Summary: Cada vez máis xente reivindica a tradición galega fronte á americana. O Samaín gaña cada vez máis forza. Aínda que hai quen critica a asimilación de parte das tradicións por mor da influencia da cultura estadounidense a través do seu omnipresente Halloween, a festa celta conseguiu traer os nosos costumes ao presente e impoñerse sobre a celebración foránea. Eis un estrato da peza publicada no número 370 do semanario en papel Sermos Galiza.

O mestre de Cedeira Rafael López Loureiro foi un dos principais promotores do Samaín, ou como el prefire chamarlle, Festa das Caliveras, tal e como reza o título do libro que resume as súas investigacións. A necesidade de recuperar a nosa propia tradición xurdiu cando a súa filla chegou fascinada das aulas de inglés falando do Halloween, a popular festa americana para a que ía tallar unha cabaza. Ela xa perdera o que para seu pai eran lembranzas da infancia e asumía a encomenda como algo novo e exótico. Mais para el, esta práctica cos calacús era do máis común, algo totalmente propio. "O mesmo que lle pasou á miña filla vaille pasar a todas as crianzas da Galiza", pensou Loureiro. E tomou cartas no asunto para que non acontecese. Desde inicios dos anos noventa a Asociación Cultural "Chirlateira", da que Loureiro participaba, comezou a organizar unha pequena festa de Samaín, como se lle acabou chamando, na que o obxectivo principal era recuperar ou difundir o costume de baleirar e esculpir caliveras de melón. Nesta pequena xuntanza puñan especial énfase no uso de vestimenta de civil, sendo condición indispensábel non ir disfrazados. A primeira edición celebrouse a 24 de novembro de 1990 e, a partir de aí, non fixo máis que medrar, até quedar asociada en toda Galiza como unha alternativa a un Halloween que xa practicamente conseguiu desbancar, pasando a celebrarse de maneira maioritaria na véspera de Defuntos. A principal tradición reivindicada pola asociación ten a ver coas cabazas, con testemuños de uso tan só 30 anos antes. As crianzas adoitaban recollelas, furalas e decoralas. Deseguido, púñanlles dentro unha candea e colocábanas en cruces de camiños, nas portas das casas ou en calellas escuras, para asustar ás persoas que que acudían á misa ou que pasaban simplemente por alí, como farían antano os celtas coas caveiras auténticas dos seus inimigos, procurando manter afastados os malos espíritos. O labor de escolas e asociacións conseguiu recuperar estas actividades propias cunha denominación que daquela non existía, que bebe do vencello destas tradicións coas culturas atlánticas. O Samahín, palabra celta da que se adapta o noso, sinala a fin da tempada de colleitas e o comezo dun novo ano, coa chegada do inverno, a estación escura. A festividade pagá, que se celebraría tamén no noso territorio, foi adoptada e adaptada polo cristianismo até convertela no Día de Todos os Santos. "Na Galiza fomos os primeiros en pórlle unha bandeira fronte ao Halloween", apunta Loureiro Pioneiro Malia que estas tradicións non son exclusivas da nosa terra, senón que se manifestan nesa "faixa céltica", na Galiza "fomos os primeiros en pórlle unha bandeira fronte ao Halloween". Nese senso, Loureiro móstrase moi orgulloso do traballo desenvolvido na media en que serve "para a vertebración do país". Con todo, teme que a popularidade que gañou a festa nos últimos anos a teña transformado nunha amálgama coa súa versión americana, que non respecte a auténtica filosofía e idiosincrasia da nosa cultura. Cómpre termos presente, como sinala Loureiro, que "Halloween existe por mor da festa do Samaín", pois bebe da versión quer irlandesa, quer galega, que foi levada ao continente americano pola emigración, orixinando as diversas variantes da festividade dos defuntos que podemos atopar do outro lado do charco. Mentres en lugares como México se converteu no Día de Mortos, nos Estados Unidos transformouse nunha sorte de entroido de outono, un "delirio que veu de volta", di o mestre, contaminando as nosas prácticas tradicionais recuperadas, de xeito que nalgúns casos pasou "de Samaín a Hallowmaín". O arqueólogo Felipe‑Senén considera máis acertado falar de tempo de defuntos, nome co que se coñecía popularmente a celebración que aínda lembran as persoas máis vellas, pois se ben é certo que aquí puidese haber un equivalente á divindade de carácter irlandés que denota o Samaín, non é a tradición que sobreviviu. Ao contrario, foi absorbida polo cristianismo, mais, como adoita acontecer, mantendo elementos de carácter pagán. Por iso, se ben o Samaín pode funcionar como trazo de unión das periferias atlánticas, Felipe‑ Senén insiste en ter coidado de "non solapar a nosa cultura con outras e avasalar a nosa orixinalidade". A idea da que partiu o rexurdimento do Samaín era unha "festa etnográfica, infantil e branca, no senso de que non houbese drogas de ningún tipo", afirma Loureiro. El mesmo insiste en que se cadra outras denominacións serían máis axeitadas, porén, a que triunfou, xa indubidalmente, é a do Samaín. O que isto denota en última instancia, na opinión de Felipe‑Senén, é unha "recuperación con base histórica, pero non tradicional". A esencia, común en calquera caso, é a crenza da disolución dos espazos entre os vivos e os mortos, podendo as ánimas andaren entre nós ao seu antollo. De aí os costumes de deixar o lume da lareira prendido toda a noite ou o caldo quente, para que puidesen entrar en calor. Magostos e castañadas Para alén do máis, o Samaín tiña todo que ver co magosto. Para Loureiro, forma un todo imbricado, pois lembremos que no saber popular "cando unha castaña estoupa é unha ánima que foxe do purgatorio". Como explica Felipe‑Senén, a propia castaña é unha metáfora da "rexeneración da vida, maxia deste tempo de conexión da morte coa vida", pois é a semente da árbore que sae do ourizo e posibilita a continuidade do ciclo natural. A celebración tradicional incorporaba, ademais dos calacús, rosarios de zonchos, música de gaitas, castañadas e magostos. Nos últimos anos, algúns destes compoñentes modificáronse ou engadíronse nun proceso americanizante que Loureiro critica desde a militancia etnográfica. O "elemento distorsionador esencial son os disfraces", que o converten nunha sorte de entroido sen precedentes na nosa tradición. "Dóeme moito esta perversión, como promotor da idea", lamenta. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 370 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Abondan as normas que amparan o dereito a usar o galego en todos os ámbitos da vida e, en concreto, na Administración de Xustiza. Neste espazo a Lei de normalización lingüística (1983) recoñece, no artigo 7º, o seguinte: "1. No ámbito territorial de Galicia, os cidadáns poderán utilizar calquera das dúas linguas oficiais nas relacións coa Administración de Xustiza. 2. As actuacións xudiciais en Galicia serán válidas e producirán os seus efectos calquera que sexa a lingua oficial empregada. En todo caso, a parte ou interesado terá dereito a que se lle entere ou notifique na lingua oficial que elixa. 3. A Xunta de Galicia promoverá, de acordo cos órganos correspondentes, a progresiva normalización do uso do galego na Administración de Xustiza". Porén, calquera persoa que empregue o galego, de forma habitual, sabe que debe converterse en Sísifo para intentar que os dereitos recoñecidos nos textos se cumpran. Esta realidade cotiá, chea de obstáculos, cesións, derrotas, cansancios e pequenas victorias, en batallas que non deberiamos ter que librar, sorprende máis no eido da Administración de Xustiza, precisamente, por ser a encargada de garantir o exercicio dos dereitos da cidadanía. No 2015 o Concello de Redondela celebrou o 30º aniversario da primeira sentenza ditada no noso idioma e inaugurou unha placa que di: "O 27 de marzo de 1985 os maxistrados da Audiencia Territorial da Coruña Ricardo Leirós Freire, Claudio Movilla Álvarez e Gonzalo de la Huerga Fidalgo ditaron a primeira sentenza en galego despois de cinco séculos de proscrición, sendo promovente o Concello de Redondela". Porén, transcorridos 32 anos desde a primeira sentenza, nin sequera dispoñemos de datos oficiais sobre o uso do galego na Xustiza, o que supón unha boa mostra do desprezo que sofre a nosa da lingua no Olimpo das leis. O libro Reflexións sobre a xustiza. Unha aportación desde Galicia, editado pola Xunta (2009), carece de datos completos respecto do emprego da lingua galega, e os poucos que ofrece son devastadores. Porén, a situación non mellorou. Na actualidade, por exemplo, carecemos de rexistros para saber cantas sentenzas se ditan en galego cada ano. Herdamos unha lingua pantasma que non se reflicte no espello da Xustiza. Mais noso é o futuro. Mudarmos a posición subalterna do galego na Xustiza depende de nós, da existencia dunha cidadanía que, en todas as súas múltiples facetas (profesional, usuaria, cívica...) empregue (e demande) o galego con dignidade e orgullo, para sermos un autoreferente de calidade e prestixio no uso da nosa propia lingua, conscientes de que somos portadoras dunha cultura ancestral e que debemos legarlla ás xeracións vindeiras. Trátase dun patrimonio inmaterial mundial que temos a obriga de preservar. E nesta tarefa contamos con precedentes como o da Asociación de Funcionarios pola Normalización ou a Irmandade Xurídica Galega. Así que o lema é: a unión fai a lingua (e a xustiza). Por iso debemos unirnos para reclamar, en primeiro lugar, datos sobre o emprego do galego na Xustiza. A información veraz é o punto de apoio a partir do cal, como Arquímedes, coa suma das nosas pequenas forzas moveremos o mundo. Só así comezaremos, por fin, a situarmos o galego onde é de lei, a sermos quen de termar da nosa historia: a Xustiza pola lingua.


Summary: O 16 de outubro comezará o macro-xuízo polo caso do Prestige. Co gallo da súa celebración a Plataforma Nunca Máis convoca unha concentración na Coruña.

Após dez anos da maior catástrofe ecolóxica sufrida no país, ExpoCoruña acollerá o xuízo contra algúns dos responsábeis daquela traxedia. Máis de dúas mil persoas están chamadas a se presentar perante a maxistratura, entre eles, o ex-director da Mariña Mercante, López Sors. A Plataforma Nunca Máis, xurdida como resposta social contra a inoperancia e o desleixo institucional padecido polo pobo galego nalquera altura, sairá máis unha vez á rúa para reclamar xustiza e dignididade baixo o lema 'Nunca Máis impunidade'. A concentración terá lugar ás 11.00h no recinto feiral ExpoCoruña –no que decorrerá o xuízo-- Nunca Máis quere recuperar a memoria após dez anos da catástrofe e ao mesmo tempo dar a voz de alarma "porque outro desastre é posíbel", aseguraban membros da plataforma na conferencia de prensa na que anunciaban a convocatoria. Despois dunha década da maré negra do Prestige, mariñeir@s e confrarías seguen a denunciar a falta de medios e de plans de continxencia que puidesen facer fronte a catástrofes semellantes. Porén, agardan que o xuízo depure responsabilidades sobre o acontecido.


Summary: Un informe da Comisión de Expertos sobre a realidade das linguas minorizadas no Estado español constata dificultades e incumprimentos para o galego e constata a preocupante perda de falantes. "A transmisión do idioma de pais a fillos xa non está garantida", alerta.

O Comité de Expertos da Carta europea de linguas rexionais e minorizadas fai unha avaliación da situación do galego, o catalán, o euskera ou o asturiano no Estado español e plasmou nun informe que vén de ser publicado os resultados. unhas conclusións que, no caso do galego, recollen a preocupación polo seu devalo. Así, o documento recolle que o nivel de aplicación desa carta na Galiza "non mellorou significativamente desde o último ciclo de seguimento". Aliás, aponta, os estudos sociolingüísticos mostran unha "diminución do número de falantes" e que "a transmisión de idiomas de pais a fillos xa non está garantida, polo que a proporción de alumnos con coñecemento do galego como lingua tamén caeu de xeito significativo". A Carta europea das linguas é un tratado internacional promovido polo Consello de Europa para garantir a normalidade das linguas minorizadas que o Estado español ratificou en 2001 no seu grao máximo "A presenza do galego é insuficiente no ensino, especialmente a nivel preescolar", indican, ao tempo que apontan que "no ensino secundario non se imparten grandes materias científicas en galego. No ensino non universitario, a normativa actual non permite impartir máis do 50% dos cursos en galego. Aínda non hai posibilidade de ofrecer un currículo en galego en ningunha institución preescolar, primaria ou secundaria". A Carta europea das linguas rexionais ou minorizadas é un tratado internacional promovido polo Consello de Europa para garantir a normalidade das linguas minorizadas que o Estado español ratificou en 2001 no seu grao máximo. Recomendacións Nas recomendacións do Comité de Expertos sobre como mellorar a protección e promoción do galego na Galiza, fixa tres para facer de forma "inmediata": Eliminar as limitacións á docencia en galego en todos os niveis de educación axeitados, modificar a Lei orgánica do poder xudicial para garantir o uso do galego nos procedementos xudiciais por petición dunha das partes, e que o galego sexa lingua tamén na administración do Estado na Galiza. A isto engade outras medidas a adoptar, como incrementar o uso do galego na prestación de servizos públicos ou facer públicos os informes de avaliación do organismo supervisor en educación. As expertas e expertos europeos xa teñen alertado en varias ocasións sobre as deficiencias na aplicación da Carta, nomeadamente no do ensino, o que motivou unha recomendación do propio Consello de Ministros sinalando que a introdución doutra lingua non podía servir de escusa para a eliminación da propia no ensino. Nesta ocasión, o Estado remitiu ao Comité de Expertos un informe que, afirmara A Mesa, manipulaba os datos e mente, co fin de obter unha avaliación positiva. "O Estado mente ao Consello de Europa manipulando os datos oficiais", advertirá a delegación da Mesa á delegación europea. En decembro do ano pasado A Mesa informara ao Comité de expertos do Consello de Europa da vulneración de dereitos lingüísticos na Galiza. A delegación da MNL informara daquela que expuxo aos expertos e expertas europeos a situación do galego, advertindo que tanto o Estado como a Xunta incumpren as súas obrigas en todas as áreas nas que deben garantir a presenza normal da lingua: educación, vida social e económica, xustiza, cultura, medios de comunicación ou relacións transfronteirizas.


Summary: Realizarán diferentes protestos para denunciar aquelas distribuidoras que se negan a chegar "a ningún tipo de acordo" sobre os prezos do leite. "O conflito non acabou", lembran.

O fin do bloqueo á industria e centros de transformación non é o fin das mobilizacións. Dixérono os gandeiros e a propia Plataforma, mais lamentan que esa mensaxe ficase diluida e a imaxe que se transmitise por algúns medios, apontan, é que o conflito acabou. E non é así. Desde esta mesma sexta feria, sinala o SLG e a Plataforma, anuncian que se van centrar as protestas "naquelas distribuidoras que se negan a chegar a ningún tipo de acordo", segundo confirmou Xosé R. Cendán en conversa con Sermos Galiza. Desde o sector sinalan que distribudioras como Lidl ou Gadis, entre outras, nin sequera responderon aos emprazamentos para falar dos prezos do leite. O sindicato lembra que "manter o bloqueo ás industrias é unha medida que implica un alto custo para a xente gandeira". E que "diante da presión das multas e da chegada dun gran número de antidisturbios ás inmediacións das empresas, valorouse a imposibilidade de manter este mesmo formato de mobilización". Así que a Plataforma optou por "reconducir" as mobilizacións levantando o bloqueo sobre a totalidade das industrias "e focalizándoo nas empresas máis reticentes a asinar calquera tipo de acordo".


Summary: A galega Antía Fernández foi a primeira muller transexual en competir federada e oficialmente nunha disciplina deportiva no Estado. Fíxoo a pasada fin de semana nun partido de voleibol na Coruña que xa é histórico logo dos atrancos que sufriu no pasado.

"Eu só quería xogar, como unha rapaza máis, nun equipo". A galega Antía Fernández converteuse a pasada fin de semana na primeira muller transexual en debutar en competición oficial cun equipo no Estado. Da man do Club Padre Faustino Calasancias da Coruña e contra o Atlético Boiro nun partido da Segunda División B. Entrou na historia do deporte logo de ser rexeitada antes noutras disciplinas. Federada por fin, o balbordo e expectación que arrodearon a súa estrea irán minguando co tempo. E iso, no fondo, é o que máis desexa: que o que agora é noticia acabe por non selo nunca. Un soño cumprido? O soño era xogar, como unha rapaza máis, nun equipo. Xa o dixen nalgunha outra ocasión: eu só son unha rapaza de barrio, da Sagrada Familia na Coruña, que quería xogar nun club como unha máis. Iso foi todo o que me propuxen e o que para min conseguín, pero foron os medios os que de súpeto me advertiron de que era a primeira muller transexual galega federada... Pensei que só se referían ao voleibol, pero non... "Só son unha rapaza de barrio que quería xogar como unha máis; foi todo o que me propuxen e o que conseguín" Entrou na historia... Logo dixéronme que era a primeira muller transexual federada en todas as disciplinas deportivas e máis tarde que, malia que antes houbo outro caso dun home en España, que era o primeiro caso tamén de entre todas as disciplinas olímpicas. Empezóuselle a dar máis bóla ao tema, pero a min sempre me pareceu como chamar técnico de medidas de hixiene a unha persoa que limpa. Eu só xogo ao voleibol, nada máis. "A mellor noticia sería que isto non fose nunca máis noticia" A mellor noticia será non ser noticia? Exacto, a mellor noticia sería que isto non fose nunca máis noticia. Tamén lle dixen ao coordinador deportivo do meu club que, de non ser imprescindible, é mellor non falar máis cos medios. Queremos, tanto eu como o meu equipo, volver á normalidade ou tomar isto como algo natural. O mellor foi telo dito e que, a partir de agora, a situación se normalice. Para alcanzar dereitos hai que cambiar normas, rezaba unha pancarta do Observatorio de Igualdade na cancha onde Antía disputou o seu primeiro partido. Alí estaban representantes de Mudegá (Mulleres Deportistas Galegas) e do Concello, coa concelleira de Igualdade e Diversidade, Rocío Fraga, á cabeza. O apoio das administracións, de asociacións, das compañeiras e de todo o club foi fundamental. "As miñas compañeiras non son conscientes do histórico e heroico do que fan: aceptarme, respectar a miña identidade e tratarme como unha máis" Tivo algún problema no club ou coas demais xogadoras? Non, o único é que algunha é máis tímida e non lle gusta tanto saír nos medios [ri]. As compañeiras son fantásticas e nin elas mesmas eran conscientes do histórico e heroico do que estaban facendo: aceptarme, respectar a miña identidade e tratarme como unha máis. Para elas todo foi natural, saíu de maneira espontánea e en ningún momento pensando en que eran pioneiras de algo. Tomárono como un partido máis, que non será nin o primeiro nin o último. Se cadra sorprende máis o apoio contundente do Concello da Coruña? A Rocío Fraga, concelleira de Igualdade, xa a coñecía de antes por algunha convocatoria para o colectivo LGTB e mesmo coincidiramos vivindo no mesmo barrio. Sempre foi unha persoa moi accesible que me facilitou as cousas e me ofreceu axuda cando a precisase. Ela e Pilar Neira, presidenta de Mudegá, foron un grande apoio porque o pasei moi mal cando noutros deportes me dicían que non. "Noutros deportes dixéronme que non e sempre dubidei de se facían todo o posible ou era polos prexuízos" Por que lle dicían que non? Nalgúns deportes esgrimían as normas, pero sempre me quedou a dúbida de se podería ter xogado igual ou se se podería ter loitado por conseguilo ou instar mesmo a un cambio no regulamento. Sempre dubidei de se o que había era un motivo de prexuízos, un uso do aval que lles daba o regulamento para perpetuar este prexuízo ou unha norma específica que o impedía. Houbo ocasións nas que se apoiaron nun regulamento internacional cando estabamos a falar de competicións que nin tan sequera eran estatais, senón inferiores e mesmo de barrio. A dúbida que me quedaba sempre era se de verdade se facía todo o posible, pero ocorría igual que noutros ámbitos da vida, como cando buscaba un piso de aluguer... Que lle ocorría? Nalgún caso dixéronme que o que querían era "unha rapaza de verdade", co cal comprobas que si hai un prexuízo claro. Noutras ocasións dicíanme que xa me avisarían ou que xa atoparon un inquilino, cando o anuncio seguía en internet, ou mesmo aceptaron a algunha amiga miña que chamaba para comprobar se era verdade cando a min xa me dixeran que estaba ocupado. Aínda hai moito por facer? Queda moito por facer, iso está claro.


Summary: A resolução judicial acusa dois ex-oficiais como autores do crime de homicídio qualificado e outros seis como cúmplices. Victor Jara foi detido o dia depois do golpe de Pinochet . O seu corpo apareceu com 44 impactos de bala e as mãos mutiladas, abandonado num terreno.

A resolução judicial ordena a detenção, como autores do delito de "homicídio qualificado" dos ex-oficiais Hugo Sánchez Marmonti e Pedro Barrientos Núñez. Este último vive atualmente nos Estados Unidos, pelo que foi emitida uma ordem de captura internacional. Segundo investigações jornalísticas, Barrientos, de alcunha O príncipe, teria sido o autor material do homicídio. Como cúmplices, o juiz acusou e ordenou a captura dos ex-militares Roberto Souper Onfray, Raúl Jofré González, Edwin Dimter Bianchi, Nelson Hasse Mazzei, Luis Bethke Wulf e Jorge Smith Gumucio, que não tinha sido incluído na primeira resolução. Foi detido no dia seguinte ao golpe de estado de Pinochet contra Allende. o corpo de Jara foi encontrado num terreno baldio com 44 impactos de bala e as mãos mutiladas Na resolução judicial, o juiz Vázquez estabeleceu que Jara foi detido quando se encontrava na Universidade Técnica do Estado, onde era professor, e depois transferido para o Estádio Chile, um recinto fechado no centro de Santiago que hoje leva o nome do cantautor e foi usado como centro de tortura depois do golpe de Estado. Torturado, assasinado... mas não silenciado Durante sua detenção, o cantor "foi reconhecido pelo pessoal militar instalado no interior do Estádio Chile, sendo separado do resto dos prisioneiros, para ser levado a outras dependências localizadas nos camarins, usadas como salas de interrogatórios e urgências, onde foi agredido fisicamente em forma permanente, por vários oficiais". "No dia 16 de setembro de 1973 deu-se morte a Víctor Lidio Jara Martínez, facto que se produziu em consequência de, pelo menos, 44 impactos de bala, segundo se detalha no respetivo relatório de autópsia", conclui a resolução. Víctor Jara, autor de canções como 'Te recuerdo Amanda' ou 'Plegaria a un labrador', entre muitas outras, foi detido no dia seguinte ao golpe de Estado que derrubou o governo do socialista Salvador Allende e instaurou a ditadura de Augusto Pinochet (1973-1990). Dias depois de permanecer detido junto a outros 5.000 prisioneiros no estádio de Santiago, o corpo de Jara foi encontrado num terreno baldio com 44 impactos de bala e as mãos mutiladas. Tinha 41 anos. Miles de vítimas Até agora, a justiça não tinha conseguido identificar os autores materiais do seu assassinato, um dos crimes mais emblemáticos da sangrenta ditadura de Pinochet, que causou mais de 3.000 vítimas mortais.


Summary: A xustiza dálle de novo a razón a un veciño ao que a empresa lle reclamaba unhas terras das que a cementeira non puido demostrar a titularidade. O ditame lexitima as reclamacións de centos de persoas que loitan contra os intentos da empresa de quitarlles os terreos.

Cementos Cosmos volve perder outra batalla xudicial. E desta vez unha de importancia. O xulgado de primeira instancia de Becerreá vén de ditaminar contra a cementeira do grupo Votorantim na segunda das tres demandas interpostas contra José Horacio Río, veciño da zona de Triacastela e mebro da asociación O Iribio, que leva anos loitando contra as irregularidades e prexuízos que a empresa provoca na contorna. A xustiza determina que as terras que a compañía lle reclamaba ao demandado son lexitimimante súas, xa que esta non puido demostrar a súa propiedade, ademais de reparar la ilexitimidade das expropiacións levadas a cabo hai xa décadas. É a segunda vez que a xustiza lle deu a razón ao veciño fronte á cementeira, que reclamaba a titularidade das súas terras Segundo a plataforma Contraminacción, Cosmos leva a cabo "unha campaña de acoso e derribo" contra este home como "represalia pola súa oposición á mina a ceo aberto en Triacastela". Así, e aínda á espera da celebración do xuízo pola terceira delas, con esta agora xa son dúas as demandas gañadas por este e activista, "que ao igual que outros, está a sofrer os durísimos ataques nos tribunais deste monstro empresarial e das súas potentes equipas da avogados, con falsas acusacións e fortes ataques económicos ás suas víctimas". Nesta demanda, segundo denuncia Contraminacción, Cosmos "pretendia desafiuzar a José Horacio Rio Lago de dúas fincas da súa propiedade, unha delas da súa familia desde tempos inmemoriais e outra adquirida hai duas décadas lindando co perímetro da explotación mineira". Foi a primeira vez, en trinta anos de funcionamento da mina a ceo aberto, na que á empresa lle deu por "reclamar" a propiedade destas parcelas que, segundo a plataforma, "son irrelevantes e innecesarias para a explotación" pero si "estratéxicas para a explotación agrícola familiar do demandado". Cosmos reclamou as terras por primeira vez malia que leva trinta anos coa mina a ceo aberto "O que pretenden é facer o máximo dano posible, ademais de apañar terras para facer perigar o medio de vida e sustento da familia", destaca o colectivo contra a minería agresiva, que lembra que Cementos Cosmos tentaba "castigar economicamente o denunciado", xa que ademais do valor desas terras e dos gastos xurídicos na súa defensa pretendía tamén interporlle custas superiores aos 18.000 euros. Pero Cementos Cosmos non conseguiu demostrar a propiedade desas terras, algo que si fixo o demandado si. "A empresa presentou documentos correspondentes a outras parcelas que tentou facer pasar por documentos correspondentes ás parcelas en litixio e todo tipo de trapalladas documentais e testificais que foran fulminantemente desmontadas", denuncia Contraminacción, que fala da evidencia de "irregularidades e mesmo falsidade documental" na suposta expropiación forzosa que esta empresa realizou durante o franquismo. A empresa non logrou demostrar a propiedade e a xustiza deulle a razón a centos de veciños que se negan a abandonar os terreos que Cosmos reclama Este xuízo pode trascender enormemente o simple ataque contra o activista, xa que o xulgado tamén vén de dar a razón a case un cento de propietarios afectados por esta explotación mineira que se negan a abandonar terras que Cosmos se atribúe, ao consideraren que a suposta expropiación non é válida e que os veciños continúan a ser os lexítimos propietarios. "O acoso de Cosmos, que non só está dirixido contra a asociacion O Iríbio, senón tamén contra un cento de afectados directos, lonxe de intimidar, está a ter o efeito contrario en cada vez máis persoas, que alén do valor económico dos bens que lles pretenden usurpar, están a defendelos xa simplemente por unha cuestión de dignidade e non se axeonllar ante os abusos e intimidacións constantes", di Contraminacción, que cre que esta "pequena vitoria" e "unha grande vitoria para toda a veciñanza", que comeza a ver que "a agresividade desta monstrosa empresa é debida a que está ferida de morte e a firmeza e constancia, a verdade e a razón, poden vencer até aos mais ricos e poderosos". Os danos de Cementos Cosmos sobre a contorna da zona levan tempo sendo denunciados. Hai uns tres meses, a Fiscalía abriu dilixencias de investigación polos traballos da cementeira que están a estragar en Triacastela o importante xacemento de Cova Eirós, que carece de vixilancia desde o pasado mes de agosto e onde se puideron comprobar xa importante prexuízos. Ademais, a cementeira chegou a exixir 45.000 euros aos críticos co seu labor en Triacastela. A empresa demandou o presidente da asociación O Iribio por "danos e prexuízos no seu honor" polos comentarios nas redes sociais sobre os seus polémicos traballos. Foi só a última das varias demandas recibidas por veciños que loitan contra os danos no patrimonio cultural e paisaxístico da zona.


Summary: Na recta final da campaña do 25-S continuamos coñecendo os perfís dos e das principais cabezas de lista, poñendo o foco desta volta na candidata nacionalista, Ana Pontón.

Todo aponta a que o BNG comezara a rachar este 25-S cun ciclo electoral no que concatena sucesivos retrocesos. Un xiro inesperado para quen daba por condenado o nacionalismo galego a se consumir na metástase electoral, alentado polo que xa se denomina como "efecto Pontón", en alusión ao novo liderado exercido por Ana Pontón Mondelo (1977). O seu liderado supuxo unha notábel revitalización da fronte nacionalista Pontón asumiu a portavocía nacional na última Asemblea do Bloque, decorrida en febreiro deste ano. Poucos meses despois era proclamada polas bases nacionalistas candidata á presidencia da Xunta. A primeira muller en 34 anos de historia do BNG e a única cabeza de cartel feminina entre as forzas con representación no Parlamento galego. O seu liderado supuxo unha notábel revitalización da fronte nacionalista, tanto a nivel interno como, sobre todo, a nivel social. Pontón concilia un talante próximo, marcado polo seu sorriso e a claridade coa que se expresa, coa enerxía e solvencia de quen leva máis de media vida –malia ter menos de 40 anos– de activismo político. Na súa práctica cohabita a firmeza nas conviccións cunha grande capacidade de integración. Compromiso Con apenas 16 anos enceta a súa militancia no nacionalismo galego, nas filas de Galiza Nova (organización xuvenil do BNG) e pouco despois dos Comités Abertos de Facultade. En Galiza Nova comeza a dar mostras da súa capacidade de traballo, a nivel organizativo e tamén social, destacándose como responsábel nacional de Organización durante a etapa de Rubén Cela como secretario xeral. Ás veces dura no debate, sempre exixente, perfeccionista e enormemente disciplinada. Ana Pontón conserva desde a súa militancia xuvenil ese afán de formiguiña denodada que traballa en equipo e o seu profundo compromiso co proxecto transformador que para ela encarna o nacionalismo. Conserva desde a súa militancia xuvenil o afán de formiguiña denodada que traballa en equipo e o seu profundo compromiso co proxecto nacionalista En 2004 ocupa o escano de deputada no Parlamento galego, após a saída de Pilar García Negro. Tiña 27 anos, e malia a súa mocidade debrúzase na area parlamentar con soltura. Nos comicios de 2005, 2009 e 2012 recunca como deputada. Exerceu como voceira parlamentar do BNG desde a saída de Carlos Aymerich en febreiro 2012 até a chegada de Francisco Jorquera logo das eleccións do 21 de outubro, con quen partillou a primeira liña nos últimos catro anos como vicevoceira. Curtida na actividade parlamentar, este ano decídese a dar un paso á fronte para optar á portavocía nacional do BNG, despois de que Xavier Vence anunciase non querer continuar un segundo mandato. O 28 de febreiro a XV Asemblea Nacional colocouna á cabeza da organización. Pontón, máis unha vez, era a primeira muller en ocupar tal nivel de responsabilidade. Remontada Cun discurso firmemente enraizado nos principios ideolóxicos que definen ao Bloque, mais cunha nova narrativa, o debate a cinco decorrido na TVG visou a solidez do seu perfil, impoñéndose como a alternativa máis incisiva a Feijóo, pero tamén despregando unha completa oferta programática en chave de país e ao servizo da maioría social. O "efecto Pontón" logrou feminizar e renovar o discurso do BNG conseguindo que este reconecte socialmente Polo momento Pontón xa logrou feminizar e renovar o discurso do BNG, conseguindo que este reconecte tanto coa súa propia base como con segmentos sociais que comezan a ver no seu sorriso solvente unha opción a serio para abrir un tempo novo en Galiza. Con esa baza o Bloque tentará evitar, ou polo menos conter, un retroceso nos comicios do 25-S que hai apenas seis meses se daba por seguro e definitivo. Unha remontada que comeza a se tornar factíbel.


Summary: O líder de Anova cre que "calquera alternativa" ao ex presidente da RAG "nace dunha operación insidiosa", pero aclara que "iso non descualifica" a nova executiva. Alonso Montero asegura que lle gustaría volver á normativa de 1982.

O líder de Anova, Xosé Manuel Beiras, censurou este domingo que "calquera alternativa a Ferrín" á fronte da Real Academia Galega (RAG) "nace dunha operación insidiosa", aínda que deixou claro que "iso non descualifica a quen o substitúa", en alusión á elección de Xesús Alonso Montero como novo presidente da institución. Así, o tamén voceiro de Alternativa Galega de Esquerda (AGE) prefiriu non valorar a elección de Alonso Montero, pero si expresou "de maneira rotunda" a súa "solidariedade" con Xosé Luís Méndez Ferrín que, ao seu parecer, foi sometido "a unha operación de asedio que cheiraba a fedor por todas partes". Beiras cre que Ferrín sufriu "unha operación de asedio que cheiraba a fedor por todas partes" "Calquera alternativa a Ferrín nace dunha operación absolutamente insidiosa, pero iso non descualifica a quen substitúa a Ferrín e ao seu equipo na dirección da Academia, porque en definitiva, Ferrín tamén podía reconsiderar a súa dimisión como, por exemplo, lle reclamaban publicamente persoas como Manuel Rivas", engadiu Beiras, que cuaflicou de "exemplar" a actitude do escritor coruñés. En canto á dimisión de Ferrín, considerouna "un síntoma dos estropicios que fai este franquismo sen Franco, mesmo nos espazos culturais do nacionalismo galego, que están tan absolutamente agredidos". "Cando un xornal como ABC, ese ao que lle abondan tres das 24 letras do alfabeto para escribir se ocupa en primeira páxina en arremeter contra o presidente Méndez Ferrín da Academia, cando nunca se ocupou da Academia, nin lle importa un nabo... É absolutamente reaccionario, antidemocrático, daquela xa me dei conta que había algo", recriminou. Alonso Montero renega do reintegracionismo Por outra banda, Xesús Alonso Montero aclarou que se non intenta volver á normativa de 1982 é só polos prexuízos e inconvenientes que ocasionaría no ensino. Así o asegurou o novo presidente da RAG nunha entrevista a Radio Galega, onde aclarou que "nunca" foi partidario "dos cambios da última normativa". "Gustaríame que se volvera á anterior, aínda que sei que iso sería problemático", engadiu. Alonso Montero non dubida en asegurar que lle gustaría volver á normativa de 1982 para o galego "Non é nin moito menos prioritario tocarlle un pelo á normativa", insistiu, pechando calquera porta a un diálogo co reintegracionismo e logo de que o presidente da AGAL manifestara a súa intención de dialogar co RAG. Ademais, insistiu en que a Academia manterá o resurso ante o Supremo contra o decreto.


Summary: As deputadas Beatriz Gomes Dias e Alexandra Vieira, do Bloco de Esquerda, realizaron tres preguntas ao respecto ao Ministerio de Cultura.

En 2014 o Parlamento da Galiza aprobaba por unanimidade a Lei Valentín Paz-Andrade, para o aproveitamento da lingua portuguesa e vínculos coa lusofonía. Unha lei que, entre otras cuestión, previa a promoción do portugués no ensino, medios de comunicación públicos. O estado portugués acompañou ese proceso en 2015 através da sinatura dun Memorando de Entendimento entre o Instituto Camões e o Goberno galego, para garantir a formación de profesores e medios de avaliación para o ensino da lingua portuguesa na Galiza. "Passados mais de quatro anos, importa avaliar em que ponto se encontram estas iniciativas oficiais, incluindo a promoção da língua portuguesa na Galiza que tem sido afirmada sobretudo por associações culturais privadas", indican desde o Bloco de Esquerda. Dúas das súas deputadas formularon a este respecto tres preguntas dirixidas á ministra Graça Fonseca e assnada polas deputadas Beatriz Gomes Dias e Alexandra Vieira. Así, o BE pregunta "quantas ações de formação de professores para o ensino da língua portuguesa na Galiza foram realizadas desde 2015, no ámbito do Memorando de Entendimento e "que ações para a promoção da língua portuguesa foram realizadas ou estão neste momento em implementação por parte do governo português para acompanhar a implementação da Lei Paz-Andrade". Preguntan tamén "que emissão de televisão e rádio da RTP tem sido promovida na Galiza" A lei Paz Andrade previa


Summary: Triángulo de Amor Bizarro e Novedades Carminha acaparan as principais categorías dos premios da Música Independente. Pero tamén Malandrómeda opta ao mellor disco de hiphop e Abe Rábade ao de jazz.

Desde o Barbanza ao liderado da música independente estatal. Louvados pola crítica, TAB é a banda que opta a máis galardóns (sete) xunto con Kase.O. E os composteláns Novedades Carminha a catro. Malandrómeda a dous e Abe Rábade e Xoel López a un. E ao mellor álbum en galego optan Caxade, Guadi Galego, Malandrómeda, Os Amigos dos Músicos e Eladio y los Seres Queridos. Triángulo de Amor Bizarro está a vivir un gran ano grazas ao seu último traballo, 'Salve discordia'. Nos MIN opta a sete premios, entre eles o mellor álbum, mellor artista, canción do ano por 'Baila sumeria', mellor álbum de rock, mellor directo, mellor produción e mellor deseño gráfico. Triángulo de Amor Bizarro está a vivir un gran ano grazas ao seu último traballo, 'Salve discordia' A todo isto hai que sumarlle que gañaron hai pouco o II Premio Ruido ao mellor álbum estatal publicado en 2016 que outorga a Asociación de Xornalistas Musicais, onde tamén rematou finalista Novedades Carminha. E tamén foi elixido pola revista Mondosonoro como o mellor do ano, ademais de obter o sétimo posto na listaxe de Rockdelux que liderou Malandrómeda. Tampouco lle foi mal a Novedades Carminha co seu 'Campeones del mundo', que opta ao premio Flooxer ao mellor álbum do ano, ao galardón Radio 3 ao mellor artista, ao mellor álbum de pop e ao mellor deseño gráfico. En pop, tamén Xoel López opta ao mellor directo pola súa xira de 'Paramales'. Hiphop e jazz Quen tamén está a ser moi recoñecido polos seus últimos traballos son Malandrómeda, cuxos dous traballos que presentaron este ano: 'Os corenta e oito nomes do inimigo' e 'Cada can que lamba o seu carallo', foron elixidos como mellores álbumes pola revista raíña da música independente, Rockdelux. E agora tamén optan nos premios MIN ao mellor álbum de hip-hop polo segundo deles. E Abe Rábade Trío é finalista na cateogoría de mellor álbum de jazz co seu 'Once' saído do forno. Os gañadores daranse a coñecer o 28 de marzo nunha gala que terá lugar no Teatro Nuevo Apolo de Madrid.


Summary: O Congreso español aborda a reforma do voto emigrante mentres Interior suxire que se manteña a obriga de declarar que se quere participar para poder exercer ese dereito no exterior.

O debate arredor da derrogación do voto rogado da emigración procedente do Estado español, un condicionante introducido en 2011 polo Partido Popular e o PSOE co apoio do Partido Nacionalista Vasco e da desaparecida Convergència i Unió, levou o Ministerio de Interior a propor que se manteña algún mecanismo que permita confirmar a vontade das e dos electores de participar no proceso. Aínda que este sistema diminuíu a participación nos comicios nunha circunscrición cuxa participación xa era minoritaria -a máis alta foi do 31,89% nas eleccións estatais de 2008-, por unha banda, a medida permitiu contrarrestar as fraudes electorais na emigración, e pola outra, deuse a circunstancia de que en territorios cunha emigración máis recente o nivel de participación subiu. Hai que ter en conta que unha de cada catro persoas que votan nesta circunscrición son galegas. Este domingo fíxose pública unha comparecencia a porta fechada no Congreso, onde se retomaron os traballos orientados a eliminar este requisito, na que a directora xeral de Política Interior do Ministerio, Carmen López García, propuxo ademais simplificar a documentación para que poidan participar nos procesos electorais. Simplificar o proceso Este punto, xustificou, podería acabar co que considerou disfuncións no sistema de voto exterior, como a complexidade do procedemento, os prazos reducidos ou a falta de información que se dá ás persoas electoras, así como a dificultade de que o proceso resulte gratuíto. Ou se abordan na reforma estes elementos de maneira integral ou non pasarán de ser modificacións "parciais", incidiu. No que atinxe á solicitude do voto, López pide que se produza "nalgún momento e por unha soa vez" con vixencia "indefinida", do mesmo xeito que se fai coas persoas con cidadanía da Unión Europea cando queren votar no Estado nunhas eleccións locais ou europeas. Unha vez efectuado este proceso e chegados os comicios, explica que a obriga de agardar a proclamación das candidaturas para enviar a documentación dificulta cumprir os prazos, polo que indica que habería que atrasar o escrutinio ou acelerar o envío da documentación. Alertando de que a primeira opción adía a proclamación definitiva de resultados e o proceso de escrutinio en xeral, aposta por traballar no segundo punto. Papeleta única ou en branco Nesa liña, sacou á palestra varias opcións, como que os consulados dispoñan de papeletas e sobres para as persoas que non recibiran a documentación precisa, mais destacou que medidas de simplificación máis "ambiciosas" poderían ser unha papeleta única con todas as candidaturas ou unha papeleta en branco que teñan que escribir as persoas electoras co sentido do seu voto. En última instancia, comentou a posibilidade de usar as tecnoloxías para fomentar o acceso ás papeletas por medios dixitais, para que sexan impresas polo votante.


Summary: O ministro quere crear un programa de 'Drones', gastar en vehículos acoirazados e fragatas e presume das exportacións a ditaduras de Oriente Medio.

A pesar de que apenas sofre os intensos recortes sociais e o seus gastos son protestados por forzas da oposición e movementos sociais, o Ministerio de Defensa quere máis. O goberno español, segundo palabras do ministro Pedro Morenés, desexa máis gasto. Nunha entrevista coa axencia Europa Press, o titular da carteira que dirixe o exército expresou o seu desexo de crear novos programas, que poden supoñer un importante volume de cartos públicos, malia que na actualidade a débeda de Defensa é de 29.500 millóns de euros. "A débeda non debe gravar a evolución natural das Forzas Armadas, cuxas novas adquisicións farán falta", asegura o ministro, que espera que a partir de 2015 poida sacar adiante "un novo programa para cada exército". "Un de vehículos acoirazados para terra, un de fragatas para a armada e outro de avións non tripulados para Aire, que por aí vai o futuro", dixo en referencia aos polémicos 'Drones' que teñen causado centos de vítimas civís. Así mesmo, o ministro de Defensa, amosouse moi orgulloso dos seus negocios con ditaduras árabes, e sinalou a El-Rei como principal defensor desta relación: "Temos unha relación privilexiada con Emiratos Árabes, Qatar ou Arabia Saudí, o monarca ábrenos as portas deses países".


Summary: O poema 'Castellanos de Castilla' de Rosalía de Castro, en versión 'Malamente' da Rosalía de Barcelona. Vídeo no interior.

A cantautora MJ Pérez grava unha adaptación titulada 'Malaxente'. "Non me odiedes" destacou a autora desta peculiar adaptación do poema 'Castellanos de Castilla' de Rosalía de Castro que pasa vitorioso pola paneira do 'Malamente' de Rosalía de Barcelona. En apenas un día, segunda feira día 25, o vídeo pendurado nas súas redes sociais xa suma miles de visitas.


Summary: De Manuel Rivas e Méndez Ferrín a Fermín Mugurza ou O Leo, de Martiño Noriega a Olalla Rodil ou Anna Gabriel. De Torres Queiruga a Carlos Taibo, Teresa Forcades ou Miren Etxezarreta. Un amplo abano de persoas apoian o activista que vai ser xulgado en xaneiro polos protestos da 'Rotonda de Alfageme'.

Diego Lores enfróntrase o 17 de xaneiro a un xuízo no que se piden para el 3 anos e medio de prisión e unha responsabilidade vivil de máis de 30.000 euros. Un xuízo no que non hai acusación pública, a fiscalía rexeitou por dúas veces facer parte do proceso contra este activista, mais si acusación privada: a Policía Local. Acusan Diego Lores de suposta agresión a un axente durante os protestos que decorreron hai dous anos en Vigo contra o proxecto de instalar un barco nunha rotonda, uns cartos, sosteñen os opositores, moito máis necesarios en cuestións sociais. "Tendo sempre por bandeira a non violencia, a resistencia pasiva e a desobediencia pacífica, paralizáronse as obras. As forzas de orde público interviñeron, e comezaron a chegar as multas e as detencións: tras Xurxo, foi a quenda a Diego. Agora, dous anos despois, dará comezo o seu xuízo", manifestan desde a Asemblea Aberta de Coia, impulsora dun manifesto que veñen de asinar nomes e rostos coñecidos de diversos ámbitos: social, cultural, político, educativo... Apoian o manifesto un bo número de representantes do mundo da cultura. Desde os escritores Méndez Ferrín, Manuel Rivas, Fran P. Lorenzo ou María Reimóndez ao cantante vasco Fermín Muguruza e o gaiteiro e regueifeiro Luis 'O Caruncho'. Debuxantes como Pepe Carreiro ou Miguel Brieva, actrices como Beatriz Campos (Actriz Migallas Teatro). A listaxe é ampla: Sechu Sende, García MC, O Leo, Belén Gopegui, Eduardo Rodriguez Cunha "Tatán" ou o crítico e editor Constantino Bértolo. Non faltan as sinaturas do activismo, do sindicalismo ou do eido do ensino. Carlos Taibo, Laura Bugalho, Miren Etxezarreta (Economista e catedrática emérita da Universidade Autónoma de Barcelona), Raúl Zibechi (Escritor e pensador activista uruguaio), María Campuzano (Alianza contra a Pobreza Enerxética), Anxo Angueira (Filólogo, escritor e estudoso literatura galega), Manuel Caamaño, o teólogo Torres Queiruga... Representantes políticos e militantes tamén quixeron apoiar Diego Lores. Asinan o manifesto un amplo abano de membros de En Marea, co seu portavoz patrlamentar Luís Villares á fronte, así como o alcalde de Compostela, Martiño Noriega, ou Xosé Manuel Beiras. Tamén rubrican o documento Olalla Rodil e Ana Miranda, do BNG, así como Anna Gabriel e David Fernández, da CUP, ou Ohiana Etxebarrieta (deputada da esquerda aberrtzale), entre outros. A listaxe completa de apoios, así como o manifesto íntegro, poden consultarse aquí.


Summary: Representantes de 17 familias dos falecidos viaxarán a Bruxelas para seguir a comisión que debaterá a súa solicitude.

A Comisión de Peticións do Parlamento Europeo analizará esta terza feira a solicitude das familias das vítimas do 'Vila de Pitanxo' de baixar ao pecio para obter probas gráficas da situación do mesmo e así clarificar as posíbeis causas do accidente. Segundo informou o Parlamento Europeo, unha das denuncias que analizará na próxima reunión da comisión de Peticións será a formulada polos familiares dos 21 falecidos no naufraxio do pesqueiro galego o pasado 15 de febreiro a 450 quilómetros das costas de Terranova (Canadá). As familias solicitan que se investigue se as autoridades españolas estarían a infrinxir a lexislación europea sobre transparencia mediante a ocultación de información. Piden, ademais, que se descenda até o barco para levar a cabo unha gravación que permita obter evidencias que poidan clarificar as causas do seu afundimento. As familias mobilízanse para retomar a busca dos doce mariñeiros: "Non os imos abandonar" Representantes de 17 familias dos falecidos anunciaron que acudirán a Bruxelas para estar presentes na sesión que terá lugar mañá ás 16.45 horas. "Humanidade e xustiza" Neste sentido, a portavoz das familias, María José de Pazo, indicou que confía en que todos os grupos voten a favor das súas peticións porque son "de humanidade e xustiza". Por agora contan co apoio explícito de Izquierda Unida (IU), cuxa eurodeputada Sira Rego é membro da Comisión de Peticións. Tras reunirse con diferentes representantes europeos, De Pazo espera que "manteñan o seu compromiso" e que a iniciativa saia adiante "de forma unánime" xa que, ao seu xuízo, quen non vote a favor "quedaría retratado". A voceira das familias subliñou que considera que teñen o apoio das directivas europeas e que ao Goberno "xa non lle quedan escusas" para non baixar ao pecio, xa que a propia Comisión Permanente de Investigación de Accidentes e Incidentes Marítimos (CIAIM) recoñeceu que sería útil descender ao barco afundido. Case 400 mortos no mar en 25 anos A través dun comunicado, a eurodeputada de IU Sira Rego (membro do Grupo Confederal da Esquerda Unitaria Europea/Esquerda Verde Nórdica) asegura que, tras ter recibido estes días un "amplo dossier" das familias, debe investigarse "non só este accidente, senón tamén as condicións laborais e de seguridade coa que faenan os centos de mariñeiros nos diferentes caladoiros e nas diferentes empresas armadoras". Naufraxio O pesqueiro galego 'Villa de Pitanxo' naufragou o pasado febreiro a 450 quilómetros das costas de Canadá. Faleceron 21 dos 24 mariñeiros a bordo do buque, co que se converteuse no accidente marítimo máis tráxico da historia recente da Galiza e do Estado. Após o suceso, as familias dos falecidos non deixaron de solicitar que se investiguen as causas do ocorrido, xa que os tres sobreviventes deron explicacións distintas e, en ocasións, contraditorias sobre o acontecido na madrugada do 15 de febreiro minutos antes do afundimento do barco. Por que afundiu o 'Vila de Pitanxo'? Mentres que o patrón do buque, Juan Padín, e o seu sobriño, Eduardo Rial, sosteñen que o motor do barco parou de forma repentina, provocando a entrada de auga debido a estar á deriva durante unha tormenta, o terceiro sobrevivente asegura o contrario. Samuel Kwesi declarou que as redes do barco se engancharon no fondo do mar, polo que o capitán estaría a tratar de desembarrar cando comezou a entrar auga. Máis tarde, pararía o motor, quedando o buque á deriva. Por iso, a Audiencia Nacional investiga o caso, sendo Juan Padín o único investigado na causa pola posíbel comisión de 21 homicidios por imprudencia.


Summary: Recentes investigacións permitiron confirmar que Compostela contou coa primeira fotógrafa de estudio en Galicia. Chamábase María Cardarelly e compuxo os primeiros retratos coñecidos de Rosalía de Castro.

Antes de que María Cecilia Cardarelly Bousquet se dedicase profesionalmente á fotografía, moi poucas mulleres no noso país fixérano antes. Apenas puidemos contar unha decena desde que a pioneira, a daguerrotipista Madame Valpery, se estabelecese por moi pouco tempo no Madrid de 1842. Delas, só a metade naceran en España. María Cardarelly fíxoo en 1845, en Zaragoza. O seu paso polo mundo da fotografía foi moi breve. Non chegaron a 3 os anos nos que estivo activa, desenvolvidos todos eles en Santiago de Compostela. Tampouco o tempo foi benigno coa súa obra, xa que hoxe en día só se coñecen tres retratos fotográficos da súa autoría. Porén, son dúas destas fotos dunha grande transcendencia histórica, posto que retrataron á maior figura literaria da Galicia do século XIX: Rosalía de Castro. O seu tempo en Compostela Corría o ano 1854. Compostela daquela trataba de buscar un novo pulo que a rescatase dun longo tempo de decadencia. Foi entón cando á cidade chegou unha parella de tintureiros franceses, Agustín e Mariana, acompañados dunha nena de apenas 9 anos, María Cardarelly. Estableceron a súa casa e negocio no actual número 26 da rúa do Hórreo, edificio que décadas despois foi derrubado e reconstruído. Por fin, en 1864, María comezou a operar profesionalmente como fotógrafa de estudio no domicilio familiar cando apenas contaba 19 anos! Era pouco máis que unha nena feita maior e xa estaba a competir nunha profesión esencialmente masculina. En 1864, María comezou a operar profesionalmente como fotógrafa de estudio no domicilio familiar cando apenas contaba 19 anos! Ademais da súa temperá vocación, é a soidade no seu acometemento o que a distingue do resto das mulleres que se dedicaron á fotografía no seu tempo, xa que a maior parte delas o foron como asociadas ou simples colaboradoras dos seus maridos ou pais. Por iso, preguntámonos, quen puido formala como fotógrafa? As últimas investigacións sinalan a uns familiares paternos que xusto na mesma época se estableceron tamén como fotógrafos en París. Puido ter sucedido algún contacto entre eles que a animara (quizáis coa influencia paterna) a tomar esta decisión. Sexa como fora, adiantouse moito á seguinte fotógrafa en Galicia, a mindoniense Antonia Santos, que como demostra Fernanda Padín estableceuse ao redor de 1872. As fotos de Rosalía de Castro Rosalía de Castro debeu visitar o estudio da Cardarelly cara a 1865, quen tomou daquela ao menos dúas fotos, positivadas coa técnica da albumina. A primeira é unha carte-de-visite (CdV), que pertence ao fondo da Real Academia Galega. Nesta imaxe, a poeta de Conxo leva posta unha capa escura de tafetán de seda e a súa mirada é frontal, aínda que transmite serenidade, unha certa melancolía e inocencia. O fondo está espido, como se afacía nas CdV de busto da época. Rosalía de Castro debeu visitar o estudio da Cardarelly cara a 1865, quen tomou daquela ao menos dúas fotos, positivadas coa técnica da albumina Doutra banda, a segunda foto descubriuse recentemente, sendo publicada nun salientable estudo do presidente da Fundación Rosalía de Castro, Anxo Angueira. Neste caso a foto atopouse pegada a un folio incorporado a un volume de "Cantares gallegos", cun texto manuscrito da propia Rosalía no seu reverso. Esta segunda foto é irmá da outra xa coñecida, obtida probablemente na mesma sesión. Volve aparecer, por tanto, coa mesma capa, co mesmo recollido no seu pelo, e co rostro dunha aínda nova Rosalía sobre un fondo espido. A única diferenza estriba en que nunha foto leva pendentes e na outra non. Con todo, esta toma non é frontal, senón de perfil e o seu xesto é máis lacónico, cunha mirada máis desconfiada. En ámbalas dúas fotografías, María retrata a Rosalía con asombrosa dignidade. Case podería cualificarse de retrato psicolóxico. Hai que ter en conta que estas fotos son de torso, non de corpo enteiro, que eran as preferidas para facer gala da posición social, a través da vestimenta. Neste caso, de Rosalía interesa o xesto, non a posta en escena. Reflicten ou ben determinación ou ben ensoñamento, pero en ambos casos tamén delicadeza física e espiritual. Unha vida en Ferrol Porén, o estudio fotográfico non debeu marchar ben, xa que chegado o ano de 1866 Agustín decidiu o traslado da tinturería familiar a Ferrol, non continuando María nesta cidade con aquela ocupación. Tampouco houbo maiores oportunidades que lle permitisen retomala. O seu pai morreu pouco despois, deixando á súa dona e filla nunha delicada situación económica. Así que, non sabemos se por casualidade ou pura necesidade, María casou, case de inmediato, co pintor madrileño Juan Velasco. Con el tivo á súa única filla: Matilde Dolores, a cuxo coidado se envorcou. Con todo, tanto a súa filla como o seu marido morreron antes de tempo, quedando María nun preocupante desamparo, que acabou paliándose ao casar co enxeñeiro militar Antonio Pérez. Pero, tempo despois este encontrou a morte nas Filipinas. Desde entón, María viviu xunto á súa nai da denominada Pensión de Indias, levando unha vida modesta, aínda que sen penurias. Finalmente, en 1910 decidiu trasladarse a Madrid, cando contaba 65 anos, abandonando Galicia definitivamente. María retrata a Rosalía con asombrosa dignidade. Case podería cualificarse de retrato psicolóxico A vida de María Cecilia Cardarelly Bousquet foi singular e transcendente para a historia da fotografía en Galicia, pero a súa dedicación semella que foi fugaz, "ao xeito dun lóstrego", como diría Duchesne. Mais un lóstrego que ficou gravado xa por sempre na memoria colectiva a través da inefable Rosalía, precisamente ao contribuír dun xeito terreal á súa imaxe inmortal. [* Carlos Castelao é fotohistoriador e ten en preparación "Fotografía de estudio na Compostela do século XIX. Pioneiros da fotografía galega"]


Summary: Começou como um protesto contra o aumento do preço nos bilhetes de autocarro, metro e comboios urbanos mas a verdade é que foi apenas a faísca que acendeu a chama. Brasil ergue-se nas mobilizações mais multitudinarias de sua história por um outro modelo de país. Vídeo no interior

@s manifestantes mostram sua rejeição políticas impopulares promovidas pelo governo de Dilma Rousseff. O encarecimento da vida, por ocasião da realização da Copa do Mundo de futebol e da Copa das Confederações, em conjunto com a falta de serviços públicos de qualidade são algumas das motivações de um movimento popular liderado pelo Movimento Passe Livre mas que é apoiado por várias organizações como o Movimento dos Trabalhadores Rurais Sem Terra (MST), a Marcha Mundial das Mulheres (MMM), organizações estudantis e juvenis da esquerda ou da Central de Trabalhadores e Trabalhadores do Brasil (CTB). A violenta resposta da polícia de choque, que reprimiu as manifestações e concentrações com dureza, avivou um conflito que se prolonga desde a passada segunda-feira e atinge já pelo menos 11 capitais. "Não, são apenas 0,20 centavos, São direitos", gritou a maré que percorreu as ruas do Brasil em mobilizações que superaram as 250 mil pessoas. O clamor popular deixa uma nova conjuntura política e social no país e "deve ser escutada" - concordam em apontar diversos analistas do país. Aliás, alertam para a necessidade de não cair no espotaneismo como aconteceu com o 15-M espanhol. "É preciso ouvir o que as pessoas estão gritando nas ruas, compreendê-las e politizalas ainda mais" dizem os movimentos sociais reunidos na última terça-feira (18 de junho).


Summary: O país asegura que se están utilizando outras importancións e que "o sistema de gas está actualmente en equilibrio".

O distribuidor estatal de gas de Finlandia, Gasum, confirmou este sábado que deixou de recibir gas procedente de Rusia. "A subministración de gas natural a Finlandia en virtude do contrato de subministración de Gasum cortouse", indicou a empresa nun comunicado. "A partir de hoxe e durante a próxima tempada de verán, Gasum fornecerá gas natural aos seus clientes desde outras fontes a través do gasoduto Balticconnector", engadiu. Así mesmo, o operador estatal finlandés de transmisión de gas natural, Gasgrid Finland, confirmou que a subministración se detivera, mais informou que se están utilizando outras importancións e que "o sistema de gas está actualmente en equilibrio". Rusia abrirá doce bases militares ante a solicitude de adhesión á OTAN de Finlandia e Suecia De igual maneira, a empresa estatal rusa Gazprom confirmou que interrompeu completamente as subministracións de gas a Gasum. Segundo a compañía, a decisión débese a que o comprador finlandés rexeitara pagar polo hidrocarburo en rublos, tal como estipula unha orde presidencial rusa de finais de marzo, e iniciou a pasada terza feira unha disputa legal sobre o contrato. Alemaña e Italia permiten abrir contas bancarias en rublos As autoridades de Alemaña e Italia permitiron ás súas compañías abrir contas bancarias en rublos para poder comprar o gas ruso segundo se coñeceu esta sexta feira. O Goberno ruso suspende o subministro de gas a Polonia e Bulgaria Bruxelas, segundo deron a coñecer algúns medios de comunicación, deu as instrucións aos membros da UE sobre como poden comprar o gas ruso sen violar as sancións impostas contra Moscova. Con todo, a vía legal para facelo aínda non é clara. Cabe lembrar que, en resposta ás restricións na súa contra, Rusia solicitou que "os países non amigábeis" realicen os seus pagos polo gas en rublos.


Summary: @s que se definen como "nacionalistas" da formación de Beiras amosan a súa contrariedade "ante o feito de que desaparecese do programa electoral calquera mención á soberanía nacional ou a un Estado galego". A segunda asemblea da formación será en outubro.

O sector crítico de Anova denunciou nun documento feito público a "falta de análise" dos resultados dos pasados comicios europeos por parte da dirección da formación que lidera Xosé Manuel Beiras, un feito que consideran "máis propio dunha organización convencional ao uso que dunha forza renovadora como debería ser". "As persoas nacionalistas de Anova non compartimos a concreción do acordo electoral que deixou converter AGE na marca branca electoral ao servizo da implantación de Esquerda Unida en Galiza", destacaron os militantes críticos. Protestan tamén por "descoñecer aínda as condicións do acordo de coalición" Ademais, @s integrantes deste núcleo -onde están antigos dirixentes como Mario López Rico ou Luis Eyré- denunciaron que o acordo de coalición ao que chegou a dirección de Anova con Esquerda Unida para as eleccións europeas "continúa sendo descoñecido pola Coordinadora e a militancia", polo que se descoñece "si está aceptado que Lidia Serna non teña o mesmo trato que @s eurodiputad@s de IU". Así mesmo, censuraron que a Permanente de Anova "renunciase" ás afirmacións nacionalistas no programa electoral ás europeas, xa que, segundo denunciaron, "neste texto desaparece todo o referido á soberanía nacional galega e calquera mención a un estado galego, en contra do decidido pola militancia". Por outra parte, a dirección decidiu convocar a segunda asemblea da formación para o 11 e 12 de outubro e que Esther Duro sexa a nova responsábel de Organización.


Summary: Transportes e almacenamento e comercio son os sectores máis afectados.

As empresas en quebra na Galiza no terceiro trimestre sitúanse nun total de 55, o que supón un incremento de 28% fronte ao mesmo período de 2018 (había 43), segundo os datos que publica o Instituto Nacional de Estatística (INE). En cambio, as familias galegas en quebra baixaron no terceiro trimestre até un total de catro (fronte ás 15 do mesmo período de 2018). Así, hai 59 debedores concursados na Galiza (suma de empresas e familias), 1,7% máis que un ano antes (58). Está lonxe da media de aumento no Estado de concurso de acredores (suspensión de pagos e quebras) ante a imposibilidade de afrontar as súas débedas, xa que medra en 9,1%. Das 55 empresas concursadas, 47 son SL, tres SL e cinco persoas físicas. Por sectores, transporte e almacenamento (6) e comercio por xunto (6) son as que teñen maior número en quebra. Por número de empregados, as empresas en concurso na Galiza cun ou dous asalariados (19) son as maioritarias. Por volume económico, as de menos de 250.000 euros son as que máis teñen (23).


Summary: Este xoves proxéctase no Ágora da Coruña Febrero, el miedo de los galgos, o documental da catalá Irene Blánquez que amosa as difíciles vidas destes animais, que os cazadores abandonan cada ano nun número superior aos 50 mil en toda España. Falamos coa súa directora.

As cifras asustan. Cada ano máis de 50 mil galgos son abandonados en España, moitos deles de forma moi violenta ou despois de ter soportado durante anos unha moi duras condición de vida e adestramento. A clave está na caza. Estes animais son moi apreciados polos cazadores que se dedican ás lebres (uns 190 mil en todo o Estado), que os converten nunha ferramenta de traballo máis, que adquiren e da que se desfán coa mesma frialdade coa que cambian de coche ou de escopeta. Para denunciar esta situación hai uns meses a realizadora catalá Irene Blánquez presentou hai uns meses o documental Febrero, el miedo de los galgos, autofinanciado e sen distribución comercial pero que grazas ao boca-a-boca xa se converteu nun completo éxito, con máis de 70 proxeccións en toda España. Poderase ver este xoves na Coruña, a partir das 20.30 no Centro Ágora, con entrada de balde. O evento conta coa colaboración de GATOCAN Sociedade Protectora de Animais da Coruña, Asociación Animalista Libera e APADAN, Asociación Protectora de Animais, que participarán nun coloquio posterior. Será o primeiro pase na Coruña dun filme que contribuíu a colocar este tema, descoñecido para moitos até agora, na axenda dos medios e no debate público. A partir de marzo, o proxecto entrarará nunha segunda fase, na que o filme será proxectado en centros de ensino e no que tamén se ofrecerá a posibilidade de velo online a través de distintas plataformas. "A recepción está sendo incrible e a xente estase volcando co tema. Parece que había ganas de que houbese un documental así, que falase dos galgos e que explicase o que sucede" "Eu xa tiña a vontade de facer un documental, pero estaba á espera dun tema co que conectase o suficiente"-explica a directora- "Un día lendo un artigo nunha revista descubrín a situación dos galgos e o labor que fan en SOS Galgos. E chamei á directora desta asociación e díxenlle que quería facer este documental". Destaca que "a recepción está sendo incrible e a xente estase volcando co tema. Parece que había ganas de que houbese un documental así, que falase dos galgos e que explicase o que sucede. Xa superamos os 70 pases, grazas a moitos colectivos e persoas que pola súa conta foron buscando salas e espazos de proxección". "Creo que o importante é, máis que as persoas que o foron vendo nos distintos pases, que en cada localidade tamén fomos saíndo nos medios, polo que o documental e este problema foron coñecidos por moitas persoas", explica. Estamos en febreiro, e iso son malas novas para os galgos. A tempada de caza remata en xaneiro e nese momento moitos cazadores toman a decisión de desfacerse dos animais que consideran que xa non lles serven, ben pola súa idade ou porque sufriron algunha ferida ou problema de saúde. No mellor dos casos son abandonados no monte ou entregados nalgún refuxio ou protectora (ás veces, simplemente, guindándoos por riba dos seus muros), no peor, os seus donos déixanos morrer de fame, envelénanos ou afórcanos nunha árbore. O filme analiza este abandono e todo o proceso, dende a cría sistematizada e forzada destes animais, ano tras ano, para producir a cantidade que cada tempada reclama o colectivo de cazadores, e tamén os duros adestramentos aos que se ven sometidos (marchas de vinte quilómetros diarios atados á parte traseira dun coche). "Non tiven dificultade para gravar o colectivo galgueiro. Eu preguntáballes que facían cos galgos cando xa non lles servían e eles contestaban sen pelos na lingua" A pesar da súa dureza, Irene Blánquez explica que "o documental busca manter a neutralidade e darlle voz a un e outro colectivo. Non tiven dificultade para gravar o colectivo galgueiro. Díxenlles que quería gravar un documental sobre os galgos e eles querían compartir a paixón que teñen pola caza, e por iso non houbo obstáculos. Eu preguntáballes que facían cos galgos cando xa non lles servían e eles contestaban sen pelos na lingua". A actividade de entidades como Galgos de Galicia, Galgos sin Fronteras, SOS Galgos ou Galgo Leku, o mesmo que a de moitas protectoras de animais e refuxios é moi importante, e está recollida tamén no filme. Porén, como destaca Irene Blánquez, o seu labor "é só un parche" que non resolve o problema de raíz, a cría destes animais para a caza e o seu posterior abandono sistemático. A solución pasaría por "introducir máis controis, máis restricións ao seu uso na caza ou á súa cría". Ou pola prohibición da caza con can. "O que eu quería amosar é que estes animais non son ferramentas de traballo, son compañeiros para toda a vida. Son cans cun carácter marabilloso, moi cariñosos, moi divertidos. Algúns vólvense desconfiados despois de todo o que pasaron, pero en canto reciben un pouco de cariño ábrense completamente. Milleiros de galgos non foron maltratados de forma cruel ou violenta, pero crecen sen teren recibido nunca un aloumiño", conclúe a directora do filme.


Summary: A sesión na que foi elixida Asunción Morgade, en substitución dun rexedor condenado por prevaricación, "non cumpriu coa legalidade", segundo o informe da secretaria. O PSOE advirte do aval de Feijóo e Baltar á manobra e lembra que "o PP nunca deixou de amparar o goberno e o anterior alcalde"

O pleno do pasado 15 de decembro, no que Asunción Morgade foi designada nova alcaldesa de Rairiz de Veiga, foi ilegal. "Non cumpriu coa legalidade esixida e, polo tanto, non é axustado a dereito", segundo o informe elaborado pola secretaria municipal. A nova rexedora accedeu ao cargo logo da sentenza firme que inhabilitaba ao daquela alcalde, Xosé Xaquín Rodríguez, condenado por prevaricación. O informe da secretaria municipal alcara que o pleno "non cumpriu coa legalidade esixida e non foi axustado a dereito" Foi o PSdeG local quen reclamou un informe sobre a legalidade do pleno para que logo a secretaria aclarase que o pleno tería que terse celebrado despois de que o concelleiro que debía substituílo -en desacordo coas decisións do seu partido- tomase posesión. Pero non foi así. "En orde a que a elección reflicta a vontade de toda a corporación na súa totalidade, resulta procedente que se cubran previamente as vacantes", di o texto. Agora, o grupo municipal do PSOE pedirá que se repita o pleno por terse vulnerado a lexislación e os servizos xurídicos do partido analizan o caso para ver se se tería comido un delito de prevaricación. Porque naquel pleno, ante a ausencia do que era alcalde ata daquela, foi presidida pola número dous Asunción Morgade. Como lembran os socialistas, varios concelleiros solicitaron que a secretaria dese a súa opinión sobre o procedemento a seguir, algo que foi impedido pola agora alcaldesa. Esa é a razón pola que o PSdeG non descarta acudir á xustiza. O informe aclara que, xa que a "primeira tenente de alcalde era candidata á alcaldía, o pleno tiña que ter sido presidido polo concelleiro de maior idade". Tampouco foi así, polo que a secretaria ditamina que o pleno non cumpriu coa legalidade esixida. Asunción Morgade afiliouse ao PP nove días despois de xurar o cargo O grupo municipal do PSOE lembra que Asunción Morgade, que se afiliou ao PP nove días despois de xurar o cargo e que era unha recoñecida simpatizante socialista, foi avalada tanto polo presidente provincial do PP e da Deputación, José Manuel Baltar, como o propio Núñez Feijóo. Ambos os dous posaron nunha foto con ela en campaña. "O Partido Popular nunca deixou de amparar o goberno de Rairiz, nen sequera o seu anterior alcalde, inhabilitado por prevaricación", lembra Pablo Lorenzo, concelleiro do PSOE. Porque o anterior alcalde, que nos últimos comicios se presentou como independente nas listas do PP, foi alcalde durante varios anos en Rairiz de Veiga polo BNG. Gobernou en minoría en 1999, gañou por maioría absoluta en 2003 e repetiu resultado en 2007, en todos estes comicios nas listas do Bloque. Abandonou a formación nacionalista en 2009 e en 2011 foi fichado por Manuel Baltar para pasar a encabezar a candidatura do PP, obtendo unha maioría absoluta que renovou en 2015, ata que a sentenza por prevaricación foi firme e foi substituído por Asunción Morgade. "O PP nunca deixou de amparar o goberno de Rairiz, nen sequera o seu anterior alcalde, inhabilitado por prevaricación", di o PSdeG local No tenso pleno do 15 de decembro, agora declarado ilegal, catro membros do grupo do PP apoiaron a nova alcaldesa, pero os dous concelleiros socialistas da oposición e dous populares e do seu mesmo grupo, abstivéronse. "Teño tapado moita merda e non vou tapar máis", declarara daquela Manuel Ferreiro, concelleiro popular. "Levo 24 anos no partido e esta tía, con seis meses, é a alcaldesa e eu e o meu compañeiro, que leva 17 anos, quedamos a velas vir. O que pasou é unha vergoña", dixera José Antonio Fernández, outro edil do PP. Porque nas listas do PP non hai unidade, nin moito menos. Moitos deles chegaron das antigas listas do Bloque, como independentes, e a agora alcaldesa era unha coñecida simpatizante socialista. A mesma que asegura que "ningún alcalde de Rairiz estará á altura do anterior", en referencia ao rexedor condenado por prevaricación. Dous edís do PP abstivéronse na elección da nova alcaldesa. "Teño tapado moita merda e non vou tapar máis", dixo un deles Desde a oposición destácase que tanto Manuel Baltar, como Feijóo e Miguel Ángel Viso, candidato electo ao Congreso por Ourense, avalan unha alcaldesa elixida nun pleno ilegal. E apostan, ademais, por unha rexedora que é moi discutida entre o PP local. "O PP é cómplice de toda esta situación, posto que acollen na súa lista a persoas que se escudan en que pediron unha suposta baixa de militancia e a unha alcaldesa que se di independente pero que segue a usar as mesmas siglas para chegar ao poder. Solicitamos que o PP provincial aclare, dunha vez por todas, quen pertence e quen non á candidatura que, inicialmente, presentaron como partido en Rairiz", di Pablo Lorenzo, voceiro socialista en Rairiz.


Summary: A Xunta anuncia unha "ampliación" da oferta de prazas para ensino para os dous vindeiros anos. A CIG advirte de que a Consellaría de Educación xoga coas cifras, parte delas xa anunciadas, para enganar o colectivo opositor e a cidadanía.

O conselleiro de Educación, Román Rodríguez, anunciou esta semana a nova Oferta Pública de Emprego (OPE) no ámbito docente para o ano 2021, para a que se prevén 1.500 prazas. Con elas, publicitaba a Xunta, "amplíase" a oferta até sumar "máis de 5.000 prazas xa comprometidas para os anos 2021 e 2022". Mais a conta, como sinalan desde a CIG-Ensino, sindicato maioritario no ámbito educativo galego, ten truco. A explicación pode deducirse da propia comunicación da Consellaría, na que se indica a procedencia das cifras: delas, o montante principal –3.654– corresponde á OPE deste 2020, anunciada xa desde 2019, mais a pandemia impediu desenvolver a oposición, que atinxe 2.036 desas prazas (son as de oferta libre); o resto están dirixidas a promoción interna: 318 para cambio de corpo e 1.300 para acceso a cátedras. Dado que a matrícula para esta convocatoria fechouse antes do verán e non se volverá abrir, aínda que o concurso non se levará a cabo até 2021, só as persoas que naquela data cumprisen xa os requisitos poderán presentarse á oposición, mentres que o resto, malia que hoxe teña as titulacións, deberá agardar, como mínimo, até 2022 para opositar. A estas prazas o conselleiro suma outras 1.500, correspondentes á OPE anunciada para 2021, pero ás que non se poderá acceder até 2022, dado que o concurso que se realizará o ano que vén é o que tivo que adiarse neste, e que a oferta correspondente a 2020 e 2021 non se pode acumular para resolver en conxunto por unha cuestión legal. "Pero non é que se amplíe a oferta, estas prazas non poden sumarse, porque corresponden a anos diferentes", apunta o secretario nacional de Ensino do sindicato nacionalista, Suso Bermello, quen tamén indica que das 1.500 previstas para a oferta de 2021 non todas serán para concurso, dado que como mínimo 25% delas deben destinarse, por lei, a promoción interna, o que deixaría a oferta "real" nunhas 1.125, "sempre que a Xunta non decida incrementar as de promoción interna, como fixo nestes anos pasados, reducindo as de oferta libre" e que na súa maior parte non se cobren. Na súa comunicación, a Xunta avanzaba que será no primeiro trimestre do ano que vén cando se aprobe o decreto para a OPE de 2021, "que ofertará o número máximo de prazas que permita a normativa básica do Estado"–unhas 1.500, tendo en conta a taxa de reposición e a promoción interna–, o que a Consellaría de Educación cualifica como "unha grande oportunidade para a consolidación de cadros de persoal e para integrarse na carreira docente, con tres convocatorias en dous anos". Neste caso, e seguindo as previsións da propia Xunta, non será até 2022 cando poderá ter lugar a oposición correspondente á oferta do ano que vén na que, desta vez si, poderían saír de forma conxunta as prazas correspondentes a 2021 –anunciadas a pasada cuarta feira polo conselleiro–e de 2022, cando se convoquen. "A Xunta segue a xogar coas cifras de prazas nas oposicións para enganar o persoal opositor, nomeadamente o interino, e á sociedade", denuncia a CIG, que lembra como, nos primeiros meses da pandemia, a Consellaría de Educación adiou até finais de abril a decisión de suspender até o ano vindeiro as oposicións docentes que estaban fixadas para xuño, "mantendo unha tensión sobre un colectivo tan numeroso e operando con total Control estatal Se unha cuestión é innegábel é que a Xunta ten restrinxida a oferta pública de emprego en educación de 2021 polas limitacións da lei orzamentaria, que fixa para 2021 un máximo de 110% da taxa de reposición. "O Goberno español debería, dunha vez por todas, pór fin ao control que exerce sobre as comunidades autónomas coa limitación das taxas de reposición, que en educación non existira nunca até 2010, cando a marcou o Goberno Zapatero por imposición da Troika", demanda Bermello, que avoga por que cada territorio convoque en función das súas necesidades estruturais. "Grazas a iso, Galiza ten a taxa máis baixa de interinidade do Estado", salienta, recordando que a etapa do bipartito na Xunta logrou reducir o índice de interinidades a 4,5%. "Desa cifra segue vivindo a día hoxe Feixoo, porque, malia terse duplicado, segue a ser a máis baixa, moi por debaixo da media", apunta.


Summary: AGE e BNG cualifican de "farsa" a conmemoración e Besteiro cre que "o futuro do galego estaba máis garantido" con Fraga que agora. Vázquez di que o Goberno pouco pode facer nalgúns eidos "sen a implicaicón da sociedade" e Alonso Montero censura que o idioma sexa moitas veces de "uso litúrxico".

A oposición ausentouse neste mércores do acto co que o Parlamento conmemorou conxuntamente o Día da Galeguidade Empresarial e o décimo aniversario do Plan Xeral de Normalización Lingüística (PXNL), que celebra dez anos inzado de incumprimentos e desdeñado polo propio Goberno galego, que tan só o considera unha referencia. Por estes motivos, entre outros, BNG e AGE non acudiron a un acto que contou cunha importante representación de empresarios e outros membros da sociedade civil, así como de deputados do PPdeG. O Bloque explicou a súa ausencia ao considerar a conmemoración "unha farsa máis" e advertir que as súas críticas van dirixidas exclusivamente á Xunta e ao Parlamento, aos que acusa de "intentar agochar detrás dos empresarios" ao tempo que "incumpren" o PXNL. De feito, a formación nacionalista enviou unha comunicación ao Foro Enrique Peinador para destacar o seu importante labor á prol de normalización do idioma. AGE e BNG non acudiron a un acto que consideran "unha farsa" e acusa a Xunta de "intentar agocharse detrás dos empresarios" Pola súa banda, Alternativa argumentou tamén na "farsa" que supón esta celebración a súa ausencia a unha conmemoración "galerística", mentres que o PSdeG aclarou que foi un "imprevisto" o que lle impediu que un dos seus parlamentarios estivese presente, aínda que o seu sectetario xeral, José Ramón Gómez Besteiro, asegurou que "o futuro do galego estaba máis garantido" con Fraga que con Feijóo. O conselleiro de Educación, Xesús Vázquez, criticou a ausencia da oposición tras restar importancia á de importantes membros do Executivo. "Era un acto para estar todos e creo que a sociedade galega é a que terá que valorar por que hoxe faltaba unha parte importante dos seus representantes", dixo quen defendeu que "se está a cumprir" o PXNL -malia os evidentes e masivos incumprimentos de case todos os seus puntos-, aínda que asegurou que a Administración pouco pode facer en moitos ámbitos "se non hai implicación da sociedade". O conselleiro Vázquez presumiu de cumprimento do PXNL, pero dixo que a Xunta pouco pode facer "se non hai implicación da sociedade" Mentres, fóra, a plataforma Queremos Galego exixiu "un compromiso real e efectivo con PXNL" e acusou o Goberno galego de "montar unha farsa para celebrar os incumprimentos do Plan", o que cren que supón "unha burla", e de "covardía" por "escudarse tras o empresariado que si usa o galego malia as dificultades que impón a propia administración". O colectivo leu un manifesto no que tamén lle exixe á Xunta que poña en marcha "inmediata" as medidas do devandito Plan, "coa aprobación dun calendario que comprometa fases e prazos de execución" e que "derrogue todas as disposicións legais contrarias ao PXNL, nomeadamente do decreto 79/2010 contra o galego, e as relacionadas co ensino e coa administración". Alonso Montero advirte da perda no uso do galego e denuncia o seu uso "litúrxico e retórico" nas institucións públicas Non foron as únicas críticas que tivo que aturar o Executivo galego no acto. O presidente da Real Academia Galega (RAG) Xesús Alonso Montero, constatou que hai avances "cualitativos grandes" na normalización lingüística, pero asegurou que ninguén sabe "se son suficientes" tras advertir que malia que o galego estea presente na escola e se mellorou no seu dominio, o seu uso non aumentou. "Abonda con ser sociolingüista de autobús", dixo. Así, Alonso Montero centrouse no ámbito parlamentario para criticar o uso do galego como "idioma litúrxico e retórico" que non se emprega ao saír das institucións públicas, polo que instou a "dar un paso adiante" para que falar o idioma sexa "un acto de fe, de autenticidade". Mentres, o conselleiro Xesús Vázquez, reivindicou o labor feito polas empresas a prol do galego, pero recoñeceu que queda "un longo camiño por percorrer aínda". "Competitividade e valor diferencial" Precisamente, máis de cen empresas asinaron no acto unha declaración na que se comprometen co uso do idioma, que vinculan coa "competitividade" e cun valor "diferencial" ante o mundo, aínda que piden tanto ás universidades galegas e á Xunta que apoien as súas intencións con ferramentas e incentivos. Así, na lectura que fixo o director xeral de Itelsis, Geradrdo García, demandouse que na lei de Orzamentos se inclúan "incentivos inherentes" ao respecto ao idioma, así como o recoñecemento dos dereitos lingüísticos dos traballadores e dos consumidores. Tamén solicitaron estes empresarios que as universidades colaboresn con programas formativos que "capaciten e sensibilicen" os futuros xestores empresariais na galeguización do tecido económico, tras recoñecer a "responsabilidade social" que teñen as firmas co galego, pero que dervia "en beneficios propios e sociais". "Temos a obriga de darlle espazo e prestixio como identidade, o que nos dará un valor diferencial", insistiron. Os empresarios reclamaron incentivos para as empresas que usen e apoien o uso do galego Ademais, a presidenta do Parlamento, Pilar Rojo, reivindicou a importancia da Lei de Normalización Lingüística pero apostou por "galeguizar todos os eidos cotiás", mentres que o presidente do Foro Enrique Peinador, Xosé González, lembrou o esforzo dun grupo de comprometidos que se embarcaron no "barco da utopía" para levar o discurso da galeguidade ao ámbito empresarial. Xosé Turnes, de Progando, dixo ter constatado o "avance" do galego "regulado e normativo" e asegurou que, por sorte, hoxe "falar galego xa non é propio de rojos separatistas, senón moderno e sinónimo de cultura". "É rendible e un signo de distinción", rematou.


Summary: Suspendida pola situación COVID

"Estas cousas leva moito tempo preparalas e conseguir permisos, e ademais a maioria de xente vén de fóra e é bo avisalos con tempo para que se organicen para poder vir". Así explica José Antonio, voceiro dos Motoclub Moteir@s Amig@s de Carnota, a premura da convocatoria da I Concentración Moteira de Lira-Carnota, convocada para os 17, 18 e 19 de setembro. Unha cita á que chegan cunhas gañas infinitas, pois dende a súa creación a finais de 2019 apenas puideron desenvolver un par de quedadas. Haberá música, rutas (desexando ver unha de antorchas), xogos…


Summary: O xoves 27 ás 20 horas unha manifestación partirá do PAC da rúa Pizarro. A convocatoria foi realizada polos 20 xefes de servizo que hai dúas semanas presentaron a súa dimisión e está apoiada pola Xunta de Persoal do CHUVI, SOS Sanidade Pública, sindicatos e outras entidades

Os vinte xefes de servizo que o pasado 10 de decembro dimitiron dos seus cargos en Vigo en protesta polo deterioro da atención nos centros de saúde convocan á cidadanía a manifestarse este xoves 27 "pola dignidade da Atención Primaria". A marcha foi xa apoiada pola Xunta de Persoal do Hospital de Vigo, por sindicatos, colectivos profesionais e entidades en defensa da sanidade pública, como A Voz da Sanidade ou SOS Sanidade Pública. Denuncian unha vez máis que a "situación da sanidade en Vigo é preocupante" e piden o cese do xerente, Félix RubialA marcha, que se espera que teña unha participación masiva, partirá ás 20 horas do PAC da rúa Pizarro e remará en Urzáiz. Dende varios concellos da contorna, como Cangas, xa se contratando autobuses para desprazarse ata a cidade olívica.Os convocantes denuncian unha vez máis que o estado da sanidade en Vigo é "preocupante" e está a chegar a "unha situación límite" e piden o cese do xerente da EOXI, Félix Rubial, "por ser responsable de moitas das cousas que están pasando na área sanitaria de Vigo". O persoal de Atención Primaria négase a prolongar máis a súa xornada laboral e limitará o número de pacientes que atende cada díaOs médicos e médicas de Atención Primaria de Vigo decidiron tamén tomar medidas ante a sobrecarga de traballo que padecen, negándose a prolongar as súas xornadas laborais máis aló do número de horas establecido no seu contrato e limitando o número de pacientes de atenden cada día. A medidas podería xerar listas de espera nos centros de saúde da Área Santiaria e provocar situacións de saturación nos servizos de urxencia. Os traballadores e traballadoras denuncian que ata agora, e ante a negativa do SERGAS a contratar máis médicos (alegando que non atopan facultativos en paro dispostos a traballar) as prolongacións de xornada foron o mecanismo que foi evitando a creación de listas de agarda.Mentres, o conselleiro de Sanidade, Jesús Vázquez Almuiña, respondeu este domingo ás críticas, afirmando que "as protestas están ben cando a administración fai oídos xordos, pero isto agora non é así". Almuiña saíu ademais en defensa de Félix Ruibal, defendendo a súa xestión, e argumentou que a situación noutras comunidades autónomas é peor que en Galicia, sinalando que os facultativos galegos teñen asignadas unha media de 1.275 tarxetas sanitarias mentres que a media do Estado é de case cen máis. "Chegou o momento de organizar unha gran mobilización unitaria sanitaria e social", di SOS Sanidade PúblicaPola súa banda, este mesmo luns SOS Sanidade Pública difundiu un comunicado de apoio á convocatoria, salientando que a Atención Primaria concentra os maiores problemas da sanidade galega "pola escaseza de orzamentos, os recortes de persoal (especialmente en pediatría), a masificación de centros e consultas, o sometemento ás xerencias hospitalarias que limitan a súa autonomía e os seus recursos". "Chegou o momento de organizar unha gran mobilización unitaria sanitaria e social en apoio das reivindicacións dos traballadores e da poboación de numerosos concellos que protestan polo peche de consultas, a supresión de pediatras ou a masificación dos centros", engade a entidade.


Summary: A coligazón anunciou o despedimento deste empregado do grupo parlamentar. A Policía española procedeu esta terza feira a rexistrar as dependencias parlamentares de Alternativa.

O presidente do Parlamento de Galiza, Miguel Santalices, autorizou esta terza feira o acceso de axentes da Policía Nacional á Cámara para proceder a un rexistro nas instalacións de AGE no marco dun operativo contra a pornografía infantil. Un operativo que se produce após a detención esta segunda feira dun traballador do grupo parlamentar de Alternativa Galega de Esquerda, acusado de ter e distribuír pornografía infantil. Xosé Manuel Beiras xa anunciou o despedimento "cautelar" desta persoa, que respondería ás iniciais R.S e estaría ligado a Esquerda Unida. A detención ten lugar no marco dun operativo ordenado por un xulgado da Coruña. O rexistro nas dependencias de AGE produciuse após se detectar descargas de material pornográfico infantil desde IPs do Parlamento de Galiza."Foi o propio encausado o que solicitou ou propuxo que se realizase un rexistro no seu despacho", indicou Beiras


Summary: Hai 82 anos, xustamente un 28X, o pobo galego plebiscitaba o seu primeiro Estatuto de Autonomía, unha carta de direitos políticos en moi boa parte impulsada polo Partido Galeguista de Castelao e Bóveda. O BNG conmemorou esta quinta feira o acontecimento nun acto simbólico que decorreu en Compostela diante da Imprensa Nós, a que rexentaba Ánxel Casal, o alcalde do PG fusilado polos fascistas en agosto de 1936.

O BNG reclama a súa condición de herdeiro da tradición do Partido Galeguista. Se este foi o impulsor do Estatuto de Autonomía de 1936, ao Bloque —máis de 8 décadas despois— correspóndelle agora turrar do carro e liderar o proceso que leve a Galiza a se dotar dun novo status político. Esa foi a liña argumental do acto que a formación nacionalista realizou este 28X, co motivo do 82 aniversario da carta de dereitos políticos plebiscitada polo pobo galego nas vésperas do golpe fascista. A responsabilidade que lle incumbe ao nacionalismo galego contemporáneo é a de "levar o impulso" dunha dinámica socio-política que "nos permita acadar un novo status político para Galiza, nos vindeiros anos". Non emprega o BNG a palabra estatuto —por ser sinónimo de carta outorgada polo poder lexislativo sediado en Madrid—, senón o vocábulo status. A mensaxe subxacente é clara: a formación nacionalista quer un marco político cualitativamente distinto. Non se trata de ter máis ou menos competencias, trátase de ter o pleno recoñecimento de Galiza como suxeito político soberano, con "capacidade para decidir sobre aspectos clave da nosa sociedade, é dicir, que nos dote de novas ferramentas para mellorar a vida da xente", estendeuse Pontón. Non emprega o BNG a palabra estatuto —por ser sinónimo de carta outorgada polo poder lexislativo sediado en Madrid—, senón o vocábulo status E que marcos deben delimitar os poderes políticos para Galiza aos que aspira o BNG? Esclareceuno a líder nacionalista nestes termos: o proceso debe ter como único límite "a soberanía política que alcancen Euskadi e Catalunya, nin un chanzo menos". Expresa así o BNG a súa determinación a pelexar politicamente para que nunha eventual reconfiguración do Estado español non se vaia na práctica a unha estrutura asimétrica, con Euskadi e Catalunya por un lado e o resto das chamadas comunidades autónomas polo outro. A responsabilidade que asume o BNG ao se colocar esta tarefa non é "doada", admite Pontón, como tampouco o foi para o PG no seu día porse á frente da reivindicación do Estatuto de 1936. "Mais está nas nosas mans coller o futuro do país con ilusión e crear confianza nas posibilidades de Galiza", dixo, ao tempo que chamou a "confiar en nós mesmas e a defender un novo marco político que nos permita vivir mellor, ter máis benestar, desenvolver a nosa lingua e cultura e dialogar en pé de igualdade co resto do mundo". Soberanía para que? Pontón fixo unha intervención de ton didáctico, con exemplos concretos de para que quer o BNG a soberanía. Quérea para "acabar co modelo de financiamento que fai que o Estado recade máis do que inviste no país". Quérea para "blindar dereitos sociais e laborais e pór fin ás contrarreformas que precarizan e empobrecen a clase traballadora". Quérea para "acabar coa vergoña de ter as pensións máis baixas do estado". E tamén para termos "unha xustiza digna de tal nome e non a xustiza española que encadea políticos cataláns, mentres deixa na rúa a esa manada condenada por violación". Nota: As fotos son cedidas polo BNG. Na de embaixo vese Ana Pontón e Goretti Sanmartín —vicepresidenta da Deputación da Coruña e candidata nacionalista á Alcaldía de Compostela— no momento de facer unha oferenda floral en memoria de Ánxela Casal.


Summary: O programa completo da Mostra de Encaixe de Camariñas 2019

A lista de personalidades que estará este mércores 17 de abril, ás 17:00h en Camariñas, dan conta da entidade que está collendo a Mostra de Encaixe. A piques de cumprir 30 anos de historia, esta proposta de posta en valor dunha artesanía centenaria, é xa todo un referente da vangarda do mundo da moda. Durante cinco días a tradición, a moda e unha chea de actividades complementarias inundarán as rúas do municipio. Dende o Delegado do Goberno, Javier Losada; á alcaldesa de Camariñas, Sandra Insua, pasando pola a Directora de Turismo de Galicia, Nava Castro ou polo presidente da Deputación da Coruña, Valentín González Formoso, non se perderán a cita. Son varios os focos de atracción que ten o programa. Cómpre destacar a presencia de 10 firmas da categoría de 'Grandes Deseñadores' que se subirán ás pasarelas da Mostra para amosar as súas creacións con encaixe. Pero tamén será igual de relevante a presencia das 'Delegacións de encaixeiras internacionais' que este ano proceden de Bélxica, Bulgaria, Croacia, Estonia, Francia, Inglaterra, Italia, Japón, Polonia, Portugal, República Checa, Rusia e Suiza. Esta cita será domingo 21 ás 13 horas terá lugar o desfile das Ademais, terá lugar tamén o 'XXVI Concurso de Jóvenes Diseñadores' no que se repartirán un total de 4.500 euros en premios e participarán un total de 29 mozas e mozos que están a dar os primeiros pasos no mundo da moda. Son 15 escolas de moda as que participan, con deseñadores procedentes de toda Galicia, Portugal, Asturias, Barcelona, Sevilla, Granada, Baleares, Zaragoza, Alicante e Madrid. Un dos momentos máis agardados da Mostra son os desfiles do 'Pequeencaixe'. As 50 nenas e nenos das Escolas Municipais crean o seu propio encaixe durante todo o curso para posteriormente deseñar os vestidos e desfilar na Mostra. Convértense en palilleiras, deseñadores e modelos. O mesmo ocorre no desfile de 'Encaixeiras Senior de Camariñas' que terá lugar o xoves 18 ás 12:30 horas e no que veciñas e veciños do municipio amosan ao público as creacións que fixeron durante todo o ano. Música e "cine" Este ano os asistentes poderán gozar da música de Guadi Galego (xoves 18 ás 19:15 despois dun dos desfiles de 'Grandes Deseñadores'), da obra de teatro 'Recreación das antigas palilladas' (xoves 18 ás 17:15 horas e venres 19 ás 19:45 horas), do encontro entre grandes e noveis deseñadores (sábado 20 ás 20 horas), do IV Encontro de Corais no que participarán Abaladeiras de Muxía, Coral Polifónica Santa Cecilia de Coristanco e Coro Brisas do Mar presentado por José Luis Blanco (domingo 21 ás 11:15 horas). O venres 19, ás 19:15, terá lugar a presentación oficial do spot turístico 'Eu Son Camariñas', do Concello de Camariñas e que está a xerar unha gran expectación na vila. A clausura da XXIX Mostra do Encaixe de Camariñas terá lugar o domingo 21 ás 20:30 horas e estará presentada por José Luis Blanco e Lucía Pérez.


Summary: Os índices de demanda enerxética amosan unha importante redución a respecto dos valores habituais tirados pola Rede eléctrica española. Para alén dun seguimento maior que o de pasadas xornadas de folga, os indicadores poderían continuar diminuíndo ao longo da xornada.

Un dos tradicionais índices de medición do seguimento e participación dunha folga xeral son os indicadores de consumo enerxético. Neste senso o portal dixital Politikon elabora en tempo real, unha medición aproximada do seguimento da xornada a partir dos datos proporcionados pola Rede eléctrica española. Malia que ao comezo da xornada, as cifras se situaban próximas ás da actividade dunha xornada laboral normal, o certo é que a caída da actividade laboral a primeiras horas da noite --coincidindo coas quendas de traballo que iniciaban a xornada-- apunta cara o promeiro descenso na demanda arredor das 04.00 - 05.00 a.m. Cifras que se manteñen por debaixo do habitual ao longo da mañá. Desde Polikon amosan que a demanda real segue a se situar un punto por debaixo das previsións, porén os datos reflicten un seguimento maior que noutras convocatorias (entre un 10%-15% menos demanda), nomeadamente, da Folga xeral convocada o pasado 29 de setembro. Hai que lembrar que a convocatoria de Folga se extendeu --para alén do traballo-- ao consumo e coidados, polo que as cifras poderían continuar descendendo ao longo da xornada, a respecto dos valores habituais para a demanda enerxética.


Summary: Os representantes das e dos traballadores advirten de que agardarán até ter "unha solución clara".

A acampada diante das instalacións da factoría de aluminio en San Cibrao (Cervo) seguirá, así como a folga indefinida que manteñen as traballadoras e os traballadores da planta de Alcoa, até que haxa "unha solución clara" ao seu conflito. O presidente do comité de empresa, José Antonio Zan, explicou que seguen coa acción á entrada de planta, mais "con pouca xente" cada día para "restrinxir os posíbeis contaxios que se poidan producir dentro da empresa e evitar que se poida coller a Covid na porta". Advirte que seguirán coa folga indefinida e as protestas convocadas até que teñan "unha saída a esta situación". Á espera de ter na man a sentenza da sala do social do Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG) sobre o expediente de regulación de emprego (ERE) que presentou a multinacional americana, queren pensar que o xuízo lles será favorábel. Argumenta que "desmontamos todos os puntos que traía a empresa ao xuízo para xustificar ese falso ERE" polo que ten a esperanza de todo "saia ben". Explica que faltaría "unha resolución ao noso favor" para que "a empresa deixe esa postura de tentar fechar a fábrica" e, nese caso, porse dunha vez por todas a negociar a venda e darnos unha saída", salientou. Información manipulada por parte de Alcoa En relación ao xuízo realizado días atrás, Zan sinala que nel se demostrou que o informe que achegou Alcoa sobre as perdas está "manipulado e realizado con mala intención", xa que "os custos dos fechamentos de Avilés e A Coruña se meteron dentro das perdas de San Cibrao". O sindicalista de CCOO asegura que "só a diferenza que hai no valor do aluminio polo incremento moi grande que tivo desde maio cando se puxo en marcha o ERE ao momento actual, hai máis de 100 millóns de dólares". Por esta razón, pensa que "pouca validez vai ter o informe técnico que presentou a empresa cando houbo unhas diferenzas tan grandes". Por último, o presidente do comité de empresa de Alcoa en San Cibrao conta con que tanto o Goberno español como a Xunta da Galiza están á espera dunha "resolución favorábel" por parte do TSXG para que "Alcoa se abra a negociar" e a factoría continúe na Mariña xunto con todo o seu cadro de persoal.