Summary: Mentres o PSdeG pon o foco en que son unhas contas "sociais", a Delegación do Goberno opta por salientar o investimento, ao tempo que En Marea e BNG únense ao PP ao considerar que "castigan" e "golpean" aos galegos

Malia que nos dous últimos anos Rajoy presentou os seus orzamentos en abril, a Xunta critica que as de Sánchez "son unhas contas presentadas fóra de prazo"Menos de seis horas despois de que se fixesen públicos os detalles dos orzamentos do Estado para Galicia, e cunha convocatoria aos medios de comunicación insólita nos últimos anos, cando o PP gobernaba en Madrid e as contas de Mariano Rajoy eran as mellores posibles, a Xunta escenificou a media tarde deste luns o seu rexeitamento aos números presentados por Pedro Sánchez. Fíxoo a través dunha comparecencia conxunta do vicepresidente, Alfonso Rueda, e a conselleira de Infraestruturas, Ethel Vázquez, seguida dun comunicado oficial que cualifica os orzamentos estatais como "irreais" e discriminatorios para Galicia. Malia que nos dous últimos anos o Goberno de Rajoy presentou os seus orzamentos á altura do mes de abril, dous meses e medio máis tarde do que o vén de facer agora Sánchez, a Xunta critica que "son unhas contas presentadas fóra de prazo", que supoñen unha "discriminación cara a nosa comunidade en favor doutras, como é o caso de Cataluña" e que "repercuten directamente en ferrocarrís, con 148 millóns menos", sen matizar en ningún caso que a caída se debe a que o AVE está rematándose.Desde a banda dereita, as críticas chegaron tamén desde o deputado que fai as veces de portavoz en materia de infraestruturas galegas do grupo parlamentario do PP no Congreso, Celso Delgado, que botou en cara de "as Mareas" que as contas do PSOE se sitúen por debaixo do 8% do investimento territorializado do total do Estado que defendía hai máis de dez anos o bipartito de PSdeG e BNG na Xunta.Mentres o PSdeG pon o foco en que son unhas contas "sociais", a Delegación do Goberno opta por salientar o investimentoPero a valoración apresurada dos orzamentos ás poucas horas de divulgarse as súas cifras foi a tónica dominante na tarde deste luns en todo o espectro político. Desde o PSdeG e a Delegación do Goberno coincidiuse en eloxiar as contas públicas de Pedro Sánchez, pero mentres o partido puxo o foco no gasto social, Javier Losada incidiu no cumprimento dos investimentos. Así, o PSdeG salientou que Galicia recibirá preto de 8.500 millóns, que desglosou en 7.670 millóns para o "financiamento da comunidade, que ve aumentar a súa contía en 374 millóns" e 815 millóns en investimentos territorializados. Pola contra, a Delegación do Goberno rebaixou esa última cifra cuantificou esa última cifra a 757 millóns, e puxo o foco en que anteriores orzamentos do PP estaban inflados porque despois non se executaban, garantindo que os agora presentados si se farán realidade.En Marea e BNG únense ao PP ao considerar que os orzamentos socialistas "castigan" e "golpean" aos galegosDesde En Marea, nunha nota de prensa que dá voz aos deputados Miguel Anxo Fernán Vello e Yolanda Díaz, o grupo no Congreso centrou na mellora do tren a Lugo o principal agravio dos orzamentos do Goberno cara a Galicia. Fernán Vello considera que as melloras en seguridade e mantemento nas estradas desa provincia que si contemplan os orzamentos débense ás reclamacións de En Marea, cuxa deputada Alexandra Fernández mantivo unha reunión o pasado xoves co secretario xeral de Infraestruturas de Fomento e xa avanzara o aumento dese tipo de partidas. Canto a Díaz, interpreta a caída do investimento en Galicia como un "golpe na cara a Feijóo que castiga a Galicia enteira".Pola súa banda, desde o BNG a súa portavoz, Ana Pontón, cualificou as contas como "impresentables, unha decepción e unha labazada na cara dos galegos e das galegas". "Tras asistir aos recortes dos gobernos de Rajoy, agora co cambio, cun Goberno do PSOE e co apoio de En Marea e Podemos, o resultado é peor co que tiñamos con anterioridade, o máis baixo da última década, cun recorte do 20% do investimento mentres outros territorios teñen importantes aumentos", criticou a nacionalista.


Summary: Vicente Otero, José Ramón Barral, Pablo Vioque, Alfredo Bea Gondar ou Luís Jueguen Vilas son algúns exemplos de significados dirixentes da dereita na Galiza cunha actividade destacada no mundo do contrabando e mesmo do narcotráfico. Porén a día de hoxe son moitas as dúbidas sobre os termos dunhas conexións aínda non ben aclaradas.

A historia da dereita e do narcotráfico van da man en moitas comarcas galegas nos últimos corenta anos. Sen ir máis lonxe, Laureano Oubiña, un dos históricos do contrabando na Galiza, sinalaba hai uns anos que tiña participado no financiamento da Unión de Centro Democrático (UCD) na etapa de Adolfo Suárez e de Alianza Popular (AP) na época de Manuel Fraga. Un mando policial destinado na comisaría de Vilagarcía na década dos oitenta, en conversa con Nós Diario, sinala que "as achegas económicas dos narcotraficantes ás forzas políticas respondían á súa vontade de influír nos Gobernos, algo normal nunha parte do empresariado e tamén á busca de protección". Unha imaxe icónica da proximidade entre o narcotráfico e o poder político foi a xuntanza celebrada no verán de 1984, nas proximidades de Viana do Castelo, entre o presidente da Xunta Xerardo Fernández Albor e un grupo de contrabandistas fuxidos da xustiza e refuxiados en Portugal. "Non estamos diante do único encontro entre responsábeis políticos do Goberno galego e significados narcotraficantes", sinala a Nós Diario o referido mando policial, quen afirma como "varios deles eran militantes de AP e mesmo algúns con cargos importantes nas agrupacións do partido en diversas localidades do Salnés e tamén nas corporacións municipais". Xerardo Fernández Albor, primeiro presidente da Xunta da Galiza entre 1982 e 1987, tivo que responder no Parlamento por manter varias reunións con contrabandistas fuxidos da xustiza en Viana do Castelo Vicente Otero Terito, José Ramón Barral Nené ou Pablo Vioque eran tres bos exemplos disto. O primeiro, iniciado no contrabando nos tempos heroicos do estraperlo na década dos corenta, aproveitando os seus bos contactos con Nicolás Franco, auténtico poder real de AP en Cambados, amigo persoal de Manuel Fraga, insignia de ouro e diamantes do partido polos servizos prestados, en febreiro de 2019 aínda aparecía como un dos propietarios da sede local do PP en Cambados. O segundo, alcalde do concello de Ribadumia desde 1983 até 2001, dimitiu do seu cargo após ser detido nunha operación contra o contrabando do tabaco, atopándose actualmente inmerso nun procedemento xudicial. Pablo Vioque, a persoa de Barreiro Rivas O avogado estremeño Pablo Vioque foi outro dos mandatarios de AP na década dos oitenta. Residente en Vilagarcía de Arousa desde 1975, secretario da Cámara de Comercio, avogado dunha parte importante dos narcotraficantes e persoa activa no negocio, rematou condenado a 18 anos de cárcere, tras tentar introducir dúas toneladas de cocaína na Galiza. Ao tempo, desenvolveu unha intensa actividade política como fundador de AP na cidade, peso pesado do aparato galego do partido na comarca e persoa de referencia na zona de Xosé Luís Barreiro Rivas, o todopoderoso vicepresidente da Xunta e secretario xeral de Alianza Popular na Galiza. Mariano Raxoi foi desaloxado en 1985 da dirección de Alianza Popular en Pontevedra nunha operación dirixida por Xosé Luís Barreiro Rivas, avalada por Manuel Fraga Iribarne e que contou co apoio do sector do partido máis ligado ao contrabando, aos negocios ilícitos e ao narcotráfico Os populares do Salnés escribiron, canda Barreiro Rivas, unha das páxinas máis escuras da dereita na Galiza. A finais de 1985, Barreiro Rivas postúlase para dirixir Alianza Popular en Pontevedra, dirixida naquela altura polo presidente da Deputación Provincial Mariano Raxoi, que denuncia afiliacións masivas para mudar a correlación de forzas do partido. Segundo declara a Nós Diario un veterano militante de AP e actualmente do PP de Cambados, "dirixidos por Pablo Vioque, con fío directo con Barreiro, que era quen mandaba naquel momento na Xunta, no partido iniciamos unha campaña de afiliacións masivas en todos os concellos do Salnés, até sumarmos máis de 400 altas en menos dun mes". O 13 de decembro de 1985 Mariano Raxoi renunciaba a continuar como presidente de AP en Pontevedra, após unha xuntanza con Manuel Fraga en Madrid e tras garantirlle un posto nas listas ao Congreso nos comicios xerais de 1986. Xosé Luís Barreiro, co apoio da afiliación do Salnés, converteuse no máximo responsábel do partido en Pontevedra. Porén non tardou en abandonalo após perder o pulso interno con Xerardo Fernández Albor. Unha parte pequena da militancia de AP na comarca acompañou a Barreiro Rivas na súa nova aventura política, desembarcando canda el en Coalición Galega o seu fiel Pablo Vioque, morto en 2008, un ano e medio despois de ser posto en liberdade por motivos de saúde. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario, á venda nos quioscos, ou na súa lectura na nube


Summary: O semanario Sermos Galiza estrea serie esta quinta feira, na súa entrega 166, unha sección especial sobre escritores de Lugo que abrirá cun texto de Pilar García Negro sobre Manuel María. A súa coordinadora, Celia Armas, cóntanos desta iniciativa.

- En que consiste 'Lugo é Letras'?- Trátase dun proxecto que pretende lembrar a autores lugueses co obxectivo de atraer novos leitores a obras que pertencen xa aos nosos clásicos, así como relacionalos coa súa terra natal. Trátase de poñer en valor e facer atractivas estas obras e demostrar que están vixentes. - Que autores vai incluír?- Pois esta semana comezamos con Manuel María, dado que estes días celebramos o seu aniversario e será o próximo homenaxeado das Letras, e logo continuaremos con Marica Campo, Olga Novo, Lois Diéguez, Lois Pereiro, Uxío Novoneyra, Luz Pozo, Álvaro Cunqueiro e Darío Xohán Cabana. - Esta iniciativa terá continuidade e ampliarase a máis escritores?- Pois agardamos que si, porque loxicamente hai moitos máis e non están todos os que son. Esta é unha primeira serie e tamén nos gustaría que se ampliase ao resto do país. No caso dos autores vivos publicarase unha entrevista e no caso dos falecidos, poderá ser unha recensión ou mesmo unha entrevista imaxinaria. Iso dependerá dos autores que se fagan cargo dos textos: por exemplo, Xosé Manuel Pereiro falará de seu irmán Lois; de Novoneyra tocaralle ao seu fillo homónimo... - Lugo é un territorio ben vizoso no que a literatura se refire, non?- Pois a verdade é que tendo en conta o contexto do sistema literario galego e a proporción poboacional, en Lugo temos grandes figuras das letras galegas, tanto pola súa calidade como pola súa importancia.


Summary: O profesorado non universitario de Galiza volve estar chamado a elixir os seus representantes. Faino nun contexto laboral timidamente mellor que o de 2014, mais coa certeza de que, segundo explican as portavoces das centrais sindicais con maior representación, hai moito por facer para recuperar os niveis salariais e de estabilidade da etapa pre-Feixoo. Eis un extracto da reportaxe publicada ao respeito no número 324 de Sermos Galiza.

As e os perto de 31.000 docentes do ensino público non universitario do país están convocados o vindeiro 4 de decembro para escoller 143 delegadas e delegados, tres máis que hai catro anos, mais aínda tres menos que en 2010. O cativo incremento do censo con respecto ás eleccións anteriores –650 profesoras e profesores máis– explica a suba do número de docentes elixíbeis que, con todo, seguen por debaixo das cifras de hai oito anos, cando tiñan dereito a voto perto de 32.400 mestras e mestres galegos. Malia esta recuperación parcial, o ensino público non universitario de Galiza segue agraviado a respecto do privado-concertado, que hai que lembrar que escolle aproximadamente 500 delegadas e delegados dun censo que apenas supera as e os 7.000 docentes. O punto de partida neste proceso electoral sitúa en vantaxe a CIG-Ensino, que posúe actualmente 63 dos 140 representantes, moi por diante da segunda forza, CCOO (22), e terceira, ANPE, con 17. UXT, con 15; STEG, con 13, e CSIF, con 10, completan o cadro de delegadas e delegados vixente. A central nacionalista non é só a opción maioritaria –46,3% do total dos votos, cunha participación na pasada convocatoria do 70% do censo–, senón tamén a preferencia hexemónica do profesorado, que, ademais, vén outorgándolle maior representatividade en cada convocatoria. O secretario xeral da CIG-Ensino, Suso Bermello, explica que o sindicato nacionalista "nunca se puxo límites, nin nas súas reivindicacións, nin na súa acción sindical, nin tampouco na súa representación. Cremos que podemos mellorar os resultados electorais de hai 4 anos, mais somos conscientes de que o nivel de representatividade acadado, cun 46% dos votos, é difícil de superar. Por tanto, o obxectivo é consolidar unha vez máis o noso carácter referencial e maioritario entre o profesorado do ensino público galego". Luz López, secretaria xeral da Federación de Ensino de CCOO –segunda forza sindical–, non nega que o obxectivo de calquera organización sindical que se presenta a unhas eleccións é "gañalas, mais no contexto en que se van desenvolver, con máis organizacións en liza, aspiramos a incrementar a representatividade que temos actualmente". A cuarta central en número de votos, STEG, aposta por "tentar volver entrar na Mesa Sectorial". [Podes ler a reportaxe íntegra no número 324 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: O lume arrasou 75 hectáreas en Muras e outras tantas en Chandrexa de Queixa, Lobeira e Padrenda e este martes o risco será semellente ao dun día de verán. Medio Rural decretou a prohibición das queimas agrícolas e forestais

O lume arrasou ao redor de 150 hectáreas de terreo tan só nos catro incendios máis importantes desta fin de semana. Nomeadamente o que afectou ao concello lucense de Muras dende a noite do sábado, que queimou unhas 75 hectáreas de monte raso. Ademais, o lume foi tamén protagonista en Chandrexa de Queixa, Padrenda e Lobeira, queimando ao redor de 25 hectáreas en cada un. O de Lobeira afectou ao territorio do parque natural do Xurés.O risco de incendio será extremo ou moi elevado nas provincias costeirasVivimos un inverno de lumes e semella que a primavera mantén a mesma dinámica. Nos dous primeiros meses do ano arderon máis de 800 hectáreas en Galicia, a maior parte da provincia de Ourense. Entre os factores que levan a esta situación están a falta de precipitacións nos últimos meses, xa que a cantidade de chuvia recollida en Galicia dende decembro foi un 30% inferior ao habitual. Tamén as elevadas temperaturas diurnas das últimas xornadas e, nalgúns casos, o forte vento.Esta situación (tempo seco, temperaturas elevadas para esta época do ano e fortes ventos) é a que se vai dar este martes, o que motivará que o risco de incendio sexa elevado en gran parte de Galicia. Segundo a Axencia Estatal de Meteoroloxía, o risco será extremo ou moi elevado nas provincias costeiras, que son as que rexistrarán os refachos de vento máis importante, e alto ou moi alto na provincia de Ourense e no sur de Lugo. O nivel de risco esperado para este martes é semellante ao de moitas xornadas de verán.Medio Rural decretou a prohibición das queimas de restos agrícolas e forestais en toda GaliciaDe feito, dende a mañá deste luns Medio Rural decretou a prohibición das queimas de restos agrícolas e forestais en toda Galicia, mesmo os permisos xa concedidos. A decisión, vixente ata novo aviso, tomouse "tras avaliar a evolución da situación do tempo e unha vez analizados polo miúdo os diferentes indicadores técnicos que inciden no risco de lume en tempada de alto risco", sinala a Consellería.


Summary: O Ministerio de Facenda propón un decreto lei para que as entidades locais poidan reinvestir o seu superávit desde este mes de marzo e até 2019. Concellos como A Coruña ou Santiago valoran o "avance", pero veno "insuficiente" e reclaman "poder decidir a que destinar os cartos segundo a capacidade e recursos" de cada municipio O pleno da Deputación de Lugo aproba o plan único de financiamento dos concellos por unanimidade

O ministro de Facenda, Cristóbal Montoro, mostrouse este luns aberto a impulsar unha norma que permita ás entidades locais flexibilizar o reinvestimento do seu superávit "con rapidez", sinalando que o mecanismo que axilizaría este reinvestimento sería un decreto lei. No entanto, Facenda reitera que os investimentos teñen que fixarse ao concepto da sustentabilidade financeira e respectar as competencias de cada administración.A intención é que as entidades locais poidan gastar os seus remanentes desde agora e até as eleccións locais de 2019Segundo informou o ministro en rolda de prensa logo dunha reunión de máis de dúas horas co presidente da Federación Española de Municipios e Provincias e alcalde de Vigo, Abel Caballero, a intención é que as entidades locais poidan gastar os seus remanentes desde agora e coincidindo co calendario político que desemboca nas eleccións autonómicas e locais de 2019. Segundo aclarou o rexedor vigués, este permiso sería aplicable xa desde o mes de marzo. Do mesmo xeito, Montoro amosouse disposto a unha redefinición dese concepto de investimento financieramente sustentable e da regra de gasto, para "dotala de contido máis efectivo". A FEMP, pola contra, xa anunciou que enviará unha lista para aumentar os sectores nos que poder investir o superávit. Xuntanza de 300 concellosCaballero agarda que o decreto estea en marcha "en quince ou vinte días"Os resultados da xuntanza con Montoro foron trasladados por Caballero este martes nunha xuntanza da sede da FEMP aos representantes dun trescentos gobernos municipais de todo o Estado. "En quince ou vinte días", afirmou o rexedor vigués, "estará dispoñible" ese decreto, sobre o que as Administracións Locais van "estar vixiantes". Montoro, di Caballero, era "consciente" de que neste encontro ía haber "reunidos centos de alcaldes e alcaldesas representando a millóns de cidadáns" que, neste asunto, demostran unha "práctica unanimidade de opinión" malia seren de cores políticas diversas.Entre a representación galega nese encontro figurou a edil de Facenda da Coruña, Eugenia Vieito, quen ve que a posibilidade de reinvestir os aforros do ano previo en investimentos financeirmaentoe sostibles é "un avance" , pero "insuficiente para resolver o problema do financiamento local". "Os concellos, especialmente aqueles que fan os deberes e teñen as contas saneadas, precisamos de medidas que solucionen os nosos problemas de financiamento", resalta Vieito, quen ve nestes "avances" un resultado da "presión dos concellos do cambio contra as limitacións no uso do superávit".Concellos como A Coruña ou Santiago valoran o "avance", pero veno "insuficiente" e reclaman "poder decidir a que destinar os cartos segundo a capacidade e recursos" de cada municipioNun sentido semellante a concelleira de Facenda de Santiago, María Rozas, concorda en que o acadado é un paso adiante, aínda que escaso. "Pedimos que nos devolvan a autonomía e que cada Concello poida decidir, segundo a súa capacidade e recursos, a que destinar eses cartos", resalta.No caso de Galicia, os concellos pecharon o ano 2016 con case 490 millóns de remanente, mentres que no conxunto do Estado o aforro chegou daquela aos 7.000 millóns. Falta que se presenten neste próximo mes de marzo os datos pechados de 2017.


Summary: A poeta Silvia Penas recibe o sábado día 13 ás 12 h. o I Premio de Poesía Lueiro Rey pola súa obra "As uñas crecen" que publica Sotelo Blanco. O acto de entrega celébrase no Multiusos de Fornelos de Montes, lugar de nacemento de Lueiro Rey. O premio están convocado polo concello, a Asociación o Cruceiro da Laxe e a editorial Sotelo.

-Por que colle as uñas como metáfora para facer poesía? É bastante literal. As uñas están presentes na maior parte dos poemas, é un elemento constante. Funcionan como metáfora do paso do tempo. Mentres non están crecidas non rabuñas e mesmo despois de morta, as uñas continúan medrando. Trátase dunha procura da linguaxe na que interveñen moitos elementos. -Como elemento poético, é ben singular... Moitas persoas me dixeron que tiña un título horríbel, mais non reperei niso. Era o que tiña que ser, centrei as miñas teimas nesa parte do corpo. Están en case todos os textos. -En especial na década dos noventa foron as mulleres as que recuperaron o corpo para a poesía. A presenza das uñas responde a esa idea? Lin ás poetas que publicaron nos noventa e por esa razón algo pode quedar mais a miña non é unha poesía nesa liña. Non sei onde me podería encadrar. De momento non fago por me situar literariamente. Hai persoas que mudan dun libro a outro. -O xurado valorou a frescura e novidade da obra. Fuxe de textos requintados? Moitas veces escribo como penso, moitas veces de maneira directa. Iso non significa que non estén traballados. -Gañou xa varios premios de poesía, entre eles o da universidade de Vigo, o Gzcrea ou o Victoriano Taibo. Por que decide escribir poesía? Depende do momento mais para presentarme a un premio e gañar uns cartos pode ser unha finalidade. Participo en recitais e tamén preciso textos para facelo e esta é a razón de que procure textos máis orais. O que si teño claro é que non é unha escrita introspectiva. Sempre gostei moito da literatura e hai unha necesidade de furgar na linguaxe, de estar cerca do texto. Gústanme os actos poéticos, cada vez me dou máis conta de que moita xente que non le chega á poesía a través de recitais. -A crise complica a publicaciónn de poesía, recórrese a autoedición e aos recitais. Pode ser que volvamos a un momento de dinamosmo como o da xeración dos noventa? Dá a impresión de que así é. Ultimamente vou a moitos recitais, está habendo máis que antes. Tamén é certo que antes en calquera acto público tendía a haber música e agora, como non hai orzamento, chaman aos poetas, que recitan gratis!


Summary: A pandemia que marca desde hai oito meses o ritmo da vida no planeta modificou onte a imaxe das mobilizacións do 25-N, marcadas nesta edición polas distancias, a prevención e as máscaras. Mais o coronavirus fixo, neste tempo, moito máis, ao cargar sobre as mulleres uns coidados que se volveron cruciais para a supervivencia, agravando a fenda laboral e illando aínda máis as vítimas da violencia machista. Contra a desigualdade, Galiza volveu hoxe levantar a voz para pór no foco un problema que non é individual, senón social e político, e que debe ser prioritario para as Administracións públicas

Un obxectivo "profundo e radical" impulsa as persoas, entidades e colectivos que fan parte no movemento feminista, cada 25 de novembro e cada día do ano: "Vivir sen violencias, de ningún tipo". A aspiración, rexistrada no manifesto que a coordinadora galega da Marcha Mundial das Mulleres (MMM) lanzou esta cuarta feira, a través dun vídeo coral e tamén nas mobilizacións convocadas neste Día Internacional pola Eliminación da Violencia sobre as Mulleres, require dunha mudanza "nas actitudes, nas políticas e no modelo social" que precisan, tamén neste momento de pandemia, que a loita pola igualdade efectiva pase a converterse nunha prioridade. As esixencias da situación sanitaria –distancia interpersoal, maiores medidas de prevención, máscara, contención nos actos de rúa– marcaron hoxe as numerosas, aínda que non tanto como de normal, accións de rúa e demais convocatorias institucionais organizadas contra as múltiples manifestacións das violencias machistas. A Coruña, As Pontes, A Estrada, Barreiros, Ferrolterra, Carballo, Catoira, Celanova, Compostela, Lalín, Lugo, Marín, Miño, Ourense, Vedra, Vigo, Vilaboa ou Vilagarcía de Arousa realizaron as súas mobilizacións, algunhas limitadas a fiestras e balcóns, para visibilizar o que non debe silenciarse: que os crimes como os que este ano custaron a vida Manuela Iglesias e Clara María Expósito na Pastoriza e Lugo unicamente son a plasmación máis cruenta, pero para nada a única, dunha desigualdade sistémica, enraizada nun sistema de valores que coloca as mulleres por detrás e impide, en moitos casos, unha vida en liberdade. A pandemia estivo presente tamén nas reclamacións que colectivos e sindicatos formularon nos actos que se sucederon ao longo da xornada. Así, desde a Marcha Mundial das Mulleres, a pluralidade de voces que deu forma ao seu manifesto, femininas –CIS e trans– na súa ampla maioría, quixo lembrar as violencias que as restricións agochan dentro do fogar. "Sempre hai un elemento invisíbel para as violencias machistas, e máis este ano", advirte a plataforma, que rexeita "a individualización da defensa" contra estes actos. Nese sentido, o colectivo censura que non se teñan considerado os servizos de asistencia ás vítimas de violencia de xénero "actividade esencial" durante o confinamento. "As institucións paralizaron a maior parte dos servizos de prevención e atención. Os xulgados pararon procedementos de custodias, conflitos e todo tipo de procesos víronse aprazados. Suprimíronse programas de atención e acompañamento e quedaron escasos recursos de emerxencia, que xa antes da crise non eran quen de dar resposta ás necesidades das mulleres", denuncia a coordinadora galega, que advirte da acción das "políticas neoliberais de sempre, que desmantelan os servizos públicos" –escolas infantís, centros atención á vellez, ou sanidade– en favor do "capital financeiro, as medidas de austeridade e as privatizacións". "O capitalismo, na súa lóxica de acumulación de riqueza, pretende que consideremos como unha violencia menor que se nos reclúa nos nosos fogares baixo o pretexto do amor romántico, responsabilizándonos da reprodución e obrigándonos a realizar gratuitamente traballos indispensábeis para o mantemento da vida", avalía. Os coidados, esenciais A "desprotección social" que sofren os coidados –altamente feminizados, tanto nos traballos informais como nos formais– malia ser indispensábeis, segundo quedou demostrado desde a aparición do coronavirus, centrou tamén o discurso da secretaria confederal de Mulleres da CIG, Margarida Corral. "Se algo evidenciou a Covid-19 foi o carácter esencial destes traballos de coidados e malia isto, non foron nin están a ser obxecto dunha protección especial; non se puxeron en marcha políticas públicas para reforzar e valorizar estas profesións, nin se lexislou para garantir os dereitos de coidados das persoas", lamenta o sindicato nacionalista, cuxo lema neste 25-N lembra que "descoidar a quen coida é violencia contra as mulleres". "Quen protexe e quen coida?", preguntouse Corral durante o acto desenvolvido na Coruña, diante da Delegación do Goberno estatal na Galiza –e diante da Xunta–, espazo elixido para chamar a atención sobre ese tipo de violencia machista menos visíbel, como é a institucional. Queres continuar coa lectura? Podes atopar o texto ao completo no Nós Diario que estará mañá no quiosque ou na nosa tenda online. Tamén tes a opción de facerte subscritora ou subscritor agora mesmo!


Summary: O cantautor faleceu a pasada noite, aos 71 anos de idade, dun infarto. Gravou 15 discos, sufriu a censura e foi xulgado (e absolto) por un presunto delito de "escarnio á relixión". Hai 15 días ofreceu o seu derradeiro concerto, e foi en Galicia, en Boiro.

A pasada madrugada morreu, aos 71 anos de idade, Javier Krahe. O cantautor madrileño sufriu un infarto na súa casa de Zahara de los Atunes (Cádiz), deixando atrás corenta anos de carreira musical, quince discos, un pequeno pero moi fiel círculo de seguidores e seguramente máis de un inimigo, aos que non sempre gustou a sátira das súas cancións e o seu espírito irreverente. Foron moitas as ocasións nas que Krahe actuou en Galicia, nomeadamente en locais de jazz e canción de autor, coma o Dado Dadá de Compostela, onde era un habitual. De feito, foi en Galicia onde ofreceu o seu derradeiro concerto, en Boiro concretamente, o pasado 28 de xuño, en A Pousada Das Ánimas, outro dos locais nos que actuaba con frecuencia. O responsable do local salienta este domingo na súa conta de Facebook que "sempre estará presente na Pousada, aquí seguirá vivindo" e subliña que Krahe era "un home que respiraba e contaxiaba vitalidade" Os seus amigos, moitos deles do mundo da cultura, recórdano este domingo. Pablo Carbonell foi o primeiro en anunciar en twitter o seu falecemento; "No digáis se nos fue el mejor de todos, malogrose el cumplido cantautor, era bueno, tenía suaves modos...'. D.E.P Javier Krahe. Gracias", escribiu. De igual xeito El Gran Wyoming declarou que "Javier Krahe era o home serio máis gracioso de todos os tempos" Aínda que sufriu a censura (por exemplo en 1986 en TVE polo seu Cuervo Ingenuo dedicado a Felipe González) foi xa no final da súa vida, en 2012, e cunha democracia máis que asentada, cando tivo que enfrontar o proceso máis duro ligado á liberdade de expresión. En maio de 2012 Krahe foi xulgado por un presunto de delito de "escarnio á relixión" por mor da curtametraxe Sobre la Cristofagia, na que se ofrecían instrucións para cociñar un crucifixo. O clip formaba parte do documental Esta no es la vida privada de Javier Krahe, realizado por Ana Murugarren e Joaquín Trincado e do que Canal+ emitira varios fragmentos, entre eles a curta do Cristo cociñado. No xuízo Krahe estivo apoiado por Anton Reixa, Miguel Ríos, Alex de la Iglesia ou Leo Bassi, entre outros. Finalmente foi absolto, sinalando a xuíza que o filme foi o resultado do lexítimo exercicio dunha expresión artística que "cun compoñente burlesco, fixo unha crítica do fenómeno relixioso na nosa sociedade", cun "inequívoco sentido satírico, provocador e crítico, pero non o de ofender". Ese mesmo ano Reixa levou o documental ao Festival de Donosti. Pero alén disto, e moito antes, Krahe era un cantautor, iniciando en 1980 unha carreira musical con temas moi inspiradas no francés Georges Brassens. Con Joaquín Sabina e Alberto Pérez grava en 1981 o disco La Mandrágora, tomando o nome dun dos locais no que adoitaban actuar. En 1986 tivo lugar un dos episodios máis coñecidos da carreira de Krahe, cando Televisión Española censurou o seu tema Cuervo Ingenuo, que se ía emitir como parte dun concerto de Joaquín Sabina. Foi moi comentado, igualmente, o momento no que Pablo Iglesias cantou a dúo con Krahe (o pasado mes de novembro) a canción nun local de Madrid. En total, Krahe publicou 15 discos, con temas tan coñecidos como Marieta ou Un burdo rumor. Ata chegar ao seu derradeiro disco de estudio, publicado en 2013, Las diez de últimas. E tamén á edición o pasado ano de En el Café Central de Madrid, un CD e DVD no que repasa os seus temas máis coñecidos.


Summary: Di o director xeral da CRTVG que a televisión pública dedicou máis tempo a informar sobre a denuncia interposta polo xuíz Fraga Mandián contra Carlos Callón "porque iso o verdadeiramente interesante" e que non segue o blogue en que @s traballador@s do ente denuncian a manipulación "porque non teño por costume prestar atención a nada que sexa anónimo". Vídeos no interior.

"Entendo que o tratamento dado á nova da absolución do presidente da Mesa pola Normalización foi condicionado pola dinámica da actualidade dese día, con moitos asuntos de notable transcendencia coincidindo no tempo que obrigaron a deixar a nova fóra de escaleta ata atopar un oco no Bos días da xornada seguinte, un informativo "tan valioso como calquera outro". Foi esta a resposta que o director xeral da CRTVG, Alfonso Sánchez Izquierdo, deu na comisión de control celebrada esta sexta feira no Parlamento galego, onde a deputada do BNG Ana Pontón se interesou polos motivos que levaron á televisión pública a dedicarlle moito máis tempo informativo á denuncia e ao xuízo que á absolución de Carlos Callón. "Nós á Mesa dedicámoslle a atención que merece, e punto" Segundo Sánchez Izquierdo, "a noticia, o verdadeiramente interesante, independentemente do veredicto" foi a demanda que o xuíz Fraga Mandián presentou contra Callón após este telo corrixido por empregar o topónimo ilegal 'La Coruña'. Aliás, aproveitou para reclamar da Mesa "un recoñecemento a 29 anos como elemento normalizador da nosa lingua". Malia que nos actos e roldas de imprensa que organiza o colectivo pola normalización a presenza da radio e da televisión pública galegas non é habitual, o director xeral do ente explicou que "nós á Mesa prestámoslle a atención que merece, e punto". "Agradézolle moito as súas explicacións porque demostran as causas da censura: que non lle gustan as opinións da Mesa", recalcou Ana Pontón na súa quenda de resposta, facendo fincapé nos ataques contra o galego que a asociación que preside Callón vén denunciando. Reprochoulle tamén a censura á folga do ensino que se está a desenvolver nas Illes Balears após a aprobación dun decreto calcado do que na Galiza impuxo o PP e que reserva para o catalán unicamente o 33% das aulas. Sánchez Izquierdo afirmou que non dá seguimento ao blogue eunonmanipulo en que @s traballador@s da CRTVG denuncian a manipulación nos medios públicos "porque teño por costume non prestarlle atención a nada que sexa anónimo".


Summary: A República Democrática Popular de Corea vai continuar cos seus tests nucleares, afirmou o viceministro de asuntos exteriores, Han Song-ryol en declaracións á BBC.

O obxectivo de Pyongyang é dispor de míseis inter-continentais con capacidade de daren no albo en solo estadunidense. Corea do Norte entende que só se acredita unha fortaleza militar desa envergadura estará en condicións de protexer o seu territorio e de non ser un novo elo na cadea de reximes políticos -Iraque, Libia...- depostos manu militari. O recente ataque dos EUA a Siria -unilateral e sen amparo das Nacións Unidas- dá argumentos ao goberno de Kim Jong-un para perseverar na súa política de defensa. Dificilmente, pénsase en Pyongyang, Washington tería atacado unha base militar siria se Damasco dispuxese de míseis nucleares. Nese sentido, son moi elocuentes as declaracións do viceministro de Asuntos Exteriores, Han Song-ryol, á BBC: "Se os EUA están a planexar un ataque militar contra nós, reaxiremos cun ataque nuclear preventivo co noso propio estilo e método". Unha "guerra total" será a resposta de Corea do Norte a un ataque norteamericano, enfatizou. Mentres, en Nova Iorque, o embaixador norcoreano en Nacións Unidas, Kim In-ryong, condenou o ataque dos EUA a Siria, que claramente percebe como un aviso a Pyongyang. Os EUA, dixo, están a "perturbar a paz e a estabilidades globais e están a insistir nunha lóxica propia dos gángsters segundo a cal a invasión dun estado soberano é unha medida xusta e proporcionada e contribúe para defender a orde internacional". Hai indicios de que Washington estea a pensar nun ataque a Corea do Norte? Si, a xulgar polo dito esta segunda feira polo vicepresidente Mike Pence. O número dous da Administración Trump afirmou que "a era da paciencia estratexica [con Pyongyang] pasou a mellor vida". Trump ten dito millenta veces que non vai tolerar que Pyongyang desenvolva o seu programa balístico nuclear.


Summary: ENTREVISTA | Falamos con Ángela Andrade, directora de Hai vida en Bran?, gañadora en 2017 do premio ao mellor proxecto de webserie en galego. O 5 de abril regresa a Carballo, onde estreará os seus tres primeiros capítulos. Tres series en galego están incluídas na sección oficial (Antolepsia, Galicia Crime e Monumento) e outras catro compiten polo premio ao mellor proxecto

Poetarras, Fame, Peter Brandon, Dalle Jas!, Galicia Crime, Antolepsia, Teño unha horta en San Sadurniño, PIB... Polo Carballo Interplay pasaron nos últimos anos a gran maioría das webseries feitas en galego, que aproveitaron a cita -un referente internacional no ámbito dos contidos dixitais- para tomar pulo. Hai dous anos o festival creou o premio a proxectos de webseries en versión orixinal galega, co obxectivo de incentivar de forma máis activa a creación de contidos en galego adaptados ás novas formas de consumo. Facer canteira. O primeiro proxecto gañador daquela primeira edición, Peter Brandon, vén de facerse co Premio Mestre Mateo á mellor webserie. E a gañadora o pasado ano, Hai vida en Bran?, estrearase o 5 de abril ás 21 horas, no auditorio do Pazo da Cultura de Carballo, no marco do propio festival que a viu nacer. Ademais, tres webseries en galego están incluídas na sección oficial. Trátase de Antolepsia, Galicia Crime e Monumento. En Carballo poderanse ver, xa que logo, os tres primeiros capítulos desta comedia con tintes dramáticos que dirixe, escribe e protagoniza a coruñesa Ángela Andrade con produción de Macondo Prod. A serie conta a historia de Mariña, unha licenciada en Belas Artes que despois de fracasar no seu intento de abrirse paso no mundo do cómic, volve á casa da súa nai na pequena e aburrida vila de Bran. Sen cartos e en plena crise dos 25, comeza a traballar na tenda da gasolineira e combate a soidade e o tedio coa creación dun novo cómic inspirado polo glam rock e David Bowie. Isto desbordará por completo a súa imaxinación e faralle experimentar Bran doutra maneira. Falamos con Ángela Andrada. "O labor que está a facer o Carballo Interplay é moi importante e tamén moi arriscado. É un festival no que se valoran sobre todo as historias e non tanto as persoas que están detrás delas" Bran volve a Carballo, o lugar no que o proxecto despegou, co premio do pasado ano. O Interplay é a canteira do audiovisual galego? O labor que está a facer o Carballo Interplay é moi importante e tamén moi arriscado. É un festival no que se valoran sobre todo as historias e non tanto as persoas que están detrás delas. E isto é moi importante para darlle oportunidades á xente nova, para axudalos a abrir camiño no mundo do audiovisual, que non é precisamente un sector fácil. É igual o proceso de creación dunha webserie que o doutros formatos? Nas webseries seguramente contas con menos cartos para gravar a historia, pero pola contra contas con máis liberdade creadora: non tes que preocuparte da corrección no guión porque vaia destinado a un público máis xeral ou porque se vaia emitir nunha televisión xeralista. E creo que o público agradece isto. "Nas webseries contas con máis liberdade creadora: non tes que preocuparte da corrección no guión porque se vaia emitir nunha televisión xeralista. E creo que o público agradece isto" Como naceu o proxecto? Xa como webserie ou tiñas a historia na cabeza como curta ou longametraxe? A historia naceu de forma bastante espontánea, e á par da propia convocatoria de proxectos do Carballo Interplay. A idea si que me rondaba na cabeza dende antes, pero o mundo do audiovisual é complicado. E cando vin a oportunidade do CIP, cando vin que valoraban o conxunto do proxecto, lanceime a isto. A historia ten algo de autobiográfica ou parte dalgún referente real? E si, a serie ten algo de autobiográfico: a protagonista, Mariña, quere dedicarse ao mundo artístico, pero a súa nai non o ve tan claro. E na miña familia a miña nai tampouco viu moi claro que eu me dedicara ao audiovisual, prefería que fixese unhas oposicións, que fose ao seguro..., que supoño que é o que queren a maioría dos pais. Pero ao mesmo tempo eu tiña o propio exemplo de miña nai, que é moi peleona; e isto era contraditorio: ela ensinoume que na vida tiña que loitar polo que quería, e isto é o que quero. "A miña nai tampouco viu moi claro que eu me dedicara ao audiovisual, prefería que fixese unhas oposicións, que fose ao seguro... Pero ao mesmo tempo ela ensinoume que na vida tiña que loitar polo que quería, e isto é o que quero" Que percorrido vai ter Bran? Despois do Interplay estrearase inmediatamente na rede? Pasaredes por máis festivais? Gustaríame presentala nas principais cidades de Galicia, cando menos na Coruña e Santiago. Queremos ir tamén a festivais, e hai varios que só admiten series que non foran estreadas aínda. E ao final si que se estreará online, para que a vexa todo o mundo. A forma de crear e de consumir audiovisual está cambiando rapidisimamente. Unha das particularidades das webseries é ese feedback inmediato que se establece cos e coas espectadoras, non si? A rede ten moitas vantaxes e unha delas é esa inmediatez. E si, está cambiando todo moi rápido, tanto á hora de consumir contidos como á hora de producilos. Ves xente que pode vivir de ser youtuber, de ter unha canle na que fala do que quere, algo que hai 10 anos era moi complicado. Internet é a nova forma de consumir audiovisual, sobre todo para a xente nova. Mesmo hai moita xente que os propios contidos de televisión os ve máis adiante na rede, no momento que máis lle convén. "Non é que Bran estea pensada para ser unha serie moi longa, pero si me gustaría darlle un final axeitado" Cal é o teu futuro inmediato? Seguir coa serie? Algún novo proxecto audiovisual? Gustaríame seguir con Bran, facer máis capítulos. Non é que Bran estea pensada para ser unha serie moi longa, pero si me gustaría darlle un final axeitado. Teño un par de guións para curtas xa escritos, pero prefiro non poñer metas fixas a longo prazo. A miña meta é seguir escribindo e seguir implicada en proxectos audiovisuais, e aproveitar o que o Interplay me ofreza como escaparate. Catro proxectos finalistas O Carballo Interplay convoca este ano, por terceira vez, o premio a mellor proxecto de webserie en galego, que nas dúas edicións anteriores obtiveron Hai vida en Bran? e Peter Brandon. Este ano son catro os finalistas, moi variados en xénero e tamén no perfil dos seus autores e autoras. O proxecto gañador recibirá 1.500 euros para a realización dos tres primeiros episodios da serie, que se estreará no VI Carballo Interplay, o ano que vén O proxecto gañador recibirá 1.500 euros para a realización dos tres primeiros episodios da serie, que se estreará no VI Carballo Interplay, o ano que vén Sígueme, creada polos estudantes da USC Nuria Cancela, Alba Pego, Laura Pose e Aitor Ramos, é unha intriga psicolóxica con reminiscencias de Mindhunter; nela, Elisa Sánchez Sedes dará vida a unha moza psicóloga expulsada da universidade pola súa crítica á psicoloxía convencional que decide continuar clandestinamente o seu estudo. En Áureas, unha historia dos anos 20, continúase no formato webserie o traballo levado a cabo no proxecto escénico Áureas, que combina música e teatro a través de personaxes de ficción. Fon Cortizo, Javier Álvarez e Alexandre Cancelo forman o equipo técnico, mentres as actrices e músicas Ailén Kendelman, Areta Bolado, Isabel Mouzo, Marina Vigo, Valentina Alonso e Cris Márquez forman o elenco. O terceiro proxecto é Premios Darwin, unha comedia baseada no espectáculo de Carmen Conde arredor das mortes absurdas sucedidas en Galicia, combinando dúas cousas tan da terra como a narración oral e o culto á morte. No equipo destaca a presenza de Guillermo Arias-Carbajal na dirección e de caras coñecidas como a de Isabel Blanco, a cantante Nastasia Zürcher e os Porco Bravú no reparto. A cuarta serie finalista, Cativos na cociña, entra no territorio da non-ficción: un neno de cinco anos, Antonio, mudou coa súa familia dende o Perú do seu pai ata o Grove, terra da súa nai, onde descubre unha nova paisaxe, pero sobre todo os sabores da cociña galega.


Summary: "A convocatoria de eleccións ao Parlamento galego activarase unha vez levantada a declaración do estado de alarma e a situación de emerxencia sanitaria", segundo recolle o decreto.

O Goberno galego envía unha proposta de decreto á Xunta Electoral, consensuado coas formacións políticas da oposición, no que "deixa sen efecto" a celebración das eleccións do vindeiro 5 de abril á Presidencia da Xunta da Galiza. "A convocatoria de eleccións ao Parlamento galego activarase unha vez levantada a declaración do estado de alarma e a situación de emerxencia sanitaria. Dita convocatoria realizarase no prazo máis breve posible, oídos os partidos políticos, e por decreto do Presidente da Xunta", segundo recolle o texto. O decreto enviado recolle que "ante o silencio legal, o marco normativo derivado da declaración de estado de alarma obriga, durante a vixencia do devandito estado, a buscar unha solución integradora e conforme ao bloque de constitucionalidade". Por este motivo, e como indicara a Xunta Electoral da Galiza, o Goberno galego buscou o "consenso" entre todos os partidos nas dúas reunións por videoconferencia desta semana. "Unha interpretación sistemática, finalista, integradora e con dimensión constitucional do marco normativo derivado da declaración do estado de alarma, impón, en aras da efectividade do dereito de sufraxio e do seu exercicio coas debidas garantías, deixar sen efecto a celebración das eleccións convocadas por Decreto 12/2020, do 10 de febreiro, e proceder a efectuar unha nova convocatoria no prazo máis breve posíbel unha vez levantada a declaración do estado de alarma e a situación de emerxencia sanitaria", se explica no decreto. "O silencio normativo non pode entenderse, con todo, como necesaria continuación do proceso electoral iniciado con anterioridade á declaración do estado de alarma, custe o que custe e con independencia dos efectos que dita continuación poida ter para o exercicio, coas debidas garantías, do dereito de sufraxio, tanto activo como pasivo, como consecuencia, neste caso, da aplicación das medidas derivadas da declaración do estado de alarma", segundo explican na exposición de motivos do decreto, no que tamén se lembra que "a través das eleccións, maniféstase a vontade popular, fundamento mesmo do principio democrático que informa a Constitución española". Alegacións dos partidos As incorporacións trasladadas polo Partido Socialista de Galicia, que destaca o consenso alcanzado para traballar nunha nova data electoral, pasan por fortalecer as garantías do proceso e reforzar o papel da Deputación Permanente do Parlamento da Galiza. Pola súa banda, as presentadas pola coalición Galicia en Común-Anova-Mareas van na liña de dotar de maior peso á Deputación Permanente, tamén á hora de reactivar o proceso electoral. Deste xeito, segundo confirmaron a Europa Press fontes da candidatura de confluencia, propoñen que, unha vez se escoitaron as posturas dos partidos, se consulte á Deputación Permanente como paso previo á emisión por parte do presidente da Xunta do decreto polo que quedarían convocadas de novo as eleccións ao Parlamento de Galicia. Na mesma liña, o BNG presentou os seus matices ao decreto ante a Xunta Electoral, que van dirixidas a resaltar a situación "anómala" na que queda o poder lexislativo ao deixar sen efecto a convocatoria electoral. A respecto diso, segundo confirmaron fontes da formación nacionalista a Europa Press, a idea do BNG é trasladar a necesidade de darlle "un papel relevante á Deputación Permanente" para poder exercer como un "parlamento pequeno", como a propia Ana Pontón dixo diante dos medios de comunicación na rolda de prensa virtual desta terza feira.


Summary: O presidente das mocidades dos conservadores galegos, Javier Dorado, carga contra o voceiro da AGE por instar a mocidade a protagonizar un "rebentón social" e ínstao a deixar a política.

Case unha semana despois de que o voceiro parlamentario da AGE, Xosé Manuel Beiras, batese no taboleiro situado ante o escano do presidente da Xunta no Parlamento o PPdeG tenta manter o foco nesa increpación mentres, paralelamente, dá por "pechado" o affaire das fotografías de Alberto Núñez Feijóo co narcotraficante Marcial Dorado. Primeiro foi a voceira do partido, Paula Prado, e este mércores os conservadores sacaron á palestra ao presidente das súas Novas Xeracións, o deputado Javier Dorado, quen se amosou convencido de que Beiras "sobra no Parlamento" e tamén "na universidade". Despois de que o pasado luns, no marco dunhas xornadas organizadas pola Asemblea de Estudantes de Ciencias Políticas da USC, o líder da AGE explicase o acontecido na Cámara como "un xesto de transgresión", para dar a entender que o presidente "non merece respeto porque é un narcopresidente", Dorado converte esa charla nun intento de "adoutrinar" o estudantado e de convidalo ademais, censura, a "protagonizar un rebentón social". Pero o partido que sustenta o Goberno "non permite leccións de ningún tipo" de Beiras, porque o PP tivo o 45% dos votos nas eleccións autonómicas e Alternativa, o 13%. Dorado, como Paula Prado, sentenza que Beiras "pasará á historia só por un zapatazo e un 'puñetazo' na mesa" Para Dorado a "pésima actitutude" da oposición en xeral, "empeñada en xerar crispación", é o "contrapunto" ás "políticas do Goberno galego a favor do emprego e das persoas" e por iso Beiras "debería plantexarse o seu futuro na política e desculparse ante os galegos", tamén por "volver á universidade para dar un pésimo exemplo entre os máis novos". Como Prado, Dorado sentenza que Xosé Manuel Beiras "pasará á historia tan só por un zapatazo ou un puñetazo na mesa". Pero a comparecencia do líder xuvenil do PP non tivo só andanadas dialécticas para Beiras. Tamén para a outra forza de AGE presente no Parlamento, Esquerda Unida, organización á que acusa de estar "maís centrada na política de Venezuela que na galega". Dorado sustenta este argumento en que, no último pleno da Cámara, a deputada Eva Solla vestía unha camisola de apoio a Nicolás Maduro, "deixando calro quen é o seu referente político, Hugo Chávez". Ao tempo, Javier Dorado "aproveita" tamén para "felicitar o novo secretario xeral" de Xuventudes Socialistas, Aitor Bouza, aínda que incluíndo nos parabéns unha "crítica" por que "un 45% dos compromisarios impugnaron o resultado" por un "tongo que contou co visto e prace de Pachi Vázquez, que foi alí a aplaudilo", razoa.


Summary: Recollemos, de primeira man, os testemuños de familias afectadas polo incendio que arrasou o lugar de Parada, no concello de Ponte Caldelas (comarca de Pontevedra). Hai danos materiais –casas deshabitadas, coches, tractores e galpóns, alén das fincas– e feridas e feridos leves.

Ten 67 anos e a súa voz segue implacábel. Non a apaga nin o lume que onte desolou Parada, un lugar de Ponte Caldelas. María aténdenos ao outro lado do teléfono para nos relatar como só tres persoas conseguiron salvar dúas casas do incendio. "Ás 21.30h deiteime. Non había lume por aquí perto, mais apenas unha hora despois sentín as badaladas de Taboadelo [a parroquia situada ao outro lado do val] e saín fóra da casa. O incendio estaba chegando e empecei a mollalo todo coa mangueira", lembra. Ao pouco, nai, filla e xenro xuntáronse para lle facer fronte ao que ela chama un "tsunami". "Foi un tsunami, algo fóra do común. Rápido, rápido que non daba tempo a nada. É como cando rompe unha botella e se espalla todo o líquido do interior. Facía un ruído... como tiraba aquel vento. As árbores estalaban, parecía que houbese unha mina e estivesen botando todo abaixo", di María. Insiste en que "non era cinza o que caía, nin muxicas; eran directamente anacos de troncos gordos cargados de lume. Entre miña filla, meu xenro e eu fixémoslle fronte. Aquí non había nin bombeiros, nin protección civil nin nada". "As lumaradas eran máis altas que o tellado da casa do lado cando o lume prendeu nas canas indias, que parecían foguetes a estalar" "Botabamos auga aquí e alí, polo mato de abaixo... as lumaradas eran máis altas que o tellado da casa do lado cando o lume prendeu nas canas indias. E iso que estaba todo limpiño. Parecían foguetes, estalaban. Todo o ceo ardía e cando se calmou un pouco caía unha especie de bágoas, como os foguetes de cores. Eu tirei de forza de vontade e botei auga onde ían dar aquelas brasas. Prendían por todas as partes: o xardín, a caseta de madeira na que enredaban as nenas... por todo", afirma, aínda apurada. "Nada que ver co lume de 2006" Preguntámoslle se foi peor que o lume de 2006 que tamén afectara Parada. Daquela, un retén de bombeiros e ducias de veciñas e veciños e familiares conseguiran salvar as casas e as fincas. "Nada que ver. Foi peor, peor, peor. Por baixo do fume non se vía nada, nin luces nin nada. E iso que foi antes de que saltase a luz, porque estivemos sen electricidade até hoxe ás 11h", relata. "A viña quedou chamuscada, e os pexegueiros, maceiras, pereiras...", engade. "Saquei forza de onde non había, molleime eu, mollei todo, porque parece que a roupa ardía. Todo queimaba" María fai inventario do que ardeu na aldea: "todo o monte e a meirande parte das fincas, pero tamén as casas deshabitadas que hai onde a capela. A Laudina ardeulle o tractor coas alpacas e ao panadeiro –cuxa parcela linda coa súa– queimóuselle o galpón e unha furgoneta de reparto". "Os cans cagaban co medo e os gatos miañaban a dios. A min fáltanme dous ou tres gatos, xa non sei. Só sei que saquei forza de onde non había, molleime eu, mollei todo, porque parece que a roupa ardía. Todo queimaba. Xa non sabía que facer". Hoxe o ollo dereito non deixa de chorarlle. Teno inchado e semella infectado, "bater sei que non batín contra nada, mais foi do fume, teño areas nos ollos". "Ardeu todo, foi un inferno" Dolores (26 anos), filla de María, cóllenos o teléfono emocionada, "miro cara ao Monte do Lombo e cáenme as bágoas. Xúrocho. Ardeu todo, foi un inferno". "Se non é pola colaboración veciñal, non se salvaba unha casa, pero canta perda hai na aldea! Tractores, coches, galpóns... foi un masacre". "Se non é pola colaboración veciñal, non se salvaba unha casa, pero canta perda hai na aldea! Tractores, coches, galpóns... foi un masacre" "Cando ía correndo desde á miña casa á de meus pais caíanme refugallos das árbores que ardían. Víñanme á cara co vento. Nin muxicas nin cona bendita, eran pólas enormes que prendían en todo canto tocaban". Non sufriu danos, mais si o seu home, con queimaduras leves nos brazos. Unha das súas fillas pasou a noite vomitando e co inhalador, "está moi sensíbel". Enseguida cita os animais, "as galiñas estaban todas nun recuncho do curral, unhas sobre outras. Se non chegamos a abrirlles despois de que o lume arrasase todo o redor do galiñeiro, morren afogadas". "Foi dios que nos puxo a man por diante", despídese. Unha estrada sen destino Foi imposíbel entrar na aldea até pasadas as 2h30. Todos os accesos estaban ora impracticábeis, ora cortados por axentes da Garda Civil. Ducias de vehículos ficaron atrapados en Tourón, a aldea máis próxima, tamén afectada polo lume. Cando puideron entrar na aldea, alumearon, como puideron, con lanternas e teléfonos móbiles. Ardera parte do tendido eléctrico. As casas que conseguiron salvar as veciñas e veciños estaban ateigadas de fume, "abríusenos unha fiestra co vento, ou quizais coa calor, e á noite era irrespirábel; todo o baño estaba negro e fóra víase un espectáculo horríbel", di unha das veciñas que ficaron fóra da aldea até que abriron unha das estradas, "a nosa casa non ardeu de casualidade, foi grazas a María, Dolores e Javi. Canto arriscaron. Non sei como lles vou pagar!". "A finca é do menos, conseguiron até salvar as galiñas e as ocas", agrega. "A nosa casa non ardeu de casualidade, foi grazas aos veciños Canto arriscaron. Non sei como lles vou pagar" Unha vez amenceu o día, a estampa foi desoladora, "desde o refuxio de Pescadores do Verduxo, en Soutomaior, até Ponte Caldelas está todo negro, a un e outro lado da estrada", narra outra veciña. De feito, o lume queimou os arredores do centro de ensino e do instituto de Ponte Caldelas. Até ardeu parte do aparcadoiro dunha superficie comercial, no centro da vila. Hai focos que seguen activos e a terra fumega. Seguen a sentirse árbores caer a cada pouco. Seguen estalando.


Summary: O BNG reclama no Congreso que a Universidade Nacional de Educación a Distancia (UNED) abra un centro en Compostela para "atender a crecente demanda existente", sostén Néstor Rego.

Compostela precisa pola súa "importancia universitaria, económica-administrativa e poboación" un centro da Universidade Nacional de Educación a Distancia (UNED) que permita "completar a oferta educativa da capital", defendeu esta segunda feira o deputado do Bloque Nacionalista Galego (BNG) no Congreso, Néstor Rego. "Precísase dotar Compostela dun servizo do que carece na actualidade e atender a crecente demanda existente", apuntou o deputado despois de rexistrar unha serie de iniciativas no lexislativo estatal para que se debata esta cuestión. Entre os motivos para reclamar a instalación do centro da UNED, amais da importancia de que a capital da Galiza teña este servizo, Rego subliñou que "a demanda de estudos a distancia aumentou de maneira exponencial nos últimos tempos, debido en grande medida, ao incremento das cifras de persoas desempregadas e á necesidade de renovar ou completar a formación para atopar un novo posto de traballo", circunstancias agravadas aínda máis pola chegada da pandemia por mor da Covid-19. Rego lembra que até o de agora a universidade a distancia conta cun centro na Coruña (que xestiona unha aula en Ferrol), outro en Pontevedra (con extensións en Lalín, Tui e Vigo), un terceiro en Lugo (responsábel de aulas en Foz, Viveiro e Monforte de Lemos), e o último en Ourense (con aulas na Rúa, na comarca de Valdeorras). "Esta distribución ten, no caso do Centro Asociado da Coruña, unha ausencia flagrante e non entendíbel posto que unha cidade coa importancia universitaria de Santiago carece, a día de hoxe, dun Centro Asociado ou unha Aula da UNED" sentenciou o representante do BNG. Asemade destacou que se está "obrigando o alumnado a desprazarse moitos quilómetros, co conseguinte custo económico engadido", polo que "non é entendíbel" que aínda non exista un centro ou aula na capital para acceder "a titorías, material e realización de exames". Máis de 250.000 persoas están matriculadas na UNED, que oferta 27 graos, 65 mestrados universitarios e 18 programas de doutoramento, así como 600 cursos de formación permanente. O ensino a distancia "é de grande utilidade para posibilitar a formación universitaria", concluíu Rego.


Summary: Defensa da Sanidade Pública denuncia que o ambulatorio fechou as axendas de todo o persoal médico até final de mes malia o incremento da poboación a atender no verán por mor da grande afluencia turística.

A Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública vén de alertar do fechamento de axendas de todo o persoal médico do centro de saúde de Baltar, no municipio de Sanxenxo, durante o mes de agosto para consultas, renovación de receitas ou emisión de baixas laborais. Así, tacha esta situación de "vulneración inaceptábel" do dereito da poboación para acceder á asistencia sanitaria e ás prestacións do sistema público da Galiza. Deste modo, a asociación apoia as denuncias da Plataforma para a Defensa da Sanidade Pública de Sanxenxo e critica que esta problemática mostra, "máis unha vez, a incapacidade do Sergas e da xerencia da área para planificar a Atención Primaria". Sos Sanidade lanza unha ILP en defensa da Atención Primaria Esta situación, defenden, é "algo especialmente grave cando aumenta a demanda asistencial ao multiplicarse a poboación pola afluencia turística" durante o período estival. Igualmente, sostén que "corrobora" a crítica de que "proporcionar vivenda ao persoal médico no verán non era máis que unha desafortunada ocorrencia de márketing populista que non soluciona nada". Sanidade defende pagar casas a médicos no verán en Sanxenxo, pero non a pediatras en Verín Defensa da Sanidade Pública considera "moi preocupante" que unha das primeiras medidas da nova xerencia da área sexa "incrementar aínda máis os recortes". De tal forma, avanza que convocará mobilizacións en resposta. Cómpre lembrar, neste senso, que a xerencia vén de pasar a mans do ex responsábel do Sergas, José Flores, após a presión dos sindicatos para cesar o antigo xerente de Pontevedra-O Salnés, José Ramón Gómez. Sanidade nega "crise" na área de Pontevedra e O Salnés malia cesar o xerente pola presión dos sindicatos


Summary: Gábase ante o relator das Nacións Unidas do apoio á investigación da represión franquista ou ás vítimas pero obvia o peche de 'Nomes e Voces' por falta de financiamento ou da desaparición da Fundación Illa de San Simón.

A Xunta presume ante a ONU das súas medidas promovidas respecto dos compromisos internacionais en materia de dereitos humanos e na reparación do franquismo. Fíxoo o pasado xoves 29 de xaneiro nun encontro de representantes da Consellería de Cultura Pablo de Greiff, relator especial das Nacións Unidas para a promción da verdade e da xustiza e que tamén se reuniu con vítimas e familiares e con asociacións pola memoria histórica durante a súa visita a Galicia. Tal e como informa o Goberno galego nun comunicado, o secretario xeral técnico da Consellería, Jesús Oitavén, e o secretario xeral de Cultura, Anxo Lorenzo, informaron ao relator da ONU das "principais iniciativas vinculadas coa memoria histórica promovidas pola Xunta de Galicia nos últimos dez anos desde os departamentos de Educación e Cultura". E aí destacaron os programas de recuperación de memoria histórica -organización de cursos, coloquios e outras actividades-, ordes de subvencións a asociacións para a investigación, difusión e homenaxe dos represaliados, así como a "colaboración con proxectos interuniversitarios de investigación sobre a represión franquista durante a guerra e a ditadura", en referencia ao proxectoo Nomes e Voces. Pero nin se cita polo seu nome nin moito menos se fai referencia a que esta recoñecida e inxente iniciativa tivo que pechar o pasado verán por falta de financiamento. A Xunta informou á ONU das iniciativas vinculadas coa memoria histórica e obvia o peche de 'Nomes e Voces' ou da Fundación Illa de San Simón Nomes e Voces xurdira en 2006 ao abeiro daquel Ano da Memoria promovido polo Goberno bipartito. Foi un proxecto de investigación que implicou as tres universidades galegas co obxectivo de "estudar a represión franquista durante a Guerra Civil e a ditadura e ofrecerlle á sociedade os datos relativos ás persoas que sufriron algún tipo de persecución por mor da súa ideoloxía e da súa posición favorable á democracia republicana". Entrevistas con vítimas e as súas familias, baleirado de milleiros de causas xudiciais e unha abondosa produción científica foi o resultado dunha iniciativa agora paralizada por falta de subvención pública. Xa a Xunta, o pasado mes de novembro, gabárase de cumprir "o convenio asinado polo anterior Executivo autonómico", cunha achega de "240.000 euros no ano 2009 que permitiron rematar a cuarta fase do programa de accións conxuntas dirixidas a desenvolver a investigación histórica sobre a represión en Galicia". Tamén presumira de asumir en 2010 "as novas necesidades do devandito proxecto", cun novo convenio de 30.000 euros para o "mantemento físico e actualización de contidos da información recollida na base de datos de vítimas da Guerra Civil e da represión franquista". Pero Nomes e Voces tivo que botar o ferrollo e suspender as súas actividades, malia que todo o traballo feito mantense para a súa consulta na web. O proxecto interuniversitario de investigación tivo que ser paralizada por falta de subvencións públicas Pero na súa xuntanza co relator da ONU, os responsables da Consellería tamén informaron do proxecto cultural da Illa de San Simón, que entre 1936 e 1943 se convertera nun lugar de reclusión e illamento para milleiros de presos políticos, e que "actualmente conta cun centro de interpretación da historia da illa e un centro de documentación centrado na historia do lugar, a memoria histórica e a cultura do mar". Porén, hai tan só dous meses, a Xunta admitía que non entra na súa axenda promover acto ningún para lembrar que a illa de San Simón foi un enorme centro de detención e torturas durante o franquismo. Todo logo da extinción da fundación (para "profundar no aforro") que xestionaba as actividades deste espazo, do que agora presume o Executivo como referente de actividades culturais pero onde non se celebra acto oficial ningún pola memoria histórica. Por suposto, nada dixo tampouco a Consellería de Cultura ante o relator da ONU da falta de axudas para a exhumación das vítimas do franquismo nas varias foxas de represaliados que hai no país.


Summary: O tribunal supremo británico aprobou a extradición do fundador de Wikileaks, Julian Assange, a Suecia, onde é acusado por supostos delitos de agresión sexual.

Assange, de orixe australiana, estaba ausente da sala cando foi comunicada a decisión nunha audiencia que durou 10 minutos. Cinco dos sete xuíces do Supremo consideraron que no caso dunha petición de detención para toda a Unión Europea (UE) abondaba coa firma dun fiscal. No entanto, a aplicación da decisión ficou pendente para dentro de dúas semanas xa que o tribunal outorgou á defensa ese prazo para pedir a reapertura do proceso.O xornalista, de 40 anos, converteuse nunha celebridade mundial e enfureceu o Goberno de Washington en 2010 cando Wikileaks deu a coñecer filmacións secretas e miles de telegramas diplomáticos estadounidenses sobre as guerras en Iraq e Afganistán. Assange acusa as autoridades de Estados Unidos de estar detrás do proceso legal Assange, retido en Londres desde decembro de 2010, oponse ao seu envío a Suecia, xa que ademais de defender insistentemente a súa inocencia, acusa as autoridades de Estados Unidos de estar detrás do proceso legal.A súa detención respondía a unha orde europea emitida pola fiscalía da nación escandinava para interrogalo como sospeitoso de catro supostos delitos de agresión sexual, polos cales aínda non foi formalmente acusado.O fundador de Wikileaks recorreu ao Supremo despois de que en novembro de 2011 o Tribunal Superior aprobase a súa extradición a Suecia, confirmando así a decisión tomada en febreiro dese mesmo ano por unha corte inferior.


Summary: As grandes empresas da bolsa española aumentaron as súas ganancias en 19% no primeiro semestre de 2017.

As grandes empresas da Bolsa española obtiveron no primeiro semestre deste ano un beneficio neto global de 22.779 millóns de euros, un incremento de 19% a respecto dos primeiros seis meses de 2016. As firmas do Ibex continúan, pois, polo camiño de aumentar as súas ganancias, a mesma senda que está a percorrer a gran banca española, que no primeiro semestre veu como os seus beneficios incrementaban 23%. O xigante siderúrxico Arcelor Mittal, Repsol, Telefónica, Santander e BBVA son as principais responsábeis deste aumento de ganancias no selecto grupo de empresas do Ibex.Entre as cinco suman case a metade dos beneficios globais. O importante aumento nas ganancias débese a un aumento da demanda, a suba de ingresos e o recorte nos custos. A gran banca española continúa a facer caixa. No primeiro semestre do ano, marcado pola compra por un euro do Popular-Pastor polo Santander, a gran banca tivo unhas ganancias de máis de 7.725 millóns de euros, o que supón un aumento de 23% a respecto do mesmo período do ano anterior. Santander, BBVA, CaixaBank, Bankia e Sabadell son as cinco entidades financeiras que forman esa 'gran banca' española, bancos 'sistémicos' que se viron beneficiados no proceso de reordenación e recentralización acometido nestes anos no sistema financeiro no Estado español.


A cidadanía do Brasil saíu, unha vez máis, ás rúas de varias cidades do país nas últimas horas para se manifestar a favor e en contra do presidente Jair Bolsonaro, no medio da polémica pola decisión do Goberno de suspender os informes diarios sobre a evolución da pandemia do coronavirus no país. A Fiscalía brasileira deu de prazo até mañá para que o Ministerio de Saúde explique a omisión de datos consolidados sobre a pandemia, adoptada desde a sexta feira. En São Paulo, miles de persoas congregáronse o domingo no Largo da Batata, un punto de encontro tradicional no barrio nobre de Pinheiros. Pancartas en defensa da democracia, contra o racismo e críticas a Bolsonaro predominaban entre os manifestantes, a maioría xente nova. Moitos vestían roupas negras e usaban máscaras, segundo recolleron os medios locais. Ao mesmo tempo, na Avenida Paulista, a uns 6 km, medio cento de persoas concentráronse para expresar o apoio delas ao presidente Bolsonaro e defenderen a fin do confinamento. As autoridades rexionais pediran manter os actos separados para evitar enfrontamentos. Con todo, ao final da tarde (madrugada de onte na Galiza) un pequeno grupo tentou encontrarse coa manifestación mais as forzas policiais impedírono. Tamén na capital, Brasilia, con máscaras e vestidos de negro, centos de persoas camiñaron con instrumentos de percusión e bengalas cara ao paseo dos ministerios portando pancartas con mensaxes como "Todos pola democracia", "Contra o racismo e o fascismo" e "Terrorismo é a política de exterminio do Goberno". Un grupo menor a favor do presidente brasileiro concentrouse, como cada fin de semana, fronte a sedes dos poderes públicos pedindo a fin do confinamento, a "intervención militar". Disputa polos datos Bolsonaro é crítico coas autoridades locais e con outros poderes do Estado pola aplicación de corentenas, ao tempo que defende a publicación parcial dos números da pandemia. Con case 700.000 casos confirmados e máis de 37.000 mortes, segundo os datos actualizados onte, o Brasil é o segundo país en número de contaxios e o terceiro no de decesos, no medio da lea sobre a maneira de rexistrar os datos. O Goberno federal estima que os falecementos son menos, mentres que os locais aseguran que son moitos máis.


Summary: O FNP, partido nacionalista e de esquerdas, consegue 4 deputados nas eleccións desta zona dos Países Baixos cun idioma de seu e cultura e identidade propia.

Frisia é unha das 'rexións' que integran os Países Baixos. Unha zona costeira e principalmente agrícola (as ben coñecidas en Galiza 'vacas frisoas' veñen de aí) que se diferenza dos outros territorios en que posúe idioma de seu, unha identidade propia e un movemento político propio que cristaliza no FNP (Fryske Nasjonale Partij), o Partido Nacional Frisón. Nas eleccións 'rexionais' e locais que veñen de decorrer o FNP obtivo o 9,4% dos votos (en 2011 lograra o 9,2%), polo que mantén os seus 4 escanos na asemblea frisia (43 deputad@s). Os comicios foron gañados polos democristianos (CDA), que atinxiron 9 parlamentari@s. Un total de 11 formacións lograron representación. A segunda forza foron @s laboristas (PVDA, 7 escanos), seguidos da dereita (VVD, 5 escanos) e socialistas (SP, 5). @s nacionalistas foron quintos. O lema da campaña do FNP foi 'Menos Haia, máis Frisia'. O FNP ten por volta de 1.300 militantes e foi fundado en 1962. É membro da Alianza Libre Europea. Se ben defende unha Frisia soberana e o dereito de auto-determinación -e ten un sector independentista- na práctica o FNP móvese polos camiños do 'posibilismo'. Centra as súas demandas en maiores cotas de auto-goberno. Así, unha das súas peticións é que en 2017 decorra un referendo para pedir que Frisia teña competencias en vivenda, educación, sanidade... Un bocadiño de historia Como se recollía nun especial de Vieiros, Frisia antigamente formaba un territorio homoxéneo. O soterramento das súas terras polo mar e a atomización dos Países Baixos dende a Idade Media dividiron o territorio, que se estendía desde o noroeste de Holanda deica o sudoeste de Dinamarca a través de Alemaña. Dende 1815 as súas terras está repartidas entre Westerlauwersk Fryslân ou simplemente Fryslân (Frisia Occidental, provincia de Holanda), Eastlauwers Fryslân (Groninga, provincia de Holanda), West-Fryslân (comarca de Noôrd-Holland, provincia de Holanda), e as rexións do noroeste de Alemaña East-Fryslân (Ostfriesland, en alemán) e Noard-Fryslân (Nordfriesland, en alemán), así como as respectivas illas. Imaxe: Unha moza coa cabeza envolta na bandeira de Frisia.Imace: BNR.nl


Summary: Aplicacións de xeolocalización co Google Maps ou redes sociais como Facebook poderán seguir usando os topónimos deturpados, pois o Goberno español considera que o ámbito de aplicación da normativa pola que se regula a toponimia oficial do Estado "non alcanza o sector privado". É dicir, fica en mans de empresas privadas, neste caso transnacionais, o uso correcto ou incorrecto dos topónimos do Estado.

"Unha decisión política das altas instancias do Estado para reflectir unha visión centralista e homoxénea de monocultivo lingüístico baixo un prisma franquista". É o que, a ollos do BNG, está detrás do uso deturpado dos topónimos das nacións con linguas propias nas aplicacións de xeolocalización. A reflexión chega após recibir o deputado do BNG Néstor Rego a resposta ás preguntas escritas rexistradas no Congreso que atinxen o uso deturpado dos topónimos oficiais galegos nas aplicacións de xeolozalización como Google Maps ou redes sociais como Facebook. O Goberno español considera que o ámbito de aplicación da normativa pola que se regula a toponimia oficial do Estado "non alcanza ao sector privado", co cal, fica en mans de empresas privadas o uso correcto ou incorrecto dos topónimos do Estado. "Resulta cando menos curioso que a deturpación dos topónimos só afecta a Galiza, Catalunya, Euskal Herria, Valencia e Illes Balears, comunidades con linguas propias, mais non o resto de comunidades monolingües", expresa Rego nun comunicado enviado aos medios. "O uso incorrecto dos topónimos adoita deberse a que o usuario non ten configurado correctamente o idioma", abunda o Goberno español na resposta, "descargando a súa responsabilidade sobre o uso dos topónimos oficiais sobre o usuario ou usuaria". Débese á configuración? Se mudamos a interfaz do móbil ao castelán aparecen os topónimos deturpados en Google Maps, porén se o mudamos ao galego, catalá ou calquera outra liga, mesmo o inglés, os topónimos oficiais aparecen reflectidos correctamente, tanto os que afectan a Galiza como a calquera das outras nacións con linguas propias. "Sorprende que un madrileño non sexa quen de entender Sanxenxo, Arteixo, Ourense, A Coruña, Touro ou Chandrexa de Queixa, mais esa dificultade desaparece se é un inglés, francés ou un norteamericano de Arkansas", considera o nacionalista. "Detrás do uso deturpado dos topónimos das nacións con linguas propias nas aplicacións de xeolocalización agóchase unha decisión política das altas instancias do Estado en conivencia con estas transnacionais, da que tampouco escapa a Wikipedia. O obxectivo é claro: reflectir unha visión centralista e homoxénea de monocultivo lingüístico, que non soporta o máis mínimo contraste coa realidade tanxíbel, e que nos retrotrae a tempos do franquismo, cando se impoñía o viva España y la disciplina y nuestro idioma cervantino", afirma Rego. O BNG insta o Goberno español a actuar e rectificar, ao entender que "o uso da toponimia oficial, que tamén é a oficial do Estado, non pode depender de se o usuario ou usuaria ten ou non configurado correctamente o seu móbil". Neste sentido, ademais de preguntas ao Executivo, o deputado Néstor Rego rexistrou unha proposición non de lei, que se debaterá nas vindeiras semanas para que se corrixan os topónimos das cidades, vilas e lugares da Galiza, substituíndoos pola súa forma oficial e única. Unha proposta aprobada no Parlamento galego En 2017, o Parlamento da Galiza aprobou por unanimidade unha proposición non de lei da autoría de Olalla Rodil (BNG) na que se emprazaba o Goberno galego a dirixirse á multinacional norteamericana para que poña fin á desfiguración da toponimia galega. De momento, a deturpación segue a ser un feito e seguen a aparecer formas como "La Estrada", "Vivero", "Órdenes", "Sanjenjo" ou "Lorenzana".


Summary: Naceron como proposta efémera mais o encontro foi tan feliz que deu lugar a dous discos e unha morea de inesquecíbeis concertos. A Cada Canto despídese esta sexta feira cun concerto no festival Oca Folk.

Ao carón do Pazo de Oca e nun festival, un formato pouco visitado pola formación, A Cada Canto despedirase esta sexta feira ás 23 horas no festival Oca Folk. A formación que xuntara a Guadi Galego, Xabier Díaz, Guillerme Fernández e Xosé Lois Romero di adeus despois de ter gravado dous discos e presentado a súa música en multitude de concertos ao vivo, maiormente en teatros nos que se establecía unha especial e máis íntima conexión co seu público. Como unha "unión de traballo temporal" se definían alá por xuño de 2012 cando A Cada Canto presentaba o seu primeiro disco, un proxecto musical que xuntaba a catro grandes músicos que tiñan participado de maneira combinada nas máis interesante propostas do país.O primeiro encontro co público foi no Rosalía de Castro da Coruña e logo virían Lugo, Vigo, Carballo, Tui, Pontevedra, Silleda, Ponteceso ou Ferrol en concertos íntimos e directos antes de atravesar o océano para tocar no Teatro Avenida en Bos Aires máis o Centro Cultural de España de Montevideo, os grandes centros da emigración en Latinoamérica,. O primeiro disco foi unha grande sorpresa musical, con temas de grande suceso como o xa popular "Teu nome por mar e terra" que rebentou a rede cando o videoclip se comezou a expandir polas distintas canles. Un inesperado segundo disco Malia ser unha proposta efémera, non tardaron en presentar o seu segundo disco, a súa particular visión sonora de Rosalía. En "A Rosa d´Adina" musicaban seis poemas da autora nun traballo que presentarían no Claustro da Catedral de Tui, dentro do festival "Música no Claustro". "Dende a Limia", "Tecín", "Este meu camiño", "Levoume o río", "Onde pousei a infancia" e "Aló" son os poemas que se sentirían na voz de Guadi Galego e Xabier Díaz, con Guillerme Fernández á guitarra e o acordeón de Xosé Lois Romero. Guillerme e Xabier Díaz chegaban co aval de Berrogüetto, grupo en que se escoitou a voz de Guadi; Xabier Díaz contara con Romero e Guillerme Fernández no seu inicial Músicas de Salitre, Guadi cadrou tamén con Guillerme en Espido e Xavier e Guillerme conxeniaran para publicar o disco Arrolos de Salitre. A Cada Canto nacía da man tamén do selo Músicas do Salitre, formado por Xabier Díaz e Guillerme Fernández. Co concerto de Oca despiden tres anos despois esta aventura que tivo un traxecto feliz. Os catro cantos da agrupación volven aos seus camiños por solto, Guadi Galego en plena presentación do seu novo disco e Xabier Díaz a pouco de anunciar un novo traballo que verá a luz en outono.


Summary: A arqueóloga achéganos esta quinta feira ao castro de Borneiro, en Cabana de Bergantiños, onde destacan entre os materiais pétreos atopados, pola súa abundancia, os muíños. Unha nova entrega do coleccionábel 'Confín dos verdes castros e valeroso clan!'.

Indica no seu traballo sobre o castro de Borneiro a existencia de dúas murallas e mesmo unha terceira. Esta protección fai pensar en conflitos entre os poboadores dos distintos castros ou, pola contra, sería tamén unha forma de expresar o poder, a importancia, de cada un dos castros? Ou hai algunha outra explicación? As murallas poden responder a varias razóns, entre elas as defensivas e as de prestixio dunha poboación pero, no caso da cultura castrexa, deben responder, na maioría dos casos, a razóns defensivas. Isto non quere dicir que o ambiente fose de belicosidade permanente, senón que servisen como prevención ante hipotéticos ataques e de refuxio de xentes dos arredores do castro. No caso de Borneiro, polo menos polo que hoxe sabemos, non hai evidencias de ataques con resultado de destrucións de vivendas ou murallas e tampouco parece que o seu abandono fose o resultado de accións violentas ou bélicas. As dependencias dos castros -segundo a súa dimensión- tenden a articularse en vivendas con anexos e outro tipo de construcións. Pode indicar isto que había xa un certo grao de estratificación social? Poderemos ter achádegos ou ferramentas analíticas no futuro para saber máis sobre esta cuestión? Ogallá poidamos ter unha nova ferramenta para solucionar unha das cuestións menos coñecidas da sociedade castrexa! Polo tipo de construcións non parece que sexamos quen de indicar estas posíbeis diferenzas, pois nin o tamaño nin os materiais atopados permiten aclarar esta cuestión. Non todos os poboados castrexos foron habitados ao mesmo tempo, polo que resulta complicado establecer estas relacións que, moi probabelmente, existiron É posíbel pensar en que os castros estaban interconectados entre si, isto é, que a nivel de coñecementos (cerámica, metalurxia, teares,...) había intercambios que posibilitaban un desenvolvemento de novas técnicas? Se esa relación existía, podemos determinar a que nivel xeográfico se podería dar? (isto é, se era a nivel de cuncas de ríos, só os costeiros ou zonas máis amplas). Existen varios estudos interesantes neste sentido tratando de establecer estas posíbeis relacións de interconexión e até de certa dependencia entre os castros dunha determinada área, pero para poder coñecer realmente, e en extensión, estas situacións deberiamos contar con moitos máis castros escavados, pois nin a dimensión nin a ubicación do poboado ten que indicar, necesariamente, preeminencia. Ademais non todos os poboados castrexos foron habitados ao mesmo tempo, polo que resulta complicado establecer estas relacións que, moi probabelmente, existiron. Subscríbete As subscritoras e subscritores recibirán as entregas do coleccionábel, de terzas a sextas feiras, cada día con Nós Diario, ben en papel ben para a lectura na nube, en función da modalidade elixida. Se non es asinante, podes sumarte en nosdiario.gal, ou ben podes reservar o diario en papel nos quioscos.


O organismo salienta que a súa función é garantir as liberdades públicas durante o proceso electoral, pero que este xa está condicionado polas medidas de protección da saúdeA Xunta Electoral de Galicia vén de facer público un acordo no que salienta que a súa función é garantir as liberdades públicas durante o proceso electoral, pero que este está condicionado polas medidas de protección da saúde e a decisión sobre a súa celebración compete a outros "órganos", que no identifica, aos que pide que respecten os principios constitucionais e estatutarios, dean audiencia a todos os suxeitos afectados e pide "consenso das candidaturas" para as decisións que se tomen en función da crise sanitaria.O acordo da Xunta Electoral sinala que o proceso electoral "debe desenvolverse no pleno exercicio dos dereitos fundamentais garantidos na Constitución e no Estatuto" e engade que "as medidas de protección da saúde do corpo electoral condicionan o normal funcionamento do sistema e son presuposto para a súa efectividade". O comunicado indica que "as consecuencias que poida ter a crise sanitaria sobre a celebración das eleccións deben ser valoradas polos órganos que teñen atribuídas as competencias sobre o normal desenvolvemento do proceso electoral e o seu control coa perspectiva última de garantir a vontade o pobo galego manifestada a través das eleccións", pero non identifica eses "órganos".A Xunta electoral sinala que "as decisións a adoptar nesta situación deben respectar os principios constitucionais e estatutarios de seguridade xurídica, de responsabilidade e de interdición da arbitrariedade dos poderes públicos, polo que deben coidar a necesaria audiencia e participación de todos os suxeitos afectados". "Son os mecanismos propios do Estado de dereito e o consenso das candidaturas concorrentes os que deben orientar as decisións", di a Xunta Electoral"Esta Xunta Electoral garante, no seo das súas competencias, o normal desenvolvemento do proceso electoral convocado, e entende que, ante a ausencia dunha regulación expresa que autorice calquera aprazamento deste, son os mecanismos propios do Estado de dereito e o consenso das candidaturas concorrentes os que deben orientar as decisións que veñan impostas, se for o caso, polo devir da crise sanitaria", conclúe.


Iniciar certos debates no eido parlamentar pode supoñer recibir toda clase de improperios e ameazas. Isto non é que se entendería por unha democracia madura, senón máis propio da pseudo-ditadura dalgúns grupos de interese. Queda claro que o tema das touradas xera unha agria polémica e que ambos dous bandos tentan confrontar argumental e moralmente contra o espazo contrario. Iniciar certos debates no eido parlamentar pode supoñer recibir toda clase de improperios e ameazas. Isto non é que se entendería por unha democracia madura, senón máis propio da pseudo-ditadura dalgúns grupos de interese O pasado 29 de Abril tiven a oportunidade de participar na presentación da Proposición de Lei que o BNG rexistrara ese mesmo día no Parlamento solicitando a reforma da normativa vixente de protección dos animais para eliminar a excepción que posibilita a celebración de festexos taurinos. Resulta estraño que no ano 2013 un grupo de deputadas e deputados teña que votar a prol da abolición dun espectáculo de maltrato animal que ten lugar grazas a unha anormalidade lexislativa. Queda claro que as touradas están fora da Época. Os aficionados e os grupos de presión protaurinos son insignificantes no territorio galego. Non é opinión dun abolicionista, e postura sociolóxica de todos os estudos e sondaxes realizados na nosa terra nos últimos anos. Isto non impide que algúns permítanse o luxo de criticar e incendiar as redes sociais con toda clase de insultos contra os e as representantes electas da cidadanía, votados por unha importante porcentaxe das persoas que participan nas Eleccións. E teñen a pouca cara de pretender condicionar un voto. Como reflectía unha recente campaña de comunicación co lema O medo muda de bando, semella ser esta a actitude que están a tomar os taurinos. Saben que a súa afección pola crueldade e a tortura animal non está ben vista, que na Inquisición o una Guerra Civil non había problema porque a violencia e a masacre eran tónica xeral, pero nun momento social onde se están a recortar gravemente os servizos e conquistas sociais máis elementais é canto menos noxento que algúns gobernos continúen a subsidiar os festexos taurinos. A Coruña, Pontevedra, Sarria ou Padrón forman parte deste selecto clube da violencia cara os animais. E os cidadáns están fartos A Coruña, Pontevedra, Sarria ou Padrón forman parte deste selecto clube da violencia cara os animais. E os cidadáns están fartos. Por iso muda de bando, porque a Época, as maiorías sociais, cada vez máis deputadas e deputados, rompen o cerco mediático, a demagoxia e o populismo da Fiesta Nacional, das iniciativas para declarar BIC esta barbarie, para apoiar as propostas de abolición. Veremos o que sucede no Parlamento galego, pero en todo caso, a iniciativa xa se gañou, nas rúas e nas casas dos milleiros de persoas que aborrecen a tauromaquia e desexan a súa fin anunciada e ben regada con cartos de todas e de todos.


Summary: As 43 grandes áreas ocupan un total de 900.000 metros cadrados no noso País. O Bloque defenderá esta terza feira no Parlamento galego unha proposición de lei para o estabelecemento dun gravame de 30€ o metro cadrado

Hai cinco anos había na Galiza perto de 67.000 comercios locais. Hoxe, e segundo os dados da Federación galega do comercio, son 18.000 menos e máis de 43.000 empregos perdidos neste sector. As grandes áreas comerciais que desde hai anos abrollaron na periferia das cidades, 43, suman por volta de 900.000 metros cadrados. A oferta supera a demanda e "a crise que padece o pequeno comercio" urxe medidas que incremente a recadación fiscal "e mellore a súa posición fronte á competencia das grandes superficies comerciais". Así o recolle a proposición de lei que esta terza feira levará o Bloque ao pleno do Parlamento galego para reclamar a imposición dun gravame a estes centros comerciais, a razón de 30 euros por cada metro cadrado de superficie e ano. Sobre a iniciativa, implementada xa noutros territorios como Catalunya, fallou a favor o propio Tribunal constitucional nunha sentenza de 2012. Máis diñeiro para servizos públicos Sostén o Bloque no texto da súa proposición que o incremento da recadación por esta vía traduciríase dun aumento do orzamento dispoñíbel para finanzar servizos públicos. Tamén axudará o pequeno comercio a capear o temporal que chegou con medidas impostas desde Madrid, nomeadamente dúas: a suba do IVE e a liberalización dos horarios comerciais. Ollando as cifras das vendas rexistradas en setembro de 2012, cando se aprobou o incremento deste gravame indirecto, a caída foi superior ao 11% só nese primeiro mes. A respeito da segunda medida, se nun primeiro momento a consellaría de Economía facía valer as súas competencias na materia para sinalar que Galiza seguiría a se rexer polos horarios fixados na lei de 2006, finalmente transladou ao noso territorio a reforma desta norma, aprobada polo Goberno español, e fíxoo coa oposición do pequeno comercio. Cando a Xunta 'adopta' leis feitas para os grandes centros comerciais Xosé Bangueses, presidente do Foro galego do Comercio, considerou daquela que "é un paso atrás coa desculpa de adaptarnos á normativa europea, ou sexa ao modelo neoliberal". Explicou que "había unha lei consensuada que xa non era moi progresista que agora quedará descafeinada" e enfatizou que a razón última dese seguidismo de normas alleas á Galiza é "favorecer as grandes superficies". A nova lei permite que os comercios galegos cunha superficie de até 300 metros cadrados terán plena liberdade horaria, fronte os 150 metros cadrados actuais. As multas por incumprimento na nova norma redúcense dun máximo de 60.000 euros a 1.500, polo que ás grandes superficies "compénsalles" incumprir a normativa aínda tendo que pagar a multa, razoou Bangueses. No mesmo documento, aprobado en febreiro de 2013 co rexeitamento do conxunto da oposición na Cámara galega, legalizouse a apertura das grandes superficies 10 domingos e festivos ao ano e 90 horas semanais. Fronte a este brinde ao sol para os grandes áreas realizado desde o Goberno galego, o Bloque propón "gravar a capacidade económica" destas superficies comerciais.


Summary: O candidato socialista presentou nunha palestra en Compostela os eixos básicos do seu programa, sen facer ningunha referencia ao autogoberno, nin á lingua e cultura propias do país. Vázquez fixo unha defensa acendida do concurso eólico ao que puxo atrancos como conselleiro.

Na súa intervención nunha palestra en Compostela, o candidato socialista asegurou que se chegar a ser Presidente da Xunta creará 50.000 empregos. Pachi Vázquez abría deste modo o caixón das promesas electorais rumbo ao 21-O. O líder do PSdeG-PSOE mesmo foi quen de cuantificar en detalle a súa promesa. Dos 50.000 postos de traballo que afirma que creará se desaloxar a Feijóo de Monte Pío, 25.000 serán para moz@s, 15.000 para persoas desempregadas de longa duración e 10.000 a través do programa Muller. Pachi Vázquez centrou o discurso, após ser presentado polo ex-presidente da Xunta, Fernando González Laxe, en criticar a política antisocial do Partido Popular. "Galiza foi masacrada con recortes durante o goberno Feijóo" afirmou. Vázquez reivindica o concurso eólico que atrancou como conselleiro Sorpresiva foi a acendida defensa que o candidato socialista fixo do concurso eólico aprobado polo goberno bipartito e anulado por Feijóo, decisión que puxo como exemplo de "como se pode golpear un país cunha decisión política errónea e inxusta". "Por puro sectarismo o señor Feijóo anulou un Plan Eólico que ía investir 6.000 millóns de euros e crear 14.000 postos de traballo. A conclusión é ningún euro investido ningún megavatio e ningún posto de traballo creado" afirmou. Pachi Vázquez defendeu o denominado plan eólico, unha das iniciativas do nacionalismo desde o goberno galego, malia que como conselleiro de medio ambiente dificultou seriamente a súa aprobación. Daquela, Vázquez foi a peza utilizada por Touriño para atrancar o desenvolvemento da concesión eólica que propuña a Consellaría de Industria, baixo dirección nacionalista. Autogoberno, lingua e cultura, ausentes da proposta socialista Segundo explicou o aspirante socialista o programa do PSdeG para o 21-O estará orientado en catro eixos: a creación de emprego, o crecemento económico, a blindaxe dos servizos públicos básicos e unha nova política fiscal máis progresiva. No discurso non houbo nin unha soa mención ao autogoberno. Nin tan sequera a unha posíbel reforma do estatuto de autonomía, que o PSOE propuxo en varias ocasións ao longo da lexislatura que cesa. Tampouco recolleu ningunha referencia á lingua e cultura propias de Galiza. Limitouse, en liñas xerais, a traspor para os comicios galegos as propostas que o seu partido formula a nivel de Estado.


Summary: Aumentaron até os 225, tras principiar a semana con 103

Os novos contaxios de Covid-19 aumentaron até os 225 na Galiza, tras principiar esta semana con 103, mentres que os pacientes hospitalizados debido a este coronavirus descenderon a 197, tres menos que a xornada anterior. Pola súa banda, por segunda xornada consecutiva soben os casos activos até os 3.072. Segundo os datos actualizados na mañá desta quinta feira pola Consellería de Sanidade con rexistros até as 18:00 horas desta cuarta feira, seguen 48 pacientes Covid en UCI , mentres que os ingresados noutras unidades de hospitalización descenden a 149, tres menos. Por áreas sanitarias, a presión hospitalaria alíviase en tres: Ourense, Santiago e Barbanza e Lugo; mantense nas da Coruña e Cee e Ferrol e aumenta nas Vigo e Pontevedra-O Salnés. En relación aos casos activos de Covid-19 aumentaron por segunda xornada consecutiva no conxunto da Galiza até os 3.072, que supoñen 11 máis, ao haber máis contaxios (225) que altas (213), ao que se engade unha vítima mortal máis. Por áreas sanitarias, as infeccións activas descenden nas de Vigo (-16), Ourense (-8) e Lugo (-7), mentres que aumentan nas da Coruña e Cee (+17), Pontevedra e O Salnés (+15), Santiago e Barbanza (+9) e Ferrol (+1). En canto aos novos contaxios de Covid detectados con calquera tipo de proba volveron a repuntar por riba dos 200, até os 225; tras iniciarse esta semana con 103; aumentar a 125 a terza e subir a 189 a cuarta. Galiza confirmou 197 positivos por PCR nas últimas 24 horas, dos que 61 corresponden á área de Vigo; 50, á da Coruña; 38, á de Pontevedra e O Salnés; 24, á de Santiago e Barbanza; 13, á de Ourense; oito, á de Lugo; e tres, á de Ferrol. Desde o inicio da pandemia faleceron 2.392 persoas diagnosticadas de Covid-19 edespois de notificar a Consellería de Sanidadeesta cuarta feira unha nova vítima. En concreto, trátase dunha muller de 93 anos que morreu o pasado 3 de maio no seu domicilio do concello das Pontes e presentaba patoloxías previas.