Summary: A diglosia transfórmase co cambio social, e unha das caras que adopta é resultado da falta de visibilización e valoración das linguas das persoas migrantes. De agochar o galego na casa na sociedade na que medraron en América a retornar a Galiza e ter que renegociar, outra vez, a súa identidade lingüística. É un exemplo. E unha mostra do que resta por avanzar na senda da interculturalidade.

A sociedade cambia e a diglosia tamén. Sen ser Galiza unha das comunidades do Estado con maior capacidade de atracción de persoas migrantes, nin as políticas públicas nin a propia sociedade semellan ter feito as mudanzas necesarias para favorecer a integración dos inmigrantes desde un enfoque intercultural. Mentres o asimilacionismo impera como perspectiva dominante, os intentos por parte das persoas inmigrantes de manter a súa lingua e a súa cultura chocan con barreiras e prexuízos que tracexan, de distintas maneiras, unha continuidade da diglosia galego-castelán. Un proxecto da Universidade de Vigo, o MILES, analiza os procesos de integración na sociedade galega de mulleres inmigrantes no relativo á súa bagaxe cultural e lingüística de orixe. O libro Muller inmigrante, lingua e sociedade (Galaxia), coordinado polas investigadoras Laura Rodríguez e Iria Vázquez, recolle os resultados do mesmo. Muller, Inmigración, Lingua e Sociedade (MILES) é un proxecto de investigación da Universidade de Vigo. Como xorde o libro del? Iria: MILES é un proxecto realizado por un equipo interdisciplinar. Eu son socióloga e Iria é filóloga, de feito. As dúas fomos persoal contratado deste proxecto de investigación. O libro recolle os resultados do proxecto, pero ademais escriben nel tamén outras investigadoras que non estaban no proxecto pero si que traballan que traballan co tema das migracións, coma Antía Pérez-Caramés, que se ocupa do contexto sociodemográfico da inmigración en Galicia. Unha das ideas xerais do libro é que, se ben a aprendizaxe das linguas das sociedades receptoras é fundamental para a integración, tamén o é o mantemento da propia bagaxe cultural e lingüística de orixe das persoas migrantes. Iria: Detectamos no proxecto, por unha banda, un desexo, por parte das persoas inmigrantes, de transmitir á sociedade de destino as particularidades culturais das súas comunidades de orixe. E, moitas veces, de facelo fóra dos estereotipos pois, tal como nos explicaban por exemplo mulleres da Asociación de Integración Galego-Brasileira (Abriga), estaban cansas de que se reducise todo, no seu caso, á caipiriña e o Entroido. Ás veces, as actividades quedan nunha representación folclórica das culturas en vez de reflectir a súa riqueza e diversidade. Nese sentido, por exemplo, a asociación Madres Latinas de Vigo realiza ciclos de cine latinoamericano en versión orixinal subtitulada nos que se programan películas en guaraní ou quechua, e charlas en colexios sobre a cultura inca, maia, azteca e mapuche. "Ás veces, as actividades quedan nunha representación folclórica das culturas en vez de reflectir a súa riqueza e diversidade" O segundo obxectivo deste tipo de actividades culturais organizadas polas asociacións de persoas inmigrantes é dar valor á identidade cultural propia, incrementar a súa autoestima como colectivo. Por exemplo, que as comunidades árabes traten de transmitir a lingua aos seus fillos e fillas ten unha función instrumental, que é que poidan comunicarse coa familia que quedou nos países de orixe, pero tamén ten este fin de valorar a propia cultura. O que ocorre é que, desde 2010, hai un recorte de axudas moi evidente para este tipo de actividades. Non é que antes a situación fose óptima, pero desde 2010 as asociacións sofren moito para manter a súa actividade. Moitas quedaron sen local, baixou moito o número de socios e socias… e pouco máis poden facer que atender os casos de exclusión social. Pasou tamén que moitas persoas inmigrantes volveron aos seus países de orixe ao non atopar traballo aquí… Mais, aínda así, segue a ser moi importante que se faga ese traballo de dar a coñecer na sociedade receptora as súas culturas, e que o fagan elas mesmas, que se representen a si mesmas. "O mantemento da cultura do país de orixe implica o fomento da diversidade cultural, da cohesión social, da apertura da sociedade de acollida" Laura: É que o mantemento das particularidades culturais non é incompatible cunha adaptación á sociedade receptora. É ao revés. As persoas migrantes queren integrarse, adaptarse, avanzar socialmente, traballar e mellorar a súa vida. Pero iso non significa que teñan que perder a súa cultura de orixe. O mantemento da cultura do país de orixe implica o fomento da diversidade cultural, da cohesión social, da apertura da sociedade de acollida. As persoas migrantes estarán máis contentas e integraranse máis facilmente se son aceptadas como son. Tamén as ONG galegas organizan actividades de mantemento cultural. Que diferencia as actividades das ONG das de asociacións de persoas inmigrantes? Iria: As ONG prestan servizos e as asociacións actúan como lugar de reunión, de reivindicación… autoxestionado polas persoas migrantes. As ONG reciben axudas para a prestación de servizos, de xeito que acaban especializándose na prestación de servizos como os cursos de español. As clases de galego son menos demandadas. En Ourense, por exemplo, no programa Teranga, si houbo mulleres que amosaron interese en aprender galego porque traballaban como empregadas de fogar ou coidadoras en zonas rurais. As ONG, ademais, teñen persoal contratado e especializado. Un dos debates que había en ciencias sociais é se as ONG e as asociacións competían entre elas, mais o que nós atopamos é que hai cooperación. "As clases de galego son menos demandadas" Parte das asociacións fan un traballo cun enfoque intercultural, conectado co enfoque transnacional das migracións, que salienta a dobre identidade das persoas migrantes. Coma o proxecto Mundo de cores, da ONGD Viraventos, sobre a identidade galego-senegalesa dunha nena. Iria: Hai ONG que teñen a figura da mediadora intercultural. O obxectivo da mediación intercultural é facilitar a comunicación entre persoas de culturas diferentes. Ten un enfoque preventivo, non orientado a intervir no conflito, senón onde poida haber dificultades comunicativas. Por exemplo, a mediadora intercultural acompaña as compatriotas ao centro de saúde. Tamén hai mediación máis espontánea. Asociacións como Al Amal, de Marín, teñen unha persoa que fai, na práctica, de mediadora intercultural: acompaña as mulleres ao centro sanitario, aos xulgados cando hai casos de violencia de xénero… A mediación non supón só unha tradución lingüística, senón tamén cultural. En canto ao enfoque transnacional que comentas, salienta o continuo entre as culturas, en vez de velas como esenciais e separadas. Porque o progreso dos transportes e das comunicacións, nunha sociedade globalizada, favorece que as persoas migrantes manteñan fortes vínculos co país de orixe (non só viaxando: mantendo contacto frecuente a través de Skype, por exemplo…), e iso fai que os migrantes desenvolvan identidades complexas que os vinculan co país de orixe e co de acollida. "Os migrantes desenvolven identidades complexas que os vinculan co país de orixe e co de acollida" A idea básica do proxecto MILES, nese aspecto, en canto ao enfoque intercultural, é que as persoas migrantes non teñen que renegar da súa cultura para integrarse na sociedade de acollida. Trátase de non confundir integración con asimilación. As persoas migrantes poden achegar moito á cultura galega. Por que non ter clases de árabe nas escolas de idiomas, por exemplo? A sociedade galega mantén aínda un enfoque asimilacionista da inmigración. Non se traballa o enfoque intercultural. Os poucos proxectos que había cun enfoque intercultural foron quedando sen fondos. "As persoas migrantes non teñen que renegar da súa cultura para integrarse na sociedade de acollida" Falar a lingua da sociedade de acollida -ou unha delas, no noso caso- non garante, ademais, que non haxa problemas. A variedade lingüística convértese en motivo de discriminacións… E o españolismo lingüístico non axuda. Como é isto? Iria: A importancia da inmigración latinoamericana, que moitas veces ten unha conexión coa anterior emigración galega a América, é unha peculiaridade de Galicia. E, efectivamente, xorden conflitos por motivos lingüísticos e culturais. Moitas veces, prodúcense incomprensións. Polo feito de compartir a lingua, non se evitan os malos entendidos debido a diferenzas de léxico, de fórmulas expresivas… "A lingua, a variedade lingüística, é unha escusa para unha discriminación social máis ampla" E, moitas veces, o que pasa non é que non te entendan, senón que queren marcar a diferenza a partir da variedade lingüística. A cuestión aquí é que a lingua, a variedade lingüística, é unha escusa para unha discriminación social máis ampla. O españolismo lingüístico parte, ademais, da idea de que hai unha variedade do español que é a correcta, mentres que o resto son desviacións. Un bo exemplo disto é o que nos contaba unha muller cubana, que era filóloga. Ela tiña que explicar que o seseo é aceptado pola Real Academia Española, que é parte dunha variedade lingüística, que non é que ela falase "mal". "O españolismo lingüístico parte, ademais, da idea de que hai unha variedade do español que é a correcta, mentres que o resto son desviacións" É curioso, porque o seseo é tamén parte do galego… Iria: O que pasa é que se impón o etnocentrismo. Unha muller cubana que fala un castelán correctísimo ten que explicar que o seseo non é incorrecto… mentres aquí pasa o mesmo: aí entran a dimensión rural-urbano, as diferenzas de clase social… Porque a un galego que sesea tamén lle poden dicir que fala mal. A cuestión é que as diferenzas lingüísticas son usadas como marcador social. É máis probable que lle digan que "fala mal" a unha cubana, que fala español, que a unha alemá que aínda non o aprendeu a falar ben. As latinoamericanas non é que non as entendan, é que se quere marcar a diferenza con elas. É un xeito de discriminación. "A cuestión é que as diferenzas lingüísticas son usadas como marcador social" Aínda así, a maioría tratan de manter eses trazos lingüísticos, que consideran parte da súa identidade. Iria: A maioría non queren perder os seus trazos lingüísticos e adoptan distintas estratexias para mantelos. Un caso especialmente interesante é o das fillas de galegos. Xa medraran no conflito lingüístico, porque os seus pais, moitas veces, falaban galego entre eles pero educáranas a elas en castelán. Elas xa tiveran que negociar a lingua e a variedade que utilizaban para integrarse nos países nos que medraron. Despois chegan a Galicia, e teñen que volver negociar. "As fillas de galegos xa tiveran que negociar a lingua e a variedade que utilizaban para integrarse nos países nos que medraron. Despois chegan a Galicia e teñen que volver negociar" Para elas é máis fácil aprender galego porque o escoitaran na casa e medraran co Luar. Pero é que a variedade lingüística do país do que veñen tamén é parte da súa identidade, e non queren renunciar a ela. Por iso, por exemplo, unha muller mexicana que entrevistamos falaba galego cos seus amigos galegos e español de México cos seus compatriotas mexicanos. É o que falabamos antes: nas migracións transnacionais, desenvólvense identidades complexas. Elas non queren perder a raíz, a cultura na que naceron. Non van renegar do seu pasado migratorio. E teñen que iniciar aquí unha renegociación da súa identidade cultural e lingüística. "Elas non queren perder a raíz, a cultura na que naceron. Non van renegar do seu pasado migratorio" Un dos aspectos que salienta o libro é o da percepción do castelán de Galiza, por parte das mulleres latinoamericanas, como máis pobre, frío… Seguramente tamén por diferenzas culturais: de códigos de cortesía… Iria: Parécelles que o español de aquí é máis frío, serio, cortante… Sorpréndenlles os palabróns, sobre todo os ligados á relixión. Tamén os códigos de cortesía: que a xente nin saúde, por exemplo, ao entrar nunha tenda. Ou un léxico máis pobre… Se a variedade lingüística é utilizada como marcador social, ocorre entón algo semellante á diglosia galego-castelán. Como se se reproducise o conflito, doutra maneira, na relación entre galegos e inmigrantes. Iria: Si, e ademais hai colectivos clave, como o das mulleres brasileiras, que teñen especiais problemas debido aos estereotipos sociais dominantes. Non é só cuestión de lingua. Sofren un constante acoso. Moitas traballan na hostalería porque é onde poden traballar. E xúntanse aí o prexuízo lingüístico co sexismo e cos estereotipos sobre o seu lugar de procedencia. Son acosadas polos xefes, polos clientes… que pensan que teñen dereito a ter determinados comportamentos ou a dicirlles determinadas cousas porque son mulleres brasileiras. E os medios de comunicación tradicionais non deixan de reforzar isto, ese encontro entre racismo e sexismo. "No caso das mulleres brasileiras, xúntanse o prexuízo lingüístico co sexismo e cos estereotipos sobre o seu lugar de procedencia" Outro caso de estigmatización é o das mulleres magrebís. Iria: Si, fan un esforzo de transmisión da súa lingua e da súa cultura aos seus fillos e fillas que non é nada fácil. As máis estigmatizadas son as brasileiras e as magrebís. No caso das magrebís, o estereotipo é que son mulleres submisas, incultas… E, fronte a isto, atopas casos como o da mediadora de Al Amal, da que falabamos antes, que foi mestra, que dá aulas de árabe, que é líder na súa comunidade… Mulleres que ademais, moitas veces, tiveron precisamente que rachar roles tradicionais para poder facer o que fan. Tamén é interesante nese aspecto o caso da asociación de mulleres senegalesas da Coruña, Domu África. É moi importante que os proxectos destas asociacións sigan adiante, que teñan axudas para poder manterse. Se non xorden ou non se manteñen, é se cadra porque non teñen oportunidade… Coñecer algunha destas mulleres e ver as súas loitas é a mellor maneira de rachar os estereotipos. "As máis estigmatizadas son as brasileiras e as magrebís" O mantemento da propia cultura, sendo difícil, pode facerse posible coas viaxes, comunicacións frecuentes co país de orixe, actividade cultural, mais, a lingua? Como xa non perdela, senón evitar a diglosia lingua para a casa-lingua para fóra? Laura: No ámbito privado son especialmente importantes, para o mantemento cultural, o aspecto culinario, as festividades relixiosas ou outro tipo de festas, como o Aninovo chinés ou o Día da Independencia para os latinos. Logo hai actividades cunha dimensión máis pública, con maior visibilidade, como a actividade cultural das asociacións. En canto á lingua, hai factores que poden axudar a que se manteña, pero o que non axuda é a escolarización dos rapaces tal como está formulada. Os pais teñen moitas dificultades para espertar o interese dos rapaces en aprender linguas que non están presentes fóra da casa. Iso é peor no caso de linguas minorizadas ou minoritarias, pero aínda no caso de, por exemplo, senegaleses e nixerianos, que falan francés ou inglés como lingua de orixe, téñeno difícil para transmitir a lingua aos fillos. Por iso, non é só cuestión de factores que favorecen a transmisión, como pode ser que a persoa teña parella da mesma procedencia, senón que é o contexto o que dificulta a transmisión e o mantemento. As linguas non se visibilizan, mesmo ás veces non están ben vistas… "Non é só cuestión de factores que favorecen a transmisión, senón que é o contexto o que dificulta a transmisión e o mantemento" Un dato curioso é o das falantes de portugués con parella castelán falante, que segundo comenta o libro tardan un pouco en aprender castelán e a variedade galega porque a similitude facilita a comprensión sen ter que adaptarse á lingua de destino... Laura: O que ocorre moitas veces, -máis alá dese caso-, é que as mulleres están ao coidado dos fillos e a súa actividade desenvólvese máis no ámbito privado, o que pode facer que teñan máis dificultades para a adaptación lingüística. Por iso moitas veces, para que elas poidan ir a clases de lingua, ten que haber un servizo de canguros… Elas poderían ir pola mañá, pero as clases son polas tardes… É complicado. Ao mesmo tempo, elas son moitas veces as principais transmisoras da lingua da orixe. Para iso utilizan libros, ensínanlles aos nenos a lingua na casa… Laura: A estratexia máis común é a transmisión da lingua na casa, a conversa, si, pero é complicado. O mellor sería ter a posibilidade dunha inmersión, que os fillos puidesen desenvolverse en contextos nos que puidesen manter a lingua, que esta fose ben vista… En ausencia deses contextos de inmersión, os rapaces poden ter a percepción de que seus pais son os raros, os únicos que falan a lingua que queren ensinarlles… Nese proceso de transmisión utilizan libros, internet… Só o feito de falar por Skype cos familiares ou ver por exemplo os debuxos animados na súa lingua, é un avance. Mais é moi importante que nos países de destino se visibilicen e se prestixien as diferentes linguas, que se valore a diversidade cultural… "Só o feito de falar por Skype cos familiares ou ver por exemplo os debuxos animados na súa lingua, é un avance" A realidade, conclúe o libro, é que manter a lingua de orixe é un esforzo, unha loita. Mais, as mulleres con estudos superiores teñen máis armas para enfrontar o prexuízo, no canto de establecer claras dicotomías entre o público e o privado enfatizan o discurso da diversidade cultural… Laura: A lingua de orixe forma parte da súa identidade, é un lazo co seu país de orixe. As mulleres inmigrantes identifícanse coa súa raíz, coa súa lingua e coa súa cultura, pero despois, na práctica, poden ter máis ou menos recursos para mantela. No caso das mulleres con estudos superiores, perciben máis claramente que a súa lingua ten valor, que paga a pena sacala do espazo privado. Reivindícana como un xeito de cohesión coa sociedade receptora, nunha sociedade máis aberta, diversa e real, porque a realidade é a convivencia entre distintas culturas. "No caso das mulleres con estudos superiores, perciben máis claramente que a súa lingua ten valor" En todo isto, importan moito as políticas lingüísticas -a valoración da diversidade fronte ao etnocentrismo, por exemplo-, e as políticas de integración das persoas migrantes. Salienta Belén Fernández no seu artigo que as actitudes das persoas migrantes cara ao galego son positivas, pero a propia Xunta privilexia nas súas políticas a aprendizaxe do español. Laura: A Xunta, en xeral, tende a delegar a política de integración nas asociacións, nas ONG e nos concellos. E o que ocorre nos últimos anos é que se tende a reducir todo ás axudas de inclusión social, porque xa non hai políticas de integración de inmigrantes. Non se conciben as políticas en termos de interculturalidade.


Summary: O informe sobre o galego na Universidade de Vigo advirte de que o fomento do idioma polos ensinantes multiplica o uso no alumnado. A mellora nas competencias non se traducen no uso cotiá dunha lingua que sofre aínda prexuízos: o 22% dos docentes cren que non é axeitada para a investigación. REPORTAXE | A ciencia tamén se pode contar en galego

REPORTAXE | A ciencia tamén se pode contar en galego Outra análise que incide na deficiente saúde do galego, na mellora das competencias nel pero no devalo do seu uso cotiá. Desta vez é a Universidade de Vigo quen alerta, tras a publicación dun novo estudo sociolingüístico sobre o emprego do idioma no seu ámbito, vinte anos despois da primeira análise. O informe revela as melloras na actitude cara ao idioma propio e tamén a importancia desta mesma actitude positiva no profesorado: aquel que fala galego "impulsa" que o estudantado tamén o use ata nun 75%. "Os resultados do uso do galego melloran respecto do estudo de hai 20 anos, pero deberían ter mellorando moito máis" Os resultados deste Estudo sociolingüístico sobre o uso do galego na Universidade de Vigo amosan un avance nas dúas últimas décadas na competencia do uso do galego, tanto por parte dos docentes como polo persoal de administración e servizos (PAS) e estudantado. No entanto, esta mellora no coñecemento non se reflicte do mesmo xeito nun incremento do uso habitual do galego na contorna universitaria. "Os resultados melloran respecto do estudo de hai 20 anos, pero deberían ter mellorando moito máis", coinciden en sinalar os autores. De fixármonos na lingua habitual de docentes e alumnado, as mudanzas son positivas para o galego, sobre todo no que ten que ver co primeiro grupo. Así, mentres que en 1996 era tan só o 12% dos profesores os que declaraba ter como lingua habitual o galego, en 2017 a porcentaxe sobe case ao 27%. No caso do estudantado, o incremento é duns dez puntos: do 9,9% ao 19,4%, mentres que no caso do castelán, a situación é case idéntica, sendo moi diferente no caso da docencia. Os autores destacan que o incremento do uso do galego é xeral, sendo a investigación o único aspecto no que non mellora. Así, constatan que a lingua galega é hoxe "predominante no traballo do PAS" e no caso do alumnado tamén se recolle unha mellora da situación, aínda que o castelán segue a ser predominante. "A actitude da comunidade no seu conxunto é boa", resumen, pero "é insuficiente o uso do galego na Universidade". No que ten que ver co profesorado, o estudo destaca as "actitudes", xa que case o 83 % do profesorado se sente capacitado para impartir as clases en galego, mais só o 46 % se declara disposto a facelo, mentres que un 20 % se declara contrario e un 34 % non se manifesta. Ademais, a porcentaxe de docentes que usan habitualmente o galego é do 54 % e o 8,9 % di que non o usa nunca, fronte ao 26 % e 24 % de 1996, un avance máis que considerable. O informe destaca que "a actitude e práctica do profesorado é fundamental": cando un docente usa o galego, o alumnado faino ata nun 75% Neste aspecto, os autores do informe reparan na necesidade de que o profesorado tome conciencia de que "a súa actitude e a súa práctica é fundamental", porque "cando calquera docente utiliza o galego de xeito habitual, o alumnado faino ata un 75 % sempre ou maioritariamente; se pola contra utiliza o castelán (pero anima a usar o galego o alumnado ), a porcentaxe baixa ao 47 %, o cal reflicte a importancia que ten a actitude do profesorado para o impulso da nosa lingua". Con todo, destacan os autores, "segue habendo un predominio do castelán no uso habitual", aínda que, dende 1996 o profesorado que utiliza só o castelán nas clases "pasou do 62 ao 22 % e na redacción dos exames do 69 ao 36 %", insisten. No caso do alumnado, a frecuencia de uso do galego é tamén maior. Así, a porcentaxe de estudantado que di usar o galego regularmente ou sempre supera o 31%, fronte ao pouco máis do 20% de hai dúas décadas. O problema chega fóra das aulas e da Universidade, como constatan moitos estudos. Tamén este. "Hai 20 anos, no 42 % dos fogares empregábanse as dúas linguas, hoxe son o 12 ou 14 %, polo que a metade dos nenos non escoitan unha palabra en galego ata que chegan á escola", descaron os autores na presentación do informe. Ademais, a lectoescritura e a escolarización infantil é maioritariamente en castelán, hábitos que se arrastran de etapas anteriores. E iso, recordan, que nos resultados desta análise "aínda non se comezan a sentir de cheo os efectos do decreto do plurilingüismo de 2010". "A metade dos nenos non escoitan unha palabra en galego ata que chegan á escola" No uso habitual entre o alumnado, hai un claro predominio do castelán (63,4 % só castelán fronte a 19,4 % só galego, porcentaxes que eran 65,3 % e 9,9 % hai vinte anos). Na utilización do galego en diferentes situacións, houbo cambios nas últimas dúas décadas, aínda que "non tan acentuados como nos outros colectivos": desde 1996 os que utilizan sempre ou maioritariamente o galego cos compañeiros de clase pasou do 11,6 % ao 19,9 %, nas relacións administrativas coa Universidade pasou do 25,7 % ao 33,8 %, na redacción de apuntamentos de 5,3 % a 20,3 % e na redacción de traballos de curso do 5,7 % ao 19,2 %. Con todo, o castelán "segue a ser hoxe claramente predominante no alumnado na súa actividade dentro da Universidade de Vigo". Máis do 22% do profesorado cre que o galego non é un idioma axeitado para a investigación ou que o normativo é "unha lingua inventada" No que se refire aos prexuízos, destaca como máis do 22% do profesorado asegura que o galego non é un idioma axeitado para a investigación científica, unha porcentaxe practicamente idéntica á que considera que o galego normativo é unha lingua inventada. Nas respostas a estas mesmas cuestións, o alumnado amosa moitos menos prexuízos: menos dun 9% pensa que a lingua propia non é adecuada para a investigación científica e un 13% cre que o idioma normativo é inventado. Ademais, a metade do estudantado considera "insuficiente" o grao de uso da lingua propia na Universidade e só un 2,3 % o considera excesivo. A conclusión, como explican, é que o informe coincide nos seus datos cos presentados nos últmos anos pola Real Academia Galega (RAG) ou o Consello da Cultura Galega. Nel aprécisase a "mellora" no que ten que ver coa capacidade para "entender, ler falar e escribir en galego", pero tamén amosa "con claridade a tendencia cara ao bilingüismo subtractivo". O estudo da Universidade de Vigo insiste na "tendencia cara ao bilingüismo subtractivo" que sofre a sociedade galega "A RAG xa nos vén advertindo do retroceso que significa para a lingua galega: a redución de horas no ensino primario e infantil, a perda da transmisión interxeracional, o agromar de prexuízos derivado das campañas contra o galego, a falta de espazos de uso social para a mocidade en contornas tan monolingües en castelán como as áreas urbanas...". Avánzase cara a unha desgaleguización, pero estamos a tempo de paralo; as universidades teñen moitas ferramentas para reverter o proceso", destaca, Xosé-Henrique Costas, do do Departamento de Filoloxía Galega e Latina e un dos autores do estudo xunto a Antonio Vaamonde, Patricio Sánchez e Ricardo Luaces, do Departamento de Estatística; e Eva Castro, Cristina Rodríguez e Paulo Cabral, da Área de Normalización Lingüística. O estudo foi elaborado no curso 2016-2017 a través dun cuestionario realizado a 349 docentes, 252 PAS e 1.586 estudantes, "unha mostra suficientemente grande para que o erro das estimacións non sexa relevante".


Summary: O xulgado de Arzúa iniciou un procedemento para investigar o posíbel cobro de "mordidas" polo candidato número 7 do PP por Pontevedra, José Manuel Cores Tourís, cando era alcalde de Cambados. Os gobernos municipais de Cambados e Antas de Ulla, ambos os dous con alcaldes do PP, e máis a Xunta de Núñez Feijóo, terían asinado a dedo contratos con Excamel SA, propiedade do fillo do ex-senador popular Miguel Pampín Rúa, por máis dun millón de euros.

O xulgado de Arzúa está a desenvolver unha investigación sobre unha presunta trama de corrupción arredor do posíbel pago de comisións a cambio de contratos a Excamel S.A. A empresa é propiedade de Javier Pampín, fillo do ex-alcalde de Melide e ex-senador do PP, Miguel Pampín Rúa. Entre os presuntos receptores das mordidas estaría o ex-alcalde de Cambados e ex-delegado da Xunta en Pontevedra, José Manuel Cores Tourís, que é candidato número 7 ás eleccións do 21-O. Outro dos implicados é o alcalde de Antas de Ulla, Javier Varela, tamén do Partido Popular. No centro da causa estarían varios contratos asinados entre os concellos de Cambados e Antas con Excamel SA, polo procedemento negociado e sen publicidade, que atinxirían os 384.816€. Asemade, o goberno galego de Núñez Feijóo asinou entre outros acordos, un contrato de iguais características por importe de 133.104€. En total serían máis de medio millón de euros os concedidos a dedo por gobernos do Partido Popular á empresa de Pampín. Foi unha denuncia dun ex-socio de Javier Pampín a que fixo saltar o caso, malia a retirar posteriormente. A instrución xudicial fundaméntase nunha gravación en que se recollería unha conversa entre o ex-senador Miguel Pampín Rúa, pai de Javier Pampín, e o seu agora ex-socio, Francisco Javier Parrado. Na mesma farían un repaso dos asentos contábeis de Excamel SA facendo referencias explícitas ao pagamento de comisións a Cores Tourís e Varela por valor de 9.000 e 11.000 euros respectivamente, como presunta compensación polos contratos asinados. O BNG exixe á Xustiza e ao PP que "non apliquen unha dobre vara de medir". Nunhas declaracións realizadas no almorzo informativo realizado polo BNG esta mañá en Vilagarcía, a Secretaria de organización e candidata número 3 por Pontevedra, Montse Prado, reclamaba ao Partido Popular é aos xulgados que "non apliquen unha dobre vara de medir no caso de presunta corrupción" que afecta ao candidato popular José Manuel Cores Tourís. Tras manifestar o seu "respecto á presunción de inocencia", Prado reclamou "o mesmo trato que ao doutros casos de presunta corrupción" en alusión ao discutido procedemento xudicial do caso "Pokémon" Prado exixiulle ao conselleiro de presidencia, Alfonso Rueda, que fora secretario do concello de Cambados con Cores Tourís na alcaldía, que "non utilice o seu posto para darlle trato de preferencia" ao ex-rexedor popular. Aliás, a nacionalista fixo público que o BNG solicitará que se constitúa unha comisión de investigación no concello de Cambados.


Summary: Se non padecésemos unha patética lexislación laboral, se tivésemos controlado a tempo o gasto público sen embarcarse en ineficaces políticas de estabilización keynesianas e se tivésemos deixado que o mercado realizase a imprescindíbel purga das empresas ineficientes, outro galo cantaría.

Como consecuencia do estouramento dunha enorme bulla inmobiliaria, a economía española sufriu unha profunda perturbación que deu lugar a unha crise financeira e ao desmoronamento de todo un sector económico, aquel ligado ás actividades da construción. Sen dúbida, isto por si só abonda para que calquera economía se vexa mergullada nun período de penalidades económicas que só se supera logo dun período de reestruturación económica. Agora ben, a cuestión que se suscita é por qué esta crise está a ser tan profunda e duradeira. Por que este período está a durar unha eternidade. Para saír da crise é preciso reafectar os factores produtivos, que as empresa falidas caian e novos negocios adaptados ás novas circunstancias xurdan No libro Great Depressions of the Twentieth Century, editado en el 2007 por T. Kehoe e o premio Nobel E. Prescott, analízanse as grandes depresións acontecidas na América do Norte e en Europa occidental nos anos trinta, tamén as acontecidas nos anos oitenta na América Latina, así como outros episodios noutras datas e lugares. Observando a experiencia histórica, Kehoe e Prescott conclúen que son as deficientes políticas gobernamentais as que prolongan e aprofundan as crises, ata convertelas en profundas depresións. A razón é que a intervención pública traba o proceso de destrución creativa indispensábel para que unha economía rexurda fortalecida da crise económica. É dicir, para saír da crise é preciso reafectar os factores produtivos, que as empresa falidas caian e novos negocios adaptados ás novas circunstancias xurdan. Catro grandes liñas de política económica transformaron a recesión que sufriron os Estado Unidos durante o mandato do presidente Herbert Hoover na tan tristemente famosa Gran Depresión: o aumento dos aranceis, as medidas legais que fortaleceron a capacidade de presión do sindicatos, o aumento de impostos e a política monetaria restritiva. Por certo, recomendo a lectura do libro Los señores de las finanzas: los cuatro hombres que arruinaron el mundo escrito por Liaquat Ahmed e que foi Premio Pulizter 2010. O autor argumenta que foron os erros das políticas gobernamentais, en especial das políticas monetarias implementadas polos banqueiros centrais (os señores das finanzas do título), as que exacerbaron a crise que derivou na Gran Depresión. Se lles conto todo isto non é porque padeza dun súbito ataque de nostalxia histórica, mais porque acredito en que en España está a acontecer algo semellante. A profundidade e duración da crise que soportamos explícase en grande medida polo erróneo das políticas económicas aplicadas. O goberno español, e non só este, certamente, reaccionou nun primeiro momento aplicando políticas keynesianas de incremento do gasto público (lembre o famoso e vilipendiado Plan E) que non tiveron o desexado efecto de reanimar a procura agregada. Todo o contrario. Contribuíron a deprimila expulsando o investimento privado e provocando un aumento da poupanza das familias e unha consecuente redución do consumo. A situación aínda se agravou mais debido ao incremento do premio de risco, consecuencia da debilidade das finanzas públicas e da previsíbel socialización das débedas privadas. Nos primeiros anos da crise asistimos a un sorprendente aumento dos salarios reais ao tempo que o desemprego galopaba desbocado A pésima lexislación laboral impediu que as condicións laborais e salariais do factor traballo se axustasen ás novas circunstancias. Ante isto a economía española reaccionou destruíndo masivamente emprego, en vez de axustarse vía salarios. Proba disto é que nos primeiros anos da crise asistimos a un sorprendente aumento dos salarios reais ao tempo que o desemprego galopaba desbocado. O incremento do desemprego supuxo un enorme aumento do gasto público debido ao incremento das prestacións. Consecuentemente, maiores problemas para as finanzas públicas. A insistencia en salvar as entidades financeiras en problemas atrasou a reestruturación do sistema financeiro e agravou os problemas de débeda pública A insistencia en salvar as entidades financeiras en problemas retrasou a reestruturación do sistema financeiro e agravou os problemas de débeda pública. Entidades insolventes permaneceron no mercado por mor do soporte público. Isto levou a un problema informacional, os prestamistas internacionais eran incapaces de discernir quen estaba excesivamente contaminado polos activos tóxicos inmobiliarios. Negáronse entón a emprestar, tanto aos bos como as malos. E, como unha consecuencia, non houbo crédito. A expectativa, logo confirmada, de socialización das débedas da banca (das caixas de aforro, fundamentalmente, non se esqueza, mediatizadas polo poder político) agudizou os problemas das finanzas públicas. De facto, ao estar rescatados, tecnicamente España é un país quebrado A desconfianza cara a economía española percorreu como unha pantasma todo o planeta. Ninguén quería ver os seus capitais comprometidos nun país que podía quebrar, mesmo abandonar o euro! De facto, ao estar rescatados, tecnicamente España é un país quebrado. Ademais, ante a expectativa da salvataxe a banca non sacou masivamente ao mercado os activos inmobiliarios que posuía pois esperaba que a devaluación que estes experimentaron sería tarde ou cedo asumida polo estado. Así, os prezos dos activos inmobiliarios non baixaron abondo como para que o mercado se recuperase e, consecuentemente, a actividade e emprego no sector da construción. En definitiva, se non padecésemos unha patética lexislación laboral, se tivésemos controlado a tempo o gasto público sen embarcarse en ineficaces políticas de estabilización keynesianas e se tivésemos deixado que o mercado realizase a imprescindíbel purga das empresas ineficientes, outro galo cantaría.


Summary: Aseguran que non están de acordo co documento mais comprométense a seguilo.

As Asociacións integrantes da Comisión do Mexillón aseguran nun comunicado que acatarán "malia non estar de acordo" a proposta da Consellaría do Mar no conflito pola recollida da mexilla. Aseguran que rexeitan "de pleno o uso da violencia para impedir a recollida de mexilla o que os bateeiros teñen dereito por lei" e sinalan o seu "malestar ante a impasibilidade das forzas da orde para que poidamos exercer o noso labor". Rexeitan a acusación "de dano os bancos de percebe" e aseguran que exercerán "as accións legais pertinentes contra persoas físicas ou xurídicas que prexudiquen a realización do noso traballo". Por último aseguran que defenderán "o noso dereito a recollida de mexilla, inherente a nosa concesión administrativa".


Summary: Os premios Xerais son agora tres. O Xerais de Novela, o Jules Verne de Literatura Xuvenil, e o Merlín de Literatura Infantil. Esta segunda feira, a editorial fixo públicos os lemas das dez obras finalistas.

Tras de min a terra queimada, peixe globo e Karolina son os lemas das tres obras que optarán aos 10.000 euros da 36ª edición do Xerais de Novela, dotado con 10.000 euros. O xurado fórmano a profesora Ana Belén Moreda, o avogado Carlos Feijoo, a poeta Nuria Vil, a xestora cultural Helena Torres, o crítico Ramón Nicolás e a xornalista Ana Abelenda. Presentáronse 44 propostas. O Jules Verne atinxe a súa edición número 11. Tamén dotado con 10.000 euros, no seu xurado participan o divulgador científico Javier Balea, as profesoras David Díaz, Olga Nogueira e Isabel Mociño, a estudante María Cerdeira e a blogueira Tensi Gesteira. Hai catro finalistas de entre 20 presentadas: Prometea, Dunas, Todo é fume? e Ada Lovelace. No Merlín, do que este ano se fan 34 edicións e tamén con 10.000 euros de dotación, a obra premiada será unha destas tres, seleccionadas de entre 28: Berta Spencer, Efebeí e Nimbostrato. As encargadas de tomar unha decisión son as profesoras Sabela Fernández, María Jesús Iglesias e Ángel Iglesias, a bibliotecaria Sira González, o deseñador Andrés Meixide e o crítico Miguel Vázquez. O sábado 8 de xuño coñecéranse as obras gañadoras e as súas autoras.


Summary: A formación nacionalista impulsa encontros de traballo abertos con persoas expertas nas materias de políticas sociais, sectores produtivos, ecoloxismo e lingua e cultura, entre outros, para elaborar o programa co que concorrerán ás eleccións galegas.

O Bloque Nacionalista Galego, coa súa candidata á Xunta, Ana Pontón, xa proclamada, continúa engraxando a súa maquinaria electoral coa activación, agora, de grupos de traballo abertos máis aló da súa militancia para elaborar o programa co que se presentarán ás galegas. "Estamos preparadas absolutamente para cando se convoquen, sexan cando sexan, iremos a por todas", dixo a vice coordinadora de Comunicación da Executiva do BNG, Olalla Rodil. De feito, ante a hipótese de que se produza un adianto electoral, sexa ou non propiciado pola convocatoria das eleccións vascas, Rodil asegurou que as nacionalistas "van cos deberes feitos" e perciben que "máis galegos e galegas" queren que o Bloque "lidere" un proxecto de cambio. Seguros, as nacionalistas galegos, de que Núñez Feixoo convocará "para beneficiar os seus interese e en ningún caso o dos galegos e galegas", a tamén deputada indicou que, mellor, "que sexan canto antes, porque hai unha maioría que quere cambio" en San Caetano. "Fronte a Galiza en retroceso do PP, a Galiza en marcha do BNG", propuxo Olalla Rodil "Dános o mesmo", insistiu a viceportavoz na Cámara galega. Iso si, expresou que, canto antes sexan, "este país poderá comezar unha etapa nova" máis pronto. Olalla Rodil remarcou que o Bloque está a traballar "arreo" e "de maneira moi intensa" para as eleccións galegas, coa idea dunha "Galiza en marcha, viva, dinámica e innovadora, que aproveite o seu inmenso talento e potencialidade". "Un país que ofreza condicións de vida dignas, que recupere os seus dereitos e supoña un punto de inflexión fronte a Galiza minguante", describiu, antes de engadir: "Fronte a Galiza en retroceso do PP, a Galiza en marcha do BNG". Así as cousas, o BNG organizou grupos de traballo temáticos para abordar os "grandes retos" que hai por diante, para establecer unha "interlocución e un diálogo aberto" cos sectores "máis vivos do país e representativos da diversidade social e económica" de Galiza. Rodil destacou o proxecto "sólido e solvente" do BNG que, agora, completarase con esta iniciativa denominada 'Pensar Galiza', para o que contarán con persoas expertas nas materias de políticas sociais, sectores produtivos, ecoloxismo e lingua e cultura, entre outros. "Para avanzar, este país necesita un proxecto propio, non valen copias, e aí é onde nos queremos situar con esta iniciativa. Galiza é talento, creatividade e modernidade", aseverou. Pola súa banda, a coordinador da área de relacións internacionais na Península da Executiva do BNG, Rubén Cela, explicou os bloques nos que están divididos os grupos de traballo: emprego e desenvolvemento económico; igualdade real e dereitos sociais; servizos públicos; demografía e situación do país; e un gran bloque de lingua, cultura e identidade. Empezarán a traballar esta mesma semana. Así, o sábado 8 haberá un encontro co sistema universitario galego e o mundo da investigación, ciencia e innovación. Estará coordinado por Salustiano Mato, ex reitor da Universidade de Vigo e exalto cargo de Innovación co bipartito. O 15 de febreiro será a quenda para falar de igualdade, feminismo e diversidade sexual, coordinado pola ex secretaria xeral de Igualdade da Xunta co bipartito, Carme Adán. O 29 de febreiro, Mercedes Queixas, secretaria da Asociación de Escritores en Lingua Galega (Aelga), dirixe un foro sobre política lingüística; mentres que o ex conselleiro nacionalista de Medio Rural, Alfredo Suárez Canal, fará o propio sobre a área que dirixiu na Xunta. O 7 de marzo, Alberte García, técnico cultural, coordinará un grupo desta área; e María do Carme García Negro, doutora en economía e experta no sector, preside o foro sobre mar e pesca. Quedan pendentes de organizar outros foros en materias como vivenda, educación, sanidade e servizos sociais.


Summary: A Coordinadora lembra a importancia desta decisión, que se toma no momento de formalizar a matrícula e que ten unha vixencia de tres anos. Sinala que só o ensino en galego garante que os nenos e nenas teñan "competencia nas dúas linguas para poderen no futuro decidir cal queren usar"

Xunto á documentación para formalizar a matrícula na etapa de Educación Infantil, a Consellería de Educación e Ordenación Universitaria envía unha enquisa na cal se pregunta pola lingua materna do neno ou da nena. As dúas opcións que se ofrecen son castelán ou galego. O resultado da devandita enquisa establece a lingua que se vai empregar na aula durante os tres cursos da etapa de Educación Infantil. A Coordinadora Galega de Equipos de Normalización e Dinamización Lingüística recoméndalles aos pais que escollan a opción de galego por varios motivos: Porque necesitan competencia nas dúas linguas para poderen no futuro decidir cal queren usar. Porque é un momento decisivo na súa aprendizaxe e deben saber que o galego é tamén unha das linguas da escola. Porque mellorarán a competencia en castelán e noutras linguas. Porque chegarán con mellor preparación ao ensino primario. Porque poñerán en valor o que lles pertence como galegas e galegos. Porque renunciar a que o galego forme parte do ensino infantil, supón perder a oportunidade de ir integrándoo de xeito natural e sen ningunha dificultade


Summary: Ten unha pantalla de 4,8 polgadas, potencia, rendemento e aforro enerxético.

Como se esperaba, Samsung mostrou a nova xeración da gama Galaxy S, que destaca por contar cunha pantalla de super Amoled HD de 4,8 polgadas, un procesador de catro núcleos Exynos de 1,4 GHz, que promete potencia, rendemento e aforro enerxético. O Samsung Galaxy S III chega con Android Ice Cream Sandwich e posibilidades NFC.No primeiro trimestre deste ano Samsung conseguiu superar a Nokia como primeiro fabricante mundial de dispositivos móbiles e quere seguir por esta camiño. Samsung conseguiu vender, só no primeiro trimestre deste ano, 93,5 millóns de dispositivos, 44,5 millóns de 'smartphones'. Precisamente ese segmento do mercado, o dos 'smartphones', é no que Samsung conseguiu destacar nos últimos anos.


Summary: Chaman o profesorado a realizar concentracións diarias nos centros

As protestas do profesorado contra a planificación do Goberno galego para o inicio do curso chegarán esta semana ás portas do Parlamento, coincidindo co segunda xornada da sesión de investidura de Alberto Núñez Feixoo como presidente da Xunta. Avanzárono esta segunda feira, 31 de agosto, en rolda de prensa representantes de CIG, CCOO, STEG e CSIF, os catro sindicatos do ensino que promoven as mobilizacións en favor dunha volta ás aulas "presencial e con seguridade" e contra un protocolo "temerario e irresponsábel", que teñen xa fixadas dúas convocatorias de folga, o 10 e o 16 de setembro, nas xornadas de reapertura do curso académico nas etapas de Infantil e Primaria e, unha semana máis tarde, de Secundaria, Bacharelato e FP. Como primeira parada, as catro organizacións sindicais chaman o persoal docente e o conxunto da comunidade escolar a secundar a protesta no Hórreo, esta quinta feira ás 18 horas. Alí está previsto repartir entre os grupos parlamentares o manifesto que fixeron público, baixo o epígrafe Escola Contra Covid, co que argumentar o rexeitamento ao plan da Xunta, que xa foi obxecto de mobilización social o pasado mes de xullo, sen que os cambios introducidos desde entón, após a conferencia interterritorial educativa e sanitaria da semana pasada, resulten, aos seus ollos, suficientes. "Normalidade" O que reclama a representación do profesorado é un novo protocolo, negociado co persoal, os centros e as familias, que responda ás principais demandas destes colectivos, como son a redución de alumnado por aula e o aumento dos cadros de persoal, para rebaixar a ratio a 15 ou, como máximo, 20 estudantes por unidade. Segundo resumiu Suso Bermello, secretario nacional de CIG Ensino, o curso "non pode empezar con normalidade" coas actuais prescricións da Consellaría de Educación, á que se lle exixe que garanta unha distancia interpersoal na aula "igual ou superior a 1,5 metros en todas as direccións", como pauta o acordo co Ministerio de Educación. Nese sentido, o reforzo de persoal resulta, para as forzas convocantes, "necesario para a correcta e segura atención". "Non podemos pasar dun curso marcado polo confinamento físico a outro lastrado polo confinamento pedagóxico", salienta tamén o manifesto, para demandar que as normas de prevención sanitaria respondan a un modelo educativo "aberto e participativo, fóra de rixideces e condicións que desnaturalizan e fan perder todo o sentido a décadas de innovación pedagóxica". No texto tamén se demandan medidas para garantir a atención á diversidade. Os sindicatos apuntan ademais á necesidade de dotar os centros con persoal sanitario de referencia e de reforzar os equipos de limpeza e urxen unha avaliación de riscos sanitarios adaptada a cada centro, realizada polo servizo de prevención e non, como fixa o protocolo, por docentes. Para reivindicar medidas para unha docencia presencial segura, os catro sindicatos chaman o profesorado a realizar unha concentración diaria en todos os centros coa que amosar o rexeitamento á política da Xunta de volta ás aulas a "custo cero". A Xunta estende o inicio de curso a varias xornadas A Consellaría de Educación anunciou na tarde desta segunda feira, 31 de agosto, un cambio no inicio do curso este ano. O calendario mantén o arranque o 10 de setembro mais a incorporación do alumnado será graduada, por niveis, en varios días. Desta maneira, o mesmo 10 de setembro volverá aos centros o alumnado de 4º e 5º de Infantil e 1º, 2º e 3º de Primaria e Educación Especial, mentres que ao día seguinte será a quenda de 6º de Infantil e de 4º, 5º e 6º de Primaria. O 16 de setembro, pola súa banda, darán comezo as clases de 1º e 2º de Secundaria, 1º de Bacharelato e 1º de FP Medio e Superior. Ao día seguinte empezará 3º de ESO, 2º de Bacharelato e de FP. O día 18 entrará 4º de ESO y FP Básica. A Xunta tamén avanzou que o alumnado deberá levar unha máscara de reposto con funda na que gardala. A máscara na aula, tamén na Universidade A máscara pasará a ser obrigatoria dentro das aulas das facultades, e tamén nos espazos comúns, neste inicio de curso. É unha das modificacións que se introduciron nos protocolos de adaptación á situación sanitaria, durante a Comisión Delegada da Conferencia Xeral de Política Universitaria, na que estiveron representadas as Administracións territoriais co secretario xeral de Universidades, José Manuel Pingarrón. O ministro Manuel Castells, que debía ter presidido o encontro, estivo ausente tras someterse a pasada sexta feira a unha operación cirúrxica. Ademais do uso da máscara, a adaptación dos plans de actuación ao contexto sanitario actual supón tamén unha intensificación dos labores de ventilación en todos os espazos dos centros, nos que se recomenda airear polo menos durante 10 ó 15 minutos ao comezo e final da xornada e, nas aulas, despois de cada clase lectiva. O documento propón tamén manter as fiestras abertas todo o tempo que sexa posíbel. Protocolos Outra das novidades é o estabelecemento de protocolos de actuación das universidades diante dun caso sospeitoso de Covid-19, que terán que realizar de maneira específica cada unha delas, nos que definir o itinerario do caso ou casos, tanto entre o alumnado como entre o profesorado ou o resto de persoal de administración e servizos. Ademais, segundo a actualización acordada, diante dun número elevado de casos que teña "afectación xeral" nun centro ou nunha universidade, a decisión para tomar será competencia dos centros xunto coas Autoridades sanitarias e educativas, é dicir, cos Gobernos territoriais.


Summary: A Audiencia Nacional española admitiu outra querela sobre o caso Bankia, desta volta do movemento 15M, o mesmo día en que o ex presidente da entidade pediu comparecer "o antes posíbel" no Congreso para explicar a súa xestión, de pouco máis dun ano

A Audiencia Nacional española vén de admitir a trámite a querela presentada polo movemento cidadán 15M e imputou o ex presidente de Bankia, Rodrigo Rato, o de Bancaja, José Luis Olivas, e o antigo consello de administración polos delitos de estafa, falsidade documental para captar capitais nos mercados secundarios --na Bolsa--, falsidade contábel --contas incorrectas polo menos en 2011-- e administración fraudulenta e desleal. Tamén nesta terza feira Rato pediu unha comparecencia no Congreso para explicar a súa xestión na entidade da cal estivo á fronte durante pouco máis dun ano. O xuíz Fernando Andreu acumulou esta querela coa presentada polo partido político UPyD pola "identidade substancial" entre os feitos descritos, se ben aumenta os tipos delitivos, e permitiu que o movemento 15M se persone na causa como acusación partiular en contra do Ministerio Fiscal que sinala que non se deben admitir querelas --denuncias de particulares-- porque "non cabe falar neste momento de prexudicacos por unhas condutas delituosas inconcretas". Porén, entendeu Andreu que as acusacións feitas sobre Rato, Olivas e o resto de persoas imputadas non son "nin absurdos nin irracionais", ao presentaren as contas de Bankia "unha esaxerada diferenza" nun periodo "moi breve" de tempo, e fai referencia aos danos causados non só ao accionariado senón "á sociedade e á economía no seu conxunto". No auto, contra o que cabe recurso, tamén se pide que se libre oficio contra o Depositario Central de Valores de España, Iberclear, a fin de que informe sobre as series de participacións preferentes documentadas na querela, que porcentaxe foron contratadas por profesionais, particulares e entidades públicas. Rato quere comparecer "o antes posíbel"Poucos minutos antes de se facer pública a súa imputación, Rato solicitou unha comparecencia "o antes posíbel" no Congreso para explicar a súa xestión de pouco máis dun ano á fronte de Bankia. O que fora ministro de Economía no último goberno de Aznar abandonou a presidencia desta entidade financeira en maio, cando José Ignacio Goirigolzarri tomou o control. Así as cousas, as presións que chegaron do propio Goberno español sobre a pertinencia de conceder a axuda de 7.000 millóns que Rato solicitaba daquela para reflotar Bankia mantendo o mesmo presidente levárono á demisión. Goirigolzarri substituíuno, e solicitou a nacionalización e unha inxección de 19.000 millóns para sanear o grupo, alén doutra de case 5.000 que non tivo que devolver ao pasar a mans estatais. Rato chegou á presidencia de Caja Madrid en 2010, e meses despois esta entidade uníase a Bancaja e creaban o Banco Financeiro e de Aforros --BFA--, cuxa marca sería Bankia e co que se fusionaron tamén Caixa Laietana e as caixas de Canarias, Ávila, Segovia e La Rioja.


Summary: Algunhas das máis asombrosas construcións vexetais urbanas álzanse nas nosas prazas achegando silencio e acougo.

Dúas son éxitos históricos: a maxestosa cúpula enleada na coruñesa da Fariña e o ceo entretecido da alameda de Celanova. E outros dous acertos recentes: a ferradura con lucernario sobre contención na ferrolá de Santo Amaro e o verxel sobre sala hipóstila na pontevedresa de Galiza. Todas elas son conxuntos autónomos con arboredo de calidade e seleccionados segundo a súa morfoloxía. A diferenza das coñecidas aliñacións nas impermeábeis urbanizacións habituais, estas son xeometrías ordenadas en función do espazo que pretenden configurar e previstas con amplitude aérea suficiente para o crecemento das copas e preparado do subsolo para as súas raíces. Son extensas coberturas vizosas conseguidas a través das plantacións adecuadas, pois é a cantidade de follas —superficie foliar— e non a cantidade de troncos —dato tranquilizador para os cocientes do planeamento— a encargada de multiplicar o ar, a sombra ou os paxaros. Estes oasis encarnan o éxito da paciencia. Consérvanse grazas aos sucesivos coidados ou noutros casos, é o paradoxal esquecemento o que lles permitiu desenvolverse e ofrecernos estes espazos pracenteiros. Estas árbores envellecen connosco e permítennos sentir as estacións. E mentres o resto dos elementos urbanos se deterioran ou substitúen, ano tras ano cada plantación non deixa de mellorar. Xogan un papel moi distinto que as plantacións lineais proxectadas desde os simplificadores "plans de mobilidade" cos seus ópticos "corredores verdes", non descartábeis pero decotío convertidos en medianas, onde non se está, e completados por algunha folclórica glorieta. Por outra banda e ante o ruidoso e irrespirábel ambiente xeral, habería que esixir á súa vez un "plan de estancialidade urbano", onde pezas con características semellantes ás apuntadas servisen de remanso onde ler, bicarse, falar ou declararse. Cada árbore urbana é un ser vivo fráxil nunha contorna antinatural e hostil, un milagre de supervivencia ante as insensíbeis construtoras ou concesionarias diversas, as podas salvaxes municipais como antesala da talla, os envelenamentos provocados polos residentes, os ocorrentes aparcadoiros soterrados, as expansivas terrazas hosteleiras ou a mala planificación do subsolo. Do mesmo xeito que estes modelos, poderiamos seleccionar xa os lugares ideais e chans privilexiados para unha nova arquitectura viva. Plantada antes de urbanizar ou edificar e que, como ás históricas alamedas e traídas desde viveiros municipais por concibir, poderían ir crecendo antes de futuros desenvolvementos residenciais, industriais ou incorporacións portuarias. Auténticos patrimonios desde o seu nacemento, monumentos en transformación que empezariamos a gozar nós e xa no seu esplendor, vindeiras xeracións. Un mínimo legado onde poder recoñecer a nosa determinación actual a pesar de tanta présa e tanto ruído.


Summary: Un informe realizado pola UXT, baseado nunha enquisa a nivel estatal, achega datos sobre a situación laboral deste colectivo. Galiza está entre as tres comunidades onde a percepción da discriminación por este motivo é máis alta.

A situación laboral do colectivo LGTBI na Galiza e no Estado español foi obxecto de estudo a través dunha enquisa realizada por UXT no primeiro semestre de 2020. As conclusións presentáronse esta quinta feira e indican que un 96% das persoas consideran na Galiza un inconveniente a súa condición LGTBI á hora de encontrar traballo. Ademais, un 91% considera necesario ocultar a súa orientación sexual e seis de cada 10 teñen vivido algunha agresión no ámbito laboral. No caso de persoas trans, un 48% afirman que foron rexeitadas en entrevistas por prexuízos. Toño Abad recoñeceu que os datos teñen moito que ver co tipo de empresas máis comúns na Galiza, medianas e pequenas en cidades medias O responsábel da área LGTBI de UXT, Toño Abad, e a secretaria de Igualdade de UXT na Galiza, Trinidad Campos, explicaron onte en rolda de prensa que Galiza está entre as tres comunidades onde a percepción da discriminación por este motivo é máis alta. Toño Abad recoñeceu que os datos teñen moito que ver co tipo de empresas máis comúns na Galiza, medianas e pequenas en cidades medias --fronte ás grandes compañías en capitais--, mais tamén polo contexto sociopolítico. "Galiza ten normativas LGTBI mais non as aplica", lamentou o membro de UXT. No informe realizado polo sindicato tamén se preguntou a persoas heterosexuais e o resultado deu que un 69,31% das e dos enquisados senten a presenza habitual desta discriminación cara a persoas LGTBI porque aseguran que non teñen as mesmas oportunidades. Sen convenios que garantan a igualdade Segundo o documento presentado, só tres de cada 10 convenios, de 1.200 analizados, teñen cláusulas que se refiran ás persoas LGTBI, é dicir, que un 70% deles non protexen as persoas que entran neste colectivo, algo que, desde este sindicato, apuntan como "unha situación preocupante". Por isto, desde UXT exixen ao Goberno español que negocie o contido da lei no eido laboral e que se introduza nas empresas de máis de 200 traballadores a obriga de ter plans que se desenvolvan a través de regulamentos que estabelezan o contido e o alcance e corrixan esta situación.


Summary: Alberto Núñez Feixoo deu nesta sexta feira o adeus definitivo á Presidencia da Xunta da Galiza, após 13 anos no cargo, ao presentar a súa dimisión ao presidente do Parlamento. O primeiro mandatario galego en renunciar ao cargo dixo aspirar a lograr agora que no Estado deixe de ser "imposíbel" o que é "posíbel" na Galiza.

Alberto Núñez Feixoo é o primeiro presidente da Xunta da Galiza en dimitir. O que anunciou hai unhas semanas, para se dedicar a liderar o PP español, formalizouno esta sexta feira presentando a súa carta de renuncia ao presidente do Parlamento galego, Miguel Santalices, que será o encargado de pilotar agora o proceso na Cámara para a elección do sucesor. "Estou emocionado e tranquilo", dixo aos xornalistas que o agardaban no Parlamento, a onde chegou acompañado de Mar Sánchez, secretaria xeral de Medios da Xunta e persoa da súa máxima confianza, que dará canda el o salto a Madrid. Entregada a carta de dimisión —misiva onde do seu puño e letra escribiu a xeito de despedida "Non importa onde, Galiza sempre"—, partiu cara ao Pazo de Raxoi, na Praza do Obradoiro de Santiago, onde mantivo unha reunión co seu Goberno, agora en funcións, para a seguir ler unha declaración institucional. Feixoo despídese responsabilizando o Goberno español de non lograr ningún traspaso en 13 anos Declaración na que Feixoo entoou o seu particular "me duele España" de Miguel de Unamuno: "Non podo compartir que en España é imposíbel o que na Galiza é posíbel", asegurou, indicando que a súa dimisión tómaa para pasar a combater a "frivolidade" e "populismo" no que sinala que están instalados no Estado español. Mais non na Galiza. A Galiza, indicou durante o seu discurso, é un exemplo de "diálogo", de "estabilidade", de "unidade" e de "moderación", o que se logrou grazas a estes 13 anos de Gobernos baixo o seu mando. "A Galiza que presidín desde 2009 deixa para a Galiza de 2022 un balanzo para nos sentir orgullosos". "Só fun intérprete dunha partitura" Apelou Feixoo a que os "modelos consistentes" de gobernanza "comezan e finalizan" en maiorías, e descualificou aqueles que procuran "rupturas traumáticas" e están nun "nacionalismo excluínte", ao que contrapón o "galeguismo constitucional" no que se enmarca el propio e que herda "de Albor, Laxe, Fraga e Touriño", en referencia aos seus catro antecesores no cargo. Defendeu que nestes 13 anos a Galiza foi a mellor e enumerou varias actuacións do Executivo en sanidade, educación ou política social. Fixo tamén unha chiscadela a que a súa marcha non implica viraxe de rumbo na Galiza: "As pautas que marcou o pobo galego [nestes 13 anos] vanse manter". Citou a pandemia, o accidente ferroviario de Angrois ou o naufraxio do Vila de Pintanxo como momentos "duros" dos seus mandatos e emocionouse ao dicir que seguirá a ser "un discípulo da Galiza". Quixo ficar na súa despedida como un simple "servidor" dos galegos. "Eu só fun un intérprete dunha partitura estabelecida polos galegos e para os galegos, da Constitución española e o Estatuto de autonomía". Após catro lexislaturas gobernando con maioría absoluta, Núñez Feixoo dimite asegurando que marcha "tranquilo" pois sabe que "a Galiza cordial segue en pé". Reiterou que nada o motivou e motiva máis que "os intereses desta Terra" e traballar baixo a máxima "todo cos galegos, nada sen Galiza". Mais é o primeiro presidente galego en dimitir e faino para dar o salto a Madrid. Feixoo presenta no Parlamento a súa renuncia A oposición A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, asegurou onte que coa dimisión de Núñez Feixoo, "empeza a conta atrás para o cambio" e para que "a Galiza teña un Goberno liderado polo BNG". A líder da formación nacionalista considera que "estamos ante un cambio de ciclo no que o PP representa o pasado e o BNG o futuro". "Sentimos nas rúas, sentimos no contacto que temos coa sociedade que a Galiza ten ganas de cambio, ganas de deixar atrás estes anos de desastre do Goberno do PP", manifestou. Pola súa parte, Luís Álvarez (PSdeG), sinalou que "a Galiza ben merece outro tipo de Goberno" logo do proxecto "esgotado" do PP, que deixa como balance "unha estrada chea de curvas e de fochancas". Sobre a sucesión, sinalou que será "mais do mesmo, que é o que aprendeu e o que vai facer Alfonso Rueda".


Summary: A Xunta de Goberno do Consello de Pontevedra valida un acordo no que insta a Xunta a asumir o financiamento da limpeza extraordinaria dos centros de ensino da cidade, recollida no protocolo elaborado pola Consellaría de Educación para a adaptación do inicio do curso vindeiro á situación sanitaria.

A solicitude é un dos puntos do documento aprobado, emitido en relación ao plan que a Xunta adoptou sen contar co apoio, nin dos sindicatos do ensino nin dos colectivos de familias. Segundo recolle o acordo municipal, este protocolo educativo "non garante o inicio do curso e imponlle responsabilidades no funcionamento dos centros ao profesorado, ás nais e aos pais, así como aos Concellos, que se farían cargo do sobrecusto, sen asumir a Xunta –a Administración coas competencias en educación e sanidade– ningunha delas". Nese sentido, o documento validado onte pola Xunta de Goberno pontevedresa exixe á Xunta a elaboración e financiamento do plan de limpeza extraordinaria e mantemento dos colexios da cidade, "asumindo a totalidade do sobrecusto", e emprázaa a abrir un "proceso de diálogo urxente" coa comunidade educativa e coa Fegamp –a Federación Galega de Municipios e Provincias– co obxectivo de resolver os problemas derivados do protocolo, "elaborado de forma unilateral pola Xunta", para garantir o correcto inicio e funcionamento do curso escolar 2020/2021. Ademais, a Xunta de Goberno explicita no seu acordo o apoio á Federación de ANPA de Pontevedra (Fanpa) na súa demanda á Xunta "para resolver os problemas que impedirían o desenvolvemento do Plan Madruga, dos comedores e das actividades extraescolares" a partir de setembro polos custos económicos e polas necesidades de persoal e materiais extraordinarios derivados da aplicación do plan da Xunta para o novo curso. Suspensión de servizos A semana pasada, a federación de asociacións de nais e pais de Pontevedra e a de Vigo, Foanpas, remitiron á Consellaría de Educación un escrito, como entidades que xestionan nos colexios as actividades de comedor, aulas de madrugadores e extraescolares, no que advertían de que as novas condicións para a volta ás aulas contidas no protocolo da Consellaría fainas "inasumíbeis" para estas entidades sen un apoio da Administración e chamaban ao diálogo para poder asegurar estes servizos. A advertencia chegaba un día despois de que a Fegamp criticase, tras unha reunión do seu presidente, Alberto Varela, coa conselleira de Educación, Carmen Pomar, a posición do Goberno galego de non habilitar fondos extraordinarios para compensar os concellos polas tarefas extraordinarias de limpezas que se impoñen nos centros escolares de Primaria que, como indicaba o titular da entidade, asumen as Administracións locais como competencia impropia. O protocolo galego de adaptación da volta ás aulas ao contexto da Covid-19 estipula que deberán realizarse desinfeccións diarias, tanto dos aseos como dos espazos comúns dos centros. No caso de Pontevedra, o Concello estima que o gasto extra por estes labores sobrepasaría os 928.000 euros. En Narón ven o "imposíbel de cumprir" as medidas da Xunta O protocolo da Xunta para a volta ás aulas segue sumando detractores, neste caso, o claustro do IES As Telleiras de Narón, que acordou rexeitar o documento por ser de "imposíbel" cumprimento nun centro que "sofre desde hai anos unha alta masificación, con aulas ateigadas e coa imposibilidade pola falta de profesorado de levar adianteos desdobres necesarios". Tras reunirse de forma extraordinaria a semana pasada, o profesorado trasladou ás Autoridades educativas, responsábeis municipais e familias a "imposibilidade de dar cumprimento ás medidas estabelecidas no protocolo e, polo tanto, de garantir a volta ás aulas de forma presencial na súa totalidade, nunha contorna escolar segura nas actuais condicións de espazos e infraestruturas e co persoal de que se ten a disposición".


Summary: Os socialistas consolídanse como principal forza da oposición (24,9%) e o PP cae a 28,8 por cento. Unidos Podemos e confluencias suman 20,3%, 6 décimas máis que na anterior enquisa do CIS, e Ciudadanos baixa levemente.

O CIS de xullo trae boas novas para Pedro Sánchez. É o máis valorado dos líderes das catro principais forzas españolas e o seu partido e o PSOE, dá un salto de cinco puntos, colocándoo a catro do PP e situando os socialistas de maneira clara como principal forza da oposición, un rol que anteriores enquisas do Centro de Investigacións Sociolóxicas ben partillaban con Unidos Podemos ou ben non tiñan, sendo terceira forza con diferenza. O PP semella que paga o prezo da corrupción e cae até mínimos que non rexistrada desde 2015. De haber agora unhas eleccións os populares obterían 28,8% dos votos, case tres puntos menos que no CIS de abril (31,5%) e cinco menos que no de febreiro. Esta queda, ademais, non vai recalar en votos para Ciudadanos, como se podería agardar e ten acontecido con anterioridade. Os de Albert Rivera tamén baixan. Pasan do 14,9% dos votos que lles daba o CIS de abril aos 14,5% de xullo. Así pois, se o centrodereita sumaba en abril 46,4% dos votos e o CIS sinala que terían agora 43,3%. O PSOE vai como un foguete, de atender os datos do CIS. Obtería 24,9% dos votos, superando claramente os terceiros (Unidos Podemos) e achegándose a catro puntos dos populares. No CIS de abril dábanlle 19,7% dos votos, empatados con UP, e no de febreiro 18,6%, moi por baixo do conglomerado que ten en Pablo Iglesias o seu rostro máis coñecido. Unidos Podemos sobe. De haber comicios lograría, canda as confluencias, 20,3% dos votos, 6 décimas máis do que lle atribuía o inquérito de abril, se ben é 1,4% menos que en febreiro. Unidos Podemos lograría 12,8%, Compromís-Podemo, 2,6% e En Comú Podem, 3,7% -sería primeira forza en Catalunya-. O CIS dálle a En Marea 1,2% dos votos, a mesma porcentaxe que no traballo de abril e 2 décimas menos que no de comezos de ano. En outono pasado, o CIS outorgáballe 1,6% de voto. O Centro de Investigacións Sociolóxicas non trae bos resultados para o soberanismo. ERC tería 2,9% dos votos (3% en abril), PDeCat, 1,7% (2% no anterior CIS). No que atinxe ás forzas vscas, PNV manteríase en 1,2% -lonxe do 1,8% de xaneiro- e EH Bildu caería do 1,2% de abril ao 0,8% que lle dá o CIS agora.


Summary: Arredor de 150 persoas concentráronse no miradoiro de Carnota desafiando o temporal de chuvia e vento.

O temporal de terra e de mar, con intensa chuvia e fortes ventos, non impediu a concentración de arredor de 150 persoas no miradoiro de Paxareiras, en Carnota, para protestar "contra o modelo eólico que se está a implantar no país", segundo sinalaron os portavoces dos colectivos da Costa da Morte e Xallas convocantes da mobilización. Nin o temporal de terra con tanta chuvia,fortes ventos de 40kms/h.nin o gran temporal de mar nin tanta néboa,(non se vía nada no Miradoiro e tan pouco na estrada a Muros) impediu a centos de valentes asistir en pleno temporal a defender o RURAL.Emocionante!#NON MÁIS EÓLICOS! pic.twitter.com/3X1MZiOUdQ— B. Louro Lago (@lago_louro) October 2, 2021 Unha vintena de plataformas veciñais de concellos afectados pola instalación de novos parques eólicos, como A Baña, A Capela, Carballo, Laxe, Negreira, Ordes, Santa Comba, Tordoia ou Zas. Tamén de Outes e Mazaricos, os que acumulan un maior número de novos aeroxeradores, próximos a áreas protexidas e núcleos de poboación, nalgúns casos englobando aldeas enteiras. Tal e como sinalan desde Ecoloxistas en Acción, nestas bisbarras estase a tramitar unha "cantidade desmesurada" de proxectos eólicos sobre humedais de alto valor ecosistémico "que deberían estar protexidos". "Dada a cantidade de proxectos e liñas de alta tensión asociadas, de ser aprobados, farían case imposíbel manter a poboación no territorio e a conservación dos postos de traballo directos e indirectos de sectores estratéxicos como o agrogandeiro", sinalan desde a organizaciónecoloxista. Os colectivos convocantes da protesta en Paxareiras mantiveron hai uns días unha xuntanza con parte dos alcaldes dos concellos afectados. Compartiron a súa preocupación ante unha lexislación que permite instalar aeroxeneradores a 200 metros das vivendas. Consideran que os proxectos carecen dunha avaliación estratéxica e son as propias empresas quen fan os estudios ambientais sen contar cos necesarios informes hidrolóxicos e hidroxeolóxicos.


Summary: A plataforma chama a cidadanía a se concentrar esta sexta feira día 15 ás 20h en 12 localidades --e en Monforte ás 21h-- para rexeitar a resolución xudicial que deixa sen responsábeis a meirande catástrofe ecolóxica da historia do Estado español. A respeito do recurso perante o Tribunal Supremo, a Comisión Xestora esclarece nunha nota de imprensa que a decisión "aínda non está tomada".

A Plataforma Nunca Máis, que cualificou a decisión da Audiencia Provincial de "ridícula e insultante para a cidadanía galega" --palabras de Fins Eirexas ás portas da sede do tribunal--, convocou para esta sexta feira 15 de novembro concentracións simultáneas en toda a Galiza, ás 20h, para enfatizar o rexeitamento á sentenza. A Coruña: Obelisco Ferrol: Praza de Armas Santiago: Praza do Toural Lugo: Praza da Soidade Monforte: Praza de España [esta concentración será ás 21h] Ourense: Parque de San Lázaro, enfronte Subdelegación do Governo Pontevedra: Praza Peregrina Vigo: diante do Museo Marco, Rúa do Príncipe A Estrada: Praza do Concello Vilagarcia de Arousa: Praza de Galiza Foz: diante do Concello Ribeira: Praza do Concello Cee: Praza 8 de marzo Lalín: Praza da Igrexa O Grove: Diante da Casa do Concello Madrid: Praza de Lavapiés (20:30) Londres: Diante do consulado do Estado español Após mostrar a súa indignación coa decisión xudicial, Nunca Máis bota man dun dito popular, "todo porquiño ten o seu San Martiño", para llo dedicar a Mariano Rajoy --vicepresidente do Goberno español en 2002 e hoxe presidente--, José María Aznar --presidente do Goberno español en 2002--, Francisco Álvarez Cascos --ministro de Fomento en 2002-- ou Arsenio Fernández de Mesa --delegado do Goberno español na Galiza en 2002 e hoxe director xeral da Garda Civil--. Ningún deles sentou no banco d@s acusad@s malia seren sinalados como os verdadeiros responsábeis do acontecido. A Comisión Xestora da plataforma Nunca Máis esclarece nunha nota de imprensa que a decisión a respeito do recurso perante o Tribunal Supremo "non está tomada", após informar por erro de que a apelación ía adiante "Se hai un exemplo de sentenza política, foi esta" Desta maneira, foi o ex director xeral da Mariña mercante, José Luís López-Sors, o único cargo público que foi xulgado. Porén, ficou absolto dos delitos que a Plataforma Nunca Máis conseguiu imputarlle --contra o medio ambiente, danos en espazos naturais protexidos e danos-- ao entender a Audiencia Provincial da Coruña que "a decisión de afastar o barco foi a correcta". "Non podemos ficar calados", continúa o colectivo cidadán no seu comunicado. "Nin o estivemos daquela nin o imos estar agora", din. Da resolución que chegou once anos após a catástrofe agardaban que ratificase as responsabilidades políticas que reclaman e que a condena a López-Sors --"responsábel de ter convertido o accidente nunha catástrofe", segundo Fins Eirexas-- "e no seu nome a todos os responsábeis que non foron nin sequera imputados". Non foi así e agora a Plataforma sopesa presentar un recurso de apelación perante o Tribunal Supremo para que poña remedio á indignación: "se hai un exemplo de sentenza política e de farsa, foi esta", concluíu Eirexas ás portas da Audiencia Provincial.


Summary: As escolas Semente xurdiron como unha iniciativa comunitaria para crear centros de inmersión lingüística na Galiza. Sosteñen que a escola actual é un elemento desgaleguizador para os cativos galegofalantes.

En total en Galiza existen cinco escolas de educación infantil: Lugo, Vigo, Trasancos (Ferrolterra) e dous en Compostela. Ademais, nesta cidade tamén está o único centro de educación primaria do grupo. No caso concreto de Trasancos levan funcionando 3 anos. Contan con 16 familias e 20 crianzas, comprendidas dos 2 aos 6 anos. O seu local infantil atópase en San Mateu, no concello de Narón. Mais agora queren dar o salto á educación primaria, para que o buscan mercar un local en Neda. O edificio atópase na zona do Roxal, preto dos antigos muíños do Belelle. O prezo de adquisición do mesmo sería de 35.000 euros. Sosteñen que a escola actual é un elemento desgaleguizador para os cativos galegofalantes. É por iso que iniciaron un micro-mecenato nas redes. Despois de 9 días acadaron xa algo máis de 14000 euros, o que supón un 40% do total. As recompensas por colaborar, ademais do recoñecemento na web, van dende artesanía ata libros, pasando por música ou arte. Quen queira colaborar pode facelo dende a propia web.


Summary: Con "Sueños del Gatipedro", unha liña de produtos para público novo que se presenta con dous títulos en parcería con Fol Música e a colección "Mar maior" con obra de autores como Eduardo Blanco Amor ou Álvaro Cunqueiro, a editorial Galaxia entra no mercado en español.

Galaxia presentará en Líber, os próximos 2, 3 e 4 de outubro, o seu selo "Sueños del Gatipedro" co que a editorial galega entra no mundo editorial en español cunha liña "de produción e distribución cara ao mercado exterior" e que ten no seu lanzamento ao público máis novo como destinatario. En parcería con Fol Música, preséntase "Sueños del Gatipedro" con dous títulos de saída, "Deveribés", unha selección de grandes temas do grupo Mamá Cabra e "La niña y el grillo en un barquito", de Magín Blanco, editado de maneira orixinal en galego. Co lema "libros que suenan para niños que sueñan", a editorial afirma que o obxectivo é a "proxección exterior dos credores galegos". O selo conta cunha páxina web propia www.gatipedro.com unha canle de televisión en youtube e presenza en redes sociais. A nova liña de produción de Galaxia non se cinguirá a produtos analóxicos. Incorporará albumes ilustrados con presenza audiovisual, concertos e tamén producións dixitais e electrónicas para a súa distribución na rede. Mar Maior Obra en español de Eduardo Blanco Amor, Álvaro Cunqueiro, Wenceslao Fernández Flórez, Concepción Arenal, Julio Camba, Emilia Pardo Bazán ou as novelas de Rosalía de Castro integrarán a colección Mar Maior. Galaxia define esta nova liña como "unha editorial dentro da editorial" que incorporará obras en español ao seu catálogo. O nome "Mar Maior" non é novo na produción editorial de Galaxia. "Mar Maior" é tamén o selo que a editorial anunciou na Feira do Libro de Buenos Aires de 2012 para a distribución e produción encamiñada ao mercado arxentino. Un libro sobre "Os galegos na Arxentina" de grande formato editado en galego e español e da autoría de Mª Rosa Lojo e Ruy Farias puña a andar esa nova iniciativa de Galaxia.


Summary: Inaugurarase co documental "A nosotros tu reino" sobre o campión mundial de kickboxing Simón González o martes 22 de outubro. Nove curtametraxes audiodescritas e subtituladas optan a ser premiadas na sección competitiva. Actividades con centros de ensino e charlas completan a programación

Este martes 22 de outubro inaugurarase en Vigo a cuarta edición do Festival de Cine Inclusivo, que se desenvolverá ata o sábado 26, con proxeccións e outras actividades no Auditorio Municipal de Vigo e no Cine Salesianos e con entradas de balde para toda a súa programación. O obxectivo do festival é "facer visible o oculto", entendendo o cine "como espazo de encontro entre o espectador e as realidades ignoradas ou descoñecidas que nos rodean no noso día a día".O obxectivo do festival é "facer visible o oculto", entendendo o cine "como espazo de encontro entre o espectador e as realidades ignoradas ou descoñecidas que nos rodean no noso día a día"O certame inaugurarase co documental "A nosotros tu reino", centrado no campión mundial de kickboxing Simón González. Na presentación estará o protagonista, o director da longametraxe, Horacio Alcalá e a produtora executiva, Raquel Menor. Nesta edición o festival quere poñer a atención nas Enfermidades Raras coa presenza na sección competitiva VIG-IN DOC de documentais internacionais poa inclusión de tres pezas sobre esta temática: Jóvenes Invisibles de Isabel Gemio; Idénticas de Luis Avilés e Todos los caminos de Paola García. Os tres directores asistirán ás proxeccións dos seus documentais para dialogar co público.Na película 'Sordo' o espectador sentirá a experiencia de "quedar xordo"En canto á sección Novas miras, este ano proxectarase a película Sordo do director Alfonso Cortés-Cavanillas da produtora LaCaña Brothers para que o espectador sinta a experiencia de "quedar xordo". Neste filme baseado nun cómic co mesmo título, un maqui queda xordo despois dunha explosión, o que fai aínda máis difícil a súa superviviencia en medio do conflito.Os outros documentais que entran en competición son: O meu nome é Daniel de Daniel Gonçalves (Brasil); What it feel like de Steve Fraser (Estados Unidos); Irene's Ghost de Iain Cunningham (Reino Unido); Charm city de Marilyn Ness (Estados Unidos); Who says I cant de Kristen Lappas (Estados Unidos); Peixos d'aigua dolç de Marc Serena; La promesa de Danel Aser; 26 de abril, Play Again de Guillermo Cruz; e King Ray de Sergio Romero.Na programación destaca tamén a sección competitiva de curtametraxes audiodescritas e subtituladasNa programación destaca tamén a sección competitiva de curtametraxes audiodescritas e subtituladas, na que se presentarán nove pezas: "La noria" de Carlos Baena; "Mouras" de Olga Osorio; "Marusía" de Pedro Sancho; "Soy una tumba" de Khris Cembe; "Una noche con Juan Diego Botto" de Teresa Bellón e César F. Calvillo; "Cerdita" de Carlos Martínez Pereda; "La tercera parte" de Alicia Albarés y Paco Cavero; "16 de decembro" de Álvaro Gago e "Helsinki 79" de Pablo Fontenla. En canto ás actividades paralelas, un ano máis a sección Coñece! Sección para escolas achegará ao alumnado de bacharelato unha serie punteira para reflexionar sobre outras realidades. Este ano será a quenda da serie SKAM de Movistar+ para tratar o ciberacoso.Outro dos pratos fortes das actividades paralelas ven a través dunha colaboración coa Facultade de Traducción e Interpretación e é a conferencia do experto en Audiodescrición, Antonio Vázquez, na Universidade de Vigo, cuxa productora Aristia traballa para a ONCE. Dentro desta colaboración, tamén estará a charla de Elisabet Serra, codirectora da Asociación Lectura Fácil que traballa por achegar a lectura a persoas con necesidades especiais.


Summary: Jorge Piñeiro foi multado polo Concello de Santiago argüíndo que as bostas das súas vacas na estrada supoñen un delito.

Acompañado polo coordinador da Fruga, Manuel Dacal, e polo portavoz do Bloque en Compostela, Rubén Cela, o gandeiro da Sionlla sancionado, Jorge Piñeiro, fixeron entrega de máis de 2 mil sinaturas recollidas entre a veciñanza da cidade. Os apoios depositados esta quinta feira na casa consistorial da capital da Galiza, demandan a retirada da multa de 750 euros imposta polo goberno da localidade contra Piñeiro após ser denunciado por un veciño. Segundo a Policía local as bostas das vacas deste gandeiro supoñen unha vulneración da ordenanza de convivencia. Porén, estas atópanse nunha vía construída após a concentración parcelaria e ten por obxecto servir ao uso das explotacións gandeiras que se atopan na parroquia da Sionlla. Desde a Federación rural galega o acontecido supón "un precedente perigoso" para @s gandeir@s da zona ao tempo que consideran "desproporcionada e incorrecta" a sanción imposta. Neste senso, exixen a súa retirada habida conta que a normativa municipal á que apela a Policía local se refire a animais domésticos que moran na cidade e non ás vacas que se atopna no rural compostelán.


Summary: Sermos Galiza e Aporrea.Org, o portal de referencia da esquerda anti-imperialista latinoamericana, acordaron abrir vieiros de colaboración. Aporrea.Org publica xa hoxe o editorial do número 54 de Sermos Galiza.

Sermos Galiza e Aporrea.Org, meio venezolano que dirixe o xornalista Gonzalo Gómez, acordaron intercambiar contidos e experiencias na procura dun xornalismo alternativo, aberto a novas focaxes e comprometido cunha visión progresista e anti-imperialista del mundo. Sermos Galiza xa ten publicado en diversas ocasións colunas de opinión e reportaxes de Aporrea.Org. Apartir de agora, Aporrea.Org publicará contidos de Sermos Galiza, a comezar polos seus comentarios editoriais.


Summary: Exixen a demisión de Agustín Hernández e Rosa Quintana como responsábeis das Consellarías de Medio Ambiente e Rural, reclaman a inmediata declaración de Parque Natural e convocan un roteiro pola zona ardida para o día 28 de setembro e unha manifestación nacional en Compostela o 6 de outubro.

A Asociación Monte Pindo Parque Natural esixirá responsabilidades polo incendio que arrasou xa máis de 2.000 hectáreas e sigue activo pola mañá, mais asegura que tomarán forza despois do loito para recuperar o Olimpo galego. Despois dunha xuntanza de urxencia na que se valorou a magnitude do incendio, a Asociación Monte Pindo Parque Natural compareceu en rolda de prensa para esixir a demisión de Agustín Hernández e Rosa Quintana, responsábeis de Medio Ambiente e Rural. Unha manifestación o domingo día 6 de outubro, con saída ás 12 horas da Alameda de Compostela, esixirá un "cambio radical" na política forestal da Xunta e no tratamento dos espazos naturais protexidos. Con anterioridade, o día 28 de setembro, un roteiro reivindicativo de subida ao Monte Pindo con saída desde O Pindo, Caldebarcos e o Fieiro, visitará a zona arrasada, divisando as máis de 2.000 hectáreas que o lume asolou. Son as dúas accións de protestas aprobadas nunha xuntanza urxente da Xunta Rectora da Asociación que comunicaron a través dun manifesto asinado tamén polo alcalde, Ramón Noceda (BNG). A Asociación Monte Pindo continúa a exixir, agora de maneira inmediata, a declaración do espazo como Parque Natural, única maneira, ao seu ver, de protexer un enclave único que nos últimos dous anos foi pasto de dous lumes devastadores. Despois de tres anos de reclamacións continuas, responsabilizan os responsábeis políticos da Xunta de desatender as súas demandas e seren os causantes da desfeita que a noite da quinta feira desolou a comarca en pouco máis dun cuarto de hora. A Asociación Monte Pindo continúa a exixir, agora de maneira imediata, a declaración do espazo como Parque Natural En pouco máis dun cuarto de hora, despois de se ter declarado por volta das nove e media da noite, as autoridades locais de Carnota xa aventuraban que pouco se podía facer para salvar o Pindo. A localización do foco inicial na Cima de Arca, xunto co voraz nordés do momento, foron unha bomba que rematou con boa parte do monte en só uns minutos nos que, xa entrada a noite, era imposíbel empregar medios de extinción por ar. As 1.600 hectáreas que sinalan as cifras oficiais inclúen o macizo e parte das marismas, alén de aldeas do concello que viron como o lume e as altas temperaturas rachaban uralitas e derretían persianas, como nos explica o concelleiro de Cultura, Iván Franco, ameazando casas e vidas da veciñanza. Onde están os cartos que a Xunta di que investiu? "A área de goberno responsábel da declaración de Parque Natural, a Dirección Xeral de Conservación da Natureza, dependente da Consellería de Medio Ambiente dirixida por Agustín Hernández Fernández de Rojas, non atendeu en ningún momento esta demanda alegando que o Monte Pindo xa estaba suficientemente protexido baixo a figura de Rede Natura 2000, e mesmo que desde as distintas administracións se tiñan destinado até 360 mil euros nese período 2010-2013 para actuacións no Monte Pindo, dos cales non coñecemos a que se destinou un só euro se é que se gastou", denuncian no comunicado emitido posteriormente á xuntanza da Xunta Reitora. O incendio prodúcese despois de "varios avisos" e do gravísimo lume do 2005 que arrasou 550 hectáreas, a terceira parte do desta noite. "A paisaxe neste momento é dantesca, todo carbonizado desde o curuto até o mar. Caldebarcos e Panchés arrodeadas de cinza nunha paisaxe desoladora", sinala Iván Franco, quen non dubida de que quen prendeu o lume sabía o que facía, o lugar onde iniciaba o incendio e o nordés bravo que faría imposíbel a extinción sen graves perdas. "Desde o primeiro momento dimos o monte por perdido. Os responsábeis son tamén quen se negou a protexer o Pindo como reclamabamos. Unha boa política de prevención e protección podía evitar chegar a estes extremos", engade Iván Franco, membro tamén da xunta reitora da Asociación Monte Pindo. "Non imos abandonar a nosa esixencia para o Pindo ser Parque Natural porque consideramos que é un enclave único, patrimonio cultural e natural e un recurso turístico e económico para a comarca. Ademais, ten detrás un movemento social que reclama a súa protección", defende o concelleiro de Cultura de Carnota.


Summary: Carlos, Pili, Loli, Sonia, Braulio, Tatá e Chispa son os protagonistas dunha serie que comezará a se emitir o día 24 de setembro na TVG. A familia creada por Pepe Carreiro chega á pantalla a maneira de monicreques manexados por Caramuxo.

No espazo do Xabarín, da segunda á quinta feira en horario de mañá e tarde ademais dos sábados, os Bolechas chegarán ás casas da cativada a través da televisión. Será a partir do próximo 24 de setembro, cando os seis irmáns e irmás collan movemento a través dos monecos manipulados pola compañía de teatro Caramuxo nuns episodios que, como nos libros, acollerán as particulares historias da familia. O creador dos Bolechas, Pepe Carreiro participou no acto de presentación do novo espazo televisivo diante duns douscentos nenos e nenas e anunciou que na serie se emitirán capítulos "variados e divertidos". Braulio participará nun concurso de chistes, Carlos construirá un autobús de cartón para levar as irmás e irmáns e Sonia conmemorará o seu anirversario apagando as candeas. Ademais dos monicreques de Caramuxo coa forma dos protagonistas da serie , o espazo contará coa participación de Ángela Blanco Lesta "Xela", unha moza que interactuará cos Bolechas. Na festa de presentación participaron tamén artistas de Pista Catro que están a desenvolver o espectáculo Brinca Bolechas con elementos de teatro, música e circo, nunha nova dimensión da familia galega máis coñecida. Pepe Carreiro agradeceu tamén a participación á equipa que deu vida aos Bolechas, Marcelo, o debuxante dos monicreques, Lúa Filmes que crearon os escenarios e a gravación, Manuel Ribeira, o músico e Bolanda, empresa que se encarga da organización e xestión. O acto de presentación contou cunha ampla representación isntitucional da consellaría de Cultura e Educación, a TVG e Novacaixagalicia Banco. A saída do espazo televisivo relanzará o Club dos Bolechas ao que todos os nenos e nenas se poden asociar e en que atoparán libros interactivos. Para seguir as novidades "bolecheiras" está a páxina web (www.osbolechas.com) e tamén os perfís nas principais redes sociais: en Facebook (www.facebook.com/osbolechas), Tuenti e Twitter (@OsBolechas).ctivos, xogos, novas ou outros contidos. Cos Bolechas moit@s nenos e nenas coñeceron o país, aprenderon o que era un carro, foron ao supermercado, souberon como se atravesaban as rúas ou mesmo aprenderon a coidar da natureza. A través dos libros, as crianzas comezaron a tratar a cada un dos membros da popular familia que agora chega á tele.


Summary: Eva González, alumna do IES Val do Tea de Ponteareas, decatouse de que non había mulleres artistas en todo o temario de 2º de bacharelato de preparación para o acceso á universidade. Xunto a outras compañeiras, como Mara Lago e Carla Coto, decidiron tentar mudar esta situación. Co apoio do seu profesor de Historia da Arte, Xurxo Gómez, e a comisión de Igualdade do centro organizaron unha exposición polo 8-M e enviarán unha proposta de artistas ao organismo competente para que mude esta situación.

En que momento descubrides que non hai mulleres artistas no temario? Non xurdiu tanto parándonos a ver o temario e os artistas que entraban un por un. Foi a través dunha compañeira que presentou un traballo sobre Picasso e casualmente vin en Instagram unha análise feita por unha muller sobre esa mesma obra. Sorprendeume moito a diferenza de perspectiva que había se se facía desde outra óptica. No meu caso eu levaba tempo interesada pola pintora barroca italiana Artemisia Gentilleschi. O seu nome coñécese máis pola súa biografía e o feito de que fose violada. Pasou á historia, como sempre pasamos todas as mulleres, como vítima e non como unha muller artista que é o que era. Quixen coller unha creadora que non estaba no temario para visibilizar esta situación. No traballo centreime en como se tratou esta muller na historia da arte. Todas as análises que lin estaban centradas máis na súa biografía que na súa obra. Falaban de vinganza cara o seu violador cando en realidade trataba un mito relixioso. Na arte as mulleres sempre aparecemos cousificadas, espidas desde unha ollada masculina. A única maneira de que se fale de nós é como obxectos para o seu uso. Decatámonos, daquela, que non había mulleres no temario e pensamos engadilas. Foi o caso, entre outras, de Sara Purcel, Ángeles Santos, Hildegarda de Bingen ou as galegas Maruja Mallo e Menchu Lamas. Fixemos unha exposición reivindicativa na entrada do centro con motivo do 8 de marzo coa intención de visibilizalas. Cal foi a vosa opción para mudar esta situación? Despois pensamos mandarlle á Comisión Interuniversitaria da Galiza (Ciuga) unha listaxe de todas as mulleres que consideramos importantes en todas as etapas da historia da arte para que elixan as que se poidan introducir no temario oficial de cara á Avaliación do Bacharelato para o Acceso á Universidade (ABAU). Algo mudaron xa en literatura e incorporaron a máis mulleres, pensamos que poderían facer o mesmo na historia da arte. O curioso é que ninguén dixera nada antes cando é moi evidente cando de cen artistas no temario non hai unha soa muller. É como se arte fose unha materia menor en relación á literatura que conta cun grupo de presión maior por parte das mulleres. En realidade non é problema da Ciuga. Basta con ir aos museos e ver a discriminación que hai cara o labor artístico da muller. A porcentaxe de presenza das súas obras é ridículo cando independentemente de se son de homes ou mulleres deberían ser recoñecidas as máis adecuadas. Non ten explicación a nosa ausencia entre as cen mellores obras da arte mundial. Ademais nós, por falta de referentes femininos, temos un camiño moito máis difícil para chegar a estar representadas. O cambio está nas aulas. A discriminación é maior se a artista é galega? Se estamos en segundo plano por ser mulleres, por ser galegas aínda máis. Acontece tamén na literatura a nivel estatal. Iso non quere dicir que non haxa artistas galegas e nos nosos traballos saíron moitas. Que parte de responsabilidade temos a sociedade no consumo das obras das artistas? É moi importante que se coñezan as artistas. Os grandes nomes son moi coñecidos por todo o mundo e por ese motivo hai unha demanda e un consumo das súas obras. Non acontece igual coas artistas por non ser coñecidas. É o caso que comentaba dos museos onde a súa presenza é mínima.


Summary: A primeira volta da Liga rematou costa abaixo para o Deportivo da Coruña. Tres derrotas, a última este sábado contra o Mallorca, non impiden, porén, que fique ao bordo dos postos de ascenso a Primeira División.

O encontro deixou mal sabor, especialmente porque o único gol do Mallorca entrou na portería branquiazul a dez minutos do final do partido. O Mallorca comezara dominando a situación. Achegábase á área deportivista, aínda que non foi capaz de concretar máis ca unha ocasión. O Dépor apenas conseguía espreguizarse. Mais, a partir da media hora de xogo, os coruñeses comezaron a controlar o esférico. Recuperábano unha vez e outra e apenas deixaba a súa posesión. O descanso chegou sen goles no marcador. A segunda parte iniciose nunha tónica semellante. Pero o Dépor arribaba na área mallorquina cada vez con maior frecuencia e clareza. E, con todo, foi o Mallorca o que, no minuto 56, enviou o balón ao pau nun disparo de Sastre que tocou no defensa deportivista Pablo Mari. Seis minutos máis tarde, a oportunidade foi para o Dépor, cun testarazo de Domingos Duarte que atallou o porteiro do Mallorca, Manolo Reina. No 66, os da illa estiveron a piques de se adiantar cun disparo de Sastre que desviou a man de Dani Giménez. O posterior corner, mediante a cabeza de Abdón Prats, deu no traveseiro. Foi no minuto 78 cando Lago Junior avanzou desde o medio campo e, na boca da área, disparou e marcou o único gol do encontro. O Dépor apurou o derradeiro tramo, mais non conseguíu o empate. Ficha técnica RCD Mallorca: Manolo Reina, Sastre, Valjent, Raíllo, Estupiñán, Dani Rodríguez, Marc Pedraza, Salva Sevilla (Xisco Campos, minuto 85), Merveil Ndockyt (Aridai, minuto 72), Àlex López (Abdón Prats, minuto 65) e Lago Junior. RC Deportivo: Dani Giménez, Bóveda (David Simón, minuto. 85), Domingos Duarte, Pablo Marí, Saúl, Krohn-Dehli (Edu Expósito, minuto 73), Álex Bergantiños, Vicente Gómez, Fede Cartabia (Christian Santos, minuto 76), Borja Valle e Quique. Gol: 1-0 Lago Junior (minuto 78). Árbitro: Ais Reig (c. valenciano). Cartón amarelo a Domingos Duarte (minuto 12) e a Vicente Gómez (minuto 64). Incidencias: partido correspondente á 21ª xornada de LaLiga 1|2|3 no Estadio de Son Moix ante 7.593 espectadores.


Summary: Supoñen 6% da produción eléctrica do país.

Alemaña manterá abertas polo de agora as súas tres últimas centrais nucleares en funcionamento, segundo desvelou en exclusiva o xornal estadounidense Wall Street Journal, ante as consecuencias da crise do gas que afecta notabelmente o país do centro de Europa. O gas e a nuclear serán 'verdes' na UE En concreto, as centrais de Isar 2, en Baviera; Neckar Westheim, en Baden-Wurttemberg; e Emsland, na Baixa Saxonia, seguirán producindo enerxía máis alá do 31 de decembro, cando estaba previsto o seu peche definitivo. Segundo cita o Wall Street Journal, a decisión de manter abertas estas instalacións é oficial a falta de que Olaf Scholz asine a documentación necesaria e sexa votada no Parlamento alemán. Bruxelas consagra a 'nuclear francesa' e o 'gas alemán' como "enerxías verdes" De confirmarse esta medida, suporía un cambio na política nuclear de Alemaña nos últimos 20 anos, centrada na paulatina eliminación das infraestruturas destinadas a producir enerxía nuclear. 6% da produción eléctrica Estas tres centrais nucleares supoñen 6% da produción de electricidade en Alemaña. Aínda que o maior peso segue a recaer no gas natural, Berlín defende que estender a vida dos reactores permitirá destinar os recursos previstos para substituír a enerxía nuclear a partir de 2023 noutros ámbitos de maior necesidade. Francia nacionalizará por completo a empresa eléctrica EDF para garantir o subministro Agora, o Executivo alemán deberá superar algúns obstáculos antes de poder aprobar esta medida. En primeiro lugar, a reticencia do partido dos Verdes, principal impulsor xunto cos socialdemócratas da eliminación da enerxía nuclear, de prolongar o funcionamento das centrais. Porén, o dirixente da formación ecoloxista en Baviera, Ludwig Hartmann, matizou que o partido si podería chegar a apoiar a medida se se tratase duns "poucos meses". Galiza recupera o "Nuclear, non grazas" Aliás, o Goberno de Alemaña podería verse obrigado a ter que emendar algunhas leis e renovar todos os seguros e certificados sobre o tratamento e eliminación de residuos nucleares, xa que expiran a finais de 2022.