Summary: Este ano, no Día Internacional da Diversidade Biolóxica que se celebra cada 22 de maio, a ONU lémbranos que na natureza están "as nosas solucións". Protexela e recuperala é prioritario para as organizacións ecoloxistas galegas, que afean á Xunta a falta de sensibilidade e de respecto polo patrimonio natural.

Cando se lle pregunta a Sergio París, técnico do Centro de Extensión Universitaria e Divulgación Ambiental da Galiza, o Ceida, polas ameazas ás que está sometida a biodiversidade no país, o especialista apunta aos cambios no modelo produtivo e á perda de paisaxe agraria tradicional galega das últimas décadas, causada, ben por abandono do territorio, ben pola intensificación da actividade produtiva e pola súa "hiperespecialización". "Estamos perdendo a paisaxe cultural agraria tradicional e isto supón a perda de especies e de ecosistemas que levan convivindo co ser humano milleiros de anos. Pasamos dun territorio que é o mosaico rural tradicional galego, un mosaico agrario de convivencia entre as persoas e a natureza, a un modelo no que ou se abandonan ou se intensifican os usos, mediante o monocultivo agrario e forestal, como o son as plantacións de millo e a eucaliptización, que está destruíndo a paisaxe, con todo o que implica, tanto a nivel social como de biodiversidade", expón París, coordinador de espazos naturais protexidos do Ceida. Para protexer a diversidade biolóxica, "integrando os requisitos de conservación, uso sostíbel, mellora e restauración nas políticas sectoriais", Galiza conta desde xullo do ano pasado cunha actualizada Lei de patrimonio natural, moi contestada por organizacións ecoloxistas como Adega. Nas súas eivas, mais tamén no seu incumprimento, os colectivos atopan graves barreiras, non xa para recuperar o patrimonio natural perdido, senón para frear o "galopante" deterioro ambiental. Así o estima Manoel Santos, coordinador de Greenpeace na Galiza. "A biodiversidade non é unha prioridade para a Xunta", observa o activista, en declaracións a Nós Diario, e sinala dous eixes "que deberían ser transversais a calquera política, sexa turística, económica ou cultural": a loita contra a emerxencia climática e o freo á perda de biodiversidade. Un dato sérvelle para exemplificar as políticas de conservación do Goberno galego. "Temos a menor superficie de espazos protexidos do Estado, por debaixo de 12% do territorio, cando en España a media anda por 27%", apunta, para indicar que a ONU fixa en 30% o territorio que deberá estar protexido en 2030. "Ese tería que ser o obxectivo da Xunta", opina, e afea tamén a falta de plans de uso e xestión para o territorio protexido. Segundo denuncia, nin sequera os seis parques naturais da Galiza contan con eles, "cando son obrigatorios por lei". "Multidimensional" As estratexias, para Santos, deben ser "multidimensionais", e abranguer desde un cambio no tipo de produción agrogandeira cara a unha gandaría extensiva e unha agricultura ecolóxica, "que favorecen a conservación da biodiversidade e da nosa característica paisaxe en mosaico", á recuperación do bosque autóctono, rías e zonas húmidas. Para iso tamén empraza a Xunta a "cumprir a lei, mesmo as súas propias, e tamén as directivas europeas". Pon outro exemplo: "temos un catálogo galego de especies ameazadas que, cando se creou, pautaba a creación de plans de conservación, mais das 75 en perigo de extinción e as 126 vulnerábeis que deberían ter eses plans, unicamente existen tres". Tamén desde Ecoloxistas en Acción urxen a promoción de plans de conservación e recuperación "para todas as especies de fauna e flora catalogadas como vulnerábeis ou en risco" e aluden a unha necesaria ampliación do territorio protexido, "favorecendo a conectividade ecolóxica entre os espazos naturais" O seu portavoz na Galiza, Cristóbal López, empraza o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, a "mudar a súa política laxa e blindar o patrimonio natural galego cunha lei de avaliación medioambiental que obrigue a uns detallados estudos de impacto ambiental a calquera proxecto que potencialmente poida resultar lesivo e que estabeleza tempos e canles que favorezcan a participación cidadá". A "complicidade" do Goberno galego co sector da caza ou o pouco peso da conservación da biodiversidade na planificación do territorio son outros dos reproches da organización, que advirte do "grave erro" que suporía rebaixar, "como pretende a Xunta", a normativa ambiental para favorecer o crecemento económico após a pandemia. "Unha cousa é unha economía ligada ao eucalipto e outra un país ligado ao eucalipto" Outra das carencias que advirten as organizacións ecoloxistas está na falta dun catálogo galego de especies exóticas invasoras. "A ONU sinálaas como unha das tres principais causas de perda de biodiversidade a nivel mundial", alerta Manoel Santos, lembrando que un millón de especies se atopan en perigo de extinción. Ese catálogo debería incluír, aos seus ollos, o eucalipto. "Entendendo que hai toda unha industria e una economía ao seu redor, pero unha cousa é ter unha economía ligada ao eucalipto e outra é ter todo un país ligado ao eucalipto", argumenta. "Hai que definir até onde chega a superficie deste cultivo, que supera con moito a de todos os plans forestais", salienta, para facerse eco da petición do ecoloxismo para unha moratoria que paralice a plantación. "É unha ameaza clara para a biodiversidade", opina.


Summary: Cada etapa da proba pode xerar até 5 toneladas de residuos. E sta edición atravesa espazos protexidos de gran valor natural como Os Ancares ou Ribeira Sacra.

Nunha competición como 'La Vuelta' poden xerarse até cinco toneladas de residuos en cada etapa. A proba ciclista vai estes días atravesar o noso país e algunhas das etapas van decorrer por espazos protexidos dunha gran riqueza e valor natural e patrimonial como a Ribeira Sacra ou Os Ancares. O impacto do lixo e dos residuos nesas zonas debe ser tido en conta, sinalan desde Adega, que demanda da organización e das persoas asistentes, así como institucións implicadas. " Hai que evitar que este evento acabe repercutindo sobre o patrimonio natural (paisaxe, hábitats e especies) e cultural destes valiosos espazos". Para o colectivo ambientalista especial atención merece a fin da tirada no Alto dos Ancares, unha contorna de montaña pertencente á Rede Natura 2000 e fogar do oso pardo cartábrico, un dos mamíferos máis ameazados de Europa e considerado en perigo de extinción. En Adega entenden que "é fundamental tamén que os e as visitantes contribúan tamén á conservación destes valores mediante unha conduta responsábel que evite danos á natureza (...) para que Os Ancares non remate sendo un vertedoiro".


Summary: MAPA INTERACTIVO | A localidade ourensá suma case cinco mil euros de endebedamento para cada unha das 812 que viven no termo municipal. Porqueira, Nogueira de Ramuín, A Bola, Avión, Barreiros, Viveiro e Allariz completan a lista das dez vilas con máis débeda. As cidades galegas reduciron a súa débeda nun 42% dende o 2015

As cidades galegas reduciron a súa débeda nun 42% dende o 2015 181 concellos galegos presentaban débedas a finais do pasado ano 2017, segundo os datos publicados polo Ministerio de Facenda. O nivel de endebedamento reduciuse notablemente en termos xerais dende o ano 2015, sobre todo nas cidades. Con todo, a débeda viva dalgunhas localidades permanece en niveis elevados. Un total de 132 localidades presentaban a finais do pasado ano cero euros de débeda viva Analizando os datos en termos relativos, en euros por habitante, atopamos que Os Blancos (4.825), Miño (2.529) e Catoira (1.441) son os concellos con máis débeda viva, seguidos de Porqueira, Nogueira de Ramuín, A Bola, Avión, Barreiros, Viveiro e Allariz. Petín, Xunqueira de Espadanedo, A Mezquita, Vilanova de Arousa, Mos, Rairiz de Veiga e Ribadavia tamén superan os 500 euros de débeda viva por habitante. Pola contra, un total de 132 localidades presentaban a finais do pasado ano cero euros de débeda viva.


Summary: Partirá ás 11:30 horas da Praza de América para finalizar perante a factoría. Piden que a proposta da empresa sexa sometida aun referendo entre todo o cadro de persoal.

CIG e CUT impulsan unha mobilización para este sábado contra os recortes salariais e de dereitos en Citroën, unha manifestación que queren que sexa "aberta" e "plural", sen que as siglas sexan as protagonistas, e na que Vigo e a comarca se sumen. A marcha partirá ás 11:30 horas da Praza de América e finalizará perante a factoría da PSA Peugeot-Citroën. A manifestación quer amosar o rexeitamento existente aos recortes pactados entre a empresa e o sindicato amarelo (SIT, maioritario, con 20 delegad@s) e aos que se opoñen CIG, CUT, CCOO e UGT. Son medidas que supoñen un recorte salarial do 5%, limitación nas actualizacións, supresión e rebaixa de complementos... @s convocantes apostan en que sexa unha mobilización ampla e plural e consideran que na mesma non só deben de tomar parte operari@s da factoría, senón a veciñanza de Vigo, "porque está moito en xogo". "Unha empresa que ten levado innumerables axudas publicas de todos e todas o que tamén traballamos naquela fabrica, non poden ser utilizadas para eliminar postos de traballo e subvencionar despedimentos. Non só temos perda no sector económico, tamén no social como as saidas os medicos, licenzas, e un longo etc……5 anos de empobrecemento continuo dos/as traballadores/as ". Entre as demandas da manifestación está a de que as propostas pactadas entre empresa e SIT sexa sometidas a referendo de todos e todas as traballadoras da factoría.


Summary: O Goberno galego aproba un texto para vetar as "dádivas" aos altos argos aínda que o único límite legal será o marcado na Lei de Transparencia de 2006. A "detección" de contas en paraísos fiscais implicará o cesamento do presidente ou dos conselleiros, asegura o Executivo.

Nos primeiros días de xaneiro de 2011 o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, estaba de viaxe no Brasil. Entre críticas da oposición, o Goberno galego aclarou que o periplo do presidente era privado, unhas vacacións sufragadas do seu peto que, non obstante, seguiron suscitando críticas polo que as forzas políticas distintas do PP vían como unha ausencia excesivamente prolongada. Aínda que o Goberno galego tentou quitarlle ferro ao asunto limitándoo á vida persoal de Feijóo, naqueles días presentou cun aquel de solemnidade un "código ético" para regular as viaxes institucionais. Ese esquema de acción-reacción vén de repetirse con matices nestes días, en plena vaga de novas sobre casos de presunta corrupción, sobre todo vencelladas ás revelacións do sumario da Pokémon. A mediados do pasado marzo, cadrando coa saída á luz de novos datos da suposta trama corrupta, o propio Feijóo anunciaba que o seu Goberno se dispuña a aprobar un novo "código ético" para vetar os agasallos a cargos da Administración autonómica. Ese texto chegou pasou este xoves polo Consello da Xunta como paso previo a amosárllelo aos sindicatos e unilo ao texto sobre as viaxes. Se ben é certo que, segundo o avanzado polo Goberno -aínda non amosou o texto íntegro- queda prohibida a recepción de presentes para os altos cargos e demais persoal non o é menos que saltarse o código non terá repercusión legal ningunha. A única restrición legal aos agasallos segue a ser a Lei de Transparencia do ano 2006 "Regúlase de forma concreta e restrínxese de xeito claro o que pode ser entendido como cortesía institucional", informa a Xunta, que deixa fóra da limitación "artigos de propaganda ou publicidade" de "escasa entidade" e que, en todo caso, non superen un "importe máximo de 90 euros". Alén desta indicación sobre agasallos, "dádivas, beneficios ou favores para si mesmos ou para o seu círculo familiar inmediato", a única repercusión legal será a derivada da Lei de Transparencia de 2006, que no seu artigo 15.2 indica que os cargos da Xunta, o persoal de gabinete e os dirixentes de empresas públicas "non aceptarán regalos que superen os usos habituais, sociais ou de cortesía, nin favores ou servizos en condicións vantaxosas que poidan condicionar o desenvolvemento das súas funcións". Cando se aprobou a devandita lei, durante o mandato da coalición de PSdeG e BNG, os conservadores galegos, xa con Feijóo á fronte, consideraron que "a normativa aplicable ata o de agora na Administración pública galega regulaba de forma suficiente e clara a materia de que se trata" e vían que o texto non tiña "novidades" que o "xustificasen". Durante o trámite parlamentario chegaron a caricaturizar a norma como "lei da páxina web da Xunta", considerándoa "ridícula". Indicacións sobre paraísos fiscais Entre as novidades presentadas este xoves figura tamén que a "detección" de contas en paraísos fiscais será motivo de cesamento para o presidente ou os conselleiros e conselleiras. Ao tempo, estes mesmos cargos "non poderán recibir retribucións pola súa participación como relatores en congresos, seminarios, xornadas de traballo e cursos de carácter profesional", unha limitación que non afectaría ao resto do persoal. A "detección" de contas en paraísos fiscais implicará o cesamento do presidente ou dos conselleiros, asegura a Xunta No mesmo paquete a Xunta inclúe tamén a "homologación" das "normas de funcionamento" dos procesos selectivos no seo da Administración autonómica. Trátase, en síntese, de explicitar o cumprimento da lei en materia de "confidencialidade" dos exercicios das oposicións" ou da "custodia dos exames", aspectos que a propia Xunta xa anunciara e que agora se inclúen nun código ético que, avanza o Goberno, tamén terán que asumir as empresas que obteñan contratos públicos da Xunta.


Summary: A programación do único debate electoral da CRTVG para o venres 8 ás 10 da mañá indignou as formacións políticas diferentes ao PP e mesmo chegou a barallarse a posibilidade dunha resposta conxunta da esquerda. Tras recorrer á Xunta Electoral por considerarse inxustamente excluído, o partido de extrema dereita decidiu non acudir alegando problemas de axenda

Este venres, 8 de novembro, remata a campaña das eleccións xerais do 10N. A legalmente máis curta -só oito días de campaña oficial por ser xerais repetidas, en virtude da reforma de 2016-. A máis longa sobre o papel, toda vez que ningunha forza política desactivou, cando menos, dende que Pedro Sánchez anunciou, a mediados de febreiro, que se celebrarían eleccións xerais o 28 de abril.En Galicia o derradeiro día da campaña comezará para as forzas políticas cun debate electoral na CRTVG. Sen o despregue de medios que o protagonizado o pasado luns polos líderes de PSOE, PP, Unidas Podemos, Ciudadanos e Vox en varias canles á vez ao abeiro da Academia de Televisión. Nin sequera coa preparación e publicidade previa do encontro televisivo da campaña galega de 2016 e moi lonxe do organizado polos propios medios públicos galegos na campaña das xerais do 2008. En ausencia, daquela, de gran expectación.A programación do único debate electoral da CRTVG para o venres 8 ás 10 da mañá indignou as formacións políticas diferentes ao PP e mesmo dúas delas recorreron á Xunta Electoral por esta razónO debate celébrase segundo o estipulado no plan de cobertura aprobado pola Corporación Radio Televisión de Galicia que, como avanzou Praza.gal, situou o debate ás 10 da mañá deste día 8, cando as persoas designadas polas forzas políticas sentarán no plató do espazo informativo Bos Días. Non será, daquela, nun espazo nin física nin televisivamente concibido especificamente para a cobertura do 10N. Emitirase unhas once horas antes do horario de máxima audiencia, tamén simultaneamente pola Radio Galega. Repetirase pola noite na G2, a partir das 22:45, mentres a primeira canle ofrece o programa Luar.A decisión de resolver deste xeito a cuestión do debate indignou a parte do persoal da propia CRTVG, que así o manifestou. Tamén as forzas políticas diferentes do PP, contrariadas ademais polo feito, segundo fontes consultadas por Praza.gal, de non existir desta volta a xuntanza previa que, habitualmente, manteñen responsables dos medios públicos coas formacións políticas chamadas a debater. Mesmo dúas delas, En Común-Unidas Podemos e BNG, recorreron o plan de cobertura polo horario do debate e por outros motivos como a supresión das entrevistas a candidatos e candidatas na TVG -non así na radio-. A protesta da esquerda estivo a piques de ir alén, chegando a barallar unha resposta conxunta e públicaA protesta das formacións da esquerda mesmo estivo a piques de ir alén. Fontes de varias delas consultadas por Praza.gal confirman que existiron contactos cando menos a tres bandas -BNG, PSOE, En Común-Unidas Podemos- para procuraren unha resposta pública e conxunta. Mesmo pairou sobre as conversas a posibilidade de non asistiren agás no caso de que a CRTVG reprogramase o debate para ofrecelo en horario de máxima audiencia. Non obstante, en sectores de socialistas e UP xurdiron receos sobre a conveniencia dun pronunciamento público das tres formacións en período electoral e con relación á propia ausencia.A extrema dereita, o elefante no cuartoDeste xeito, finalmente sentarán no plató do Bos Días Pablo Arangüena polo PSdeG, Marta González polo PP, Yolanda Díaz en representación de En Común-Unidas Podemos, Beatriz Pino por Ciudadanos e Néstor Rego polo BNG. Non estará Vox aínda que tivo oportunidade de facelo. Non en van, a formación de extrema dereita tamén recorreu o plan de cobertura da CRTVG para o 10N, que non a tiña en conta, e a Xunta Electoral da Coruña deulle a razón, abríndolle a porta dun treito dos bloques electorais do Telexornal e do propio debate.Tras recorrer por considerarse inxustamente excluído, o partido de extrema dereita decidiu non acudir ao debate da CRTVG alegando problemas de axendaFontes consultadas por este xornal confirman que mesmo chegou a estar designada unha persoa para intervir no nome dese partido no debate, integrante da lista do partido por Ourense. Pero finalmente, tras litigaren para estaren presentes, decidiron non facelo alegando "motivos de axenda", segundo as mesmas fontes. A confirmación da ausencia chegaba este xoves, xornada na que o BNG lanzara unha campaña na plataforma change.org para reclamar que a extrema dereita, que non obtivo representación en ningunha elección en Galicia, non sentase nos medios públicos galegos.Sexa como for, todo semella indicar que o ascenso electoral da extrema dereita que prognosticaron as sondaxes mentres foi legal publicalas -e que, segundo diversas fontes, seguen prognosticando as que non é legal publicar- e a súa eventual alianza co PP e Ciudadanos estará moi presente no debate matinal. Seguirá a ser o elefante no cuarto nun encontro televisivo que, a xuízo das forzas políticas diferentes do PP, foi situado nesa franxa matinal para que pase o máis desapercibido posible entre a audiencia.


Summary: Nun só día déronse de alta 292 novos afiliados, ducias deles co mesmo domicilio, no que semella un claro intento de pucheirazo que enlama aínda máis a imaxe da política sistémica na cidade.

Por se non chegase coa imputación do seu concelleiro Bernardino Rama, o PSOE de Santiago uniuse á grave crise de credibilidade que afecta as forzas políticas sistémicas na cidade compostelá, logo de saberse de sospeitosas e seguramente graves irregularidades co censo de afiliados da formación. Así o denuncia o secretario de Organización do PSOE provincial coruñés, Emilio Vázquez Blanco, que cualificou de "insólita" a "duplicación" do censo de afiliad@s na Agrupación Socialista de Santiago de Compostela, "xusto antes de que se abra o proceso de primarias para a elección de candidato á alcaldía". O secretario de Organziación do PSOE coruñés denuncia que nun só día se deron de alta un total de 292 novos militantes Nun comunicado, Vázquez Blanco explicou que o pasado día 26 de maio déronse de alta un total de 292 novos militantes, cuestión pola que anunciou que pedirá á secretaria de Organización, Pilar Cancela, que "inicie unha investigación" e "tome as medidas oportunas" para "velar pola limpeza e transparencia do proceso de primarias na localidade". O secretario de Organización d@s socialistas da provincia fixo público o "profundo malestar" da executiva provincial por unha operación que "parece querer pervertir as regras do xogo democrático" e considerou que se trata dun feito "moi grave, que esixe unha profunda investigación, a anulación cautelar de ditas altas e a depuración de responsabilidades". "Feitos como que de súpeto a Agrupación de Santiago se converta na segunda en número de militantes de Galicia ou que existan numerosos militantes censados nunha mesma dirección deberían producir un salto das alarmas nos mecanismos de control do partido", asegurou.


Summary: Delacións, escuadras negras, terror nacional católico, paseos, listas de desafectos. Así se impuxo o fascismo na Galiza de 1936. Por primeira vez, un libro monográfico dedícase a recoller investigacións e estudos sobre a identidade e as tácticas dos verdugos. Os nomes do terror. Galiza 1936: os verdugos que nunca existiron, editado por Sermos Galiza, preséntase este serán, ás oito, no salón de plenos do Concello de Cangas.

Xosé Álvarez Castro, autor dun dos 13 ensaios incluídos no volume, o coordinador do mesmo Xoán Carlos Garrido Couceiro, e o presidente de Sermos Xoán Costa serán os encargados de explicar os contidos de Os nomes do terror. Neles figuran non poucos datos sobre o despregamento represivo na bisbarra do Morrazo, concretamente en Bueu. Ou sobre como o crego de Cangas entregou información dos "obreiros que construíran a Casa do Pobo" aos franquistas. Os nomes do terror esgotou a súa primeira edición en menos de dous meses. A segunda chegou hai varias semanas ás principais librarías do país. Centos de persoas asistiron ás múltiples presentacións da obra.


Summary: Un compromiso breve. Só até o final da temporada. Ese será o vínculo en principio do treinador holandés co Dépor. Un único obxectivo: a salvación.

Demorou o Deportivo en confirmar oficialmente a noticia da fichaxe do ex futebolista do Ajax, Real Madrid, Inter, Milan, Sampdoria e Botafogo polo clube galego. A decisión estaba tomada. Só faltaba concretizar a duración do vínculo. Unha vez esclarecido que o compromiso será até final de temporada, o Dépor fixo pública a contratación por meio do seu sitio web. No comunicado pendurado na súa web, o Dépor resume ben quen é Seedorf no plano futbolístico: un xogador brillante que atesourou até 5 Champions -con Samuel Etoo o único profisional que gañou o título continental con tres escadras diferentes- mais un entrenador con moi escasa bagaxe ás costas, apenas 36 partidos, 22 co Milan en 2014 e 14 na súa recente experiencia chinesa. É, por tanto, toda unha incógnita o rendimento que pode oferecer nunha situación límite como na que se acha o Dépor. Unha aposta ben arriscada do clube, da que se responsabiliza a efeitos prácticos -e en ausencia do director deportivo, após a marcha de Richard Barral- o presidente da entidade branquiazul, Tino Fernández. A última bala na recámara. Seedorf é -após Fernando Vázquez, Victor Fernández, Víctor Sánchez del Amo, Gaitzka Garitano, Pepe Mel e Cristóbal Parralo- o sétimo treinador do Dépor desde que Tino Fernández se fixo coa presidencia do clube após derrotar Lendoiro nunha xunta xeral de accionista realizada en xaneiro de 2014.


Summary: En 48 horas dúas mulleres foron asasinadas pola violencia machista esta semana. Unha delas tiña 24 anos. Falamos con Ianire Estébanez, psicóloga especialista en violencia de xénero sobre a persistencia da violencia exercida contra as mulleres nas novas xeracións, redes sociais e roles de xénero.

Persiste a violencia de xénero entre a mocidade? Estanse a reproducir roles de xénero e comportamentos machistas? Que papel xogan nisto as redes sociais? Respondemos a estas preguntas coa psicóloga e autora do blogue Mi novio me controla... lo normal, Ianire Estébanez Os dados proporcionados polo Sergas en relación ao 2013 sinalan 950 partes de lesións identificados como violencia machista. Deles, a maior parte atinxen mulleres menores de 24 anos. Persiste a violencia contra as mulleres entre a mocidade?Persiste esta violencia e vemos que non se trata unicamente dunha situación na que teñamos máis "denuncias" de mulleres mozas fronte á mulleres maiores, senón que efectivamente se trata de partes de lesións, evidentes, onde non existen opinións nen dúbidas. Segundo as estatísticas, un 30% da violencia sexista está cada vez máis presente nas relacións afectivas e sexuais das xeracións máis novas. "Segundo as estatísticas, un 30% da violencia sexista está cada vez máis presente nas relacións afectivas e sexuais das xeracións máis novas" Embora promoverse nos últimos anos unha educación con maiores valores de igualdade, tolerancia, corresponsabilidade... A violencia de xénero é un problema que atinxe a nosa sociedade no seu conxunto. Está demasiado enraizada na cultura, a tradición e o comportamento habitual. Acontece en todas as idades, zonas xeográficas... Non se trata de situacións concretas que ocorran en contornas concretas, nen en casos concretos e individuais, debido á personalidade de cada quen, senón que é un problema estrutural baseado na desigualdade entre homes e mulleres e que se manifesta de múltiples formas. A máis visíbel e a que máis recoñecemos é a violencia cara ás mulleres na parella, mais existen outras facianas desa desigualdade que inclúen o acoso sexual e a presión sexual ou non aceptar as decisións das mulleres sobre o seu corpo, por pór un exemplo. Se atinxe á xuventude é porque as mozas e os mozos non poden mudar sen máis toda unha historia de transmisión cultural na que se xustifica esta violencia, e porque non se fixeron mudanzas suficientes nas estruturas sociais que perpetúan a idea do sexismo. A publicidade, as mensaxes que se envían desde os medios de comunicación, desde as familias, a falta de participación das mulleres, o descoñecemento do que significa realmente o feminismo... son algunhas das causas que fan que avancemos tan pouco a pouco na visibilización deste problema como algo social. "Existen outras facianas da desigualdade que inclúen o acoso sexual, a presión sexual ou non aceptar as decisións das mulleres sobre o seu corpo" Continuamos a pensar, no cotián, que falamos de problemas "dunha parella concreta" que non somos nós. Non interiorizamos que estamos a falar de algo moito máis social do que quixeramos e que para erradicala [a violencia contra as mulleres] é preciso un cambio que nos implique realmente a todas e todos. No ámbito educativo téñense feito avances mais quedan moitas cousas por facer noutros ámbitos. A mocidade non é inmine ás contradicións e crenzas machistas que ainda se reproducen e coido que ás veces pomos todo o peso en que as xeracións novas "muden o mundo" por si propias, sen que o mundo mude realmente. Cales son as causas da reprodución de roles de xénero e comportamentos machistas?Continúan a estar mellor valorados. Só temos que botar a ollada aos modelos de referencia que temos nos medios de comunicación, por exemplo. Representan a mocidade en dous únicos formatos: o rapaz, forte e poderoso; a rapaza, fermosa e sexy. Apenas existe visibilidade da diversidade das mozas e mozos que existen na nosa sociedade, da diversidade dos tipos de relacións afectivas que se poden estabelecer. Continuamos a manter na nosa cabeza estereotipos sobre como son os homes e as mulleres, mais tamén sobre como deberan ser as relacións e, nese senso, as crenzas continúan a ser tradicionais. Pensar que o amor é o máis importante da vida, que con amor se pode mudar a alguén "rebelde", que, no fondo, os ciumes son unha mostra de interese, son crenzas perpetuadas no noso microchip e fai falta moita reflexión para arredalos de enriba e comezar a mudar as nosas relacións. "Continuamos a manter na nosa cabeza estereotipos sobre como son os homes e as mulleres, mais tamén sobre como deberan ser as relacións" Que papel xogan as redes sociais e as novas tecnoloxías nesta realidade?Xogan un papel moi importante. Dunha banda, como perpetuadoras de estereotipos, de prexuízos, en tanto que tentamos maquillar a nosa imaxe fixándonos nun modelo concreto que adoita ser sexista no desequilibrio comentado rapaz-forte moza-sexy. Ao mesmo tempo, estas tecnoloxías poden fomentar o acoso cara á aquelas persoas que se saen ou se diferencian dos roles impostos. Os mozos que non se comportan como 'machotes' son frecuentemente insultados como "maricas" ou "nenazas", que perden en masculinidade. Nas rapazas, adóitase agardar que representen beleza e atractivo, e que se comporten dunha maneira sexual "liberada". Porén, até un certo límite, no que se lles insulta ou se lles humilla con contidos que partillan. É, aliás, realmente difícil saber onde existe ese límite, mais reproduce unha dicotomía moi tradicional, a da muller boa ou puta. E debuxa unha sociedade na que se continúa a culpar as mulleres dunha sexualidade libre, que significa decidida por unha propia. Doutra banda, diría que as redes sociais tamén teñen un papel moi importante á hora de visibilizar outras formas de ser moza ou mozo desde o respecto e axudarnos a desmontar mitos e ideas erradas que só nos fan sufrir e relacionarnos con tensións. Como podemos detectar estes comportamentos nos novos soportes e a Internet?Con moita presenza, estando dentro desas redes, sendo sensíbeis ao que acontece ao noso redor. O maior fallo para non poder ver a violencia é, normalmente, non querer vela. E, no entanto, está aí, existe, non deixa de se reproducir por moito que queiramos ocultala debaixo de crenzas de "xa pasará", "son só crianzas" e outras xustificacións. O primeiro que debemos facer é querer aceptar que en moitas das nosas construcións sociais somos (e digo somos porque ningunha persoa se escapa, nen eu propia) machistas. "O maior fallo para non poder ver a violencia é non querer vela" O teu blogue Mi novio me controla...lo normal, constitúe todo un referente en materia de violencia de xénero e mocidade. Como xorde a idea de crealo e cal é o seu obxectivo?Xurdiu pola falta de recursos que enviasen estas mensaxes naqueles momento, no ano 2007. Atopábame realizando unha investigación sobre a violencia no noviazgo de mulleres mozas e atopeime que as mensaxes que se reproducían na Internet sobre as relacións de parella en moitas ocasións eran tremendamente culpabilizadoras e negativas. "Tes que aguantar, iso non é importante, déixao, xa pasará, mais como te namoras de alguén así?"... pensei que era preciso estar e ter presenza, tamén, con outro tipo de mensaxes e, sobre todo, poder potenciar unha actitude crítica na xente moza pois, confío e moito na súa capacidade para darse conta de moitas cousas e mudalas, máis alá de terlles que enviar consellou ou ordes. Iso é unha boa educación, poder ter diferentes mensaxes e escoller con cal delas quedar. Nos primeiros meses de 2014 cóntanse por ducias as mulleres asasinadas pola violencia machista. De feito, o movemento feminista afvirte dun posíbel repunte.Coido que se está a xerar todo un movemento de reacción ao cambio e que mesmo desde perspectivas políticas estamos vendo regresións ao pasado. É un movemento de resistencia do sistema capitalista e patriarcal. Cando a sociedade progresa cara á certa adquisición de dereitos, pensamos que nunca vai ir cara atrás mais o sistema, tenta frealo. Neste caso, estásenos dicindo simbolicamente ás mulleres: "pasástesvos con tanto pretender ser iguais".


Summary: A coordinadora da formación coida que aceptar a Mesa de Confluencia proposta por Compostela Aberta sería "admitir un lugar de decisións tomadas por unha sorte de aristocracia política" Compostela Aberta proporá "renovar" xa o Consello das Mareas para "relanzar a unidade popular"

Compostela Aberta proporá "renovar" xa o Consello das Mareas para "relanzar a unidade popular" A asemblea de Compostela Aberta aprobou este mércores por ampla maioría, como prevía, o documento interno que chama a adiantar a renovación do Consello das Mareas -máximo órgano de En Marea como partido instrumental- e constituír unha "Mesa de Confluencia" que, di o documento, procure fórmulas para "relanzar a unidade popular". A coordinadora de En Marea prevía realizar a súa primeira valoración pública da proposta este venres en rolda de prensa, se ben finalmente, "dada a repercusión mediática", optou por avanzar a súa valoración nun comunicado remitido aos medios este xoves no que se amosa "aberta" a "discutir" propostas como a dun novo calendario interno, pero "nunca fóra" dos órganos internos da formación, din. A actual coordinadora -órgano de dirección ordinaria da formación, con Luís Villares como voceiro- "valora como moi positiva toda iniciativa" que, como a lanzada dende Compostela Aberta, "persiga a intensificación do diálogo na construción do espazo político", se ben coida necesario "lembrar" que os "órganos de traballo e decisión política" son o Consello das Mareas e o seu plenario -o equivalente á asemblea nacional- . Destes órganos, salientan, emanan teses políticas ou a "estratexia municipalista cara a 2019". "É nestes espazos -subliñan- onde consideramos que se exercerá positivamente o diálogo, no que pode participar toda persoa inscrita con independencia da súa marea ou partido de procedencia, se o tivese". A coordinadora da formación coida que aceptar a Mesa de Confluencia proposta por Compostela Aberta sería "admitir un lugar de decisións tomadas por unha sorte de aristocracia política" Neste sentido, a coordinadora non ve con bos ollos a Mesa de Confluencia proposta por Compostela Aberta, na que segundo a proposta sentaría a propia En Marea xunto aos partidos que conformaron a coalición inicial -Anova, Podemos e Esquerda Unida- e as principais mareas municipais, caso da Marea Atlántica, Ferrol en Común e a propia marea compostelá. "As inscritas en En Marea -di o comunicado- tanto na súa asemblea fundacional como nos seus plenarios acordaron deixar atrás os modos de facer dos partidos clásicos" e por iso cren "incompatible a proposta cunha decisión de abaixo cara a arriba". "Sería admitir un lugar de decisións tomadas por unha sorte de aristocracia política que nega a capacidade de decisión do conxunto das inscritas", consideran, nun contexto no que ademais ven "incomprensible" que Compostela Aberta "fale de tres mareas gobernantes" porque "esquece espazos municipalistas de cambio que exercen funcións de goberno en moitos outros concellos". Neste contexto, así e todo, a coordinadora "destaca" que "non corresponde á dirección de En Marea tomar decisións sobre o documento de Compostela Aberta" a este respecto, porque implicaría "unha ida e vida entre cúpulas". "Non parece prudente avalar unha estrutura como a proposta", a Mesa de Confluencia, "que reduce a calidade democrática e participativa do espazo político". É con este pano de fondo co que a coordinadora lembra que as vindeiras "eleccións internas" están "previstas estatutariamente para o mes de xaneiro", se ben un eventual "adianto" podería ser "discutido e acordado no marco da intensificación do diálogo nos órganos de construción democrática das decisións de En Marea". A decisión, de ser tomada, conclúen, tería que abordarse no propio Consello das Mareas e "se houbese lugar, no plenario".


Summary: O Colexio Notarial da Coruña atesoura tres ´séculos de historia gráfica no libro de rexistro de signos, un tema de protodeseño e de comunicación visual da identidade.

Son tres séculos de historia gráfica atesourada no libro de rexistro de signos do Ilustre Colexio Notarial da Coruña, un patrimonio do que me informa Ramón Hervella Couceiro, Oficial Maior da institución. É un tema de protodeseño, de comunicación visual da identidade, un ámbito que tanto interesa hoxe aos deseñadores, ás institucións e ás empresas. Non hai moito publiquei na web da DAG, a Asociación Galega do Deseño, un artigo sobre signos e símbolos relacionados co traballo, dos artesáns aos primeiros editores (https://dag.gal/gl/as-primeiras-marcas-galegas/): debo actualizalo con esta achega, xunto cos signos dos comerciantes medievais, outro tema pendente que debo estudar. Na elección do signo o notario non debe afastarse moito do canon se quere ser entendido polos seus clientes, o signo debe parecerse aos outros signos O título deste artigo está en galego medieval: Fixen aquí o meu sinal, fórmula común na redacción dos documentos notariais na Idade Media galega. E di ben o notario cando di "o meu", porque xunto co nomeamento ou concesión do cargo, o señor xurisdicional ou o rei concede tamén o signo, que o profesional non poderá modificar e o signo figurará ademais rexistrado no Colexio, institución que ten orixe medieval. Quizais en ningún outro colectivo profesional o signo, marca ou símbolo de identidade foi tan valorado, porque durante séculos este sinal de fasquía caligráfica, máis ou menos difícil de imitar, garante a autenticidade do documento de validez xurídica sobre o que se traza. As formas son arbitrarias e recorrentes, hai sempre un repertorio básico: o nó de Salomón, os eses da palabra latina Subscipsi, unha cruz ou tau que coroa —a idea de santo é tamén a de xusto, cabal, legal...—, corazóns, cuadrifolio, filigranas, puntos, rizos... e xa nos máis recentes da serie coruñesa os signos fanse máis sinxelos e aparecen letras. Moitos combinan diferentes motivos de base. Dúas características chaman a atención nunha primeira ollada: todos son moi semellantes e todos están trazados a man polo que foi instrumento chave da profesión: a pluma. Pero ademais cómpre aclarar que esta constante formal —no caso do repertorio coruñés durante tres séculos— non se pode atribuír a un presunto conservadurismo do corpo notarial, porque na elección do signo o notario non debe afastarse moito do canon se quere ser entendido polos seus clientes, o signo debe parecerse aos outros signos. Porque durante séculos de analfabetismo "o meu sinal" foi case o único que entendían os que acudían aos profesionais da escrita e do coñecemento xurídico.


Summary: A Plataforma pola defensa da sanidade da comarca de Monterrei reclama o cese do xerente da área sanitaria de Ourense, Verín e Monterrei. Veciñas e profesionais acollen positivamente a reapertura do servizo de partos, mais afirman que as mobilizacións non cesarán até que o hospital de Verín recupere os postos de traballo que foron quedando sen cubrir.

O teléfono de Aurora Sola leva soando toda a mañá. Esta veciña de Verín, integrante da Plataforma pola defensa da sanidade da comarca de Monterrei, é unha das voces que narrou a loita da súa veciñanza nas últimas semanas aos medios. Veciñas e veciños que se mobilizaron contra o peche do servizo de partos do hospital de Verín, que agravou así as eivas sufridas polo centro nos últimos anos. Solas explica a Nós Diario a súa satisfacción tras o anuncio do Sergas, que informou hoxe de que formalizará os contratos de dous pediatras que pasarán a formar parte do cadro de persoal de Verín. Con eles chega a reapertura do servizo de partos e das urxencias pediátricas. "Estamos contentas, sobre todo polas nosas crianzas, o futuro da nosa comarca. Eses servizos nunca se deberon de pechar", censura esta veciña. A integrante da plataforma en defensa da sanidade denuncia que o peche sempre foi "unha decisión polític". "Para nada se axustaba aos argumentos que aludiron, como a falta de seguridade nos partos ou á perda de pericia dos profesionais. Non podemos desculpar nin perdoar que se ofendese desa forma ás nosas profesionais", asevera. A plataforma reclama o cese do xerente da área sanitaria de Ourense, Verín e Monterrei, Félix Rubial. "Por esa razón e pola falta de xestión, pois Rubial non foi quen de conseguir os pediatras que agora apareceron", afirma Sola. "Foi unha decisión política", denuncia Aurora Sola Esta veciña de Verín anuncia que as mobilizacións non cesarán coa reapertura. "Cando comezaron as protestas non foi polo peche do paritorio, senón polo desmantelamento de Verín nos últimos anos", lembra. As profesionais do centro hospitalario de Verín coinciden con Solas. "Retiraron o servizo de dermatoloxía; de catro cirurxiáns fican dous, ou un dependendo da semana; dos catro anestesistas que traballaban quedamos con dous e o servizo de medicina interna tamén precisa máis persoal", enumera a integrante do comité do hospital Rosa Eva, "para recuperar todo, e para que non se desmantele máis o hospital, imos seguir loitando". "Para recuperar todo, para que non se desmantele máis o hospital, imos seguir loitando", avanza Rosa Eva Rosa Eva e Aurora Solas engaden que o peche das traballadoras e veciñas no hospital tamén se manterá até a apertura efectiva do servizo de partos. "Dixemos en todo o momento que aguantariamos no hospital até que as crianzas da comarca teñan un servizo de urxencias e as mulleres podan dar a luz en Verín", afirma a primeira. Esta traballadora lamenta os cambios de criterio da Xunta ao longo dos últimos meses, que xulga "sen fundamento", e que liga a forte presión social exercida sobre o Goberno. "Este é un exemplo de que o pobo é quen decide, por se non quedaba claro. Agora o Goberno pode dicir que reabre o servizo de partos, mais fano porque hai unha presión social detrás", conclúe Rosa Eva. Por iso, anima á cidadanía a participar na manifestación do 9 de febreiro, convocada por SOS Sanidade Pública. "Que ninguén pense que imos deixar de loitar", conclúe Solas.


Summary: Personaxes á procura dunha última oportunidade. Da redención. Este é o cerne de Todo OK, a nova novela de Diego Ameixeiras.

Personaxes á procura dunha última oportunidade. Da redención. Nun ambiente que non perdoa. Que arrastra a vida dos que están abaixo. Este é o cerne de Todo OK, a nova novela de Diego Ameixeiras. Un novo retrato da miseria que o abanea todo nun contexto no que a corrupción xa non ten onde agocharse. Un libro realista, situado na mellor tradición do xénero negro. Falamos con el desta obra e de todas as súas creacións anteriores. "Todo o mundo ten dereito a cometer algún erro e a que non o castiguen demasiado por el", di alguén en Todo OK. Podería ser un bo resumo do sentido da novela, non si? Podería resumir o espírito da novela, si. É unha historia que describe a caída en picado da protagonista, Inés. Tamén sobre unha necesidade de redención: ante a xustiza neste caso, pero tamén redención persoal. Porque todos temos dereito e comezar de cero e a non pagar demasiado polos nosos erros. É xusto que nos xulguen e que paguemos polo que fixemos, pero sen que iso acabe co resto da nosa vida. Inés está enferma e soa, a súa nai está a punto de morrer, enfróntase a unha posible pena de varios anos de cárcere... Todos os personaxes parecen atrapados nun ambiente opresivo... E son xente de clase social baixa, como en Historias de Oregón... Quixeches facer un retrato do "lumpen"? Todos tentan buscar unha saída a unha problemática concreta, agarrarse a unha última oportunidade. Tentan atopar unha saída nun ambiente opresivo, onde todo o mundo se coñece e espera do outro tal comportamento por ser quen é. É un mundo de mentiras, de pequenas traizóns... E non son os narcos, senón o estamento máis baixo do mundo do narcotráfico, si. É certo que tamén en Historias de Oregón hai personaxes levados ao límite, que teñen que escoller entre o malo e o peor, que é o que moitas veces acontece na vida. "En Baixo mínimos e en O cidadán do mes había unha vocación deliberada de xogar co idioma: por iso recolle dialectalismos ou fraseoloxía ourensá. Agora o estilo é máis frío e distante" O narcotráfico está no fondo de Todo OK, como en Baixo mínimos ou en O cidadán do mes estaban a corrupción inmobiliaria e política, ou en Dime algo sucio a pederastia. A corrupción e a hipocrisía repítense nas túas tramas: e esta última caracteriza en especial á xente que ten o poder. O pederasta de Dime algo sucio é un pediatra. Os policías son tan corruptos como os "delincuentes"... Supoño que ás veces a policía acaba mimetizándose co mundo á marxe da lei co que traballa no día a día. Unhas veces porque actuar á marxe da lei é o xeito de facer o seu traballo, e outras por tirar beneficio propio, por pura corrupción. Por iso ao falar disto habería que introducir matices e diferenciar. O da pederastia xa é un tema máis delicado. Non lembro se houbo unha historia concreta que me servise como punto de partida, pero realmente cando nos chegan noticias sobre redes de pederastia vemos que moitas veces os pederastas son profesionais que están cerca dos nenos: médicos, profesores, monitores..., e iso causa, claro, unha alarma social moi grande. É un grao tal de degradación moral que esperta en nós os instintos máis baixos, o desexo de que os responsables sufran o máximo posible, por moito que pensemos que todo o mundo ten dereito a un xuízo xusto. En canto á mentira e o poder, a dominación do outro implica a mentira, a transmisión de imaxes falsas. O poder é sempre reaccionario, sempre busca perpetuarse e crear elites, separarse do cidadán común. Pero desde logo esa hipocrisía non é só das clases altas. O que pasa é que o seu radio de acción é maior se quen engana é un ministro ou ten un exército. "Gústame que sexa o lector quen acabe de encher de significado os personaxes, que describo só a partir de pequenos trazos ou das súas accións cotiás. Que o lector tente ir máis alá do escrito, do que o autor quere dicir" O estilo de Todo OK parécese ao de Dime algo sucio ou o de Historias de Oregón. Capítulos pequenos, estrutura fragmentaria, moitos personaxes... Parece que fuches optando por un xeito de escribir máis limpo e directo respecto das primeiras novelas. Todo OK parece case un guión de cinema ou un texto de teatro: só presentación do personaxe e diálogo. Foi unha evolución buscada? Xa pasaron dez anos e, claro, ten que haber unha evolución do estilo. É posible que hoxe non fose quen de escribir igual Baixo mínimos ou O cidadán do mes. Agora o estilo é menos adxectivado, máis limpo, máis fotográfico, que é tamén un xeito de respectar o campo de actuación do lector e deixar que tire as súas propias conclusións, sen darlle todo mastigado. En Baixo mínimos e en O cidadán do mes había unha vocación deliberada de xogar co idioma: por iso recolle dialectalismos ou fraseoloxía ourensá. Agora o estilo é máis frío e distante. Tamén porque son novelas diferentes. Horacio Dopico é un personaxe inspirado nas novelas pulp americanas. Baixo mínimos e O cidadán do mes son iso, un xogo co xénero, cun estilo moi paródico e así macarra, gamberro... Supoño que Asasinato no Consello Nacional se sitúa entre estas primeiras novelas deliberadamente histriónicas e as últimas, cun estilo máis seco e distanciado dos feitos. Pero iso non significa que sexa un cambio que teña que ser definitivo. Procuras esa mesma distancia do lector respecto dos personaxes? É difícil identificarse con eles. Ao mesmo tempo, hai máis retrato psicolóxico deles desde Tres segundos de memoria, aínda que nas últimas novelas se exprese con menos intervención dun narrador. Eu creo que con Inés si pode non ser difícil identificarse: ela está enferma, súa nai tamén, tenta pasar páxina dunha relación sentimental do pasado... Gústame que sexa o lector quen acabe de encher de significado os personaxes, que describo só a partir de pequenos trazos ou das súas accións cotiás. Que o lector tente ir máis alá do escrito, do que o autor quere dicir. Tento suxerir, máis que mostrar. Nas últimas novelas tentei dicir o mesmo con menos palabras: Todo OK, Historias de Oregón ou Dime algo sucio non están menos traballadas que as primeiras, todo está reescrito e moi pensado. E é certo que hai un estudo psicolóxico dos personaxes, pero a través de pequenas descricións ou das súas accións, como o caso do personaxe que ten un formigueiro. "Confúndese a novela enigma coa novela negra, como se a novela negra se reducise ao relato dunha investigación policial ou detectivesca" Dixeches nalgunha entrevista que tentaras ir afastándote dos tópicos sobre a novela negra e atopar o teu propio camiño. A que te referías? É que moitas veces atribúense, por descoñecemento, tópicos falsos á novela negra. Confúndese a novela enigma coa novela negra, como se a novela negra se reducise ao relato dunha investigación policial ou detectivesca. Desde os anos 60 desenvólvese un tipo de novela negra que reflicte o mundo da delincuencia desde o punto de vista do delincuente. E non é o mesmo a novela inglesa do tipo de Conan Doyle ou Agatha Christie, na que se resolve o problema para que as conciencias burguesas queden tranquilas, que os clásicos americanos como Dashiell Hammet e Raymond Chandler, que reflicten unha sociedade corrupta na que, por moito que se resolvan os casos, a corrupción sempre continúa. Por iso digo que quixen afastarme dos tópicos: non é necesario contar a investigación dun crime para facer novela negra. Pero iso non significa tampouco que non poida recuperar no futuro a figura dun investigador... "A novela negra é a forma máis auténtica de realismo literario, a mellor forma de describir por exemplo o que está a pasar coa política actual no Estado" A corrupción política e a degradación moral da sociedade son temas clásicos do xénero. O que non é tan habitual na nosa literatura é falar de temas de actualidade tan candentes como os problemas do BNG tras perder as eleccións o bipartito, como en Asasinato no Consello Nacional, ou do movemento armado independentista, como en Baixo mínimos ou O cidadán do mes. Botabas de menos a presenza destas cuestións na novela? Pois o que me parece raro é que non haxa máis novelas que falen de temas tan de actualidade. Para min non supuxo un esforzo a maiores nese sentido. Cando escribín Asasinato no Consello Nacional construín unha historia de ficción a partir da crise que tivo o BNG, a partir dun material que estaba nos medios de comunicación. Eu creo que a novela negra é a forma máis auténtica de realismo literario, a mellor forma de describir por exemplo o que está a pasar coa política actual no Estado. Incluso pode ser a forma máis honesta de describir a realidade. Para Asasinato no Consello Nacional utilicei o patrón da novela negra clásica para facer unha obra satírica sobre a política parlamentaria e tamén para homenaxear a Vázquez Montalbán e o seu Asesinato en el Comité Central. O punto de partida de Todo OK foi un feito real: a historia daquel submarino que aparecera. Si, aparecera un submarino na ría de Vigo. Ían utilizalo para unha descarga de coca en alta mar, pero o piloto tivo que marchar porque afundía. A Garda Civil atopou o submarino, pero a coca non apareceu, polo que só puideron acusar aos responsables de narcotráfico en grao de tentativa. Realmente é surrealista que uns narcotraficantes colombianos confiasen nunha xente que tentaba convencelos de que o submarino funcionaba perfectamente. É tan raro, e no fondo tan humorístico, que os axentes non podían evitar rir escoitando as conversas. Eu preferín situar este feito no pasado, e escribir a historia das que poderían ser as súas consecuencias. "Todo o que pasa na Deputación de Ourense dá tamén para moitas novelas, e investigacións xornalísticas que xa se fixeron e que deron lugar a xuízos" A realidade non deixa de darche material: os casos Pokemon, Manga... son unha mina, non si? Poderías comezar polo concello de Santiago e acabar en Madrid, ou ao revés. Parece que é un grao de corrupción co que sempre convivimos, pero que agora sae á luz por unhas circunstancias. Hai moito material, si, é verdade. Toda a corrupción política que está á orde do día... Todo o que pasa na Deputación de Ourense dá tamén para moitas novelas, e investigacións xornalísticas que xa se fixeron e que deron lugar a xuízos. E creo que toda esta corrupción debería ter impacto na novela, porque non podemos vivir á marxe do que sucede. E non se trata, necesariamente, de facer novelas de denuncia. É simplemente falar do que está pasando, da corrupción e do desánimo da xente. É certo que no Estado español se mantén unha certa tendencia a considerar a novela negra como de segunda categoría. Isto non é así noutros países, como Francia. Camus e Sartre eran moi afeccionados á novela negra, e érano precisamente polo xeito en que retrataba o poder como animal omnívoro. E iso é o que pasa na actualidade. A confianza nos políticos cae en picado e entón a xente tenta organizarse e protestar ou simplemente sobrevivir. "Tres segundos de memoria foi interpretada como unha novela xeracional, e en realidade a miña idea non era tan presuntuosa" A realidade superoute despois de Tres segundos de memoria. A precariedade laboral é agora aínda máis grande que a que retrataches naquel libro. Foi interpretada como unha novela xeracional, e en realidade a miña idea non era tan presuntuosa, pero si fala de mozos e mozas que tiñan estudos pero non tiñan nin un traballo máis ou menos estable nin recursos para ter unha vivenda en propiedade. Xente que amosaba un certo desencanto vital, pois xa non era como a xeración dos pais, que si pensaban que podían mudar o mundo. Daquela, os mozos de arredor de 30 anos pensabamos que todo melloraría co paso do tempo, pero non foi así: agora é peor, e cobrar mil euros é xa unha aspiración que non alcanzamos. Agora hai desafiuzamentos, suicidios por non poder pagar a hipoteca: un desánimo xeralizado que faría que Tres segundos de memoria, de ser escrita na actualidade, sería distinta. A novela ten un fondo moi triste, aínda que tamén ten humor... "Hoxe non me atrevería a frivolizar con certas cousas, con todo o que está pasando. Non imaxinabamos que as cousas ían estar como están" O protagonista de Tres segundos de memoria ten, porén, certa tendencia a adoptar un papel de vítima que, visto desde hoxe, se cadra non se entendería tanto. É verdade que hoxe non me atrevería a frivolizar con certas cousas, con todo o que está pasando. Non imaxinabamos que as cousas ían estar como están. Máis que retratar un momento de crise, Tres segundos de memoria falaba dun período vital, aquel no que chegas ao mercado laboral despois de estudar e ves que as cousas non son como che contaron, que todo é precariedade. Somos unha xeración de fillos de clase obreira que puido estudar e que atopou un mercado laboral moi difícil. Pero é verdade que o personaxe de Tres segundos de memoria parece que ás veces atopa satisfacción nas súas miserias, nesa sensación de estar no canto do precipicio. O que pasa agora é que nesas situacións límite podes quedar na rúa. Por iso esa actitude do personaxe de ter mágoa de si mesmo xa non se comprende igual. A súa autocompaixón pode resultar penosa. Inés é a túa primeira protagonista feminina. Horacio Dopico responde ao perfil do antiheroe. Non é politicamente correcto: métese en leas, drógase, contrata prostitutas, ás veces ten algún detalle un pouco machista como o protagonista de Tres segundos de memoria... E resulta que nos pos a Inés en situacións semellantes: ela contrata un gigoló, por exemplo. Non hai tanta diferencia entre eles: os dous afrontan fracasos amorosos... Cando decidín que o personaxe principal fose unha muller, non pensei en dotala dun xeito de actuar ou de pensar distinto polo feito de non ser un home. Os meus personaxes son, como dis, antiheroes, e o mundo está cheo de xente machista... Non quixen, non, ser politicamente correcto. De todas maneiras, Tres segundos de memoria é unha novela moi masculina e moi heterosexual, que tamén encerra unha parodia dun xeito de entender a masculinidade. É un personaxe levado ao extremo, ata resultar penoso. Quen vexa nese retrato algo ofensivo, é que ten un problema, penso eu. A presenza da música e do cinema é outro dos nexos en común das túas novelas. Por que? É certo que as miñas novelas tenden a ter a súa banda sonora particular. Tamén me gusta que os personaxes se definan, como no cine, a través dos diálogos, da acción. Ademais, escribir novelas non é só ter capacidade para contar unha boa historia. É saber estruturala... "Oregón é o meu Ourense literario, que non é o Ourense real aínda que teña cousas en común con el. Podería ser calquera cidade pequena na que todos se coñecen e se agochan moitas miserias, arrástranse contas pendentes..." Dicía Horacio Dopico nunha conversa cunha moza que non quería formar parte do Movemento de Liberación Nacional porque odiaba a súa sociedade tanto como a si mesmo, que ao final nunca nada cambiaba... Como foi iso? Horacio Dopico é un intento de trasladar á nosa realidade un personaxe prototípico da novela pulp americana. E é certo que hai unha colisión entre unha xente que é moi fiel a un ideal e que pensa que pode mudar as cousas, e outra xente máis escéptica, como Horacio Dopico. Malia todo, eu creo que no fondo ten o seu corazonciño e si sería quen de abrir o seu idealismo á sociedade. Só que tamén se protexe debaixo dunha fachada. E e certo tamén que moita xente pensa que nada se pode cambiar. Por que lle chamaches Oregón a Ourense? Cal é a relación? Pois realmente é algo que eu escoitara no meu arredor e que non sei de onde procede. Si é certo que hai toda unha tradición de autores que situaron as súas historias en Ourense. Marcos Valcárcel describía unha liña que comezaba con Lamas Carvajal, Pérez Placer e Álvarez de Nóvoa e que pasaba por Blanco Amor, Ferrín... ata chegar á actualidade. Oregón é o meu Ourense literario, que non é o Ourense real aínda que teña cousas en común con el. Podería ser calquera cidade pequena na que todos se coñecen e se agochan moitas miserias, arrástranse contas pendentes... En Dime algo sucio Ourense é un personaxe máis. Houbo, no seu tempo, moito debate sobre como facer galega a novela negra importada de Estados Unidos. Cando escribiches Baixo mínimos, era unha preocupación que tiñas? Non. Baixo mínimos era un axuste de contas con moitas novelas que lera e moitas películas que vira. Non era o meu obxectivo facer novela negra nunhas claves propias do país, aínda que na práctica si están presentes. A pretensión de reflectir distintos aspectos da sociedade galega está moito máis clara a partir de Dime algo sucio. Non é que nas primeiras non exista, pero non adopta o ton máis de denuncia de Dime algo sucio, por exemplo. Nas primeiras hai máis ben parodia. En Horacio Dopico xuntei o cabaleiro solitario americano coa retranca galega, nun personaxe que non deixa de ser un heroe derrotado. Quixen parodiar o xénero, pero desde o respecto por el. "En Asasinato no Consello Nacional hai algúns personaxes que eu non pretendía que se identificasen con ninguén en concreto, e que si foron adxudicados a tal ou cal persoa" E cando escribes Asasinato no Consello Nacional? En Baixo mínimos e O cidadán do mes non hai pretensión de verosemellanza. En Asasinato no Consello Nacional si, no sentido de que fala de cuestións políticas reais. Pero en realidade queda nun nivel máis superficial que unha novela que quixese retratar a crise do BNG. Para min foi máis ben unha escusa para falar de traizóns, mentiras, tamén da redención... De feito hai algúns personaxes que eu non pretendía que se identificasen con ninguén en concreto, e que si foron adxudicados a tal ou cal persoa. Entre as primeiras novelas e Dime algo sucio -con esa historia tan terrible que conta- hai un cambio de ton tan brusco que mesmo pode parecer un autor distinto. O humor desaparece, e chega un retrato da absoluta miseria na que o humano pode caer. Como será a nova novela que estás escribindo? Pois se o lector identifica un cambio tan grande non é malo, porque conseguir ser versátil é un obxectivo para o escritor. O que pasa ademais é que son historias moi distintas, entón non podes contalas igual. A novela nova ten tamén unha parte moi negra, de personaxes marxinais, corrupción, miserias e traxedias cotiás... Aínda que falar tanto de novela negra tamén pode chegar a encadrarte nun tópico, como se todo fose policías e ladróns. Como che dicía antes, hai xente que non coñece a novela popular, e que cre que só vale a alta novela. Eu creo que o importante é escribir con honestidade e tentar escribir ben. Non por facer novela de xénero baixas o listón como escritor nin te dirixes a un lector de segunda. Nin por tentar facer alta cultura vas facer xa boas novelas. "Non por facer novela de xénero baixas o listón como escritor nin te dirixes a un lector de segunda. Nin por tentar facer alta cultura vas facer xa boas novelas" Asasinato no Consello Nacional vai pola cuarta edición, cun limiar de Beiras. Todo OK vai pola segunda edición. Es un dos autores galegos que venden máis novelas. Pois non sei. Seguro que vendo menos que os de literatura infantil, ou que outros autores. É máis doado se recomendan os teus libros no ensino, e se cadra os meus non son os máis axeitados para iso. Dáme a sensación de que máis ben o que se vende máis son certos libros, os longsellers, aínda que non sei como aplicar este termo á nosa literatura. Cos meus, eu creo que poden venderse máis cando saen, pero tampouco seguen saíndo tanto despois. Dime algo sucio tivo unha tradución ao castelán, e a min dáme a impresión de que tivo mellor acollida fóra: en Xixón... Pero é só unha sensación miña. É certo que normalmente teño boas críticas. O prólogo de Beiras era para saír antes, e non agora que xa non está no BNG, pero a cousa foise atrasando. E está moi ben que unha persoa con tanto humor coma el accedese a escribir o limiar, e máis tal como o fixo, con tanto humor, precisamente.


Summary: Será un ciclo moderado e menos pródigo para as clases populares, por razóns de coxuntura económica. Iso si, aumentará o progresivo distanciamento dos EEUU, é inevitábel, porque a importancia comercial de China aumenta tamén e iso pesa moito

O Papa Francisco reconciliou á ex presidenta arxentina Cristina Kirchner con Alberto Fernández, antigo xefe de gabinete de Néstor Kirchner. A re-unión do peronismo (a esquerda, para entendérmonos) arrasou o outro día nunhas eleccións previas chamadas PASO. Os comicios verdadeiros serán aínda en outubro, pero o trunfo de Alberto Fernández é absolutamente seguro.Arxentina segue os pasos de México, que ten desde hai pouco un goberno progresista de ampla base. Arxentina e México son os países máis poderosos de América Latina despois do Brasil, e iso parece indicar un cambio de ciclo. Pode estar finalizando a salvaxe arremetida neoliberal, unha praga que levou por diante as conquistas sociais do anterior período, protagonizado por Lula, Chávez, os Kirchner e Correa principalmente.Os resultados son desoladores. Macri arruinou o seu país. Arxentina está practicamente en quebra. A metade dos nenos son pobres e un de cada dez pasa fame.As dificultades do neofascista Bolsonaro para administrar minimamente Brasil reafirman tamén a idea.Pero o novo ciclo non se vai parecer a aquel que comezou arredor de 2003 coa chegada de Lula e Kirchner ao poder. Hai quince anos a venda de materias primas nutría os países e facilitaba a redistribución. Agora a entrada de divisas é moito menor e a riqueza tamén.E Venezuela non aparece desta vez no taboleiro xeopolítico: é un país ameazado, illado e arruinado. Daquela fora un potente motor para a unidade latinoamericana, a través de UNASUL e do Banco do Sul, un fondo monetario dos propios países. Hoxe case non hai nada diso. A esquerda emerxente quere unha saída negociada para Venezuela, e aborrece a invasión, claro, pero distánciase do réxime bolivariano. Alberto Fernández declara abertamente que é autoritario. Dito en prosa: os intereses económicos que vinculaban con Venezuela desapareceron.Será pois un ciclo moderado e menos pródigo para as clases populares, por razóns de coxuntura económica. Iso si, aumentará o progresivo distanciamento dos EEUU, é inevitábel, porque a importancia comercial de China aumenta tamén e iso pesa moito. Parafraseando ao independentista catalán Heribert Barrera: canto máis perto da China, máis lonxe dos EEUU.


Summary: O Parlamento dos Países Baixos decide recortar a axuda que envía á Autoridade Nacional Palestina para o pagamento de salarios do funcionariado de xustiza. Por outra banda, Israel entra na parálise política tras a imputación de Netanyahu.

O Goberno dos Países Baixos deixará de enviar 1,5 millóns de dólares ao ano á Autoridade Nacional Palestina (ANP) porque considera que este diñeiro está a ser desviado ás familias dos asasinados ou encarcerados por Israel, que acusa a ANP de «apoiar o terrorismo». A decisión chega despois da aprobación esta semana no Parlamento dunha moción impulsada por lobbies pro-israelís, que levan anos tentando convencer o Executivo de que deixe de asistir economicamente a ANP. A prestación económica por parte dos Gobernos da Unión Europea é unha práctica común, tanto de forma bilateral entre os Estados e a ANP como directamente desde UE no seu conxunto. Esta última faise a través do programa Pegase, en materia de apoio orzamentario destinado ao Ministerio de Finanzas da ANP. Segundo os datos achegados pola propia UE, desde a súa entrada en funcionamento (2008) a contribución ao Pegase atinxiu os 152,5 millóns de euros en 2018, dos que 85 millóns foron destinados a salarios e pensións, 50 millóns a apoiar as familias palestinas máis vulnerábeis e 13 millóns aos hospitais de Xerusalén Leste. O Pegase naceu co convencemento por parte da UE, que é o principal doador de Palestina, de que as contribucións servirían como parte da asistencia internacional para axudar a construír un Estado palestino. Porén, os observadores locais consideran que, malia que os fondos son necesarios, tamén axudan a manter a situación actual, sen contribuír á independencia do pobo. «Conversas infrutuosas» A asistencia económica cancelada agora por parte do Goberno dos Países Baixos servía para pagar os salarios das traballadoras e dos traballadores do Ministerio de Xustiza palestino. «Aínda que as conversas coa Autoridade Palestina sobre este tema foron construtivas, non levaron ao resultado desexado e, polo tanto, os Países Baixos non contribuirán máis aos salarios no sector da xustiza», informou o Goberno nun comunicado. Con todo, o país mantén a colaboración a través das canles da Unión Europea na axuda ao desenvolvemento da economía de Palestina e ás refuxiadas e aos refuxiados. Polo de agora. 20 mil euros anuais desde Galiza No que se refire ao Estado español, segundo informa o Ministerio de Asuntos Exteriores, o V Plan Director da Cooperación Española (2018-2021) inclúe Palestina como «País de Asociación de Renda Media na rexión do Magreb e Oriente Medio». «O obxectivo global da Cooperación Española é a consecución dun Estado palestino viábel e democrático nunha rexión pacificada», informa o ministerio. Pola súa banda, a Xunta de Galiza asina anualmente desde 2010 un convenio de colaboración coa Axencia das Nacións Unidas para as Refuxiadas e Refuxiados Palestinos (UNRWA), onde nos últimos anos se comprometeu a unha achega económica de 20 mil euros. Nos convenios asinados, a Xunta mostra a súa «solidariedade coa poboación refuxiada de Palestina, a cal vive baixo dramáticas condicións, moita desta lonxe dos seus fogares, en campamentos», alén de «apoiar aquelas iniciativas a prol da paz que se leven a cabo na rexión, co obxectivo de buscar unha solución pacífica ao problema dos refuxiados de Palestina baixo a Resolución 194 da Asemblea Xeral das Nacións Unidas». Parálíse política A imputación do primeiro ministro de Israel, Benjamin Netanyahu, por graves delitos de corrupción complica aínda máis a situación política do país, que se encamiña cara ás terceiras eleccións en menos dun ano. Netanyahu, acusado a pasada quinta feira polo fiscal xeral de suborno, fraude e abuso de confianza en tres casos en curso -coñecidos como os casos 1.000, 2.000 e 4.000-, en principio, non está obrigado a dimitir porque aínda non hai condena firme contra el. Con todo a acusación fai case imposíbel a formación de Goberno no prazo estabelecido de tres semanas, que comezou a contar esta mesma pasada quinta feira, despois do cal se convocarían os novos comicios. A acusación sostén que Netanyahu fixo favores a Shaul Elovitch, o magnate propietario do portal de noticias Walla!, en troques de que cubrise favorabelmente novas sobre el e a súa familia. «Golpe de Estado» Netanyahu, nunha intervención televisada desde a súa residencia oficial, rexeitou todas as acusacións, que cualificou de «falsas» e «motivadas politicamente», e asegurou que non dimitiría. «O que está a acontecer aquí é un intento de levar a cabo un golpe de Estado contra o primeiro ministro», advertiu, e asegurou que «o obxectivo foi a expulsión da dereita do Goberno».


Summary: Xesús Fraga vén de gañar o Premio Nacional de Narrativa coa súa novela Virtudes (e misterios). A obra, tamén galardoada co Premio Blanco Amor de Novela Longa, conta a historia da emigración galega na segunda metade do século XX a través da familia do escritor. Fraga comezou a escribir a novela hai máis de 10 anos, pero a historia recollida nas súas páxinas está gravada a lume na memoria e na pel de mulleres que, como a súa avoa Virtudes, sacaron adiante as súas familias cando a longa noite de pedra sumiu a Galiza nun dos episodios máis escuros.

Cales son os misterios aos que se refire no título da súa novela? A figura que máis elocuentemente encarna eses misterios, presentes no libro, é a figura do meu avó. Chamábase Marcelino, e despois de emigrar a Venezuela pasaron cincuenta anos sen que tivésemos ningunha noticia del. Os misterios son os que trae precisamente a súa ausencia. Pensar en porque marchou, cal foi a causa do seu abandono, que factores levaron a que se perdese o contacto... cando un medra sen figuras referenciais como un avó, sempre existe unha sensación de baleiro e unha serie de preguntas sen resposta que, por moito que un as formule e trate de pescudar información, sempre deixan incógnitas sen resolver. Penso que todos temos eses misterios nas nosas vidas que por moito que nos esforcemos sempre nos acompañarán. Xurdiron novos misterios e novos interrogantes a medida que escribía a historia? Si, porque todo proceso de escritura é un proceso de transformación. Partes dun punto para chegar a outro, levas contigo un mapa para orientarte, pero o camiño que percorres está cheo de persoas, paisaxes, memorias... cun gran poder transformador. Descobres algo que achega nova información, abre novas perspectivas nas que pór a lente, pero tamén trae novos enigmas consigo. Un deles é confrontar a memoria persoal coa memoria dos demais. Iso vese na novela en episodios compartidos con outras persoas nos que cada un recorda feitos diferentes e pon o acento nun enfoque distinto. O interesante dese contraste de memorias e de lembranzas é ver como afrontamos o noso pasado de xeitos tan distintos. Eses segredos que un revela pouco a pouco, a medida que pescuda e escribe, incorpóranse á obra. O feito de pór escrito as palabras e os pensamentos tamén é un xeito de preguntarse a un mesmo cuestións que ás veces tampouco teñen resposta. O seu avó emigrou a Venezuela e ao pouco tempo deixou de contactar coa súa avoa, Virtudes. Vostede dixo nunha entrevista que coa novela non pretendía xulgar o porqué, pero si entender os seus motivos. Chegou a algunha conclusión? Trato de entender e de avaliar cales foron esas circunstancias porque influíron de forma decisiva en tres xeracións da familia. Na da miña avoa, porque se viu obrigada a emigrar a Londres para poder traballar; a miña nai e as miñas tías víronse abandonadas polo meu pai e quedaron na Galiza mentres Virtudes emigraba; e a miña propia vida, porque eu nacín en Londres debido a que meus pais tamén se mudaron a Londres. Toda esa historia é resultado desa cadea de accións e de omisións que arrancan coa marcha do meu avó. Penso que ás veces podemos ser inxustos se xulgamos os actos do pasado desde unha perspectiva presente e sen estar alí. Sen saber como reaccionaríamos nós nunha situación semellante. É certo que a marcha do meu avó provocou un trauma nas tres xeracións da familia, pero non por iso a novela trataba xulgalo e condenalo, senón que busca entender tanto as circunstancias que o levaron a tomar esas decisións como a influencia que tivo nas nosas vidas. Pódese dicir que a novela é unha conclusión en si mesma. Quédame un pouso de melancolía porque nin as páxinas escritas nin os esforzos para comprender serviron para entender de todo esas vicisitudes. Quedará como un fascinante enigma do corazón humano e da literatura. Despois de que o seu avó marchara, a súa avoa foi quen tivo que sacar adiante á familia e a si mesma. Pensa que ela tiña a consciencia de como ese feito marcou o seu carácter? Penso que a súa decisión de emigrar xurdiu da desesperación e da necesidade. Ela tiña tres fillas e unha nai viúva coas que vivía de aluguer, e o medo a poder perder o teito levouna a marchar a Londres. A propia decisión de ir a Inglaterra naceu froito da casualidade. Cruzouse no seu camiño cunha veciña que xa levaba alí un tempo e que lle falou ben do lugar e que se ofreceu a axudala a desenvolverse nun mundo que para ela era completamente descoñecido. Se esa muller tivera emigrado a Suíza no canto de a Inglaterra, é probábel que toda a historia da miña avoa fose totalmente distinta. A necesidade fíxolle tomar a decisión que máis axeitada lle pareceu nese momento. Non creo que ela reflexionase neses termos sobre o que era a súa vida e como lle afectaran os actos do meu avó. Ela viviu durante moitos anos en Inglaterra e asumiu como natural o seu día a día e o seu destino. O que si tiña era a intuición de que todas as melloras materiais que conseguiu para as súas fillas e netos compensaron todo o seu sacrificio e a dor de estar lonxe da familia. Ela puido axudar aquí na Galiza e ao mesmo tempo comprar un piso ao que poder chamar fogar. Son consciente de que os fillos e netos da emigración temos moito que agradecer a esas persoas que se sacrificaron por nós. Cómpre non esquecer o papel que desenvolveron en contextos moi difíciles, tanto económicos como emocionais. Na novela explica que a súa avoa era coñecida en Inglaterra como Virtudes ou Betty segundo o contexto. A pesar desa dualidade, Betty era a mesma persoa que Virtudes? Penso que en esencia si. Nós non temos unha única identidade inamovíbel, senón que estamos cosidos de retallos de moitas vivencias. Todo iso conta cunha capacidade transformadora que nos moldea. Somos moito máis fluídos do que moitas veces se nos quere facer pensar. Grazas a nosa gran capacidade de adaptación e de intuición, un pode comportarse de xeitos moi distintos no seu traballo, coa súa familia, coas amizades... Que a miña avoa mostrara unha cara da súa personalidade nun lugar e outra cara distinta noutros contextos non implica que fosen identidades que estivesen en conflito, senón que convivían de xeito natural nela. Virtudes era unha única persoa que actuaba en cada situación do xeito que ela consideraba mellor. O feito de que moitas emigrantes cambian o seu nome no momento de chegar ao lugar de destino para facer máis sinxela a adaptación é a mostra máis evidente daquilo que dicía Álvaro Cunqueiro de que non somos xente dunha soa palabra, temos moitas palabras na nosa vida. A emigración da súa avoa fixo que tanto a súa nai como vostede creceran e viviran a cabalo entre dúas culturas diferentes. Serviulles para entender mellor as vicisitudes polas que pasou a súa avoa? No meu caso, o feito de nacer e vivir os primeiros anos da miña vida en Londres fixo que todo fose natural e todo encaixase. Era a paisaxe da miña infancia, e non cuestionas que haxa nada extraordinario niso. Cando viñemos para Galiza, comezaron a producirse desaxustes importantes en como eu medrara e percibira o mundo até entón e en como iso non tiña un encaixe sinxelo nesa nova realidade. Cando madurei, comecei a entender o extraordinario das pequenas cousas. Para min o inglés é a miña lingua natural, pero comecei a pensar na miña avoa, que chegou a Londres con trinta e tantos anos, que deixara a escola con trece anos para pórse a traballar e levar cartos a casa, e decateime de todo o esforzo que supuxo para xente como ela. Londres é unha cidade tan fascinante, con moitísima historia e moitas oportunidades laborais e vitais, que un pode dar por feito que para todo o mundo e moi sinxelo. Pero a miña avoa é o reflexo das diferenzas tan grandes que existían entre dous países como Inglaterra e Galiza nos anos sesenta. O contraste para ela tivo que ser moi grande, e entender como traballou polo seu encaixe en Londres é algo que me resulta admirábel. Nalgunha ocasión vostede comentou que a súa avoa e a súa nai "tiñan claro que a emigración era unha ventá aberta ao enriquecemento persoal moito máis que ao económico". Que querían dicir? A emigración permitiulle a miña avoa desenvolver o rol de cabeza de familia e de fornecedora dos recursos económicos e materiais para a súa nai e as súas fillas. Permitiulle viaxar a un país cunhas facilidades e unhas posibilidades que puido aproveitar para mellorar a vida de todos nós. Penso nos primeiros edredóns, por exemplo, que aquí era algo que case non se vía, e que ela nos enviaba desde Londres. No caso de miña nai, as oportunidades que lle brindou emigrar a Londres están máis presentes no ámbito laboral. Cando aprendeu o inglés, decatouse de que lle abría as portas a un mundo novo. O coñecemento da lingua permitiulle retomar a súa vocación frustrada de ser mestra. Fora o seu soño cando era crianza, pero como a súa nai, tivo que deixar a escola con catorce anos para pórse a traballar. Por iso o inglés foi unha ferramenta para ela, xa que lle permitiu dar clases de inglés en Betanzos a súa volta. Ademais, a miña nai tamén aproveitou a oportunidade de vivir en Londres para realizarse culturalmente. Visitou monumentos, bibliotecas, museos... que lle permitiron fornecerse gratuitamente dunha bagaxe cultural moi profunda. Virtudes (e misterios) conta a historia da súa familia, mais léndoa, semella que está a contar a historia dunha gran parte das familias do noso país. Pensa igual? É algo que non formaba parte dos meus plans conscientes. Non pensei en pórme a escribir unha novela que recollese os cambios sociais no país nos últimos cincuenta anos. A miña intención era escribir a historia da miña familia, entender as circunstancias que a levaron a ser como é. O que pasa é que unha vez se publicou a novela e comecei a recibir as reaccións das persoas que leron o libro, vin que a través da experiencia persoal da nosa familia puiden conectar coas lembranzas e experiencias de persoas descoñecidas. Iso é algo marabilloso e di moito da literatura como medio para entendernos a nós como persoas e tamén como colectividade. Esa conexión que se establece a través do relato é do que eu máis satisfeito me sinto como escritor. Hoxe en día, a emigración segue a ser un dos principais problemas da Galiza. Unha emigración distinta, que afecta á mocidade cunha gran preparación profesional. Que consello lle daría a toda esa mocidade que hoxe se ve forzada a marchar para poder traballar do seu? Non son un experto do fenómeno migratorio nin un sociólogo. Como escritor que, por unha cuestión biográfica, ten a súa vida atravesada pola migración, penso que teño o deber de escribir sobre iso. Nese sentido, as experiencias de cada persoa son tan individuais e tan únicas que é como explica o refrán, "cada un fala da feira como lle vai nela". Se alguén marcha porque quere ampliar os seus horizontes, porque lle ofrecen un posto de traballo e acepta gustoso paréceme fantástico. Mais cando o panorama é desolador, estás condenado á precariedade e a non levar unha vida plena, seméllame que aí a emigración pasa a converterse nun verdadeiro drama. Penso que hai que tratar de non deixar pasar as oportunidades, tanto no sentido material como no anímico. Acumular toda esa bagaxe que che dá convivir con outras paisaxes, outras luces. Galiza como país debe tratar de intentar que toda esa bagaxe teña un retorno positivo en nós como sociedade. Do mesmo xeito que os inmigrantes de antano contribuían ao desenvolvemento económico dos seus lugares de orixe enviando cartos, deberíamos pensar cales son hoxe en día os equivalentes para proseguir coa transferencia de coñecemento e de experiencias que implica a emigración. Vostede trata o tema da emigración coa súa avoa e a súa nai como protagonistas. Está invisibilizado o papel da muller na historia da emigración na Galiza? Os motores do libro son a miña avoa e a miña nai porque elas tamén foron da nosa familia. Elas contribuíron decisivamente para o noso relato e a nosa historia. Era obrigado que eu lles concedese ese papel protagonista no meu libro. Penso que houbo un cambio de paradigma no papel da muller na emigración, e ese papel non acadou aínda o seu retrato literario en toda a súa complexidade. Existe unha evidente falta de recoñecemento ás achegas da muller, non só na emigración senón en toda a historia en xeral. Nos últimos anos déronse pasos importantes, pero non podemos esquecer que aínda existe esa desigualdade e temos que traballar en conxunto para remediala. Temos a sorte de que cada vez hai unha maior incorporación de voces femininas á literatura galega que achegan unha nova visión e unha nova linguaxe sobre moitos temas, entre eles a emigración. Non é casual que nos últimos meses autoras como Eva Moreda, María Alonso, Ana R. Figueiredo... que tamén viviron a experiencia da emigración, estean a falar desde a súa perspectiva feminina e feminista deste fenómeno. Vostede explicou varias veces que o proceso de escribir a novela prolongouse durante 12 anos. Que lle faltou durante todo ese tempo para poder dala por rematada? Durante moito tempo, o que máis botei en falta foi ter tempo. Como xornalista, tiña unha xornada laboral moi absorbente, que imposibilita que o traballo saia da cabeza. Entre o traballo e a vida familiar tiña poucos ocos para centrarme en escribir o libro. Non en tanto, non deixaba de ser una escusa que agochaba o meu medo a non ter a capacidade como escritor para contar a historia da miña familia como eu quería contala e non estar a súa altura. Despois de levar varios anos así, ao meu pai detectáronlle un tumor cerebral, e seis meses despois faleceu. A dor de perder a meu pai e da súa ausencia sumouse á magoa de que el non puidese ver o libro, nin sequera como borrador. El é unha parte moi importante da novela, porque a súa gran capacidade de memoria forneceume de moitos recordos e moitas experiencias nas que estivo presente. Semella que a publicación de Virtudes (e misterios) supuxo un punto de inflexión na súa vida. Como se sente agora que a historia da súa familia xa está en papel? Foi un alivio dar por pechada a escrita da historia, unha especie de desafogo. Todos na vida temos unha serie de misións, e unha das miñas era esta. Agora podo dicir que xa está completada. Levoume moitos anos cumprir este obxectivo pero por fin o conseguín. Unha vez publicado o libro, na miña familia tivo unha incidencia feliz. Axudou moito a miña nai na ausencia do meu pai, por exemplo. Ver impresa a historia dos teus devanceiros é un recoñecemento para todo o seu sacrificio. Facelo ademais coa maior das ambicións literarias tivo un efecto reconfortante. O feito de que haxa persoas que proxectan as súas experiencias a través do relato da nosa familia é tamén moi satisfactorio e moi gratificante como autor.


Summary: A Consellaría de Infraestruturas reitera a "voluntariedade" de unirse ao programa, que, a expensas de coñecerse a súa redacción definitiva, recibiu críticas tanto do PSdeG como do BNG tras facerse público o Anteproxecto.

Despois das críticas desatadas desde que a Xunta presentou o primeiro Anteproxecto de lei de mellora da xestión do ciclo integral da auga, o Consello de Goberno deu finalmente luz verde ao proxecto a quinta feira, polo que chegará nos vindeiros días ao Parlamento. Para debullar os detalles do texto, a conselleira de Infraestruturas e Mobilidade, Ethel Vázquez, xunta o secretario xeral técnico da Consellaría, Joaquín Macho, e o xerente de Augas da Galiza, Gonzalo Mosqueira, explicou esta sexta feira en rolda de prensa a súa intención de que a norma -de ser aprobada no lexislativo- permita avanzar cara a unha xestión profesional do abastecemento, saneamento e depuración da auga. Segundo sostivo, se un Concello quere encomendar a xestión destes servizos a Augas da Galiza, levarase a cabo unha auditoría da situación da rede hídrica, que determinará en primeiro lugar se é preciso impulsar obras. Neste caso, a Xunta asumirá un terzo do custo das obras, outro terzo correrá a conta dos municipios, e a última parte procederá doutras Administracións con programas que permitan sufragalos. Vázquez sinalou que, no momento no que Augas da Galiza asuma a xestión dun dos servizos municipais do ciclo da auga a petición dos Concellos, aplicará as mesmas tarifas en todas as localidades. Asemade, apuntou que non se aplicarán novas tarifas, optándose por reordenar as existentes. Neste sentido, tras aprobarse a norma, o presidente galego, Alberto Núñez Feixoo, reiterou que "en ningún caso imos crear unha soa taxa", e que serán os Concellos os "que concreten as taxas" que repercutirán á cidadanía pola xestión. A conselleira xustificou a norma en que hai vilas do país con fugas que afectan ao 40% da auga que circula pola rede, mentres que esta xestión agrupada das infraestruturas permitirá un aforro do 10% na xestión, reivindicou. Tanto Feixoo como Vázquez fixeron moito énfase na "voluntariedade" para os Concellos á hora de sumarse a esta iniciativa. "Voluntario mais resulta que na idea inicial non era voluntario", destacou o voceiro parlamentar do Partido dos Socialistas de Galicia, Luis Álvarez, que prefire agardar a que o texto chegue ao Parlamento para efectuar valoracións unha vez constaten se a Xunta aceptou as emendas das entidades locais despois dunha "resposta moi forte" tras a presentación do primeiro Anteproxecto, ao tratar "de imporlles unha serie de obrigas de forma unilateral". "As présas non son boas", resolve o alcalde de San Sadurniño, Secundino García (Bloque Nacionalista Galego), que critica a falta de consenso da norma "pola falta de vontade" do PP, e defende, a expensas de coñecer o texto final, que ou a redacción orixinal "se reformou substancialmente", ou a forza nacionalista non a vai apoiar. Paralelamente, alerta da suba dos prezos aos usuarios como aconteceu coa Lei de Augas, malia que daquela o PP tamén reiterara que isto non incidiría na factura final. Un texto con "mero afán de recadar" Unha vez que saíu á luz pública a primeira proposta da Xunta, a líder da oposición e voceira nacional do BNG, Ana Pontón, definiu o Anteproxecto como de "mero afán de recadar", mentres as eléctricas "fan caixa", advertindo de que podería triplicar os prezos da auga. Pola súa parte, o daquela líder do PSdeG, Gonzalo Caballero, acusou o PP de "intentar pór deberes unilateralmente ao municipalismo daquilo que a Xunta ten a obriga de facer pero non fai".


Summary: A Marcha Mundial e diferentes colectivos denuncian as multas

Case dous meses despois das celebracións polo Día da Patria Galega en Santiago, asociacións que como cada ano distribuían voandeiras e outros elementos divulgativos desde os seus postos de reparto e venda de material na Alameda de Santiago, están a recibir sancións. Durante os preparativos da manifestación do 25 de xullo das diferentes organizacións que parten da Alameda, a policía local de Compostela identificou persoas e colectivos que participaban no labor de divulgación do traballo asociativo, algo que forma parte do ambiente previo á marcha e que se realiza todos os anos pola gran receptividade e implicación das persoas asistentes. O 'comunismo galego unido' reivindica en Compostela a loita "organizada e unitaria" Porén, están a chegar sancións individuais por 601 euros a colectivos como o Proxecto Estreleira ou a Marcha Mundial das Mulleres na Galiza, logo da denuncia efectuada pola Policía local de Santiago coa aplicación da Lei Mordaza, ante a Subdelegación do Goberno español na Galiza. Están a chegar sancións individuais por 601 euros a colectivos como o Proxecto Estreleira ou a Marcha Mundial das Mulleres na Galiza Polo de agora non se coñece o alcance destas multas, nin se se sancionarán todos os colectivos participantes ou non. Porén, esta semana as asociacións prexudicadas reuníronse para presentar alegacións conxuntas ante esta situación. 'Gañarmos o futuro': así foi a manifestación do Día da Patria Galega convocada polo BNG Neste contexto, o BNG asegurou onte nun comunicado de prensa que preguntará no pleno municipal por estas sancións, pois considéranas "un feito insólito e un contrasentido" e que se podería entender como "un atentado contra os dereitos fundamentais de manifestación e de asociación". Poden multarte por non tratar de 'vostede' un axente de Policía? Isto é o que di a 'Lei mordaza' Ademais, a formación política indicou que "tamén se procedeu a identificar, por parte de estamentos policiais, persoas con simboloxía nacionalista na Cidade histórica na xornada previa ao Día da Patria". "Identificáronse persoas con simboloxía nacionalista en Santiago de Compostela" Así o indicou onte a portavoz municipal do BNG en Santiago de Compostela, Goretti Sanmartín, quen trasladou a solidariedade aos colectivos participantes no Día da Patria.


Xosé González Martínez é unha figura importante na historia recente deste país. Nos seus anos mozos, na militancia clandestina, cando participou na creación da Unión do Pobo Galego (UPG), era coñecido como Pepiño de Teis, pois foi nese barrio vigués onde naceu hai sesenta e seis anos. Os que o coñecemos máis tarde chamámoslle Pepe de Redondela, pola súa longa vinculación laboral con ese concello do sur de Galicia. Agora que lle chega o momento da xubilación cómpre facer un recoñecemento público dos seus méritos e do seu traballo. Nas últimas décadas fixo unha labor de gran trascendencia para "galeguizar Galicia", en defensa da cultura e da lingua propia Non podo falar do papel que xogou nos anos clandestinos, cando foi un protagonista importante do renacemento político do nacionalismo galego, pois descoñezo os detalles. El tampouco conta moito dese tempo aínda que teño a certeza que podería escribir unha memorias con moita substancia. El verá cando se pon á tarefa, se así o considera. Mais nas últimas décadas fixo unha labor de gran trascendencia para "galeguizar Galicia", en defensa da cultura e da lingua propia. É o impulsor principal dun enramado de organizacións que aglutinan a centos de persoas arredor do compromiso con Galicia e co galego. Desde a creación da Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística en 1984 (que acollerá posteriormente a Irmandade Xurídica e a Irmandade Sanitaria), foron xurdindo iniciativas: a Fundación Lois Peña Novo, a Asociación Álvaro das Casas, o Foro Enrique Peinador, a Asociación de Amigos do Couto Mixto... É o máis parecido a un holding empresarial como o de Rumasa, que montou Ruíz Mateos para facerse multimillonario. Pero Pepe, en lugar de facer cartos, dedicou todo o seu esforzo a facer país, a potenciar a cultura e o idioma propio. Nestes últimos anos dedicou moito tempo e enerxía a potenciar o etiquetado de produtos en galego –como un elemento de identificación e prestixio-, a procurar a galeguización das numerosas orquestras que existen en Galicia -que arrastran tanto público polas romarías-, e a promover o uso do galego nos actos funerarios e nas lápidas dos cemiterios, pois resulta sorprendente a absoluta desgaleguización dos rituais que se realizan arredor da morte. Xosé González fixo nestas últimas décadas, e continúa a facer, un traballo de extraordinaria importancia para o país. Desde un segundo plano, sempre sen buscar o protagonismo, está detrás de numerosas iniciativas sociais, culturais e políticas de gran relevancia Xosé González fixo nestas últimas décadas, e continúa a facer, un traballo de extraordinaria importancia para o país. Desde un segundo plano, sempre sen buscar o protagonismo, está detrás de numerosas iniciativas sociais, culturais e políticas de gran relevancia. Hai unha idea, que comparto totalmente e que el recorda con reiteración: o porvir do país e do idioma non está na poesía, non está na literatura. Ou conseguimos que a lingua estea viva nos xulgados, nos hospitais, nas empresas, na rúa e nos patios de xogo, ou non terá futuro. A lingua ten que estar na vida cotiá e non ser só un elemento ritual dos actos políticos e dos xogos florais. Comecei a ter contacto máis intenso e frecuente con Pepe de Redondela en 2005, cando tiven a honra de recibir o premio Lois Peña Novo. Desde 2010 puxemos en marcha, con outros compañeiros, a Irmandade da Sanidade Galega (ISAGA), que pretende promover a utilización do galego no ámbito sanitario. Neste intre ISAGA conta con máis de trescentos irmandiños, persoas que se comprometen a usar o galego na vida e no exercicio da profesión. Hai dúas características que definen a personalidade de Pepe de Redondela: a coherencia e a perseveranza Hai dúas características que definen a personalidade de Pepe de Redondela: a coherencia e a perseveranza. Nos seus anos mozos asumiu un compromiso con Galicia que non abandonou en todo o seu periplo vital; con erros e acertos, que de todo haberá, a súa fidelidade foi sempre inquebrantable. E da súa perseveranza dan testemuña os numerosos proxectos que foi quen de impulsar e soster, nestes tempos tan difíciles. Dos seus anos de actividade clandestina quedoulle unha actitude de seriedade e distancia afectiva que non é real. Pepe é, ademais de todo o dito, un home afectuoso e sentimental, que vive con paixón o seu compromiso; un home leal e con elevado sentido da amizade. Recordando a Bertolt Brecht, podemos dicir que é un dos imprescindibles. "Hai homes que loitan un día e son bos. Hai outros que loitan un ano e son mellores. Están os que loitan moitos anos, e son moi bos. Pero hainos que loitan toda a vida: eses son os imprescindibles". (Bertolt Brecht) PD: Pepe de Redondela vai recibir unha homenaxe o 31 de marzo no Castelo de Soutomaior.


Pouco despois das nove e cuarto da noite do 24 de maio de 2012 o Telexornal da TVG interrompeu o seu ritmo habitual para conectar co salón nobre do Pazo de Raxoi, que a Presidencia da Xunta reserva para as súas recepcións máis solemnes. As cámaras da canle pública mostraron en directo ao presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, rubricando documentos co daquela director xeneral da petroleira estatal mexicana Pemex, Juan José Suárez Copell. Sete anos despois, un dos emblemas daquel acordo, o estaleiro vigués Barreras, acaba de solicitar o preconcurso de acredores.Os acordos solemnizados por Feijóo con Pemex no ano electoral de 2012 chegaron a roldar a vintena de barcos; finalmente a encarga de dous buques e a entrada no accionariado de Barreras foron as consecuencias máis tanxiblesO que acababan de asinar, dixo Feijóo no solpor daquel día no peor da crise, era "unha das mellores noticias de economía e emprego dos últimos tempos", unha "alianza estratéxica" para a construción de 14 remolcadores da man de estaleiros galegos, sete integramente en Galicia e outros tantos en colaboración con empresas mexicanas. O primeiro paso dun gran acordo que, de entrada, suporía "máis de 2,6 millóns de horas de traballo" e 2.500 empregos entre directos e indirectos", prometeu.Poucos meses despois, en setembro do mesmo ano, Feijóo bordeou a lei electoral para solemnizar os que foron presentados como dous primeiros encargos derivados do acordo. Dous floteis (barcos-hotel auxiliares das plataformas petroleiras), un para o estaleiro público Navantia e outro para o privado Barreras, cuxa maioría accionarial acabaría sendo comprada pola propia Pemex en 2013, como adiantou Praza.gal, mentres os barcos prometidos ascendían ata practicamente á vintena.Os problemas financeiros de Pemex aceleraron a retirada de promesas de Pemex mentres Feijóo matizaba que, en realidade, aqueles proxectos nunca dependeran da XuntaEn realidade, de todos aqueles anuncios grandilocuentes, que incluían tamén a instalación dunha base de Pemex no porto exterior da Coruña, só se concretaron dous pedidos de barcos, que acumularon fortes atrasos e problemas na súa posterior colocación no mercado. Mentres, outros dous estaleiros galegos -Freire e Armón- participaron con contratos de deseño e compoñentes para outros buques construídos en México. Foron encargos relevantes nun momento de forte crise do sector, pero cun peso moi inferior ao dos anuncios oficiais da Xunta. Os problemas financeiros de Pemex aceleraron a retirada de promesas mentres Feijóo matizaba que, en realidade, aqueles proxectos que anunciara ao vivo pola TVG nunca dependeran do Goberno galego.Paralelamente, o novo executivo mexicano, encabezado por Andrés López Obrador, sinalaba por corrupción a algúns dos protagonistas das fotografías de Feijóo con Pemex para solemnizar os devanditos anuncios. Un deles, Emilio Lozoya, alto directivo da compañía ata 2016, é acusado pola Fiscalía do país americano por delitos como branqueo de capitais no marco da aprobación da compra, por parte de Pemex, de plantas de fertilizantes que, segundo as acusacións, foron adquiridas por grandes sumas de diñeiro malia estaren practicamente crebadas. Desde hai meses Lozoya, con quen Feijóo e o conselleiro Francisco Conde chegaron a reunirse en México en 2014, está "prófugo da xustiza", segundo as autoridades dese país.A Xunta valora participar no rescate de BarrerasParadoxalmente, a Xunta volve aparecer na escena dos negocios de Pemex en Galicia para valorar intervir no rescate do estaleiro privado Barreras, que a estatal mexicana comprou nos seus anos de bonanza, cando a compañía viguesa levaba case dous anos sen un contrato e saía dun concurso de acredores. Agora a compañía estatal azteca prepara a súa marcha, aínda que antes destituíu á cúpula do estaleiro empezando polo seu presidente, García Costas.A compañía hostaleira internacional The Ritz-Carlton ten un cruceiro de luxo construíndose en Vigo cuxos sobrecustos abocaron a Barreras ao preconcurso de acredores mentres Pemex prepara a súa saídaBarreras ten ante si unha importante crise e desexa unha operación de rescate que non descarta a Xunta pero que planea a compañía hostaleira internacional The Ritz-Carlton, que ten un cruceiro de luxo construíndose en Vigo e varios pedidos máis pendentes. O sobrecusto xerado pola construción deste barco para a división navieira da empresa hostaleira abocou a Barreras ao preconcurso de acredores, que solicitou formalmente no xulgado esta semana a modo de medida deprotección. O desfasamento, sobre os 240 millóns do contrato, supera os 100 millóns; a débeda no pago a provedores e equipos sitúase en 20 millóns.Polo momento, a compañía de cruceiros xa informou de que a estrea do barco que constrúe Barreras é adiada ata xuño cando a previsión inicial era que comezase a navegar a principios de febreiro. Ademais, tampouco nega a súa intención de ficar en Barreras. A cuestión agora é saber cal será esa solución para un estaleiro aínda participado ao 51% por Pemex . A mexicana parece disposta a desfacerse sen moitas trabas do negocio ao que chegou en Galicia da man daquel acordo apadriñado por Feijóo entre a Xunta e a petroleira estatal mexicana.Polo momento, en virtude do preconcurso solicitado, a empresa ten catro meses para negociar cos acredores e, en caso de non logralo, veríase abocada ao concurso e á suspensión de pagos. Non sería novo para o histórico estaleiro vigués, que pasou xa por un concurso en 2012, afogado pola crise, as consecuencias do tax lease e as millonarias débedas.