Summary: O curso académico 2020/2021 comezará o próximo día 21 de setembro na Universidade de Santiago de Compostela (USC) nun réxime de "presencialidade segura" coas "máximas garantías sanitarias", recolle a resolución reitoral asinada hoxe

O reitor, Antonio López, enviou un correo electrónico á comunidade universitaria no que expresa que se desenvolverán as actividades "garantindo as condicións sanitarias estabelecidas polas autoridades competentes". Desde o primeiro momento, informou a USC nun comunicado de prensa convivirán "o Escenario 1 e o Escenario 2 contemplados nas Directrices para o Desenvolvemento dunha Docencia Presencial Segura para o curso 2020-2021". Isto significa que a docencia se desenvolverá de maneira presencial como norma xeral (Escenario 1). Só nos casos nos que non se poidan cumprir as directrices estabelecidas polas autoridades sanitarias, estabelecerase a convivencia entre a docencia presencial e a semipresencial (Escenario 2). Esta lóxica será de aplicación para todas as actividades que se desenvolvan no eido da Universidade e serán de aplicación asimétrica atendendo ás circunstancias de cada centro e cada titulación. O Goberno da USC considera que este mecanismo "permitirá que o ano académico que agora comeza se desenvolva coa maior normalidade e seguridade posíbel". "A incorporación neste momento do Escenario 2 é consecuencia da publicación no DOG da pasada sexta 28 de agosto das actuacións coordinadas para centros educativos que prevén actividade lectiva presencial mantendo unha distancia interpersoal de 1,5 metros, así como das recomendacións do Ministerio de Sanidade modificadas con data de 30 de agosto".


Summary: Este mesmo domingo, os pais e nais de alumnado deste centro encadeábanse ao edificio para expresar o seu rexeitamento a unha medida que, denuncian, vén alentada polo alcalde

A secretaria do ANPA do CEIP de Baamonde -no concello de Begonte-, Paula Iglesias, ameaza con "non parar" nas súas protestas até que consigan que non se peche o colexio. "As chaves non as imos entregar", advirte. Este mesmo domingo, os pais e nais de alumnado deste centro encadeábanse ao edificio para expresar o seu rexeitamento a unha medida que vén alentada polo alcalde, José Ulla, quen pretende que as súas instalacións se convertannunha escola de música e que os 30 alumnos matricúlense no CEIP Virxe do Corpiño, no mesmo concello. "A idea era encadearse ao colexio simbolizando que non imos entregar o cole tan facilmente e pola falta de información que temos, porque é a cuarta vez que se lle escribe ao conselleiro (Román Rodríguez) sen obter resposta", afeou Iglesias. En canto a próximas accións de protesta, a secretaria do ANPA subliñou que estas iranse iranse "improvisando", debido a que agora están "coas matriculacións" dos nenos. "Andamos ocupados co traballo e en matricular aos pequenos, aínda que seguramente nos se matriculen no colexio de Begonte", avisou, en contra das intencións do alcalde. Finalmente, sobre accións xudiciais que se poderían emprender, Iglesias confesou que "está complicado". "Tamén o falamos, pero dixéronnos que coas administracións está amolado", recoñeceu finalmente esta nai do CEIP de Baamonde.


Summary: A Asociación de Pacientes e Usuarias do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago denuncia un novo colapso no servizo de urxencias do hospital Clínico, con tres doentes á espera de cama durante máis de 48 horas.

A entidade de pacientes e persoas usuarias describe "unha situación permanente de colapso" nas urxencias do CHUS, con "doentes aparcados nos corredores de acceso en padiolas e cadeiras de rodas ou almacenados na sala de observación agardando por unha cama en planta". Asegura nun comunicado que o servizo vive instalado nesas circunstancias "co consentimento dos seus responsábeis e da Xerencia". Denuncian un novo colapso nas Urxencias do CHUS: "Segue a ser utilizado como un almacén de pacientes" Segundo di, a asociación tivo coñecemento de que o pasado día 21 de outubro as 15.00 horas, até nove pacientes cualificados como graves "estaban aparcados nos corredores de acceso do servizo padecendo a vulneración do seu dereito a intimidade e dignidade". Outros 33 pacientes estaban pendentes de ingreso, engade, dos cales tres levan desde o día 19 na sala de observación agardando por unha cama hospitalaria. Normalización do colapso A normalización do colapso das urxencias por parte do xerencia e dos responsables do servizo, asegura a organización, "está xerando un estado de desconfianza na poboación que obriga a moitos a ter que acudir a sanidade privada, producindo a deslexitimación do sistema público de saúde que redunda nun proceso de demolición programado". Non só existen graves problemas estruturais e de definición do modelo sanitario, senón que tamén hai unha manifesta incapacidade ética e profesional por parte dos responsábeis sanitarios para xestionalo Doentes e usuarias do CHUS non atopan explicación para que haxa pacientes agardando por unha cama máis de 48 horas "cando nas últimas 24 horas o nivel de ocupación do Clínico, segundo os datos publicados no Pulso do CHUS, era de 49%". "Como é posible que se almacenen 33 pacientes na sala de observación, que non garante a intimidade, cando no hospital Gil Casares existen camas dispoñíbeis fechadas desde o 12 de agosto? ", cuestionan. Doentes de epilepsia, párkinson ou con problemas de visión, sen especialista nas urxencias do CHUS E aínda máis, preguntan, "como se poden manter tres pacientes máis de 48 horas en observación cando os protocolos e recomendacións sanitarias din que non poden permanecer nesa situación máis de 24 horas? As recomendacións da Valedora A asociación censura que o hospital porfíe nesta práctica en contra das recomendacións da Valedora do Pobo, que chama a atender os doentes fóra dos corredores de acceso, xa que esa localización "vulnera o dereito fundamental a intimidade e dignidade". Evitar a sobrecarga asistencial en Medicina Interna do CHUS requiriría de 15 especialistas máis Neste sentido, tamén cuestiona o incumprimento, por parte da Xerencia, das normas de calidade que exixen garantir os dereitos dos pacientes "permitindo que o servizo de urxencias sexa un almacén no que a sobrecarga de atención impide ao persoal sanitario dar unha atención de calidade". Incapacidade e falta de compromiso Usuarias e pacientes do CHUS conclúen que "despois de tantos anos soportando esta situación" a única resposta a tal desleixo "só pode ser" que ningún dos responsábeis do servizo nin do hospital "está comprometido co sistema público de saúde". Isto ten un prezo que pagamos os pacientes en saúde e os profesionais sanitarios en condicións laborais e en calidade asistencial De ser así, apostilan, xa terían renunciado, dimitido ou adoptado medidas paliativas. "Desde a Asociación de Pacientes e Usuarios do CHUS temos a convicción de que non só existen graves problemas estruturais e de definición do modelo sanitario, senón que tamén hai unha manifesta incapacidade ética e profesional por parte dos responsábeis sanitarios para xestionalo. E isto ten un prezo que pagamos, primeiro, os pacientes en saúde e expectativas de curación e, segundo, os profesionais sanitarios en condicións laborais e en calidade asistencial".


Summary: O 23,8% dos galegos e galegas están en risco de pobreza e exclusión social. Máis de 4 de cada de 10 chegan con dificultade ou moita dificultade a final de mes. Un 14% da poboación non pode manter os seus fogares a unha temperatura axeitada.

O INE publicou este martes a súa enquisa de condicións de vida correspondente ao ano 2014. Os seus datos amosan un descenso da taxa de risco de pobreza (a proporción de poboación con ingresos por debaixo do 60% da media) en Galicia, que pasa do 17,2% ao 15,4% e sitúase sete puntos por debaixo da media española. Tan só Navarra, Euskadi e Madrid presentan datos menores, mentres que Murcia, Andalucía ou Estremadura presentan taxas por riba do 30%. Tamén descende a taxa de risco de pobreza e exclusión social, que incorpora ademais dos ingresos outros criterios relacionados coa carencia material de determinados elementos ou a falta de emprego; neste caso, sitúase en Galicia no 23,8%, unhas décimas por debaixo dos datos de 2013, pero aínda por riba das cifras de 2010 e 2011. Neste caso a diferenza entre Galicia e a media estatal é menor, de menos de dous puntos. Pola contra, hai outros indicadores máis negativos para Galicia e que ofrecen un contraste claro. Aumenta, por exemplo, a porcentaxe de galegos e galegas que non pode manter as súas vivendas a unha temperatura axeitada. É xa o 14,1%, crecendo dende o 12,2% de 2013 e o 7% de 2012. Outros indicadores de carencia material tamén se manteñen en niveis elevados; por exemplo, o 55,3% dos galegos e galegas afirma que non pode permitirse viaxar de vacacións unha semana ao ano, unha porcentaxe inferior á de 2013 (59.2%) pero superior ás dos anos anteriores de crise. De igual xeito, o 36,5% afirma que non pode permitirse enfrontar gastos imprevistos, a mesma proporción do pasado ano e aínda nos niveis máis elevados de todo o período de crise. Nestes indicadores, a situación de carencia material dos fogares galegos sitúase máis ou menos nos niveis medios do Estado. 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Risco de pobreza 20.6 18.1 16.1 18.3 17.2 15.4 Risco de pobreza e exclusión social 24.6 22.7 21 23.8 24.3 23.8 Porcentaxe de persoas en risco de pobreza e exclusión social en Galicia. Fonte: INE De igual xeito, increméntase o número de galegos e galegas que afirman chegar con dificultades ou con moitas dificultades a final de mes. As persoas que din pasar por moitas dificultades son xa o 21,5%, catro puntos máis que o ano pasado e máis do dobre das de antes da crise. O dato galego, neste caso, é peor que a media española (17,5%). De feito, a suma das persoas con dificultades e moitas dificultades é xa do 41,4%, cando en 2008 eran o 27,4%. Tan só en Murcia, Andalucía, Canarias, Estremadura e a Comunidades Valenciana hai máis persoas que din chegar a final de mes con estas dificultades. No último ano, semella que unha parte da poboación si sentiu unha certa mellora económica, e neste senso creceu a porcentaxe de persoas que din chegar con facilidade a fin de mes. Son o 11,5% dos galegos e galegas (en 2013 eran o 5,9%), unha proporción semellante á de 2008. 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Dificultade/ Moita dificultade 27.4 32.6 29.9 29.2 30.9 37.7 41.4 Certa dificultade / Certa facilidade 61.2 54.4 57.2 59.4 59.4 56.4 47.2 Facilidade / Moita facilidade 11.4 12.9 12.9 11.4 9.7 5.9 11.5 Dificultades para chegar a fin de mes dos galegos e galegas. En %. Fonte: INE


Summary: Gandeir@s, convocados pola Fruga, concentráronse ante o Parlamento galego nesta terza, coincidindo co discurso de investidura de Feijóo e a primeira xornada da folga do leite. @s concentrados denunciaron o abandono do rural polos gobernos do PP e exixiron prezos xustos para o produto

Pola volta dun cento de gandeir@s responderon á convocatoria da Fruga e concentráronse ante o Parlamento en defensa do sector leiteiro galego. Procdentes de diferentes comarcas do país, de Lugo a Barbanza, @s concentrad@s denunciaron o abandono do rural polos gobernos populares, alén de demandaren un prezo xusto para o leite. Neste senso, sinalan que o prezo do leite baixou un 10% no último ano, namentres o quilo de concentrado (para alimentación do gando) subíu unha media do 18%. "Así non pode resistirse máis tempo", sinalan. @s gandeir@s insistiron na responsabilidade da Xunta ante a situación "dramática" do sector e lembraron que sendo Galiza a primeira potencia leiteira do estado non pode ser que no noso país se paguen os prezos máis baixos polo leite. Unha delegación do grupo parlamentar do BNG, con Francisco Jorquera á fronte, saíu da Cámara para trasladar a súa solidariedade e apoio aos e ás concentradas. Posteriormente, unha delegación do comité de empresa de Alimentos Lácteos, que estaba na protesta, entrou no Parlamento para reunírense formalmente co BNG. Na concentración estiveron presentes colectivos como Galiza Nova e Candidatura do Povo. Medidas Desde este sindicato agrario expúxose unha serie de achegas e propostas para o sector, entre as que se atopan a posta en marcha urxente dun fondod e rescate para as explotacións e cooperativas, así como un observatorio lácteo galego que fixe "de forma transparente uns prezos que cubran os custes de producción". Tamén avogan desde a Fruga polo impulso e constitución do grupo lácteo galego.


Summary: Ante as horas de corentena, a rede Patrimonio Lúdico Galego está a facer unha escolma de xogos tradicionais que se poden practicar facilmente no interior doméstico, facendo honra á capacidade de adaptación ao medio que os caracteriza. Achegamos algunhas alternativas para que as crianzas pasen estes días, propostas elaboradas con materiais reciclados ou do cotián, que contribúen a fomentar a creatividade, crear comunidade e, especialmente nestas semanas, mellorar as relacións familiares.

Pasar tantas horas no interior da casa pode ser particularmente difícil para as crianzas. Para evitar a frustración e o aburrimento, traemos unha iniciativa da rede Patrimonio Lúdico Galego: xogos tradicionais para o interior do fogar. A idea xurdiu vencellada ao proxecto Aulas Galegas, ao que se apuntaron desde o minuto cero coa idea de subir unha ou dúas propostas diarias, como nos conta Paco Veiga, presidente da Asociación Galega do Xogo Popular e Tradicional (AGXPT). Porén, a páxina web non estaba preparada para albergar tanto contido e, para facelo máis accesíbel, optaron por verter as alternativas nunha páxina propia. De tal modo, Patrimonio Lúdico Galego escolma, entre os máis de 200 recursos permanentes que ofrecen, aquelas actividades que se poden adaptar ás condicións actuais de espazo reducido e cun número pequeno de individuos, para xogar en familia. "Cada día compartimos dous ou tres xogos", explica Veiga, poñendo énfase en facilitar ideas para as máis cativas, que malia seren "as que máis traballo dan nesta situación", non gozan de moitos recursos orientados a elas. Unha oportunidade para redescubrir a infancia Reivindicando a importancia de xogar, a corentena pode ser unha oportunidade para "investir o tempo en descubrir ou redescubrir os xogos de sempre", explica Noelia Darriba, da asociación Xogos Tradicionais de Muimenta (Xotramu) en Cospeito, que fai parte da rede. Aceptamos o seu convite a explorar as opcións escollidas, que van desde as populares e atemporais leiriñas (tamén chamadas tres en raia, ta-te-ti ou pai-fillo-nai), até outras menos coñecidas, como o xogo das tartarugas. A dinámica deste último consiste en atar un cordón, por un extremo, á parte superior dunha botella mediada de auga, mentres polo outro se une ao centro do pau. Con isto faise unha carreira na que gaña quen primeiro consegue enrolar a corda para traer a "tartaruga" até as súas mans. Para xogar ao muíño ou alquerque tan só fan falla unhas fichas e pintar cadrados nunha superficie. O obxectivo é colocar tres pezas en liña recta ou diagonal, o que se chama "facer un muíño". Cando isto acontece, a xogadora cómelle unha ficha á contraria, até que unha delas queda só con dúas. Outro dos clásicos adaptábel ao interior é o sete e medio. Aínda que habitualmente se pinta con xiz no chan, tamén se pode facer un taboleiro no que debuxar os sete rectángulos, cada un cunha puntuación (e se cae na liña, conta medio). Así, xógase tirando os tres pellos (as fichas) aos cadrados, tratando de sumar, nas tres oportunidades, a cifra que nomea ao xogo. Se non dá xusto, gaña quen máis se achegue sen pasarse. A raia ou peseta é outra boa opción. A dinámica é doada: tirar, desde unha distancia pactada, unha moeda ou chapa tratando de que quede enriba ou o máis preto posíbel dunha raia trazada no chan. Darriba considera que xa superamos unha época de esquecemento destes xogos para atravesar un período de certa recuperación. "Cando eu era pequena, lembro moito xogo popular, mais non tanto tradicional", di. E cal é a diferenza? Considéranse populares "xogos como a corda ou o brilé, que son máis ou menos iguais en todos lados. Moitos deles comezan a chamarse agora predeportivos", explica Darriba. Porén, os xogos tradicionais son "unha manifestación cultural que nos define como pobo, unha das cousas que máis pode contribuír a crear unha forma de ser, de nos integrar, que se transmite de maneira imperceptíbel", declara Veiga. Serían exemplos paradigmáticos os tres tipos de chaves que temos na Galiza, ou os birlos celtas, que se ben se manifestan noutras zonas do Estado, teñen no noso país un sistema propio de puntuación. Este acervo fai parte dun patrimonio lúdico universal, que se presenta en todos os lugares, mais que ten unha gran capacidade para se adaptar ao medio. De aí as variacións, que tamén se aplican aos condicionantes do estado de alarma. Reciclaxe creativa Todas as alternativas que recollen son "moi ecolóxicas", pois pasan precisamente por reciclar ou reutilizar materiais que podemos atopar pola casa. "Non precisas gastar cartos, simplemente vontade", di Darriba. "Non facemos propostas que conteñan materiais que non se atopan de maneira normal en calquera fogar", afirma Veiga. Seguindo esa virtude antes mencionada de se adaptaren ao medio, atopamos instrucións para fabricar birlos con garrafas de auga baleiras, zancos con latas ou leiriñas con chapas de botella. Un caso particular sería o da perinola ou bailarete, un xoguete que propoñen elaborar dun CD ou, na súa variante máis cativa, cun tapón. Pódese xogar a ver cal perinola aguanta máis tempo a virar, ademais de aproveitar para decorala. Desta maneira, o proceso de creación vólvese tamén unha parte importante do propio xogo, fomentando en especial a creatividade. Pois esta maneira de brincar promove o exercicio físico e mental, educando en múltiples facetas para contribuír ao "crecemento harmónico", defende Veiga. "Crean relación, comunicación e non hai competitividade dunha maneira violenta", considera pola súa banda Darriba. Crear comunidade Ademais, os xogos tradicionais "son para todas, desde as máis pequenas até as maiores", di Veiga. "Eu, que son educadora social, considero que favorecen a coeducación. Nos xogos tradicionais non hai diferenza de xénero", entende Darriba. Nun nivel máis profundo, a corentena tamén pode supor unha oportunidade para reflexionarmos sobre como medran e xogan as crianzas, para mudar aquelas dinámicas que limiten o "desenvolvemento autónomo", suxire Veiga. Non se trata de opoñer os xogos tradicionais aos "trebellos modernos, que están moi ben", insiste en aclarar. A chave está no equilibrio, en coñecer ambas opcións e que convivan, recollendo o potencial de cada unha.


Summary: Mañá retómase o xuízo polo afundimento en 2002 do petroleiro diante das costas galegas. Este mes declararán como acusados o capitán do buque, o xefe de máquinas e o ex-director xeral da Mariña Mercante. A Plataforma Nunca Máis presentou un recurso contra o Plan Territorial de Continxencias (CAMGAL).

O macro-xuízo público pola catástrofe do Prestige regresa ao recinto feiral de ExpoCoruña mañá 13 de novembro cando se cumpren dez anos da maior desfeita ambiental acontecida na historia da Galiza. Ás 15:15 horas dese día recibiuse a primeira chamada de socorro do petroleiro alertando dos problemas que tiña cando estaba a 28 millas da costa galega. Os acontecementos posteriores, afastar o buque até que afundiu, forman parte do motivo deste xuízo. A sesión de mañá comezará coa declaración do capitán do buque, Apostolos Mangouras, e continuará este mesmo mes coa do xefe de máquinas, Nikolaos Argyropoulos, e o ex-director xeral da Mariña Mercante, José Luis López Sors. O primeiro oficial do Prestige continúa en paradoiro descoñecido. Europa exixe autoridades con "competencia" e "experiencia" e o CAMGAL coloca como autoridades competentes @ conselleir@ de medio Rural e @ responsábel nesta materia da mesma consellaría Recurso de Nunca Máis A Plataforma Nunca Máis presentou un recurso de reposición contra o Plano Territorial de Continxencias (CAMGAL) aprobado pola Xunta o pasado 27 de setembro deste ano. A primeira alegación cuestiona a contradición que representa que Europa exixa autoridades con "competencia" e "experiencia" e o goberno de Feijóo poña como autoridades competentes @ conselleir@ de medio Rural e @ responsábel nesta materia da mesma consellaría. En segundo lugar denuncian que os centros de almacenamento ou bases loxísticas en caso de accidente marítimo "están moi afastados do lugar onde acontecen a maioría dos grandes accidentes marítimos: Fisterra e A Coruña". Tamén critican a eliminación do proxecto ESEOO, un estudo de análise de riscos, e que non se analicen as verteduras procedentes da limpeza ilegal dos depósitos de buques en alta mar, os denominados "sentinazos". O recurso de Nunca Máis considera que non se aborda a mellora dos medios navais existentes nin a dos medios de protección, así como tampouco contempla a revisión periódica deste material nin a formación e adestramento do persoal nin ao que no se lle cuantifica os postos de traballo que se precisarán. Por último critica que non se determinen os lugares de refuxio dos buques en caso de accidente e que non se investiguen as verteduras procedentes da limpeza ilegal dos depósitos de buques en alta mar e exixen unha Auditoría en base a normas de calidade do propio Plano CAMGAL. Imaxe: Nunca Máis


Summary: Desbotada a opción dun congreso extraordinario de refundación, fontes do PP mesmo afirman que Raxoi non renuncia a voltar a ser candidato, segundo La Vanguardia.

A verdadeira razón pola que Raxoi non demitiu a pasada sexta feria -unha renuncia que tería paralizado a moción de censura- remite ao seu desexo para no mínimo controlar os tempos políticos no interior do PP. De ter abandonado, Raxoi non estaría lexitimado para continuar ao fronte da sala de máquinas do partido conservador. A día de hoxe, hai dous cenarios posíbeis. No primeiro, Raxoi pilota unha sucesión ordenada. No segundo, Raxoi tenta a reconquista do poder político. Ninguén sabe ben que ten na cabeza o político nado en Compostela. Todo depende de se Pedro Sánchez é quen de se consolidar no poder. No caso de que non, e sempre que non houber novos reveses xudiciais, o presidente do PP podería postularse a ser cartaz eleitoral nunha nova cita coas urnas. O cenario con máis probabilidades de se vir a materializar é, en todo caso, o dunha transición "tutelada" por Raxoi, segundo as fontes consultadas por Europa Press. O que si está practicamente desbotado é que vaia haber un congreso extraordinario de refundación. Dirixentes próximos a Raxoi desbótano co argumento de que podería acabar desembocando nunha auténtica guerra civil polo poder interno. O fantasma do esboreamento da UCD paira sobre a Rúa Génova e aconsella ao aparato -totalmente fiel ao xa ex presidente do goberno- a embridar calquera tentación de acelerar os tempos da sucesión. O calendario desta semana ten xa unha data riscada en vermello, a da terza feira, cando o partido reúna o seu Comité Executivo. Hai máxima expectación sobre o que nesa cimeira poda anunciar Raxoi. A ela acudirá Feixóo, quen aparece como un dos favoritos para se facer co liderado do partido. Feixóo está a medir moito as súas declaracións. Mais como outros dirixentes destacados do partido -Cospedal, Sáenz de Santamaría- tampouco está a chamar Raxoi a que continúe como líder da formación. Nese sentido, o líder do PPdeG afirmou que hai que agardar á cimeira da terza feira para saber "que é o que [Raxoi] considera mellor para reconstruír unha oposición real e efectiva" con vistas a "gañar as próximas eleccións".


Summary: A comunidade médica experta recomenda prevención, vixilancia e control para afrontar unha fase de desescalada que garanta a protección da saúde das persoas.

Cando e como sairemos desta? É unha das preguntas que con máis frecuencia rolda xa polas cabezas após un mes de confinamento. Unha cuestión que tamén comeza a debullar a comunidade experta, colaboradora necesaria para que as autoridades empecen a definir a fase de desescalada. Para o epidemiólogo e profesor da USC Francisco Caamaño Isorna, o retorno á rutina será progresivo. "Quizais o Goberno permita que os menores saian un pouco á rúa acompañados por unha persoa, que a xente saia unha hora a facer deporte de forma individual. Pero que abran os bares, restaurantes e outros estabelecementos de reunión vai tardar, porque habería risco de que os contaxios se disparasen de novo", opina. "Que abran os bares, restaurantes e outros estabelecementos de reunión vai tardar". A apertura, di, será lenta. Dependerá dos datos que se teñan, e sobre todo, de que a cidadanía siga respectando as medidas de hixiene e de distanciamento social. "Neste sentido, determinar que proporción da poboación desenvolveu anticorpos contra o coronavirus permitirá coñecer o grao de inmunidade da poboación, o que podería permitir a desescalada gradual por territorios", explica, coa condición de asegurar a limitación da mobilidade", engade Caamaño. Prevención e vixilancia Pola súa banda, a Sociedade Española de Medicina Preventiva, Saúde Pública e Hixiene vén de publicar unha proposta con máis de 140 medidas e cuestións dirixidas a consolidar a desaceleración da epidemia. Apunta recomendacións específicas en materia de vixilancia, prevención e control, ademais da advertencia inicial de non se atar a prazo ningún. Desbotan solucións efectistas e avogan por "dar unha resposta adaptativa" onde se fale menos de "pasaportes serolóxicos" e se faga máis fincapé na importancia de cumprir coa hixiene de mans nos centros de traballo, de reforzar a prevención nas residencias de maiores e de conter de forma rápida os novos casos de coronavirus que se rexistren. "Se queremos conter a transmisión, ademais de previr, hai que investir na detección rápida da COVID-19". Especialistas en Medicina Preventiva desaconsellan o uso de guantes na rúa, recomendan garantir as máscaras cirúrxicas no ámbito sanitario e que se estude o uso de máscaras caseiras en espazos fechados e concorridos como acto de solidariedade. "Cómpre facer fincapé na importancia da hixiene de mans, de reforzar a prevención nas residencias e de conter de forma rápida os novos casos". Na práctica, trátase de asegurar a protección da saúde e de casar esa prioridade coa recuperación gradual da actividade económica e da vida social.


Summary: As principais cabeceiras da imprensa conservadora española reflicten a fenda aberta no Partido Popular. Mentres El Mundo pide a celebración dun Congreso extaordinario "se Rajoy non está disposto a mudar de políticas", ABC deixa en segundo plano a entrevista

Falou José María Aznar e tremeron as fileiras do Partido Popular. O presidente de honra do partido e ex-líder do executivo español abriu a caixa de Pandora esta terza feira nunha entrevista concedida a Antena 3 Televisión. Após a conversa que a directora de informativos desta canle mantivo cunha das figuras máis polémica --mais tamén mellor valoradas do PP-- a caverna mediática ruxiu, aínda que de maneira desigual. O cadriño de Gallego & Rey no xornal El Mundo describe con sorna --e de maneira ben atinada-- a faciana que se lle debeu quedar ao presidente español, Mariano Rajoy, após a entrevista. A imprensa española afín @s convervador@s concorda en tildar as opinións de Aznar como unha "emenda á totalidade" da súa xestión de goberno. As críticas afiadas --porén sutís-- do ex-mandatario dirixíronse coma dardos contra quen el mesmo situou como o seu sucesor. El Mundo exixe a celebración dun Congreso extraordinario se Rajoy non muda as súas políticasAs diferenzas entre Aznar e Rajoy --que xa son públicas e notorias-- tiveron o seu correlato nunha imprensa españolista que toma posicións. Neste senso, para o director de El Mundo, Pedro J. Ramírez as opinións manifestadas por Aznar "de maneira sincera e valente" reflicten o que "pensa a maioría das bases do PP" e "boa parte dos dirixentes" do partido embora, matizou, "non se atrevan a o expresaren". Aznar non ocultou as súas diferenzas con Rajoy avivando as tensións internas nas fileiras do Partido Popular O diario do grupo Unidade editorial non agochou nas súas páxinas a concordancia co ex-presidente e mesmo considerou "un erro" que Mariano Rajoy "non escoitase" as reflexións do seu predecesor. De non mudar a súa xestión política polo camiño que Aznar trazou na súa volta á axenda mediática ao chefe da dereita española non lle queda outra --segundo o diario madrileño-- que convocar un "congreso extraordinario" para que sexa "o partido" quen se pronuncia ao respeito. Rajoy debeu tremer coma un vímbio cando, en relación ao seu eventual regreso á primeira liña política, Aznar non dubidou en afirmar que cumprirá coa súa conciencia, co seu partido e co seu país. Columnistas da "casa" mesmo o sitúan xa como "o xefe da oposición" e o certo é que José María Aznar até achegou un plan de goberno que podería preludiar o regreso do conservador perante un Rajoy desgastado de cuxa xestión fica só a "lánguida resignación" descrita polo ex-líder d@s populares. Pedro J. Ramírez clama pola convocatoria dun Congreso extraordinario mentres ABC se mantén á marxe Mais a Rajoy aínda lle quedan algunhas páxinas malia que pouco comprometidas. La Gaceta e El Correo prefiren non falar do tema e as súas edicións non recollen nin unha soa liña da entrevista a Aznar. Doutra banda, ABC publica unha páxina (a 20) de información máis ben aséptica na que debulla algúns dos asuntos tratados polo ex-mandatario. En troca, o diario de maior difusión da Galiza, a conservadora Voz de Galicia advirte ao presidente español que Aznar vai "contra a lánguida resignación" da súa xestión. No goberno español pechan fileiras arredor de Rajoy e restan importancia ás declaracións dun ex-presidente que marchou, dixo Cristobal Montoro, "para non volver". Porén, José María Aznar aterrou e semella que para ficar..


Summary: Carlos Aymerich presenta unha proposición non de lei para garantir que os afectados poidan cobrar o 100 % do seu investimento antes de que se resolva o futuro da entidade.

O Bloque Nacionalista Galego defenderá no Parlamento unha proposición non de lei instando á Xunta a que condicione calquera cambio da situación accionarial de Nova Galicia Banco á previa solución da fraude das participacións preferentes. Carlos Aymerich, voceiro de Economía do grupo nacionalista, advertiu que "o primeiro debe ser que os máis de 100.000 afectados galegos reciban o 100 por cento do seu investimento". Aymerich lamentou que mentres todos os días se está a falar das posibles saídas para a entidade, os afectados pola fraude das preferentes siguen sendo os grandes esquecidos. Aymerich lamentou que mentres todos os días se está a falar das posibles saídas para a entidade, os afectados pola fraude das preferentes siguen sendo os grandes esquecidos Para o deputado do BNG, todas as opcións que se contemplan para o futuro de NGB levan á consolidación do proceso de bancarización e á súa venda a mans privadas. "Iso si –engadiu-, cun seguro público polas posíbeis perdas dos investidores; mentres compras Nova Galicia Banco ou parte dela, se hai perdas, o Estado cúbreas a través dese seguro, así entra calquera. Non hai cartos para Sanidade nin para Educación pero si para seguir tapando os buratos da banca privada". Responsabilidade do Partido Popular Aymerich criticou que o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, tentara eludir as súas responsabilidades perante os afectados, no pasado pleno, atribuindo o problema ao goberno bipartito. Neste sentido, lembrou que foi o goberno do PP presidido por José María Aznar o que legalizou a emisión de participacións preferentes no 2003, a través da Lei 19/2003 sobre Réxime Xurídico de movimentos de capital e transacións económicas co exterior. O deputado do BNG lembrou que foi o goberno do PP presidido por José María Aznar o que legalizou a emisión de participacións preferentes no 2003 Esta lei, asegurou, non só legalizou a emisión de participacións senón que concedeu unha "amnistía" ás emisións emitidas con anterioridade dende paraísos fiscais, que estaban sendo investigadas pola fiscalía. Asemade, recordou que o 28 de Decembro de 2011, co goberno na Xunta do propio Feijóo, se autorizou a actualización dunha emisión de Caixa Galicia por importe de 140 millóns de euros. O deputado do BNG considerou, finalmente, que o debate non debe ser cando se produciu a fraude, pois a responsabilidade é do Mercado de Valores e do Banco de España, pero si hai que asumir que a Xunta ten competencias e debe exercelas. A este respecto, reiterou que hai exemplos, como o do goberno balear, que sancionaron ás entidas a través do Instituto de Consumo, "algo que en Galiza aínda non ten sucedido".


Summary: O Goberno galego anuncia que compensará un chisco máis o copagamento farmacéutico aprobado polo Goberno central. Faino apenas dúas semanas despois de aprobar o novo modelo de préstamo parcial de libros de texto.

A reforma do copagamento farmacéutico, alcumado como medicamentazo foi unha das medidas de recorte social do Goberno do PP máis contestadas socialmente. Aprobada en abril de 2012, en plena vaga de retalladas, esta medida cargouse especialmente sobre o colectivo de pensionistas, que pasaron de financiar os seus fármacos unicamente a través dos impostos a teren que achegar ata 8 ou 18 euros ao mes, en función da renda. Ademais, aquela modificación incrementou o copagamento para as persoas con traballo e para as desempregadas con prestación, mentres que só o eliminou para quen está no paro e non percibe subsidio ningún. Tras o devalo electoral do 24M este recorte aplicado polo PP pasa a engrosar a lista dos que o propio PP anuncia que vai paliar dende a Xunta. Na liña do anunciado despois das eleccións por Alberto Núñez Feijóo, que tras o Consello da Xunta da pasada semana debullou un informe -non implica aprobar medidas novas- sobre o denominado Plan social contra a desigualdade económica, este martes o vicepresidente, Alfonso Rueda, e a conselleira de Benestar, Beatriz Mato, presidiron unha reunión sobre ese mesmo proxecto. No marco dese encontro o número dous de Feijóo anunciou que o Goberno prevé "propoñer unha ampliación da exención do pago de medicamentos", isto é, paliar un chisco máis o copagamento aprobado polo Executivo central. Na liña do anunciado por Feijóo tras as eleccións, Rueda avanza que a Xunta paliará un chisco máis o copagamento farmacéutico instaurado polo propio PP "Agora mesmo non están pagando nada nin os perceptores da Risga nin quen perderon o subsidio de desemprego", di Rueda. Agora, esa "excención total de calquera tipo de copago" chegará tamén "a todas aquelas familias onde os ingresos sexan iguais ou inferiores á contía que determina a percepción da Risga". Este sería o caso, por exemplo, dunha "familia de catro membros" na que só entrasen ao mes "uns ingresos duns 600 euros". "Toda esa xente está agora pagando o 40% dos medicamentos", evidencia. Os libros de texto O novo modelo de libros de texto fai convivir o modelo de axudas parciais con outro de préstamo semellante ao que Feijóo eliminou Os anuncios de Feijóo, Rueda e Mato prodúcense apenas dúas semanas de que, non sen controversia, a Consellería de Educación lanzase o seu novo sistema de axudas de libros de texto, no que convivirán os subsidios parciais vixentes dende 2009 co denominado "fondo solidario" de libros. O novo modelo implica retroceder parcialmente o camiño iniciado a pasada lexislatura, cando o gabinete de Feijóo suprimiu o préstamo universal de manuais escolares apelando á atención ás "familias con menos recursos" e tamén á "pedagoxía", xa que segundo asegurou en varias ocasións o propio presidente, resultaba "lóxico" que o estudantado dos centros públicos puidese acumular libros de texto na súa casa e formar unha "biblioteca familiar" con eles. En virtude das ordes promulgadas a comezos de xuño por Educación o alumnado que recibise as axudas parciais está agora obrigado a entregar no seu colexio ou instituto os libros que comprase con elas. Eses libros pasan a formar parte do "fondo solidario", que no curso 2015-2016 xa funcionará en terceiro e quinto de Primaria e en secundo e cuarto da ESO. Isto acontece sen que a Xunta aclarase, por exemplo, que acontecerá se os libros dispoñibles non chegan para todo o alumnado que os precise e mentres arrecian as críticas da comunidade escolar, moi especialmente das ANPAS, que durante os últimos anos impulsaron bancos de libros para, precisamente, facerlles fronte aos recortes da Xunta.


Summary: O Valedor do Pobo elaborou unhas recomendacións tras recibir centos de queixas pola prohibición de acceder a determinados estadios de fútbol con bandeiras nacionalistas galegas. As recomendacións remitiullas ao Defensor del Pueblo para que dea traslado ao Ministerio do Interior.

Non hai motivos que xustifiquen a prohibición de acceder a un recinto ou estadio deportivo cunha bandeira nacionalista galega. Isto é o que se desprende das recomendacións elaboradas polo Valedor do Pobo e que vén de remitir ao Defensor del Pueblo, que é quen ten competencia para trasladarllos ao Ministerio de Interior. Nestas recomendacións, sinalan desde o Movemento polos Dereitos Civís (que entregou hai uns meses ao Valedor máis de 200 queixas polo veto ás bandeiras nacionalistas en estadios de fútbol), indícase que as forzas de seguridade só poderían prohibir esa bandeira en partidos declarados de alto risco pola Comisión Antiviolencia. E, aínda neses casos, habería que ter sospeitas fundadas de que a exhibición desas bandeiras provocaría violencia. Opinión que choca coa expresada polo goberno español que, en resposta parlamentar, sinalaba que se prohibía o acceso con estas bandeiras porque incitaban á violencia, sen máis. Casos excepcionais A realidade é que o veto a bandeiras nacionalistas galegas en estadios de fútbol desenvolveuse en encontros que non foron declarados de alto risco, coma o Depor-Valladolid e o Atlético de Madrid-Celta da temporada pasada, por citar só dous casos. Dase o paradoxo de que, en base a esta apreciación do Valedor, a bandeira nacionalista podería ser prohibida nun Celta-Depor, encontros que son declarados habitualmente de alto risco; malia que as dúas afeccións lucen esta enseña.


Summary: O recibo da luz dun usuario medio incrementou un 45,4% na primeira quincena de xuño, fronte ao mesmo período do ano pasado, segundo datos de Facua-Consumidores en Acción.

A electricidade no mercado maiorista marca este 15 de xuño o seu terceiro prezo medio diario máis caro da historia, ao se situar en 90,95 euros/megawatt hora ( MWh), só por baixo este ano dos 94,99 euros/ MWh que rexistrou o pasado 8 de xaneiro, coincidindo co temporal Filomena. Por riba de ambos os dous só queda a xornada do 11 de xaneiro de 2012, cando a cifra aumentou até os 103,76 euros/ MWh. O recibo da luz dun usuario medio aumentou un 45,4% na primeira quincena de xuño, fronte ao mesmo período do ano pasado, segundo datos de Facua-Consumidores en Acción. Por tramos horarios, o prezo máis alto para esta terza feira será de 100 euros/ MWh no tramo de 20 a 21 horas e o mínimo de 81,20 euros/ MWh de 4 a 6 horas da madrugada -que xa pasou-, segundo os datos extraídos da páxina web do Operador do Mercado Eléctrico ( OMIE). En xeral, o prezo medio é un 2,8 % superior ao que se marcou o día anterior -segunda feira-, de 88,47 euros/ MWh e que até o de agora era o máis caro en xuño. Os prezos do gas (utilizado na xeración de gas con ciclos combinados) nos mercados internacionais, pero especialmente os dos dereitos de emisión de CO₂, están a impulsar á alza aos prezos no mercado eléctrico maiorista. O prezo medio dos dereitos de emisión no que vai de mes de xuño acada os 51,78 euros/tonelada, perto dos 51,99 euros/tonelada con que fechou maio. En xeral, o prezo medio é un 2,8 % superior ao que se marcou o día anterior -segunda feira-, de 88,47 euros/ MWh e que até o de agora era o máis caro en xuño Supón unha grande suba con respecto a xuño de 2020 -mes no que até o día 21 estivo vixente o primeiro estado de alarma para frear a pandemia da COVID-19- cando o prezo medio dos dereitos de CO₂ foi de 23,33 euros/tonelada, cifra só un pouco menor aos 25,24 euros/tonelada de xuño de 2019. O 1 de xuño entrou en vigor en todo o Estado español a nova factura eléctrica, un cambio de regulación que afectou a todas as persoas cunha potencia contratada inferior a 15 quilovatios (kW) e que fixo que se incrementase a diferenza de prezos entre os distintos horarios, que tamén sufriron modificacións, limitando as horas de prezos máis baixos. Na nova factura, todas as persoas consumidoras con potencia contratada inferior a 15kW terán unha tarifa única (a 2.0 TD) con tres termos de enerxía (punta, plana e val) e dous termos de potencia (punta e val). O consumo diferénciase en tres períodos: o período punta, co prezo máis elevado, de 10 da mañá a 14 horas e de 18 horas a 22 da noite da segunda á sexta feira non festivos; o período plano, que terá un prezo algo máis barato de 8 a 10 horas, de 14 a 18 horas e de 22 a 00 horas e, por último, o período de val, cun prezo reducido e que comprende as horas nocturnas (de 0 horas a 8) e todas as horas de sábados, domingos e festivos.


Summary: É un furacán tamén fóra das táboas. Isabel Risco (A Coruña, 1975) é sinónimo de vitalidade. Unha enerxía que desprende en cada papel que interpreta ora no audiovisual ora no teatro. Nas últimas semanas, percorreu Galiza con Estás aí?, de Redrum Teatro, e continúa xirando con O Furancho, de Ibuprofeno Teatro –o 26 de xaneiro estarán en Cedeira e do 21 ao 24 de febreiro no Salón Teatro de Compostela–. Acaba de estrear, con Pedro Brandariz e Fran Rei Papar sen cancelas, de Culturactiva, coa que recalará en distintos puntos de Galiza nos próximos meses. "Vén sendo a continuación de Falar sen cancelas, que vai sobre nós, sobre o que é ser galegas e galegos, e tratamos de deixar coa peza un pouso de orgullo", explica a respeito da nova obra, "quizais sexa máis aceda e recolle unha visión crítica da actualidade do país: as peaxes, a emigración, a situación dos sectores produtivos…".

-Ías para avogada, como acabas sendo actriz? -Non sei en que tipo de delirio entrei cando pensei en ser avogada. Hai que partir da base de que, desde hai décadas, entramos nunha dinámica que te leva a ter un título universitario, e iso é un erro. Eu creo que todo o mundo ten capacidades artísticas, pero o problema é que non se deixan desenvolver e iso debería facerse na idade máis temperá, xa na educación infantil ou en primaria. Non creo que sexa unha cuestión de talento porque todo se desenvolve. Desde a infancia, tiven unha tendencia ao exhibicionismo e tamén tiven uns irmáns que eran moi intrépidos e facían falcatruadas e ao final, aos irmáns maiores, tómalos como referentes, non porque sexan homes, senón porque son os que van por diante de ti. Cando tiña que escoller que facer, unha vez rematara o instituto, caín dun terceiro piso e estiven inmobilizada, encamada dous meses. Tiña na cabeza Xornalismo, Ciencias Políticas… e pensei en Dereito, que englobaba moitas cousas. Tamén cine, mais onde o estudabas no país? Do dereito interesábame o penal, o político, a filosofía do Dereito… mais cando cheguei alí pensei "que fago eu aquí?" e canalicei o ter que estar en Dereito co teatro universitario, co rugby, cos CAF… Descobres, estudando Dereito, que esa idea de liberdade e xustiza que tiñas non se cumpre. Algunha vez fun actuar aos centros da Lama e de Teixeiro e alí ves a realidade e non é a que estudabamos, alí comprobas que as penas privativas de liberdade non son reinserción social, fronte ao que nos aprendían. -Comezas entón a túa carreira como actriz no teatro universitario. -Empecei no grupo universitario Estragón, que traballaba o teatro do Século de Ouro español –igual que Shakespeare se verte a outras linguas, tamén se pode verter ao galego o teatro do Século de Ouro español–, os entremeses, e empecei facendo un personaxe masculino, Xoán Rana, que era un home eivado, ciumento e avarento, inspirado en personaxes de Commedia dell'arte. Foi unha descuberta, fixen un travestismo, todo o contrario ao que se facía daquela. Antes diso,fixera unha cousa moi rara co profesor Paco Nodar, con cabezudos, unha crítica moi heavy a Aznar. Eramos todo rapazas. Vendo todo isto con perspectiva, dáme pánico pensar que imos cara a atrás. -En que sentido? -Refírome ás mulleres. No teatro aínda hai uns límites que non se sobrepasan, mais no audiovisual non somos alleas ao movemento mundial do #MeToo. Con todo, eu non me asimilo á realidade de Hollywood, sería algo absurdo facelo. Nós temos que vivir a nosa propia realidade. Haiunha cuestión global, que é a da muller, pero temos que vivila desde a nosa realidade. [A íntegra desta entrevista aparece no Sermos329, disponíbel na nosa loxa e nos pontos de venda habituais]


Summary: Anova arrinca a súa IV Asemblea Nacional con vontade de "diálogo" con forzas "á esquerda do PSOE" de cara ao 2020, pero sen falar de pactos concretos.

Anova-Irmandade Nacionalista celebra este sábado a súa IV Asemblea Nacional coa lema 'Avanzando cara ou republicanismo galego' e co obxectivo de "reforzar" o seu proxecto e abrir o proceso de "diálogo" con forzas "á esquerda do PSOE" coas que construír "unha alternativa" política para as eleccións autonómicas do 2020. Así o explicou en declaracións aos medios o portavoz nacional da formación, Antón Sánchez, antes de comezar a reunión no Hotel Congreso de Teo (A Coruña), municipio limítrofe coa capital galega. Á convocatoria acudiron tamén o histórico nacionalista Xosé Manuel Beiras, fundador da organización; o exalcalde de Santiago Martiño Noriega; e o exdiputado no Congreso Miguel Anxo Fernán Vello, entre outros. A IV Asemblea Nacional de Anova servirá para concluír un proceso de "recoller as demandas" da cidadanía, renovar os seus órganos directivos --cunha lista única liderada polo propio Sánchez-- e aprobar os textos que marquen a súa liña política para o futuro. Sen pactos concretos Coa vista posta nos comicios que previsiblemente se celebrarán no outono do 2020, Antón Sánchez puxo o foco na necesidade de "construír" unha alternativa que aposta pola "unidade popular" e dea resposta a "un combate na sociedade contra os recortes en sanidade, contra a perda de dereitos laborais" e "contra a perda de sectores produtores e produtivos". Preguntado sobre se a asemblea deste sábado servirá para determinar os contactos con formacións como Podemos ou Esquerda Unida (EU) --coas que aínda comparten grupo no Parlamento galego e formaron parte da extinta plataforma En Marea--, o portavoz nacional de Anova precisou que a liña política que se tratará na xornada "non inclúe a concreción destes pactos", aínda que si recolle "a aposta por sumar". "Non nos conformamos con ser testemuñais. Aspiramos a ter a potencia necesaria tanto nas institucións como na rúa para cambiar realmente as cousas", engadiu Sánchez, quen tamén advertiu que a xente "que está a pelexar na rúa (...) non entende determinadas actitudes que pon por enriba os intereses de parte". Antón Sánchez: "Non nos conformamos con ser testemuñais". En calquera caso, cualificou de "prematuro" falar de pactos electorais concretos: "Nós, hoxe (este sábado), acabamos o proceso asembleario. A partir de mañá xa comeza o traballo. Pronto constituiremos a dirección e a traballar en dous planos: no político, de aglutinar; e de lanzar un proxecto coa xente que a día de hoxe non ten esa alternativa política". Coa maior potencia posíbel Sobre presentaranse igualmente ás eleccións autonómicas aínda que non frutifiquen os contactos con outras forzas de esquerda, o portavoz nacional de Anova apelou a "non precipitarse". "A nosa vontade é estar e estaremos, espero que coa maior potencia posíbel e sumando o máximo posíbel", concluíu. A Asemblea Nacional deste sábado celébrase sete anos e medio despois do nacemento da formación e a dúas semanas do fin dun convulso ano 2019 para o 'rupturismo', coa división definitiva do proxecto de unidade popular agrupado ao redor das siglas de En Marea. Da reunión sairá a postura do partido de cara ao próximo ano electoral. Así, aínda que a dirección aposta por continuar a senda da unidade popular pola que a organización transcorreu desde o seu nacemento en 2012, considera tamén que os seus sacrificios en favor do proxecto común non foron correspondidos por parte dos seus socios 'preferentes', Podemos e EU, aos que acusa de impor os seus intereses "de parte" durante o ciclo electoral do presente ano. Para a renovación da súa dirección, opta unha única candidatura encabezada polo actual portavoz, Antón Sánchez, con Martiño Noriega e Xosé Manuel Beiras ocupando os números tres e cinco da lista, respectivamente.


Summary: 'O galgo de Zamans' participou en tres Xogos Olímpicos: Seul '88, Barcelona '92 e Atlanta '96

O atletismo galego está de loito polo pasamento dunha das maiores iconas na historia recente deste deporte: Alejandro Gómez Cabral. Coñecido como 'O galgo de Zamans', o atleta vigués faleceu vítima dunha enfermidade que o tivo en tratamento durante os últimos seis meses para atrasar o máximo posíbel o fatal desenlace que se produciu este domingo. Gómez levaba xa tempo apartado da escena deportiva e social, salvo para recibir as innumerábeis mostras de cariño en forma de homenaxes por parte de todos os sectores do deporte e da sociedade galega en xeral, sendo un dos máis emotivos o que tivo lugar o pasado mes de xullo, cando recibiu a máxima condecoración da Federación Galega de Atletismo (FGA) de mans do seu presidente, Isidro Hornillos, sempre coa súa compañeira ao seu carón, a tamén atleta Paula Hernández. Para Hornillos, con Alejandro Gómez "vaise unha figura histórica, que sabía correr en calquera superficie, sempre competitivo e que, ademais foi un exemplo para as novas xeracións tamén polo seu modo de afrontar unha grave enfermidade, pois tras detectarselle seguiu traballando con ilusión. Foi un modelo de vida até o final". O seu homólogo na Estatal, Raúl Chapado, manifestou que o deportista galego "pasará á historia e permanecerá no noso recordo como un atleta '10' dentro e fóra da pistas e a competición, como un home bo, loitador até a medula durante toda a súa vida e un auténtico todoterreo. Pola súa banda, para o secretario xeral do Deporte da Xunta da Galiza, José Ramón Lete Lasa, Alejandro Gómez "foi un home que deixa tras de si unha traxectoria exemplar para as máis novas". "Falamos, probabelmente, do mellor atleta galego de todos os tempos, por quen foi, polo que fixo e polo que supuxo", engadiu. Un atleta irrepetíbel Alejandro Gómez é, como deixa claro o seu currículo, o abandeirado da xeración de ouro do atletismo galego, tendo como principal característica a capacidade para asumir retos, abordar dificultades e plantar cara ante todos aqueles desafíos que tanto a nivel persoal como deportivo a vida lle puxo no camiño. Cun currículo ao alcance só das lendas, o vigués foi o líder dunha extraordinaria xeración de fondistas galegos e galegas que durante os últimos anos da década dos 80 e até mediados dos 90 dominaron as probas de fondo e campo a través. Adestrado por Julio Rodríguez, xa de xuvenil amosou as súas excepcionais cualidades, que o levarían a destacar tanto nos obstáculos como nos 5.000 e os 10.000 metros lisos, así como no maratón e o campo a través, até o punto de ser considerado naquel momento por Gerardo Cebrián -un veterano xornalista especializado na materia- como "a máis firme esperanza de medalla" do atletismo nos Xogos Olímpicos de Barcelona 92. Por desgraza, a sorte non estivo do seu lado na cidade condal e tivo que abandonar por unha serie de problemas físicos. Catro anos antes, en Seul '88, alcanzaría as semifinais nos 5.000 metros lisos, e na súa derradeira participación olímpica, en Atlanta '96, finalizou décimo quinto na proba dos 10.000 metros. Ademais, durante a súa dilatada carreira Alejandro Gómez conquistou nove campionatos de España absolutos nas probas de fondo e campo a través ou o subcampionato no prestixioso maratón de Rotterdam.


Summary: A privada a entrar no servizo das residencias para persoas maiores, os desafíos da política galega para 2019, a sanidade ábrelle unha vía a Feixoo, como Madrid zuga no mercado laboral galego… Todo isto e moito máis xa na nosa loxa.

O avellentamento da poboación é unha das características socioeconómicas máis relevantes e preocupantes para o país. En ningún outro territorio do Estado, exceptuando as dúas Castelas –aínda que non chega aos niveis que marcan os indicadores galegos–, existe máis poboación maior de 65 anos e, aínda máis, cunha perspectiva de seguir medrando na vindeira década. Con motivo da campaña que vén de iniciar a CIG para reclamarlle á Xunta melloras na atención á dependencia, poñemos o foco na falta de residencias públicas. 'Residencias, un déficit gorentoso para a iniciativa privada' 'Facer da espada unha arte' As vellas artes de Marte sobreviviron o paso á modernidade en escuros códices, en manuscritos medio esquecidos. Grupos de persoas dedícanse a reconstruílas como exercicio de historia e práctica física. Entre eles atópase Arte do Combate que, promovido por Diniz Cabreira en Compostela, bucea no Kunst des Fechtens, con orixe na Centroeuropa do Sacro Imperio Romano e base no texto do século XIV 'Há uma única arte da espada'. Tito Represas, propietario da casa de turismo rural 'A Cantaruxa Maruxa' de Mondariz que participa no Plan Revitaliza da Deputación pontevedresa. "Para nós a compostaxe é un plus de calidade". 'Os desafíos da política galega para 2019'. 2019, ano de eleccións. Municipais e europeas aseguradas no calendario e sen desbotar un adianto dos comicios xerais. Mais o ano que vén vai ter retos e desafíos máis aló dos simplemente electorais. Dalgúns deles fálannos desde as diferentes organizacións. 'A sanidade ábrelle unha vía a Feixoo' Dez anos de retalladas e reorganización neoliberal da sanidade pública estálanlle a Feixóo. Dimisións de xefes de servizo, protestas continuadas nos PAC ou unha oposición que non acepta o rolo do PP no Parlamento de Galiza así o certifican. Nas vésperas do Consello de Ministras que o gabinete Sánchez vai realizar en Barcelona o 21 de decembro, comezan a se desatar abertamente as hostilidades no PSOE. A derrota en Andalucía é interpretada de maneira radicalmente distinta polas faccións en disputa do poder orgánico. No fondo, Catalunya. 'O taboleiro catalán tensa as costuras do PSOE'. 'O SNP sobrevoa os titubeos de Corbyn' O inconcibíbel no Estado español, unha acción conxunta entre independentistas e unionistas, tomou carta de natureza en Westminster co acordo entre o SNP, o Plaid Cymru, os Lib Dem e os Verdes de Inglaterra e Gales para censurar o goberno de May. A xogada pon ao nú as vacilacións de Jeremy Corbyn. O éxodo de galegas e galegos para ocuparse noutros territorios do Estado medra con forza, sobre todo cara á capital española. 'Madrid zuga na canteira laboral galega'. 'Douscentos empregos menos en Navantia Ferrol'. Os estaleiros prexubilarán 900 persoas até 2022. De autor descoñecido e datado no século XIII, o mapa de Ebsfort apenas dedica un lugar subsidiario á Península Ibérica. Esa desatención contrasta co espazo dedicado a Galiza, designada na cartografía como Gallicia regio, isto é reino de Galiza, así como as dúas cidades máis importantes, Santiago de Compostela, asociada á súa grandiosa catedral, e Brigantia, ligado ao seu faro, enclave chave das relacións marítimas galego británicas. 'Galiza nun mapa saxón do século XIII'. A escritora Emma Pedreira e o escritor Héitor Picallo resgatan para Sermos Galiza a historia do pergameo de Fradegunda, que cumpriu 1.120 anos e que tras un periplo polo país foi parar ao Arquivo Histórico Universitario de Compostela. E non faltan as achegas e colaboración de Xoán Costa, Marilar Alerixandre, Machortas e Tokio, Guillerme Vázquez, Rosa Conde, Iria Veiga, Mercedes Espiño, Colectivo Xea, Mario Regueira, Andrés Castro, Manuel Xestoso, Iolanda Gomis. Afondo: O retorno a Rosalía Que se dicía de Rosalía de Castro, mesmo nos ámbitos académicos, antes das pesquisas de Francisco Rodríguez e que se di na actualidade? Non se pode negar que o seu primeiro grande estudo da autora, a Análise sociolóxica da obra de Rosalia de Castro, publicado en 1988 (e ampliado en 2011, como Rosalía de Castro. Estranxeira na súa patria) é un punto de inflexión. Festexamos tres décadas de camiño. A traxedia do Alvia: de Angrois a Bruxelas Ás 21:41 horas do 24 de xullo de 2013 o tren Alvia 04155 que facía a ruta Madrid-Ferrol descarrilaba na curva da Grandeira, en Angrois, no termo municipal de Santiago de Compostela. A magnitude do accidente levou por diante a vida de 80 persoas das 218 que nese momento viaxaban no tren. Outras 144 resultaron feridas, algunhas ficando para sempre con secuelas moi graves. A traxedia de Angrois foi o maior accidente ferroviario acontecido na historia da Galiza e deixou ao descuberto e dunha maneira cruenta as deficiencias en materia ferroviaria que padecemos. Após cinco anos do accidente, as responsabilidades políticas polo acontecido seguen sen asumirse.


Summary: A OTAN prepara un novo envío de tropas á rexión e afirma que actuará "con firmeza" ante unha eventual invasión rusa, mentres os EUA ameazan con cortar o gasoduto que une Rusia e Alemaña.

A tensión segue en aumento na fronteira entre Rusia e Ucraína, nunha batalla dialéctica na que ambos os bandos acusan o contrario de estar a reforzar a súa presenza militar na rexión. Segundo o portavoz do Pentágono dos Estados Unidos de América (EUA), John Kirby, a despregadura rusa superaría xa os 100.000 efectivos sobre o terreo. "Ten un traxe completo á súa disposición e segue a medrar cada día. Tamén nos dous últimos días, nos que sumou loxística e capacidade de mantemento para soster esta despregadura durante un longo período de tempo", afirmou, e fixo alusión a que o Kremlin non só tería enviado infantaría e vehículos de transporte, senón tamén "artillaría, armas de longo alcance e defensas antiaéreas e de misís, así como forzas especiais". Mais desde Moscova fan a mesma advertencia: "Países membro da OTAN (Organización do Tratado do Atlántico Norte) seguen a inundar Ucraína con armamento avanzado, expertos e instrutores militaeres, e destinan considerábeis recursos financeiros para a modernización do Exército ucraíno", apuntou esta segunda feira o presidente ruso, Vladimir Putin, en declaracións recollidas pola axencia Sputnik tras o seu encontro co seu homólogo francés, Emmanuel Macron. Neste senso, Putin asegurou que Moscova "non permitirá" que o Goberno ucraíno "tente recuperar Crimea pola vía militar", ao tempo que o acusou de "desaproveitar" a oportunidade de lograr unha solución "pacífica" ao conflito das rexións separatistas de Donetsk e Lugansk. A OTAN prevé enviar máis tropas O secretario xeral da OTAN, Jens Stoltenberg, manifestou na segunda feira a intención das forzas occidentais de aumentar a súa presenza no leste de Europa: "Estamos considerando un axuste a longo prazo na nosa presenza no leste da Alianza. Non hai decisión final, mais queremos unha maior presenza no flanco oriental e fortalecer a nosa defensa e disuasión". Así, salientou que a OTAN podería despregar "en cuestión de días" até 40.000 efectivos na rexión. Washington, pola súa parte, xa reforzou con 8.500 militares as forzas de resposta rápida, que a Alianza empregaría se for preciso actuar "con firmeza" ante unha escalada militar de Rusia. EUA ameaza con cortar o gasoduto entre Rusia e Alemaña O mandatario estadounidense, Joe Biden, após o encontro mantido na segunda feira co chanceler alemán, Olaf Scholz, afirmou que, "se Rusia invade, e iso significa carros de combate e tropas cruzando a fronteira de Ucraína, xa non haberá un Nord Stream 2; porémoslle fin". Facía alusión, deste modo, ao gasoduto submarino que une Rusia directamente con Alemaña, mais non aclarou como se podería cortar esta infraestrutura se Berlín se opuxese. Scholz, porén, eludiu ameazar Moscova cunha cancelación definitiva dos permisos do gasoduto, controlado polo xigante ruso Gazprom, mais si asegurou que os países da Alianza están "absolutamente unidos" e non tomarán "pasos diferentes".


Summary: En só cinco meses rexistrou un déficit de 405 millóns de euros, o 0,72% do PIB, case o duplo que a media estatal

Só Murcia supera a Galiza en conta a territorio cun maior incremento do déficit nos cinco primeiros meses do exercicio 2013. Son datos ofrecidos polo propio Ministerio de Facenda, e nos que se sinala que Galiza rexistrou un déficit de 405 millóns de euros entre xaneiro e maio. Iso supón o 0,7% do Producto Interior Bruto (PIB) do noso país. A media dos déficits do conxunto de territorios que integran o Estado español ronda o 0,43% do PIB, polo que o rexistrado en Galiza case é o duplo desa media. Desde o goberno galego, e a respecto destes datos, limitáronse a sinalar que no remate do 2013 cumprirán o obxectivo de déficit, que é o 1,3%. A Consellería de Facenda atribúe este incremento a que foi quen de colocar durante o primeiro trim estre do ano a totalidade da débeda prevista para este exercicio 2013. Xa no peche do primeiro trimestre de 2013, o déficit rexistrado por Galiza foi dosmáisaltos do Estado e atinxía o 12% do PIB.


Summary: O presidente da Xunta di estar a "reconsiderar" a posibilidade de levar aos tribunais a AGE e a "xornais" polas "imputacións" sobre a súa relación con Marcial Dorado. AGE esixe a dimisión do titular do Goberno galego "por mentirlle á cidadanía"

Podería rematar a relación de Alberto Núñez Feijóo e Marcial Dorado nos tribunais? Podería, pero sendo o presidente da Xunta quen inicia accións legais contra a oposición que o censura e lle pide explicacións a raíz das fotografías publicadas por El País, nas que o actual xefe do Goberno galego aparece, na súa etapa como secretario xeral do Sergas, a bordo do iate do narcotraficante. Despois de que a sesión de control parlamentaria do pasado mércores derivase nun novo enfrontamento coa vicevoceira de AGE, Yolanda Díaz, a conta dos contratos coas empresas do narco, Feijóo aproveitou este xoves a súa comparecencia posterior ao Consello da Xunta para amagar con denunciar, sen mencionalo, ao voceiro de Alternativa, Xosé Manuel Beiras. Preguntado polo cualificativo que Beiras lle dedicou mentres lle respondía a Díaz -"chulo de barra americana"- Feijóo asegurou que está "chegando á conclusión" de que "hai tempo" que a oposición "está buscando a imaxe de verse co presidente nun xulgado" e para iso está á a "sobrepasar todos os límites". "Lin diferentes artigos de opinión" e "escoitei algunha xente que me di que emprenda accións xudiciais pola imputación de delitos que algún deputado lle está formulando ao presidente do Goberno", debullou ante a prensa. "Empeza a ser razoable contemplar esa posibilidade", di. "É incompatible ser presidente do Goberno e narcotraficante", di Feijóo para xustificar a eventual denuncia contra Beiras Pero, contra quen e por que?, preguntóuselle. "Imputar un delio a un político e se ese político é o presidente do Goberno é o suficientemente grave como para reconsiderar interpoñer unha acción xudicial contar aqueles que rin dos galegos, das institucións, da democracia e do Parlamento" e iso, di, valora facelo contar "os que imputan" delitos pero tamén conta quen "os trasladan". E esas verbas "están no Diario de Sesións" da Cámara e tamén "nos xornais", porque algunhas das "imputacións" están "fóra do Parlamento". No caso de executar o seu amago, todo semella indicar que, como vén facendo, Feijóo converterá as acusacións e críticas contra a súa persoa nunha causa contra a Xunta. Se vai ao xulgado será para "defender as institucións democráticas, o Estatuto, o Parlamento, a Xunta e a representación ordinaria do estado na comunidade autónoma". Todo isto porque "é incompatible ser presidente do Goberno e narcotraficante"; "o narcotráfico é un delito tipificado no código penal e un presidente do Goberno non pode ser narcotraficante". Pero, trátase de Beiras? "Querido amigo, non nos anticipemos ás cuestións que acabo de plantexar claramente". Non obstante, o presidente e o seu entorno admiten implicitamente que se trata do histórico nacionalista. "É a persoa na que vostede está pensando", respondeulle a outro informador. AGE esixe a dimisión do presidente por "mentir" Yolanda Díaz: "As mentiras e as amizades indesexables son incompatibles coa dignidade que se presume da Presidencia da Xunta" Mentres, dende San Caetano, Feijóo lanzaba o seu intento de abrir un novo capítulo no caso Dorado máis favorable aos seus intereses políticos dende o Parlamento a vicevoceira de AGE, Yolanda Díaz, reiteraba a necesidade de que o presidente deixe o seu cargo, precisamente por este caso. "Abonda xa de mentiras e contradicións, o presidente ten que render contas exhaustivas dos contratos [coas empresas de Dorado] ou dimitir". "As mentiras e as amizades indesexables son incompatibles coa dignidade que se presume da Presidencia da Xunta", abonda a número dous de Alternativa, para quen "a secuencia de mentiras e contradicións lastra todo o crédito ás palabras do presidente". "Nun primeiro momento -subliña- díxose que ían entregar todas as informacións e documentación oportunas" pero "sesión tras sesións, incumprírono". Precisamente sobre os contratos, Feijóo mantense na afirmación de que o seu Goberno mesmo ofreceu "máis información" da que tería que dar, xa que, asegura, "non hai documentos" nos arquivos da Xunta anteriores ao ano 2003. "Si hai unha relación de pagamentos" e por iso a "ofertou", para "documentalo todo e máis". Pero, segundo o presidente, á oposición e nomeadamente á AGE "non lle importan os datos nin a documentación". "A realidade é suficientemente contundente" pero "a verdade neste caso non é o máis importante", conclúe.


Summary: Carles Puigdemont causa baixa no Partit Demòcrata Europeu Català (PDeCat),

O ex president da Generalitat de Catalunya, Carles Puigdemont, oficializou esta segunda feira, 31 de agosto, a súa baixa do Partit Demòcrata Europeu Català (PDeCat), dando a estocada de morte a esta formación nada en 2016 herdeira de Convergència Democràtica de Catalunya (CDC, socia maioritaria da antiga CiU), nunha aposta dese espazo pola vía independentista. Puigdemont é agora eurodeputado da coalición Junts per Catalunya (JxCat) -impulsada na súa creación polo PDeCat- e vén ademais de crear un novo partido político que se chama, precisamente, Junts per Catalunya. "Acabo de comunicar a David Bonvehí, presidente do PDeCat, a miña decisión de darme de baixa do partido que preside. Seguirei traballando, agora como presidente de JxCat, para manter unha relación cordial entre as dúas formacións", escribiu Puigdemont na súa conta de Twitter. O ex mantario catalán fixo este anuncio despois de que o PDeCat denunciara a súa formación nos tribunais por apropiarse da marca de Junts. A de Puigdemont é a gota máis voluminosa dunha pingueira de baixas no partido. Os principais consellers do Govern tamén romperon o carné nunha carta conxunta: a consellera de Presidència e portavoz do Executivo, Meritxell Budó, así como o conseller de Territori, o de Interior, e mais o de Polítiques Digitals. Nunha carta conxunta, os consellers admiten que "é un proceso complexo pero que a sociedade catalá merece a maior claridade posíbel", e recalcan que Junts per Catalunya é "a mellor ferramenta para as e os presos e exiliados e o pobo de Catalunya".O ex conseller e preso político Josep Turull tamén anunciou a súa decisión de darse de baixa do PDeCat. O partido demócrata hai tempo que ficou debilitado. Primeiramente abandonouno o sector que rodea a ex dirixente de CDC e logo do PDCat, Marta Pascal, enfrontada con Puigdemont ao situarse en contra da liña unilateral pola independencia. De feito, en xuño Pascal fundou o Partit Nacionalista de Catalunya (PNC), que procura un referendo acordado co Estado español. Terceiro grao A xuíza rexeitou onte os recursos dos presos políticos cataláns Oriol Junqueras, Jordi Sànchez e Josep Rull para poder gozar do terceiro grao, despois de que uns días antes resolvese que tiñan dereito a este réxime de semiliberdade. Con todo, a maxistrada insiste en non llo outorga até que se pronuncie sobre esta cuestión o Tribunal Supremo.


Summary: A través dunha mensaxe en redes sociais, a embaixada irlandesa no Estado español parabeniza as equipas galegas que compiten no Mundial de Fútbol Gaélico.

Para os irlandeses e irlandesas é un orgullo que un deporte seu, o fútbol gaélico, se espalle polo mundo e medre no estranxeiro. Moitas veces da man de emigrantes irlandeses mais outras, como Galiza, impulsado polos propios nativos e nativas. A historia xa é coñecida: un galego foi en Dublín a ver un partido de fútbol gaélico e ficou engaiolado. Volveu a Galiza e montou unha equipa, Fillos de Breogán, que foi o xérmolo a partir do cal este deporte se estendeu en poucos anos por toda Galiza, que ten liga de seu e selección nacional. Alexandre Sanmartín, Jano, adestrador da selección masculina, ten incidido en que para as e os irlandeses Galiza é, canda Bretaña, posta como exemplo da expansión deste deporte. A embaixada irlandesa vén de parabenizar a selección galega masculina e feminina por clasificarse para a fase final do Mundial que decorre en Irlanda. "Maith thú" (Ben feito) escribiu nas redes sociais, acompañando o tweet da conta da selección galega que daba conta dese pase. Maith thú @selegalega! #gaelicogalego #futbolgaelico #RenaultGAAWorldGames #irlanda #gaelicfootball https://t.co/JshDwjg2Cx— Ireland Embassy Madrid (@IrlEmbMadrid) July 31, 2019 Non é o primeiro xesto de aprecio desde a illa para o noso país por mor do fútbol gaélico. En 2017, o primeiro ministro irlandés agasallou Mariano Raxoi, daquela presidente español, unha camisola da selección galega de fútbol gaélico. En 2016, a GAA (Asociación atlética gaélica), asociación deportiva máis grande de Eire, adica unha reportaxe a Galiza e o auxe do fútbol gaélico. 'Galiza, orgullosa de estar no mundial de fútbol gaélico' ('Galicia proud to be at Etihad Airways GAA World Games') era o título da reportaxe. A GAA é a asociación deportiva máis grande de Irlanda, con máis de 800.000 persoas asociadas, e o seu obxectivo é fomentar e organizar competicións de deportes como o fútbol gaélico


Summary: Ana Pontón pide o voto feminino para un Bloque que se compromete e reclamar xulgados de violencia machista en todas as cidades, permisos de maternidade dun ano e frear a legalización dos ventres de alugueiro.

O BNG aproveitou o primeiro acto de campaña de cara ao 28A para reivindicar o movemento feminista do 8M e a "forza" das mulleres. Nun acto xunto ás Marías, en Santiago, a portavoz nacional do Bloque apostou por "unha voz galega que defenda" os intereses das mulleres galegas no Congreso. O BNG comprométese a reclamar xulgados de violencia machista en todas as cidades, permisos de paternidade dun ano e frear a legalización dos ventres de alugueiroAsí, Pontón prometeu "máis medios e máis recursos para loitar contra a violencia de xénero" para o que apostou por "xulgados de violencia machista en todas as cidades galegas". Ademais, reiterou o compromiso do BNG para pór "freo á legalización de ventres de alugueiro", así como para a "ampliación dos permisos de paternidade e maternidade a un ano, intransferibles". "Non podemos permitir seguir condicionando o acceso da muller ao mercado laboral, penalizándoas, e menos nun país como Galicia coa taxa de nacementos máis baixa de toda Europa", advertiu. O Bloque apela a que as mulleres se fagan sentir nas urnas, "como galegas, apoiando unha forza comprometida co feminismo". Xunto ás estatuas de Maruxa e Coralia, Pontón apostou por "unha igualdade real e plena" e por "un cambio que sitúe a Galicia no mapa e haxa unha voz que fale en galego". Pontón asegurou que as candidatas galegas levarán ao Congreso problemas como a precariedade de colectivos como o de telemárketing, as labregas ou as mariscadoras e para acabar cos "teitos de cristal e os chans pegañentos". Ademais, a portavoz nacionalista reivindicou o BNG como forza "feminista, comprometida coas mulleres e pioneiras na defensa de iniciativas importantes no ámbito da igualdade". En 1996, lembrou, o Bloque foi o primeiro partido no Estado que rexistrou unha lei para "despenalizar o aborto".


Summary: Música e poesía festexaron as Vitaminas para o galego este venres en Compostela.

"Sabemos tirar os penaltis e non facemos como o Barça e o Madrid" afirmaron os de Terbutalina no festival de Vitaminas para o galego que se celebrou na noite do pasado venres na Gentalha do Pichel en Santiago de Compostela. Ademáis do enerxético "gastro punk" dos de Muros, a xornalista Xiana Arias coordenou con palabras fermosas e precisas un acto no que se deron cita xornalistas, músicos e moitas outras persoas, comprometidas co idioma e co sostemento dos medios de comunicación en galego. O recitado vibrante de Gonzalo Hermo, Olalla Cociña e Alicia Fernández abriu o lume dun acto no que Ubaldo Cerqueiro (Quepasanacosta) deu leitura ao manifesto que Vitaminas para o galego lanza para o vindeiro 17 de maio, Dia das Letras. No texto faise fincapé na necesidade de medios de comunicación que empreguen o idioma galego se se quere garantir a continuidade e a transmisión interxeneracional da lingua, a contribución máis importante de Galicia á construción da humanidade". Os 26 medios que promoven esta iniciativa afirman que queren "reforzar os medios de comunicación en galego, coa creación efectiva dun espazo galego de comunicación, como plataforma de defensa da identidade común" Por iso afirman que queren "reforzar os medios de comunicación en galego, coa creación efectiva dun espazo galego de comunicación, como plataforma de defensa da identidade común". Os 26 medios que participan das Vitaminas afirman que "Galicia quere información de proximidade en galego, mass media que no século XXI difundan e prestixien o idioma, altofalantes que ensinen a nosa visión do mundo, peten nas conciencias e fagan visible a sensibilidade e a creatividade existente na sociedade galega". Vitaminas para o Galego


Summary: Entidades sociais e formacións políticas reclámanlle a Xunta e Concello a cesión dun local para o Ateneo, con 48 anos de historia, cuxo futuro está no aire.

O Ateneo de Ourense comezou a súa actividade en 1969 e nos seus case 50 anos de historia funcionou como un espazo aberto para a cultura na cidade. Debates, conferencias, concertos e exposicións de todo tipo pasaron pola súa sede, situada inicialmente no entresollado da Torre Ourense, cun alugueiro pagado primeiro polo Ministerio de Información e Turismo e despois pola Xunta de Galicia. Iso cambiou en 2010, cando tivo que abandonar esas instalacións, véndose obrigada a trasladarse á Avenida da Habana, nun local compartido co Club de Tenis Ramirás, que lle cedeu parte das súas instalacións. O Ateneo tivo, polo tanto, que comezar a empregar parte das cotas achegadas polos seus 276 socios e socias a pagar un alugueiro. Os problemas incrementáronse en 2014, cando tamén ese local foi posto á venda, creando unha situación de incerteza sobre o futuro do Ateneo, que viu tamén como o seu número de asociados e asociadas foi descendendo, ata roldar a centena. Hai tres semanas Abanca, propietaria do local da Avenida da Habana, deulle ao Ateneo un mes para abandonar o espazo, que será vendido nunha poxa pública. Dende entón colectivos sociais, culturais e políticos da cidade iniciaron conversas de cara a conformar unha fronte común, demandándolles ás distintas administracións a cesión dun local que asegure o futuro da entidade. Este luns quedou constituída a Plataforma en Defensa do Ateneo, integrada pola SGHN, o Cineclube Padre Feijoo o Comité de Defensa do Monte Galego, CCOO, CIG, En Marea, PSdeG-PSOE, Podemos, BNG, EU e Ourense en Común, ademais de cidadáns a título individual. A Plataforma, na que actúan de voceiros a presidenta do Ateneo, Isabel Salgado, e o seu vicepresidente, Pablo González, iniciou conversas con Concello, Deputación e Xunta na procura dunha solución, propoñendo a cesión dun espazo na Biblioteca Pública da cidade. Este luns quedou constituída a Plataforma en Defensa do Ateneo, que propón a cesión dun espazo na Biblioteca Pública da cidade Así mesmo, PSdeG-PSOE e Ourense en Común piden a convocatoria dun pleno extraordinario para evitar a desaparición do Ateneo. A deputada socialista Noela Blanco acusou a Xunta de quererlle dar a "extremaunción" á entidade. Pola súa banda, Ourense en Común sinalou que os problemas do Ateneo "son problemas de toda a sociedade ourensá, que non se pode permitir a desaparición dun foro histórico de debate e creación cultural" e afirmou que "o Concello non pode obviar a situación" creada polo "abandono da Xunta de Galicia". Esquerda Unida subliña que Ourense "non pode nin debe deixar paso á barbarie. E un acto bárbaro sería deixar que unha institución como o Ateneo, agromada con tanto esforzo, acerto e pulo dos nosos devanceiros , esmorecera e mesmo morrera pola desidia ou abandono das nosas administracións políticas e culturais". Finalmente, o BNG manifestou "a importancia deste singular espazo para da cidade de Ourense, polo que representou historicamente, así como a necesidade para o futuro do noso concello de espazos de diálogo e pluralidade tan escasos e prezados". Os apoios públicos tamén chegaron por parte de entidades sociais ou sindicais, que demandan a colaboración das administracións. A Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN) animou "a todas as persoas e grupos con sensibilidade cultural, social e ecolóxica para implicarse nesta loita e para que entre todos sexamos capaces de manter na cidade un espazo de liberdade e concordia tan necesario". A CIG subliñou que o Ateneo é "un exemplo de liberdade na nosa cidade e serviu para que calquera colectivo ou persoa puidera desenvolver nos seus locais, conferencias, debates e todo tipo de actos culturais e políticos".


Summary: Baixo o lema 'Rescátanos' traballadores dos diferentes parques comarcais manifestáronse na cidade ourensá.

Efectivos dos parques comarcais de bombeiros de diferentes comarcas de Galiza marcharon esta segunda feira por Ourense para denunciar a "privatización" e demandar un modelo de xestión pública, pedindo que a administración "asuma" o servizo. En Galiza hai 31 parques comarcais e pertto da metade xestiónanse de forma indirecta, situación que afectaría a por volta de 1.000 profesionais. A mobilización estaba convocada pola Mesa interprofesional e a Plataforma de bombeiros e tiña como lema 'Rescátanos'. É a primeira mobilización deste ano, sinalaron desde os convocantes, mais non a última. Os centos de efectivos que tomaron parte na manifestación partiron do parque de Bombeiros para percorrer varias rúas de Ourense até chegar á Praza Maior, onde está o Concello, e proseguir despois até a Deputación. Os convocantes denuncian que se está a proceder a unha aposta en continuar coa xestión "privada" dos paqrues embora estes funcionen "con cartos públicos e con material comprado pola administración". Afirman que a xestión pública suporía un aforo do 30% no cutos destes parques. En Galiza hai 31 parques comarcais e pertto da metade xestiónanse de forma indirecta, situación que afectaría a por volta de 1.000 profesionais.


Summary: ENTREVISTA A Asociación de Actores e Actrices de Galicia recoñece a traxectoria de Rosa Álvarez co premio Marisa Soto.

A Asociación de Actores e Actrices de Galicia (AAAG) vén de concederlle a Rosa Álvarez o Premio de Honra Marisa Soto, galardón que recoñece "a longa traxectoria desta actriz e directora teatral, auténtica pioneira do teatro profesional galego". O premio será entregado durante a gala dos XXII Premios María Casares, que se celebrará o vindeiro mércores 21 de marzo. Falamos coa premiada. Que supón para vostede recibir este premio? Pois é moi importante para min porque leva o nome da miña amiga e compañeira de experiencias Marisa Soto. Faime moita ilusión. Ademais, se cadra é o último premio que levo, e para min é unha maneira de rematar dun xeito brillante… Como comezou a interesarse polo teatro? Refírome a antes de Abrente… Antes de Abrente ía ás monxas e facíase en maio aquilo de 'Con flores a María', pero que a min non me gustaba nada… (Ri). En serio: o comezo foi en Abrente, antes das Mostras, chegaran a Ribadavia un grupo de curas moi "progres" que conectaran ben coa xente nova. Comecei no grupo de teatro afeccionado de Abrente. Era xa adolescente, tería uns 16 anos. Como foron as primeiras Mostras? Que lembranzas ten? As primeiras foron as Mostras de Teatro Galego, cando aínda non deramos o salto á profesionalidade. En Abrente propuxémonos ir por Galicia buscando todo o teatro que se estaba facendo, todo o teatro amador, e así fixemos. Xuntabámonos para facer teatro, pero aproveitabamos para falar de política, de como cambiar as cousas para que chegase a democracia… ou o comunismo, que era o que algúns de nós queriamos naquel momento. "En Abrente propuxémonos ir por Galicia buscando todo o teatro que se estaba facendo" Daquela primeira época dise que o teatro tiña moita repercusión social, que mobilizaba moita xente… Sobre iso podo falarche de cando me pasei ao teatro profesional, cando marchei para Vigo e entrei en Artello. É a partir dese momento, si, cando a xente comeza a involucrarse moito co teatro. En Artello faciamos un teatro comprometido. Tiñamos que facelo solapadamente, pero si había un público que estaba moi atento, que sentía que o teatro era seu. O problema é que seguía a ser unha minoría dentro dunha maioría social. E con maioría quero dicir de dereitas, que as maiorías sempre foron de dereitas. Estaba todo o movemento veciñal, as asociacións culturais… un circuíto no que o teatro se movía moito. Para alguén que viviu aquel tempo ver o que pasa agora coa liberdade de expresión debe ser como unha volta ao franquismo… Ou se cadra dicir iso é esaxerado. Non é esaxerado. Levo 15 días cunha especie de náusea dentro que me enfurece tanto que non sei onde vai chegar. Teño a sensación, si, de estar no franquismo outra vez. E a situación non ten visos e mellorar. Máis ben parece que vai para atrás. Xa cando fora o dos titiriteiros, e agora con todos os ataques á liberdade de expresión que está a ver… Hai unha involución tan grande coa liberdade de expresión que sinto que estamos outra vez no franquismo. Cando Marisa Soto, Mabel Rivera e vostede crean a compañía Malbarate, cal era o seu proxecto? Buscaban textos ou personaxes que lles gustasen…? Queríamos facer unha compañía de mulleres. Inicialmente eramos cinco pero despois quedamos tres. Queíamos poder facer papeis que non nos fosen adxudicados por homes. Foi unha etapa moi boa, de moitísima aprendizaxe, polos directores e directoras que tivemos, polo que traballamos e porque conseguimos abrir camiño… Penso que a nosa profesión, afortunadamente, non é excesivamente machista, polo que tampouco foi por iso. Pero lembro aquel tempo como unha experiencia de batalla, de loitar moito, de cuestionarnos todo. Como anécdota, podo contar que, cando contratamos actores, chamábannos "a matronal"... "Penso que a nosa profesión, afortunadamente, non é excesivamente machista" E a Sala Carral? Era unha sala de teatro que creamos en Vigo, na que programábamos teatro de fóra e de aquí. Pagábase a taquilla… Tamén foi unha experiencia moi boa, na que aprendín moito. Aprendín de xestión, de toda a xente que pasou por alí... no artístico, no profesional e no humano. Estábamos, ademais, no que fora un antigo local de Falanxe… Xa non lembro se nos pecharan o local ou se marchamos nós. E foi a primeira socia de Asociación de Actores. Como foi iso? O obxectivo, cando se crea a asociación, era pular pola profesionalización e polos dereitos laborais? É que son Álvarez, entón non me pasaba ninguén diante… O tema dos dereitos laborais era importante pero a idea era, sobre todo, dar a coñecer a profesión. Unirnos e conseguir que houbese entrevistas na prensa, na televisión… que o teatro se fixese máis visible. Tamén era para para poder levarlle as nosas demandas ao poder público, para que tivesen un interlocutor que representase a profesión. Se cadra niso tamén pode ter a sensación de que se voltou para atrás. Non hai moito que Agadic lles deixara de pagar ás compañías, os dereitos laborais xa non se respectan moito, non hai case onde traballar… Totalmente. A verdade é que niso tamén teño a sensación de que fomos moito para atrás. Pero tamén é porque houbo unha época na que houbo moita pelexa por parte da profesión, na que estábamos unidos e conseguíamos o que queríamos. Eramos moi solidarios entre nós. Unha vez fixemos unha gala en Vigo que foi autenticamente apoteósica. Foi unha maneira de denunciar o trato que nos dera a Administración a unhas compañías que recibiramos unhas subvencións moi cativas. "Eu estou en contra do conto ese dos castings no CDG" Foi unha mobilización total. A profesión estaba unida. Claro que non estabamos de acordo en todo e moitas veces pelexabamos, pero estabamos unidos para o que facía falta. Agora non é así e non parece que iso vaia cambiar. Se hai unha directiva que está pelexando, pero só unha minoría é activa… non se pode conseguir nada. Despois tamén é unha cuestión de principios, e eu teño os meus e vou morrer con eles. Por exemplo, eu estou en contra do conto ese dos castings no CDG. Entendo que haxa compañeiros que os fagan, pero eu non son desa opinión. Se ao final o que pasa é que fan o que queren e como queren... Con moitas cousas estou moi cabreada e moi descrida. Xa que fala do CDG, comezou cando o CDG iniciaba a súa andaina. Despois da mal chamada crise xa sabemos o que pasou pero, como mudou o CDG a situación do teatro entre mediados dos 80 e ata esa "crise"? O que pasaba en Galicia era que cadaquén traballaba no seu terreo. Uns na Coruña, outros en Santiago, outros en Vigo… E o CDG fixo que, ao poder traballar todos xuntos, o teatro se enriquecese moito. Facíanse obras de 20 actores, facíanse dúas producións… mesmo houbera unha obra na que eramos trinta e tantos. Tamén chegamos a un principio de convenio porque tiñamos ademais como un pacto entre profesionais, e os responsables do CDG eran tamén profesionais do teatro que non ían vender a ninguén. Había unha visión de combate, un apoio e unha unión de toda a profesión… Eu sentía o CDG como unha parte de min. Conseguimos moitas cousas a forza de pelexar. No artístico avanzamos moito… "Había unha visión de combate, un apoio e unha unión de toda a profesión… Eu sentía o CDG como unha parte de min" A que se refire co dos directores que eran profesionais do teatro? Supoño que aos primeiros directores: Eduardo Alonso... Eduardo Alonso, Ernesto Chao, Dorotea Bárcena que estivo pouco tempo… A primeira etapa de Manuel Guede tamén foi boa. As obras do CDG eran un acontecemento. Era a compañía nacional… Os primeiros anos foron moi ilusionantes. Lembro falar con Eduardo Alonso e que me comentaba que reivindicacións do teatro como a creación de compañías residentes xa viñan da primeira época… Un dos vellos debates, alén dos orzamentos, é cal debe ser o modelo de apoio ao teatro. Un modelo no que quizais se cree menos dependencia das decisións sobre os orzamentos… A ver, eu penso que o teatro non se pode manter por si mesmo… Refírome a que, por exemplo, se hai cartos para produción pero non se pode distribuír, porque case non hai funcións, non se recupera o investimento e depéndese máis de que sigan vindo axudas. Eu penso que aí non hai moito que inventar. Primeiro, orzamentos máis altos. E logo todo é compatible: as axudas á produción, á distribución e a creación das residentes. Hai moitos espazos, mesmo en pobos, que podían acoller residencias. Pode haber compañías residentes, teatros estables, logo o CDG… O que falta é que teñan cariño polo teatro, que haxa un plan e que se cumpra. Non é tan complicado. Pero o que vexo agora é que o plan é destruír o teatro. O teatro está a ser moi desvalorizado, na cuestión orzamentaria. Temos un Libro Blanco desde hai moitos anos e segue vixente. Non fai falta inventar nada. Pero non hai vontade política, non se quere esta profesión. Non hai onde ir traballar, as compañías non poder pagarlle á xente, teñen que autoexplotarse, non hai espazos para ir actuar… E non ten sentido que non haxa funcións dunha obra subvencionada. "O que vexo agora é que o plan é destruír o teatro. O teatro está a ser moi desvalorizado" En Lagarta, Lagarta pensaran en pechar por iso, porque non había maneira de ter funcións… Despois volveron e logo pecharon definitivamente. Era unha situación que non se podía asumir. Non tiñamos funcións, nin se podía cumprir o convenio… Chegou un momento que pensamos: de aquí non podemos pasar, así que non seguimos. Co tema da "crise" houbera un recorte moi grande. Do 70% nas axudas á produción de 2009 a 2015, por exemplo. O orzamento da Rede de Teatros e Auditorios baixara á metade… E os concellos tamén se foran descolgando. Si, pero máis que a crise eu penso que é a actitude. Querer ou non querer o teatro. Pero a min o que me preocupa… Case mellor non dicilo. Pode ser curioso, pero co PP de Fraga -e non vou defender as políticas culturais de Fraga- se cadra non se vía o teatro como ameaza ou como problema. Non chocaba tanto co discurso "galleguista". Pero o ataque do PP de agora á cultura ten outra perspectiva. Está a verse coa represión. Como querer quitarlle á cultura o seu poder simbólico… Eu creo que o que cambiou é que ao principio había unidade. Era unha profesión moi "peleona", moi revolucionaria. E agora, sinto moito dicilo, non o é. Hai cousas que melloraron moito. Todas as series de televisión que hai, e o cine, e iso é moi importante. Pero iso tamén fixo que haxa xente que deixase de lado o teatro. Non lles vai o teatro tanto na pel. Non é o mesmo. "Era unha profesión moi "peleona", moi revolucionaria. E agora, sinto moito dicilo, non o é" Como se houbera certo acomodamento? Non estou a dicir que o audiovisual sexa un problema. Pero se cadra tamén puido ter ese efecto a creación do CDG… E tampouco estou a dicir que fose malo o CDG para a profesión… O curioso é que, ademais, tampouco son tantos os que traballan nas series. Non é a maioría. E que dicía: eu a única solución que vexo é a unión. Houbo peches na Cidade da Cultura, houbo mobilizacións… É o único que podemos facer fronte á xente da política. Iso pasa con moitas profesións. Estamos bastante vencidos. Estamos amnésicos, como di Jordi Évole. E eu estou moi cansa de aturar que a sociedade sexa así. E non vou incluírme en algo do que non son parte. Pero polo que preguntaba eu antes era pola dimensión ideolóxica do ataque á cultura. Claro que é ideolóxica. A cultura para eles non conta para nada. É un goberno de dereitas. Na primeira época do CDG estaba Luís Álvarez Pousa de director xeral de Cultura e había como un pacto entre a profesión e a política. Os políticos estaban máis abertos ás nosas propostas. Agora é unha frustración constante: póñenche boa cara e din que si e despois fan o que lles parece, o contrario. Eu penso nos directivos da Asociación e a verdade é que deben pasalo ben mal. É todo levar paus. "Agora é unha frustración constante: póñenche boa cara e din que si e despois fan o que lles parece, o contrario" De televisión ou cine hai algún personaxe ao que teña especial cariño? A dunha mediametraxe que fixen con Chano Piñeiro, na que estaba 'Pico'. Chamábase 'Esperanza'. Estivo moi ben coñecer a Chano, traballar con 'Pico', entender como se traballa no cine… A miña preferencia é o teatro, despois o cine e despois a televisión, non ao revés. Pero aquilo fora moi gratificante. "A miña preferencia é o teatro, despois o cine e despois a televisión, non ao revés" Non sei se non será unha entrevista algo pesimista. Ou derrotista. Pero tamén falei de épocas que foron moi boas. E non é polo tópico de que calquera tempo pasado foi mellor. Está estudado, empeoraron moitas cousas. E de teatro? Algún personaxe? De teatro quérolles a todos os personaxes por igual. Cada un lévate a unha aprendizaxe que pasa ao seguinte, e deste ao seguinte, e así… "Non é que o teatro vaia facer a revolución, pero si pode facernos ver cousas nas que non tiñamos reparado" Dixo varias veces que fixeron un traballo revolucionario. A que se refire? Un teatro para cambiar a sociedade na medida en que poida. Non é que o teatro vaia facer a revolución, pero si pode facernos ver cousas nas que non tiñamos reparado, axudarnos a ver o mundo doutra maneira. Non sei se revolucionario é a mellor palabra, pero a min gústame.


Summary: Descubrín este disco de 2007 un par de anos despois da súa saída. Alguén mo pasou e metino no meu MP3. Hai anos, escoitabamos a música así. Lembro que ía á clase ou paseaba pola praia sempre cos cascos postos.

Unha mañá dinlle ao play e apareceu aquel Coplas para Icía, nome dado porque Xabier llo dedicaba á súa sobriña. Afortunada, ela. Ademais, Icía é a patroa da música. Coplas para Icía / Xabier Díaz / 2007 / Músicas de Salitre / Dez pezas / 12 euros Comeza co "Cantar de Muíño", unha peza onde o saxo de Pedro Lamas e o acordeón de Suso Iglesias fan un discreto fondo, e Xabier canta con elegancia e comedido. Segue a "Xota de Bazal", na que xa se meten percusións, e así nos introducimos de pleno no resto do disco. Só son tres persoas, aínda que temos as colaboracións ben escollidas de Guadi Galego, Iván Costa, Xosé Lois Romero e as fantásticas Pandeireteiras do Grupo Arestora. Este disco tivo unha moi boa acollida no país, porque coma min, moitísima máis xente enganchou e o considerou unha auténtica obra de arte. Penso que o segredo está en que todas e cada unha das pezas teñen uns arranxos estupendos. Vese que hai un traballo detrás de auténticos profesionais. No que todos locen e á vez todos se poñen ao servizo da música (e non ao revés: a música ao servizo do lucimento dos músicos). Ben empastados, malia seren só tres, é sorprendente como envolve a enerxía deste traballo. High level. Podería dicir que os hits son "Sara de Laíño" e as "Xotas do Sul", pero o segredo deste disco é que todas as pezas son hits. Non atopamos unha soa de recheo. Cada parte que compón este Coplas para Icía está ben pensada e tratada con todo o cariño. Todas diferentes, e todas encaixan á perfección no conxunto xeral. Lembro que aquel día que puxen no meu MP3 este disco escoiteino oito veces. Non sabía que podía atopar tempo nun mesmo día para darlle oito voltas a un disco, pero así foi. Até ese punto me resultou sorprendente. Sorprendente pola calidade, pola maneira de empregar os instrumentos, polo uso dos padróns rítmicos, polas acentuacións, polo empaste entre eles e, por suposto, pola calidade vocal de Xabier Díaz. Este Coplas para Icía está no mercado 13 anos despois, e non debera faltar en ningún fogar. Polo menos en ningún fogar da Galiza. Recoméndovolo encarecidamente. Botei un limón correndo, na túa porta parou, é milagre que che guste, cando che un limón gustou. Maruxiña, pica o peixe, quen non te quer, Maruxiña, quen non te quer que te deixe. É sinal de moitas pedras corredoiras apertadas, pouco cariño me tes cando por min non agardas.


Summary: A Xunta da Galiza comezou na segunda feira a proba das sirenas de aviso á poboación adscritas aos encoros con Plan de emerxencia. Activáronse nove sinais acústicos ao longo da Galiza mentres que mañá serán 32 os afectados.

Augas da Galiza, organismo dependente da Xunta da Galiza, coa colaboración de Alcoa, Endesa, Iberdrola, PHG e Naturgy, deu hoxe a saída ás probas de activación das sirenas de alerta á poboación que reside en núcleos próximos aos encoros con Plan de emerxencia. "Non afectan á actividade diaria dos veciños, pero nalgunhas zonas poden ser audíbeis", informa o Goberno galego nun comunicado de prensa en que advirte de que "con esta revisión preténdese garantir a operatividade e que a poboación das zonas augas abaixo recoñeza o son". Na xornada de hoxe activáronse nove das 32 sirenas previstas e na terza feira continuarase coas restantes e tamén cos sinais de alerta adscritos ao depósito de lodos vermellos en Xove. A importancia de recoñecer o son Os obxectivos pasan por garantir a operatividade dos sistemas e por que a poboación das zonas afectadas recoñeza o son da sirena de aviso de evacuación. Hai precisamente un mes, o 20 de maio, soaban as alarmas do Plan de emerxencias de Eiras, o encoro que abastece o suroeste da Galiza, para probar o son ante posíbeis roturas ou desbordamento na presa. Uns sinais que se deixaron notar no concello de Soutomaior. A Xunta informa de que na Galiza hai actualmente 45 plans de emerxencia de encoros aprobados. Rebenta a comporta central do encoro de Valencia de Sil, xestionado por Iberdrola As finalidades destas follas de ruta pasan por "ter definidas" as estratexias para facer fronte a situacións que comporten risco de rotura ou avaría grave, coñecer as zonas que quedarían anegadas en caso de desbordamento, e ter previstos os sistemas de aviso tanto á poboación, como aos organismos xestores de emerxencias. Presas cuxa concesión explota Naturgy 9 horas: Vilgaduín (Tordoia) 9.30 horas: San Cosmade (Cerceda, Ordes) 10.45 horas: Portodemouros (Vila de Cruces, Arzúa) 11.15 horas: Brandariz (Touro, Vila de Cruces) 15 horas: Belesar (Chantada, O Saviñao, Carballedo e Pantón) Presas das que é concesionaria Iberdrola 10 horas: Chandrexa (Chandrexa de Queixa) 10.05 horas: Guístolas (Trives, Ribas de Sil) 10.15 horas: Santa Eulalia (O Bolo, Petín, Ribas de Sil) 10.30 horas: Santo Estevo (Pantón, Sober) 10.40 horas: San Pedro (Pantón, Carballedo, Nogueira de Ramuín, A Peroxa, Coles, Pereiro de Aguiar, San Pedro 11 horas: San Martín (Quiroga, Ribas de Sil) 11.15 horas: Montefurado (Quiroga, Ribas de Sil, A Rúa, Petín) 11.30 horas: Sequeiros (Quiroga, Ribas de Sil) 11.45 horas: Casoio (Carballeda, O Barco) 12 horas: Pumares (Carballeda, O Barco) 12.15 horas: Cenza (Viana do Bolo, Vilariño de Conso) 12.30 horas: As Portas (Viana do Bolo, Vilariño de Conso) 12.45 horas: O Bao (Manzaneda, O Bolo, Petín, Ribas de Sil) Presas das que é concesionaria Endesa 10 horas: Prada (A Veiga, O Bolo) 11 horas: Penarrubia (Rubiá) 12 horas: San Sebastián (Viana do Bolo, Vilariño de Conso) Presa que explota PHG 10 horas: Touro (Vila de Cruces, Touro e Silleda) Balsas de Alumina 11 horas: Riocobo e dique (Cervo, San Cibrao) 10 horas: Depósito de lodos (Xoves)