Summary: As formacións que concorren ás eleccións do 20D continuaron esta segunda feira cunha intensa axenda de campaña electoral.

Nós Candidatura Galega acompañou a protesta das persoas afectadas pola nova estafa bancaria do aforro galego. En Marea celebrou un encontro cunha trintena de candidaturas municipalistas onde pediron "unha primavera longa" que se estenda até as autonómicas. O PSdeG reuniuse con membros do sector gandeiro; mentres o PPdeG carga de novo contra toda o resto das formacións. Nós Candidatura Galega O cabeza de lista de Nós pola Coruña, Carlos Callón, participou esta mañá no acto de protesta convocado pola Plataforma de Afectadas polas Preferentes de Compostela. Callón recoñeceu a loita de miles de activistas durante os últimos anos, e de novo coas afectadas polos bonos convertibles, reclamando a devolución dos seus aforros espoliados. "Vaise tratar a estafa bancaria de miles de galegos e galegas, vaise tratar algún dos problemas que afectan ás persoas deste país?", preguntouse Callón, en referencia ao debate televisivo das catro principais forzas estatais. O número 1 de Nós denunciou ademais que un de cada catro euros dos aforros das galegas, un total de 14.000 millóns de euros, "emigran fóra de Galiza para financiar investimentos noutras partes do territorio". Callón trasladou a proposta de Nós para a creación dunha banca pública galega que "garantan a canalización do aforro caras as pemes e as familias galegas". Destacou o traballo institucional do BNG -forza integrada en Nós- xunto a presión social polo espolio das caixas galegas, cuestión que foi agradecida pola Plataforma de preferentistas. En Marea A formación En Marea mostrou músculo na Coruña cun encontro municipalista dunha trintena de candidaturas de confluencia. Nel presentaron o manifesto 'Maio foi só o principio' onde pediron unha "primavera longa" que continúe a "rebelión democrática" iniciada nas municipais. As candidaturas ratificaron o seu "compromiso cun proceso de cambio" que non remate o 20D e acabe "desaloxando por fin ao PP da Xunta". "Queremos levar a voz ao Congreso e as mareas municipalistas son o espello. En Marea debe ser un motor para que máis xente siga participando nos espazos municipais para tecer a rede e abrir espazos de cooperación", asegurou a número por Pontevedra, Alexandra Fernández. As mareas trasladaron no manifesto o seu apoio á candidatura de En Marea para "que leven a onda de ilusión avanzada polos nosos gobernos rebeldes ao Congreso dos Deputados". Consideraron que os resultados das municipais serviron "para bater á clase política, unha clase política que non se parecía a nós, sobre a base dun forte compromiso ético. Propuxemos un novo contrato, unha nova política". Por ese motivo, aseguraron que "Maio foi só o comezo, Galiza quere un cambio, e isto non hai quen o pare". PSdeG O secretario xeral do PSdeG, José Ramón Gómez Besteiro, estivo esta segunda feira con gandeiros en Lugo e arremeteu contra a ministra de Agricultura, Isabel García Tejerina, candidata do PP por Madrid, por non acudir durante as protestas do sector e agora "prometer cousas que non cumpren". Besteiro considerou necesaria "unha proposta clara" para aumentar o tamaño das explotacións gandeiras, cunhas condicións nas distribucións que non marquen e impoñan a súa lei". PPdeG O líder dos populares, Alberto Núñez Feijóo, dividiu o día de campaña entre Huelva e Foz. O tamén presidente da Xunta cargou contra o resto de formacións políticas e dixo que o PP é o "único voto seguro" para que en España "non goberne a esquerda socialista, nin a extrema esquerda de Podemos e mareas"; así como contra o nacionalismo, a quen identificou cos "do non", e dixo que o "non a España é o non a Galicia".


Summary: Persoal de departamentos de 20 universidades e organismos públicos avalan a petición impulsada pola Sociedade Galega de Historia Natural e a Plataforma pola defensa de Corcoesto e Bergantiños.

Un total de 236 apoios recollidos entre a comunidade científica e universitaria apoian o manifesto pola prohibición do uso de cianuro na minería. Un documento entregado a principios de outubro á Xunta de Galiza asinado por 160 departamentos e organismos. Un número que seguiu a medrar desde entón anté os case 240 actuais. "Solicitan ao goberno galego a prohibición total do uso de tecnoloxías mineiras a base de cianuro en Galicia antes de que finalice 2013" A Sociedade Galega de Historia Natural e a Plataforma pola defensa de Corcoesto e Bergantiños son os impulsores desta campaña, respaldada por persoal adscrito a a 92 Departamentos pertencentes á 20 universidades e organismos públicos de investigación. Que piden? Só mediante a prohibición das tecnoloxías mineiras a base de cianuro pode lograrse o cumprimento dos obxectivos da UE en virtude da Directiva marco sobre política de augas, é dicir, "conseguir un bo estado químico e protexer os recursos hídricos, así como a protección da diversidade biolóxica". Os apoiantes tamén demandan do Goberno galego "que impoña unha prohibición total do uso de tecnoloxías mineiras a base de cianuro en Galicia antes de que finalice 2013, posto que é o único xeito seguir de protexer os nosos recursos hídricos e ecosistemas fronte á contaminación por cianuro procedente das actividades mineiras"


Summary: No ano no que a Academia lle dedica o Día das Letras Galegas e se cumpre o centenario do seu nacemento, o crítico e investigador Armando Requeixo presenta na Universidade de Santiago a primeira tese doutoral sobre o poeta Díaz Castro.

Dirixida polos profesores e investigadores Carme Blanco e Claudio Rodríguez Fer, a tese "A poesía en galego de Xosé María Díaz Castro: Estudo e edición crítica" será presentada no Salón de Graos da Facultade de Filoloxía da USC esta sexta feira 28 de febreiro ás once da mañá. Tanto Carmen Blanco como Claudio Rodríguez Fer son, á vez, investigadores e grandes coñecedores da obra do autor, con quen tiñan unha intensa amizade. A tese de Armando Requeixo é a primeira que se presenta dedicada ao poeta Díaz Castro e trátase dunha ampla investigación tanto da súa traxectoria biográfica como literaria, alén da edición crítica da súa poesía en galego. O traballo de Requeixo dará a coñecer por vez primeira boa parte da obra do autor de "Nimbos" que ate agora permanecía inédita, en especial, os poemarios de mocidade. O presidente da Real Academia Galega, Xesús Alonso Montero preside un tribunal que está composto polo poeta e investigador Arcadio López-Casanova, da Universidade de Valencia; Aurora López, da Universidade de Granada; Xosé María Dobarro, da Universidade da Coruña, e Xosé Manuel Salgado, da Universidade de Santiago de Compostela. Armando Requeixo vén de publicar en Galaxia a primeira monografía do ano arredor da obra e a vida do poeta Díaz Castro.


O 20 de decembro conmemórase o Día Internacional da Solidariedade Humana, coincidindo precisamente coas celebracións de Nadal, unhas datas nas que se adoita intensificar o emprego desta palabra. Moitas son as actividades solidarias, desde concertos ata partidos, que entidades a administracións locais organizamos nesta época. No entanto, son tamén días dun consumo exacerbado, polo que desde o Concello de Bueu e desde o Fondo Galego de Cooperación, rede da que formamos parte, queremos que o Nadal sexa tamén sustentable.No eido municipal xa a adoptamos medidas, apostando pola confección de adornos con materiais de reciclaxe, clases de cociña de aproveitamento ou obradoiros para celebrar as festas sen prexudicar o medio. De feito, o goberno local xa asumiu como liña estratéxica no inicio da lexislatura a loita contra o cambio climático, que se está a traducir na colocación de luminarias LED ou na realización dun estudo para reducir as emisións de CO2, no marco do Pacto dos Alcaldes Polo Clima e a Enerxía (PACE). Axiña se aprobará ademais un plan de actuación para previr incendios, obxectivo para o que tamén se levou a cabo unha campaña informativa sobre a xestión da biomasa e a necesidade de manter limpas as franxas de seguridade. A instalación e reparto de composteiros é outra das iniciativas levadas a cabo.Todas estas medidas repercuten no coidado ambiental, unha das principais liñas de acción recollidas nos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible aprobados pola ONU e aos que o Concello de Bueu quere contribuír, tal e como demostra a singular árbore de Nadal instalada no Centro Social do Mar configurada por estas 17 metas que deben acadarse en 2030. En concreto, o ODS 15 chama a "xestionar de maneira sustentable os bosques, loitar contra a desertización, deter e inverter a degradación das terras e frear a perda da biodiversidade", pois a vida dos ecosistemas terrestres é fundamental para afrontar a crise climática, un reto que vén de ser abordado no recente Cumio do Clima celebrado en Madrid.Desde os distintos niveis de goberno, cómpre velar pola conservación, recuperación e emprego sostible das fragas, mesmo actuando contra a caza furtiva e o tráfico de especies protexidas. A deforestación e a desertización, tanto dos terreos agrícolas como dos montes, avanzan a nivel mundial debido á actividade humana, que propicia tamén a expansión de especies invasoras. En todo o planeta, arredor de 1.600 millóns de persoas dependen dos bosques para subsistir, que son tamén fonte de alimento, refuxio e mesmo de benestar mental e de medicinas. A degradación da terra e a perda de biodiversidade están directamente relacionadas cos índices de pobreza, de aí que o Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade, no que se integra o Concello de Bueu canda outras 99 administracións locais e provinciais, teña apoiado nos seus 22 anos de andaina diversos proxectos desta índole en Ecuador, Nicaragua, Cabo Verde ou El Salvador. Plantacións forestais, agricultura ecolóxica, xestión do lixo e educación ambiental foron algunhas das áreas abordadas. Tamén a conservación de espazos naturais, pois a protección das zonas sensibles é outra das accións que contribúe a garantir un desenvolvemento sustentable, tal e como acontece aquí coa Rede Natura 2000 ou o Parque Nacional das Illas Atlánticas. No ámbito doméstico, separar os residuos, consumir alimentos de proximidade, empregar a enerxía de xeito eficiente e reducir o noso consumo son algunhas das pautas que podemos aplicar, neste Nadal solidario e sostible, e todos os días do ano.


Summary: 94% dos votos apostaron nesa lei como alternativa á Lomce, o Plan Boloña e o 3+2, segundo os convocantes, Erguer.

Máis de 8.000 estudantes tomaron parte no referendo convocado para que estes opinasen sobre a lomce, o plan Boloña e a alternativa da Lei galega de educación. Son datos dos convocantes da consulta,m Erguer, na que 94% dos votos responderon si á pregunta "Consideras que precisamos unha alternativa á LOMCE, ao Plan Boloña e ao 3+2 en forma de Lei Galega de Educación?". Un 4,5% votou non e 2,5% en branco e nulo. O refrendo decorreu durante outubro e novembro en 70 centros de ensino medio e universitario dunha ducia de comarcas do país. A responsábel de organización de Erguer, Iria Figueroa, destaca que os resultados son "aínda máis esmagadores do que agardabamos" e afirma que se demostra que "cando o estudantado participa na proposta de alternativas para a construción doutro modelo de ensino". Erguer convoca para esta quinta feria, 16 de novembro, unha greve no ensino secundario e universitario, baixo o lema "Nin LOMCE nin pacto entre elites. Por unha Lei Galega de Educación". Figueroa explica que "o debate do ensino parece estar desterrado da axenda política, coa Subcomisión do Congreso sen sequera reunirse e con toda a polémica que xerou a LOMCE agochada, como se a suspensión das reválidas arranxase o grande problema de fondo que esta lei formula. Erguer. Estudantes da Galiza convoca mobilizacións no día da folga ás 12 da mañá nas sete cidades galegas e ademais en Moaña, Cangas do Morrazo, Vilagarcía de Arousa, Lalín, Melide e Ribeira.


Summary: Tras anos presentando a redución de consellerías como exemplo de "facer máis con menos", o presidente auméntaas e cárgaas de maior peso político. INFOGRAFÍA Repasamos todos os cambios na estrutura da Xunta dende o bipartito ata a actualidade. Mosquera despídese rifándolle á prensa e Feijóo dá por iniciada a "renovación"

INFOGRAFÍA Todos os cambios na estrutura da Xunta dende o bipartito ata a actualidade. Mosquera despídese rifándolle á prensa e Feijóo dá por iniciada a "renovación" A redución do número de consellerías foi unha das bandeiras da "austeridade" proclamada por Alberto Núñez Feijóo ao chegar á Presidencia da Xunta. Tras varias negativas para postos clave o 20 de abril de 2009 o líder do PPdeG presentaba o seu "Goberno dez", con tres integrantes menos que o da coalición de PSdeG e BNG, como paradima de facer "máis con menos". Aquel equipo definido por Feijóo como "dos mellores" inaugurou unha estrutura novidosa, inédita nalgúns casos, na que o baixo perfil político dos seus membros -agás no caso de Alfonso Rueda- provocaba que, a efectos públicos, practicamente todas as decisións e movementos gobernamentais pasasen pola figura do presidente. Os populares tiveron que abandonar o xogo de palabras do "goberno dez" nos primeiros días de 2012, cando Feijóo executou a súa primeira crise de goberno como consecuencia da saída de tres conselleiros para ocuparen postos no Goberno central, que o PP acababa de gañar. Marta Fernández Currás (Facenda), Pilar Farjas (Sanidade) e Samuel Juárez (Medio Rural) partiron rumbo ao gabinete de Rajoy e Feijóo aproveitou para executar dúas controvertidas fusións: Educación absorbeu Cultura e Mar, Medio Rural, mesturas que se engadían ao xa polémico aglutinamento de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas e a unión de Traballo e Benestar. Así, o Consello da Xunta pasou a estar formado unicamente por oito persoas máis o propio presidente. Feijóo veu presentando a redución de consellerías como exemplo de "facer máis con menos" Esta estrutura permaneceu intacta tras a segunda vitoria de Feijóo, en outubro de 2012. Tras os comicios o titular da Xunta mantivo todos os conselleiros e conselleiras nos seus postos coa única excepción de Javier Guerra, que foi substituído en Economía e Industria por un asesor do presidente, Francisco Conde. O seguinte cambio chegou en xuño de 2014 e por unha urxencia de partido, cando Feijóo enviou Agustín Hernández á Alcaldía de Santiago, e non habería outra crise de goberno ata xaneiro deste mesmo ano, cando os ata ese momento responsables de Facenda, Elena Muñoz, e Educación, Jesús Vázquez, foron designados candidatos do PP ás alcaldías de Vigo e Ourense e substituídos por Valeriano Martínez e Román Rodríguez, respectivamente. Explora a estrutura de cada goberno e os cambios de competencias entre consellerías premendo sobre os círculos. Podes ampliar para que sexa máis doado. Fusións desfeitas e máis política Todos estes cambios máis ou menos conxunturais non son comparables ao anunciado este domingo, unha viraxe estrutural e persoal que supón, a efectos prácticos, unha emenda a boa parte do proclamado ata agora. Así, o goberno volve ter dez consellerías, unha ampliación que supón ademais desfacer algunhas das fusións máis controvertidas: Medio Ambiente fica só ligada ao territorio, mentres que as Infraestruturas quedan noutra consellería, xunto coa Vivenda. Medio Rural e Mar volven ter departamentos separados e Benestar transfórmase nunha consellería independente de Política Social, mentres que as competencias laborais se acumulan ás de Economía e Industria. O novo conselleiro de Política Social é o xefe de campaña do PPdeG nas xerais Os perfís dos novos conselleiros son tamén marcadamente máis políticos. A única sacrificada nesta remodelación, a cuestionadísima Rocío Mosquera, é substituída á fronte de Sanidade por Jesús Vázquez Almuíña. O ata agora alcalde de Baiona é médico, extraballador de POVISA, exresponsable provincial do Sergas e ex xerente do Meixoeiro. Ten un perfil notablemente máis político e de dereitas, así como influencia na área viguesa, incendiada pola xestión do novo hospital e onde o PPdeG ten un dos seus principais problemas electorais. Igualmente político é o perfil do novo conselleiro de Política Social, José Manuel Rey Varela, xefe de campaña do PPdeG nas xerais e un dos dirixentes con maior peso no partido malia ser desaloxado da alcaldía de Ferrol tras do 24M. Os titulares de Sanidade e Medio Rural terán que abordar dúas das principais frontes abertas na Xunta Tamén se considera como un dos valores emerxentes dentro da estrutura dos populares galegos a nova conselleira de Medio Rural, que como Vázquez Almuíña deixa unha alcaldía revalidada por maioría absoluta tras as municipais, a de Melide, para dar o salto ao Goberno galego. A Vázquez tocaralle abordar outra das frontes que a Xunta ten abertas, a do rural en xeral e a do leite en particular, do que Feijóo libra a Rosa Quintana, conselleira que admitiu non ter especial coñecemento do ámbito e que agora se volverá ocupar unicamente do ámbito marítimo, no que si é experta.


O presidente di que prefire ler o libro de Alfonso Guerra que o de Pedro Sánchez, ao que intenta ridiculizarOs políticos do PP actúan polo interese xeral mentres que os doutras formacións, agás Felipe González e Alfonso Guerra, fano segundo os seus intereses particulares. Esa foi a mensaxe de fondo que deixou o presidente Feijóo este xoves ao ser preguntado tanto polas recentes saídas de cargos populares cara a Ciudadanos como por actuacións de Pedro Sánchez, ao que intentou ridiculizar.Na rolda de prensa posterior á reunión semanal do seu Goberno, Feijóo tivo que facer fronte, unha semana máis, a unha nova marcha dun cargo do PP galego cara a Ciudadanos, novamente na provincia de Ourense que controla Manuel Baltar. Tras dar o paso o portavoz do PP no Concello de Ourense, esta semana foi a portavoz da propia Deputación de Ourense que preside Baltar e concelleira en Xinzo de Limia, Montserrat Lama, a que deixou aos populares e admitiu contactos coa formación de Albert Rivera. A Feijóo preguntóuselle se esta nova saída débese á "dereitización" do PP baixo a actual dirección de Pablo Casado, cuestión que Feijóo eludiu, atribuíndo pola contra a marcha da política ourensá a que "quería ser a candidata do PP en Xinzo"."Xa foi presidente, xa estivo na Moncloa, xa montou no Falcon e xa ten un libro; iso acredita que todos os seus obxectivos están colmados", di Feijóo de Pedro SánchezA Feijóo tamén se lle preguntou se leu o libro de Pedro Sánchez no que este relata a súa traxectoria política ata a presidencia do Goberno central. O presidente galego, que en numerosas ocasións lembra que nos 80 el votou por Felipe González, dixo que non leu a obra de Sánchez senón que "o libro que pedín é o de Alfonso Guerra, gústame máis". Pero non deixou pasar a pregunta sen aproveitar o libro para cargar contra Sánchez: "Xa foi presidente, xa estivo na Moncloa, xa montou no Falcon e xa ten un libro; iso acredita que todos os seus obxectivos están colmados", dixo Feijóo. Ao presidente galego tamén se lle preguntou polo posible pacto do PP con Ciudadanos e Vox tras as eleccións xerais, cuestión na que eludiu entrar limitándose a reiterar que os populares deben intentar obter "a maioría máis ampla posible". "Cada voto de centro e dereitas que non é ao PP satisfai moitísimo a Pedro Sánchez", dixo, do que criticou que pretenda configurar un goberno que "só é apoiado por algunhas partes do territorio".


Summary: Un acordo histórico entre a compañía e o Comité de Empresa permitirá que se visualice, por vez primeira, que o persoal dos medios públicos secunda unha xornade de Folga Xeral. En troques, mantense o desacordo no SERGAS e na Administración, cuns servizos mínimos que a CIG anuncia recorrerá aos entender abusivos

Durante a xornada de Folga Xeral os servizos mínimos da CRTVG non excederán o 15% do persoal promedio e os informativos reducirán a súa duración até só 20 minutos. Así se recolle nun acordo histórico entre a compañía e o seu Comité de Empresa. O mesmo permitirá que "por vez primeira, se visualice nos medios públicos galegos o seguimento dunha folga xeral" apuntan desde as organizacións sindicais. O persoal asignado a servizos mínimos só estará obrigado a "levar a cabo as tarefas vinculadas aos servizos esenciais para os que foron asignados". Xa que logo, as canles de televisión e máis de radio públicas do noso país ficarán en mínimos o próximo 14 de novembro. Neses mínimos inclúese a produción e emisión de programas informativos, "limitándose a inclusión de noticias que sexan de actualidade e teñan a inmediatez necesaria para garantir o dereito á información". Tamén serán "contidos mínimos" aquelas declaracións ou comunicados oficiais que sexan de "interese público esenciail" ou que se sucedan ao longo da xornada de paro. A programación alternativa pactada incluirá a redifusión --que será identificada de xeito expreso-- de filmes, documentais ou programas xa emitidos, así como a emisión dos programas "Era visto" e "Larpeiros", por teren sido gravados con anterioridade. Á medianoite do 14 a pantalla da Televisión de Galiza proxectará unha sobreimpresión co texto "TVG, RTG e CRTVG.es poderían emitir hoxe unha programación ou contido distinto do habitual debido á convocatoria de folga". Referencia que tamén se pasará ao inicio e fin de cada programa alternativo, durante polo menos un minuto. No caso da radio, unha locución informará de que "TVG, RTG e CRTVG.es están emitindo hoxe unha programación ou contido distinto do habitual debido á convocatoria de folga xeral". Un banner fará o propio nos medios web da compañía. Desacordo no SERGAS e na Administración Se na CRTVG acadábase un acordo histórico, no SERGAS a desavinza foi o desenlace da derradeira xuntanza entre a dirección e a representación das e dos traballadores. Segundo denuncia a CIG-Saúde o SERGAS imporía uns servizos mínimos superiores ao persoal operativo nunha fin de semana. Aliás, tampouco houbo acordo na Adminsitración. As negociacións finiquitadas por Alfonso Rueda, en tanto que Conselleiro de Presidencia, mantén --agás no referido á CRTVG-- os servizos mínimos propostos inicialmente, e aos que a CIG vén de reiterar a súa intención de os recorrer por entendelos abusivos.


Summary: O Imperio non larga a presión sobre Venezuela. A Administración Obama teima en que non recoñecerán Maduro até se producir a recontaxe da totalidade dos votos. Os EUA son perfeitamente conscientes de que a legalidade venezolana non contempla esa hipótese. Onte, John Kerry, secretario de Estado, equivalente ao ministro de Asuntos Exteriores de Obama, referiuse a América Latina como "o noso patio traseiro". Entrementres, a OEA mudou de posición e xa recoñece a Maduro como presidente lexítimo.

Capriles anunciou onte que vai achegar documentación ao Consello Nacional Eleitoral que demostraría a existencia de irregularidades na contaxe de no mínimo 1 millón e medio de votos. Faino após o Tribunal Supremo venezolano fechar a porta a calquera hipótese dun novo escrutinio. A lexislación xa prevé a contaxe automática do 54 por cento dos sufraxios. Non existe ningún indicio de que se producise ningunha irregularidade relevante que puidese alterar os resultados finais (Maduro gañou cunha marxe do 1,6 por cento). Os EUA, en troca, manteñen a súa presión e teiman en que non recoñecerán Maduro en tanto non se producir a contaxe. Onte, cometeron un evidente erro diplomático por boca precisamente do chefe da súa acción exterior, o secretario de Estado, John Kerry (derrotado por George W. Bush na carreira presidencial de 2004). Kerry, nunha intervención na Comisión de Asuntos Exteriores da Cámara de Representantes, advogou por unha achega "vigorosa" a América Latina, por considerala como unha rexión especialmente estratéxica para o país, tanto que non dubidou en cualificala como "o noso patio traseiro", a expresión empregue historicamente polos imperialistas norteamericanos para se referir a América do Sul. A frase de Kerry revela até que ponto é unha obsesión para Administración Obama recuperar a hexemonía norteamericana na rexión. O desaparecimento de Chávez foi percibido por Washington como unha oportunidade histórica para emprender unha campaña política -e se for preciso paramilitar- que acabe coa eclosión de gobernos populares e anti-imperialistas na América Latina. A OEA xa recoñece Maduro De por parte, a Organización dos Estados de Americanos mudou a súa posición -primeiro relutante ao recoñecimento de Maduro- e onte, por boca do seu secretario xeral, desexou "ao presidente eleito" o maior éxito "no cumprimento das sáus funcións". En sesión extraordinaria do organismo multinacional, Insulza salientou que "a organización e a secretaria xeral sempre foran respeitosas das decisións dos órgaos internos constitucionais dos países".


Summary: O festival de cinema documental Play-Doc de Tui volve do 4 ao 8 de maio. O evento ten aberto o prazo de inscrición para dúas das súas actividades formativas e vén de anunciar catro retrospectivas que recuperan a obra de Helke Misselwitz, Danny Lyon, Richard P. Rogers e António Campos. Nós Diario conversa sobre o festival e as actividades programadas coa súa codirectora, Sara García.

Como foi a preparación desta nova edición? Tentamos adaptarnos todo o posíbel, igual que o resto de festivais, ás circunstancias do momento e a todas as medidas do protocolo sanitario. Por este motivo contamos con facelo dunha maneira híbrida, cunha parte online e outra presencial, sabendo que estes cambios perdurarán por moito que remate a pandemia. Non sabemos como será esta edición, se a xente acudirá en masa ás salas ou non. Espero atoparme co público de sempre e celebrar o festival en comunidade. A experiencia compartida presencial é insubstituíbel. Aínda que teñamos parte da programación en plataformas dixitais non hai nada como velo nun cinema e presentado polos cineastas. Poder conversar coa audiencia é toda unha experiencia. Houbo boa participación para a competición oficial? Fechamos a convocatoria hai pouco e como sempre houbo unha participación moi numerosa. Aínda estamos nos últimos procesos de selección e en breve anunciaremos quen estará nas competicións internacional e galega. Un dos elementos máis agardados do festival son as retrospectivas de cineastas. Si, sempre buscamos algo diferente. Queremos recuperar figuras e mostrar verdadeiras lendas do cinema documental que levan décadas sen verse. Nesta ocasión temos catro nunca antes vistas no Estado español e unha delas será estrea mundial. A primeira retrospectiva que veremos é a da cineasta alemá Helke Misselwitz, unha das realizadoras Play Doc propón un roteiro audiovisual nocturno por Tui máis importantes da última xeración da DEFA, a primeira compañía cinematográfica estatal da Alemaña Oriental tras a II Guerra Mundial. As películas que se poderán ver falan da desigualdade das mulleres baixo o réxime socialista, as dificultades das clases traballadoras e a perda da identidade cultural da mocidade. Tamén veremos a primeira retrospectiva internacional dedicada a Danny Lyon, un prestixioso fotógrafo da Magnum, cuxo libro The Bikeriders está considerado como un dos documentos fundacionais do chamado 'Novo xornalismo'. As súas imaxes da vida carceraria, do movemento a favor dos dereitos civís e das nacións nativo-americanas son lendarias. Play-Doc presentará tamén en estrea internacional a súa última película, SNCC, finalizada en 2020 e na que recrea o apoxeo do movemento polos dereitos civís. Outras estreas internacionais que teremos no festival serán catro películas do realizador norteamericano Richard P. Rogers, unha proposta comisariada polo director dos Arquivos Cinematográficos de Harvard, Haden Guest. Veremos en exclusiva as curtametraxes máis persoais de Rogers, unha sorte de autorretratos nos que utiliza a cámara non tanto para rexistrar o mundo como para darlle sentido, analizando de maneira crítica a súa propia vida e a súa arte. Play Doc: unha mirada diferente ao cinema Por último, a cuarta retrospectiva desta edición estará protagonizada polo portugués António Campos, cineasta amador nado en Leiria, cuxa obra singular, complexa e marxinal, que por moito tempo xulgouse perdida, ocupa hoxe un lugar destacado dentro da historia do cinema portugués. As súas películas documentais e de ficción, de marcado carácter etnográfico e realizadas practicamente en solitario, rexistran a evolución social, económica e psicolóxica dun país en plena transformación. Que outras actividades paralelas terá o festival? Interésanos tamén ter un lugar de encontro para novas e novos cineastas e este ano puxemos outra vez en marcha o Seminario da Crítica en colaboración con A cuarta parede. Ademais organizamos un obradoiro de cinema comunitario que será impartido por Eloy Domínguez Serén coa temática do imaxinario da fronteira.


Summary: O do 'auto-tune' é un debate de longa traxectoria que saíu ao foco nos últimos días a raíz do seu uso no último sinxelo das Tanxugueiras. De ferramenta para a corrección vocal a recurso estilístico, a controversia que se agocha tras esta tecnoloxía vai alén do gosto estético, tampouco nunca inocente. 'Nós Diario' conversa con algúns dos grupos galegos que o empregan sen complexos e que destacan o seu potencial "democratizador".

As sonoridades novas, parellas non só a estéticas propias senón a efectos diferentes, tenden a crear reticencias entre as filas dos ouvidos máis conservadores, quer da crítica quer do público. Xéneros hoxe tan asentados como o jazz, o rock ou o hip hop vivírono no seu momento. Unha das últimas incomprensións desta sorte semella terse cebado, e non desde hai pouco, co auto-tune. O xiro cara ás músicas urbanas que representa o último single das Tanxugueiras, "Midas", converteuse no detonante dun debate que vén de lonxe. "Son pavas que cantan que flipas e paréceme unha faltada máxima que se rexeite o seu traballo porque usan auto-tune cinco segundos do tema", opina Alberto Mira 'Berto', que forma xunto a Fernando Peleteiro 'Fer' o dúo de pop e trap Verto. Desde a súa conta oficial de Twitter defenderon as pandeireteiras nunha discusión que pon de manifesto conflitos que teñen a ver, de maneira máis ampla, coa propia concepción da música. "O auto-tune é un recurso malentendido", di Sabela Maneiro "Fainos graza e encántanos o debate", confesa Sabela Maneiro, das Tanxugueiras, que xa agardaban que a estética do seu novo sinxelo espertase reticencias, mais non que tivese tanta repercusión, algo do que se mostran contentas, mesmo co "piropo" que recibiron dalgunha parte de parecérense a Rosalía (a cantante, non a nosa). "O auto-tune é un recurso malentendido, se abusas del pode ser contraproducente. Pero é como a reverb, as bases ou os samplers", manifesta Maneiro. "É unha ferramenta, como a distorsión dunha guitarra", opina Cibrán García, vocalista do dúo de trap Boyanka Kostova, considerado pioneiro no xénero na Galiza. Cal é, daquela, a controversia? Pois resulta que este procesador de audio permite enmascarar inexactitudes ou erros na entoación, facendo que a afinación sexa moito máis precisa. A harmonización que propicia aumenta deste modo a calidade das partes vocais sen que se note o procesamento. Mais dándolle valores extremos aos parámetros, o auto-tune emprégase tamén como un efecto de voz, un recurso estilístico que se popularizou especialmente cara a finais da década dos 2000. Con todo, esta distorsión xa fora empregada, de maneira icónica, no "Believe" de Cher, alá por 1998, con semellante éxito que durante un tempo mesmo se denominou o efecto co seu nome. Identificado con artistas de distintos xéneros, como T-Pain no rythm and blues (quen tamén o bautizou durante algún lapso) ou Eiffel 65 no eurodance, foi empregado puntualmente por outros, como os recoñecidos Radiohead en Amnesiac (2001). No eido que nos ocupa, Mira sinala o rapeiro Kanye West como quen o estendeu nas músicas urbanas, no álbum 808s And Heartbreas (2008), recibindo reacción negativas por entrar nesa dimensión lírica falseada. Empregado tamén nos terreos do pop (Britney Spears, Madonna), atopa hoxe o seu lugar máis recoñecido (ou criticado) nos cada vez máis centrais arrabaldes do trap, erguéndose case como un dos seus trazos caracterizadores. Ferramenta correctora A polémica xorde polo rol corrector do auto-tune, polo que se asocia como indicativo dunha inhabilidade para cantar en ton, poñendo en dúbida o talento de quen o emprega. Así, unha das censuras máis habituais é que o usa "quen non sabe cantar", explica Mira, afeito a esta clase de comentarios. "Hai cantantes que acoden a el para cubrir carencias a nivel vocal", matiza Maneiro -argumento que no caso das Tanxugueiras parece doado desbotar-, que o ve como "un efecto moi potente e diferente". "A corrección úsana todos os artistas", indica Mira, "todos os instrumentos, e a voz tamén o é, usan plugins, efectos que fan que soen mellor" "A corrección úsana todos os artistas", indica Mira, "todos os instrumentos, e a voz tamén o é, usan plugins, efectos que fan que soen mellor". En todo caso, seguindo esta liña, para el habería que desacreditar as numerosas tecnoloxías que facilitan hoxe a creación: Midi, sintetizadores, cuantificadores... Tecnoloxías de democratización Para García "o auto-tune implica unha democratización da música, calquera que teña boas ideas pode facer cancións". O seu compañeiro de Verto coincide: "Énchese a boca falando de talento", di, lembrando que a composición vai alén de cantar ben ou mal, tamén está na melodía. "Hai quen ten a idea de que para ser músico ou artista tes que ser un virtuoso, ter a voz de James Brown", acrecenta o de Boyanka. Para García "o auto-tune implica unha democratización da música, calquera que teña boas ideas pode facer cancións" "Antes todo era en estudios nos que tiñas que pagar 3.000 euros, hoxe podes facelo na túa casa con moi pouco investimento e unha nocións básicas de música. Iso faino máis accesíbel", explica o de Verto. E é que a música, se ben é unha disciplina de estudo, tamén ten unha dimensión espontánea, que xorde en quen non ten coñecementos intelectuais dela, de maneira intuitiva. O auto-tune pode funcionar como "facilitador", destaca Mira. Prexuízos vixentes Contra todo isto, xorden opinións con frecuencia "marcadas por prexuízos" que parten dunha "concepción arcaica da música" e que para Mira se alimentan do uso do auto-tune nos xéneros máis comerciais que ateigan as listas de éxitos. "Moitas veces teñen de fondo o clasismo ou o racismo cara aos artistas que os empregan", acrecenta. Outro debate, apunta o de Verto, sería o da masificación da música executada dunha maneira perfecta, por ordenador, que homoxeneiza as formas máis escoitadas. Nesta liña situábase un dos detractores internacionalmente declarados, o rapeiro Jay-Z, que asinaba en 2009 unha canción titulada "(D.O.A.) Death Of Auto-Tune" ["A morte do auto-tune"], mais non contra o seu uso creativo -ao que el mesmo acudiría nun par de faixas de Bionic (2010)-, senón como un "truco" que se estaba volvendo demasiado habitual na industria. Así as cousas, o rexeitamento directo dun tema ou artista só polo auto-tune non deixa de ser para Mira resultado dun estereotipo, decote sen discurso máis alá do "isto é unha puta merda" que grupos como o seu están tan fartos de desouvir. De moda ou non, o recurso aí o é. "Como se use depende de cadaquén", conclúe Maneiro.


Summary: Frankenstein-04155 estrearase na Galiza o 18 de novembro en Cineuropa (Compostela).

Aitor Rei, director de Frankenstein-04155, atende a chamada de Sermos Galiza desde Valladolid na véspera da presentación do documentario na Semana Internacional de Cinema que acolle o Laboratorio das Artes. Apenas 24 horas antes de se proxectar, "estamos a piques de colgar o cartaz de entradas esgotadas". Aínda que "o día e a hora" non axudan, a curiosidade arredor do filme é total. Un proxecto no que Rei se embarcou da man da Plataforma de Vítimas do tren Alvia de Santiago de Compostela e que visa abrir "un debate na sociedade" tantas veces rexeitado nos Parlamentos. O seu obxectivo, defenden, é "afondar na investigación" para "que non se volva repetir". A estrea na Galiza farase agardar até o vindeiro mes de novembro. A presentación será en Cineuropa o 18 de novembro. Este proxecto é moi diferente ao que viñeches facendo, até o de agora, na túa carreira. Por que decidiches embarcarte nel?Como director sempre digo que as historias búscante a ti e esta atopoume nun momento de madurez, con 15 anos de experiencia como actor, guionista e director. Frankenstein-04155 é diferente pola trascendencia do caso, porque hai 81 mortos e máis de 140 feridos. O nome, Frankenstein-04155 é curioso, a que se debe?Era o nome polo que se coñecía ao Alvia S-730 no argot ferroviario e chamábanlle así porque --e cito textualmente as declaracións dun ex-directivo de Adif-- estaba feito "a trozos ou retallos doutro produto" o Alvia S-130 ao que lle incorporan dous xeradores para que poida circular por unha liña sen electrificar. O 04155 era o número de servicio do día do accidente e que aínda continúa conectando Madrid-Ourense-Santiago-Ferrol. "Frankestein era o nome polo que se coñecía o alvia S-730 no argot ferroviario porque estaba feito con retallos doutro produto" Após dous anos do accidente, hai máis sombras que luces sobre o acontecido? Ten por obxectivo o documentario deitar luz?O documentario vén a deitar moita luz e xa o está a facer. Nas últimas semanas demos a coñecer que o tren circulaba con máis peso do permitido o que coincidiu co auto de fechamento da instrución por parte do xuíz mantendo como único imputado o maquinista. O filme dá a coñecer máis dados novos para alén do peso?Esta é unha liña de investigación, porén, hai máis que darán máis luz. Os argumentos que se usan en Frankenstein-04155 parten da propia documentación de Renfe e Adif. A Plataforma Víctimas do tren Alvia de Santiago de Compostela leva tempo pedindo que Adif e Talgo aclaren por que viaxaba nestas condicións. A resposta continúa a ser o silencio e, perante iso, a indignación das vítimas vai en aumento. Antes de vir para Valladolid chamei a algunhas delas, pregunteilles como estaban e dixéronme "subimos polas paredes". Que reacción buscades no público?Como director tento respostar a dúas preguntas. Unha, cales son os feitos e dúas, cal é a verdade que revelan. Buscamos crear un debate na sociedade e que se depuren responsabilidades. No marco dun accidente coma este existen distintos tipos de causas, as inmediatas, que neste caso recaen sobre o maquinista; mais tamén están a causa básica e a causa raíz. Por que a investigación só se centra na inmediata? Queremos afondar na investigación para tentar que non se volve repetir. "Como director tento respostar a dúas preguntas. Cales son os feitos e cal é a verdade que revelan" Un amplo abano de voces compoñen o relato do documentario mais ningunha é dos responsábeis políticos antes e despois do sinistro. Por que?Como autor interésame a voz de todas as persoas implicadas. Ofrecéuselle a cámara a José Blanco, ex-ministro de Fomento, á actual ministra, Ana Pastor, ao maquinista e aos responsábeis de Adif, Renfe e ás vítimas. Non quixeron participar mais afortunadamente cubrimos esa carencia coa hemeroteca e a documentación oficial. Tirando de hemeroteca descubrimos que o que foi anunciado a bombo e prato como Tren de Alta Velocidade despois non era tal... Tanto José Blanco como [Alberto Núñez] Feijóo --e iso está gravado-- anunciárono como unha liña de alta velocidade. Ao día seguinte do accidente dixeron que non o era. Mais a resposta está no Boletín Oficial do Estado (BOE) e aí pon que é alta velocidade. Alguén mente e eu non son. Imaxino que as vítimas xa viron o documentario, cal foi a reacción?Só tres persoas o viron até agora. Fomos moi coidadosos para que non houbese filtracións. Mais, cando o viron dixeron: "demoledor" e "grazas".


Summary: O Valedor do pobo europeo afirma que o BCE non lle pediu ao Estado español que variase a Constitución para limitar a débeda pública, acordada por socialistas e populares en setembro

En setembro do ano pasado, PSOE e PP pactaron unha polémica modificación da Constitución española (até aquel entón, defendida como un texto 'inviolábel') para fixar un teito para o endebedamento público. Unha decisión xustificada polo goberno español e o daquela principal partido da oposición en que desde Bruxelas se lles estaba exixindo dar eses pasos e que había recomendacións nese sentido, con referencias a misivas do Banco Central Europeo. Un avogado español presentou unha reclamación perante o Valedor do pobo europeo para que se informase sobre se a carta do BCE exixía esas modificacións na Carta magna. O letrado deu este paso despois de pedir, sen éxito, que se fixese público o contido da misiva. A resposta do Valedor prodúcese por unha reclamación dun avogado español O Valedor europeo vén de dar resposta a esa reclamación. Sinala que aínda que é entendíbel a negativa para facer público o contido da carta, argumentando que prexudicaría o interese público por abordar cuestións transcendentais da política monetaria e económica europea, si que confirma que nesa carta non se suxería nin pedía que se acometesen modificacións na Constitución para limitar a débeda pública.


Summary: Polémica no seo da Igrexa pola celebración de Primeiras comuñóns e confirmacións.

O verán é tradicionalmente época de Primeiras comuñóns e confirmacións en Irlanda, celebracións católicas que como o resto de actividades sociais están sometidas ás limitacións estabelecidas polo Goberno ─entre as máis restritivas e duradeiras de toda Europa─ para combater a pandemia. Non foi até a semana pasada que os bares que non serven comidas puideron reabrir as súas portas despois de permanecer fechados desde marzo. En calquera caso, ao igual que noutros Estados da UE, un certificado de vacinación ou proba de negatividade é requirida a todos os clientes. É a única relaxación aprobada por Dublín neste tempo. Nos seus plans está manter o resto das restricións polo menos até finais de mes. Tamén as relacionadas coas celebracións relixiosas que congregan amplos grupos de persoas, moi a pesar de varios bispos. O Irish Independent recolle que os cinco das dioceses de Elphin, Clogher, Meath, Raphoe e Waterford e Lismore (das 22 en que se divide a illa) manifestaron a intención de incumprir a normativa e recomendaron os sacerdotes das súas parroquias que volvesen impartir os sacramentos da Primeira comuñón e da confirmación a partir da semana que vén. "Non vexo ningunha razón pola que a celebración da confirmación ou da comuñón poida ser unha preocupación en termos de saúde pública porque temos misa en todas as nosas igrexas, coidadosamente reguladas para 50 persoas", dixo o bispo Kevin Doran, o primeiro en pronunciarse na pasada sexta feira nunha entrevista na TV pública, RTÉ. Cariz comercial A celebración da misa recuperouse en maio e os bautizos estarán permitidos a partir da cuarta feira, 4 de agosto. Porén, tanto as Primeiras comuñóns como as confirmacións son en Irlanda ─como acontece en Galiza─ festas que reúnen familiares e amigos. Iso é precisamente o que preocupa o Goberno. Tanto o primeiro ministro, Micheál Martin, como o ministro de Sanidade, Stephen Donnelly, manifestaron a súa oposición e advertiron do potencial perigo. Tony Flannery, cofundador da reformista Asociación de Sacerdotes Católicos, criticou neste 3 de agosto na RTÉ a decisión dos cinco bispos. Máis tendo en conta ─defendeu─ que é unha cuestión de agardar cinco ou seis semanas. Neste sentido apuntou que non é un asunto relixioso para os nenos e as familias, senón da festa posterior "e do diñeiro que recibirán", e engadiu que o cariz comercial destas celebracións estaba a "restar valor" as cerimonias relixiosas.


Summary: O escritor e crítico literario Mario Regueira prosegue o ciclo de análises de 'Nós Diario'.

Vai rematando o verán, polo menos no sentido que ten para os calendarios laborais, e aínda lembro a recriminación dun compañeiro por un dos artigos de hai unhas semanas. "Como que o verán é tempo de libros? Iso será cando non traballas en hostalería". O meu camarada queixábase con razón, aínda que eu o coñeza como poeta, os últimos meses estivo traballando tamén como camareiro, unha ocupación dura de por si, pero máis no verán e en zonas turísticas. É certo que algunhas das claves estaban xa explicitadas no propio texto. O verán vacacional tal e como o coñecemos foi un invento da burguesía e tamén se foi adaptando ao gusto das sociedades capitalistas. Toda esa maquinaria de ocio non existiría se non houbese, á súa vez, outras persoas traballando para que funcione, sacrificando o seu tempo para atender os demais. Con certeza é un modelo que pode cuestionarse, aínda que o elemento clave é a forma na que se perpetuou e como segue sustentándose na explotación da maior parte dos seus traballadores. E por desgraza, aínda que o verán acentúe estas cuestións, non son exclusivas desta época e continuarán tamén unha vez que a rutina laboral reviva nas próximas semanas. Ironicamente, a mesma sociedade que xerou hai séculos a cultura de cafés e restaurantes, consolidándoos como espazos de liberdade, tertulia e mesmo de conspiración política, colocou tamén un peso abafante nas persoas que traballan neles. Actores, actrices, poetas, novelistas A idea romántica do autor que escribe en cafeterías segue vixente, aínda que hoxe a persoa que teclea furiosa nun Starbucks calquera a súa primeira novela sexa case un meme humorístico. No noso imaxinario colectivo as persoas que escriben están sentadas á mesa e nunca lavando pratos ou fregando os baños O mito estivo asociado tamén á autora de maior éxito económico dos últimos anos. The Elephant House, unha cafetería de Edimburgo, colocou durante moito tempo un cartel reclamando que Harry Potter comezara a escribirse alí. Hai un par de anos J.K. Rowling desmentiu e matizou varios aspectos desa lenda. O tópico fala sempre de actores e actrices servindo mesas mentres agardan un golpe de sorte que lance as súas carreiras, pero temos que recoñecer que os oficios relacionados coa hostalería sempre acolleron moitos outros soños. Aínda así, no noso imaxinario colectivo, as persoas que escriben están sentadas á mesa e nunca lavando pratos ou fregando os baños. Son lembradas con placas conmemorativas nos lugares onde beberon, pero moi poucas veces onde estiveron traballando para alimentar os seus obxectivos creativos. Entre jazz e café Facer un rexistro de autores que pasaron por estes traballos sería case imposíbel e moitas veces hai mesmo un punto de vergoña a recoñecelo. Claro que tamén hai quen constrúe unha narrativa épica sobre esas experiencias. O autor desfíxose do negocio en canto prosperou na escrita Haruki Murakami conta en Do que estou a falar cando falo de correr (Galaxia, 2009) do duro que era estar á fronte dun pequeno clube de jazz, unha actividade que desenvolveu durante anos e que tratou de compatibilizar coa primeira dedicación á escrita. O xaponés era dono e non empregado, pero fala do complexo de escribir nas breves pausas do traballo e de chegar á casa para quedar durmido sobre o teclado. O autor desfíxose do negocio en canto prosperou na escrita. George Orwell tivo tamén o seu momento como camareiro e lavapratos nun hotel de París, principalmente por fame, tal e como conta en Na penuria en París e Londres. O británico decidira vivir ao límite para poder contalo nun libro. O oficio aparece nese contexto, aínda que os compañeiros lle dicían que tiña máis futuro que a escrita. Margaret Atwood, que nunca tivo problemas en recoñecer os seus tempos duros non buscados, tamén traballou como caixeira dunha cafetería. Co tempo, acabou por prestar o seu nome á variedade "Atwood Blend" dunha marca de café benéfica. Entre nós destaca Avilés de Taramancos, que tras mil traballos na emigración, entre eles o de camareiro, volveu para montar un bar na súa vila. Unha historia clásica protagonizada por un dos poetas máis relevantes do século pasado. Máis que reparar na persoa que teclea no fondo do local, igual deberíamos preguntarnos que están a escribir as persoas que nos serven o café.


Summary: Foi cando pisei o escenario do acto central, onde fun convidada a falar en nome da Columna Galega, cando tiven a certeza absoluta de estar ante algo que nace, ante algo que morre.

Escribo aínda co corpo roto polas horas de camiño e eufórico pola adrenalina do vivido. Acabo de chegar de Madrid e busco ansiosa o eco das Marchas da Dignidade na prensa do estado. A sensación de estafa é total. As cifras ridículas, a información nesgada, o modestísimo espazo, cando non a clara ausencia, nas portadas é común tanto nos xornais conservadores coma nos progresistas. A sensación de estafa é total. As cifras ridículas, a información nesgada, o modestísimo espazo, cando non a clara ausencia, nas portadas é común tanto nos xornais conservadores coma nos progresistas Supoño que somos moitos os que así nos sentimos, defraudados ao comprobar unha vez máis o grao de manipulación informativa da nosa chafalleira democracia, a penas unha capa de verniz que comeza a deteriorarse. A revolución non será televisada, non, como nos advirte o ensaio de Rebeca Bairecedo, pero que duro é comprobar o ángulo de sombra! Eu estiven alí e xuro que vin algo novo, unha carraxe infinda, unha aguda consciencia e tamén, tamén a alegría da esperanza Eu estiven alí e xuro que vin algo novo, unha carraxe infinda, unha aguda consciencia e tamén, tamén a alegría da esperanza. Porque xa desde que coa columna galega puxen o pé na rúa empecei a recibir a calor, a acollida fraterna. No camiño ata a atopármonos coas outras columnas puiden ver como varias nais de sorriso ancho axitaban as manciñas dos seus naipelos para darnos a benvida, como apacibles xubilados aplaudían, como mozas e mozos choutaban ao son da nosas gaitas. Confluímos na maré e sentínme asolagada pola cor de apenas dúas bandeiras: a republicana e a do orgullo gai, as predominantes nunha marcha na que se acordou deixar de lado toda ansia partidista e buscar a afinidade esencial que nos une: a condición de obreiros depauperados. Alí estaban persoas de toda clase e condición, imposible trazar un denominador común, alí a maioría que xa non se resigna, que deixou de ser silenciosa E vin a xente, a enorme diversidade, inmigrantes, nativas, mozas, vellas, con fillos, sen eles, dos barrios, do centro, refinadas, sen refinar: alí estaban persoas de toda clase e condición, imposible trazar un denominador común, alí a maioría que xa non se resigna, que deixou de ser silenciosa. Pan, traballo e teito reclamábase, algo tan primordial que estarrecía, que daba a medida exacta do sufrimento. Loita obreira. Vaise acabar, vaise acabar, vaise acabar a paz social, esa era unha das consignas que berrabamos alentados polos integrantes do SAT andaluz, mulleres e homes que malia teren os pés rotos polos días de camiño e a voz desfeita nos animaban cunha forza visceral. Sanidade publica, escola pública, traballo digno, todos coreando as consignas, todos levados da alegría que dá o plantarmos cara xuntos, o poñermos xuntos nome ás nosas angustias. Pero só foi cando pisei o escenario do acto central, onde fun convidada a falar en nome da Columna Galega, cando tiven a certeza absoluta de estar ante algo que nace, ante algo que morre Pero só foi cando pisei o escenario do acto central, onde fun convidada a falar en nome da Columna Galega, cando tiven a certeza absoluta de estar ante algo que nace, ante algo que morre. Alí á beira dos altofalantes que reproducían Al alba de Aute, contemplando a inmensidade da marea humana berrando ao unísono "Sí, podemos" pensei que si, que era verdade que a Transición rematara, que os marcos de convivencia rebentaran e que para garantir de novo a paz social ía ser preciso pactar doutro xeito e con outros axentes. Desde aquela atalaia, cos rudos homes do SAT, Cañamero, Gordillo, homes de argumentos contundentes e espidos de retórica libresca, albisquei por fin unha posible saída destes anos escuros. Pequenos sindicatos, Plataformas Cívicas, Colectivos profesionais, todos estaban alí, á marxe de calquera aparato establecido facendo posible o consenso, asumindo a responsabilidade individual na loita. Democracia participativa. Cidadáns politicamente conscientes. Millóns de mulleres e homes que están tomando a resolución de marcar cun trazo intensamente vermello non aquilo que nos separa senón aquilo que nos une E si, desde alí, desde a atalaia, pensei en que todo aquilo non podía ser un espellismo, en que o longo camiño encetado no Prestige e o 15M posúe encarnadura en millóns de mulleres e homes que están tomando a estraña resolución de ser razoables e marcar cun trazo intensamente vermello non aquilo que nos separa senón aquilo que nos une.


Summary: O BNG completou esta cuarta feira a nómina dos seus números un nas sete cidades do país coa escolla do activista e dirixente sindical Xabier Pérez Igrexas como cartaz en Vigo. Analista e colaborador de distintos meios de comunicación, a comezar por Sermos, a súa candidatura, a única que se formulou como tal no seo da asemblea local, é froito do consenso entre as e os militantes nacionalistas da urbe máis populosa do país.

Iván Rivas en Ferrol. Francisco Jorquera na Coruña. Goretti Sanmartín en Compostela. Miguel Anxo Fernández Lores en Pontevedra. Luís Seara en Ourense. Rubén Arroxo en Lugo. E agora Xabier Pérez Igrexas en Vigo. Conclúe así o BNG o proceso de elección das persoas que irán encabezar, nas sete cidades galegas, as candidaturas da organización frentista nas eleccións municipais de 2019. O desafío confeso do BNG é o de mellorar os resultados de 2015 e nomeadamente o de recuperar representación naquelas prazas —Ourense e Vigo— en que non conseguiu acceder aos salóns de plenos. Ese será o principal reto, por tanto, de Xabier Pérez Igrexas, quen aos seus 34 anos se coloca ao fronte da candidatura en Vigo. Persoa aínda moza, acumula ás súas costas, porén, non pouca experiencia quer no traballo social —nomeadamente no movimento veciñal e no estudantil, como secretario xeral dos Comités Abertos de Estudantes— quer no político —actual responsábel de Acción Municipal do BNG de Vigo- quer no sindical —militante da CIG, integra o seu Consello Confederal e a Executiva Comarcal da central na cidade olívica. É tamén unha persoa cunha traxectoria dilatada no ámbito dos meios de comunicación, con especial destaque para o seu activismo no mundo dixital e nas redes sociais, nomeadamente a partir da súa conta twitter @contradiscurso. Especializado na análise de política internacional, ten publicado textos en cabeceiras como A Nosa Terra, Xornal de Galicia e Sermos Galiza, neste último caso quer no semanario quer neste diario dixital. A de Xabier Pérez Igrexas foi a única das candidaturas que a asemblea —na que tomaron parte por volta de 100 persoas, na sede comarcal do BNG— tomou en consideración, sinal do amplo consenso que a figura do agora candidato suscita na base organizada da formación soberanista. Consciente de cal é o obxectivo político que ten por diante, na súa intervención perante a asemblea —segundo o comunicado de imprensa emitido pola organización nacionalista— o candidato eleito afirmou que o Bloque se propón recuperar unha presenza determinante no concello de Vigo porque "o BNG sempre fixo avanzar o noso concello con coherencia, con políticas nacionalistas e de esquerdas e sempre ao servizo da veciñanza". O BNG quer facer de Vigo, enfatizou, o motor dunha nova Galiza, "fronte a quen quere reducirnos a unha 'minicidade' Estado illada á talla do seu ego", dixo en clara alusión á retórica localista de Abel Caballero. A proposta do Bloque é construír unha cidade que sexa "algo máis que un espazo", que se torne "nunha verdadeira comunidade, coas persoas no centro das políticas".


Summary: Pasaron de máis de 284 millóns de euros en 2012 a menos de 163 millóns os que hai para este ano, unha tesoirada que afectou a todos os capítulos. Na Galiza hai 250.000 persoas no desemprego.

Os números indican que o emprego non semella ser unha prioridade para este goberno galego. No mínimo no que se refire a promoción e fomento do emprego, eido que leva anos a sofrer tesoiradas do executivo en cada orzamento anual. Uns recortes que coinciden cuns anos nos que o número de persoas en desemprego no noso país atinxen cifras máis que preocupantes. Nos últimos catro anos, desde 2012 até 2015, coincidindo coa segunda lexislatura do PP de Núñez Feijóo, os fondos para mellora e promición de emprego caeron en máis dun 43 por cento. Eran 284 millóns de euros en 2012 e apenas acadan os 162,7 millóns en 2015. Nestes anos a cifra de persoas no desemprego en Galiza non baixa das 250.000. E o 2015 comezou con 120.000 desas persoas no paro que xa non cobran prestación. No capítulo de formación profesional para desempregad@s pasouse dos case cen millóns de euros que se destinaban hai tres anos aos menos de 69 millóns de agora A queda máis importante é na mellora da cualificación de emprego, que pasa dos 32,4 millóns de euros en 20102 a só 6 millóns para o presente ano. No capítulo de formación profesional para desempregad@s pasouse dos case cen millóns de euros que se destinaban hai tres anos aos menos de 69 millóns de agora. A promoción do emprego autónomo experimentou un recorte nos fondos do 30% e o de mellora e fomento da empregadibilidade do 49 por cento.


Summary: Nel Vidal é presidente da Coordinadora de Traballadores de Normalización da Lingua (CTNL), que vén de enviarlle unha carta a Feijóo na que pide a "volta ao consenso" arredor do idioma e que a Secretaría Xeral de Política Lingüística pase a ser "unha área transversal no organigrama do novo Executivo".

Nel Vidal é presidente da Coordinadora de Traballadores de Normalización da Lingua (CTNL), que vén de enviarlle a Núñez Feijóo unha carta na que se pide que "se visualice un cambio de políticas e actitudes con respecto á lingua" no novo Goberno e que se busque "retomar o consenso e o camiño da normalización lingüística progresiva, tanto no ensino como no conxunto de ámbitos sociais", sobre todo despois da sentenza do TSXG que anula dous artigos fundamentais do polémico decreto do plurilingüismo. Ademais, tamén reclama que a Secretaría Xeral de Política Lingüística pase a ser "unha área transversal no organigrama do novo Executivo e non estea encadrada na Consellería de Educación nin de Cultura". Por que decidiron enviarlle a carta a Núñez Feijóo? Xa o temos feito noutras ocasións. En 2009, ao conformarse o anterior Goberno da Xunta, xa expresaramos que considerabamos un erro acantoar a Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) na Consellería de Educación. Co anterior Executivo, desde 2005, dependía da Consellería de Presidencia porque era a maneira de que o idioma fose unha área transversal no organigrama do Goberno. A nosa petición é que a SXPL interveña transversalmente en todas as áreas e que se encamiñe a dirixir accións a todos os ámbitos e en todas as consellerías, xa que todas elas deberían incluír obxectivos lingüísticos. Iso só se consegue se a SXPL está na cúspide da organización para que poida ter man e intervir en varias áreas e non cinguirse só á educación, senón tamén ao sector empresarial, ao ámbito da Xustiza ou a moitos outros. "A SXPL debe intervir transversalmente en todas as áreas do Goberno porque todas elas deberían incluír obxectivos lingüísticos" Por que agora? Quixemos adiantarnos á conformación do Goberno para que a Xunta reflexione sobre o que lle pedimos e aposte pola transversalidade da SXPL, pero ademais, ao coincidir coa sentenza do TSXG, cremos tamén que é o momento de que se volva ao consenso arredor do Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNL) de 2004. Sería un bo momento e máis agora que se ten que elixir un novo Executivo. Teñen algunha esperanza en que a Xunta cambie o seu rumbo lingüístico? Non sabemos o que fará. O que si cremos é que sería un xesto interesante, de cara á conformación do novo Goberno, é que as persoas que foron responsables dese decreto, agora declarado ilegal, e os responsables de executar esa política lingüística coa que se saíu do consenso non formen parte do noso Executivo. Referímonos ao conselleiro de Educación e ao secretario xeral de Política Lingüística no momento da aprobación do decreto do plurilingüismo. "Sería un bo xesto que a Xunta non inclúa no seu novo Goberno aos responsables do decreto e de executar unha política lingüístia que rachou co consenso" Tendo en conta as declaracións do Goberno tras a sentenza, non semella que vaia cambiar nada... As súas declaracións non dan lugar a moita esperanza, sobre todo cando se valora a sentenza polo peso que supón en canto á porcentaxe de artigos. Iso é como dicir que se se suspenden os tres primeiros artigos da Constitución non pasaría nada porque supoñen unha minoría, ou que se tiramos abaixo o Pórtico da Gloria non é importante porque só supón o 5% da Catedral de Santiago. É irracional pero é a mensaxe que se intenta trasladar. Agardemos que o Goberno cambie, pero teñamos en conta que as futuras sentenzas aínda pendentes tamén o poden facer cambiar. Anuláronse dous artigos, pero pódense anular aínda máis se prosperan os recursos da Real Academia Galega ou do Consello da Cultura Galega. A política lingüística do Goberno de Feijóo supuxo unha forte polémica no ámbito do ensino, pero afectou a moitos outros ámbitos e tamén ao sector dos técnicos de normalización, malia que non se falase tanto... Por exemplo, no ámbito da administración local, o balance que hai que facer desta política lingüística é moi negativo. Se cadra non se visualizou tanto como no ámbito educativo porque as administracións locais son entes autónomos nos que a Xunta ten unha intervención limitada, pero o primeiro que fixo o Goberno en 2009, nada máis tomar posesión, foi modificar a lei da Función Pública por vía de urxencia para eliminar a obriga de facer unha proba en galego que asegurase a competencia real do idioma por parte dos traballadores públicos. É só un exemplo. "O peor balance da política lingüística da Xunta foi que conseguise trasladar á sociedade os seus prexuízos arredor da lingua" Pero hai moito máis, non si? Á marxe de outras moitas cousas concretas, o gran problema foron os prexuízos que se conseguiron trasladar á sociedade co argumentario que se empregou desde o Goberno e con esa dicotomía entre imposición e liberdade, unha teoría que quedou totalmente desmontada coa sentenza do TSXG. O peor balance da Xunta en materia lingüística foi que conseguise trasladar á sociedade eses prexuízos. Aquilo atribuíuse a unha estratexia electoral, pero agora a crise económica semella axudar a que se esquezan as consecuencias no idioma e na súa promoción. Se aquilo foi unha estratexia electoral, púidolle saír ben, pero foi letal para o idioma. Se xa coa crise económica a lingua queda para a maioría da sociedade nun plano secundario, con máis razón é o momento para que a Xunta volva ao consenso. Non se pode seguir utilizando a lingua.


Summary: As familias da Costa da Morte únense nunha concentración contra os recortes do servizo de pediatría este venres 21 de febreiro.

Nin mirou para as familias, pero escoitar si que as escoitou. Visitaba Fisterra o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijoo, e case un centenar de persoas, de toda a comarca (Dumbría, Muxía, Zas...) pero sobre todo de Fisterra, quixeron "recibilo". Con cacerolada e pitada, ducias de familias esperábano este mediodía na praciña do Lavadoiro da Mixirica para protestar polo precario servizo de pediatría de Fisterra e de toda a Costa da Morte. A berro de "incompetente" de "Coa sanidade dos nen@s non se xoga", as familias deixaron patente a situación de indefensión do rural galego. Cando chegou o presidente foi un momento de explosión de rabia das familias, ao ver que nin sequera se xirou a miralas. Dase a situación que xa pasou un mes dende que o Centro de Saúde fisterrán quedou sen pediatra, e a previsión era que se reincoporara precisamente este mércores 19 de febreiro, pero están cancelando as citas. Houbo tempo ata para berrar polo Centro de Día de Corcubión. E agora toda a comarca xa pensa na manifestación deste venres 21 en Cee.


Summary: Os días de encerro están a converter internet nesa gran fiestra ao mundo. Coas aulas fechadas, aproveitamos a oportunidade para debullar un proxecto, a Historia da Literatura Galega da AS-PG, que en 2016 daba o salto ao dixital para se converter nunha ferramenta especialmente útil nestes días de actividade telemática, xa sexa como apoio para contidos didácticos ou polo simple pracer das que procuran lecer nas xornadas de reclusión.

Atafinda é unha desas palabras "técnicas" cuxo significado non todas coñecen. Que designa? Pois trátase dun "proceso métrico empregado na poesía trovadoresca segundo o cal os versos se encadean ininterrompidamente uns nos outros até o fin da cantiga". Así o define o apartado de "termos literarios" da Historia da Literatura Galega que a Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG) ofrece online. Foi esta sección a última achega, alá polo 2018, a un proxecto que continúa a nutrirse pouco a pouco. "Moitas veces existe a referencia de estudar os termos literarios en español", explica Lucía Regueiro, xustificando a relevancia da ferramenta dixital A un termo como "atafinda" súmanse máis de 100 entradas de conceptos universais que aparecen, ademais, exemplificados con fragmentos de obras na nosa lingua. E isto ten unha importancia fundamental porque, como explica Lucía Barreiro, redactora do catálogo da ferramenta, "moitas veces existe a referencia de estudar estes termos en español". Poder acceder a eles e expresalos en galego vólvese, xa que logo, peza chave do proceso normalizador, colocando "o noso sistema literario dentro do universal, co que dialoga de maneira bilateral". Un paso máis para eliminar dependencias froito do dominio lingüístico do español. D'A nosa terra ao dixital Aínda que comezamos polo final, o recurso dixital dista moito de se limitar a un compendio de termos literarios, esta é só unha das súas utilidades máis "enciclopédicas". O certo é que o proxecto vén de longo, pois a Historia da Literatura Galega xurdiu hai xa máis de 30 anos, vencellada ao xornal A Nosa Terra. A novidade chegou en 2016 coa estrea na versión dixital, que colle actualidade nos días presentes, nos que, a golpe de coronavirus, cobran especial forza iniciativas dixitais desta sorte, que poden ser moi útiles para o mantemento da actividade docente. Após a desaparición d'A nosa terra, a AS-PG decidiría "actualizar unha ferramenta moi útil", explica Xoán Costa, presidente a entidade naquela altura, que vira "esgotados os 50 fascículos que durante dous anos e medio acompañaron a publicación do xornal", co que tamén se agasallaba unha obra. A tirada de 2.000 exemplares quedaría curta, demostrando a necesidade deste tipo de materiais didácticos e divulgativos dentro da nosa literatura. O corpo teórico organízase en cinco bloques: Etapa Medieval, Séculos Escuros e Ilustración, e as etapas contemporáneas I, II e III. Se ben as catro primeiras recollen o contido da Historia da Literatura Galega anteriormente publicada en papel, a Etapa Contemporánea III foi creada en 2018 ex professo para a web, dando conta do acontecido desde 1985 até 2019. Nela estúdanse as tendencias, obras, autoras e autores máis relevantes dos últimos 30 anos da Historia da Literatura e, de modo transversal, as relacións coa música e o cinema. Este contido foi desenvolvido por Iolanda Castaño (poesía), Mario Regueira (narrativa), Manuel Xestoso (teatro) e Xosé Ramón Ermida (ensaio), cun apartado a maiores dedicado aos Premios. Hipertexto como principio Hai, loxicamente, unha adaptación de formatos que permite o aproveitamento do dixital, na que se aprecia un potente esforzo por incluír elementos multimedia, obras de lectura online... Os hiperenlaces permítennos navegar entre as diferentes categorías, desde as propias unidades didácticas ou entre autores e movementos, nunha funcionalidade que define a propia natureza de internet, cuxas potencialidades non son nada desprezábeis no eido educativo. Das guías didácticas ao compendio de autoras, eventos, movementos, obras, organismos e publicacións, os links permiten navegar dun sitio a outro para unha mellor comprensión, desafiando a concepción máis lineal (a priori) dos formatos en papel —aínda que as prácticas das propias usuarias poderían levarnos a entender os volumes de estudo como non lineal, o dixital sen dúbida axiliza o salto. Ademais, permite "escoitar autoras e autores da súa propia voz", recalca Costa, así como pezas audiovisuais. Destaca especialmente a vinculación a Son de Poetas, espazo web que antologa poesía galega musicada do que tamén se encarga a AS-PG, no que atopamos cantados os versos de Uxío Novo Neyra, Lois Pereiro ou Olga Novo, por citar algún dos múltiples casos. En galego, como non? O proxecto, segundo recolle o catálogo, xorde da necesidade de incidir no que é a literatura galega. Provoca sempre a pregunta, ineludíbel, do que fica dentro e fóra. Aínda que a resposta pareza a moitas evidente, o factor lingüístico como artellador fundamental da nosa literatura non estivo exento de debate. "Parece que xa está superado, pero aínda hai algunha xente que o pon en dúbida", afirma Barreiro. Así, hai "escritoras e escritores, nados na Galiza, que escribiron ou escriben en español". A tendencia unilingüe debe ser analizada segundo o período, non permitindo, por exemplo, considerarmos a obra en castelán de Rosalía como parte, máis si indispensábel para comprendermos o que escribiu en galego. As literaturas que xorden e traballan en condicións de anormalidade básica, comezando pola lingua usada, son tomas de conciencia, esforzos por ser, por aboiar e facerse evidentes", escribe Barreiro "Se en todas as latitudes a obra literaria significou tomar conciencia, a través do uso artístico da palabra, da realidade humana, no caso das literaturas que xorden e traballan en condicións de anormalidade básica, comezando pola lingua usada, son tomas de conciencia, esforzos por ser, por aboiar e facerse evidentes", escribe Barreiro. Aplicación didáctica Máis de 4.500 obras de 457 autoras. Un arquivo multimedia con 2.263 fotos, 104 audios, 14 vídeos e 12 unidades didácticas compoñen unha ferramenta que Barreiro cualifica de "moi completa", ademais de "accesíbel a todo o mundo" cunhas condicións mínimas de conexión á rede. Responsábel da súa aplicación didáctica, considera que "cada profesora pode usala fóra do libro de texto para contextualizar os movementos ou como alternativa para estudar algunhas cuestións cunha visión máis ampla". "Sabemos que hai desde persoas que se axudan dela para estudar oposicións até profesoras que o empregan nas aulas", confirma Costa Para alén dese espectro abranguinte, a plataforma parte dunha "multifuncionalidade" que fai posíbel incluír como destinatarias quer as que se achegan desde o eido educativo quer quen o fai desde unha perspectiva puramente curiosa. "Sabemos que hai desde persoas que se axudan dela para estudar oposicións até profesoras que o empregan nas aulas", confirma Costa. Para quen non a coñeza, esta é unha boa oportunidade de repasar clásicos ou coñecer as novas achegas. "Procuramos mantela actualizada, na medida das nosas posibilidades", afirma o filólogo. Se cadra algún día, aparecerá tamén unha epígrafe dedicada ás iniciativas que, desde o literario reinventado, se fan hoxe especialmente visíveis nas redes, sintomáticas da adaptación da palabra escrita aos tempos hiperconectados.


Summary: Elena Candia foi a encargada de levar o acto relixioso despois de que Martiño Noriega rexeitara oficialo. Tampouco estiveron presentes Xulio Ferreiro, que asistiu a unha homenaxe polo primeiro aniversario da morte de María Wonenburger, nin Jorge Suárez.

A alcaldesa popular de Mondoñedo, Elena Candia, arremeteu contra os alcaldes ausentes na ofrenda do antigo Reino de Galiza., en relación ao novos rexedores de Compostela, Martiño Noriega, que renunciou a oficiar o acto relixioso, da Coruña, Xulio Ferreiro, e Ferrol, Jorge Suárez, que tomaron a decisión en consonancia cos programas electorais das súas candidaturas, que defenden a laicidade desde as institucións. "O pobo que fuxe das súas tradicións e da súa conciencia renuncia a súa identidade", dixo a alcaldesa de Mondoñedo. Si asistiron á ofrenda os novos rexedores de Lugo, a socialista Lara Méndez, e de Ourense, o popular Jesús Vázquez. Tamén o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, o líder do PP de Santiago, Agustín Hernández, e o conselleiro de Cultura, Román Rodríguez, entre outros presentes, segundo información de Europa Press. Candia sinalou que a ofrenda pasou "por infinidade de épocas e de estados sociais, políticos e económicos" e "sobreviviu" a todos. "Estamos aquí rendendo homenaxe ao Santísimo Señor Sacramentado, mais tamén a nós mesmos como pobo", dixo a rexedora popular nun discurso cargado de referencias aos alcaldes ausentes das Mareas. Ferreiro responde no seu primeiro acto O novo alcalde da Coruña asistiu hoxe ao seu primeiro acto como rexedor. Xulio Ferreiro participou da homenaxe a María Wonenburger polo primeiro aniversario da morte da matemática. "O alcalde está hoxe onde ten que estar, nunha homenaxe á ciencia, o coñecemento e a unha das coruñesas máis ilustres", respondeu durante a súa intervención acerca das críticas pola súa ausencia na ofrenda.


Summary: A contrarreforma laboral do PP español, convertida en lei no mes de xullo co apoio de CiU no Congreso, abre máis aínda a fenda do xénero e reforza o vínculo entre as traballadoras e unha menor produtividade, ao asumiren elas en exclusiva os traballos do fogar

O 84% das mulleres galegas que encabezan familias monoparentais din sentirse discriminadas para accederen a un traballo pagado. "Canto se decatan de que tes fillos e non tes parella cren que non te vas comprometer e que vas fallar continuamente, cando a realidade é que che cómpre ese emprego máis que a ninguén". A asimilación das mulleres á baixa produtividade, ao asumiren elas en exclusiva os traballos do fogar, explicaría esta discriminación que denuncian as galegas. Cara a ela apuntaron traballadoras que a Fundación Adecco enquisou para elaborar o II Informe Muller con Responsabilidades Familiares non Compartidas e Emprego, cunhas conclusións tiradas das respostas de 1.800 mulleres, 200 delas galegas. Na Galiza, a cuarta parte das mulleres con crianzas e sen parella non teñen emprego. A contrarreforma laboral do PP abre aínda máis a fenda de xéneroO panorama laboral tornouse para elas máis duro aínda en xullo, cando a reforma laboral cociñada polo goberno español adquiriu forma de lei cos votos a favor de PP e CiU no Congreso d@s deputad@s. Máis poder para a empresa, diminución da negociación colectiva, presionar os salarios á baixa e un maior individualismo son os ingredientes dun texto que abriu, máis aínda a fenda de xénero. Como exemplo do que significou esta contrarreforma da dereita conservadora sirva un cálculo botado cando se coñeceron as retribucións dos tres máximos executivos de Bankia: unha persoa que cobrase o soldo mínimo tería que se reencarnar até sete veces --coas vidas laborais de 37 anos completas-- para cobrar o mesmo que Rodrigo Rato nun ano. E isto era antes da aprobación desta lei, que supuxo unha menor taxa de ocupación feminina, máis desigualdade salarial e unha diferenzas na vida laboral de homes e mulleres marcadas pola precariedade e a feminización da economía dos coidados, coas conseguintes lagoas de cotización. A pensión media que reciben elas no Estado español é un 40% máis baixa que a que cobran eles. Galiza ten as pensións máis baixas do estado. Case a metade levan máis dun ano sen acceso a un salarioSe ollamos a enquisa de Adecco, o 75,4% das traballadoras perderon o emprego por un ERE, despedimento ou finalización dun contrato que non foi renovado. O 21,6% alegou como motivo da súa incorporación ao mercado laboral o feito de non ter unha parella que a apoiase economicamente. E un 3% renunciou voluntariamente ao seu posto na procura doutro cuxas condicións se adaptasen mellor á súa situación persoal, emprego que non atopou aínda. Case a metade das mulleres que respostaron non ter acceso a un salario levan máis dun ano nesta situación, e o 72% delas estaría disposta a se desprazar coa(s) crianza(s) a outra localidade da Galiza; o 15% emigraría de ter un emprego no estranxeiro. Daquelas enquisadas que están en activo, máis da metade fan parte de nichos laborais feminizados como empregadas do fogar, coidadoras de dependentes, teleoperadoras ou auxiliares administrativas. A estrutura máis habitual das familias cuxas condicións socio-económicas foron estudadas para este informe é a dunha muller de entre 36 e 45 anos e cunha crianza ao seu cargo. Porén, un 27% delas teñen entre 26 e 35 anos; e un 20% entre 17 e 25 anos. O 11% superan os 45 anos, coas dificultades que carrexa nestes casos a variábel da idade ligada á do sexo á hora de atopar traballo pagado. Os datos do Instituto español da muller revelan que nove de cada dez familias monoparentais (89%) dependen economicamente das mulleres.


Summary: A denuncia afecta os Gobernos español e galego, entre outros.

A Comisión Europea presentou unha demanda contra o Estado español polos continuos incumprimentos que o Goberno de Pedro Sánchez e os Executivos de varias autonomías, entre elas a Galiza, realizan de maneira sistemática da normativa de impacto ambiental da gandaría industrial. En concreto, o Diario Oficial da Unión Europea recolleu o pasado 31 de outubro a presentación desta demanda de Bruxelas contra o Estado, con motivo da vulneración da Directiva, relativa á protección das augas contra a contaminación producida por nitratos de orixe agraria. O BNG critica a xestión ambiental da Xunta na Limia Neste sentido, a Comisión Europea critica que os Gobernos español e da Galiza, Castela e León, Estremadura, Illas Baleares, Illas Canarias, Madrid e o País Valencià sigan sen designar zonas vulnerábeis aos nitratos nos seus territorios, "pese a que os datos obtidos a través da rede de control da contaminación provocada polos nitratos de orixe agrícola xustifican a súa designación". Segundo Bruxelas, o Estado español incumpriu a lexislación "ao non adoptar as medidas adicionais ou accións reforzadas nos territorios onde a contaminación por nitratos mostra unha tendencia á alza, en particular Aragón, Castela-A Mancha, Castela e León e Murcia". Ecoloxistas lamentan a falta de medidas preventivas do decreto contra a contaminación de augas por nitratos A demanda subliña tamén que o contido dos programas de acción para protexer as zonas vulnerábeis a esta contaminación é insuficiente ao non adoptar "as medidas adicionais ou accións reforzadas nos casos de Aragón, Castela-A Mancha, Castela e León, Estremadura e Madrid". Repetidas denuncias de ecoloxistas O portavoz de Ecoloxistas en Acción, Daniel González, afirmou que a demanda interposta contra o Estado español "sinala claramente os responsábeis competentes en materia ambiental e agraria, pois demostra a súa inacción neglixente en relación á protección das augas polos nitratos procedentes da gandaría e agricultura industrial". As augas da Limia, con altos niveis de contaminación "Desde hai dous anos reclamamos unha moratoria que free a contaminación por nitratos e o resto de impactos sociais e ambientais da gandaría industrial", engadiu González. A Asociación para a Defensa Ecolóxica da Galiza (Adega) tamén leva anos a denunciar a contaminación provocada polas instalacións de gandaría intensiva na Galiza. As accións dos ecoloxistas céntranse especialmente na zona da Limia, onde existe a maior presenza de complexos gandeiros deste tipo.


Summary: A concesión do Nobel non merece nen unha triste liña na web oficial do cantor norteamericano.

A estratexia de Dylan é clara: transmitir total indiferenza perante a noticia que provocou unha auténtica conmoción no planeta da cultura, a concesión do Nobel de Literatura a un músico. Non só Dylan non ten pronunciado unha soa palabra en público sobre o galardón, non só non se pon ao telefone cando o chaman de Suecia (a Academia xa desistiu), é que a súa web oficial tampouco toma nota da entrega do premio. Na sección News, as últimas novas informan sobre a pronta saída dun novo CD con gravacións ao vivo de 1966 e inclúen unha nota escrita polo cantor con motivo do falecimento do boxeador Muhammad Alí. É evidente que Dylan manexa os tempos e que, conforme pasan os días, aumenta a expectación sobre se o autor de The times they are a changing irá ou non a Estocolmo o 10 de novembro a recoller o premio. Springsteen: "Dylan é un poeta, eu só un tipo que traballa duro" Dylan non fala do Nobel, Springsteen si. O rockeiro de New Jersey, de xira mundial de apresentación das súas memorias, non tivo reparo en cualificar a Dylan de "poeta". "Dylan está por cima de todos. É moi diferente a min. El é un poeta e eu só son un tipo que traballa duro", dixo en Londres quen pasa por ser o sucesor do cantor de Minnesota.


Summary: Miles de persoas fan cola para poder facer esta proba sen cita e gratuíta en varias áreas sanitarias.

"Non é normal", "non poden ser estas cousas", "que falta de planificación!"… Estas foron algunha das das expresión e comentarios das miles de persoas que estes días fan cola para poder realizar unha PCR gratuíta e sen cita nos puntos que pon o Sergas. Un reclamo que provocou unha avalancha de persoas cara aos puntos. En sitios como o CHUS, en Compostela, houbo colas de horas e numerosas persoas, ademais, ficaron sen poden realizar a proba. En Pontevedra, esta cuarta feira, a situación é moi parecida. "Levo desde as 10.10 horas da mañá facendo cola, van ser as dúas e aínda estou aquí. E acaban de decir que van fechar agora para volver abrir ás tres e media. Isto non pode ser", confesaba indignada unha moza que agardaba pola súa quenda para facer o test contra a Covid. "Levo desde as 10:10 da mañá facendo cola, van ser as dúas e aínda estou aquí. E acaban de decir que van fechar agora para volver abrir ás tres e media. Isto non pode ser" Canda ela, centos de persoas facendo cola durante horas, entre a resignación e o enfado. Non só en Pontevedra, senón tamén noutras áreas sanitarias. "Non sabes se a fileira vai avanzar a tempo ou non. Podes botar cinco horas agardando e que cheguen as 20 horas e quedar sen PCR", di un home, quen onte, en Pontevedra, viu como ás 20 horas fechaban o dous postos de probas após horas de espera. "É unha medida cosmética, se queren que funcione, que poñan medios, e non só dúas casetas para realizar as PCR e tres administrativas comprobando os datos da tarxeta sanitaria", engade. Tamén en Vigo. Unha persoa afirmaba que levaba "case tres horas" facendo cola e que "isto non se move". Preguntábase como podía ser "que o Sergas non teña previsto que ía vir moita xente a facer PCR, estando como estamos ás portas de Noiteboa e Nadal". Estase a dar a "tormenta perfecta": as farmacias esgotaron os test de antíxenos, proximidade de datas de convivencia como noiteboa ou nadal e unha sexta vaga que vai cara ao seu pico de incidencia. Sen necesidade de cita. Abonda con chegar e facer cola até que toque a quenda. A fórmula que se deseñou nun principio para a ponte do 6 de decembro o Sergas decidiu estendela até pasadas as festas do Nadal ante a grande afluencia e a expansión da variante ómicron. Santiago ou Pontevedra, entre outras áreas sanitarias, son dous dos sitios onde nestas xornadas estanse a dar importantes colas e esperas para poder facer estas PCR. Segundo os datos publicados polo Ministerio de Sanidade (actualizados a 20 de decembro), a Incidencia Acumulada a 14 días en Galiza sitúase en 567,06 casos por 100.000 habitantes, mentres que a media no Estado está en 609,38 casos.


Summary: ENTREVISTA | A CUT é un dos sindicatos que rexistrou unha convocatoria de folga de 24 horas para o vindeiro 8 de marzo. Falamos con Ana Viqueira, responsable da Secretaría das Mulleres do sindicato,

A CUT é un dos sindicatos que rexistrou unha convocatoria de folga de 24 horas para o vindeiro 8 de marzo, xunto con SLG, CGT, CNT, e Intersindical (na que integra, por exemplo, o STEG). Falamos con Ana Viqueira, responsable da Secretaría das Mulleres do sindicato, que apoia a manifestación unitaria do feminismo galego, este domingo en Vigo, e as concentracións convocadas para xoves 8 en todas as cidades. Hai moitas razóns de ámbito laboral para a folga. Cales destacariades dende a CUT? Hai múltiples razóns. Por exemplo os problemas que sofren as traballadoras do fogar, que hoxe en día non contan con dereito a cobrar o seguro por desemprego; ou as condicións que manteñen as traballadoras do fogar internas, en condicións próximas á escravitude. Son espazos, ademais, nos que non actúa Inspección de Traballo, mesmo aínda que o denunciemos dende os sindicatos. A maiores, moitas son estranxeiras e esa vulnerabilidade é aínda maior. Tamén as propias enfermidades laborais que se dan especialmente en empregos feminizados, como pode ser na limpeza as doenzas que afectan ao túnel carpiano, ou afeccións dermatolóxicas ou asma noutras profesións tamén con maioría de mulleres. Así mesmo, as mulleres somos quen asumimos unha maior carga de traballo de coidados, que aínda que non sexa un traballo remunerado, é traballo tamén. "Todos estes intentos por torpedear a folga, creo que tamén amosan que isto non é só unha cuestión festiva e simbólica, senón que realmente ten un poder efectivo e un impacto social" A folga é tamén unha folga estudantil, de consumo e de coidados. Supoño que uns aspectos son inseparables dos demais, porque as discriminacións proceden da mesma estruturación patriarcal da sociedade... Si, é imprescindible ter en conta todos os aspectos da folga, porque está todo ligado e porque está relacionado co conxunto de traballos que facemos as mulleres todos os días: o emprego remunerado, os coidados e o consumo, pois somos as mulleres as que levamos o peso do consumo -que forma parte dos coidados- nunha casa. Entender que todo forma parte do mesmo é o que converte isto nunha folga feminista. Estamos transformando a propia ferramenta da folga. Creo que supón un punto de inflexión en moitos aspectos, tamén no funcionamento dos sindicatos, isto amósanos novas formas de combater. Hai que actualizar as nosas ferramentas e impregnalas de feminismo para atender ao conxunto da poboación. "Estamos transformando a propia ferramenta da folga. Creo que supón un punto de inflexión en moitos aspectos, tamén no funcionamento dos sindicatos" Esta é unha folga distinta. O seu éxito haberá que medilo tamén de forma distinta a outros paros? Pensamos que o éxito desta folga non se pode medir cos parámetros tradicionais porque non é unha folga tradicional. Cremos que o proceso en si mesmo xa é un éxito, polas articulacións que se están facendo entre o movemento feminista e os sindicatos e outros colectivos, polo feito de xuntarnos moitas mulleres de ámbitos distintos, que moitas non nos coñeciamos previamente, e falar e debater e traballar xuntas. Nisto xa non hai volta atrás. Para a propia CUT a convocatoria de 24 horas, que conta do apoio decidido de todo o sindicato, é tamén un éxito, un éxito do movemento feminista, que é quen convoca a folga, aínda que sexamos os sindicatos os que a rexistramos. A convocatoria de 24 horas vai permitir que ao longo da xornada poidamos levar a cabo unha serie de accións, como piquetes. Estamos recibindo moitas chamadas dende todo o país, de afiliadas e de non afiliadas, pedindo información e dicindo que queren secundar a folga de 24 horas. "Estamos recibindo moitas chamadas dende todo o país, de afiliadas e de non afiliadas, pedindo información e dicindo que queren secundar a folga de 24 horas" A convocatoria está a recibir moitos apoios, pero tamén algunhas críticas, sobre todo dende Ciudadanos e PP, por exemplo hai uns días a través de Miguel Tellado. Como recibides estas críticas? As críticas eran esperables. Nunca consideramos aliados a PP ou Ciudadanos, e se critican seguramente quere dicir que o estamos facendo ben. Din que estamos atacando o capitalismo e seguramente teñen razón. Ademais, todos estes intentos por torpedear a folga, creo que tamén amosan que isto non é só unha cuestión festiva e simbólica, senón que realmente ten un poder efectivo e un impacto social.


Summary: O Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo (FIOT) presenta hoxe a estrea do último espectáculo de Talía Teatro, A parábola do angazo, na que a compañía volve a un dos seus temas predilectos: a lingua. Un espectáculo de pequeno formato que ía para monólogo mais que foi medrando para atopar interlocutor.

Se cadra a mala noticia é que seguimos a falar da lingua como dunha realidade problemática. Mais se cadra, a boa noticia é que a sociedade segue a mostrar interese polo tema, a sentirse concernida por un asunto que nos implica a todos. Talía Teatro recunca na cuestión da lingua con A parábola do angazo, un espectáculo que estrea hoxe no Festival Internacional Outono de Teatro de Carballo e que completa unha triloxía cuxas dúas partes anteriores foron un enorme éxito de público. "A idea levaba moito tempo connosco" -explica Artur Trillo, membro fundador de Talía Teatro, en conversa con Nós Diario. "Tratábase de pechar a triloxía que comezou en 2003 con Bicos con lingua. No 2011, oito anos despois, fixemos Pelos na lingua. E xa tardaba unha terceira dose. O que fixemos foi tratar de darlle unha nova perspectiva ao espectáculo. En principio é a mesma fórmula, non podemos dicir que haxa nada novidoso que teñamos que dicir: é máis ben ampliar un pouco a visión que habitualmente temos sobre a lingua e os seus problemas". "En realidade, cando proxectamos Bicos con lingua, pensabamos que era unha obra que ía ter catro ou cinco funcións e que ía quedar aí. Era algo que queiramos facer por gusto, porque nos apetecía, mais no fondo pensabamos que era unha marcianada claramente propagandística. Pero a cousa é que saíu un espectáculo máis doce do que proxectaramos. E claro, foi unha sorpresa ver que tiña unha incidencia e unha aceptación que nós nin imaxinabamos. Tamén foi sorprendente ver que o profesorado empregaba os textos da obra como material didáctico, e supoño que a iso lle debemos unha parte do éxito que tivo. Mais, en certo sentido, tamén forma parte da intención da obra esa mobilización arredor da lingua". A aceptación do público Tanto Bicos con lingua como Pelos na lingua tiveron un éxito de público non só insospeitado, senón tamen moi pouco habitual na paisaxe escénica galega. Ambos os dous espectáculos seguen vivos e aínda agora a compañía fai funcións de dúas obras pioneiras no tratamento do tema. "Eu sempre poño como exemplo o mes de maio de 2004, no que fixemos trinta e catro representacións da obra" comenta Trillo. "Para a compañía funcionou coma un colchón que nos permitiu enfrontar outros proxectos. En 2006, por exemplo, fixemos un Esperando a Godot que probablemente non poderiamos montar se non fose pola boa acollida de Bicos con lingua e da seguridade económica que nos proporcionaba". Nos últimos anos, ademais, Talía montou espectáculos para público familiar -como Lambetadas ou Voa, voa- que tamén tiñan o tema da lingua no horizonte. Artur Trillo asegura que "si se pode dicir que a lingua é un dos eixos temáticos que foron desenvolvendo a traxectoria da compañía. Mais os espectáculos que conforman esta triloxía si que teñen unha clara vocación didáctica, case demagóxica". Nada estraño para unha compañía que ten entre os seus obxectivos " a dignificación do teatro e das artes escénicas como transmisores dos valores culturais do país". Un conto que vén de lonxe A parábola do angazo parte dun conto popular xa recollido polo Padre Sarmiento. Nel, un mozo que emigrou a Castela regresa a súa terra. Nese breve tempo, ocorrera algo asombroso: o rapaz esquecera a fala dos seus, a lingua que falara toda a vida. "É un conto que nos pareceu moi ilustrativo", precisa Trillo. "Esa anécdota do galego que precisa levar un golpe para recuperar a súa identidade era moi gráfica". A parábola do angazo fai unha viaxe no tempo desde o século XIII, cando o galego tiña máis prestixio que o castelán, até os nosos días, e para guiarnos nese itinerario, Talía contou con varias persoas para escribir a obra: ademais de fragmentos escritos polo propio Trillo e por Diego Rey, director da obra, hai textos de Sechu Sende, Araceli Gonda, Marta Lado ou José Prieto. "É a fórmula que empregamos nas dúas obras anteriores", aclara Trillo. "O que ten de novo A parábola do angazo é que levamos ao público a ver a nosa lingua desde outras perspectivas: hai sketches nos que non empregamos o galego como exemplo, senón outras linguas diferentes para que se poida observar o galego doutro xeito diferente ao do discurso habitual. Invitamos á audiencia a poñerse no lugar dos outros para distanciarse e ver o feito lingüístico con outros ollos". Mais, sobre todo, trátase dunha obra que pretende que o público o pase ben. "Claramente, a obra quere entreter. O humor sempre está en primeira liña e iso, dalgunha maneira, fai que o didáctico quede nun segundo plano, aínda que esperemos que algunha reflexión quede".


Ómicron, a nova variante do coronavirus causante da Covid-19, está presente xa en 110 países diferentes, e continúa propagándose de modo exponencial, segundo informou a Organización Mundial da Saúde (OMS). Tal e como destacou na actualización do seu informe técnico sobre a evolución da variante, ómicron duplica os casos nas comunidades onde se transmite en cuestión de dous ou tres días. Diminución dos casos en Sudáfrica Non obstante, non son todo malas novas, pois a OMS tamén explicou que as taxas de contaxio xa están en caída nas zonas de Sudáfrica onde se detectou por vez primeira. Ademais, e segundo datos obtidos na propia Sudáfrica, así como no Reino Unido e Dinamarca, ómicron parece implicar un menor risco de hospitalización en comparación a anteriores variantes como delta, máis a OMS fai un chamamento á "prudencia". Baixa a protección das vacinas Finalmente, a Organización Mundial da Saúde indicou que distintos estudos preliminares afirman que a protección de vacinas como AstraZeneca ou Pfizer-BioNtech baixa ante ómicron.


Summary: O presidente da Asociación para a defensa do Patrimonio Cultural Galego (Apatrigal) considera que a conservación é unha tarefa das administracións pero tamén da sociedade. Así reflexiona sobre o despoboamento do rural, aludindo a que se falta poboación nalgunhas vilas tamén faltan os "microcoidados". Refírese, por exemplo, a que un veciño ou veciña elimine as malas herbas dun cruceiro. Actos tan sinxelos tamén teñen valor para manter a herdanza do país.

Non hai lugar para a dúbida. Unha das entidades máis activas na defensa do patrimonio cultural -material ou inmaterial- da Galiza é a Asociación para a defensa do Patrimonio Cultural Galego (Apatrigal). Após cinco años de traxectoria, o seu presidente Carlos Henrique Fernández Coto prefire non buscar conflitos criticando a xestión das administracións, pois a asociación declárase "con independencia política e ideolóxica". Quizais por iso, desde 2016 conseguiron asentarse no tecido asociativo cultural do país e "ás veces chaman para facer consultas". Os interlocutores ao outro lado da liña poden ser institucións públicas e tamén particulares. Sen ir máis lonxe, "no caso de Santiago" foron dos que "tiraron máis do carballo do Banquete de Conxo para o concurso da árbore europea". Apoian pero tamén din as verdades, se esas van valer para protexer a herdanza natural e cultural galega. Ao mesmo concello compostelán fixéronlle ver "algúns erros ou carencias o plan de protección da Cidade Histórica, como foi a instalación interior do Café Derby que foi deseñada por Camilo Díaz Baliño". Un pouco máis lonxe da súa sede na rúa do Hórreo de Compostela –hoxe a sede é máis virtual pola pandemia da Covid-19- Fernández Coto resalta outro logro. "Fixémoslle ver ao delegado da Xunta en Lugo que o retablo da catedral da cidade, obra de Francisco de Moure, tiña que ser restaurado porque é un legado único", engade. A estas alturas, unha das críticas que poden facer, a nivel social, é que "co tema da rapidez perdeuse a reflexión e hai que pensar como facer as cousas co menor impacto posíbel". Mentres que, para a entidade, hai máis respecto en territorios como Portugal ou mesmo Asturies, aquí "ás veces construímos en contra da natureza", unha parte fundamental do legado na súa opinión. Iso tamén o trasladan a quen faga falla, ás máis das veces de forma desinteresada e nalgunha ocasión nas que os proxectos ou encargos son máis complexos, xa habería que contratar o servizo dalgunhas especialistas. Transmitir "nas mellores condicións" o legado Desde o seu punto de vista, o que converte Apatrigal nun colaborador interesante é que se pelexa "pero sempre con espírito construtivo". O plan orixinal das e dos 11 socios fundadores (hoxe hai perto dun cento, entre os que se atopan profesionais da arquitectura, a antropoloxía, a arqueoloxía, o turismo...) era a "defensa, divulgación e concienciación sobre o patrimonio cultural". "Queremos concienciar os galegos de que temos un legado impresionante herdado e hai que transmitilo nas mellores condicións", reflexiona, engadindo que Galiza pode presumir de ser "o pobo con máis patrimonio cultural de Europa". O risco do despoboamento O que ben puidera parecer unha esaxeración polo amor ao país ten unha explicación, que se encarga de apuntar con urxencia o representante de Apatrigal: "Non é que sexamos máis guay senón que é pola nosa estrutura do territorio". O problema quizais é o despoboamento porque "sen xente non hai os microcoidados" que axudan na conservación. Alude, sen ir máis lonxe, a esa persoa que ve malas herbas nunha escultura ou nun cruceiro -entendido desde o punto de vista cultural, non xa relixioso ou polo menos non só con esa lectura- da aldea e toma o tempo en retiralas. Fala así do rural e dos moitos núcleos de poboación que se poden atopar no país en relación a outros lugares. Así, ao ter "29.000 entidades das 60.000" do Estado español, non é estraño que aquí se atopen "a metade das igrexas", a gran maioría dos cruceiros ou os hórreos. Precisamente hai nada participaron nun foro sobre este último tema en Asturies e Fernández Coto lembra que xunto con outras zonas están a traballar para que estas construcións sexan recoñecidas pola Unesco como Patrimonio da Humanidade. Outro dos retos é que o "toque manual das campás, que é unha lingua máis" chegue á mesma meta. Ao final, do que se trata, é de que "a xente valore o patrimonio", sexa tanxíbel ou non.