Summary: Imaxes fantasmagóricas do tempo detido, dunha paisaxe de baluto que atopa na Galiza, como cara máis amábel do deterioro do patrimonio ou do despoboamento do rural, un fértil substrato para a beleza na ruína. A exploración urbana é unha práctica cuxa manifestación máis visíbel atopamos hoxe en Instagram, a través de fotografías das incursións dos seus adeptos e adeptas en espazos abandonados, con frecuencia rachando a legalidade. Mais estas agochan unha actividade con motivacións diversas, desde a conexión coas habitantes do pasado até a experiencia máis estética.

Se no seu particular concurso para atopar o obxecto do século XX Gérard Wajman descartaba a ruína en favor dunha destrución sen rastro, nun tempo que desafiaba a memoria, esta reclama aínda o seu protagonismo nas cambiantes estéticas contemporáneas, como resultado de procesos moi diversos. Un bo exemplo atopámolo no urbex, unha auténtica fascinación polo patrimonio de baluto, cada vez máis abundante. Como resultado, as instantáneas fan honra ao senso máis literal da mortalla fotográfica, a súa condena simultánea de presenza e ausencia, en espazos que representan a terra baleirada, o tempo que foi e ficou dalgunha maneira suspendido. A palabra urbex é unha contracción de dúas voces inglesas: urban exploration, é dicir, exploración urbana. A práctica baséase en investigar lugares abandonados e normalmente documentalo, quer con fotografías quer con vídeos. No mundo dominante das redes sociais isto tradúcese hoxe en diferentes formatos, desde canles de YouTube con vídeos das diferentes expedicións até contas en Instagram e outras páxinas, ou tamén algún blog que sobrevive a obsolescencia do medio. Mesmo existen plataformas virtuais específicas que serven de punto de encontro para exploradoras e exploradores, que atopan unha vía de contacto para as súas saídas. Andrés Suárez, o nome tras urbex_glz, comezou hai relativamente pouco neste universo. Sinala a curiosidade como o motivo principal que o arrastrou a "ver eses lugares abandonados e buscarlle resposta a preguntas como 'para que se utilizaron?', 'quen viviu ou traballou alí?' ou 'a razón pola que se abandonaron'. Ademais tamén me gusta imaxinar como era antes", engade. A súa primeira experiencia foi cun hotel da súa vila que levaba seis ou sete anos fechado. A través dun amigo descubriu que estaba aberto e puido volver entrar. Desta experiencia iniciática confesa que se arrepinte de non ter tirado fotografías. Segundo relata, foi chocante como todo o que alí había semellaba agardar polos seguintes hóspedes. Até os vasos do baño envoltos no plástico! Martín R. Diz tamén sinala a curiosidade como o principal detonante dunha amálgama de circunstancias que o levaron a interesarse polo urbex. Sempre lle gustou a historia, algo que para el conecta directamente con este pasatempo. Ao principio era de brincadeira. Lembra que a primeira vez que entrou nun edificio abandonado foi de adolescente, en 2014, entre o latexo da adrenalina e o arrouto algo infantil da rebeldía. Porén, a explorar de maneira máis "seria" comezou en 2017. Tiña un grupo de amigos aos que lles chamaba a atención entrar en sitios abandonados. O primeiro foi en Vigo, a fábrica de Santa Clara. "Desde ese día empecei a investigar a historia do lugar" e quedou fascinado porque unha das maiores empresas de porcelana da época a nivel europeo rematase así. O afán por coñecer o pasado dos edificios iría medrando e levaríao, a partir de 2018, a moverse de maneira fluída polo territorio galego na procura dos relatos que moran no interior destas construcións esquecidas. Diz insiste en que "desde o comezo da humanidade estivemos rodeados de edificios que evolucionaron igual que as persoas" e son reflexo, como arquitectura, das distintas sociedades, de como nos mesturamos, das nosas ideas. Adoptaron co paso dos anos distintos usos, ou quedaron no abandono. "Ao longo da Galiza, hai sitios que foron relegados ao esquecemento, que ficaron marxinados, nos que non exista xa vida humana", comenta Diz. A fotógrafa Elena Saura Ramos -que forneceu boa parte das imaxes da reportaxe en papel- afirma que "aínda que o nome e a moda sexan recentes, o urbex é unha actividade moi antiga e transversal a todas as civilizacións, e que creo que está conectada co que somos dunha maneira moi primaria". Para ela todos temos "dentro algo de urban explorer". No seu caso, esta inquedanza vén da infancia: "Desde sempre acompañaba o meu pai na contorna de Ferrolterra, onde os restos arquitectónicos abandonados proliferan: desde espectaculares ruínas militares como os túneles, cuarteis e baterías da costa, até os restos románicos de mosteiros e igrexas como o de San Xoán de Caaveiro, na Capela, (cando nos 80 e 90 estaba aínda completamente abandonado)". Mais foi ao comezar os estudos de Historia da Arte e apaixonarse pola fotografía de forma máis consciente cando se deu conta do "pracer especial" que obtiña combinando "a exploración de contornas abandonadas e a fotografía". "Agora fágoo frecuentemente e case como terapia", confesa. Tempus fugit "Os sitios abandonados son unha máquina do tempo", declara Diz, "eu viaxo ao pasado ao entrar nunha casa onde o tempo se detivo en 1981, ves o calendario na cociña e ficas abraiado". Este mozo persegue especialmente conectar "coas vidas que habitaron un sitio". Por iso lle encantan as vivendas. "Os colexios ou hoteis non me transmiten tanto", comenta. "Moitas veces cheguei a encariñarme con xente que non coñezo, que pode estar morta desde hai décadas", engade. Por iso sente o urbex como algo fermoso e triste ao mesmo tempo. Porque eses espazos, máis que catro paredes, son "un fogar". "Entras nun cuarto e é un espazo tan íntimo... Cantas veces choraría unha persoa alí? Cantas quedaría até tarde lendo o seu libro favorito? E de súpeto estás aí e reina o silencio", transmite Diz. Para el, todo isto emparenta coa tópica do tempus fugit, o inexorábel correr do reloxo, no que todo perece. Do que Suárez máis gosta tamén vai nesta liña, é "a primeira vez que vou a un lugar e véñenseme á cabeza todas as preguntas" sobre o que alí aconteceu. "Ademais da emoción de pasear por sitios que é posíbel que non visite ninguén desde hai anos", acrecenta. "Durante a exploración estás exposto a unha estética sublime, a un sentido do tempo suspendido que xera unha sensación de liberdade e a espazos liminais que te levan a explorar as marxes do contorno, da sociabilidade e mesmo a conceptos filosóficos. É á vez unha actividade de 'supervivencia' e de experiencia estética", considera Saura. A natureza reconquista o espazo Non só se abandonan vivendas, senón múltiplas construcións como hoteis, restaurantes, centros culturais, colexios, cinemas e teatros… Neste tipo de sitios xa non hai vida humana, "a natureza e o inevitábel paso do tempo crean unha atmosfera de deterioro, substituíndo os seres humanos por insectos, a calor polo frío, os recordos polo esquecemento", declara Diz. O verde come o terreo, sube polas paredes, reconquista o que outrora foi seu. Os lares teñen "novos hóspedes, podes atopar de todo: arañas, vermes, cascudas...". "Sei que os edificios non poden morrer, pero o que os fai ser o que son, que os humanos os habitemos, séntese moitísimo. Cando un lugar queda abandonado é como se lle quitases a alma", reflexiona. A escena galega "Na Galiza hai moitos exploradores urbanos", comenta Diz, aínda que se distancia do modus operandi dalgúns deles. "Eu busco o lado máis humano, mentres hai quen recorre a estes lugares para facer vídeos ou fotografías e non os coidan, non lles interesa a historia. Un sitio abandonado é bastante morboso, á xente chámalle a atención, aprovéitase para buscar cousas paranormais...", explica con desagrado. "Agora a cousa está máis calmada. O urbex púxose de moda en 2018, pero iso xa pasou. Quedamos os que o facemos por gusto", opina Diz. Suárez non ten unha percepción xeral da situación na Galiza. "Sei de varias persoas ás que lles encanta o urbex, mesmo se teñen posto en contacto comigo para que comparta as súas fotos na miña conta urbex_glz ou para que lles dea consellos", explica. Entende que cada zona da Galiza destaca por unha tipoloxía diferente de espazos abandonados. Por exemplo, a área de Vigo salienta polos edificios industriais; a da Mariña, polos relacionados co mar, como as conserveiras, e o interior do país, polas casas, especialmente no ámbito rural. "Sen dúbida, Internet e as redes sociais déronlle un enorme impulso á fotografía urbex e penso que o renacer de correntes estéticas como o cyberpunk –Blade Runner 2049, Ghost in The Shell, Chernobyl ou os filmes de Tarkovsky– favoreceron que manifestacións estéticas que no pasado eran claramente underground agora sexan máis populares", opina Saura. Na Galiza "temos un patrimonio arquitectónico militar e industrial de luxo, creo que é un lugar marabilloso para este tipo de actividade". A comunidade é diversa e con intereses moi dispares. Saura fai urbex soa ou cunha ou dúas persoas como moito. Non frecuenta grupos e prefire non atopar ninguén cando explora. Aínda que ela non ten moita relación con outras persoas que se dediquen á actividade, considera que si existe unha comunidade e que é algo normal, "porque non é doado atopar algúns lugares e sobre todo é máis seguro visitalos en compaña". O mesmo confirma Diz: son habituais as agrupacións, "xogar coas persoas que fan o mesmo ca ti". "Eu teño a sorte de facelo cos meus amigos", conta, mentres outras persoas o fan con coñecidas. O vandalismo Saura concibe os lugares abandonados "como acumulacións de estratos". Os edificios nacen cunha función, máis tarde abandónanse, recupéranse de novo con outra función, logo ocúpanos, bombardéanos, vandalízanos, quéimanos… Observalos é case como facer estratigrafía arqueolóxica e isto é parte do seu atractivo", asegura. "Co boom do urbex, cando se puxo de moda, viviuse bastante vandalismo, a xente subía ou publicaba un sitio e á semana seguinte xa estaba desfeito", narra Diz. Para Suárez, hai unha vontade por preservar eses espazos intactos no que aos exploradores urbanos respecta, pero cre que "as Administracións deberían tamén pór algo da súa parte, xa sexa organizando visitas (así poderíanse evitar posíbeis accidentes, xa que esta práctica implica uns riscos), pondo vixilancia para evitar o vandalismo ou axudando á súa conservación sen influír no encanto dos espazos". "É moi difícil encontrar un lugar que non fose saqueado ou vandalizado", comenta Saura. En case todos hai materiais de valor que atraen os roubos e outros tipos de accións. Suárez conta como é habitual detectar a ausencia "de todos os metais que se poidan vender", así como "muros, portas e fiestras esnaquizadas". Porén, non todas as intervencións son vistas como negativas. Hai un elemento frecuente que pode ter até un valor artístico: os graffitis. "Para min, na maior parte dos casos, e salvo que se estean pintados enriba dun fresco renacentista, son enriquecedores", asegura Saura. Unha opinión de seguro polémica para moitas exploradoras e exploradores, pois a regra fundamental do urbex, igual que a das viaxes no tempo, é deixalo todo como estaba. Mais non por temor a alterar o curso do devir, senón para preservar a maxia do pasado para o resto. Código ético O urbex vai alén de fotografar espazos abandonados. Unha parte fundamental da aventura é a procura deses marcos de excepción e o compromiso coa súa conservación. As persoas que practican exploración urbana teñen unha ética propia. Suárez explica claramente que o urbex posúe "un código moral" que se resume nas seguintes regras: "non ser vistos (para evitar posíbeis conflitos), non roubar (xa que isto sería unha falta de respecto para o lugar e para futuros exploradores), non romper (pola mesma razón que a anterior) e non dar localizacións (para evitar que os vándalos os deterioren)". Así pois, todo semella resumirse nunha soa máxima: "Deixar todo intacto". "Dise que o urbex ten unha serie de normas", comenta Saura, "con bastante lóxica, pero que non deixa de ser unha invención contemporánea". Ela, que o fai desde sempre e non entrou "seguindo unha moda ou lendo a teoría na rede", non se guía por esas pautas senón polas súas propias.


Summary: Rajoy irá ao Parlamento, empurrado pola presión política á que se viu submetido no Parlamento e nos mercados, con informes do Deutsche Bank incluídos en que se falaba sobre a hipótese de "sacrificar" ao presidente do Goberno español.

Rajoy elixiu a comparecencia de imprensa co presidente rumanés para desvelar que si, que finalmente irá ao Parlamento para dar conta do escándalo desatado polo financiamento irregular do seu partido durante no mínimo dúas décadas (1990-2011). O presidente do Goberno español deixou entrever cal vai ser a súa estratexia: a de diluír a comparecencia específica sobre o asunto Bárcenas no medio de explicacións sobre o estado da economía española. Un informe do Deutsche Bank xogaba coa hipótese de "sacrificar" politicamente a Rajoy Rajoy -apoiado polos seus diarios amigos- quer vender a idea de que o Estado está a piques de saír da crise e de que o que el considera a estabilidade política é chave para rematar a faena. Nese sentido, tentará minimizar o escándalo que ten producido na opinión pública o coñecimento da forma en que se ten financiado o seu partido durante dúas décadas, o tempo de xestión de Luis Bárcenas ao fronte da tesourería do PP. Rajoy cede así a unha dupla presión, a exercida pola oposición na Cámara -coa espada de damocles da moción de censura arborada por Rubalcaba- e a feita polos mercados, con informes de distintos actores contrarios á forma en que o presidente do goberno estaba a xestionar esta treboada política, algúns deles tan relevantes como o do Deutsche Bank en que mesmo se especulaba coa hipótese da necesidade de "sacrificar" politicamente a Rajoy para solventar a situación (ao gosto dos mercados, por suposto). Minimizar o alcance da comparecencia -subsumila nunha especie de dación de contas xeral sobre o estado da cuestión económica- é o propósito evidente do aparato da Moncloa. Tanto, que Rajoy, que se caracteriza por medir cada palabra que pronuncia, referiuse de forma absolutamente oblicua ao motivo da comparecencia. "Falei onte co presidente do Congreso para presentar unha solicitude de comparecencia a finais deste mes ou principio do próximo, sobre a situación económica e política", dixo. O cerne da cuestión é a evidencia de que o PP se financiou de xeito irregular, mafioso, durante no mínimo 2 décadas E logo engadiu: "Tamén falarei sobre a cuestión que lle preocupa", dixo en alusión ao xornalista que lle formulara a pergunta. "A cuestión" é o asunto Bárcenas, o nome que continúa a ser innomeábel na Moncloa. Mais o cerne da cuestión non é se Bárcenas gravou ou non gravou conversas, se ten ou non máis apuntes contábeis dos que xa entregou ao xuíz Ruz, o cerne da cuestión é a evidencia de que o PP se financiou de xeito irregular, mafioso, durante 2 décadas, e que contrapartidas obtiveron a cambio os seus financiadores. Esas son as cuestións que Rajoy debería esclarecer na comparecencia.


Summary: Os conservadores teiman en que os demais grupos non presentaron ningunha proposta formal fronte ao seu recorte de escanos aínda que o BNG xa o fixo en maio, o PSdeG vén de facelo e AGE avanza que tamén o fará.

O pasado 22 de maio o BNG presentou unha proposición de reforma da lei de eleccións como alternativa á modificación electoral que o PP promove en solitario co obxectivo central de recortar o número de escanos do Parlamento. En decembro o secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, apostaba publicamente por crear unha comisión parlamentaria para realizar unha reforma "ampla" da norma electoral galega e este mércores rexistrábana formalmente na Cámara. Pola súa banda, AGE xa traballa na súa propia proposta para presentala en pouco tempo, segundo confirma o propio grupo. Ao tempo, os tres grupos xa manteñen contactos cara á conformación dunha "fronte común" para contrarrestar a tesoirada dun PP que teima en asegurar que dende a banda opositora non hai alternativa ningunha alén dunha "conversa privada tomando un café". A definición de conversa de café é a que a voceira dos conservadores, Paula Prado, lle adxudica á primeira xuntanza que os tres grupos da oposición mantiveron ao respecto a pasada semana. A popular insta a socialistas, Alternativa e Bloque a "deixarse de facer unha fronte anti PP" e "presenten un documento que se poida avaliar e sobre o que se poida achegar algunha cuestión". O PP, asegura, é "un partido serio" e por iso rexistrou a súa propia proposta, pero, asegura, non lle consta "por escrito" que os demais grupos formulasen as súas pola vía "competente", isto é, no Rexistro do Parlamento, como xa fixeron BNG e PSdeG e AGE di que tamén vai facer. Os populares teiman en que a oposición non presentou propostas concretas, aínda que si o fixo Neste contexto, mentres o PP obvia as propostas xa presentadas a súa voceira asegura estar aberta ao "máximo consenso", se ben os seus xefes de filas, Feijóo e Rueda, xa advirten dende hai semanas que non aceptarán acordo ningún se este non implica eliminar 14 escanos, aínda que toda a oposición reitera que está aberta a reducir soldos sen recortar deputados e deputadas. Esa posibilidade inclúese precisamente na iniciativa rexistrada este mércores polos socialistas, que ademais recupera unha das apostas de Feijóo na oposición: que as normas electorais galegas non poidan ser modificadas sen unha maioría reforzada. Unha comisión para a reforma A comisión proposta polo PSdeG non abordaría só o recorte de soldos ou deputados, senón que abordaría a reforma electoral contando non só coa achega dos grupos parlamentarios, senón tamén coa "contribución das institucións e dos axentes sociais máis importantes do país", así como de "diversos expertos que contribúan a lograr unha futura normativa máis útil e mellor", di a proposta rexistrada. A proposta socialista inclúe modificar os cartos que reciben os deputados e facer obrigatorios os debates electorais Entre os asuntos que os socialistas propoñen abordar está a "modificación do réxime de inexibilidades ou incompatibilidades", un "afondamento en cuestións relativas ao rexistro de intereses e actividades dos deputados e deputadas", a "rebaixa da porcentaxe mínima de votos para dar validez ás candidaturas", situada actualmente no 5%, a instauración de listas abertas, unha mingua na duración das campañas electorais ou "garantir" a presenza igualitaria de homes e mulleres nas candidaturas. Ademais, a reforma tocaría a "asignación de deputados e deputadas" por cada provincia e modificaría os prazos do escrutinio electoral para os residentes ausentes. Do mesmo xeito, a proposta do PSdeG avoga por que a comisión "reformule a conveniencia de determinados gastos subvencionables", isto é, dos cartos que recibe cada membro do Parlamento, e tamén por que a lei obrigue a "un número de debates electorais mínimos nos medios públicos de comunicación, preferentemente públicos", unha iniciativa que o PP tamén defendeu pero que non incluíu na súa proposta definitiva. Os conservadores, mentres, manteñen que non van "responder a teletipos".


Summary: Non é inimaxinábel que, no medio prazo, tamén a eutanasia pase a formar parte do noso catálogo de logros colectivos. Con todo, a temíbel capacidade de mobilización do bloque católico, que quedou patente nos casos do divorcio, do matrimonio entre persoas do mesmo sexo e do dereito ao aborto

Un dos aspectos do dereito que temos a que a nosa vida privada sexa respectada é o noso dereito a decidirmos de que maneira e en que momento debe finalizar a nosa vida, sempre que esteamos en condicións de formarmos libremente a nosa vontade e de actuarmos en consecuencia. Isto é o que determina o Tribunal Europeo dos Dereitos Humanos no seu veredicto do 20 de xaneiro de 2011, que resolve o asunto Haas contra Suíza. Por iso resulta irritante e por completo inadmisíbel que o Estado actúe como unha sorte de titor do cidadán cando este pretende pórlle fin á súa vida sen sufrimento e con apoio e acompañamento médico porque padece unha doenza incurábel que lle causa unha dor insoportábel e irremediábel. E por iso é unha boa nova o anuncio que fixo o PSOE en xuño de que vai presentar con Unidos Podemos unha proposta para despenalizar e regular a eutanasia. É unha boa nova que, porén, debe ser acollida con prudencia. En efecto, a traxectoria ideolóxica e programática do PSOE en materia de eutanasia non podería ser máis errática. Entre 2004 e 2017, o partido amosou interese, distanciouse, volveu interesarse e distanciouse outra vez. Agora, co acordo con Unidos Podemos, acaba de coller impulso para un novo movemento pendular. Poucos días antes, no mesmo mes de xuño, o relatorio do seu 39º congreso xa amosara a súa disposición a "legislar para el fin de la vida [,] porque hay que garantizar siempre la voluntad de la persona a la vez que el mejor modo de tránsito". Non é inimaxinábel que, no medio prazo, tamén a eutanasia pase a formar parte do noso catálogo de logros colectivos. Con todo, a temíbel capacidade de mobilización do bloque católico augura tempos difíciles para quen se atreva A necesidade de sometermos a unha análise crítica o relato canónico da transición política española lévanos a miúdo a esquecermos o moito que deu de si a breve historia da nosa democracia. Os cónxuxes xa poden divorciarse, o matrimonio xa non lles está reservado en exclusiva ás parellas heterosexuais, as cidadás xa non se ven forzadas a iren abortar a Londres (pero lembremos unha vez máis que o recurso do PP contra a lei de prazos perante o Tribunal Constitucional non foi retirado e o correspondente procedemento está concluso e unicamente pendente de votación e sentenza). Así que non é inimaxinábel que, no medio prazo, tamén a eutanasia pase a formar parte do noso catálogo de logros colectivos. Con todo, a temíbel capacidade de mobilización do bloque católico, que quedou patente nos casos do divorcio, do matrimonio entre persoas do mesmo sexo e do dereito ao aborto, augura tempos difíciles para quen se atreva a abordar por fin o suicidio asistido. Neses tempos difíciles deberemos lembrar que a cidadanía non rexeita a eutanasia, como confirman todos os datos sociolóxicos. De feito, hai moitos cidadáns que asumen o envellecemento e a enfermidade e procuran afrontar a morte con madurez, e que non están dispostos a seren tratados como persoas incapaces –sometidas a principios relixiosos e protocolos médicos que descartan a eutanasia–, xusto cando máis necesitan responsabilizarse do seu destino. Hai moitos cidadáns que só queren unha cousa: prepararse para unha morte digna cando xa non son quen de dotar a súa vida de sentido.


Summary: A idea é estender o acordo a En Marea, En Comú Podem e Equo. Hai tamén un preacordo para concorreren xuntos na comunidade autónoma de Madrid.

A pesar de que a evidencia empírica non sostén a idea de que a unidade sexa sempre rentábel en termos electorais (véxanse os resultados das xerais de 2016 e as recentes andaluzas), Podemos e IU acordaron esta cuarta feira que concorrerán xuntos, en coalición, ás xerais do 28A e ás europeas do 26M. Vano facer coa marca Unidas Podemos. A entente está aberta a incorporar como parceiros En Marea, En Comú Podem e Equo. O acordo —que terá de ser ratificado en referendo polas bases da organización liderada por Alberto Garzón—foi confirmado polos respectivos secretarios de Organización: Pablo Echenique por Podemos e Ismael González por IU. Onde xa é seguro que estas organizacións concorerrán ás urnas por separado é en Aragón e Asturias. Mentres tanto, na Galiza continúa sen haber movimentos claros sobre o taboleiro e todas as opcións, mesmo un acordo co villarismo in extremis, están postas sobre a mesa.


Summary: O Tribunal Supremo vén de confirmar a sanción administrativa de 20.000 euros imposta a Termocalor.

O Tribunal Supremo (TS) vén de confirmar a multa imposta pola Inspección de Traballo a Termocalor, compañía viguesa de calefacción, climatización e enerxías renovábeis, polo acoso laboral ao que foi sometida entre 2008 e 2010 unha traballadora a raíz de anunciar que estaba embarazada. Segundo relatou a propia afectada, Patricia Estévez, todo comezou cando lle comunicou ao seu xefe, Ramón Argudín, que estaba embarazada da súa miña primeira filla. "O primeiro que me dixo foi "bueno, tú conoces tus responsabilidades y yo las mías"; esa foi a súa noraboa". Cos compañeiros homes a actitude era ben distinta, xa que era felicitados pola súa paternidade "e mesmo recibían agasallos". Estévez compareceu esta semana acompañada da secretaria de Organización da CIG-Industria, Mercedes Domínguez e da avogada da central que levou o caso, Patricia Mariño. A sentenza ratifica a emitida con anterioridade e fixa unha sanción administrativa de 20.000 euros para a empresa. Coa súa decisión, sinala a central nacionalista, o TS recoñece a veracidade dun acoso laboral por razón de xénero entre os anos 2008 e 2010, situación que continúa hoxe en día "pero que dun xeito algo máis relaxado, aínda que non cambiou substancialmente". O acoso iniciouse xa co primeiro embarazo mais agravouse dous anos despois cando decide ser nai por segunda vez. Cámbianlle o horario e obrigarlle a facer as cinco horas de redución a xornada partida (dúas pola mañá e tres pola tarde), o que dificulta poder atender as crianzas. É destinada a un "cuartucho" que antes era un almacén, "no que colocaron unha mesa, o ordenador máis vello da empresa e un teléfono portátil que deixaban ou quitaban dependendo de se me facía falta ou non". Ademais, afirma, o empresario comezou a dirixirse a ela, e así llo dicía aos seus compañeiros/as, como "esa chica", "la chica", "esa persona", "la persona", "tu compañera", "la compañera de la derecha", e con outras expresións dese tipo. "Non pronunciaba o meu nome nin me trataba con respecto; a partir de aí todo foi en picado". O empresario propúxolle que marchara da empresa, explica a CIG, pero non quería pagar indemnización e pretendía que ela mesma renunciara ao seu posto. Desde o sindicato lembran que situacións coma esta acontecen continuamente, e que o excepcional deste caso é que a traballadora se decidiu a contalo e a denunciar.


Summary: Cun acto na Biblioteca Ánxel Casal de Santiago de Compostela presentouse o mércores día 16 o libro solidario O Neno Can, escrito conxuntamente por Fina Casalderrey e Francisco Castro e ilustrada por Patricia Castelao.

O neno Can, escrito conxuntamente por Fina Casalderrey e Francisco Castro, é unha iniciativa conxunta da Editorial Galaxia e Unicef Galicia e está ilustrado por Patricia Castelao. As dúas entidades uníronse co fin último de sensibilizar os máis pequenos sobre os dereitos da infancia. Na presentación aos medios interviñeron ademais dos escritores -que leron fragmentos do libro-, Pilar Sampil, xerente da Editorial Galaxia, e Manuel Sánchez Macho, presidente de Unicef Galicia. Os autores, dous referentes da Literatura infantil e xuvenil, escribiron xuntos e gozaron da experiencia de darlles voz a Aakesh, Nadim, Altair, Leila, Carlos e a outros moitos nenos e nenas de todo o mundo que ven vulnerados os seus dereitos máis básicos. A experiencia para eles foi única pois é froito de moitos correos electrónicos e moitas horas enriquecedoras. Cando escribían pensaban neses nenos aos que lles berran as tripas, algo contra o que loitar, algo que non debera suceder. Entre as miradas cómplices dunha escrita rica e creativa de fermosas e estilizadas ilustracións, e precedidos de cada un dos dereitos dos cativos, os contos do O Neno Can imprímense coa esperanza de que os milleiros de nenos e nenas do mundo teñan acceso a un comer, soñar e ser felices.


Summary: As táboas en www.futboldacosta.com.

Descansaba o Outes e perdía os dous primeiros puntos o Camariñas, pero a táboa, no ecuador da liga regular, marca unha fenda de 7 puntos entre o segundo clasificado co 3º. O Camariñas, único invicto, xunto co Corme, das ligas da Costa, saca 3 puntos ao cadro da Serra, sendo os dous os claros favoritos para o ascenso directo. A promoción estará moito máis complicada, se ben o Montelouro e o Nantón pegaron esta semana un bo salto. Camelle, Laxe e Seaia pelexarán seguro por meterse, pero Ameixenda e Corcubión, moi reforzado, buscarán non perder o tren e pelexar ata o final. Montelouro - Seaia (1-0) 11 do Montelouro--Foto-Edu Olveira Montelouro: Marcos, Abel, Borja, Chouza(minos, 70), Pablo, Raúl, Dani, Riki, Miguel (Rapante, m.70), Yeray, Geiko. Seaia: Recarey, Parga, Iván, Vistas, Sergio, Toni, Miíchel, Quintas (Pablo Souto, m.65), Loureiro (Fabián, m.60), Jorge e Pablo. Gol: 1-0 m.88: Minos. Partido de empate a ceros que rompeu, no m.88 Minos cun tanto protestado polos visitantes por posible fóra de xogo. Comezaba o choque co cadro de Juan Porrúa, a pesar das baixas, dominante, no físico como co balón, cun Miguel facendo moito dano por banda, e un Geiko que remataba todo, pero que non daba superado a un bo Recarey. O Seaia tamén lanzaba algunha contra. Na segunda, o Montelorou volcaba o campo cara a meta dos de Da Silva, pero Riki, Geiko e Rapante non podían coa ordenada defensa e o porteiro malpicán, moi seguro por alto. Cando o partido parecía que ía ao empate, apareceu a xogada polémica que Minos non desaproveitou para sumar 3 puntos que meten unha distancia de 5 entre ambos. Montelouro-Seaia-Foto-Edu Olveira Castrelo - Camariñas (1-1) 11 do Castrelo-Foto-Vane Castrelo: Iván, Chans, Luis, Darío, Gustavo (Quintelo); Picallo, Stiven, Maikol, Roi (Miguel), Capote e Adrián. Camariñas: Pablo, Soule, Rodri (Fran), Oli (Jesús), Carlos, Brais Alonso (Moriño), Miki (Roi), Pablo, Mario, Nazo e Brandon. Goles: 1-0, m.12: Adrián; 1-1, m.18: Mario. Partido disputado no que o irregular Castrelo, o pechacancelas, conseguiu prantarlle cara a todo un líder. Dominou o cadro camariñán, ante un Castrelo ben armado que buscaba contras polas bandas, quedando un partido moi disputado na medular con ocasións nas dúas áreas. Adiantouse o cadro local cun tanto de Adrián que non desaproveita un pase longo de Capote. O Camariñas, que botou de menos a Javi, e tiña a Soule moi controlado, non daba chegado con perigo pero pronto igualaba. Na segunda o líder foi polo partido, con máis agresividade e máis ocasións, tendo a defensa local que sacar dous balóns baixo paus. O marcador non se movería e o líder perdeu os dous primeiros puntos da temporada. O colexiado deixou sinalado na acta dous sucesos que poden ampliar a sanción ao adestrador camariñán Berto. Aínda estaba sancionado trala sanción de 10 partidos, e o colexiado expuxo que entrou no vestiario, irregularmente, antes do partido, e que polo medio o indetificiou chamándolle "burro" e dicíndolle "non tes nin puta idea". Camelle - Laxe (2-2) Camelle: Calipo, Dido, Pablo, Valiña, Ucho, Maka, Marcelino, David Camelle, Adrián, Ruso (Rodri, m.10) e Mario. Laxe: Eloy, Íñigo, Bieito, Andrés, Borga, Jacinto, Adrián, Óscar Toja, Naya, Carra, Santi. Tamén xogaron: Gora, Santi V., Dani e Manuel. Goles: 0-1, m.40: Adrián; 1-1, m.54: Adrián; 1-2, m.56: Santi Casas; 2-2, m.70: Adrián. Un partido complicado polo estado do terreo de xogo do Rodeiro, que fai que os choques sexan unha lotería máis que un partido de fútbol, cun Camelle con moitas baixas e mesmo cos 3 porteiros entre os 15 convocados. Os goles ían caendo en función dos erros, esvaróns e demais situacións provocados polo céspede. Adiantou ao fío do descanso o cadro de Antelo, e conseguían empatar os de Ordóñez ao comezo da segunda. Pero volvía pegar o cadro visitante, xusto despois da expulsión do lateral local Ucho.Con 10 pelexou o Camelle ata o final e conseguía empatar, deixando en Laxe a sensación de que se lle escaparon dous puntos. Corcubión - Porteño (3-1) Corcubión: Marcos, Camacho, Lema, Pablo, Joaquín, Adán, Mario Suárez, Alán, Cali, Chiru e Tito. Tamén: Evaristo, Lagoa, Antón Lestón, Castillo e Gabi. Porteño: Brais Nion, Brais Campaña (Manu), Pejo, Anxo, Robinho (Casacho), Ángel, Cami, Vicente (Josiño), Cachi (Edgar), Joseba, Sergio (Jose). Goles: 1-0, m.11: Tito; 2-0, m.30: Tito; 2-1, m.73: Jose; 3-1, m.90: Lagoa. Partido dominando por este Corcubión que vén de menos a máis e cos reforzos das últimas semanas pica cara arriba. Os de Nito adiantábanse cos dous tantos do punta Tito, tras sendos pases entre liñas de Alán. Na segunda parte o Porteño subía líñas para presionar máis arriba, e asume máis dominio de balón. Reducía distancias e nos últimos 15 minutos tivo cerca o empate, pero nunha contra Lagoa faría o da tranquilidade xa no desconto. Nantón - Ameixenda (4-1) 11 do Ameixenda nas Fontiñas Nantón: Guille (Jose, m.85), Fran (Javi, m.65), Pasarela, Costa, Eloy, Redondo, David (Bardanca, m.70), Rúper, Cristian, Pastor e Josiño (Maikel, m.57). Ameixenda: Rubén, Nico, Louro, Samuel, Ariel (Fer, m.58), Pablo Trillo, Ezequiel (Jose Angel, m.46), David Marcote, Gabri, Adrián Torices (José Ángel, m.58), Carro (Ezequiel, m.68) e Javichu. Goles: 1-0, m.8: Josiño; 2-0, m.10: Josiño; 3-0, m.33: Josiño; 4-0, m.67: Pastor; 4-1, m.82: Ezequiel. Saíron os rapaces do Ameixenda pouco tensionados e cando se quixeron dar de conta xa perdían 2-0 ós 10 minutos, os dous goles de Josiño. O partido perdeu intensidade pero Josiño aínda completaría o seu triplete á media hora, dando conta de 45 bos minutos dos de Fachal. No segundo tempo o cadro de Julio Vila saíu mellor, máis resolutivo en defensa e chegando con certo perigo a área do Nantón. Pero foron os locais os que marcaron á saída dun córner, por medio de Pastoriza de cabeza. Intentou marcar o Ameixenda e nun balón chovido, Costa e Guille non se entenden e Ezequiel consigue o 4-1 definitivo. Todas as crónicas de 3ª Galicia As táboas en www.futboldacosta.com


O titular do Xulgado de Instrución número 8 da Coruña decretou o ingreso en prisión provisional, comunicada e sen fianza, do último detido por, presuntamente, participar na brutal malleira a Samuel Luiz. O arrestado, que pasou esta cuarta feira a disposición xudicial, está investigado por un delito de asasinato, segundo informa o Tribunal Superior de Xustiza de Galiza (TSXG). A súa detención, por uns feitos ocorridos na madrugada do 3 de xullo no paseo marítimo coruñés, produciuse esta terza feira, de acordo cos datos achegados polo delegado do Goberno, José Miñones, que explicou que é un mozo, amigo dos arrestados. Tras pasar a disposición xudicial esta cuarta feira pola mañá, acolleuse ao seu dereito a non declarar. No auto no que decreta o ingreso en prisión do sospeitoso, o xuíz afirma que existe risco de fuga. Con esta última detención, no caso hai cinco adultos investigados, dos cales catro están en prisión provisional e unha muller en liberdade con cargos e con medidas cautelares. A eles, súmanse dous menores que se atopan, dada a súa idade, nun centro de internamento. A noticia sae á luz horas despois de que se coñecese que Estados Unidos de América (EUA) pediu ao Xulgado de Instrución número 8 da Coruña información para determinar se permite o acceso ás mensaxes en redes sociais como Instagram ou WhatsApp dos detidos polo asasinato de Samuel Luiz. Polo tanto, nun primeiro momento denegou eses datos. Así o confirmaron esta terza feira fontes do Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG), despois de que por parte do xulgado se fixese un requirimento para ese efecto.


Summary: O voceiro de Anova firmou nunha entrevista que o "clamor" que sinte na rúa abre a porta ao remate "a dez anos tan nefastos de Goberno de Feixoo". O líder tendeu a man ás forzas á "esquerda do PSOE" para facer fronte ao Partido Popular de cara as eleccións galegas.

Nunha entrevista na cadea Ser ese domingo o voceiro nacional de Anova, Antón Sánchez, enlazou o "clamor" que percibe nas rúas, "unha maioría que quere un cambio", coa "condición necesaria" para poñer remate "a dez anos tan nefastos de Goberno de Feixoo". Sánchez engadiu que esa vontade debe "traducirse na esfera política" pois, aínda que por si mesma "non é suficiente", supón unha "oportunidade" para artellar unha "alternativa plural e diversa" desde a esquerda. O deputado do Grupo Común de Esquerda no Parlamento lembrou nas ondas que o PP "foi derrotado en distintas convocatorias electorais nos últimos anos" na Galiza. Por este motivo, cre convinte que a esquerda se apoie no "entendemento" que chega "en base ao diálogo e a uns acordos nos que hai que pactar uns mínimos". En referencia ás bases para un posíbel acordo, apuntou as "moitas coincidencias" existentes entre as forzas galegas na Cámara. "Sei que o sentir doutros grupos vai por aí nestes últimos meses de Goberno de Feixoo", afirmou engadindo que, a pesar das "diferenzas", a xente "ten que saber que somos capaces de poñernos de acordo para facer fronte ao mal maior". Sei que o sentir doutros grupos vai por aí nestes últimos meses de Goberno de Feixoo, asegurou Sánchez Sánchez tamén ligou os textos lexislativos que o PP quere aprobar antes de que remate o mandato, como a Lei de Ordenación do Territorio ou a Lei de Avaliación Ambiental, a unha vontade de "deixar atados e ben atados determinados intereses para os que traballaron estes anos". De cara aos comicios galegos, Antón Sánchez non aclarou o futuro do partido que lidera. Si lembrou que a asemblea de Anova aprobou no seu Consello Nacional unha dobre vía: a aposta por un proxecto "político republicano e rupturista" e as "amplas alianzas" con todas as forzas á esquerda do PSdeG. Martiño Noriega, ex alcalde dos Concellos de Teo e Compostela, é o encargado dos contactos entre partidos. Sánchez amosouse optimista, afirmando que existe "espazo" para que Anova medre. "A sociedade sabe que para transformar realmente as súas vidas e alcanzar unha maior xustiza social hai certos marcos que neste réxime limitan as súas posibilidades" e aseverou que o seu partido quere "rompelos". O voceiro de Anova, que descarta volver ao BNG, afirma que o seu obxectivo final é transformar esta forza política "nunha alternativa política hexemónica". .


Summary: O proxecto tamén afecta outros bens culturais e naturais como o Pazo de Faramello e o Camiño de Santiago portugués.

A Xunta da Galiza deu luz verde a unha liña de alta tensión de 40 quilómetros que atravesará unha decena de municipios, con inicio no parque eólico de Lousame e final na subestación eléctrica de Tivo, en Caldas de Reis. Noruega proxecta 30 km de liña de alta tensión no sueste galego A aprobación do Executivo galego chegou a pesar de que o proxecto recibiu numerosas alegacións da veciñanza dos diferentes concellos, o Consello da Cultura Galega e entidades como a Asociación Profesional de Conservadores-Restauradores de Bens Culturais do Estado español. Estas alegacións alertan da afectación ao Castro Lupario, entre os municipios de Rois e Brión, ao Camiño portugués e a outros bens culturais, tales como o Pazo do Faramello. Ademais, varias comunidades de montes veciñais presentaron a súa desconformidade co proxecto e expuxeron o impacto sobre os seus terreos, cuestión que levou á Xunta a recorrer a unha aprobación en Consello como órgano competente para declarar a "prevalencia" da utilidade pública da liña de alta tensión sobre os montes veciñais á hora das expropiacións. O trazado dunha liña de alta tensión "afecta de forma crítica" o Castro Lupario Como noutras decisións do Goberno galego, este acordo non foi feito público até case un mes despois de ser acadado. Precisamente, o pasado 4 de agosto o Consello da Xunta outorgou a autorización de construción. Alegacións ao proxecto Un informe do Consello da Cultura Galega sobre o impacto do proxecto desta liña de alta tensión conclúe que afecta de forma "crítica" a patrimonio como o Castro Lupario e o Camiño de Santiago no seu treito portugués. Veciñas de Rois catalogan o patrimonio de castro Lupario para evitar a construción dunha vía de alta tensión A pedimento da Comunidade de Veciños de Angueira de Castro, este organismo emitiu este estudo, que sinala que a avaliación desta liña, ao seu paso pola parroquia de Santa Mariña de Ribasar, no concello de Rois, "presenta grandes carencias ao non ter en conta na súa integridade os valores culturais dese territorio nin a súa salvagarda". "As liñas eléctricas de alta tensión son un dos ámbitos de especial atención paisaxística definidos no Catálogo das Paisaxes da Galiza e son recoñecidas como causantes de importantes impactos na paisaxe afastada que se percibe desde o Camiño de Santiago e de importantes interferencias visuais dentro do seu ámbito máis próximo", explica o informe. Susana Vázquez, alcaldesa de Porqueira: "Os eólicos non poden ser a calquera prezo" O Castro Lupario atópase entre os municipios de Teo, Rois e Brión. Os dous últimos presentaron alegacións ante a súa posíbel afectación. A arquitecta municipal de Brión expuxo nun informe "o grave prexuízo" que causará o proxecto para o desenvolvemento cultural. Precisamente, o pasado mes de agosto voluntarios participaron en tarefas de conservación do castro para deixar ao descuberto as murallas defensivas e facilitar as tarefas a futuras escavacións. Dirección Xeral de Patrimonio Cultural A pesar do informe realizado polo Consello da Cultura Galega, a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural desestimou esta argumentación, ao soster que "non está fundamentada a existencia de valores culturais singulares e sobresaíntes que xustifiquen a existencia dunha paisaxe cultural singular merecente de protección na devandita categoría". O PP rexeita incoar o expediente BIC que protexería o Castro Lupario "En canto aos elementos individuais integrantes do patrimonio cultural, moitos deles xa protexidos de forma específica, non se aprecian valores ou feitos que poidan modificar a avaliación ambiental realizada nin xustificar de forma suficiente a modificación da declaración de impacto ambiental aprobada, xa que ningún deles vaise ver afectado directamente e as medidas de salvagarda adoptadas para os inicialmente coñecidos, estendidas aos novos propostos, poden considerarse suficientes", concluíu o organismo.


Summary: O crítico literario de Sermos Galiza achéganos ás novidades editoriais publicadas arredor da figura de X. M. Díaz Castro, o poeta ao que se lle dedica o Día das Letras Galegas. Desde a reedición da súa obra cumio, Nimbos, até a publicación da obra completa, biografías ou mostras do seu labor como tradutor.

A festividade das Letras coincide sempre cunha abondosa aparición de libros e outros materiais sobre a persoa homenaxeada. Dalgunha forma iso é o mellor e o peor que a celebración trae cada ano. Por unha banda, a capacidade de seguir a marcar os ritmos da industria cultural do país, fomentando en ocasións a recuperación de obras descoñecidas, perspectivas pouco exploradas e materiais inéditos. Do outro lado, a débil liña que separa ás veces a homenaxe do oportunismo, algo que se ten manifestado en máis dunha edición da efeméride a través de tensións editoriais e mesmo persoais. "Díaz Castro, autor dun único libro, acadou unha ampla popularidade dunha forma tamén pouco habitual, sendo algúns dos seus poemas amplamente coñecidos, mentres o resto da súa circunstancia e da súa obra permanecía nun discreto segundo plano". Nesta ocasión, probabelmente esteamos ante un caso especial. Díaz Castro, autor dun único libro, acadou unha ampla popularidade dunha forma tamén pouco habitual, sendo algúns dos seus poemas amplamente coñecidos, mentres o resto da súa circunstancia e da súa obra permanecía nun discreto segundo plano. A concesión do Día das Letras neste 2014 centra a difusión destes aspectos en persoas e entidades que lle foron particularmente próximas ou que mantiveron vivo o interese no guitiricense durante estes últimos anos, alén de pular para que o grande recoñecemento póstumo da cultura galega se fixese efectivo. Nese sentido, resulta innegábel o protagonismo da Editorial Galaxia, a casa que o editou en galego en 1961 e que, a través do seu círculo intelectual animou tanto á creación e configuración final de Nimbos, unha obra que acaso nunca vise a luz de non ser por eses esforzos. A reedición da única obra de Díaz Castro non podía faltar, prologada nesta ocasión por Luís González Tosar, a persoa que axudou ao guitiricense a fixar a última versión que revisou en vida, no ano 1989. Ese mesmo texto é o que figura tamén na Poesía galega completa, a edición que o estudoso diazcastriano Armando Requeixo fai, engadindo a ese mítico Nimbos unha compilación de obra dispersa, alén de dous poemarios de mocidade inéditos. Non rematan aquí os libros cos que Galaxia celebra unha das voces coas que removeu a poesía nos anos da ditadura, como vén sendo habitual con cada figura homenaxeada, a editora lanza tamén este ano o Vida e obra, biografía manexábel do autor asinada tamén por Requeixo e que ten o mérito de interesarnos por unha vida sinxela, que aconteceu sen grandes aventuras nin riscos políticos e que porén deixou unha marca inapagábel na literatura da súa época. Completa a aposta de Galaxia a fotobiografía Nimbos de luz, un fermoso volume que une na súa confección aos tres nomes que máis traballaron neste tempo pola vixencia do autor. Aos xa citados Requeixo e Tosar súmase a coordinación de Alfonso Blanco Torrado, sacerdote católico que, apoiado na asociación Xermolos, fixo brillar a luz de Díaz Castro e a súa candidatura constante ás Letras. Porén a complexidade do autor aínda deixa marxes abertas a outras achegas. A dimensión da relixiosidade popular na súa obra, que xa fóra explorada polo propio Blanco Torrado, permite a inusual participación na homenaxe das Letras deste ano de Segundo L. Pérez López, Deán da Catedral de Santiago de Compostela, con A ferida da beleza en Nimbos. "A faceta políglota de Díaz Castro tamén ten a súa propia lista de obras" Da mesma forma, a faceta políglota de Díaz Castro tamén ten a súa propia lista de obras. Dun lado, o Cartafol de traducións, homenaxe do Consello da Cultura Galega ao poeta que recompila algunhas das traducións de poesía que fixo (fundamentalmente ao castelán), ao tempo que repasa e explicita esa dimensión non demasiado coñecida, e que foi, en boa medida, a forma na que o poeta gañou a vida nos seus anos en Madrid. Por outra parte, a compilación da poesía que escribiu en castelán, testemuñal pero suficiente para encher un volume publicado pola editorial madrileña Eneida baixo o título de Sombras radiantes y otros poemas. A perspectiva sobre o autor será obxecto tamén de distintos volumes de investigación, máis orientados a un público académico, tanto da man do Centro Ramón Piñeiro como do Departamento de Lingua Galega da USC. Neste último volume, editado pola propia universidade, inclúense ademais os facsímiles do manuscrito do poemario Follas Verdes e da sección «Galiza /Galice» da antoloxía bilingüe Terre d›Espagne / Tierra de España de Françoise Pechère, un documento pouco coñecido e que demostra a rápida canonización da poesía de Díaz Castro. "Cabe destacar tamén o libro infantil O neno e a estrela, publicado pola editorial FabaLoba, e destinado a facilitar o acceso das crianzas á figura do poeta". Noutros eidos, cabe destacar tamén o libro infantil O neno e a estrela, publicado pola editorial FabaLoba, e destinado a facilitar o acceso das crianzas á figura do poeta. Da mesma forma, tamén o audiovisual vai render o seu tributo a Díaz Castro, o primeiro paso foi o Proxecto Nimbos, posto en marcha hai case un ano por Martin Pawley como convite a cineastas do país para facer unha curta inspirada en Nimbos. Nun sentido máis documental, o tamén guitiricense Xosé Antón Cascudo dirixiu O instante eterno, unha liña que complementa Gonzalo E. Veloso coa súa particular visión do autor na peza Reubicando a Díaz Castro. E por suposto tamén o mundo da música volverá os seus ollos ao autor, nun ano no que Penélope xa é un dos poemas máis musicados.


Summary: Como cada semana, Sermos Galiza trae as mellores pezas xornalísticas para amenizar a fin de semana e aprender. Bule este sábado ao teu quiosque ou fai subscritor de Nós Diario para desfrutar dun novo número do semanario!

Montse González entrevista esta semana a Nuno Pico, que protagoniza este Sermos Galiza. O artífice de Grande Amore explica como foi este verán a nivel musical, o panorama actual da música en galego e moito máis. "Eu a verdade é que son especialmente pesimista. Nin eu mesmo, nin os meus amigos máis achegados, contabamos con isto.", recoñece Nuno. O impacto da turistificación O semanario Sermos Galiza deste sábado abre cunha reportaxe da xornalista Mar Álvarez sobre o impacto da turistificación na Galiza. "Alugueiros que soben de prezo, produtos encarecidos, comportamentosincívicos, masas de persoas que dificultan a circulación pola cidade,terrazas invadindo os espazos públicos, veciñanza obrigada a abandonaro seu fogar, negocios tradicionais que desaparecen. Investigaciónsrecentes demostran que canto maior é o contacto co turismo, máiscrítica é a cidadanía con el pois, a pesar de todos os beneficios que estepode achegar, leva consigo un considerábel impacto negativo", detalla a autora desta reportaxe. A tempada de cogomelos Aliás, Alejandro Mínguez asina a reportaxe 'Chega a tempadaforte de cogomelos tras un seco verán'. "Estamos nun ano de seca que augura unha mala tempada silvestre, agravada polo cambio climático, o abandono do rural e a man do home que provoca incendios e protagoniza recollidas indiscriminadas", indica. "Cogomelos hainos todo o ano e en case todos os sitios. Certo é que os de maior calidade e en maior cantidade comezan a saír de xeito espontáneo no medio natural cando empeza a chover e a temperatura é suave.", engade o autor. Música, arte e lecer O apartado musical corre a conta de Herminio González, que trae as últimas novidades, a comezar por Luz / sombra, de Devalo, mentres Jasper asina o artigo titulado 'Mainstream'. Como vén sendo habitual, o experto en cinema Andrés Castro analiza os filmes máis destacados, entre eles O colexio dos animais máxicos, de Gregor Schnitzler, e Carlos L. Bernárdez ofrece na sección de Arte unha achega á historia da prata e o acibeche compostelán. Noutra orde, Mario Regueira debulla o libro Faro e o seu díamáis importante, de Alfredo Blanco Martínez (Xistral), mentres Manuel López Foxo fala de Poemas ó Outono, de Manuel María (Xistral). Aliás, o colectivo Xea trasládanos á costa de Carballo. Por último, as dúas páxinas de pasatempos corren a conta de Xerardo R. Roca e Xoán Costa. Lembra que podes atopar o Sermos Galiza este sábado acompañando o xornal Nós Diario; 64 páxinas por tres euros!


Summary: A Consellaría informou, ademais, que inicia a clausura dos centros de vacinación masiva. Só na área de Pontevedra e O Salnés seguirán abertos até o día 21.

A Xunta da Galiza deixará de actualizar a diario os datos sobre a situación da pandemia da Covid segundo confirmou o Sergas este domingo, primeiro día no que non se actualizou a páxina web que achega os datos relativos ao coronavirus no territorio. A partir de agora, Sanidade porá ao día as cifras da pandemia de de segunda feira a sábado. Deixará de comunicar os últimos datos domingos e festivos. Así é o novo protocolo Covid do Sergas "Cando se fan dous anos de información diaria da pandemia provocada pola Covid-19, a Consellaría de Sanidade pasará a ofrecer os datos de segunda a sábado. É un paso máis da nova situación da pandemia na Galiza", informou. En liña coa decisión adoptada polo Ministerio de Sanidade, que hai uns días anunciou que deixaba de publicar a diario os datos da Covid, tanto de incidencia como de vacinación, a Administración galega acorda facer o mesmo pero "máis amodo", precisa. Desde Sanidade puntualizan que como "a maioría de datos" recollidos na web "están postos por días, vanse poder disgregar". Adeus aos centros de vacinación masiva Por outra parte, a Xunta inicia este domingo o feche progresivo dos grandes recintos de vacinación. Segundo detalla nun comunicado, desde esta segunda feira, 14 de marzo, a administración das vacinas contra a Covid realizaranse nos hospitais públicos do Servizo Galego de Saúde de todas as áreas sanitarias salvo na de Pontevedra e O Salnés. Estes son os novos efectos secundarios das vacinas dos que advirte a EMA Nestes dous distritos, a vacinación continuará até o 21 de marzo no Edificio Administrativo da Xunta de Pontevedra e no Fexdega de Vilagarcía de Arousa. Con todo, indican, non se retirará, polo momento, o mobiliario dos grandes recintos "ante a posibilidade de que o Ministerio de Sanidade dea luz verde a administrar unha terceira dose á poboación con idades comprendidas entre os 12 e os 18 anos". En caso de se aprobar esta dose, sinalan, poderían habilitarse de novo os recintos de vacinación durante "o número de xornadas que fosen precisas".


Summary: Dende este martes 75 artistas e bandas actuarán en 13 escenarios distribuídos por toda a cidade. O pasado ano ao redor de 90.000 persoas asistiron ao Noroeste

Este martes bota a andar na Coruña unha nova edición do Festival Noroeste, que se mantén fiel á súa condición de festival independente, estendido e diverso, cun total de 75 artistas distribuídos en 13 escenarios da cidade: rúas, prazas, praias, parques e espazos emblemátivos como o Castelo de San Antón, a a Fundación Luís Seoane ou o Teatro Colón. E, ao igual que nos últimos anos, o Noroeste volve destacar pola ampla presenza feminina no seu cartel (un 45% de mulleres) e pola gran proporción de bandas galegas, que roldan a metade dos concertos programados. 75 artistas e bandas actuarán en 13 escenarios distribuídos por toda a cidadeO pasado ano ao redor de 90.000 persoas asistiron ao Noroeste nos seus seis días de programación. A única nota negativa marcouna a chuvia, que obrigou a suspender algún dos concertos previstos. Este ano, ante as condicións meteorolóxicas adversas previstas durante esta semana (sobre todo para o mércores e o xoves), a organización puxo en marcha un dispositivo para garantir a celebración dos concertos programados, que inclúe a colocación dunha carpa no Campo da Leña. Ademais, a través das redes sociais ofrecerase ao público, cando menos con 24 horas de antelación, a información dos posibles cambios de situación dos concertos. Patti Smith, Nathy Peluso, The Sounds, Belako, Paco Ibáñez, Júlio Resende, Soleá Morente, Anni B Sweet, Los Punsetes, Joe Crepúsculo, Los Voluble, Mastodonte, Jenny and the Mexicats, Holly Miranda, Baiuca, Derby Motoreta's Burrito Kachimba, Los Estanques, Los Hermanos Cubero, Emma Pollock ou Toudra destacan nunha programación que abrangue todos os estilos do pop e do rock. A música en rúas e prazas (incluíndo sesións matinais o xoves, venres e o sábado) dará paso o venres pola noite aos tradicionais concertos na praia, encabezados por Patty Smith e Belako, e con The Sounds e Nathy Peluso na derradeira sesión.O pasado ano ao redor de 90.000 persoas asistiron ao NoroesteO Teatro Colón acolle os dous único concertos de pago: Paco Ibáñez (con entradas esgotadas dende hai 15 días) e Júlio Resende. E para o máxico escenario do Castelo de San Antón (Holly Miranda, Soleá Morente e Hailu Mergia) segue sendo necesario recoller as entradas previamente. Desta volta non haberá que acudir ás billeteiras da Praza de Ourense, senón que os convites se poderán obter a través de Ticketea.Ademais, nesa edición refórzase a programación na fin de semana no Paseo das Pontes, que nos últimos anos vén acollendo o Mercado da Colleita. Alí confórmase desta volta un pequeno festival indie, coas actuacións de Pablo Lesuit, Anni B Sweet e Los Punsetes o sábado e de Silvia Penide, Ñaco Goñi + Marian Ledesma & Tinaquero Brothers, Bart Davenport, Os Amigos dos Músicos, Derby Motoreta's Burrito Kachimba e Joe Crepúsculo o domingo. Este martesNa programación deste martes destacan os concertos de Paco Ibáñez (Teatro Colón, 20.30), Los Voluble - (Fundación Luis Seoane, 21.15), The Sey Sisters (Praza de San Nicolás, 22.00), Holly Miranda (Castelo de Santo Antón, 22.30) e Emma Pollock (Praza das Bárbaras, 22.45)


Summary: Segundo a Valedora, a Adminsitración debe "indicar en que páxinas do proxecto está integramente incorporada a tradución dos anexos en outras linguas non oficiais ou ben por publicar eses documentos traducidos a ambas linguas oficiais da comunidade autónoma".

A plataforma Stop Eólicos Xurés Celanova informou nesta segunda feira da decisión da Valedora do Pobo de atender a súa queixa e exixir á Xunta que traduza do inglés a documentación presentada pola empresa promotora do proxecto de parque eólico Monte da Neve, Bay Wa. A queixa da plataforma, tramitada pola Mesa pola Normalización Lingüística (AMNL), e contestada positivamente pola Valedora o pasado 18 de abril, denunciaba o "uso dunha lingua non oficial na Galiza no anexo número 14 ao Estudo de Impacto Ambiental nas solicitudes e autorización administrativa previa e de construción, o proxecto de interese autonómico e o estudo de impacto ambiental" do proxecto, que afectará aos concellos de Celanova e Verea. Dez exemplos de vitorias cidadás para o galego Nun escrito dirixido á Xefatura Territorial da Vicepresidencia Segunda e Consellería de Economía en Ourense, a Valedora explica que, "tendo en conta que a documentación sometida a información ambiental no só debe ter a máxima difusión senón que debe ser comprensíbel para os seus destinatarios, o órgano substantivo, ou no seu caso, o órgano ambiental, deben incorporar esta información de xeito útil para o seu íntegro coñecemento aos efectos da información pública". Neste sentido, explica que a Adminsitración debe "indicar en que páxinas do proxecto está integramente incorporada a tradución dos anexos en outras linguas non oficiais ou ben por publicar eses documentos traducidos a ambas linguas oficiais da comunidade autónoma". Inacción da Xunta A plataforma culpa á Xunta por "consentir" as prácticas das empresas promotoras de "pór obstáculos á participación cidadá no proceso de avaliación de infraestruturas con impactos severos á paisaxe, ao patrimonio e ao medio natural, alén dos riscos evidentes e minimizados nos informes da parte empresarial que para a saúde da veciñanza ten en concreto este proxecto industrial". GALERÍA | 'Eólica Así Non' concéntrase fronte ao Parlamento galego contra a política eólica da Xunta Stop Eólicos Xurés Celanova explica tamén que xa advertira á Vicepresidencia Segunda e Consellaría de Economía, Empresa e Innovación, do uso do inglés na documentación deste proxecto eólico que se somete a exposición pública. O órgano substantivo, ou no seu caso, o órgano ambiental, deben incorporar esta información de xeito útil para o seu íntegro coñecemento aos efectos da información pública Este feito será levado ante a Comisión Europea pola plataforma Eólica Así Non, após ser denunciado no derradeiro informe elaborado polo Consello da Cultura Galega (CGC).


Summary: Un total de 1.730 persoas xa foron dadas de alta.

Esta quinta feira, 23 de abril, non se rexistraron falecementos por coronavirus nas residencias galegas, segundo a Xunta. Das 504 vítimas mortais causadas pola COVID-19 na Galiza máis de 40% (229) están ligadas a este tipo de centros, sendo o principal foco de preocupación. Mais esta quinta feira, indica Sanidade, non houbo vítimas mortais, algo que había tempo que non se producía. A Dirección Xeral de Saúde Pública informa que, na última actualización, o número de casos activos de coronavirus na Galiza ascende a 6.704 (57 infectadas máis), deles 1.584 son da área da Coruña, 647 da de Lugo, 1.302 da de Ourense, 550 da de Pontevedra, 1.169 da área de Vigo, 1.065 da de Santiago, e 387 da de Ferrol. Do total de pacientes positivos, 87 permanecen en UCI (5 menos ca onte), 531 están en unidades de hospitalización e 6.086 no domicilio. Polo de agora, en Galiza rexistráronse 1.730 altas de pacientes (56 máis) e 504 falecementos. O número de PCR realizadas é de 78.822. Nas residencias a cifra de persoas contaxiadas é de 1.244 das cales 897 son residentes e 347 traballadores e traballadoras. O número de casos de coronavirus detectados en centros residenciais de servizos sociais da Galiza supoñen 3,7% do total das persoas residentes.


Summary: Desde o minuto 1 -primeira intervención de Ana Pontón- a longa sombra de Marcial Dorado proxectouse sobre o plató da TVG. E desde ese limiar foi abouxador o silencio de Feijóo sobre a súa relación co narcotraficante. O candidato do PP acusou os golpes sobre a corrupción do seu partido. O debate deixou claro que a esquerda e o nacionalismo comporán un goberno alternativo se suman suficientes escanos.

A primeira hora do debate xirou arredor do emprego, a economía e a situación dos sectores produtivos. Foi a inevitábel guerra de cifras entre goberno e oposición. Feijóo utilizou sempre a estatística do paro rexistado, non a EPA, a única fiábel. Neste puxilato, o líder conservador sempre se mostra cómodo, bástalle con aludir ás estatísticas amigas para tentar refutar os ataques dialécticos da oposición. Houbo un mangado de díxitos dun lado e do outro -dados sobre o paro, a demografia e a emigración, índice de produción industrial, evolución do PIB, do investimento en I+D+I- e nese sentido o debate foi unha reprodución -ao vivo, iso si, en prime time- dos debates parlamentares habidos nesta lexislatura: Feijóo a vender a mercadoría de que estamos no mellor dos mundos posíbeis e nacionalistas e progresistas a criticar as políticas de recortes e as receitas neoliberais aplicadas polo inquilino de Monte Pío. En todo caso, o que ficou en evidencia é que Feijóo, con dados fiábeis, en ningún momento puido contestar os dous ataques principais das forzas chamadas a compor un goberno alternativo: primeiro, neste país hai menos emprego que en 2009 -como pon de relevo a EPA- e segundo, Galiza sofre unha moi preocupante contracción demográfica e o retorno do mal endémico da emigración, lastres para a modernización do país. Voltou a ser invocado o espectro de Marcial Dorado, outra volta a partir dunha alusión de Ana Pontón Mais o debate cobrou unha inusitada vida co cuarto bloco temático, o da Rexeneración Institucional. Aí Feijóo pasou apuros de verdade. Voltou a ser invocado o espectro de Marcial Dorado, outra volta a partir dunha alusión de Ana Pontón. E voltou Feijóo a se instalar no silencio como resposta, sen desta volta ser incitado a responder por alusións por parte do dueto de moderadores do debate. Non só paseou o fantasma do narcotraficante polo plató, tamén se insinou a figura de Pablo Crespo, o ex secretario de Organización do PPdeG, peza chave da Gûrtel, trama con inequívocas conexións galegas, como puxo en destaque a candidata do BNG. Luís Villares e, en menor medida, Leiceaga castigaron tamén o fígado de Feijóo neste round, neste caso máis con Baltar como albo do que con Dorado -aludido só oblicuamente polo candidato do PSdeG e Crespo. Luís Villares e, en menor medida, Leiceaga castigaron tamén o fígado de Feijóo neste round Feijóo respondeu, claro, era evidente que sabía que irían a por el co dossier da corrupción como espada. E disparou nun par de lances o dardo de Besteiro contra Leiceaga, e reservou tamén algunha cambadela a En Marea -a denuncia feita contra el desde a contorna crítica de Podemos- e a Ana Pontón por vellas contas pendentes do bipartito. Mais en xeral a impresión que deu Feijóo é a de falta de recursos para saír indemne da discusión nesta materia. Non admira que o presidente do PP limitase a súa exposición aos debates a este xogo na TVG, no escenario -un espectáculo excesivamente encortesado polas regras pactadas polos distintos partidos- máis favorábel posíbel para os seus intereses. E na coda do bloco da corrupción chegou o outro momento estelar da noite, cando, talvez de forma pouco premeditada, Feijóo deslizou que os partidos da oposición "prohibiran" que se discutise no debate sobre hipotéticos acordos post-eleitorais. Craso erro táctico. Pontón, Villares e Leicega saltaron como cun resorte a afirmaren a coro que non tiñan ningún problema en falar diso. E fixérono. E deixaron cristalinamente claro que na hipótese de Feijóo non obter o apoio de no mínimo 38 parlamentares si haberá un acordo para a formación dun goberno alternativo. Pontón, Villares e Leicega saltaron como cun resorte a afirmaren a coro que non tiñan ningún problema en falar de pactos post-eleitorais Neste aspecto da cuestión, como polo demais no resto do debate, ficou tamén nidio o papel que irá xogar Ciudadanos nesa conxuntura, o de complemento da maioría absoluta do PP. Cristina Losada deu por feita a vitoria de Feijóo até en dúas intervencións. A súa mensaxe implícita foi algo así como: "tranquilas e tranquilos, Feijóo vai gañar, así que votádeme a min para moderar os seus excesos". O bloco temático que puxo fin ao debate xirou arredor das propostas sobre as institucións de autogoberno. Ningunha sorpresa. A precampaña xa situou a cada quen no seu terreno. En Marea e PSdeG movéronse no mesmo campo, no do desenvolvimento do Estatuto de 1981, que consideran aínda apto para o país por non estar plenamente desenrolado. O PP aposta na continuidade do statu quo. Só Ana Pontón ergueu a voz para defender o direito a decidir do pobo galego e para -alén de demandar a igualdade xurídica plena do galego co español- reclamar un concerto económico para Galiza, isto é, a plena soberanía fiscal do país. Concluíu así un debate que deixou ver as debilidades de Feijóo, un político vulnerábel cando a discusión é aberta e sen blindaxes, e mostrou que si existe alternativa á hexemonía do PP, unha alternativa necesariamente plural, progresista, con componentes autonomistas (En Marea e PSdeG) e soberanistas (BNG)


Summary: Un nutrido número de persoas, estudantes na súa maioría, recibiron Jesús Vázquez ás portas do CEIP Raquel Camacho, na Coruña, para lle deixar claro o seu rexeitamento aos orzamentos de 2014 que avanzan no desmantelamento do ensino público.

Até o patio onde as crianzas xogan no recreo sufriu, literalmente, os recortes que o PP practica no ensino público. Porén, o conselleiro de Educación tiña prevista para esta quinta feira unha visita ás instalacións deste centro, o CEIP Raquel Camacho, na Coruña, para "comprobar o funcionamento da aula dixital", di a nota de imprensa enviada pola Xunta, que a define como "un laboratorio de idiomas". O que non aparece na información facilitada desde o departamento que dirixe Jesús Vázquez son os apupos con que un nutrido grupo de persoas, estudantes na súa maioría, o recibiron ás portas da escola. "A Xunta de Galiza recorta e privatiza", berraron namentres eran suxeitad@s pola policía española e namentres o carro oficial do concelleiro entraba pola cancela. "A que vén?", pregunta Alba Castanedo, dos Comités, de maneira retórica. "Parécenos unha mofa tanto ao estudantado como ao profesorado que se pasee polos centros de ensino para facer propaganda barata e que encima haxa que lle pór boa cara cando as súas políticas están a acabar con eses mesmos centros", denuncia a estudante. Canda os Comités tamén integrantes de Galiza Nova e da CIG fixeron parte dunha acción de protesta á cal se uniron por volta de 20 alumn@s do instituto Agra do Orzán, situado en fronte do CEIP e que se atopaban no recreo cando Vázquez chegou. Os recortes do PP da Coruña "É moi importante" que es@s 20 estudantes cruzaran a rúa para se revolveren contra as medidas do PP "porque é a xente nova a que ten que tomar conciencia do que está a acontecer co ensino público". A este centro "quitáronlle o comedor escolar" e non hai ningún comedor nos institutos da cidade, polo que o incremento nas bolsas que para este servizo fixo o Concello (PP) só beneficiou os centros privados e concertados de bacharelato e FP. Non foi o único que lle quitaron ao centro, pois o alcalde, Carlos Negreira, decidiu 'encoller' o patio para erguer nel a escola infantil que o goberno municipal anterior deixara proxectada no edificio multiusos do parque de Agra, edificio que Negreira non quixo construír.


Summary: A Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN) aprema a Xunta a mudar a súa estratexia na loita contra os incendios forestais. Non abonda con sinalar unha "intencionalidade evidente", no caso particular dos últimos lumes declarados no distrito forestal XIV Verín-Viana, asegura, ao tempo que urxe unha "abordaxe sociolóxica, demográfica e económica do problema".

O maior incendio da Galiza no que vai de ano arrasou 1.535 hectáreas de monte nos concellos de Cualedro e Monterrei, na comarca de Verín. Converteuse, ademais, no maior lume forestal desde a vaga de incendios de outubro de 2017. Desde a Xunta, axiña sinalaron a "intencionalidade evidente" da queima, unha acusación que a SGHN aproveita para interpelar a Administración galega a propósito non só da orixe dos lumes forestais senón da xestión da extinción, dous asuntos que deben ser abordados de forma diferente malia que exista unha clara relación entre ambos. "Despois de 45 anos, falar da intencionalidade dos incendios forestais é obvio. No que hai que incidir é na raíz do problema. Por que se están a producir unha e outra vez lumes nos mesmo lugares?", cuestiona Serafín González, presidente da SGHN. Desde a asociación censuran a conformidade da Xunta con "medidas estruturais a curto prazo" que se revelan ineficaces unha e outra vez. "Non é que non se dea chegada ao sitios para extinguir o lume. Na zona de Flariz, en Monterrei, hai 7 km de vías de acceso por cada quilómetro cadrado queimado. Tampouco é cuestión de cartos, nin de falta de medios humanos nin materiais, ás veces propios dunha situación de guerra. A raíz do problema é sociolóxica, demográfica, económica e de xestión, e débese afrontar desde todas estas vertentes", afirma Serafín González. Cambio de estratexia A SGHN avoga por un cambio de estratexia na loita contra os incendios, xa que a política actual "é un fracaso". "Todos os esforzos deberan ir dirixidos a un rural con futuro e calidade de vida, baseado no aproveitamento dos recursos naturais sen necesidade da queima recorrente do monte, despoboado e abandonado", salienta o presidente da sociedade científica. 12.500 ha queimadas nun lustro Segundo os datos recompilados pola SGHN nos últimos días sobre a incidencia do lume no sueste ourensán, desde 2015 arderon máis de 12.500 hectáreas. A partir das imaxes do satélite Copérnico, esta asociación dedicada ao estudo, divulgación, conservación e defensa do medio natural constatou, ademais, que dúas das zonas queimadas hai menos de tres anos volveron arder estes días, e que no último lustro houbo sete grandes incendios, de máis de 500 hectáreas cada un. "A fotografía aérea da última década é aínda máis pavorosa", avanza Serafín González, quen critica o gasto "que non investimento" do orzamento anual de máis de 170 millóns de euros do Plan de prevención e defensa contra os incendios forestais da Galiza (Pladiga). Evitar que os lumes se repitan de forma cíclica, di, exixe reverter a estrutura do territorio. "O abandono dos usos múltiples do monte simplifica a paisaxe", cada vez máis homoxénea, sen rastro dun mosaico de bosque e cultivos, diverso e habitado, con menor risco de incendios.


Summary: Justo Beramendi (Madrid, 1941), catedrático de Historia Contemporánea e especialista na historia das ideoloxías e dos nacionalismos, estabelece nesta conversa unha aproximación á primeira manifestación do denominado galeguismo político, o provincialismo, que nace entre 1840 e 1846 no seo do Partido Progresista. Faino cando se cumpren 173 anos daquel 26 de abril que deixou a semente dos Mártires de Carral.

A que responde a revolución galega de 1846 e cal é a súa significación política? En realidade, é un episodio máis da pugna que había no período isabelino entre moderados e progresistas. Na monarquía de Isabel II había un sistema moi restritivo no que se refire á representación política, pois ficaba moi reducido ás clases altas e non favorecía a alternancia política polos medios parlamentarios. Así, a alternancia tiña lugar mediante pronunciamentos militares. En 1846, co goberno en mans de Narváez -un goberno moi de dereitas- envían a Madrid a Solís, un militar progresista do que non se fiaban. Cando Solís pasa por Lugo, camiño de Madrid, confabula con militares progresistas que había na cidade e pronúncianse contra o goberno. Desde o 2 até o 26 de abril, Galiza estivo dominada polos sublevados. Estes sucesos de abril e, sobre todo, dos Mártires de Carral, convértense no mito fundacional do galeguismo político. Foi este un pronunciamento progresista contra os moderados. Solís, hai que lembrar, nin era galego nin era galeguista. Que papel desenvolveu entón o provincialismo no pronunciamento de 1846? Daquela no Partido Progresista había unha tendencia que é a que dá lugar ao nacemento do provincialismo galego, a primeira forma do galeguismo político. Cando se rebela Solís en Lugo, o provincialismo compostelán súmase ao pronunciamento, ao igual que acontece con outras cidades de Galiza. Esa extensión do pronunciamento progresista ao conxunto de Galiza inclúe os primeiros provincialistas galegos: Faraldo, Terrazo, etc. Cando se forma unha Xunta Civil de Goberno de Galiza, revolucionaria, ocupan os postos principais estes provincialistas. Hai, polo tanto, un protagonismo destes primeiros provincialistas bastante considerábel. Isto tradúcese en que os bandos e manifestos contan con elementos programáticos propios do provincialismo. Cal era a realidade política e organizativa do provincialismo? A organizativa era nula. Xa non só no primeiro provincialismo, que vai de 1840 a 1846. O segundo provincialismo, o da xeración de Murguía e Rosalía, caracterízase polo feito de que non actúan en política como tales provincialistas. E, polo tanto, a tensión propiamente política organizada do provincialismo é cero. Hai que agardar ao rexionalismo, a partir de 1885, para que nazan as primeiras organizacións políticas do galeguismo. Hai unha elaboración dun discurso que é, a longo prazo, moi importante e que fornece as bases ideolóxicas principais, mais non hai acción política propia. Que lugar ocupaba a reivindicación da identidade galega e de Galiza para os dirixentes da revolta? A identidade galega xoga un papel importante no discurso provincialista. Faraldo é o introdutor do historicismo. Tamén Neira de Mosquera e todo o grupo de Santiago sentan as bases do que será o discurso rexionalista e nacionalista posterior, asumindo o celtismo, e en función diso explican que Galiza era unha especie de persoa colectiva cunha historia, unhas orixes raciais, unha cultura e unha lingua propias. Ese é o fundamento duns dereitos colectivos, como país, que se teñen que traducir nunha descentralización do Estado. Até que punto podemos considerar o provincialismo o inicio do actual movemento nacionalista? No provincialismo hai elementos que logo serán moi importantes no nacionalismo, como a consideración da historia e da lingua propia como factores fundamentais para definir un pobo esencialmente distinto do que nos rodean. Será Murguía, no rexionalismo, quen o desenvolverá teoricamente, dunha maneira clara. É evidente a influencia das mulleres e homes da xeración de 1846 na de Rosalía e Murguía. Cales son as diverxencias máis relevantes entre un e outro grupo xeracional? Eu falaría de diferenzas. A diferenza fundamental é que os primeiros provincialistas están aínda moi dependentes, no resto da súa ideoloxía, dun progresismo español. E a segunda diferenza é que eles conceden máis importancia á historicidade que á etnicidade na fundamentación de Galiza como algo diferente. O coñecemento social ou a referencialidade política da revolución de 1846, e particularmente dos sucesos de Carral, non se corresponde coa escasa atención que merece na historiografía galega contemporánea. Que explicación lle dá a iso? Os feitos de Carral son moi importantes na afirmación do galeguismo como algo distinto, como algo autónomo a respecto das outras correntes políticas españolas xa desde moi cedo. En 1856, Murguía, en La Oliva, de Vigo, xa os reivindica como os pais -de feito, referíase a eles como precursores- e a partir de aí, o monumento aos Mártires de Carral é na etapa rexionalista. Na época das Irmandades da Fala, iso vai apagándose e aparecen outro tipo de referentes. Mais non desaparecen como referentes do nacionalismo. Na historiografía actual, considero que nos estudos que se fixeron sobre a historia do galeguismo político, os sucesos do 1846 están adecuadamente tratados e situados. Están esquecidos a nivel social, porque a xente ten un descoñecemento da súa propia historia moi grande. [Esta entrevista foi publicada no número 343 do semanario en papel Sermos Galiza, xa é venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Como cabía agardar, a proposta de moción de censura a Rajoy lanzada esta quinta feira por Unidos Podemos foi inmediatamente rexeitada polo PSOE. A iniciativa non tería, pois, visos de prosperar, embora Podemos si a podería apresentar (ten suficientes parlamentares) e forzar o debate. Antonio Hernando, portavoz do grupo parlamentar do PSOE, fala de "mala fe e falta de rigor" de Podemos.

Todas as forzas políticas foron polo rego á hora de avaliar a proposta de Unidos Podemos. Conditio sine qua non para fructificar sería contar co apoio dos 85 escanos do PSOE. Non hai ningunha opción de que iso vaia ocorrer. Foi Antonio Hernando, portavoz do grupo parlamentar, quen se encarregou de transmitir á imprensa o "non" socialista a esta proposta. Hernando recorreu á expresión "mala fe e falta de rigor" para cualificar a iniciativa de Pablo Iglesias. Máis á direita, Ciudadanos puxo a énfase en que non irán apoiar o que cualificou de "circo" de Podemos. Carles Campuzano, do Partit Demòcrata Europeu Català, si que dixo que irían estudar a proposta, entanto que Aitor Esteban (PNV) dixo que non lle parecía seria nen unha "forma responsábel de facer política". Nada disto debería surprender o estado maior de Unidos Podemos. Era absolutamente previsíbel, tendo en conta que a moción de censura no Estado español exixe a apresentación dun candidato alternativo e que o grupo parlamentar podemita é só o terceiro na cámara. A cuestión agora estriba en saber se, a pesar de non dispor de apoios, Pablo Iglesias se decide a apresentar a moción e, por tanto, a forzar o debate con Rajoy. Na historia do actual réxime político español houbo dúas mocións de censura. As dúas fracasaron por non disporen dos escanos suficientes para prosperaren (176). Porén, as dúas tiveron efeitos moi distintos. A de Felipe González a Adolfo Suárez significou a súa consagración como alternativa. A de Antonio Hernández Mancha (AP), precisamente contra o líder histórico do PSOE, foi o principio do fin da súa carreira política.


A Audiencia Nacional vén de emitir unha sentenza na que condena a Inaer, a empresa de helicópteros de cabeceira da Xunta integrada agora na multinacional Babcock e da que é socia na base de drons de Rozas, a pagar á facenda pública 9,2 millóns de euros por unha "operación deseñada" para "eludir" impostos. A empresa, di o tribunal, "simulou" préstamos entre empresas do mesmo grupo que non eran tales para así obter deducións fiscais. Inaer, implicada tamén no denominado cartel do lume noutras comunidades autónomas por supostos repartos de contratos entre varias empresas, recibe anualmente da Xunta só polos contratos de servizos aéreos uns 20 millóns de euros. O grupo, que cobra cada ano uns 20 millóns do Goberno galego e do que é socio na base de drons de Rozas, "simulou" préstamos entre filiais para evitar impostos A sentenza, emitida pola Audiencia Nacional o pasado marzo e da que vén de facerse eco Economía Digital, prodúcese tras un recurso da empresa despois de que o Tribunal Económico Administrativo Central, dependente do Ministerio de Facenda, considerase que deixara de pagar durante varios anos 6 millóns de euros en impostos e lle impuxese a maiores unha multa de 3,2 millóns de euros. A Audiencia Nacional ratifica esas sancións polo que considera "unha operación deseñada no seu conxunto, que non obedece a unha finalidade económica razoable e cunha clara finalidade de obter, exclusiva ou esencialmente, unha vantaxe fiscal". Foi "unha operación deseñada no seu conxunto, que non obedece a unha finalidade económica razoable e cunha clara finalidade de obter, exclusiva ou esencialmente, unha vantaxe fiscal", di a Audiencia Nacional Segundo a sentenza, ao longo de varios anos Inaer e outras empresas, algunhas delas radicadas en Luxemburgo e Jersey, "simularon" movementos de capitais entre elas como préstamos para así aplicarse deducións fiscais por supostos gastos financeiros que non lles correspondían e pagar menos impostos. Inaer, di a Audiencia, "a través duns préstamos participativos ocultou o verdadeiro negocio realizado que foi unha achega ao capital". Fragmento da sentenza da Audiencia Nacional contra Inaer, agora Babcock A operación foi "deseñada para executarse ao longo de varios anos, dificultando así que a Administración tivera un fácil coñecemento do sucedido" A Audiencia Nacional di que a operación foi "deseñada para executarse ao longo de varios anos, dificultando así que a Administración tivera un fácil coñecemento do sucedido". "Non estamos, como ben entende a Administración ante unha interpretación razoable da norma, senón ante a consciente elaboración de operacións xurídicas cunha finalidade de elusión fiscal", sentenza a Audicencia Nacional. Inaer, agora integrada en Babcock, é unha das dúas empresas, xunto con Indra, que o Goberno galego elixiu como socias industriais para desenvolver a base de drons instalada no aeródromo de Rozas, en Lugo. A empresa presta a inmensa maioría dos servizos aéreos da Xunta (salvamento marítimo, contra incendios ou de emerxencias sanitarias) desde hai anos a través de diversos contratos nos que o Consello de Contas detectou numerosas irregularidades. O Goberno galego mesmo chegou a entregar a Inaer a loita contra os incendios en 2012 sen contrato, algo que un xuíz considerou ilegal pero que arquivou por considerar que non houbo "capricho" e se debeu a unha situación excepcional. A oposición vén denunciando de xeito público supostos tratos de favor da Xunta a Inaer, pero a empresa argumenta que "non é problema noso que non haxa outras".


Summary: O Parlamento aborda este martes a reforma da estrutura da defensoría galega mentres se mantén a incógnita sobre se Jose Julio Fernández seguirá exercendo o posto en funcións ata despois das eleccións

O pasado 15 de maio o daquela Valedor do Pobo, Benigno López, presentaba a súa dimisión. Facíao despois dunha sonora polémica a conta da súa aposta por suspender temporalmente a aplicación da Lei de Dependencia e da súa pública defensa dos recortes dos gobernos galego e central. Tras a súa marcha, non exenta de reproches á oposición parlamentaria e á prensa, o posto foi ocupado en funcións polo ata ese momento vicevaledor, José Julio Fernández, chegado ao posto a proposta do PP -a vicevaledora promovida polos socialistas, Dolores Galovart, dimitiu antes que o propio López-. Este martes a defensoría galega volverá ao debate nun pleno extraordinario do Parlamento pero non para elixir un substituto ou substituta, senón para iniciar a a reforma da propia institución, proposta polo presidente da Xunta no debate de política xeral e tramitada coa forma dunha proposición de lei do Grupo Popular. Puy matiza que "non hai prazos" para a renovación, polo que o Valedor podería permanecer en funcións ata despois dos comicios Así e todo, os tres grupos parlamentarios admitiron este luns, máis ou menos abertamente, segundo os casos, que xa se fala de remuda. A voz máis explícita foi a da portavoz do BNG, Ana Pontón, quen asegura ademais que o PP aínda "non tivo ningunha iniciativa para poñer ningún nome enriba da mesa". Mentres, di, o Bloque "solicitoulles unha xuntanza" aos conservadores "e nós si temos achegado algún nome", tanto ao PP como ao PSdeG, "porque cremos que é importante que se produza a remuda". Tamén o secretario xeral do PSdeG, Pachi Vázquez, admitía ao ser cuestionado polos xornalistas que as conversas existen. "Conversas ten que haber", explicita o socialista, dado que é imprescindible o acordo do PP con, cando menos, un dos dous grupos da oposición para que se produza o nomeamento. "É certo que se falou, entre todos estamos buscando a proposta de personalidades do mundo galego que puidesen representar ben ese posto. Pero "nin eles -en referencia ao PP- nin nós" indicaron propostas concretas, asegura. As palabras de Vázquez producíanse despois de que o voceiro do PP, Pedro Puy, se vise forzado a recoñecer a existencia das negociacións, precisamente porque Pontón as fixera explícitas. "Teño por costume non darlles máis publicidade da que acordamos ás conversas que teñen os portavoces". "Confirmo que hai algunha conversa", di Puy, engadindo ademais un matiz que pode ser fundamental na culminación do proceso: "prazos non hai". A xuízo do conservador a persoa que se faga cargo da institución no futuro -con independencia da dimisión de Benigno López, o seu mandato remataba a finais deste mes de xullo- deberá iniciar o seu labor "coñecendo cal é a estrutura coa que conta de acaordo co establecido na lei", isto é, cando remate o trámite parlamentario que comeza este mércores. Así as cousas, e dada a necesidade de consenso, todo conduce a concluír que a José Julio Fernández lle queda bastante máis ca unhas semanas como Valedor en funcións, e que así podería seguir mesmo ata despois dunhas eleccións autonómicas aínda sen data, pero sobre as que cada vez paira máis a posibilidade dun adianto. Se isto fose así corresponderíalle á maioría parlamentaria que sustente o novo Goberno galego levar a iniciativa para nomear a un Valedor ou Valedora que xa non contará con tres vicevaledores. Só terá un que, ademais, realizará as funcións de secretario ou secretaria xeral da institución.


Summary: O colectivo presentouse este sábado de maneira oficial en Compostela e reivindicou o seu labor nunha profesión que reproduce "a desigualdade, a subordinación, a precarización e a feminización da pobreza" "O 8M démonos conta da forza que temos as xornalistas cando actuamos de forma colectiva"

"O 8M démonos conta da forza que temos as xornalistas cando actuamos de forma colectiva" O colectivo Xornalistas Galegas presentouse este sábado de maneira oficial na Facultade de Ciencias da Comunicación de Santiago. Coa presenza dun cento de asistentas, a asociación deu a coñecer os seus propósitos e as súas liñas de traballo, na que levan traballando desde que decidiran organizarse semanas despois do histórico 8-M. "O periodismo será feminista ou non será", reivindica Xornalistas Galegas "O xornalismo será feminista ou non será", advertiron nun acto con masiva presenza de xornalistas, pero tamén mulleres da comunidade universitaria, do ámbito cultural ou da política. As asistentes fixeron un chamado a "traballar xuntas" na procura dun xornalismo "plural e feminista" e para loitar contra as eivas dun sector que reproduce "a desigualdade, a subordinación, a precarización e a feminización da pobreza". "Temos a obriga de protexernos para afrontar o que seguramente xa se está fraguando dende o sistema patriarcal como resposta a todo isto. E a única maneira é uníndonos e espallando toda esta mensaxe", dixo Silvia Pérez Freire, socióloga e unha das que interviron no faladoiro. "É dificilmente veraz unha información que non conta coa metade da sociedade", engadiu a profesora da USC Alba Nogueira, que cre que "se invisibiliza ou oculta o que fai o 50% da poboación", o que pon en cuestión a propia supervivencia dos medios. "É dificilmente veraz unha información que non conta coa metade da sociedade", dixo Alba Nogueira Foron varias as xornalistas integrantes do colectivo as que interviron para explicar os obxectivos e os labores que están a realizar. Entre elas, as madriñas da organización: Margarita Ledo Andión, catedrática de Comunicación Audiovisual e Publicidade da USE, e Rosa Cobo, profesora de Socioloxía de Xénero e directora do Centro de Estudos de Xénero e Feministas de la UDC. Presentación do colectivo Xornalistas Galegas / @asxornalistas Ademais, proxectáronse varios vídeos nos que se explicou o Manifesto por un xornalismo feminista, que reivindica a necesidade de melloras as condicións de traballo das mulleres, denunciar o machismo, pór fin ao teito de cristal ou visibilizar as cualidades femininas. Margarita Ledo, pola súa banda, destacou o "avance importante" que supón que se reivindique sen problema ningún o feminismo, lembrou os atrancos que as mulleres tiñan no sector da comunicación hai décadas e dedicou as súas palabras ás "compañeiras da CRTVG pola súa longa loita por uns medios libres e de calidade, contra a banalización da información, contra a censura e contra o acoso". Margarita Ledo dedicou as súas palabras ás "compañeiras da CRTVG pola súa longa loita por uns medios libres e de calidade" Cobo, pola súa banda, destacou a "difícil relación entre mulleres e medios" e denunciou a "desvantaxe social" que se materializa en "subordinación, marxinación e opresión". "A desigualdade non é algo opinable", dixo quen sinalou "o patriarcado" e fixo un chamamento ás xornalistas porque "os medios son un poderosísimo axente socializador" e á vez poden ser "xeradores de significado e de opinión pública". As xornalistas destacaron que "as mulleres non están en temas de prestixio" como a política, a economía, a ciencia ou o deporte e anunciaron que están a elaborar unha axenda de expertas para repartir entre os diferentes medios de comunicación. "Nas redaccións trabállase co tempo xusto e por iso se vai ao fácil chamando sempre ás mesmas fontes. Nós imos facilitar estas axendas para que poidan contar cos testemuños de mulleres expertas", dixeron. O colectivo prepara unha axenda de expertas para repartir entre os medios de comunicación Tamén crearon un observatorio feminista de medios, que pretende "detectar e denunciar publicamente o tratamento machista e a representación da muller nos contidos". Tamén buscan advertir da desigualdade nas condicións de traballo e a existencia de teitos de cristal: "Imos denunciar estas situacións independentemente do medio, da súa titularidade, propiedade ou soporte". Nun vídeo con importantes persoeiros das artes, a música ou o xornalismo --entre eles Mercedes Peón, Suso de Toro, Javier Rey ou Támara Echegoyen-- apoiaron Xornalistas Galegas e insistiron na necesidade dun periodismo "plural e feminista".


Summary: O intento do mandatario de acabar co primeiro ministro provocou un terremoto en Somalia e a multiplicación das forzas militares presentes en Mogadiscio.

A tensa calma instaurada no Executivo federal de Somalia nos últimos meses, cun proceso electoral para elixir o presidente do país adiado desde febreiro, rachou esta fin de semana co intento do actual mandatario, Mohamed Abdullahi 'Farmajo', de manterse no poder destituíndo e intentando deter ao primeiro ministro, Mohamed Husein Roble. Porén, Roble foi quen de reter o control da situación, e onte forzou a Comandancia das Forzas Armadas a despedir a Hassan Aden Dris, xefe da Garda Presidencial, que confesou ter recibido ordes de Farmajo para arrestalo na sede do Goberno, sinala o Mogadiscio Times. Co apoio de tres dos cinco mandatarios estatais, Farmajo aduciu o domingo a incapacidade do primeiro ministro para convocar eleccións, apenas uns días despois de que Roble destituíra o Comité de Resolución de Disputas Electorais por "falta de independencia" e antes de mobilizar o Exército na capital para cercar as institucións. De feito, Roble tivo que ser acompañado pola Misión da Unión Africana en Somalia para acceder ás instalacións, entre denuncias dos medios somalís de que Farmajo está transportando tropas da liña de combate contra Al-Shabbaab en dirección a Mogadiscio. Na rolda de prensa que ofreceu o primeiro ministro horas despois referiuse a Farmajo como ex presidente, e sostivo que a súa intención é "perturbar o proceso electoral e prolongar o seu control ilegal da Presidencia". Roble subliñou que "non recibirá un trato diferente ao do resto de candidaturas electorais", mais perante o intento de golpe de Estado e "as repetidas violacións dos poderes que lle confire a Constitución", asume o mando das Forzas Armadas. Amais, as Forzas de Seguridade Nacional de Somalia ameazaron con deter o presidente, advertindo que se hai un derrubamento da institucionalidade farano responsábel, poñéndose ás ordes de Roble, que recibiu o apoio das rexións de Puntlandia e Jubalandia. Aínda que até o de agora a intensificación da presenza de forzas militares non xerou combates, a división nas estruturas de Goberno somalí entre partidarios do presidente e do primeiro ministro manteñen a zona en tensión. Reacción internacional Ao tempo que se desenvolvía a situación, a Misión de Asistencia de Nacións Unidas en Somalia expresou a súa "crecente preocupación polas irregularidades de procedemento e as demoras no proceso electoral de Somalia", e fixo un chamamento a pór en marcha os comicios para procurar unha estabilización no país. Aliás, reclamou ás autoridades somalís que "poñan os intereses do país en primeiro lugar, reduzan as crecentes tensións políticas e eviten provocar ou utilizar a forza e socavar a paz". A cuestión electoral A orixe desta problemática nace nos últimos meses de 2020. En setembro, Farmajo acorda cos líderes federais unha elección cun procedemento semellante ao de 2016, no que os anciáns de cada clan elixen un parlamento que despois se encarga de seleccionar un mandatario, o que ergueu a oposición en contra. A confirmación de que non se producirían eleccións presidenciais, e o intento de Farmajo por estender co apoio do Parlamento o seu mandato, que remataba o 8 de febreiro, provocaron un novo cisma no territorio, provocando que grupos armados se fixeran en abril co dominio do norte da capital. Todo isto mentres o Estado combate os xihadistas de Al-Shabbaab, afiliados a Al Qaeda; e Somalilandia, no norte do país, confírmase como a zona máis estábel após ser independentes de facto desde 1991, cando comezou no resto de Somalia unha guerra civil que aínda non se pode dar por rematada. Para estabilizar a situación no país, Farmajo nomeou a Roble como primeiro ministro, co obxectivo principal de encargarse do proceso electoral, non obstante, os desacordos entre os dous foron atrasando paulatinamente a aprobación dun calendario. Precisamente esta segunda feira, Roble tiña previsto participar na Asemblea Nacional Consultiva para falar cos líderes federais sobre os mecanismos para acelerar a realización de eleccións.


Summary: A situación climatolóxica que viviu Galicia na pasada primavera con fortes choivas en todo o país converteu a paisaxe dos distintos espazos montañosos nun campo axeitado para a proliferación de incendios. Os axentes forestais da Xunta inspeccionan as distintas zonas de perigo e non deixan de chamar a atención sobre o estado preocupante do monte galego.

A situación climatolóxica que viviu Galicia na pasada primavera con fortes choivas en todo o país converteu a paisaxe dos distintos espazos montañosos nun campo axeitado para a proliferación de incendios. Os distintos axentes forestais da Xunta inspeccionan as distintas zonas de perigo e non deixan de chamar a atención sobre o estado preocupante do monte galego. A esta inquietude dos profesionais únese a preocupación dos alcaldes do interior que seguen sen recibir chamadas de Medio Rural para comunicarlle o estado das zonas críticas e as medidas de prevención necesarias. Incluso alcaldes do PP, salvagardando o seu anonimato, aseguran que non son conscientes de que haxa "moita xente traballando na prevención" e fanse eco dos rumores de que as brigadas autonómicas foron reducidas á metade. Describen a situación como anómala xa que "por unha banda tivemos que empezar extinguindo, logo volveu chover e agora estamos na prevención" Porén, hai excepcións e algúns dos traballadores contra o lume estanse dedicando a facer tarefas de prevención. Describen a situación como anómala xa que "por unha banda tivemos que empezar extinguindo, logo volveu chover e agora estamos na prevención". Os brigadistas aseguran a Praza que "por onde nos pasamos aínda que haxa un incendio é difícil que se estenda porque hai cortalumes que non o deixan pasar pero isto estase facendo moi illadamente". Os propios brigadistas descoñecen o número de persoas que están a traballar "porque só recibimos instrucións concretas e sen máis preguntas". Neste momento traballan compoñentes das Brigadas de Reforzo contra Incendios Forestais, dependentes do ministerio de Agricultura, na contorna do concello de Laza Neste momento traballan compoñentes das Brigadas de Reforzo contra Incendios Forestais, dependentes do ministerio de Agricultura, na contorna do concello de Laza. Trátase dun municipio verde, parte da Rede Natura, que padece o azoute dos lumes todos os anos e no que as tarefas de limpeza non se levaron a cabo ata este ano. Un dos veciños da aldea de Naveaus, Francisco, explica a Praza que "eu que recorde aquí é a primeira vez que viñeron e a primeira vez que limparon e iso que todos os veráns estamos na loita". O home percorre os camiños traballados polos mozos da brigada cando deixan de traballar e fachendoso amosa uns montes limpos de toxos e xestas. El mesmo explica sobre o terreo e na zona pola que aínda non pasaron que "todas estas herbas verdes que se ven aquí sen rozar se non se quitan inzan como o lume e cando arde aínda poden perigar as casas". A pesar do entusiasmo do veciño, os operarios contra o lume teñen claro que no tempo que queda "non pode quedar a cousa como debería". Din contar co material axeitado, motoserras e desbrozadoras, pero con pouca xente e sobre todo con pouco tempo. A igual que sucede cos brigadistas da Xunta sosteñen que "só cunha prevención se poden atallar os lumes" e reivindican a existencia dun corpo permanente destinado a esta tarefa "porque a pesar de que sexa caro, o custe increméntase notablemente cando hai que en verdade apagar os lumes". "Só cunha prevención se poden atallar os lumes" e reivindican a existencia dun corpo permanente destinado a esta tarefa Dende a oposición política, tanto portavoces socialistas como nacionalistas temen que este verán sexa catastrófico e as hectáreas queimadas superen as marcas rexistradas. De feito, o responsable socialista na comarca de Trives, Miguel Solla, asegura que o Macizo Central aínda non se recuperou dos lumes do verán pasado. Ademais o portavoz do PSdeG alerta de que nalgúns lugares como Montederramo o equilibrio ecolóxico está alterado e "hai numerosos ataques de lobos". Tanto veciños, como alcaldes, como brigadistas entenden que estamos ante "a mesma historia de todos os anos" e parecen ter asumido que "non hai outra que resistir" Por outra banda, no Macizo Central non se levou a cabo ningunha tarefa de prevención no que vai de ano e Solla afirma que "a pesar de que a Xunta prometeu un plano específico de prevención para a zona non se tomou ningunha iniciativa cando o risco de incendio é o mesmo ca do ano pasado". O portavoz socialista recorda que "os lumes da pasada tempada causaron contaminación nas augas no concello de Manzaneda, destrución de pasto para o gando e non pasou nada e todo indica que as cousas van seguir así". Tanto veciños, como alcaldes, como brigadistas entenden que estamos ante "a mesma historia de todos os anos" e parecen ter asumido que "non hai outra que resistir". Un dos traballadores contra o lume conclúe dicindo: "Nos imos para onde nos manden, tócanos calar e aguantar e aínda menos mal que de momento traballamos".