". O Ministerio de Educación Nacional asumía o poder e o reitor sería "xefe da Universidade", en cuxa representación actuaban as demais autoridades, "mentres o profesorado debía xurar fiel servizo á patria". A USC está a incumprir a Lei de Memoria Histórica ao non retirar as insignias franquistas dos seus edificios "Durante varias décadas, autárquica e tradicionalista, estivo baixo o control nacional-católico, o que só empezaría a mudar contra finais dos anos sesenta, mercé ás crecentes demandas estudantís, á incorporación crítica dun novo profesorado e á influencia das dinámicas sociais favorábeis á democracia política", descríbese na historia da USC. Porén, 80 anos despois das depuracións do profesorado e do estudantado por mor da ditadura fascista continúan estas insignias nas fachadas de dous emblemáticos edificios da Universidade de Santiago de Compostela. Nota: as fotos que acompañan o corpo do texto, da autoría de A.S., son (1). O auditorio da sala de teatro Roberto Vidal Bolaño en que aparece un emblema en lembranza do cardenal Cisneros con simboloxía falanxista e (2). Escudo do "Frente das Juventudes" no auditorio.


Summary: Radiografía da Investigación e desenvolvemento no país, o ano das Irmandades da Fala, entrevista Bieito Lobeira, unha mirada ao patrimonio somerxido, o mudeo do humor de Fene... Á venda xa na nosa loxa.

A I+D+i, determinante para o avance dun país, é unha das vítimas silenciosas do 'austericidio' perpetrado polo goberno do PP na Galiza ao abeiro da crise: 1.400 investigadores menos e unha fenda cada vez máis ampla con España e Europa. Falamos deste tema en 'A Xunta recorta en futuro'. "Non está mal ser guapa, o que está mal é a obriga de selo" (Susan Sontag). Ana Miranda bota man da frase en 'Neninha!!!', un artigo no que reflexiona sobre os estereotipos da muller na política, algo que ela coñece ben. A baza de Pedro Sánchez, se non logra o 'si' de Iglesias á súa investidura, é conseguir a abstención de Podemos coa idea de que a formación morada non vetaría o acordo para non aparecer como un partido isolado e sen capacidade de se asociar con ninguén. 'O PSOE ensaia con Podemos un hipotético acordo que evite repetir as eleccións'. "Caemos, si, mais ímonos pór en pé, como sempre fixemos". É o que di Bieito Lobeira, secretario de organización do BNG. O BNG enceta un proceso de debate "aberto e participativo" nun trimestre no que ten Asemblea Nacional, nun ano de citas eleitorais, e após un 20-D cuns resultados que a propia organización cualifica de "negativos, sen paliativos". "Ninguén dixo que fose fácil ser nacionalista, mais sómolo", di cun sorriso Lobeira. "A predición para os aeroportos galegos elabórase desde Santander" En 'Predecir o tempo galego desde Madrid' falamos de como a día de hoxe Galiza é o único territorio que carece das competencias compartidas en materia de meteoroloxía. "A predición para os aeroportos galegos elabórase desde Santander". 'Patrimonio somerxido, moito por facer': A elaboración da carta arqueolóxica submarina de Galiza, en suspenso. A historia da localización e valorización do patrimonio somerxido galego está escri - ta na súa meirande parte por afeccionados e profesionais do mergullo e da arqueoloxía que, de xeito individual e cun espírito pouco menos que aventureiro, veñen traballando desde hai moito tempo neste eido e sen case recursos. O goberno de Merkel prepara unha batería de medidas para punir as persoas refuxiadas após as violacións nas cidades de Colonia e Hamburgo. O movemento feminista denuncia que se usen as agresións para xustificar o racismo. Tratámolo en 'Agresións sexuais para limitar dereitos'. 2016, ano de efemérides O libro 'En la espiral de la energía' analisa a evolución das sociedades humanas, desde as sociedades agrícolas igualitarias até o aparecimento dos valores agresivos do patriarcado, a dominación e a guerra. Manu Casdeiro explícanos os por ques. 'A imprescindible visión enerxética da historia. 'A loita de David Reboredo segue viva'. A familia e os axentes sociais que pelexaron polo indulto do vigués, cuxa causa tivo unha fonda repercusión social, reivindican cambios na lexislación e medidas alternativas para rematar coa criminalización das persoas con patoloxías adictivas. O 2016 é un ano importante, un ano de efemérides co centenario das Irmandades da Fala e o Día das Letras Galegas adicado a Manuel María. Contámosche todas as novedades. En 'Os 3 grandes retos do goberno independentista de Catalunya' Silvio Falcón, politólogo e asesor no Parlamento europeo, explícanos o novo escenario que se abre co acordo para nomear Carles Puigdemont como president da Generalitat. En Viaxes na Miña Terra imos co Colectivo Xea polas terras do Castelo de Araúxo, sobre as poderosas penedías que se atopan entre os lugares da Vila e Araúxo, no territorio limiao que hoxe se encadra no concello de Lobios. Desde Fene, con humor Fene está a consolidar os alicerces da segunda xeira dunha non sempre ben valorada achega á cultura galega, o seu Museo do Humor. Unha experiencia que contamos neste número, e para a que contamos coa voz de Xaquín Marín, humorista. E na contra-capa, os batuxos, unha embarcación tradicional que se empregaba nos ríos da zona de Lugo. Feitas con madeira de castiñeiro, ameneiro e biduaira cíase nelas ás troitas e anguías.


Summary: O líder de ERC pode estar fóra do cárcere seis horas ao día durante tres días á semana segundo o artigo 100.2 da normativa penitenciaria.

Oriol Junqueras saíu do cárcere de Lledoners na mañá desta terza feira, poucos minutos despois das once, para ir traballar ao campus de Manresa da Universidade de Vic. Concretamente, para ocupar un lugar vinculado á educación continuada a curto prazo. O líder de ERC puido solicitar o artigo 100.2, o que lle permitirá estar fóra do penal durante seis horas ao día, tres días á semana de segunda a sexta feira. O 100.2 de Junqueras -que ten as mesmas características que o de Raül Romeva, que saíu esta segunda- é o máis limitado en canto a horas fóra do cárcere, e todo indica que a Fiscalía presentará un recurso como o fixo nos casos de Jordi Cuixart, Jordi Sànchez e Joaquim Forn. Ata o momento, o ministerio público foi moi belixerante tanto cos permisos de prisión como cos 100.2. En todos os casos, o fiscal dixo que é prematuro conceder permisos de 72 horas aos líderes independentistas e aplicar 100.2, que cualifica de "terceiro grao encuberto". Nos seus escritos referiuse á falta de arrepentimento ou ao feito de que os presos non están seguindo un programa específico de reinserción do delito polo que foron condenados.


Summary: A crise sanitaria provocada polo novo coronavirus e a declaración do estado de alarma frustraron a conmemoración do ano Carvalho Calero, a quen a Real Academia Galega decidiu dedicarlle o Día das Letras Galegas de 2020. A Federación de Asociacións Culturais Galiza Cultura solicitou prolongar a 2021 a celebración completa da persoa e da obra do autor, unha petición que a RAG vén de rexeitar nun escrito dirixido á presidenta do colectivo.

En xuño de 2019, o plenario da Real Academia Galega decidiu decicarlle o Día das Letras Galegas a Ricardo Carvalho Calero. O seu nome saíu adiante con 21 votos a favor, un voto en contra e un en branco a partir de dúas propostas distintas que apoiaban unha candidatura única. Mais a súa designación era unha demanda de vello que requiriu de "nove intentos" como recoñeceu a súa filla, María Victoria Carballo-Calero Ramos, o propio día en que foi elixido despois de tantos anos como eterno candidato. "Non me parecía xusto. Por iso, a miña primeira reacción é de agradecemento ás persoas que ano tras ano e contra todo mantiveron a súa figura como exemplo de dignidade, coherencia e liberdade, ademais dos tributos de literato, científico e escritor. Había unha parte da sociedade que non se explicaba que pasaba aí", afirmou en referencia ás reticencias da RAG en tentativas anteriores. Unha homenaxe frustrada A escolla oficial de Carvalho Calero contentou as reivindicacións dun amplo sector da vida social e cultural da Galiza que durante moitos anos insistiu en conmemorar a persoa e a calidade da súa obra como ensaísta, poeta, narrador, divulgador e teórico do achegamento ortográfico da lingua galega ao portugués. Pero a pandemia da Covid-19 provocou unha crise sanitaria que "determinou a suspensión de todos os actos programados en honra do dedicatario do Día das Letras Galegas deste ano 2020". É lamentábel que a RAG se distinga desafinadamente da coral de voces que expresaron reiteradamente a conveniencia de prolongar ao ano 2021. A Federación de Asociacións Culturais Galiza Cultura foi a primeira en dirixirse de forma oficial á Real Academia Galega para propoñerlle "respectuosamente" que "dedique de novo o ano 2021 á celebración completa e debida da persoa e obra de Ricardo Carvalho Calero". Foi no mes de abril, un día despois de que a RAG avanzase a súa decisión de adiar ao 31 de outubro -coincidindo co 110 aniversario do nacemento do escritor, o 30 deste mes- a celebración oficial do 17 de maio. O colectivo que preside Pilar García Negro trasladoulle á Academia a "excepcionalidade" da súa solicitude "máis que xustificada pola gravidade da situación que estamos a padecer", unha "singularidade que aconsella tomar medidas igualmente inusitadas", expuxo. Galiza Cultura defendeu entón a posibilidade de alongar ao ano 2021 a dedicación do Día das Letras Galegas "ao grande galego e ilustre escritor, cuxa persoa e obra merecen ser lidas, comentadas e valoradas como merece unha tan relevante personalidade das nosas letras e da nosa historia contemporánea", con independencia dos actos cuxa programación se puidese retomar en datas vindeiras. Tempos de incerteza A proposta da Federación de Asociacións Culturais foi secundada por outras entidades máis que co paso dos meses confirmaron "a imposibilidade de organizaren actos de divulgación e recoñecemento de Carvalho Calero por todo se ter detido ou limitado desde o mes de marzo". Así o recolle un segundo comunicado que Galiza Cultura divulgou e trasladou de novo á RAG a finais de setembro, após o seu convivio anual no que acordaron, por unanimidade, "prolongar ao ano 2021 a celebración do Día das Letras Galegas dedicado a Ricardo Carvalho Calero" co obxectivo de que "se poida realizar en condicións semellantes ás doutros anos e outros dedicatarios". As asociacións reunidas o 26 de setembro na Casa-Museo Manuel María decidiron estender o ano Carvalho Calero sen coñecer a resolución última da RAG a respecto da súa solicitude. No seu día, a Academia trasladáralles a súa intención de "permanecer atenta á evolución da pandemia", consciente dos "tempos de incerteza" que corren. "En función desta evolución", anticipou entón a presidencia da institución, "non descartamos outras posíbeis opcións, sempre na liña de render a homenaxe debida, e nas debidas condicións, á figura dedicataria das Letras Galegas". Nova escolla para 2021 A determinación de Galiza Cultura de estender o ano Carvalho Calero ao 2021 motivou unha nova onda de solicitudes dirixidas á Real Academia Galega para que se sume á esta iniciativa, mais segundo puido saber Nós Diario, a institución dedicada ao estudo e á promoción da lingua galega xa confirmou que "a nosa idea é elixir no seu momento unha nova persoa e unha nova obra para a celebración -do Día das Letras Galega- no ano 2021". Nunha carta remitida a Galiza Cultura, á que tivo acceso este xornal, a RAG defende "o grande esforzo" que está a facer "para a difusión da obra de don Ricardo, animando todas as iniciativas relacionadas coa ela e activando a súa presenza mesmo nos ámbitos escolares, que é onde a pandemia pode causar máis limitacións". A nosa idea é elixir no seu momento unha nova persoa e unha nova obra para a celebración no ano 2021. A misiva recolle, ademais, que "en dúas sesións plenarias a RAG abordou o tema e reafirmouse, por unanimidade de todos os presentes, en manter a tradición de nomear cada ano unha figura nova para a conmemoración do 17 de maio". Se ben, fontes consultadas por Nós Diario aseguran que o debate produciuse fóra da orde do día, de maneira informal e sen votación, polo que ningunha resolución pode ser firme. E inciden en que "abondan tres sinaturas que referenden a continuidade do ano Carvalho Calero para que deba ser considerada". Ademais, apuntan, segundo recollen os estatutos da Academia, "na primeira reunión despois do Día das Letras Galegas, o plenario escollerá a persoa a quen se lle dedicará esa conmemoración no ano vindeiro", polo que á espera de que teña lugar o acto central deste ano, o 31 de outubro, "a decisión non pode estar tomada". Con todo, desde Galiza Cultura dan a decisión por definitiva. "É lamentábel que a RAG se distinga desafinadamente da coral de voces que expresaron reiteradamente a conveniencia de prolongar ao ano 2021 a celebración que merece Ricardo Carvalho Calero coma outros dedicatarios e dedicatarias do Día das Letras Galegas", segura a este medio Pilar García Negro. Galiza Cultura apela aos argumentos da "polifonía" que reivindica a extensión do ano Carvalho Calero asegura que "medida das súas posibilidades as asociación culturais federadas van organizar e programar actividades para homenaxear debidamente a súa obra e a súa persoa", como acordou por unanimidade o Concello de Ferrol ou tamén a Real Academia Galega de Belas Artes de trasladar ao ano que vén a conmemoración do Día das Artes Galegas 2020, dedicado a Domingo de Andrade.


Summary: Após quince días sen se alimentar, o preso vasco abandonou a folga de fame despois de que a equipa médica llo aconsellase.

Ion Garai, voceiro de Herrira, comunicou esta mañá a decisión adoptada por Uribetxeberria aos medios. O preso argüíu non querer pór en risco a súa vida, dada a febleza da súa saúde e ás motivacións da súa loita. Segundo o persoal médico que atende o preso, a súa situación física era moi grave. Malia todo, as persoas que manteñen o xaxún fóra do hospital Donostia --onde se atopa Uribetxeberría--, continuarán coa folga e piden que máis persoas se sumen a ela. Así mesmo, @s pres@s que se solidarizaron con Iosu, continúan tamén en folga de fame. Institucións Penitenciarias, que outorgara ao preso o terceiro grao a pasada semana, enviou esta cuarta os datos que compoñen o expediente sobre a liberdade condicional de Uribetxeberria, ao xulgado de Vixilancia Penitenciaria. Será este órgano o que tome unha decisión sobre o caso.


Summary: As negociacións entre ERC e PSOE para a investidura de Pedro Sánchez como presidente do Goberno central fican pendentes das "últimas concrecións", tal e como sinala a portavoz republicana Marta Vilalta. Mais a líder de Esquerra tamén sinala que sen coñecer a posición da Avogacía do Estado sobre Oriol Junqueras non haberá avances.

Aínda que as negociacións para a investidura de Pedro Sánchez fican pendentes das "últimas concrecións", segundo informou a portavoz de Esquerra Republicana de Catalunya, Marta Vilalta, a formación republicana non dará ningún paso en firme sen coñecer antes a posición que a Avogacía do Estado tome sobre a sentenza do Tribunal de Xustiza da Unión Europea (TXUE) que recoñeceu Oriol Junqueras como eurodeputado desde o día 13 de xuño, data en que a Xunta Electoral Central proclamou os resultados dos comicios europeos de 26-M. O Estado español non recoñeceu como europarlamentario o presidente de ERC ao este non poder recoller a acta de maneira presencial en Madrid por estar baixo prisión provisional e serlle denegado o permiso para poder saír para asumir o escano, un requisito imposto por España e que a xustiza europea non avala. Así mesmo, o TXUE recoñece que Junqueras tiña inmunidade como eurodeputado, o que evidencia que o Tribunal Supremo español vulnerou os dereitos de Junqueras. Marta Vilalta explicou que a súa formación está á expectativa do informe da Avogacía do Estado sobre a sentenza do TXUE Así as cousas, a secretaria xeral adxunta e portavoz de ERC, Marta Vilalta, explicou que a súa formación está á expectativa do informe da Avogacía do Estado sobre a sentenza do TXUE que, de acatar a resolución da xustiza europea en lugar de avogar pola vía represiva, posibilitará que ERC torne ás negociacións. As conversas están pendentes de "últimas concrecións" para dar credibilidade ao diálogo que ofrecen no Partido Socialista, sinalou ademais a voceira soberanista. Nunha entrevista concedida a Europa Press, asegurou Vilalta que nas negociacións foron avanzando, recoñecendo o PSOE que hai un conflito político en Catalunya e que se ten que resolver mediante o diálogo a través dunha ferramenta -unha mesa de diálogo- en que as e os republicanos piden que se poida falar de todo, o que inclúe o dereito de autodeterminación, que os gobernos falen de igual a igual, que teña un calendario e unhas garantías do cumprimento dos acordos. "O que queda, máis aló de acabar de concretar algunha cuestión na definición da propia mesa, é facer críbel que esta mesa será útil para activar a vía política. Nós cremos que o é, queremos que o sexa, que sexa útil para toda a cidadanía e estamos na concreción de que verdadeiramente sexa o instrumento que todas as partes vexamos como útil", concretou Vilalta. "Isto é o máis importante: como facer críbel que esta mesa de negociación -sen ser inxenuas e sendo escépticas, pero sen renunciar á oportunidade que nos dá esta mesa- facémola real e útil; unha ferramenta que creamos necesaria". ERC realizou o sábado o seu congreso, onde aprobaron un relatorio político que debuxa a folla de ruta do partido no que sitúan diversas formas de levar a cabo un referendo e Vilalta insistiu na entrevista en que esa idea é "compatíbel" coa negociación co PSOE, xa que un dos puntos que debe ter esa mesa de diálogo é que se poida falar de todo. Preguntada por se lle poñen límite no tempo a esa negociación para atopar a solución ao conflito, respondeu que ERC "nunca pechará a vía do diálogo, porque é unha bandeira que levantou sempre e que nunca baixará". "Nunca renunciaremos ao diálogo, e concretámolo nesta mesa de negociación na que agora quereriamos que sentasen Catalunya e o Estado español", sinalou Vilalta "Nunca renunciaremos ao diálogo, e concretámolo nesta mesa de negociación na que agora quereriamos que sentasen Catalunya e o Estado español, é evidente que non estaremos anos e anos e anos se non hai avances. Ten que haber un límite temporal -sen présa pero sen pausa-, que permita chegar a uns acordos cunhas conclusións que poidan validarse e implementarse", sinalou. O que si descartou a dirixente republicana é que na actual negociación co PSOE estea sobre a mesa un acordo sobre os Orzamentos Xerais do Estado 2020, porque non están a levar a cabo unha negociación "tradicional". "Estamos sentadas falando co PSOE para poder crear este instrumento, a mesa de negociación, que nos permita empezar estes traballos para solucionar democrática e politicamente o conflito. Despois, se isto avanza, se a mesa de negociación sae adiante, xa nos poremos ao outro", mais sería noutra negociación posterior á investidura. O PSOE precisa ERC Preguntada por se cre que no PSOE teñen alternativas de non conseguiren o aval republicano, explicou: "Non vemos os partidos de dereitas nin de extrema dereita dispostos a facilitar unha investidura nin vemos Sánchez coa intención de pactar agora coas dereitas". "De feito, por iso nós vemos esta oportunidade para poder facer valer a forza das urnas das últimas eleccións e traducir aqueles votos , traducir a confianza que nos deu a cidadanía, nalgún resultado", concluíu.


Summary: O galego Xabier Fortes é vicepresidente do Consello de Informativos da TVE, que denuncia nun texto asinado por máis de 1.500 xornalistas a "utilización partidista e progobarnamental" da información. Denuncia o "modelo Telemadrid" que pretende o PP e pide medios públicos "ao servizo da cidadanía".

O galego Xabier Fortes (Pontevedra, 1966) é vicepresidente do Consello de Informativos de TVE, o órgano que representa os xornalistas dos servizos informativos da televisión pública estatal e que vén de presentar un documento onde se denuncia "a utilización partidista e progobernamental" das informacións e a "situación límite" da canle. O texto foi asinado por máis de 1.500 profesionais da cadea e, case a un tempo, o PP propuxo ao até o de agora director xeral de Telemadrid, José Antonio Sánchez, como novo presidente da corporación RTVE. O seu nomeamento será efectivo a vindeira semana grazas á maioría absoluta popular e co rexeitamento masivo da oposición e dos traballadores do ente. "Parece unha provocación", di Fortes, ex director do centro territorial da TVE en Galicia e ex presentador de La noche en 24h, que repasa aquí a "censura e manipulación" que sofren uns informativos que ata non hai tanto eran admirados e premiados en todo o mundo pola súa pluralidade. Parece que ese "modelo Telemadrid" que denuncian está asentándose en TVE... O proceso de reacción que houbo na redacción, non só no Consello de Informativos, vén avalado por 1.500 sinaturas, o que é unha auténtica barbaridade para un documento no que se fala da importación dun modelo que se caracteriza pola censura e a manipulación. Nestes dous últimos anos, na TVE rachouse co modelo anterior, recoñecido internacionalmente pola calidade e pluralidade dos seus informativos. Houbo unha primeira etapa de manipulación de baixa intensidade, por dicilo así, pero ante a inminencia dalgunhas cuestións políticas, como o proceso catalán ou as vindeiras eleccións, quixéronlle dar unha triple volta de porca ao tema coa ocupación ou asalto aos últimos postos editoriais que quedaban por parte de xente que procede dese modelo Telemadrid. O director e subdirector de informativos proceden de Telemadrid, o primeiro informativo do día ten unha editora da versión estremeña de Telemadrid, o informativo matinal ten editor de Telemadrid tamén e o do Telediario 1 da Cope, mentres que a editora do 24 Horas Internacional vén do ABC... Están acantoando xente da casa que entre 2006 e 2012 demostrou a súa valía. E non porque o digamos nós, senón porque o dixeron os organismos internacionais que avalan a calidade dos medios públicos. Os profesionais pensaron que xa era dabondo e empezaron a protestar. "Durante dous anos a manipulación era de baixa intensidade, pero co proceso catalán e a chegada das eleccións, aumentou" Pero a recollida de sinaturas chega incluso antes de que o PP propuxese o novo presidente. Si. A iniciativa de recollida de sinaturas chega tras os nomeamentos de agosto. Logo en setembro, coa chegada da Diada en Cataluña, compróbase unha suba desta marea de manipulación e de censura existente ao chamar só a unha parte das implicadas ou ao dar máis voces a unha das partes que á outra de maneira descarada. A xente protesta por todo isto e xusto no medio da campaña iniciada para recoller firmas, prodúcese a proposta dun novo presidente da corporación de RTVE, unha persoa que vén marcada por ocupar a dirección de TVE na etapa máis negra da súa historia en canto á manipulación, condenada incluso a canle pola xustiza, e que loga marcha a Telemadrid para perpetuar ese sistema perverso que foi coroado cun ERE do 70%... Como para non preocuparse. "Os profesionais decidimos dar un paso máis e facer visible fóra a censura e manipulación que sufriamos dentro" Era necesario dar a coñecer á opinión pública o que está a acontecer na TVE? Si, era necesario. O Consello de Informativos é un órgano democrático escollido polos traballadores que durante anos informou internamente de que as cousas ían no mal camiño. Durante dous anos só fixemos dous comunicados públicos, xa que o resto eran comunicados internos, cada mes, para os traballadores. Pero a situación foi a peor, deteriorouse a calidade e a marca dos informativos de RTVE e a xente decidiu que había que dar un paso máis e ese paso era facer visible fóra da canle a situación que estaban denunciando os profesionais. Non é doado asinar un documento no que se fala de censura e manipulación, así que se acadamos máis de 1.500 sinaturas de todas as áreas e organismos dos informativos é porque hai malestar co que está pasando. Agora queremos que se saiba fóra para que haxa unha reacción e poidamos recuperar o sistema de consenso que deu os seus mellores anos aos informativos da televisión pública. Como se vive esta situación desde dentro? Pois con moito cansazo a nivel persoal porque lle estou roubando tempo á familia. Hai un desgaste persoal e profesional porque non é fácil saír a denunciar o que está pasando, pero hai que facelo porque o noso compromiso é cunha televisión pública e de calidade. Unha televisión pública só ten sentido cando está ao servizo dos cidadáns e non dun goberno. Temos un peso sobre nós, pero temos que denuncialo. "Que o PP propoña o director de Telemadrid como presidente de RTVE parece unha provocación" O nomeamento do novo presidente de RTVE parece inminente, hai solución? Os trámites parlamentarios van claramente no sentido contrario e case parece unha provocación propoñer como presidente a alguén que se destacou por dirixir a etapa máis negra de manipulación de TVE, que foi a Telemadrid facer o mesmo e que agora nos vén de volta. Parece unha provocación, si. Non sei se o que facemos vai server de algo, pero a nosa obriga é facelo e que non nos teñan que dicir logo que estivemos calados ou que chegamos tarde. Pode ser que non pase nada ou que as cousas vaian a peor, pero quedaremos coa conciencia tranquila por denunciar unha situación que é inxusta. Había que facelo porque senón ía ser demasiado tarde. É a situación actual semellante á que se vivía na TVE co Prestige ou co 11-M? Home, pois o que será novo presidente da corporación era o director xeral de TVE na etapa do atentado do 11-M e durante a etapa de manipulación do altourdacismo. Mantivo no cargo o xefe de informativos que foi condenado pola xustiza por atentar contra a liberdade sindical e a censura e a manipulación eran evidentes. Os partidos foron incapaces de pactar un modelo de televisión pública e independente e a nosa obriga é denuncialo. "Non entro en se o PP lle sacará rendemento político á censura, o que me importa é defender a dignidade profesional e a televisión pública" Págalle a pena ao PP esnaquizar así a televisión pública por, aparentemente, obter réditos electorais? Nós queremos facer unha defensa da dignidade profesional. Hai outros organismos que poderán entrar nese debate por outras vías, a través de protestas sindicais ou de propostas políticas, pero o noso é unha defensa da dignidade dos profesionais. As intencións ocultas ou menos ocultas dos gobernos? Xa non entro neses intereses, nin sei se lles paga a pena nin me importa. O que me importa é defender a utilidade dunha televisión pública para a cidadanía e non para os gobernos. Se lle sacan rendemento político, xa se verá, pero o noso compromiso é defender a dignidade dos profesionais e os medios públicos como un servizo para a cidadanía.