Summary: A Mesa diríxese á Xunta para que defenda a oficialidade do idioma fronte ao ataque da empresa Fomento de Construcciones e Contratas (FCC) no conflito coa Mancomunidade do Barbanza. Animan unha campaña cidadá para protestar pola actitude da empresa.

"Non estaría de máis que aínda que fose unha vez en toda a lexislatura Feixó defendese o galego", sinalou o presidente da Mesa pola Normalización Lingüística (MNL) ao esixir que a Xunta tome cartas no conflito aberto por FCC coa Mancomunidade do Barbanza no que a empresa esixe a tradución ao español dun expediente de dúas mil páxinas ao non recoñecer a oficialidade do galego. A Mesa criticou a pasividade da Xunta e dirixiuse por escrito ao Secretario Xeral de Política Lingüística, Valentín García, para que faga cumprir a Lei de normalización lingüística e defenda a oficialidade do idioma fronte ao ataque de FCC. A empresa estase a defender no contencioso aberto pola Mancomunidade Serra do Barbanza despois de que unha auditoría detectase irregularidades na xestión da planta de RSU non admitindo a documentación en galego e esixindo a tradución ao español do expedinte. #paremososataquescontraogalego A asociación de defensa da lingua botou a andar unha campaña na que solicita á cidadanía que mostren no twitter da empresa @FCC_Group, o seu malestar polo desprezo á lingua co hashtag #paremososataquescontraogalego "Tras este episodio está claro que FCC non debería ter ningún tipo de adxudicación pública en Galiza", sinalou o presidente da Mesa ao tempo que anunciou que vixiarán os contratos que manteñen con outras administracións para detectar se incumpren o respecto a nosa lingua.


Summary: Nunha sexta feira ás 10 horas a CRTVG emitiu o único debate galego. As candidatas de PSdeG, PP, En Común-Unidas Podemos, Ciudadanos e BNG contaron cunha hora para presentar e debater as súas propostas arredor de dous grandes bloques: o modelo de industria e enerxético e o modelo social e territorial. O tempo foi escaso para cubrir todos os temas, cun PP e un PSdeG cruzando reproches e críticas ao bipartidismo do resto de forzas e unha Galiza que en ocasións, debido aos partidos estatais, perdía presenza ante Madrid ou Catalunya.

Bos días, nunha sexta feira ás 10 horas desde San Marcos, a 77ª coas traballadoras vestidas de negro, a CRTVG emitiu o único debate galego. Cinco candidatas polo eixo atlántico ao Congreso, Pablo Arangüena polo PSdeG, Marta González polo PP, Yolanda Díaz por En Común-Unidas Podemos, Beatriz Pino por Ciudadanos e Néstor Rego polo BNG contaron cunha hora para presentar e debater as súas propostas arredor de dous grandes bloques: o modelo de industria e enerxético e o modelo social e territorial. Tras os deportes, o tempo, un videoclip da cantante Rosalía e dous minutos de información local o moderador Francisco López Iglesias deu comezo ao debate co minuto de apertura e o bloque dedicado á industria e a enerxía. Todas as representantes, coa excepción do PP, defenderon as protestas do cadro de persoal da CRTVG, denunciaron a censura e a manipulación da "televisión de Feixoo" e protestaron contra o horario estabelecido pola directiva. O estatuto electrointensivo e o AVE O primeiro grande bloque tivo como pano de fondo a crise industrial galega, saldada na quinta feira co peche de Isowat e o cadro de persoal na rúa. O moderador sinalou o prezo da enerxía que pagan "as empresas electrointensivas", facendo unha alusión directa á creación dun estatuto propio. Desde a súa apertura comezaron os reproches entre as forzas. A candidata Beatriz Pino, que tendeu a man a un Goberno co PP e as "forzas da dereita", cargou duramente contra o bipartidismo no tempo restante. Ante os ataques de Marta González pola "inacción" de Pedro Sánchez, Pablo Arangüena lembrou que as competencias de política industrial son exclusivas do Goberno galego, acusou o presidente da Xunta, "30.000 empregos perdéronse durante os dez anos de Feixoo, desde os bancos Pastor até Pescanova", e destacou o "fiasco" de Pemex. "Pero a competencia da Lei do sector eléctrico é estatal, e para baixar o prezo da enerxía estatal hai que dicir ás eléctricas que xa non mandan", tivo que recordar Yolanda Díaz. Os partidos estatais defenderon ser garantes dun estatuto eletrointensivo que non chega. Néstor Rego acusou a dependencia galega do Estado, demando a "soberanía eléctrica" e a nacionalización dos encoros. "Somos excedentarios na produción de enerxía, pero pagámola moito máis cara que en Madrid", afirmou. Lembrou á candidata de En Común-UP o País Vasco "si conta cunha tarifa propia" e reprochoulle que non acadase o mesmo para Galiza. Saíron ao plató da CRTVG os casos de Isowat, Alcoa na Coruña e San Cibrao, as Pontes, pero tamén o naval. Yolanda Díaz demandou a intervención do Goberno central para rescatar empresas "fundamentais para Galiza" e unha lei que impedise a deslocalización. O candidato do PSdeG prometeu "tratar de facer o que poida, dentro das competencias, pola industria galega", pero negou que o Goberno tivese a obriga de "rescatar" empresas. O AVE foi outro cabalo de batalla, nunha repetición da campaña electoral con PP e PSdeG botándose as culpas dos continuos atrasos, cun Rego que lembrou que as necesidades da Galiza en infraestruturas "van moito máis alá" con trens "decimonónicos". A candidata do PP aproveitou a súa intervención para ligar a importancia dunha autovía a Lugo coa importante proximidade "do Xacobeo". A crise económica O segundo grande bloque comezou cos datos do paro, Incertezas do Brexit, a guerra comercial dos Estados Unidos, e a pregunta do moderador, "estamos ante unha nova crise económica?". Como tamén está a facer durante a campaña, González presentou o PP como único capaz de resolver unha nova crise. "Fixeron unha reforma laboral que precarizou as condicións de todas os traballadores e traballadores", reprochou Rego. O candidato do BNG lembrou que o PSdeG, "que contou co apoio de Unidas Podemos na lexislatura" non derrogou "nin a reforma laboral nin a Lei Mordaza e introduciu a necesidade de investir en Investigación e Desenvolvemento e de abrir a porta ao retorno da mocidade emigrada. Tamén reprochou a Diaz ter apoiado "os peores orzamentos da historia para Galiza", quen se defendeu acusando o nacionalista de "colaborar co Partido Popular". Arangüena defendeu os orzamentos do PSOE, incidindo en que o descenso galego débese a conclusión das obras do AVE. Beatriz Pino afeou ao "sanchismo" a súa inacción ante "a praga de desemprego". A candidata de Ciudadanos solicitou medidas para as autónomas, con tarifas planas para a mocidade, e beneficios fiscais para as persoas novas e mulleres no rural. Yolanda Díaz lembrou que as medidas para impulsar o emprego precisan fondos, e puxo sobre o plató unha das propostas clave de Unidas Podemos: demandar a banca o pago de 60.000 millóns recibidos durante o seu rescate en forma de impostos. Rego apoiou a medida, precisando a necesidade dunha "banca pública galega" que xestionase os cartos para dar pulo á "industria e ao emprego". Arangüena solicitou, como durante o primeiro bloque, "realismo" e apoiar o New Green Deal proposto pola Unión Europea, "cunha aposta decidida polas renovábeis". A crise económica, respondeu a González, non a solucionaron os partidos "senón Mario Draghi desde o Banco Central Europeo". A segunda parte do debate rematou co moderador, que pediu en reiteradas ocasións intervencións máis breves, preguntando polo "debuxo territorial do Estado". Rego acusou PP e Ciudadanos de aliarse coa "ultradereita" para pedir "a ilegalización de partidos democráticos só polas súas ideas". "O Goberno vai poder pechar páxinas web sen mandato xudicial, isto chámase censura. Non existe separación de poderes, non podemos falar de democracia", demandou. Pino preguntoulle pola presenza do BNG en Barcelona, ou polo seu apoio a Bildu. "Defendemos dereitos e liberdades", respondeu o nacionalista. As candidatas de Ciudadanos e do PP cargaron contra o independentismo catalán. González cualificou ás manifestantes de "energúmenos" e lamentou o pouco tempo dedicado "á segunda gran preocupación de españois e galegos despois da crise". O bloqueo, protagonista do minuto de peche O minuto de peche comezou con Néstor Rego, demandando que non hai "maior rebeldía que apostar por unha forza propia" e defendendo ao BNG como a voz de Galiza no Congreso e o "muro de contención fronte a dereita ultranacionalista". Beatriz Pino, que xa avanzara unha coalición co PP, pediu á xente que vote "libre" o domingo, facendo alusión aos Gobernos de Ciudadanos en Cataluña e en Andalucía, onde goberna en coalición con Vox e PP, e prometendo un Goberno "democrático, liberal e de centro". Yolanda Díaz, chamou á mobilización de "socialistas de corazón", e das "desempregadas, mulleres, xente do mar, do agro ou persoas novas". Marta González pediu o voto para o PP para "replicar en Madrid un goberno coma o de Alberto Núñez Feixoo". Por último, Pablo Arangüena lembrou que o domingo as votantes escollen entre dous modelos: "o progresista do PSdeG-PSOE" e "un de dereitas escorado á ultradereita, que nega a violencia machista, o cambio climático e os dereitos e liberdades".


Summary: O DOG publica as normas de organización e funcionamento da Universidade Intercontinental da Empresa (UIE), autorizada ás agachadas pola Xunta e que prevé iniciar as aulas o vindeiro 1 de setembro.

Contratos de aprendizaxe Exclusión da lingua galega Ren sobre o claustro Titulacións solapadas coa pública O curmán de Escotet será o reitor Compromiso coa igualdade O Diario Oficial da Galiza (DOG) recolleu nesta quinta feira as normas de organización e funcionamento da Universidade Intercontinental da Empresa (UIE), impulsada por Abanca, cuxa autorización por parte do Goberno galego transcendeu o pasado 10 de agosto por mor tamén da súa publicación no DOG. O proxecto obtivo o visto bo do Executivo de Alfonso Rueda, segundo figura no documento, após as deliberacións do Consello da Xunta do pasado 27 de xullo, cuestión da que o presidente non informou na rolda de prensa posterior e que tampouco figurou no documento que a Xunta publica cada semana cos acordos adoptados cada semana. Contratos de aprendizaxe Quedaba pendente de publicar o anexo que fai alusión a esas normas polas que se rexerá a ensinanza e o funcionamento interno da UIE, que é o que agora se vén de facer público. O documento estabelece que a universidade contará con "contratos de aprendizaxe" subscritos entre a propia entidade, o profesorado e o alumnado para cada materia e programa, a fin de lograr "o máximo nivel de excelencia académica". A Xunta autoriza, ás agachadas, a Universidade privada de Abanca, que contradí a lexislación galega Exclusión da lingua galega Todas as titulacións que oferta a UIE desde o próximo curso académico —catro graos e dous mestrados, a impartir na Coruña e Vigo— preséntanse baixo un modelo de ensino bilingüe en castelán e inglés que exclúe a lingua galega. E tampouco nas normas internas da institución figura mención ningunha ao idioma propio do país, obviando o que dispón a lexislación vixente. "O galego e o castelán son as linguas oficiais das universidades da Galiza [...] O galego, como lingua propia da Galiza, é a lingua de uso normal nas actividades das universidades", decreta a Lei do Sistema universitario da Galiza (SUG), que data de 2013. De feito, os estatutos das universidades de Santiago de Compostela (USC), Vigo (UVigo) e A Coruña (UDC) fican o galego como "lingua propia" da institución e estabelecen que esta é "o seu vehículo normal de expresión", alén de obrigar a "fomentar o seu uso en todas as súas actividades". Ren sobre o claustro O texto publicado nesta quinta feira no DOG non alude tampouco á composición do claustro e os dereitos do estudantado que regulan a súa participación. Unicamente sostén que a UIE "aprobará un regulamento interno" que recolla estas cuestións, sen estabelecer unha data precisa, malia restar apenas dúas semanas para o inicio do curso académico —previsto para o 1 de setembro—. Titulacións solapadas coa pública A Lei do SUG fixa no seu artigo 13 que "o catálogo de titulacións ofertadas [en novos centros universitarios] deberá ser complementario e non reiterativo respecto das titulacións preexistentes e consolidadas no SUG, e valorarase especialmente a súa conexión con novas ramas xurdidas no campo científico e con novas necesidades profesionais". Porén, a UIE presenta titulacións xa presentes en boa parte dos campus das tres universidades públicas. O caso máis salientábel é o do Grao en Administración e Dirección de Empresas e o mestrado homónimo, titulacións xa existentes na USC, a UVigo e a UDC baixo idéntica denominación. Desde o Goberno galego escúsanse alegando que se trata das que proceden do Instituto de Educación Superior Intercontinental da Empresa (Ieside) de Abanca, previo á UIE, e que están "avaladas" por organismos estatais. O curmán de Escotet será o reitor O reitor da UIE será o curmán do presidente de Abanca, Juan Carlos Escotet, e presidente de Afundación —obra social do banco—, Miguel Ángel Escotet. Compromiso coa igualdade Cómpre subliñar tamén que as universidades públicas do país contan con organismos como comisións e oficinas de igualdade que velan pola non discriminación do alumnado, cuestión esta non presente nas normas de funcionamento da UIE —se ben si fala da figura do 'defensor universitario'—, que reducen este compromiso á seguinte elocución: "A UIE está comprometida coa igualdade de oportunidades con independencia de raza, xénero, idade, crenzas ou condición social. Por iso, todas as denominacións reflectidas nas presentes normas de organización e funcionamento, particularmente as referidas a cargos unipersoais, estudantado e persoal que sexan susceptíbeis de uso feminino e masculino, se se atopan expresadas en masculino, haberán de entenderse e interpretarse en acepción neutra sendo unha política activa da UIE fomentar a igualdade de trato e oportunidades".


Summary: As vítimas aplauden a "total disposición" do organismo comunitario, que as recibiu este mércores por terceira vez. Miranda (BNG) avanza a súa intención de pedir que a Comisión Europea abra "un novo procedemento de infracción" a España

As vítimas do accidente de Angrois seguen obtendo en Bruxelas o alivio que non dan atopado nas autoridades españolas. Vinte e catro horas despois de que a Comisión de Peticións da Eurocámara accedese a dirixirse á Comisión Europea, o 'goberno' da UE, para reclamar o informe "independente" sobre o sinistro que España non realizou, a Axencia Ferroviaria Europea (ERA) recibiu por terceira vez á Plataforma Víctimas Alvia 04155 e, ademais de volver escoitar as súas demandas, amosou a súa disposición a colaborar na investigación xudicial reaberta por orde da Audiencia da Coruña se o xuíz instrutor, Andrés Lago Louro, o considera oportuno. As vítimas aplauden a "total disposición" do ente comunitario, que as recibiu por terceira vez Acompañadas novamente pola voceira do BNG ante as institucións comunitarias, Ana Miranda, as vítimas saíron reconfortadas do encontro co director da ERA, Josef Doppelbauer. Atoparon, di Jesús Domínguez, "total disposición" a declarar e realizar achegas á investigación que se segue en Santiago. Percíbese, agrega Teresa Gómez-Limón, que o persoal da Axencia é "profesional e independente" e, como amosou no informe sobre o accidente divulgado o pasado verán, "actúa por profesionalidade e non por presión dos gobernos". "Confiamos na súa sensibilidade", resume. Nun contexto no que valora que a ERA amose a "empatía" que non practicaron os responsables españois tamén Miranda aplaude a actitude de Doppelbauer e mais do responsable de seguridade da ERA, Christopher Carr, así como a súa "dispoñibilidade para asistir ante os tribunais se así o solicita o xuíz". Esa comparecencia, coida, sería "moi importante" nun proceso xudicial que ten o seu seguinte fito esta mesma semana, cando o día 27 venza o prazo o outorgado polo xuíz para que os peritos acheguen un informe "consensuado" sobre a valoración dos riscos da vía. Miranda (BNG) avanza a súa intención de pedir que a Comisión Europea abra "un novo procedemento de infracción" a España polas causas do accidente e a valoración de riscos da liña Ourense-Santiago Mentres isto sucede Miranda avanza que a intención do Bloque é ir "un paso máis alá" no ámbito político. Primeiro, dirixíndose á Comisión Europea para que atenda "o mandato dunha nova investigación sobre a traxedia" que ditou a Eurocámara. Despois, sinala, a formación pedirá "abrir un novo procedemento de infracción" ao Reino de España "polas causas do accidente". Trátase, explica, de que as pescudas das autoridades comunitarias vaian alén das xa realizadas, as que referendaron que o informe sobre o sinistro non fora independente, e se centren na avaliación dos riscos da liña Ourense-Santiago e nas causas do descarrilamento no que faleceron 80 persoas ás portas de Compostela. Estes serán os pasos a dar nun contexto no que a Axencia Ferroviaria Europea avanza a súa intención de manter, "ao longo do próximo semestre", un novo encontro con Miranda e as vítimas. Nesa cuarta xuntanza analizaranse "as accións emprendidas polo Estado español despois do mandato explícito do Parlamento Europeo de volver investigar as causas" do accidente, avanzan.


Summary: A comparación das normas fundamentais dos 27 Estados UE en materia lingüística pon no foco a rareza do texto español.

No que se refire á lingua, a Constitución española é unha excepción no marco das leis fundamentais doutros Estados de Europa. A medula ósea da anomalía está na frase que vai despois do punto, cando, en referencia á lingua castelá di: "Todos os españois temos o deber de coñecela e o dereito a usala". Unha excepción case absoluta, xa que dos 27 Estados da UE só Bulgaria esixe o coñecemento da lingua oficial ao igual que España: "O estudo e o uso da lingua búlgara é un dereito e unha obriga para calquera cidadán búlgaro", recolle a súa Carta Magna. A oficialidade das linguas De feito, hai países que nin sequera falan de oficialidade, senón que a estipulan a través de leis ou emendas, ou simplemente deixan que se sobreentenda: a lingua do Estado é a lingua na que se escriben as leis. Este é o caso de países como Alemaña, Bélxica, Dinamarca, Finlandia, Grecia, Italia, Luxemburgo, Holanda e Suecia. Na Constitución española, no título preliminar, apartado 31, lese: "O español é a lingua española oficial do Estado". Ningunha outra constitución da UE fai iso de outorgar a nacionalidade ás linguas de maneira tan ideolóxica e optan por formas máis neutrais: "A lingua da República é o francés" ou "En Hungría, a lingua oficial é o húngaro", por exemplo. O lingüista madrileño Rafael Sánchez Ferlosio observou que, se a Constitución se valía desta carambola das "linguas españolas" para colgarlle disimuladamente a etiqueta a galego, éuscaro, catalán e ao resto das linguas do estado, a formulación do enunciado implicaría que o arameo ou o francés, que a ollos dos redactores non son linguas "españolas", tamén poderían ser oficiais. A obriga de coñecer Con todo, a obrigatoriedade, a imposición do coñecemento dunha lingua como requisito forzoso para a cidadanía é un caso único en España e Bulgaria. Ninguén máis o fai. E isto non é unha anécdota na Constitución española, senón que revela un ideario que despreza e arrasa as demais linguas que se falan no Estado. Na parte oitava, capítulo terceiro, lese: "As comunidades autónomas poderán asumir competencias nas seguintes materias"; e a única materia que trata da lingua é "o fomento da cultura e a investigación e, se é o caso, o ensino da lingua propia da Comunidade Autónoma". Ensino Outra anomalía é que a Carta Magna non di os nomes destas "outras" linguas, e tan pouco axeitada aos dereitos dos falantes. A Constitución non protexe a promoción do galego, nin protexe o seu desenvolvemento, nin garante o dereito dos galegos e galegas a recibir o ensino en galego -Estonia ou Eslovaquia fano coas súas minorías nacionais-, nin o dereito a dirixirse en galego a autoridades e institucións -garantida, por exemplo, por Estonia, Finlandia, República Checa e Romanía-, nin obriga a traducir todos os textos oficiais a linguas oficiais distintas do español -como fai Chipre. As dúas únicas mencións á cuestión lingüística que propón a Constitución española son reafirmar a primacía do castelán e deixar a porta aberta a que as comunidades teñan competencias no ensino na súa lingua, case de maneira descritivo. Xustiza En Romanía, tamén se estabelece que "os cidadáns romaneses pertencentes a minorías nacionais teñen dereito a expresarse na súa lingua materna ante os tribunais". No ámbito da xustiza, España tamén coxea: non entrou na lexislación o dereito dos sospeitosos, acusados ou procesados a ser informados nunha lingua que entendan ou a utilizar un intérprete. Promulgado e protexido só polo dereito internacional, non entrou na lexislación estatal até 2010 cunha lei orgánica, sen modificacións do texto constitucional. En Europa, polo menos Croacia, Italia, Estonia, a República Checa e Malta teñen este dereito.


Summary: As persoas ingresadas na UCI por coronavirus é de 242.

(En ampliación) Baixan os casos activos de coronavirus na Galiza e ralentízase o ritmo de contaxios detectados (menos de mil na última xornada), mais continúa a aumentar a presión hospitalaria, con cada vez máis ingresados tanto en planta como en coidados intensivos. Hai 22.420 persoas con infección activa da Covid-19 na Galiza, o que supón un descenso de 188 a respecto da xornada anterior. De facer a comparación con hai unha semana, agora hai uns 700 casos activos máis. En canto aos contaxios rexistrados nas últimas 24 horas son 963 (880 por PCR), por baixo dos mil, que era unha barreira que levaba días superándose. Por exemplo, a pasada segunda feira o número de contaxios rexistrados foi de 1.402, case cincocentos máis. Tamén a taxa de positividade baixou, situándose en 7,5%, dando un respiro. Non é ese 5% que a OMS fixa como limiar para ter controlada a pandemia mais xa non é ese 15% que se rexistraba hai só uns días. Porén, os ingresos hospitalarios continúana aumentar e xa son 1.452, ou sexa, 90 máis que na xornada anterior. Deses 1.452 pacientes, 242 están en coidados intensivos. O índice de incidencia a 14 días está na Galiza en 770, e en cidades como Ourense ou A Coruña soborda os 900 (941 e 920 respectivamente). O dato máis duro: o cornavirus matou na última semana 153 persoas e os falecidos totais pola pandemia xa son 1.775.


Summary: A candidata pola circunscrición de Pontevedra participou na manifestación do persoal da sanidade pública en Compostela. Desde Verín, a candidata por Ourense, Noa Presas, chamou a trasladar o espírito do "Verín non se pecha" ao conxunto do país.

O BNG cualificou de "indignidade" que o presidente galego, Alberto Núñez Feixoo, "valore en 250 euros" o esforzo realizado polos profesionais sanitarios durante a pandemia, en referencia ao bono turístico aprobado pola Xunta e que espertou críticas entre colexios profesionais ou sindicatos. Así o asegurou a candidata nacionalista pola circunscrición de Pontevedra, Montse Prado, este sábado no arranque da manifestación que percorreu as rúas reclamando estabilidade laboral no Servizo Galego de Saúde. A portavoz de Sanidade da formación nesta última lexislatura sinalou que chegou o "momento de converter os aplausos das oito en dereitos para os traballadores" dunha sanidade pública que acumula, segundo Prado, "once anos de recortes e privatizacións" por parte da Xunta. "O mellor recoñecemento que podemos facer aos profesionais é exixir unha política que aposte pola sanidade pública e que se traduza en estabilidade laboral", acrecentou Prado, quen fixo un chamamento a que o 12 de xullo se produza "unha mobilización" nas urnas que poña fin a "once anos de privatizacións e recortes". Desde Verín, a candidata pola área de Ourense, Noa Presas, tamén dedicou parte da súa intervención á sanidade pública e instou a trasladar o espírito do "Verín non se pecha" ao conxunto do país para abrir un tempo novo en Galiza cun goberno liderado polo BNG e que, por primeira vez, teña ao fronte unha muller nacionalista presidenta. O acto contou co apoio do deputado no Congreso polo BNG, Néstor Rego, que tamén acompaña a Presas a outro mitin en Allariz.


Noutrora famosa polas lendas e maila súa historia, a Iemen de hoxe está lonxe de ser o paraíso feliz que viron nela romanos e gregos. Foron eles quen a bautizaron co nome de Arabia Felix, pois no seu territorio agromaban vexetais e especias de todo tipo, e o clima era apracible, xusto o oposto á parte norte da península arábiga, a Arabia Petraea, un deserto infértil. Ese lugar feliz, a actual Iemen, xa non ten motivos para sorrir: sufriu dúas guerras civís entre 1962 e 1970, outra en 1994, e dende entón, as rivalidades e as alianzas mudan o escenario. Noutrora famosa polas lendas e maila súa historia, a Iemen de hoxe está lonxe de ser o paraíso feliz que viron nela romanos e gregos Conta a lenda que o café naceu nas montañas de Moca, e que de aí vén o nome deste tipo de café. Segundo a tradición, foi un xeque alí exiliado quen, morto de fame, berrou por axuda e quen, por casualidade, descubriu o café. Un paxaro levoulle unha póla cuns grans que enseguida botou o home ao lume, pois eran amargos de máis. Pensou que talvez así saberían mellor, pero o único que conseguiu foi endurecelos, así que tratou de fervelos para abrandalos. Foi deste xeito que descubriu o aroma que saía da cocción, e por iso decidiu beber a auga fervida. Recobrou forzas coa beberaxe e volveu á cidade, onde falou da planta que descubrira, e onde axiña se faría famosa a infusión deses grans. Antes do descubrimento do café, Iemen xa era famosa, pois era un lugar estratéxico no que se atopaba o reino de Sabá: entre a India e o Mediterráneo. Foi o seu valor xeográfico o que provocou que chegase a monopolizar o tráfico de especies e que dende alí se estendese o uso do incenso. Foi precisamente isto o que, segundo as crónicas, levou á raíña de Sabá a Xerusalén para entregarllo a Salomón. Co incenso ía mirra, ouro, xoias e adiviñas, e talvez tamén qat, un arbusto estimulante que mastigan boa parte dos iemenís e que paraliza o país á hora da sesta. Esa Manhattan do deserto, Iemen, comezou a construírse en vertical no século IV, aínda que non foi ata mediados do XVI que se espallaron esas sorprendentes construcións de varias alturas O estado da raíña de Sabá é o lugar onde se construíron os primeiros rañaceos do mundo. Esa Manhattan do deserto, Iemen, comezou a construírse en vertical no século IV, aínda que non foi ata mediados do XVI que se espallaron esas sorprendentes construcións de varias alturas. A idea era que eses edificios feitos de adobe e barro cocido protexesen as súas xentes dos ataques dos veciños de Hadramut, no norte do país, pero pronto deixaron de ser muros de contención para ser os habitáculos que aínda a día de hoxe están habitados e que conforman un museo arquitectónico aberto nas montañas desérticas do país. O qat representa a práctica totalidade da economía rural iemení e mascalo unha actividade social que os identifica como pobo. Para uns non só é un pracer, senón unha necesidade; para outros "o demo vestido de arbusto" Alén de rañaceos de adobe, Iemen é qat. O qat representa a práctica totalidade da economía rural iemení e mascalo unha actividade social que os identifica como pobo. Para uns non só é un pracer, senón unha necesidade; para outros "o demo vestido de arbusto". Para uns foi o motor que provocou a revolución árabe no país; para outros, o responsable dunha revolta que só mesturou sangue. Se durante séculos foi unha vía de escape, como estimulante, agora é tamén unha fonte de ingresos. A economía dun país bloqueado, cunha severa crise alimentaria, na que o 80% da poboación precisa axuda humanitaria, levou a que moitas persoas abandonasen os seus traballos, onde os salarios levaban tempo conxelados, e se dedicasen á venda de qat. Entre Djibutie, a capital do país, e Obock, un pergameo de historias É un país que morre nunha guerra civil enquistada nos anos, e da que ela mesma non deixa de ser máis que espectadora silandeira Entre África e Asia xeograficamente, entre Arabia Saudita e Irán politicamente, mais entre pobreza e riqueza, Iemen é realmente fame. É un país que morre nunha guerra civil enquistada nos anos, e da que ela mesma non deixa de ser máis que espectadora silandeira. Por este motivo, moita xente decidiu fuxir do conflito e buscar asilo onde llo deran. Coas fronteiras pechadas e os visados denegados, Djibuti converteuse nunha das poucas opcións para os superviventes que lograron escapar. Djibuti, no corno de África, é unha das portas de acceso a Europa a través do canal de Suez, unha das rutas marítimas máis transitadas do mundo. Esa vía semella ser a única entrada de divisas a un país tan árido que leva o alcume de val do inferno, e que serve de oasis de paz entre a marisma de guerras que o rodean. Djibuti fai fronteira terrestre con Somalia, Etiopía e Eritrea, e comparte mar con Iemen, de onde chegan a maior parte de refuxiados, xente que busca un futuro mellor nun territorio onde un millón de djibutianos sobreviven nunha extensión de area semellante á de Galicia. Para os iemenís que alí chegan, non só estrema coas lembranzas coloniais francesas e a presenza da maior base militar americana en África, senón tamén coa posibilidade de topar asilo nun lugar en paz. Djibuti fai fronteira terrestre con Somalia, Etiopía e Eritrea, e comparte mar con Iemen, de onde chegan a maior parte de refuxiados, xente que busca un futuro mellor nun territorio onde un millón de djibutianos sobreviven nunha extensión de area semellante á de Galicia A capital do país é un conxunto de casas que se estenden entre a area da praia e a voaxa do centro. Casas coloniais francesas mesturadas con construcións de cemento e un presente ancorado entre un pasado que parecía glorioso e un futuro incerto que de cando en vez albisca alguén, na procura dun porto para expandir, unhas praias por explotar e unha historia que fai lembrar que Djibuti foi o principal porto de acceso á India, por mar, e a África, a través do Nilo. As pegadas da expansión francesa están tamén presentes en Obock, unha aldea situada fronte á capital do país, á que é posible chegar por mar (45 quilómetros en tres horas, se non hai tormenta de mar) ou por terra (230 quilómetros en seis horas, se non hai tormenta de area). En Obock, onde os sultáns afarís venderon as súas terras aos franceses, aínda é posible ver os estandartes das bandeiras que a finais do século XIX encheron o lugar. Afastada do fugaz esplendor colonial, Obock é agora un pergameo de historias: o pasado permanece oculto baixo as promesas de facer da vila un novo centro comercial e turístico; o presente adivíñase tras as cicatrices que forman os tremores de terra (unha enorme placa tectónica provoca movementos de terra tan importantes, que os xeólogos apuntan a unha nova fractura que levará á creación dun novo continente saído do corno de África), e as tormentas de area e os refuxiados de ambos lados (Iemen e Etiopía, amais de Somalia) proxectan un futuro só factible nos soños ou nos pesadelos. Centos de tendas/casa no campo de refuxiados de Markazi Afastada do fugaz esplendor colonial, Obock é agora un pergameo de historias: o pasado permanece oculto baixo as promesas de facer da vila un novo centro comercial e turístico En Obock pódense contar os días nos que choveu no último século, así como o número de casas e coches. Do xeito contrario, é imposible saber a cantidade de calas que se agochan entre as súas augas cristalinas, nin o número dos seus habitantes. Entre as súas xentes, que cada noite se achegan á rúa principal, o empedrado areoso do mercado, mestúranse refuxiados de Iemen que chegan e ás veces se van, e que dormen no campo de refuxiados de Markazi, unha extensión de area cuberta de tendas de campaña e de cativos que corrican polos espazos que quedan entre os fogares. En Markazi, a catro quilómetros do centro de Obock, hai un outro país, unha nación pendente do que decidan os outros e dependente das axudas de outros. Markazi non ten nome de país, nin alcume de estado nin de nación, só unha silente bandeira enarborada na esperanza das 2000 persoas que alí se amorean dende hai xa tres anos, e que desexan poder regresar ao seu lar. Mentres agardan as decisións dos outros, viven con impaciencia a chegada dun novo terremoto, a picada dunha araña ou a agonía de temperaturas que acadan os 50ºC, pero, sobre todo, temen polo seu futuro, porque o presente e o pasado (a guerra que os fixo fuxir de Iemen) xa o coñecen. Markazi non ten nome de país, nin alcume de estado nin de nación, só unha silente bandeira enarborada na esperanza das 2000 persoas que alí se amorean dende hai xa tres anos, e que desexan poder regresar ao seu lar A maioría dos refuxiados que viven en Markazi proveñen do sur de Iemen. De Aden é Ali Shafiq Aman, quen saíu da súa cidade hai tres anos, cando a guerra xa deixara en entullos o edificio onde vivía. Cando a rúa se encheu de balas e metralla, colleu os rapaces no coche e conduciu ata a casa da irmá da muller, a uns 20 quilómetros da súa. Alí xa había outras tres familias, e como o lugar era demasiado pequeno como para albergar outra máis, aos cinco días decidiron marchar de novo. Entón souberon que non podían volver á casa, pois estaba destruída e todo o que tiñan, todo o persoal e material, xa marchara para sempre. Daquela chegou o seguinte destino: o porto. O porto de Aden é o único acubillo e trincheira para os que foxen. Dende alí partiron a maioría, co pouco que lles collía nas mans, en barcas ou en pesqueiros atestados de xente. Marchan en embarcacións que fan a ruta inversa á que, dende hai séculos, fan os inmigrantes africanos que buscan no Golfo Pérsico o seu porvir. Coinciden en faceren unha viaxe á esperanza, en barcos convertidos en salvavidas que son, á vez, silenciadores da guerra invisible que se esquece deles. As travesías rematan en Markazi, onde os iemenís chegan feridos de guerra e traumatizados, como un dos irmáns de Alaa Abdulkader Saleh, informático de 31 anos, de Sanaa, onde viviu a súa infancia. Alaa conta como fuxiu coa familia da prisión na que se convertera o seu país e como chegou ao cárcere ao aire libre que foi o Djibuti que topou nos primeiros días: unha gaiola con barrotes de mar e area onde as febres mesturáronse coa depresión. Foi por iso que un dos seus irmáns tratou de suicidarse varias veces, incapaz de superar as feridas psicolóxicas da guerra. Con todo, Alaa é optimista e non se rende. Fai deporte, estuda o que pode, le o que lle chega ás mans e escribe: "Se perdiches o lugar onde sementaches, a choiva amosarache onde está a semente. Por iso, sementa paz onde queira que esteas baixo o ceo, pois non sabes onde nin cando has coller. Planta paz, aínda que non sexa no lugar exacto, porque así nunca a perderás. Repartir alegría é unha marabilla e talvez recollas parte desa ledicia nesta ou na seguinte vida. Non lle roubes a felicidade a ninguén nin lle rompas o corazón, pois a vida é demasiado curta como para facer cousas así. Os bos actos permanecen mesmo se marcha quen os fai". A maior parte dos refuxiados trata de buscar unha ocupación entre as tendas de campaña. Nunha delas, que funciona de mercado, establécense parladoiros á noitiña Igual que Alaa, a maior parte dos refuxiados trata de buscar unha ocupación entre as tendas de campaña. Nunha delas, que funciona de mercado, establécense parladoiros á noitiña. Un dos habituais é Ali, un arquitecto obrigado a xubilarse antes de tempo, por falar e escribir sobre o que considera inxusto; algo que o levou a escribir 15 libros durante os anos que pasou sen traballo por ter ideas non acordes co pensamento radical que creceu no seu país. Lembra ese período negro e a crueza actual, e non quere regresar, malia ter alí á súa muller e aos seus fillos, porque non quere morrer, quere seguir vivindo, seguir cara adiante, e volver a Iemen neste momento sería un suicidio. Il-Iemen il-said Ali revólvese entre as tendas na procura de espazos nos que deliñar algo, e aproveita os seus coñecementos para dar clases de inglés nas jaimas (tendas de campaña) que fan de escola. Con 66 anos, Ali é un dos mestres con máis experiencia e un guía dentro do museo improvisado que é Markazi. Así o fai ver un seu amigo, Samir Abdul Aziz Abdu Sittar, de 60 anos e de Aden, que deixou o traballo na sala de raios X dun hospital por vivir e para dedicarse a unha das súas paixóns: debuxar. En Iemen Samir deixou a súa esposa, que logo marchou a Alemaña, e dúas fillas. En Markazi está con outros tres fillos e mantén a esperanza de volver ao seu país, porque ningún outro lugar lle achegaría nada; talvez cartos, pero non sería quen de acostumarse a un estilo de vida tan diferente ao seu. Confesa que non procura mellorar na vida, pois a súa vida xa está feita, e só devece por un futuro mellor para os seus. Por iso entende que a familia queira vivir nun país onde os acollen, onde poden estudar e onde soñar é posible. Ali e Samir pasan tempo xuntos. Coinciden baixo o toldo da improvisada cafetaría e logo pasean ou debuxan. A jaima de Samir é un imaxinativo museo pictórico sobre a historia de Iemen. As teas das paredes están engalanadas con debuxos do lar: quer a cidade, quer o campo de refuxiados: as rúas, o colexio, a casa... unha vida cotiá que consegue reflectir a realidade grazas ás fotografías pintadas que Samir leva na memoria e nas follas que colorea. É dese xeito que pode amosar que Iemen é o país do que saíu, un lugar onde a morte se apoderou de todo; unha destrución que non lles pertence, nin por tradición nin por devoción, nin por ningún outro motivo. Anisa ten 26 anos e dá clases de inglés. En Aden rematou dous anos da licenciatura en inglés, mais non puido continuar por mor da guerra, que provocou que pasase de ser alumna a mestra e de filla a nai, pois coida dos seus irmáns pequenos como tal Anisa, a filla de Samir que vive en Markazi, ten 26 anos e dá clases de inglés. En Aden rematou dous anos da licenciatura en inglés, mais non puido continuar por mor da guerra, que provocou que pasase de ser alumna a mestra e de filla a nai, pois coida dos seus irmáns pequenos como tal. Lembra como un día quedou atrapada no zoco, con dous dos seus irmáns, e como iso marcou o comezo do conflito na cidade: a entrada dos hutis. Entón impúxose o toque de queda ás cinco da tarde, e unha vez que quedaron sen víveres nin auga nin electricidade decidiron fuxir. Quedaron no porto de Aden ata o 27 de abril de hai tres anos, cando decidiron montar nun barco que os levou ata o porto de Djibuti, onde estiveron dúas semanas sen poderse mover do lugar. Como moitos dos refuxiados, Anisa e a súa familia chegaron a Markazi en xuño do 2015. Pensaban que os trasladarían a unha aldea, mais chegaron ao medio dun desértico areal inmenso. Anisa lembra como non había nin baños nin cociñas, só serpes e mandas de monos que arrodeaban unhas pequenas tendas de campaña que pouco a pouco foron converténdose en casas. "En Iemen iamos ver monos ao zoo, agora son eles que veñen vernos a nós", di o seu pai con sorna, tratando de reproducir os berros dos monos: "Mira, mira, son iemenís!". Tres anos despois, Anisa segue a pensar na súa casa en Iemen, e continúa a ver a súa tenda de campaña en Markazi como algo temporal no que xa hai colchóns acomodados para recibir visitas, luces para poder estudar e ler durante as horas que hai electricidade, e pequenas comodidades que aumentan ao mesmo ritmo co que crece a distancia co seu verdadeiro lar. Recoñece que, malia crecer moito durante este tempo, pensa que pode crecer máis e non só axudar á familia e aos refuxiados, senón tamén a levantar o seu país. Por iso quere seguir os seus estudos, onde sexa posible, para logo regresar a Iemen e conseguir que volva ser "Il-Iemen il-said", "O Iemen feliz", que agora non é. Xogan fóra das tendas, tratando de ocupar o tempo e de esquecer o que xa viviron. Porén, isto semella imposible, como se ve nos seus debuxos, nos que hai avións que sobrevoan cidades, coches que foxen ou corazóns na procura de amor. Entre o po e as teas, non deixan de corricar cativos. Xogan fóra das tendas nos recreos e no resto do día, tratando de ocupar o tempo e de esquecer o que xa viviron. Porén, isto semella imposible, como se ve nos seus debuxos, nos que hai avións que sobrevoan cidades, coches que foxen ou corazóns na procura de amor. Nos ollos que os debuxan reflíctese a inocencia do silencio e da historia que os levou a ningures, a un museo feito por adultos e para adultos, mais para que ninguén o vexa. A area, tatuada por todos lados, confúndese cos graffitis que nalgunhas carpas e caravanas parecen berrar, en pintadas como: "Non queremos comida, queremos saír de aquí dunha puta vez", "Síntome como o incrible Hulk, teño o lombo roto, mais aínda podo andar" ou "Eu non son un terrorista". Letreiros que tratan de enviar unha mensaxe a un mundo que non semella recibir recados. Como cubrindo estas tatuaxes, están os arames que rodean Markazi, trincheiras contra as augas cristalinas que non deixan de ser visións nun oasis sen auga que trata de sobrevivir nun mundo xordo, enmudecido polo poder e cegado polo ego. En Markazi respírase o maior desastre humanitario dos últimos 50 anos: a guerra de Iemen, un país tan preocupado por pacificar o seu territorio, que aínda non tivo tempo de preocuparse pola economía, nin pola educación, nin pola fame En Markazi respírase o maior desastre humanitario dos últimos 50 anos: a guerra de Iemen, un país tan preocupado por pacificar o seu territorio, que aínda non tivo tempo de preocuparse pola economía, nin pola educación, nin pola fame. En Iemen só se respira o fume dos bombardeos que, ao contrario que noutros lados, non veñen con remansos silandeiros de paz. En Iemen, o único silencio que hai son as pausas que traen novos estrondos: os dos estómagos baleiros que sementan o país, e os dos pulmóns apurados que tratan de non afogar no mar Vermello. Publicidade


Summary: A Audiencia Provincial da Coruña resolveu esta sexta feira o recurso dos Franco e confirma que o Pazo de Meirás é propiedade do Estado. Condena os herdeiros do ditador a deixar o inmóbel e sinala que poderán ser indemnizados polos gastos de conservación do edificio desde 1975.

A sección terceira da Audiencia da Coruña declarou hoxe que o Pazo de Meirás e as fincas incluídas no recinto son propiedade do Estado, tal e como decretou o Xulgado de Primeira Instancia número 1 da Coruña o pasado mes de setembro, segundo informa o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG). Ademais, na sentenza, que responde ao recurso de apelación presentado pola familia Franco, condena os herdeiros a desaloxar esas propiedades, "deixándoas libres e ao dispor do Estado español, con liquidación dos gastos útiles e necesarios", á vez que ordena a cancelación das inscricións rexistrais contraditorias sobre as fincas. Dereito a unha indemnización O tribunal sostén que o inmóbel nunca estivo a nome de Francisco Franco porque a doazón realizada en 1938 pola Xunta Pro Pazo do Caudillo nun pergamiño non era "un título hábil" para recoñecer a transmisión. Por iso, condena os herdeiros da familia Franco a desaloxar o recinto, pero recoñécelles o dereito a seren resarcidos nos gastos nos que incorreron desde 1975 para conservar o edificio, estimando en parte o recurso presentado pola familia do ditador. A sentenza entende que é "obvio" que se o edificio estivese abandonado durante 45 anos "o seu estado actual sería ruinoso". A cantidade que deberá abonarlles o Estado por eses gastos definirase na fase de execución. Descartan "mala fe" Os xuíces descartan "mala fe" na posesión por parte dos demandados porque, sosteñen, nunca foron requiridos pola Administración para que se lles entregase o pazo e "levan máis de catro décadas utilizándoo de forma pública, pacífica, ininterrompida e en concepto de donos". Así, consideran que non hai probas de que os demandados fosen conscientes de que o título de propiedade do seu avó fose inválido. "Para estes herdeiros, o inicio da súa propiedade é unha inscrición no Rexistro da Propiedade de Betanzos en 1941 dunha escritura de compravenda outorgada ante notario, na que o seu avó compra á nora de dona Emilia Pardo Bazán o pazo". Na mesma liña, os maxistrados destacan que "como donos" foron tratados até o de agora pola propia Administración. "Aínda que se dese por certa a mala fe posesoria en Francisco Franco, non necesariamente se transmite aos seus herdeiros". Un agasallo persoal a Franco "non ao xefe do Estado" A Audiencia da Coruña tamén estima a alegación dos recorrentes en canto a que a proba practicada "acredita que a intención final do Xunta Pro Pazo do Caudillo foi doar as Torres de Meirás á persoa de Francisco Franco, non ao Xefe do Estado, nin ao Estado". Así, entende que foi "un agasallo persoal ao xeneral que estaba a gañar a guerra e cuxos favores pretendían gañar os promotores". Os xuíces, con todo, advirten que esa intención "nunca chegou a ser efectiva" xuridicamente pola forma en que se doou, xa que nunca se outorgou unha escritura pública. "A intención era doar á persoa, pero nunca se chegou a doar a ninguén", conclúen. A Audiencia reflicte na resolución as súas dúbidas sobre quen exerceu desde 1940 até 1974 como dono do pazo de Meirás, se o Estado ou Francisco Franco a título persoal, pero subliña que, ao seu xuízo, o relevante é que os terreos lindeiros ao edificio "ocúpaos o aparello do Estado desde o primeiro momento, despregando a súa capacidade de exercer a forza sobre os cidadáns", así como que o Estado é o que realiza as obras de acondicionamento. Conclúe a sala que, até 1975, "faise cargo da totalidade dos gastos inherentes á propiedade, obras de mellora e mantemento". Desde 1975 até a actualidade, segundo o fallo, son os herdeiros os que asumiron eses custos de mantemento. Contra a resolución da Audiencia Provincial pode interpoñerse recurso de casación ou recurso extraordinario por infracción procesual ante o Tribunal Supremo. Alternativamente, se se considerase que a sentenza infrinxe normas de Dereito Civil da Galiza, pode recorrerse en casación ante o Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG).


Summary: A conselleira de Sanidade, Rocío Mosquera, tivo que saír escoltada por axentes da policía do Complexo hospitalario universitario de Ferrol após unha concentración de traballador@s que defendía o carácter público da sanidade. Dous sindicalistas da CIG foron detidos.

A responsábel de Sanidade da Xunta de Galiza, Rocío Mosquera, desprazouse esta quinta feira e sen previo aviso até o Complexo Hospitalario Universitario de Ferrol (CHUF) onde agardaba ter un encontro coa comunidade sanitaria do hospital. Alí foi recibida entre asubíos por un grupo de traballador@s que denunciou o proceso de privatización da sanidade pública. A conselleira, que finalmente conseguiu entrar ao CHUF foi increpada ao berro de "O público é servizo, o privado beneficio". A conselleira saíu escoltada por axentes da policía que procederon a identificar boa parte das persoas que se atopaban no CHUF, entre elas doentes Segundo recollen os medios locais, o persoal sanitario concentrado imposibilitou a saída e Rocío Mosquera ao se mobilizaren no interior do complexo á porta do despacho onde a conselleira procurou acubillo perante a imposibilidade de acceder ao salón de actos no que ía ter lugar a primeira xuntanza. Detidos dous sindicalistas da CIG Axentes da policía autonómica, segundo recollen os mesmos medios de comunicación, procederon ao despexo d@s manifestantes sendo detidos dous integrantes da Confederación Intersindical Galega de Ferrol, Rafael Aguirrebengoa, membro da executiva comarcal e Santi Bidueira, delegado sindical. As forzas policiais levaron a cabo a detención após rexeitaren ambos os dous seren identificados. Despois de varias horas retidos en comisaría foron postos en liberdade. Asemade, foron identificadas a boa parte das persoas que se atopaban no CHUF, entre elas pacientes. Cuestión que foi denunciada pola central sindical nacionalista. Segundo fontes sindicais "o máis probábel" é que sexan apercibidas cunha sanción administrativa.


Summary: Como un cordón umbilical, o 10 de marzo deste 2018 conecta con aquel 10 de marzo de 1972 que forxou o Día da Clase Obreira Galega. Este ano, a recuperación de dereitos e a loita contra a precariedade e a pobreza centran as mobilizacións.

"Daniel ía uns dous metros diante miña, co buzo debaixo do brazo. Recibe un tiro e cae dobrado, cara a atrás, diante miña". Daniel é Daniel Niebla, un dos dous obreiros asasinados (o outro é Amador Rey) na represión policial do 10 de marzo de 1972 contra os traballadores de Bazán que se manifestaban en Ferrol. Quen lembra, Rafael Pillado Lista, dirixente na altura do PCE e CCOO. "En Ferrol había entón, e despois de moitos anos de construción, un movemento obreiro potente, forte e organizado", sostén. Algo do que o franquismo tiña coñecemento e que lle preocupaba. O responsábel dos servizos secretos franquistas, Coronel Sanmartín, recolle no seu informe El libro rojo de la subversión que entre as zonas perdidas para o réxime de Franco están as minas asturianas, o País Vasco e "Bazán e a Ría de Ferrol". Pasou case medio século desde aquela. O 10 de marzo está asentado no calendario de Galiza como o Día da Clase Obreira Galega. Este sábado varias mobilizacións percorrerán o noso país da man de diferentes sindicatos: CIG a CCOO. CIG O sindicato nacionalista mobilizarase pola recuperación dos dereitos laborais e sociais e contra a precariedade e a pobreza. "Corremos o perigo da consolidación dunha situación social sen saída, dun empobrecemento xeneralizado e do asentamento, de forma permanente, das novas formas de explotación laboral, das cadeas interminábeis de subcontratación, dos falsos autónomos, de empresas multiservizos, xunto cunha interminábel emigración que, desde o comezo da crise, significou a marcha da Galiza de 153.000 mozos e mozas". Ferrol, 12:00 horas manifestación dende o local do sindicato (Avenida do Esteiro) até o monumento ao 10 de Marzo, onde se realizará a tradicional ofrenda floral. Vigo, 12:00 horas manifestación dende o cruce da Dobrada. CCOO Comisións Obreiras (CCOO) mobilizarase baixo o lema "Á ofensiva contra a precariedade". O sindicato fai un chamamento á sociedade galega para "emprender a necesaria ofensiva contra a precariedade laboral", como apunta no manifesto que fai público con motivo desta data. Ferrol 11.00 horas: ofrenda floral no monumento ao Dez de Marzo 11.30 horas: manifestación desde o monumento ata o Cantón 13.00 horas: entrega dos Premios 10 de Marzo no Auditorio Torrente Ballester. Este ano recaen en Aurelio Ledo, Olga Zurrón e Emilio Pérez Touriño


Summary: A plataforma social en defensa dos dereitos nacionais de Galiza, Vía Galega, presentou esta segunda feira en Compostela a campaña Non emigramos, expúlsannos que pretende "servir de revulsivo" para que a sociedade galega "recoñeza o problema da emigración" e reclame solucións aos poderes públicos.

O próximo día 21 Vía Galega rexistrará unha moción en todos os concellos do país na que chama a atención sobre unha "emerxencia nacional": a emigración de 216.000 persoas nos últimos dez anos. "Unha sangría", en palabras dunha das voceiras da plataforma, María Xosé Bravo, que subliñou dous datos: 80.000 mozas e mozos emigraron nese período e a poboación galega representa hoxe 5,7% do total do Estado, a metade do que representaba a finais do XIX. María Xosé Bravo, que comezou a rolda de prensa mostrando a solidariedade de Vía Galega co pobo catalán despois de coñecerse esta mañá a sentenza do xuízo ao procés, estivo acompañada por Lucía Veciño, Vitor Sanabria, Salvador Soutullo e Anxo Louzao, en representación de distintos colectivos que participan da plataforma. Ademais da moción nos concellos, a campaña interpelará os grupos políticos con representación no Parlamento galego. En opinión de Vía Galega, "fálase de despoboamento, de avellentamento da poboación, da caída da natalidade, pero de nada valerá poñer freo a todo iso se logo as mozas e mozos volven emigrar". Por iso, a iniciativa pretende conseguir compromisos concretos do Parlamento e do Goberno galego en políticas de creación de emprego e de incentivos ao retorno da mocidade que abandonou o país. María Xosé Bravo apelou "á defensa dos sectores produtivos da Galiza" para garantir oportunidades de emprego no país, mais tamén sinalou o emprego público como parte da solución. "Quen os expulsa?", preguntou un xornalista. "Son as políticas que non teñen no emprego un eixo básico. Non é unha maldición bíblica, porque este é un país rico... fomos unha potencia na pesca, no sector agrogandeiro, e hoxe póñensenos atrancos para construír barcos e vemos como a pouca industria que queda está nunha situación de crise tremenda", respondeu María Xosé Bravo.


Summary: O maquinista do Alvia, Francisco Garzón, volve desculparse coas vítimas e pon de manifesto que non foi "formado" para afrontar as condicións nas que se produciu o descarrilamento. Aliás, acusa o ex ministro Jorge Fernández Díaz da súa detención.

O maquinista do Alvia, Francisco Garzón, relatou ante a xuíza Elena Fernández Currás como viviu o accidente do 24 de xullo de 2013 en Angrois, o seu ingreso no hospital e o seu paso polo calabozo. "É criminal que me sacasen do hospital con tres costelas rotas e un tubo para quitarme o sangue na pleura", relatou, ao referirse á súa alta e posterior apresamento, para explicar que "de ningunha maneira " estaba en condicións de prestar declaración. Jesús Domínguez: "Adif ten que saír condenada para non ceder máis ás presións políticas" O maquinista e o letrado tamén deslizaron que a súa alta hospitalaria e a súa detención gardou relación coa rolda de prensa que deu ao día seguinte do accidente o ministro do Interior na altura, Jorge Fernández Díaz. Con todo, a xuíza matizou que "o ministro non detén ninguén" e que se foi levado a calabozo foi "por ordes do xuíz instrutor". Garzón, que declarou esta quinta feira como acusado na segunda xornada do xuízo polo sinistro que rematou coa vida de 80 persoas e deixou 144 feridos, respondeu soamente preguntas do seu avogado, Manuel Prieto. O maquinista asegurou que "non había ningún tipo de sinal" de seguridade nese treito "até o comezo da curva" na que finalmente o tren descarrilou. O primeiro momento no que se lle rompeu a voz foi ao falar dos primeiros segundos tras o descarrilamento do Alvia na curva da Grandeira. "O primeiro era atender os viaxeiros e socorrelos", afirmou, despois de que fose o seu avogado quen contou como, co accidente, quedou atrapado entre os ferros da locomotora. Volveu pedir "perdón" ás vítimas Na súa declaración, o maquinista volveu pedir "perdón" ás vítimas e familiares das persoas falecidas no accidente ferroviario, e insistiu en que "foi un accidente, non puiden evitalo". As vítimas do Alvia seguen pedindo xustiza nove anos despois O seu letrado destacou que é "público e notorio" que o maquinista pediu perdón en varias ocasións, mesmo a través dunha carta que recolleu a prensa. Tamén subliñou que "quedaron de manifesto as circunstancias de Garzón, que non foi formado, que non circulou nunca pola vía 1 —foi formado na vía 2— nas condicións do accidente e que tampouco o formaron no tren que ía circular, senón nunha locomotora illada".


O día 22 de outubro do 2018 salta a noticia de que a consellería de sanidade meteu pola porta de atrás, na Lei de Acompañamento dos Orzamentos do 2019, unha modificación da categoría de Pediatras, creando o que chaman "Persoal Facultativo Especialista de Pediatría de Área", cuxo traballo se realizará tanto en Atención Primaria como en Atención Especializada. A norma recollía que Pediatra de Primaria e Facultativo Especialista: "se consideran a extinguir". Segundo o SERGAS, tería como finalidade ter dispoñibilidade de profesionais, ampliar a cobertura dentro dunha mesma Área Sanitaria e dar unha atención coordinada entre Atención Primaria e Especializada (malamente pode coordinarse nada se o Pediatra de Primaria non existe, por certo). Agruparíanse os Pediatras en cabeceiras de comarca e nos hospitais. Como todas as medidas do PP destinadas a desmantelar o Sistema Sanitario Público Galego, faise con escurantismo e aproveitando unha Lei que nada ten que ver directamente co tema dos Pediatras. Por que fai isto o Sr. Feijoo? Coma sempre, para que o Sistema Sanitario Público cada vez funcione peor, non poñendo os medios para evitar o deterioro día a día e así ter a desculpa para logo desmantelalo ou pasarllo directamente á sanidade privada. Que desaparezan os Pediatras de cada concello levaría consigo a interrupción de conceptos tan importantes como a Atención Continuada, a libre elección de especialista e o tan socorrido "Programa do Neno", ao cal lle sacaron bo rendemento electoral. Coma sempre no PP a desculpa que din para non ter especialistas é de mal pagador, pois tempo tiveron para solucionar a falta de persoal sanitario. Póñense os incendiarios á fronte do apagalumes e agora solicítanlle ao goberno central (vaia, vaia...agora) que aumente a dotación de especialistas vía MIR. As organizacións sociais preguntámonos que por que non se lle pon freo á falta de especialistas. Os gobernos do Partido Popular deixaron que os profesionais sanitarios estivesen con cupos moi grandes, con soldos de miseria, contratos por horas cando traballan días, contratos de luns a venres cando se vai estar máis tempo na praza e acumulando cupos co agobio para os profesionais que o padecen ca perda de calidade na asistencia. Estas si son, entre outras, as razóns de que non teñamos especialistas e os que formamos (con moito esforzo e cartos) marchen a outros lugares onde a profesión é considerada dignamente e as condicións laborais e salariais son mellores que en Galicia. Dous días despois desta ocorrencia, a propia consellaría emitiu un comunicado dicindo que paralizaba a medida despois da xuntanza que tiveron cas Sociedades de Pediatría e ante a oposición radical dos sindicatos e da sociedade civil. É a mobilización a única forma que ten o PP de non facer as cousas máis lesivas para a cidadanía? Como pode tomar unha medida tan impopular e pouco eficiente, sen contar con ninguén e en contra de todos? O desmantelamento do Sistema Sanitario Público Galego é evidente, e día a día vemos como se deteriora. Como se privatizan servizos a través de empresas multinacionais (Medtronic) e como os cidadáns van percibindo que o ben máis prezado que temos, que é a saúde, está en perigo polas políticas do PP e do Sr. Feijoo. Pedir a dimisión ou cese de Jorge Aboal, Director Xeral de Asistencia Sanitaria, que explicaba cal foi o motivo desta rectificación: «No hay consenso en esta medida, ha habido controversia y no consideramos adecuado seguir con ella», sería un brinde ao sol...porque o responsable é o sr. Núñez Feijoo. Publicidade


Summary: O presidente de Alcoa España, Álvaro Dorado, comunica por carta aos sindicatos que a multinacional estaría disposta a falar de vender a factoría, mais despois de hibernar as cubas. O comité de empresa posicionarase despois da marcha que terá lugar a sexta feira 17 de xullo na Coruña mentres a CIG fala de "irresponsabilidade" e de "tomadura de pelo" ao posporse o debate da nacionalización.

Alcoa España respondeu por carta aos sindicatos e ao Goberno español sobre a posibilidade de vender a factoría de aluminio que ten en San Cibrao, Cervo. O seu presidente, Álvaro Dorado, asegura que "a día de hoxe" non hai propostas "concretas e realistas" ao expediente de regulación de emprego (ERE) que se está a negociar co comité de empresa. O escrito sinala que estarían dispostos a "explorar calquera alternativa ou propostas" que se expoñen, mais "nun escenario no que a planta de aluminio perde 1,2 millóns de euros á semana, a alternativa non pode ser consistir en esperar até que exista un marco enerxético competitivo e garantido". Vender si, mais parando as cubas da factoría Dorado non nega, neste escrito, a posibilidade de venda da factoría e asegura que Alcoa "está disposta" a discutir un proceso de venda mais cre que non é "posíbel" que un investidor "poida lograr que a planta de aluminio sexa rendíbel". Por este motivo "falar" de venda "implicaría necesariamente unha hibernación ordenada das cubas". Esa circunstancia é a que rexeitan desde o comité de empresa, que advirte que significaría "o fechamento da fábrica de aluminio". As cubas apagáronse por última vez en decembro de 1987 cando se trasladaron ás instalacións os produtos tóxicos que transportaba o buque 'Casón'. Daquela o reinicio da actividade tivo un custo de 20.000 millóns de pesetas (120 millóns de euros na actualidade). "Alcoa debería apartarse" Desde o comité de empresa aínda non se valorou esta carta, mais sinalan que contan con ter unha reunión após participar na manifestación convocada na Coruña por CIG, CCOO e UXT en defensa das industrias electrointensivas a sexta feira 17 de xullo a partir das 18 horas, desde a sede da Xunta até a Delegación do Goberno español. Xosé Paleo, delegado da CIG en Alcoa San Cibrao, explica a Nós Diario que a multinacional "o que ten que facer é deixar as cubas funcionando e buscar un comprador" e no caso de non querer continuar "que se aparte". O sindicalista cre que o Estado "non debería consentir que a industria desapareza", polo que urxe que "a interveña ou a nacionalice". Reaccións pola postura da Mesa do Congreso Pospor a moción do BNG no Congreso das Deputadas na que se tiña que falar da nacionalización da factoría de San Cibrao non sentou nada ben entre o cadro de persoal da empresa e os seus sindicatos. "Pasaron as eleccións e estanse rindo de nós", afirma Paleo, "lembro cando dicían que sairía o Estatuto antes de conformar o Goberno, logo dixeron que sería no primeiro Consello de Ministras e Ministros e despois cando a empresa anunciou o ERE dixo que sería en breve e agora pode quedar para setembro", engade. Para este sindicalista "é unha mostra máis de que ao Goberno estatal a comarca da Mariña quédalle moi lonxe, no estranxeiro" polo que cre que adiar esta posibilidade "é unha irresponsabilidade e unha tomadura de pelo" polo feito de que "non se vai montar nada alternativo". A situación actual da Mariña e do seu futuro é algo que preocupa tamén a Xosé Paleo. "A comarca acaba de saír dun confinamento que rompeu por completo a economía dos dous meses escasos que dura aquí o verán", relata, polo que "se lle sumamos que o motor da comarca di que non hai outra opción que parar as cubas, a tormenta é perfecta". Asegura que "o Goberno español ten que sacarnos desta crise" e non cre que poidan "vivir do turismo" se deixa de funcionar a fábrica de aluminio. "Temos que xerar industria, xerar riqueza", asegura, "se non dependeremos de que a riqueza estea noutros países e queiran vir a aquí a gastala, algo que agora coa pandemia vemos que é xogar á ruleta rusa".


Summary: Unha da mafia.

BLACK MASS(Estados Unidos 2015, 122 min.) Dirección: Scott Cooper Guión: Jez Butterworth e Mark Mallouk Fotografía: Masanobu Takayanagi Música: Tom Holkenborg Elenco: Johnny Depp, Joel Edgerton, Dakota Johnson, Juno Temple, Benedict Cumberbatch, Kevin Bacon, Peter Sarsgaard, Sienna Miller, Rory Cochrane, Jesse Plemons, Adam Scott, David Harbour, Julianne Nicholson, W. Earl Brown SINOPSESur de Boston. Anos 70. O axente do FBI John Connolly (Edgerton) persuade ao gángster irlandés Whitey Bulger (Depp) a colaborar co FBI a fin de acabar cun inimigo común: a mafia italiana. CRÍTICA Alarde de maquillaxe e perrucaría para facer que Johnny Depp estea, unha vez máis, irrecoñecíbel para encarnar, desta volta, ao esquivo gángster irlandés Johnny 'Whitey' Bulger; un tipo louro, medio caneco e de ollos azuis. Desde un punto de vista lóxico é bastante incomprensíbel contratar a un actor que é fisicamente o contrario ao rol que interpreta... E moito máis habendo actores de sobra que poderían interpretar ese mesmo papel sen necesidade de pasar horas diante dun espello... A non ser, claro, que xustamente se procure o asombro do persoal ou, mellor dito, dos membros da Academia. Porque non hai que esquecer que estamos en plena campaña pre-Óscar e comezan a proliferar os filmes que buscan desesperadamente estar presentes na Gala... Deixando de lado esta evidencia, é tamén ben sabido que a Depp lle gusta tanto de disfrazarse como a un parvo un lapis, así que a cousa tampouco debería chocar tanto. "Estamos en plena campaña pre-Óscar e comezan a proliferar os filmes que buscan desesperadamente estar presentes na Gala" Pero innecesario é... Por outra banda é de recibo recoñecer que unha vez comeza a película o tema da caracterización pasa totalmente desapercibido grazas, en boa parte, ao excelente despregue de próteses capilares e postizos, por suposto ao bo facer do camaleónico Johnny Depp, e tamén a unha máis que lograda presentación de personaxes que capta instantaneamente a atención poñendo as cartas directamente boca arriba. Empeza coa confesión en primeiro plano de Kevin Weeks (Jesse Plemons), unha sorte de comodín que tanto vale de porteiro como para dar unha soberana malleira a quen se lle poña por diante; logo xa Whitey Bulger (Jonnhy Depp) o rei da mafia de Boston; o seu irmán Billy Bulger (Benedict Cumberbatch) todo un señor senador dos Estados Unidos que se presenta coma un cabaleiro de brillante armadura; e o amigo de ambos, o axente do FBI John Connolly (Joel Edgerton), todo un as en agachar os seus verdadeiros intereses. A raíña de corazóns Lindsey Cyr (Dakota Johnson), o axente insubornábel Charles McGuire (Kevin Bacon), o trastornado asasino drogadicto Halloran (Peter Sarsgaard)... en fin, unha recua de xentalla que conforma unha man de póker desas que ben se pode converter en escaleira de cor, pero acaba sendo un lixo de man... A pesares das próteses e quilos de maquillaxe, a actuación de Depp está certamente convincente coma desapiadado psicópata violento ao que non lle falla o pulso á hora de tomar calquera tipo de decisión por controvertida que sexa. Unha mestura explosiva entre Vito Corleone (O Padriño) e Frank Costello (Infiltrados) cun sorriso inquietante que lembra o de Tommy Udo/Richard Widmark de O bico da morte (1947, Henry Hathaway). Mais, oh sorpresa, cómelle con patacas Joel Edgerton cunha interpretación que borra definitivamente a dese Ramsés de Exodus (2014, Ridley Scott) que daba auténtica vergoña allea... Edgerton matiza unha desas memorables evolucións de personaxe a base de imperceptíbeis modificacións de actitude e xestos. Do mellor do filme. Semella que Scott Cooper, antigo actor metido a director, estase a converter en todo un experto en dirección de actores. Co seu debut Corazón Salvaxe xa levara dous Óscar, un deles ao Mellor Actor (Jeff Bridges), e con Black Mass leva camiño de levar, cando menos, as nomeacións a Mellor Actor e Mellor Actor Secundario. "Inda que pareza mentira pola dureza dalgunha das secuencias, non se acada a transmitir toda a perversidade desa institución do crime organizado chamada Whitey Bulger" Outra ben podería recaer en Peter Sarsgaard, nun breve pero intenso papel, mais o que non vai pasar, seguro, é que o de Mellor Actriz Secundaria lle caia a unha Dakota Johnson totalmente prescindíbel. Un chega a preguntarse como acadou o papel... Atención tamén á montaxe de David Rosenbloom, que xa estivo nomeado por O dilema (1999, Michael Mann) e aquí pode conseguir perfectamente outra. Inda que pareza mentira pola dureza dalgunha das secuencias, non se acada a transmitir toda a perversidade desa institución do crime organizado chamada Whitey Bulger. Si que se da renda solta a boa parte da súa faceta asasina, mais queda algo curta se temos en conta todo o abundante material periodístico e de arquivo. Bulger podía matarte a ti, ao teu can, foder na túa muller, queimar a túa casa e a continuación saír camiñando tranquilamente. En Black Mass as fazañas de Bulger están algo suavizadas, probablemente para zafar da censura hoolywoodense. Unha película para gozar das excelentes interpretacións pero incapaz de manter o pulso a un excelente inicio adoecendo de falta de ritmo paulatinamente a medida que nos achegamos ao final. Tampouco é capaz de prescindir dese manido recurso de letras superpostas sobre "que foi de...", algo que, persoalmente, pode comigo. Con todo, é unha boa película de gángsters que recupera esa estela dos anos trinta nas que o público acudía en masa a ver a eses malos que adoitaban vestir os caretos de Edward G. Robinson, James Cagney ou Humphrey Bogart.


Unha cousa é mentir, xa que se trata dunha característica inherente ás persoas, unha acción consciente ou inconsciente da condición humana. Pero outra cousa é "contalas calladas". Iso si que reborda maldade, un pouso de malicia intencionada que nunca favorece a quen a practica. En Xove, nos debates plenarios que se deron nesta lexislatura que vai rematar, desde o grupo municipal nacionalista do que eu son portavoz, participamos sempre con iniciativas construtivas sen esquecer nunca a nosa obriga de fiscalización da acción de goberno. Aínda que neste último punto tivemos pouco traballo debido á parálise gobernamental. Así a todo, no outro, no de aportar ideas, non podo permitir que un político profesional (moi ben pagado por certo) me trate de folgazán a sabendas da súa falsidade. Só me podo defender destas acusacións asegurándolles que a mesma dedicación que practico na miña profesión diaria, véñoa aplicando á miña labor política sen cobrar un peso. Teñan en conta que a meirande parte dos que estamos nisto é por convicción. Do mesmo xeito que se coida a un familiar durante unha convalecencia por amor ou se continúa a traballar no negocio propio até horas intempestivas por servizo ao cliente e non por rendibilidade económica. Tampouco é certo que non o teña chamado por teléfono e que non fora nunca falar con el ao seu despacho. Máis ben ao contrario. El nunca me chamou a min e sempre fun eu quen se interesou polos problemas dos veciños. A última vez que o chamei foi debido ás pedras que caeron encima das casas do Cruceiro tras unha voadura con barrenos nas obras da VAC. So pretendía interesarme polos veciños, algo que seguramente nunca lles trasladou. Pero o máis interesante é que, hai dous anos, nunha visita ao seu despacho (ese que di que nunca pisei), incluso me anunciou "medidas" a tomar respecto ao anterior tenente de alcalde, José Manuel, cando eu lle facilitei unha información que alguén me fixo chegar de forma anónima e da que lle deixei sacar unha copia. Eu quedei co documento orixinal. Curiosamente, quince días despois desa reunión, José Manuel presentou a súa dimisión "por motivos laborais". Nunha entrevista publicada a semana pasada, o candidato do PP puido quedar coma un señor. Pero a elegancia non vai con el. E agora o noso prezado alcalde quedou coma o que é. E todo isto tendo en conta que os datos oficiais din que desde o grupo municipal nacionalista presentamos 61 iniciativas, fronte ás 5 do PP. Nós saímos a 30,5 propostas por concelleiro. Eles saen a 0,62 propostas por cada edil/a. Polo tanto, só me queda dicir que un mandatario que non recoñece o traballo do rival político só pode ser cualificado dun xeito: indigno.


Summary: O accidente sucedeu no polígono industrial de Río do Pozo.

Un operario de 41 anos faleceu contra as 9.30 horas desta sexta feira após ficar sepulto polas serraduras dun camión. O incidente tivo lugar no recinto dunha nave industrial situada no número 12 da rúa Jesús Fernández Pita, no polígono industrial de Río do Pozo, en Narón. Falece un traballador da construción nun accidente laboral en Ribadeo Ao lugar do incidente acudiron os efectivos de Urxencias Sanitarias da Galiza-061, que trataron de reanimar o home, que finalmente faleceu. Tamén acudiron ao lugar os profesionais do Servizo de Protección, Extinción de Incendios e Salvamento (SPEIS) de Narón, así como axentes da Policía Local de Ferrol e da Policía Nacional. Sinistralidade laboral disparada na Galiza O Ministerio de Traballo informou recentemente de que nos dous primeiros meses do presente ano perderon a vida en accidente de traballo 31 persoas na Galiza, unha cifra que a día de hoxe ascende xa a 33. A gravidade dos accidentes laborais crece na Galiza após as crises económicas Son 25 máis que no mesmo período do ano anterior e a cifra achégase ao total de 2021, 48 mortes en accidentes de traballo. Con estes datos, a Galiza rematou o pasado exercicio á cabeza en sinistralidade laboral.


Summary: CIG-Industria inicia unha campaña contra o Convenio estatal do metal. O seu secretario nacional, Xoán Xosé Bouzas, 'Tupi', advirte da 'estatalización' da negociación produtiva, que procuran afastar os traballadores do que é, di, unha "negociación entre cúpulas en Madrid".

Recentemente a patronal Confemetal e os sindicatos CCOO, UGT asinaron un Convenio Estatal para o sector do Metal. O sindicato nacionalista CIG xa anunciou que impugnará acordo e lanza unha campaña, denunciando que "traslada ao sector os recortes de dereitos contemplados nas reformas laborais". Os convenios galegos do sector do metal abranguen por volta de 52.000 traballadores. - Como entender este Convenio estatal? No 2011 houbo unha reforma laboral, a do goberno Zapatero, que posibilitaba deixar sen efecto os convenios provinciais. Coa reforma de 2012, do goberno de Rajoy, permítese que os convenios de empresa e estatais teñan prevalencia sobre os provinciais do sector. Hai unha serie de materias que se reservan para os estatais, e a esa nivel empezan a decidir no que nós denunciamos que é unha negociación de cúpulas en Madrid. É até tal punto é de cúpulas que, por poñer un exemplo, na sinatura deste convenio estatal os de CCOO e UGT de Galiza non sabían nin a que ían. - Pero que efectos directos van ter sobre os traballadores galegos do metal? - A centralización ou estatalización do convenio é o marco ideal para recortar dereitos laborais e salarios. Vaise dar unha negoación á baixa e esta vai ser, repito, entre cúpulas, afastada das asembleas de traballadores, que é onde se ten que decidir. Por exemplo, neste Conveniuo estatal falan de fixar un salario mínimo, mais é que hai moitas provincias onde teñen xa un salario por riba diso. E hai disposicións que non son democráticas. Créase unha comisión paritaria que pode vir a calquera convenio, como Pontevedra ou A Coruña, por exemplo; e asinalo se as partes non se poñen de acordo nun ano, independentemente da representación sindical que teñan. - Esta 'estatalización' afecta a máis sectores? - Afecta, imos impulsar unha campaña a este respecto, porque hai varios sectores,desde a construción a hostalería. Non hai que perder de vista que da man desta estatalización o que vén é un empeoramento de condicións laborais, de salarios... e que os traballadores apenas van ter marxe de decisión, pois todo se vai falar e acordar en Madrid entre as cúpulas desas organizacións


Summary: 'A derradeira leición do mestre', en Galiza

Por que é importante para vostede A derradeira leición do mestre? A estampa deste lenzo foi publicada por Castelao no seu exilio de Valencia. Estamos diante dun documento histórico fundamentalísimo co que o autor quere facer crónica en tempo real. É unha peza de significación plural cargada de elementos que deben perdurar no futuro. E representa a homenaxe directa ao secretario de organización do Partido Galeguista, a unha figura crucial como foi Alexandre Bóveda. Como definiría o papel daqueles mestres? Derradeira significa definitiva, neste caso polo asasinato do protagonista directo, pero é unha mensaxe clara de vida e de futuro. Representa un martirio extensivo a todas e todos aqueles mortos pola barbarie do feixismo. A figura abatida está acompañada de dous pequenos, que simbolizan a Galiza do futuro, que están a recolleren un facho que debe continuar. Ten unha carga simbólica fundamental, tamén para o autor, que retomou aquela primeira estampa para convertela nun óleo de grandes dimensións. Mestre é unha verba semanticamente plural. Estase a referir a Alexandre Bóveda e ao seu papel fundamental no desenvolvemento do nacionalismo galego. A palabra mestre cumpre unha función simbólica no sentido de representar as persoas capaces de exerceren unha pedagoxía cívica e patriótica, non só en vida, senón após o martirio: é a vida da memoria. Castelao é o gran construtor da memoria histórica de Galiza. Que representou este cadro para o artellamento do nacionalismo na segunda metade do século XX? A UPG nace en 1964 directamente baixo a invocación de Castelao. Foi ben difícil a recuperación do legado e da propia historia de Galiza, de aí que a nosa historia contemporánea se fose construíndo tendo que averiguala e resgatala cos nosos propios medios. Hai tres anos tiven a honra de defender aquela ILP, con fincapé en que se fixesen as xestións oportunas para que este lenzo viñese a Galiza ou ficase aquí. Teño que dicir, pola miña experiencia propia, que este cadro non é coñecido pola poboación galega residente en Bos Aires, non está exposto nin se dá a coñecer. Así, creo que quen valore Castelao e teña interese por nacionalizar esta gran personalidade non deberá ter nada que oponer a que fique aquí.


Summary: A V Andaina na defensa deste entorno contras os proxectos e ameazas ambientais xuntou o domingo a centos de persoas nunha camiñada de 10 Km no que houbo reivindicación, convivio, poesía e música.

Máis de dúas mil persoas tomaron parte este domingo na V Andaina Serra do Galiñeiro Parque Natural convocada pola Plataforma pola Protección desta contorna natural, baixo ameaza de explotacións mineiras e parques eólicos. O bo tempo acompañou ás centos de persoas participantes nunha cita que combina reivindicación, lecer e convivio. Un programa no que, á ándaina de 10 kilómetros pola serra, se sumou música, poesía e a lectura dun manifesto a cargo da escritora Teresa Moure. O que se reivindica é que se declare a Serra do Galiñeiro como parque natural, ao igual que xa o é o Monte Aloia na súa parte sur. Para a Plataforma a fórmula que propón a Xunta, O Espazo Natural de Interese Local, non abdonda. Que ameazas? Como lembra Belén Puñal no Sermos Galiza nº94, "É a zona alta da serra, a que lle dá o seu perfil característico, unha das máis ameazadas, pois nos seus cumios está prevista a construción dun parque eólico de 39 megawatios, con muíños de 175 metros de alto, por parte da empresa Terra do Vento S.L, pertencente ao mesmo tempo a unha empresa española integrada en Element Power España S.L, con domicilio en Nova Yersey, e con capital maioritario de Credit Suisse. O proxecto está aínda pendente da declaración de impacto ambiental da Xunta". Aliás, a outra gran ameaza, a mineira, segue vixente. O ano pasado, toda esta área, a excepción do Monte Aloia, foi incluída no concurso de dereitos mineiros convocado pola Xunta na orde do 7 de febreiro de 2013. Segundo destaca Rodríguez, no Censo Catastral Mineiro de Galicia, a práctica totalidade da serra do Galiñeiro, agás o Monte Aloia, está repartida en diferentes dereitos mineiros, ou para a explotación de Terras Raras ou para a de granito. Fotos: José Manuel Domínguez


Summary: Inés Prado (Ferrol, 1997) é desde onte a primeira muller en gañar un Campionato Galego de Xadrez en categoría absoluta.

O torneo da xogadora do Club Xadrez Padrón Golfiño foi espectacular, tendo en conta, entre outras cousas, que no ranking inicial ocupaba a décimo terceira praza. A súa xesta é xa un capítulo na historia do deporte galego. Que se sente ao ser a primeira muller en gañar o Campionato Galego absoluto de xadrez? Sentinme xenial desde antes de saber que estaba no primeiro posto. Fixen boas partidas, fun subindo e gozando do torneo, sen preocuparme excesivamente. É unha satisfacción moi grande e ogallá o consigan moitas rapazas máis para que deixe de verse como algo raro ou inimaxinábel. E, por suposto, eu vouno seguir intentando coa esperanza de volvelo conseguir. Como decorreu o torneo tendo en conta que no ranking inicial saías de décimo terceira? A verdade é que estudaba polas mañás para a carreira (estou facendo Enxeñería Química na Universidade de Santiago), baixaba a comer e preparaba un pouco antes da ronda xa pola tarde. Ía partida a partida e intentaba non pensar na clasificación final. O xadrez segue a ser un deporte maioritariamente masculino? Si. De 75 participantes neste campionato, só eramos catro rapazas. E iso adoita ser a tónica habitual. Canto tempo lle dedicas á semana? Pouco. Xogo os sábados pola tarde a liga, mais nin tan sequera a preparo porque desde que comecei na universidade coas prácticas pola mañá e as clases pola tarde non teño tempo para moito máis. Eu empecei a xogar ao xadres aos 11 anos, que xa é un pouco tarde en comparación dos demais.


Summary: Esta sexta feira, 29 de novembro, a música de 'Pondaliana' aviva Eduardo Pondal no Museo do Pobo. A entrada é de balde.

O Museo do Pobo Galego acolle, esta sexta feira 29 de novembro, ás 20 horas, o concerto 'Pondaliana: Quince poemas de Eduardo Pondal musicados'. Trátase dun concerto que amalgama sons propios da tradición galega, como a gaita, con aqueles máis contemporáneos, como o saxo ou as guitarras. E dentro, as letras de Pondal, vivas e actuais. Unha imaxe totalmente diferente e anovada dun dos maiores referentes da literatura de noso para achegalo ao gran público. Entre os poemas musicados no espectáculo atópanse "O combate de Dumbría", "Afiade esas fouces", "Eu son galeguiña" ou "Carballos de Carballido". No escenario poderemos ver a Lidia Piñeiro, voz, Alberto Maceiras, gaita e saxo, Xoán Padín, voz e guitarra, Andrés Pazos, piano, e Fernando Couce, percusión. A entrada é de balde até completar aforo. Pondal alén do himno Pondaliana é un libro disco editado pola Mesa pola Normalización Lingüística e a Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG) que naceu para conmemorar o centenario do pasamento do nobre bardo bergantiñán. O cedé, ilustrado por Leandro Lamas, é froito da colaboración de máis dunha ducia de músicas coordinadas polo profesor Francisco Rodríguez e pola Sociedade Cultural Medulio, impulsora do proxecto. Entre as músicas que participan no cedé atópanse Xoán Padín, Alberte López, Lidia Piñeiro, Roberto Vázquez, Alberte Maceiras, Andrés Pazos e Alberte Núñez. O cedé, ilustrado por Leandro Lamas, é froito da colaboración de máis dunha ducia de músicas coordinadas polo profesor Francisco Rodríguez e pola Sociedade Cultural Medulio Onde facerse con Pondaliana? O libro disco está á venda na loxa da AS-PG e da Mesa pola Normalización Lingüística, alén de en librarías, a un prezo de 12 euros. E tamén se pode escoitar un tema de balde na loxa da AS-PG.


Summary: A entidade presenta o informe anula da 'Liña do galego'. Google, Ikea, Abanca, Movistar, Banco Santander e El Corte Inglés son as empresas que recibiron un maior número de reclamacións.

A Mesa pola Normalización Lingüística presentou neste sábado o informe anual da Liña do galego 2017, onde se recollen máis de 360 expedientes, entre queixas, consultas e parabéns sobre o uso da lingua galega. Segundo destacou a entidade en rolda de prensa, neste pasado ano houbo un aumento, aínda que a entidade destaca que "realmente o número de queixas que se tramitan son moi poucas en relación a todos os dereitos lingüísticos que se vulneran". O informe anual da 'Liña do galego' recolle máis de 360 expedientes sobre o uso do galego Ademais, e ao igual que ocorreu nos informes dos anos anteriores, máis da metade (un 56%) das queixas refírense á administración pública, tanto estatal como autonómica e local. Elsa Quintas, vicepresidenta da Mesa, resaltou que isto é "unha mostra máis" de que, en xeral, é no ámbito da administración "onde a cidadanía é máis consciente da existencia dunha normativa que ampara os seus dereitos lingüísticos, polo que tolera menos a súa vulneración". Porén, Quintas sinalou como no sector privado "aínda hai moito por avanzar, for no campo lexislativo, for na responsabilidade de atención digna que deben asumir as empresas". Neste sentido, destacou como empresas que reciben o maior número de queixas son Google, Ikea, Abanca, seguidas de Movistar e o Banco Santander así como El Corte Inglés. Tamén destacou "a exclusión xeralizada do galego nos seguros, denunciada recentemente". Máis da metade das queixas presentadas (un 56%) refírense á administración pública, tanto estatal como autonómica e local A Mesa insiste en que o obxectivo da Liña do Galego é "romper a normalidade e impunidade da exclusión do galego". "Denunciar, reclamar, actuar son neste momento as únicas ferramentas que ten a sociedade galega, así como animar a actitude de quen cumpre co galego moitas veces sen axuda nin recoñecemento", destaca a entidade. Neste sentido, Quintas denunciou o incumprimento de acordos e lexislación nacionais, estatais e internacionais en relación á lingua, e que "fronte ás 500 normas que amparan o castelán, as poucas a favor do galego non se aplican". Google, Ikea, Abanca, Movistar, Banco Santander e El Corte Inglés son as empresas que recibiron un maior número de queixas Na mesma rolda de prensa, A Mesa anunciou mudanzas organizativas na asociación en defensa da lingua. Os cambios, aclara a entidade, "pretenden dar un impulso á actividade xeral e á súa capacidade de actuación fronte ás agresións continuas ao dereito básico de utilización do galego". "As principais liñas de traballo irán orientadas a dar unha resposta social máis ampla e efectiva ao coñecemento da realidade sobre a que hai que actuar e á proposición e elaboración de alternativas precisamente porque hai cada vez máis consciencia de que cómpre mudala", di. "Fronte a unha Xunta que abdica da súas obrigas coa lingua, hai unha enorme vontade popular de reposición e normalización", dixo Marcos Maceira, presidente da Mesa, que puxo como exemplo as 28.000 persoas que asinaron a iniciativa lexislativa para garantir o dereito ao uso do galego no ámbito socioeconómico, "rexeitada en solitario polo PP no Parlamento". "A ILP demostrou que si hai posibilidade de mudar a exclusión forzosa da nosa lingua mais cómpre vontade política", dixo. Así, A Mesa advirte de que as mudanzas introducirranse en dous grandes proxectos que desde a dirección da entidade quere impulsar: o Observatorio de Dereitos Lingüísticos, que será dirixido pola avogada e vicepresidenta da Mesa, Elsa Quintas; e Abertos ao Galego, para o asesoramento e visibilización das empresas que apostan polo galego, que estará dirixido pola profesora e membro da Permanente da Mesa, Celia Armas.


Summary: Foi o segundo territorio do Estado con maior número de xornadas non traballadas por greves e paros. O número de persoas participantes aumentou en máis de 200% a respecto de 2016.

Foi 2017 un ano de importantes greves e mobilizacións laborais en Galiza. Da greve do metal na provincia da Coruña á das auxiliares do naval en Ferrol, do transporte, nos centros de chamadas ou na sanidade, entre outras moitas. O resultado é, segundo os datos do Ministerio de Emprego, que Galiza figura á cabeza dos territorios onde máis aumentou a conflitividade laboral ao longo do ano pasado. No noso país houbo, segundo os datos do Ministerio, 76 greves en 2017, o que supón 33% máis das que se rexistraron no exercicio anterior (57). Tan só Euskadi, Catalunya e Madrid tiveron maior número de greves. En canto a persoas participantes nos paros, foron perto de 40.000 persoas en Galiza.Aumento de 230% sobre as persoas que secundaron algunha greve en 2016, cando foran 11.900. Neste apartado só Catalunya, Euskadi e Madrid presentan uns rexistros superiores aos de Galiza, con dous millóns e medios de participantes en greves: cómpre lembrar que en 2017 houbo 2 greves xerais en Catalunya (3 de outubro e 8 de novembro), relacionadas co proceso soberanista. Un terceiro indicador da conflitividade laboral é o das xornadas non traballadas como consecuencia das greves. En Galiza foron case 160.000, cantidade moi superior ás 17.000 de 2016. Neste apartado só Catalunya presenta uns rexistros superiores aos de Galiza, con 2.500.000 xornadas. De feito, o nivel de conflitividade laboral no noso país é o máis alto desde 2009.


Summary: A Seguridade Social considera apta para o traballo a Beatriz Figueroa e asegura que a súa doenza "non é relevante ou non se pode valorar" durante o xuízo celebrado en Vigo e logo de que o PP rexeitase no Congreso a súa petición, avalada por máis de medio millón de sinaturas.

A maioría absoluta do PP rexeitou a súa proposta de darlle maior protección aos doentes de cancro e a incapacidade permanente durante o seu tratamento e este pasado xoves, a Seguridade Social tampouco cedeu. Ante o xuíz, argumentou que a galega Beatriz Figueroa é apta para traballar porque o tumor que sofre está controlado e non ten en conta o duro tratamento, ese que permite o control da súa enfermidade. A Seguridade Social argumenta que Beatriz Figueroa é apta para traballar porque o tumor está controlado A avogada e xornalista viguesa, Beatriz Figueroa, leva na loita tres anos. Vén de presentar medio millón de sinaturas ante o Congreso dos Deputados, onde presenciou como tan só o Partido Popular votaba en contra da toma en consideración da súa proposta -presentada polo BNG- na que solicita a incapacidade permanente, non definitiva, para os doentes de cancro sometidos a un tratamento e mentres non se produza a súa curación. Ese é o seu caso e a súa petición, coa que insistiu no xulgado número 3 do social de Vigo na súa causa contra o Instituto Nacional da Seguridade Social (INSS). Unha reclamación que lle foi negada en tres ocasións xa. O pasado xoves, o avogado do INSS rexeitou a proposta de Beatriz Figueroa, avalada por milleiros de sinaturas e apoiada por toda a oposición -cando menos para empezar a negociar un cambio lexislativo-, malia que recoñece que Figuera ten unha doenza oncolóxica e un trastorno psíquico estabilizado. Sofre dores e malestar derivados do duro tratamento, pero o Estado asegura que "non se aprecian nin deducen datos obxectivos" que o demostren. Asegura tamén que a doenza "non é relevante ou non se pode valorar" respecto á súa capacidade para traballar na súa profesión de xerente e organizadora de eventos. O Estado asegura que a súa doenza "non é relevante ou non se pode valorar" A galega aspira a recibir unha pensión de 550 euros ao mes en concepto de incapacidade total, uns 125 euros máis que o que recibe na actualidade: 426 euros. Non é moito, pero a súa loita inspira moitos outros enfermos e lidera unha reivindicación estendida de milleiros de casos que os que os sofren só coñecen ao atoparse nesta sitaución. A instauración do copago acabou por complicar máis a vida de Figueroa, que resumiu en Praza o seu caso e o doutros moitos. Segundo o perito citado polo INSS, Beatriz Figueroa tan só estaría limitada para certas tarefas, malia recoñecer que ten problemas de saúde desde hai anos e tras lembrar que foi operada en dúas ocasións. Non podería asumir responsabilidades, asúmese. Precisamente, que se recoñezan as súas limitacións é o que a fai manter a esperanza. A dela e a de ducias de persoas que a acompañaron no xuízo. Desde colectivos sociais ata sindicatos, pasando por cidadáns do común. "Como queren que traballe se a Seguridade Social recoñece que non podo asumir responsabilidades", asegurou onte Beatriz Figueroa, que rexeitou o argumento do INSS de que non hai indicios de que o tumor reapareza. "Non os hai porque estou a tratamento, que é o que me produce estas dores e debilidade que me invalidan absolutamente", insistiu, tras recordar que os doentes de cancro non solicitan a incapacidade para toda a vida, senón unha protección económica mentres se curan e recuperan. A galega leva máis de tres anos loitando por unha maior protección para os enfermos de cancro A historia de Beatriz é dura. No mes de marzo de 2011, diagnosticábanlle cancro de mama. Despois de perder o seu traballo e dunha depresión, pasa dúas veces polo quirófano, maio de 2011 e maio de 2012, por un proceso de quimioterapia. Ao esgotar a prestación por desemprego, solicitou o pago directo ao INSS por incapacidade temporal, pero malia ter cotizado máis de 20 anos, e unha vez rematada a prestación, recibe unicamente eses 426 euros que, segundo a propia Administración di, son dabondo para as "necesidades de vivenda, alimentación e vestido", polo que son incompatíbeis outras axudas económicas complementarias. Esta é a única axuda que recibe, pero o medicamentazo aplicado polo Goberno auméntalle as dificultades ao non estar exenta do pago do 40% das menciñas. Beatriz Figueroa incluso apostou por levar adiante unha folga de fame do 21 de maio ao 21 de xuño do 2013, que os médicos lle aconsellaron deixar polo seu feble estado de saúde. Logo decidiu cambiar de táctica e lanzou, en xaneiro deste ano, a iniciativa en Change.org para recoller sinaturas a prol dunha proposta lexislativa, elaborada polo catedrático de Dereito do Traballo da Universidade de Vigo, Jaime Cabeza. Nela aclárase que a Lei Xeral da Seguridade Social ten que ser modificada para outorgar unha protección especial ás persoas doentes de carcinoma que lles dea "unha seguridade xurídica e económica". Todos os partidos aceptaron tomar en consideración a proposta para modificar a normativa. Todos agás o PP, que rexeitou calquera cambio.


Summary: O xuíz do TS non aceitou a petición da Fiscalía -prisión incondicional- e decreta prisión eludíbel baixo fianza para a presidenta do Parlament, Carme Forcadell. Se paga 150.000 euros non irá a prisión.

Lluís Corominas, Anna Simó, Lluis Guinó e Ramona Barrufet si quedan en liberdade provisional cunha fianza de 25.000 euros cada un. Teñen unha semana para a efectivizar. Mentres tanto fican libres. Forcadell non ten ese prazo dunha semana para facer o depósito da fianza -debería en teoría facelo xa-, o que a obrigará a pasar esta noite na cadea, en concreto no centro penitenciario para mulleres de Alcalá Meco. Alén de pagar a fianza -que con toda probabilidade materializará esta sexta feira- Forcadell non poderá abandonar territorio español, deberá entregar o pasaporte e estará obrigada a comparecer cada semana diante dun xulgado. Para Joan Josep Nuet (Catalunya sí que es pot) o xuíz decreta liberdade sen fianza. Cumpre ter en conta que o coordenador de Esquerra Unida i Alternativa votou na sesión parlamentar do 27 de outubro contra a tramitación da DUI. Os cargos que se formulan contra os membros da Mesa -no auto asinado polo xuíz Pablo Llarena- son os de rebelión, sedición e malversación de fondos. Non se confirmou, por tanto, a especulación de que o maxistrado mudaría a acusación de rebelión pola de conspiración pola rebelión, de menor carga penal). Llarena non aceitou dúas das principais demandas do fiscal. A primeira, o decreto de prisión incondicional para Forcadell, Corominas, Simó e Guinó. A segunda, a da imposición dunha multa de 6,2 millóns de euros a pagar entre os acusados so pena de executar os seus bens até alcanzar esa cantidade. Estas peticións eran xémeas as que se formularon para Junqueras e os 7 consellers na Audiencia Nacional e que si foron aceites pola xuíz Carmen Lamela. Durante a súa declaración perante o xuíz, e segundo fontes xudiciais consultadas por NacióDigital, Forcadell e os membros da Mesa aseguraron acatar o artigo 155 -activado polo Estado o mesmo día en que o Parlament aprobó a DUI- e minimizaron o alcance da proclamación da República catalá até a considerar simplesmente como unha declaración "simbólica" ou "política" carente de efeitos xurídicos ao non ter sido publicada no diario oficial da cámara. MÁIS INFORMACIÓN DECONTADO


Summary: Unha participación de 73% deixa un escenario ben diferente ao dos comicios de 2013, co afundimento do PD de Renzi e ningunha coligazón cos escanos necesarios para gobernar por si soa.

O Movemento 5 Estrelas e a alianza dereitista suman entre ambas as dúas 68% dos votos nas eleccións deste domingo en Italia. Porcentaxe que deixa ben ás claras o derrubo nestes anos das forzas tradicionais do mapa político italiano, como a democracia-cristiá (xa hai uns anos) ou o Partido Demócrata de Renzi (máis recente). Ningunha das opcións que concorreron ás urnas suman escanos abondo para gobernar por si propias polo que o presidente da República, Sergio Mattarella, vai ter que facer encaixe de bolillos para propor candidatos. A falla de escrutinio definitivo, os resultados provisionais apontan que M5E foi o partido máis votado, con 30,7% dos votos, un apoio que conquistou nomeadamente no sur do país, con cidades onde superaron 50%dos apoios. Nas anteriores eleccións ficaran en 25,6%. O novo rostro e líder dos 'grillistas', Luigi di Maio, con tan só 31 anos de idade, xa sabe agora o que é ser o máis votado. Porén, non lle chega para gobernar. A alianza dereitista logra case 37% dos votos, sendo o partido que sae mellor parado sae nesa coligazón a Liga de Matteo Salvini, a quen moitos sinalan como o verdadeiro gañador da xornada. A reconversión da Liga do rexionalismo norteño a unha organización da dereita dura e con propostas e discursos xenófobos aupou este partido do 4% de 2013 a 18,5% do domingo. A Forza Italia de Berlusconi atinxiu 13,5%, sendo superada polos 'ligistas', que poden reclamar o liderado da alianza de cara á formar goberno. A terceira pata, os neofascistas de Fratelli, lograron 4,3% dos sufraxios. Unha pinga máis para o conglomerado de votos da dereita máis dura. E aO PD? O Partido Demócrata de Renzi ficou por baixo de 20%, un duro golpe. Hai cinco anos, e liderados polo 'esquerdidtas' Bersani (moi criticado polos 'centristas' d PD por, dicían, restar apoios co seu discurso de esquerdas) tiveran 25%. Os resultados foron tan contundentes que Renzi presentou xa a súa demisión. Libres e Iguais, de esquerdas, logrou 3,4%. A esquerda de Potere al Popolo (coligazón de forzas de esquerda impulsada por Refundazione Comunista), logrou 1,1%.


Summary: A Asociación Cultural para a Galeguización de Software Libre 'Proxecto Trasno' realizará a primeira asemblea ordinaria do ano o sábado 26 de Maio no Centro Ágora.

A asociación, xurdida no 2009 c@s tradutor@s do Proxecto Trasno, desenvolverá este sábado 26 de maio ás 13:30 horas no Centro Ágora a súa asemblea ordinaria. Desde a asociación fan un chamamento para a participación non só d@s soci@s senón de todas aquelas persoas que sendo localizador@s non forman parte da entidade. Ese mesmo día terá lugar a Trasnada 1.2, en sesión de mañá e tarde, onde se tratarán varios temas como a localización e a terminoloxía informática. Entre os fins da asociación está localizar software libre ao galego O Proxecto Trasno é unha comunidade aberta de voluntarios que localizan software libre e realizan despois a tradución para o galego. O proxecto, nado en 2000, conta co tempo e o esforzo de voluntari@s. Tamén interveñen na elaboración de terminoloxía do eido das novas tecnoloxías. Os fins da asociación inclúen a promoción das iniciativas de localización, localizar software libre ao galego, dar recursos e ferramentas aos voluntarios que localizan o galego, contribuír para a lingua galega mediante a inserción desta no ámbito das novas tecnoloxías e representar a comunidade do Proxecto Trasno.