Summary: A unha semana da primeira volta dos comicios presidenciais, que se celebrará o 23 de abril, a vantaxe nas enquisas de Macron e Le Pen sobre Fillon ou Mélenchon reduciuse ao mínimo.

Catro candidatos e candidata para dous lugares na segunda volta. A unha semana da primeira volta dos comicios presidenciais franceses (23 de abril), a vantaxe nas enquisas de Macron e Le Pen sobre Fillon e Mélenchon reduciuse ao mínimo e todas as posibilidades están abertas. Emmanuel Macron, candidato de En Marche, móvese entre o 22% e 23.5%, cando hai un mes roldaba o 26%; Marine Le Pen, líder da Fronte Nacional, agora entre o 22% e o 23% tamén descendeu dende o 27% nas últimas semanas. Pola contra, Jean-Luc Mélenchon, candidato de Francia Insubmisa, ascendeu no último mes ata o 19-20% (dende o 11-12% de marzo). E mesmo o conservador François Fillon recupera folgos e tamén rolda o 20%, a pesar de que nalgún momento da campaña pareceu descartado, acosado polo seu escándalo de corrupción familiar. Quen si desapareceu por completo do cadro foi o candidato do Partido Socialista, Benoît Hamon, superado pola esquerda por Mélenchon, e a quen parte dos líderes da formación (de Valls a Hollande) lle foron sucesivamente retirando o seu apoio, pedindo o voto para Macron. Hamon, que roldaba o 15% trala súa vitoria nas primarias socialistas, hoxe viu reducidos os seus datos á metade. Na campaña están gañando protagonismo outros debates, por exemplo sobre a UE e a globalización, que se unen ao tradicional eixo esquerda-dereita Sexa cal sexa o resultado final, os comicios están a marcar xa importantes diferenzas na política francesa. Non só polo ascenso de formacións distintas ás que tradicionalmente viñeron dominando as eleccións (UMP/Les Républicains e Partido Socialista), senón polo propio desprazamento do eixo esquerda-dereita, gañando protagonismo outros debates, por exemplo sobre a UE e a globalización. Estes cleavages dilúen as fronteiras entre os catro candidatos e candidata e fan aínda máis incerto o resultado da primeira volta e, sobre todo, da segunda volta, que se celebrará o 7 de maio. As sondaxes para esta segunda volta amosan, de momento, resultados máis claros. Segundo todos os estudos publicados, Macron imporíase con certa claridade tanto a Le Pen (60-40%), Fillon (65-35%) e Mélenchon (58-42%). Mélenchon superaría a Le Pen (60-40%) e a Fillon (58-42%). E Fillon gañaríalle a Le Pen cun resultado máis axustado (55-45%). A Fronte Nacional, rompendo os seus límites Un discurso máis moderado, unha campaña de perfil baixo e o acceso a un voto de protesta contra as políticas neoliberais, a UE, o desemprego e a precariedade, están ampliando os apoios de Le Pen Un dos grandes titulares desta campaña é o ascenso da Fronte Nacional, a posibilidade de que por primeira vez unha candidata de ultradereita se impoña na primeira volta e a ameaza de que Marine Le Pen puidese mesmo gañar a segunda volta e converterse en presidenta de Francia. En realidade, a Fronte Nacional non está a experimentar un crecemento tan espectacular: no 2012 Le Pen obtivo un 17.90% dos votos na primeira volta, apenas cinco puntos menos do que as enquisas lle outorgan agora, e xa en 2002 o seu pai Jean-Marie pasara á segunda volta cun 16.86% dos sufraxios. Porén, nesa segunda volta a FN ficou no 17.79% dos votos, facéndose efectivo o chamamento xeral a evitar a chegada da extrema dereita ao poder. As sondaxes outórganlle desta vez o 40% e mesmo o 45% dos votos a Le Pen na segunda volta, en función de con quen se enfronte, rachando ese teito de cristal que ata agora facía imposible o acceso da Fronte Nacional á Presidencia. Un discurso máis moderado, unha campaña de perfil baixo e o acceso a un voto de protesta contra as políticas neoliberais, a UE, o desemprego e a precariedade, están ampliando os apoios de Le Pen. A finais de marzo unha sondaxe de Ifop amosaba que Marine Le Pen dominaba amplamente o voto obreiro, cun 43% dos apoios, moi por diante de Macron e Mélenchon. Nas enquisas, Le Pen domina con claridade entre o electorado non universitario (31% dos votos, fronte o 18% de Fillon e Mélenchon e o 17% de Macron) e entre os e as votantes rurais (27%, fronte ao 21% de Fillon, o 19% de Mélenchon e o 18% de Macron). Nunha hipotética segunda volta contra Emmanuel Macron, Le Pen recibiría o 20% dos apoios de Mélenchon e o 40% dos sufraxios de Fillon. Nun enfrontamento con Fillon, Le Pen obtería entre os votantes de Mélenchon máis apoios que o candidato de Les Républicains. O ascenso de Mélenchon O candidato da Francia Insubmisa está a protagonizar unha auténtica remontada nas últimas semanas O candidato da Francia Insubmisa está a protagonizar unha auténtica remontada nas últimas semanas, cun discurso máis transversal e republicano que esquerdista nas formas e unha proposta moi crítica co neoliberalismo e a UE, apostando polo inicio dun "proceso constituínte". Tras obter un grande éxito no primeiro debate televisivo da campaña, os seus mítins atraen a decenas de milleiros de persoas e comeza a recibir ataques furiosos por parte da prensa impresa de dereitas (Le Figaro comparouno con Hugo Chávez, Robespierre e Lenin) e de centro (Le Monde alerta este domingo do seu "populismo"). Mélenchon é, segundo as sondaxes, o candidato preferido polos e polas votantes de menos de 35 anos (27% dos apoios, fronte ao 24% de Le Pen, 21% de Macron e o 9% de Fillon). Macron e Fillon: a continuidade do sistema Fronte ás opcións rupturistas de Mélenchon e Le Pen (próximas no económico e moi afastadas no demais), Macron e Fillon representan o continuismo das actuais políticas económicas neoliberais e de respecto aos tratados europeos, apostando o líder de En Marche por un certo progresismo social e defendendo o candidato de Les Républicains un retroceso nos dereitos e liberdades civís e un achegamento aos valores e grupos máis conservadores. Macron, que abandonou o PS o pasado ano, parecía hai apenas unhas semanas o claro favorito para converterse en presidente, recibindo publicamente o apoio do centrista François Bayrou (posible futuro primeiro ministro) e do socialista Manuel Valls e, de forma implícita, do propio François Hollande. Porén, está a amosar unha debilidade nos últimos días, xerando cada vez mais incógnitas por mor do seu discurso "baleiro de contido" -segundo os seus críticos- e as súas relacións políticas coa elite empresarial do país. Fillon, que está a gañar enteiros nos últimos días, domina claramente nas sondaxes entre os e as votantes de máis de 65 anos (36% fronte ao 25% de Macron, 15% de Le Pen e 12% de Mélenchon).


Summary: O seu é un territorio híbrido. Onde se cruza a videoarte, a literatura, o cinema experimental, as materialidades do dixital, as narracións sabotadas. Denominada, a falta de mellor significante, videopoesía, o documental Versogramas ocúpase dela. E faino desde Galiza, que conta cunha nutrida nómina de activistas do xénero.

"Non existe unha definición única da videopoesía. É un tema compexo", explica Celia Parra (Ourense, 1990), poeta e produtora executiva da fita. Investigadores e practicantes difiren en, sobre todo, dous puntos. Trátase dun xénero visual ou dun xénero literario? Debe haber sempre un poema previo sobre o que se basee a creación? Parra ten a súa propia opinión. "Para min, é un vídeo baseado nun poema, que emprega unha combinación creativa de imaxe, texto e son, en unha duración pechada e unha mínima narrativadade", expón a Sermos Galiza, "pero non en sentido literario, senón coa idea de transmitir o poema de principio a fin". A esta fórmula ativéronse, por caso, os pioneiros galegos do asunto: Antón Reixa e Yolanda Castaño. "A videopoesía agromou en Galiza a raíz do éxito da videocreación", relata. As mudanzas tecnolóxicas, en concreto a popularización das cámaras de vídeo domésticas, contribuíron. O dixital provocou que "se estenderá moito máis". Habilitouse así un campo do posíbel para propostas como as de Iria Pinheiro, Cinta Adhesiva -proxecto poético musical da poeta Silvia Penas-, Esther Carrodeguas, Eduardo Estévez ou Miriam Reyes -residente en Barcelona. Tamén para colectivos como FiiNDA -Xabier Xil Xardón, Miriam Rodríguez, Pablo Kaufmann- ou As Candongas do Quirombo -Andrea Nunes e Raquel Rei. Sobre estas e outras experiencias debrúzase Versogramas. Editado agora en formato libro DVD por Galaxia, dirixido por Belén Montero e Juan Lesta -da produtora Esferobite-, a orixe do filme atópase nos estudos de Celia Parra: para o seu traballo de fin de mestrado descubriu a escena internacional da videopoesía. "Existen bases de datos, certames e unha enorme comunidade de creadores", di, "a partir de aí fun coñecendo o que se facía en Galiza, o seu panorama moi rico". A Parra, autora do libro de poemas No berce das mareas (2009), atraeulle "a posibilidade que a imaxe ofrece de espandir o contido do poema, de lle engadir escenarios e ambientes. A videpoesía dáballe corpo aos poemas". Ao tempo, engade, "a videpoesía ten capacidade de facer agromar o subtexto, posibilitar unha nova lectura que complementa ou contradí o poema, e crea algo novo". Versogramas recolle esas e outras informacións, e as achegas de 14 videpoetas, de aquí e de acolá. A edición de Galaxia inclúe, ademais, textos da poeta e editora Antía Otero, da directora Belén Montero e do profesor Manolo González. Proxectarase o 29 de xuño no ciclo Poemaria de Vigo e en agosto estará no Festival dos Eidos -no Courel, organizado pola Fundación Novoneyra. Nota: os directores de Versogramas, Belén Montero e Juan Lesta, e o cartaz do documental.


Summary: A detención do ex-director xeral de Pemex, protagonista dos negocios da petroleira en Galicia, vén de devolver á actualidade uns anos nos que a Xunta presentou a compañía como gran esperanza para o naval galego. Percorremos, nesta cronoloxía interactiva, os principais fitos dunha aventura naval agora salpicada, en múltiples vertentes, polas investigacións por corrupción que abriron as novas autoridades mexicanas.

A detención do ex-director xeral de Pemex, Emilio Lozoya, devolveu a pasada semana ao primeiro plano da actualidade os anos en que os acordos e encargos da petroleira mexicana foron presentados polo Goberno galego encabezado por Alberto Núñez Feijóo como unha histórica oportunidade de negocio para o naval galego. A saída de Pemex do accionariado do estaleiro vigués Barreras, que fai equilibrios para evitar a quebra, foi ata agora o último capítulo no que apenas dous dos vinte barcos prometidos chegaron a ser construídos.Durante anos, os acordos coa petroleira mexicana foron presentados por Feijóo como unha histórica oportunidade para o naval galegoMentres, o presidente da Xunta e candidato á reelección polo PP esfórzase en desligar a Lozoya duns negocios que, non obstante, segundo indicou o propio Executivo galego en 2013 e 2014, Feijóo en persoa tratou directamente con el. Nunha entrevista publicada este luns por La Voz de Galicia, Feijóo asegura sen mencionar Barreras que se limitou a "agradecer" a Lozoya que "mantivese o acordo co seu antecesor" a respecto dos floteis.Percorremos, nesta cronoloxía interactiva, os principais fitos dunha aventura naval agora salpicada, en múltiples vertentes, polas investigacións de presunta corrupción que manteñen abertas as novas autoridades mexicanas.


Galiza rexistra un total de 19.966 casos activos por coronavirus, segundo os últimos datos actualizados polo Servizo Galego de Saúde. A Dirección Xeral de Saúde Pública da Consellaría de Sanidade informa que, na última actualización, o número de casos activos de coronavirus na Galiza é de 19.966, deles 5.319 son da área da Coruña, 1.863 da de Lugo, 2.240 da de Ourense, 2.526 da de Pontevedra, 3.301 da área de Vigo, 3.023 da de Santiago e 1.694 da de Ferrol. Do total de pacientes positivos, 248 están en UCI, 1.026 en unidades de hospitalización e 18.692 no domicilio. Polo de agora, na Galiza hai un total de 82.275 persoas curadas. O número de PCR realizadas é de 1.497.496. Falecementos A Consellaría de Sanidade notificou este sábado a morte de 16 persoas -de diferentes días-, de forma que o total de vítimas na Galiza desde o inicio da pandemia aproxímase ás 2.000 (1.950). 400 deles en hospitais e residencias integradas. Estas 16 persoas tiñan patoloxías previas. Dúas delas estaban vinculadas con residencias: un home de 94 anos do centro de Bande (falecido no CHUO) e unha muller de 85 anos, cuxa defunción se produciu na DomusVi de Vimianzo. Estes dous óbitos en residencias producíronse o 5 de febreiro. Ese día a lista complétase con: seis persoas no Chuac (dous homes de 71 e 79 anos, e catro mulleres de 59, 77, 84 e 68); dous no CHUF (un home de 91 e unha muller de 79); dous homes no CHUO (de 78 e 86); e un home de 80 no HULA. No tocante a este sábado, 6 de febreiro, hai tres defuncións: un home de 54 anos (Chuac), un home de 89 (CHUS) e un home de 65 (HULA).


Summary: O cadro de persoal de Pescanova aprobou en asemblea convocar dúas xornadas de greve, 14 e 21 deste mes, no marco das medidas contra o bloqueo da negociación. Perto de 500 traballadores están chamados a secundar a protesta. Falamos con Suso García, da Federación da Fgamt da CIG, sobre este conflito: "Durante a crise de Pescanova os traballadores actuaron con responsabilidade e agora a empresa quere que eles asuman o custo do seu plan estrela".

- Este sábado a concorrida asemblea de traballadores de factoría e frigoríficos de Pescanova tomou por practica unanimidade a decisión de ir á greve e mesmo abrir a porta a un paro indefinido. Como se chega a este escenario? - Levamos 11 meses de negociación. En abril do ano pasado abriuse o periodo de negociación nas plantas de fabricación e frío, que son os sectores dos que falamos neste conflito. Presentouse unha plataforma de reivindicacións apoiadas unanimemente por todos os sindicatos e a empresa presenta unha plataforma dela. O marco de negociación para nós son os convenios que estaban en vigor mais a empresa di que non, que agora todo é 'NovaPescanova' e que hai que negociar un novo convenio. O que a empresa presenta é unha rebaixa en condicións laborais e económicas. Desde un primeiro momento dixemos que para nós o marco de negociación eran os convenios que estaban en vigor, porque teñen ultraactividade. Que estabamos dispostos a falar, a dialogar, pero con esa base. Mais a empresa continúa nas súas trece. - Mais cales serían as cuestións en concreto no que se evidencian eses desacordos? Desde a parte social tendes feito fincapé que as diferenzas non se limitan unicamente á cuestión salarial... - A empresa quere modificar toda a estrutura de categorías, quere crear o que eles chaman un novo grupo de entrada, cunha rebaixa importante, tanto a nivel salarial (nalgunhas categorías un 30 ou 40% menos) e incluso a nivel de xornada, con dispoñibilidade case absoluta, de luns a domingo. Nós evidentemente non imos consentir iso. Esta folga deixa clara que non imos permitir a precarización. Temos que lembrar que hai uns doce anos, nos convenios asinados daquela, xa se permitiu crear unha categoría nova de entrada a cambio da mesma promesa que fan agora, de contratar xente. E que pasou? Que por exemplo na factoría que teñen en Porriño, a antigua Frinova, neses doce anos nesa modalidade de contratación houbo só dous traballadores. - Sorprende esa cifra, só dous. Por que só foron dous? - O resto foi todo ETT. O que lle serviu a Pescanova esa nova categoría de entrada foi aplicarlla ás empresas de traballo temporal, co cal contrataban os traballadores para Pescanova aínda máis baratos. - Esta greve conta co apoio de CIG, CUT, UXT e USO, mais non foi posíbel a unidade sindical ao non estar CCOO. - Pouco a pouco foise traballando e logrando unha unidade sindical en factoría e frigoríficos, o que é algo moi importante. CCOO sumouse a esta unidade mais ao día seguinte fixo unha serie de manifestacións públicas nas que indicaba que vía posibilidades de acordo no marco de negociación que propoñía a empresa, que era algo que rexeitabamos todo o resto desde o principio. Defendiamos a plataforma común de reivindicacións feita polos comités de empresa destas plantas das que falamos, unha plataforma que tivo o apoio dos delegados de Comisións. Así que foi CCOO a que se situou fóra da unidade sindical. Nunha xuntanza coa dirección de Pescanova CCOO volveu manifestar que había posibilidades de acordo no marco da proposta da empresa. Vai por libre, non pasa nada, pode facelo mais xa non facendo parte da unidade sindical. - Hai xente que pode entender que esta convocatoria de greves, paros... pode afectar negativamente á viabilidade dunha empresa que aínda está a saír dunha grave crise... - Pescanova entrou en crise porque o anterior equipo directivo fixo o que fixo, que xa é de sobra coñecido. E durante toda a crise, o cadro de persoal non dixo nin fixo absolutamente nada que puidese danar ou prexudicar a empresa, nada. Chegan os bancos a se facer cargo, daquela maneira, da empresa, aproban o que chaman un plan estratéxico sen sometelo sequera a consideración do cadro de persoal, e deciden que no 2020 isto ten que estar saneado. E quen vai pagar iso? Pois precisamente a xente que até este momento amosou ser responsábel para coa empresa, o cadro de persoal. E eu creo que iso levou a que os traballadores dixesen: ata aquí chegamos. Non pode ser que os que estivemos termando da empresa até agora, que non fixemos ningún movemento que puidese poñer en perigo a viabilidade da empresa, se nos faga pagar o custo dun 'plan estrela' deseñado nun despacho e para que os bancos cubran a súa débeda. Ademais, claro, que este plan, no que hai propostas como as de abrir as portas a rebaixar os salarios un 40% a novos contratados os actuais traballadores se pregunten que futuro teñen: co que a empresa aforra neses novos salarios pagan a indemnización de despido dos veteranos, tal como están as leis agora. - Xa había medidas de presión, como piquetes dos traballadores os sábado para evitar que a empresa recorra a ETTS para cubrir as horas extras que os propios operarios decidiron deixar de facer como medida de presión no marco deste conflito - Iso aprobouse en xaneiro. E hai que dicir que só con tomar esa medida a empresa rebaixou algunhas das pretensións iniciais, se ben continúa sen se mover das liñas vermellas que ela se fixou: rebaixa salarial e a modificación á baixa das condicións laborais e da xornada. Mais antes mantiña, por exemplo, que o da antigüidade había que eliminalo, ou que había que acabar coas pagas extras cambiándoas por un plus... mais xa recuou. - Que paso debería dar a empresa para que os traballadores acepten desconvocar a greve? - Pois que acepte negociar en base aos actuais convenios, que son os que están en vigor. E eliminar a categoría de entrada e modificación de xornadas. A empresa di que ten capacidade para poder producir máis e non o pode facer polas actuais xornadas e os traballadores xa lle dixeron que non hai problema en crear unha cuarta quenda, mais non nas condicións que a empresa quere.


Summary: A onomástica é un dos campos do léxico que máis se resiste á restauración lingüística. Este ámbito aínda resulta máis conservador cando nos referimos aos apelidos. Dado o seu carácter hereditario, os apelidos son menos dados aos cambios. Aquí dáse un paradoxo: mentres hai formas restituídas na toponimia, os apelidos coincidentes (de orixe toponímica) continúan castelanizados.

Souto; Laxe; Outeiro; Coruxido; Seixas; Xesta; Pousada; Cruxeiras; Vilariño… na toponimia, mais Soto; Lage; Otero; Corugido; Seijas; Gesta; Posada; Crujeiras; Villarino… nos apelidos. A Lei de Normalización Lingüística, aprobada en 1983, determinou que os topónimos terán como única forma oficial a galega, mais nada se di dos apelidos. Tampouco dos que teñen unha orixe claramente toponímica e que foron deturpados. En Os nomes da Estrada (Edicións Fervenza), un dos últimos libros sobre toponimia publicados, recóllense numerosos exemplos de topónimos coincidentes con apelidos. A súa autora, Clara Iglesias, ten detectado casos como o de Reguengo, deturpado a Regengo ou a Regenjo. O topónimo non só se recolle na Estrada, aparece en concellos como Toén, Lalín, Mos, Baralla, Crecente, As Neves ou Xermade, entre outros. "Procede de Regallengum, que deriva de Rex (rei), e as vilas de Reguengo eran aquelas que non dependían nin dun señor feudal nin da Igrexa, senón que pagaban o foro directamente ao rei", explica, en declaracións a Sermos Galiza, a profesora. "Este topónimo aparece como apelido na Estrada, mais deturpado a Regengo, e en Sanxenxo, a Regenjo. Do seu orixinal, Reguengo, existen algúns casos por Ourense", engade. Estudou un caso semellante Carlos Méndez, autor de varios estudos de toponimia e ensaios antropolóxicos, como é Toponimia de Gomesende (Toxosoutos). "En Cartelle existen os topónimos Couxil e Couxiliño, mais o apelido, claramente toponímico, castelanizouse a Cougil", relátanos o docente, que tamén ten pescudado sobre os apelidos tipicamente galegos de Ramirás, A Bola e Pontedeva. Un prexuízo antigalego Clara Iglesias sinala que cos apelidos "cadaquén fai o que lle parece, xa que entende que é da súa propiedade persoal, como pode ser un coche, e que pode escribilo como queira". "No fondo, creo que quen non quere restituír o seu apelido é porque esconde un prexuízo galego, de forma inconsciente", afirma, "hai quen di que como se vai apelidar distinto aos seus irmáns, mais iso é unha escusa inconsciente; aí pesa o autoodio". Abondou coa decisión unilateral dun escribán ou crego para mudar os apelidos xenuinamente galegos por outros en castelán "A lei de normalización ten un aspecto moi bo, que é o da toponimia. Eu diría que é o único punto que se fixo ben, porque no resto é unha lei moi tímida. Porén, na antroponimia non se quixeron meter porque entenderon que podería ter unha reacción social moi forte", salienta a autora de Os nomes da Estrada, quen defende unha normativa que lexisle sobre os apelidos, pois "non son persoais, pertencen ao patrimonio do país, ao patrimonio común, e transmítense de xeración en xeración, non como os nomes". Explícanos que non galeguiza Iglesias porque entende que non é un apelido de orixe galega, "xunto con Rei e Expósito eran os apelidos que o Estado puña aos rapaces que se criaban na inclusa". "Polo que eu sei, nunca existiu na súa forma galega, e sempre se puxo en castelán", agrega. Clara Iglesias salienta que a deturpación dos apelidos é recente, "do século pasado". "Deturpalos era moi fácil, bastaba que un cura decidise cambialo nun momento dado", conclúe. A este respecto, o estudoso Xosé María Lema ten advertido de que a castelanización de nomes e apelidos "é posíbel que sexa máis recente do que pensabamos (…) abondou coa simple decisión unilateral do escribán ou crego para mudarlle a un labrego o seu nome ou apelido xenuinamente galegos por outro equivalente en castelán". A resposta á deturpación está no feito de que a galega "foi sempre unha cultura B". Así o argumenta Carlos Méndez, quen pon de manifesto que debería promoverse, a través da lexislación, a restauración dos apelidos na súa forma natural, a galega. Ademais, insiste na necesidade de evitar a perda de topónimos de aldeas e lugares que están ficando desertizados no interior. Un trámite áxil e sinxelo Tras a reforma de 1999 da lei do rexistro civil, a restauración dos apelidos para os regularizar ortograficamente é un trámite sinxelo e áxil sempre e cando a forma inscrita non se adecúe á gramática e á fonética da lingua galega. Desde entón moito se ten avanzado. A Real Academia Galega, coa finalidade de facilitar a restitución das formas correctas, editou en 2017 Os apelidos en galego. Orientacións para a súa normalización, un libro que recolle unha listaxe normalizada de 1.500 apelidos que abranguen perto do 90% da poboación galega e que resulta de utilidade para o persoal dos rexistros civís. A Mesa pola Normalización tamén promove a restauración dos apelidos cun modelo de instancia que pode descargarse da súa páxina web. Antes do cambio de 1999 a restauración dun apelido deturpado á forma orixinal era un trámite molesto e complexo que non sempre daba os froitos esperados. Francisco Rodríguez, quen fora deputado do BNG no Congreso naquela altura e quen se erixira nun dos principais defensores da restitución dos apelidos á súa forma orixinal, chegara a ter que explicar no hemiciclo que nin sequera se permitía a restauración de apelidos exclusivamente galegos. Puña daquela como exemplo a negativa a mudar Villameá –forma deturpada sen significado en castelán– por Vilameá –vila situada no medio–. "Non se trata de galeguizar apelidos casteláns, senón de restaurar nas súas formas orixinarias apelidos que están deformados, como o de Villameá, por exemplo, que mesmo figura en partidas de nacementos de anteriores xeracións como Vilameá", advertía en decembro de 2000 nunha iniciativa parlamentar relativa ás trabas no cumprimento da Lei 40/1999, de 5 de novembro. Unhas trabas que, aínda que en casos moi puntuais, seguen a ter lugar hoxe en día debido, sobre todo, á reticencia persoal dalgunha traballadora ou traballador de rexistros civís. Mudar a orde para garantir o futuro Naceu sendo Esther García Lueiro, mais desde hai vinte anos é Esther Lueiro García. "Aínda que García tamén é un apelido galego, quixen garantir a pervivencia de Lueiro porque hai poucas persoas que se apeliden así", explica en declaracións a este medio. O trámite foi sinxelo, "era maior de idade, fun aos xulgados de Compostela e dixen que quería mudar a orde dos apelidos: entrei como García Lueiro e saín como Lueiro García e as miñas irmás fixeron o mesmo. Despois, co papel do xulgado na man, non tiven problema ningún á hora de mudar o carné de identidade e o resto da documentación". "Cando naceron as nenas, tiven que recoñecer o pai no xulgado, mais cando solicitamos a mudanza da orde dos apelidos, dirixíronse a el, pois tiña que ser el quen a autorizase" Esther tamén lle mudou a orde dos apelidos ás súas crianzas, Sarela e Mariña. "O trámite neste caso pareceume machista porque cando as nenas, que van facer oito anos, naceron, tiven que recoñecer o pai no xulgado, xa que non estabamos casados nin eramos parella de feito. Porén, xusto despois de recoñecelo, indicamos que queriamos que as nenas fosen Lueiro Piñeiro e non Piñeiro Lueiro e dirixíronse ao pai para que el autorizase a mudanza", conclúe.


Summary: "É unha sanción por motivos políticos", denuncian os sancionados, militantes de Galiza Nova, que defenden a Rosalía que é "molesta" ao poder.

A Subdelegación do goberno español multa con 100 euros a cada un dos dous militantes de Galiza Nova que considera responsábeis dun mural homenaxe a Rosalía de Castro feito na cidade de Pontevedra. Sabela Bará, unha das sancionadas, explica en conversa con Sermos Galiza que o mural foi feito o pasado 24 de febreiro, Día de Rosalía, mais que non foi até agora que recibiron a sanción da Subdelegación. Estaban un grupo de mozos e mozas a elaborar o mural cando se personou unha patrulla da Policía Local, que acudiu até o lugar pola denuncia dun particular. Sabela Bará e Alberte Fernández, como responsábeis de Galiza Nova, procederon a presentar a súa documentación. "Os propios axentes comentaban que a cousa quedaría aí", manifesta Bará. Porén, máis de dous meses despois, ella e o seu compañeiro receben a notificación dunha sanción de 100 euros a cada un por "danos" e "deslucimento". Motivos que non convencen a Galiza Nova. O mural foi nun muro abandonado. "Do propio informe da Policía Local desprendíase que non fixemos nada", comenta Bará, que sinala que a Lei de Seguridade Cidadá obriga a tramitar as denucnias de particulares, de aí que esta chegase até Subdelegación. Non dubida en sinalar que a sanción responde a "motivos políticos" e que a multa é unha forma de "represión". "Pobre Galiza.." O lema plasmado no mural, cando a imaxe de Rosalía, é o verso "Pobre Galiza, non debes chamarte nunca española". Algo que destaca esta militante de Galiza Nova, apontando que "hai unha Rosalía que non poden dixerir" e que "lles molesta", de aí a multa. Nos últimos meses Galiza Nova foi albo de diversos expedientes e sancións por murais, relativos a temas como o dereito ao aborto ou contra a Lomce. Sabela e Alberte compareceron esta terza feira ante os medios para anunciar que ían presentar alegacións contra a proposta de sanción. "Probabelmente as presentemos esta mesma semana", sinalan, ao tempo que anuncian que non están dispostos a pagar a multa. No acto estiveron acompañados por, entre outros, Alberte Mera, secretario xeral de Galiza Nova, e Bieito Lobeira, BNG.


Summary: A nova edición do Correlingua celebrouse na cidade baixo o lema "En galego todo o que buscas"

Nin impedimentos do alcalde herculino nin indiferenza, cando non silenciamento, dos grandes medios de comunicación. Alumn@s coruñeses perorreron a cidade en defesa do idioma do país. Saíron pouco despois das 11:00 horas do Pavillón de Deportes de Riazor, continuaron polo paseo marítimo, Zalaeta, Campo da Leña e Rúa de San Xoán e Avenida de Navarra até rematar o percorrido diante da Torre de Hércules, onde se deu lectura ao manifesto da edición 2012 e se entregou o premio á mellor faixa. Pouco máis de unha hora lles levou aos millares de estudantes que esta sexta feira se trasladaron desde os colexios e institutos da contorna até a cidade da Coruña, percorrer a distancia que separa Riazor da Torre de Hércules. Alí, ao pé do faro romano e a estatua de Breogán, a actriz Iria Sobrado foi a encargada de conducir o acto festivo que puxo remate á carreira pola lingua e no que houbo tempo para ler o manifesto gañador do concurso (que nesta edición correspondeu ao alumnado de 4º da ESO do CPI de Pontecesures), cantar unha versión particular da canción "Se eu te pego" e bailar ao son do grupo "Nugalla". Correlingua é a denominación que adoptaron de maneira común as diversas carreiras en prol do idioma que se convocan no país, e é unha proposta de carácter lúdico-educativo que pretende convidar a mocidade e os centros de ensino a participaren nun acto público de reivindicación do dereito a medrar en galego e tamén a exercer de maneira efectiva como galegos e galegas a través do uso do noso idioma, única forma de garantir o seu futuro.


Summary: Baiuca ocupa, sen dúbida, un dos postos de honra entre os músicos galegos que mellor conectan coa xente nova. El, Alejandro Guillán (Catoira, 1990), conseguiuno ademais cunha fusión única entre a música electrónica e a tradicional. Vén de sacar Embruxo Reworks, disco de remixes e versións de temas do seu traballo anterior. Repasamos con el a súa traxectoria, na que reivindicación e identidade significan o mesmo que para outros moitos músicos da súa xeración. Un xeito de facer, máis que de falar.

Ten unha axenda moi completa no Tour 2022. Está sendo un dos músicos galegos máis escoitados en internet… O Alejandro que se tapaba cunha máscara esperaba isto? O da máscara foi nas primeiras fotos. Eu estaba a ver que pasaba: non sabía se o que facía ía gustar. Cando me sentín cómodo xa me descubrín. Polo demais, en realidade fun medrando ano a ano. Foi unha progresión continua: cada ano máis concertos, xiras de maior repercusión… Agora estou moi tranquilo. Son moi consciente do que fago e do que pode pasar. O que me gustaría é que o meu proxecto sexa sostíbel, que non sexa un boom dun ano. Seguir facendo música cando me apeteza e ter un público fiel que tire por máis público. Embruxo Reworks, que vén de saír, son remixes e versións dalgúns temas do seu disco anterior, Embruxo. Por que a necesidade de ter versións dos propios temas? O meu proxecto ten unha parte electrónica moi importante que emprega elementos da música tradicional galega. Para min era importante ter remixes doutros produtores para que a miña música soase máis a música de baile de club. A súa música é bailábel sempre. É verdade que o ritmo é moi importante para min. Cando compoño imaxino que a xente vai escoitar a miña música nunha pista de baile. Pero o emprego das voces e da percusión non leva tanto á música que escoitariamos nun club ás catro da mañá. A temática de Embruxo é o mundo das meigas. Non parece fácil tratalo, e cara a fóra sobre todo, non reproducindo o tópico, senón indo ao histórico e antropolóxico: as curandeiras, etc. Que lle interesa a vostede en concreto? Pois ese para min é o reto principal. Dar unha versión dese mundo espiritual e máxico galego desde Baiuca, afastar os clixés que temos interiorizados. Non sei se o consigo ou non. Pero eu tento ir máis alá, dar o meu punto de vista. Creo que, nese aspecto, o deseño de Adrián Canoura axuda moito. Tratamos de integrar elementos diferentes, como por exemplo os petróglifos. Porque sobre un lugar pagán a Igrexa ergue un lugar cristián. E hai elementos que perduraron, coma estes, que nos conectan coas estruturas antropolóxicas das que partimos. A bruxaría era, basicamente, a represión das mulleres. Si, e é algo que estou contando nas entrevistas. Por exemplo a historia de María Soliña, acusada de bruxaría para poder facerse coas súas propiedades. Eu non quedo con esas representacións que se coñecen fóra, senón que trato de realizar a miña achega. Hai diferenzas importantes no son de Solpor e de Embruxo. Que buscaba mudar? Solpor está feito a través do traballo con samplers, que me apaixona. Pero non me refiro ao uso dunha libraría de sons xa preparados. A base do meu son é sempre analóxica: uso máquinas analóxicas e non dixitais. Co sampler podo traballar por exemplo con discos antigos, con gravacións descoñecidas, con esa textura tan especial que teñen, a xeito de reciclaxe. En Embruxo hai algo de samplers pero a idea neste disco xa era gravar percusións e voces, o cal leva a outra sonoridade. Ao gravar desde cero consegues outro tipo de son. Non se trata de repetir o tema que triunfou. Porque o segundo sempre vai ser peor. Hai que facer algo distinto. Mestura electrónica con elementos da música tradicional. Pero en realidade hai moitos estilos na súa música: pop ou indie electrónico, techno que parece por veces doutro tempo, psicodelia, funk... Mesmo ás veces parece música de videoxogos ou de cine. Crea atmosferas moi diferentes. É o que quere? O que tento é non repetirme, facer cousas distintas. Quero facer unha música que sexa recoñecíbel como Baiuca pero que recolla influencias e amose estilos diferentes, si. Ao introducir elementos novos acaban saíndo resultados diferentes. Non se trata de repetir o tema que triunfou. Porque o segundo sempre vai ser peor. Hai que facer algo distinto. A introdución da percusión tivo que ver co encontro con Xosé Lois Romero e con Aliboria, supoño. Como foi? Desde o principio, cando comecei a tocar, quería poder xirar só e ao mesmo tempo poder ir engadindo elementos. Foi unha sorte descubrir a música de Xosé Lois e que el e eu conectaramos tan ben. A partir de coñecelo a el, de moitas charlas, acabou saíndo o tema das voces. El propúxome a Andrea e Alejandra Montero, de Aliboria, que ademais teñen outro proxecto coa súa irmá María e a súa curmá Mariana, chamado Lilaina. A relación que temos vai máis alá do musical. En xira todo o mundo comenta que se nota a conexión que temos. Cando saquei Misturas traballei con pistas de Aliboria. Despois xa traballei con elas directamente, con Lilaina, en Embruxo. Vén de sacar un single con Carlos Núñez, Solstício. Vostede tocou a gaita, non si? Si, eu tocaba a gaita. Pero nun momento determinado abandonei todo o que facía: os instrumentos, o deporte… Ao empezar na Universidade tiña outras inquietudes. Pero mantiven a ansia de volver á música tradicional e á miña vida pasada. Comecei, así, cando vivía en Madrid. Levei toda a discografía dos meus pais e empecei a samplear e a mercar máquinas electrónicas… O encontro con Carlos Núñez foi un soño. Era, como gaiteiro, un dos meus ídolos de pequeno. Poder coñecelo, e desta maneira, porque me chamou para colaborar nun disco seu, foi un soño. E penso que foi un acerto que sexa un single. A xente da miña xeración escoita música moi diversa, de distintas partes do mundo e de moi diferentes estilos. Eu o que procuro é que nos meus proxectos se manteña unha esencia que é a galega, introducindo ademais elementos doutras culturas A súa música é internacional, con raíces galegas ben ancoradas. Nese sentido, segue unha tradición que vén xa desde a emigración… No seu traballo hai músicas do norte da Península (galega, asturiana), do sur da Península (andaluza), de África (nas percusións), de Latinoamérica… É nese sentido, tamén, unha viaxe. Son un pouco os distintos estilos que vas incorporando. E iso tamén é un tema xeracional. A xente da miña xeración escoita música moi diversa, de distintas partes do mundo e de moi diferentes estilos. Eu o que procuro é que nos meus proxectos se manteña unha esencia que é a galega, introducindo ademais elementos doutras culturas que encaixen co que fago. Por exemplo, Embruxo eu quería que fose moi tribal, pero sen perder a identidade galega. A min gústame que haxa elementos que se integren na esencia do meu proxecto. En Morriña, por exemplo, hai palmas flamencas, nunha produción moi galega. Gústame estabelecer relacións con músicas próximas, caso de Rodrigo Cuevas ou de Adélia, inspirada en Adélia Garcia, unha cantante do norte de Portugal. Andalucía non queda tan perto pero as nosas músicas teñen máis elementos en común do que podemos imaxinar. En Caravel teño unha percusión galega, a Nita, palmas e unha letra de Rosalía de Castro. A música que eu fago non vai facer que a música tradicional cambie, pero hai certas cousas que van evolucionando. Cando se fala de actualizar a música galega como se esa actualización fose unha novidade recente, non se está a perder moita historia da música galega? Quizais a novidade resida máis ben na conexión masiva coa xente nova a través de internet. Eu penso que si actualizamos no sentido de que cada xeración vai achegando cousas diferentes. Os instrumentos, por exemplo, evolucionan. Xosé Lois está xirando cun charrasco que lle pediu ao artesán que modificase para facelo facilmente portátil. É unha innovación de hai pouco tempo, coma a do pandeiro que se pode afinar no momento. A música que eu fago non vai facer que a música tradicional cambie, pero hai certas cousas que van evolucionando. E habería que preguntarse se é tan necesario empregar elementos doutras tradicións musicais. Por que ao final, por que non facer música de influencia americana ou doutras partes do mundo, pop ou rock por exemplo, tamén cos nosos instrumentos?. Iso para min é identidade no sentido de entender que es de aquí e que desde aquí estabeleces unha relación coas músicas doutros lugares. As súas letras non adoitan ser políticas. Comparte con Boyanka Kostova a idea de que non cómpre dar mitins para reivindicar, na práctica, cousas importantes? É que a reivindicación non ten por que ser explícita. Ti podes ser reivindicativo simplemente co que estás facendo. O simple feito de cantar en galego xa é unha reivindicación, pero non fai falta dicilo na letra. Se iso ten unha influencia positiva na xente en canto ao tema do idioma, pois mellor. Pero para min tampouco foi algo buscando. Eu non me propuxen como obxectivo conectar coa xente nova. Foi algo que xurdiu. Eu sinto que teño que facer o que fago, que estou traballando cunha cultura viva e cunha lingua que se pode levar perfectamente a outros lugares. Algo que parece que chama a atención fóra é a presenza de voces femininas. As cantareiras e pandeireteiras foron as principais transmisoras da tradición mais, é preciso reivindicalo fóra de Galiza? É que o que se pensa é que o principal era a gaita. Cando falei do disco en Radio 3 dicíanme que antes escoitaban dúas cancións de percusión e voz feminina e parecíanlles iguais. Agora xa son capaces de entender, de apreciar as diferenzas, de ir máis alá. Hai unha evolución niso, si. O tema Veleno ten catro versións, a orixinal, de Embruxo, con Rodrigo Cuevas, e outras tres, en Embruxo Reworks, con Paulo Nouvelle e Rodrigo; con Tiraya e Rodrigo e con Néboa/sús versão. Como foi isto? Veleno é un tema que eu tiña composto. Pensei en Rodrigo Cuevas. El deu a idea de como se podía cantar. Paseille unha letra en galego e el devolveume unha letra con partes en asturiano. Ao final vai en galego, en asturiano e en castelán. E foi o sinxelo principal do disco. Neste novo disco de remixes quería remesturar o tema e estiven buscando posíbeis colaboradores. Primeiro apareceu Paulo Nouvelle, que quería facer Veleno e que coñecía a Tiraya e despois souben que Néboa tamén estaban cunha versión de Veleno. Que aprendeu en Solpor? En Solpor fixen algo que non volvín facer, que foi compor eu a melodía e as letras como se fose un tema tradicional. Nese disco fixen por exemplo Morriña, coas Xirandela. A elección das letras e melodías de Embruxo fíxena con Andrea e Alejandra Montero. Solpor foi un disco de experimentación, de exploración. Por exemplo, en Muíño teño a voz do cego dos Vilares, outros temas soan máis pop… En Embruxo fun máis directo a un concepto, coas percusións de Xosé Lois e as voces de Lilaina. Os temas resultan, ás veces, hipnóticos. É algo buscado? Si, tamén é pola relación que se estabelece entre a electrónica e a tradicional. O trance, a hipnose, a repetición. Como artista tamén quero crear esa atmosfera. Nos vídeos é moi importante o traballo de Adrián Canoura, que é un gran creador audiovisual. Traballo desde o primeiro día con Adrián, ao que xa coñecía de antes. Igual que con Xosé Lois e con Andrea e Alejandra, é moi importante no meu proxecto a comunidade de persoas que creamos. Mudou de nome artístico, aínda que as primeiras cousas que fixo poden escoitarse tamén, por exemplo no Spotify. Que relación ten con eses comezos? Vexo todo iso afastado, como un momento de iniciación musical que me serviu para aprender. Agora son Baiuca, pero dificilmente sería Baiuca sen o que veu antes. En que momento está a música galega feita por xente nova? Nun momento bo, pero para que haxa un boom aínda falta camiño. Imos na boa dirección en canto a repercusión, por exemplo. A min gustaríame seguir coas xiras, dar grandes concertos na Galiza, etc. Que opina do tratamento que os medios dan ao seu sector? Como Baiuca non teño queixa. Pero antes de Baiuca sempre tiven a impresión de que faltaba músculo mediático. Agora coas Tanxugueiras tamén está pasando, pero antes igual falaban máis de Rosalía ou doutros músicos de fóra. Non hai o impulso que debería cos artistas galegos. Tampouco hai medios especializados que poidan ter unha repercusión importante. Nin hai na TVG moito máis que ir tocar ao Luar ou a Land Rober. Na televisión a música tería que ter unha cobertura maior, e que sexa real, que non sexa gravar un concerto e emitilo na segunda canle ás dúas da mañá. De todas maneiras hai avances. Radio 3, por exemplo, presta cada vez máis atención á música galega. E que pensa, en relación con iso, da existencia de Nós Diario e Sermos Galiza? A min gústame contrastar as noticias léndoas en distintos medios. Que exista Nós en papel é interesante nese sentido, porque as noticias están enfocadas desde un punto de vista diferente.


Summary: O festival está a decorrer desde este 2 de setembro.

Desde a sexta feira está a decorrer na finca da Atalaia, en Seixal (Portugal), a Festa do Avante, un evento, cultural, político e social impulsado e organizado pola militancia do Partido Comunista portugués, con milleiros de voluntarios e voluntarias colaborando nas distintas tarefas relacionadas co correcto desenvolvemento do festival. Volta a Festa do Avante chea de solidariedade e internacionalismo Considerado como un dos maiores festivais culturais de todo Portugal e un dos maiores eventos que un partido comunista organiza na actualidade en todo o mundo, a Festa do Avante serve como punto de encontro para os movementos comunistas de todo o mundo. A festa é un grande encontro internacionalista. Participamos nela 53 organizacións políticas de 4 continentes. De Vietnam a Brasil, de USA a China, de Ángola a Irlanda, de Dinamarca a Palestina, de Venezuela ao Sahara, de Mozambique a Timor Leste, de Sao Tomé a Luxemburgo…🌏🌎🌍 pic.twitter.com/UDJSruwa3F— Rubén Cela (@rubencela) September 4, 2022 O presidente da Fundación Galiza Sempre e membro da Executiva do BNG, Rubén Cela, explica no seu Twitter que "a festa é un grande encontro internacionalista. Participamos nela 53 organizacións políticas de catro continentes. De Vietnam a Brasil, de EUA a China, de Ángola a Irlanda, de Dinamarca a Palestina, de Venezuela ao Sáhara, de Mozambique a Timor Leste, de São Tomé a Luxemburgo…". O BNG reivindica a soberanía de Galiza na festa do PCP A Galiza tamén aparece representada na Festa do Avante, cunha delegación enviada polo Bloque e Galiza Nova. O noso país faise sentir no encontro "co traballo das compañeiras e compañeiros de Galiza Nova que atenden todas as consultas no stand do Bloque", que "explican a realidade nacional de Galiza e o proxecto político do nacionalismo galego". Espazo de debate político Cela subliña que "A Festa do Avante é tamén un espazo de debate político, partillamento de análises e reflexións desde unha perspectiva de esquerdas e defensa do dereito de autodeterminación dos pobos e a loita antiimperialista. Debates, palestras, presentacións de libros, encontros internacionais...". A @festaavante é tamén un espazo de debate político, partillamento d análises e reflexións desde unha perspectiva de esquerdas e defensa do dereito d autodeterminación dos pobos e a loita antimperialista. Debates, palestras, presentacións de libros, encontros internacionais, etc. pic.twitter.com/f4e9YgvDtw— Rubén Cela (@rubencela) September 4, 2022 O encontro decorreu por primeira vez en 1976, despois da caída da ditadura salazarista. "De todo o país chegaron visitantes para o que pronto se viu como a maior manifestación político-cultural de Portugal", explica a organización na páxina web oficial da Festa do Avante. Trátase do maior evento cultural d todo Portugal. Música, literatura, teatro, cinema, artes plásticas, ciencia, deporte…toda manifestación creativa ten o seu espazo na #festadoavante. Falar da @festaavante é falar de cultura, liberdade de expresión, pensamento e creatividade. pic.twitter.com/UDQpa08ak1— Rubén Cela (@rubencela) September 4, 2022 Durante tres días, o festival reúne milleiros de persoas que desfrutan dun programa cheo de actividades musicais, literarias, teatrais, cinematográficas e deportivas, entre outras. "Toda manifestación creativa ten o seu espazo na Festa do Avante", asegura Rubén Cela. Avante 2012: não há festa como esta! Porén, para o membro da Executiva do BNG, o que fai poder afirmar que a Festa do Avante "não é um simples festival de música" é un "intanxíbel: o ambiente de camaradaría, amizade, solidariedade que compartes con milleiros de persoas que por tres días ningunha é descoñecida".


Summary: A Mostra de Cinema Periférico pecha a súa cuarta edición cun récord histórico de asistencia. Un cine concerto homenaxe a Méliès, xornadas sobre o novo cine galego e un ciclo adicado ás producións experimentais da Arxentina, os pratos fortes do evento.

A cuarta edición do (S8) Mostra de Cinema Periférico da Coruña pechou as súas portas batendo un récord histórico de asistencia. Instalada en diferentes espazos do centro da cidade herculina, dende o 5 ao 8 de xuño, a Mostra atraeu arredor de 8.000 persoas. Proxeccións, conferencias, coloquios, talleres ou performances conformaron o variado programa dun evento que conseguiu seducir á crítica internacional e colarse nas publicacións especializadas en cine, e tamén nas xeneralistas, máis relevantes do mundo. Unha das apostas máis aplaudidas foi a de traer dende Francia aos descendentes de Georges Méliès para montar un cine-concerto adicado ao seu antepasado, o mago e prestidixitador responsábel de facer do cinematógrafo inventado polos irmáns Lumière unha arte. "Nós, que somos uns toliños polo cine, quixemos reivindicar a importancia dos pioneiros para entendermos as películas de hoxe. Non podemos esquecer que, cando o cinema comezou, ver imaxes en movemento nunha pantalla era algo insólito, case un milagre; de aí, a decisión de rescatarmos a maxia dos seus principios", explica Ángel Rueda, director da Mostra. E é que Méliès, como bo mago, foi mestre na arte da montaxe, dos efectos especiais e das trucaxes e, co seu visionario traballo, cambiou o devir da historia do cine. Na actualidade, considérase o pai da ficción cinematográfica e coñecer os máis de 500 filmes que produciu, dirixiu e distribuíu é unha obriga para calquera amante do celuloide. Así explicou o filósofo Edgar Morin a súa pegada na sétima arte: "Méliès foi un mago que meteu o cinematógrafo na súa chistera e dela saíu o cine". Viaxe á Arxentina e ao descoñecido Dende a súa primeira edición, a Mostra de Cinema Periférico trouxo á Galiza un país convidado para que a súa filmografía centrara unha das seccións. Este ano foi a quenda para a Arxentina e o seu cine experimental, unha iniciativa que serve tanto "para coñecermos o que se fai alén das nosas fronteiras" como para "promover o contacto dos nosos cineastas cos estranxeiros", defende Ángel Rueda, en conversa con Sermos Galiza. E, con este espírito explorador, a Mostra dedicou outro dos ciclos temáticos ao cinema de viaxes. Os seus protagonistas foron os realizadores Ben Russel e Ben Rivers, referentes contemporáneos do xénero que, coa súa característica mirada utópica e a eterna vocación antropolóxica, trasladaron @s espectadores até o descoñecido. Exótica é tamén na Galiza a arte da performance que o S8 ofreceu ao aire libre na noite coruñesa. No entanto, foi un galego un dos principais responsábeis de defender a súa valía. Miguel Mariño presentou Fomos ficando sós, un proxecto pioneiro que combina o formato cinematográfico e o performativo sobre versos de Manuel Antonio. Por un cinema de nós Conta Ángel Rueda, director da Mostra, que na cita de Coruña quixeron tomar o relevo da iniciativa inaugurada hai dous meses no Play-Doc de Tui, onde se celebraron unhas xornadas de debate arredor do cinema galego. "É fundamental que os festivais se convertan en plataformas para darmos a coñecer aos nosos cineastas porque o novo cine galego está a acadar grande transcendencia fóra da Galiza, namentres aquí é case invisible", denuncia Rueda. En decembro, será Compostela quen tome o facho deste compromiso para "dar visibilidade aos proxectos autóctonos" na produción do continente de mans da xa irrenunciábel cita cinematográfica, Cineuropa. Con este mesmo espírito, o S8, icona na Galiza das creacións da periferia mundial, rendeu homenaxe ao galego Lois Patiño. "Este artista conta cun grande recoñecemento en países como Alemaña, mais na súa terra é practicamente un descoñecido", relata o director da Mostra. Convencido de que, neste contexto de crise, "para salvarmos o sector, hai que necesariamente nos reinventarmos", Rueda chama a coñecer o traballo dos autores e autoras do novo cinema galego. "A única maneira de que o sector sobreviva é facermos un traballo colectivo dende a sociedade galega e que fale de nós mesmos. Como volvamos ao minifundismo, a nosa cultura desaparecerá e, con ela, tamén nós mesmos ", recorda o home que conseguiu facer da Coruña o punto de encontro de todas as cinematografías que nos lembran que cine non só é Hollywood.


Esta fin de semana a Marea Atlántica celebrou a Marea Baixa, a saber, um espaço para o encontro e o debate artelhado sobre tres días de assembleia cidadá com os que se deu inicio o processo da Marea Viva. E celebrou-se, cumpre nom esqueçer, a pessar da prohiçom e intento de boicote do Partido Popular de Galicia (vía instrumentralizaçom da Conselharía de Educaçom). Porem, e a vista das conseqüencias, da asistencia, a visibilidade e as conclussons, é bem provavel que o Conselheiro Jesús Vazquez nom se percatara que "nom hai como prohibir um direito para alimentar o desejo do mesmo". Foi assim como, entre venres e domingo, centenas de pessoas participarom dumha Marea Baixa que abre a Marea Viva: cinco semanas de debate com o que apuntalar umha ferramenta cidadá que busca atrever-se a entrar -e governar- em María Pita. Governar para devolver-lhe a cidadanía o governo e, polo tanto, o total poder de decisom. E a vista dos últimos meses, está cada día máis claro que aquí e alá, as e os de abaixo estamos decididos a atrever-nos. A atrevermo-nos a ganhar, ou como lembrava Víctor Hugo, "atrevamo-nos: apenas assim pode conseguir-se a vitoria". Centenas de pessoas participarom dumha Marea Baixa que abre a Marea Viva: cinco semanas de debate com o que apuntalar umha ferramenta cidadá que busca atrever-se a entrar -e governar- em María Pita Vivemos tempos de cambios profundos. Tempos, polo tanto, de perigos e riscos, pero também tempos abertos as oportunidades de avance nas demandas das maiorías sociais. Tres días onde centenas de vizinhos e vizinhas debatem colectivamente o presente e futuro da súa cidade, som tres días de avance de posiçons. Dim as (e os) zapatistas que só podemos avançar quando conscientes do que temos cerca, sabemos olhar longe. E que so podemos progresar quando, conscientes do importante do pequeno, sabemos pensar ao grande. E esta fim de semana, em comúm, pensamos longe e grande, imaginando um futuro onde todo mude para que, no que tem a ver com o poder municipal, nada siga igual. O humanista francés Anatole Thibault recordava «cada quem tem a idade das súas emoçons». Olhando o percorrido deste processo de confluencia e unidade popular, muitas forom as emoçons deste fim de semana. Máis aínda se o que miramos som as emoçons acumuladas pola Marea Atlántica em pouco máis de seis meses de caminhar. Ao fío, nom devería haver dúvida de que o espaço de confluencia política está conseguindo madurar: organizar e organizar-se junto a centenas de pessoas que alimentam o trabalho das Mareas nos barrios e nos sectores chave. Emocionar e emocionar-se, a base de actos, uns grandes e outros nom tam pequenos, nos que sumar gente recordando que a felicidade, torna-se subversiva sempre que é colectiva. O mar anda a Medrar, ao cabo,aproximando-se a marea cheia, a madurez de idade, através do conjunto de propostas que devem de fazer da cidade da Corunha um lugar máis justo e solidario, máis democrático e igualitario, fundamentalmente, um lugar onde todos e todas, poidamos vivir melhor. Existem mil motivos para botar dumha vez por todas a aqueles que levam anos roubándo-nos desde as instituiçons. Anos e anos de governos de costas a cidadanía Existem mil motivos para botar dumha vez por todas a aqueles que levam anos roubándo-nos desde as instituiçons. Anos e anos de governos de costas a cidadanía. Anos de especulaçom, de espolio e saqueio, de involuçom democrática e de corrupçom. Miles som os motivos para bota-los e muitas as formas para fazê-lo. Pero para começar dumha forma sólida, esta fim de semana passada, iniciamos o debate sobre os quatro piares desde os que construír, democraticamente, umha ferramenta de governo. Pero nom um governo como se acostuma, baixo o control do poder económico e financeiro, senom simples e democraticamente, umha ferramenta de governo baixo o estrito control cidadám. Quatro som os piares escolhidos: Código ético, Forma de Governo, Primarias abertas e Programa participativo. Quatro piares que exigem da implicaçom de todas para que os anos de malos governos passem ao caixom da historia bem aginha, em maio, sem máis tempo que demorar. Pero de, que falamos quando falamos de Código ético, Forma de Governo, Primarias abertas ou dum Programa participativo, popular? Quatro som os piares escolhidos: Código ético, Forma de Governo, Primarias abertas e Programa participativo Quando falamos de Código Ético falamos, por exemplo, de dotarmo-nos dum regulamento que impida, com mecanismos de prevençom e control, que tenhamos, como temos neste momento, um Concelho com umha veintena de imputados entre a Operación Zeta e a Pokemon por cárregos relacionados com a corrupçom. Mecanismos de código ético que desenhem e sustentem um novo marco de valores, proprio dumha auténtica Revolución democrática. Nom so para expulsar toda práctica delitiva, acaso Mafiosa, de toda representaçom institucional. Senom para transformar a arquitectura do poder e que nengumha outra mafia poida imaginar que no público, no que é de todos e todas, vai ter o seu lugar. Quando falamos de Primarias abertas falamos, por exemplo, de armar-nos de umha forma democrática de seleccionar pessoas para um processo de representaçom no que a amplitude da participaçom desborda o poder concentrado em organizaçons ou grupos de interesse promovendo, ademáis, o debate e o contraste de ideais. Pero sobre todo, falamos de mecanismos de saúde política e democrática que evitem que, como no caso do Vazquismo, aparatos de poder de partidos perpetuem o seu poder com mecanismos clientelares. Queremos umha representaçom política que, ademáis de decidida entre todas, evite a reproduçom, elitista, autocrática e despótica dos partidos do Régime actual. Quando falamos de Programa participativo, falamos, por exemplo de artelhar um programa que se constrúa, directamente, desde as propostas e demandas dumha cidadanía capacitada e previamente informada. Falamos dum programa que evite os interesses de parte buscando construírse sobre os interesses comúns dumha maioría diversa e plural evitando, por exemplo, que casos como o das Obras da Marinha, que devoram o 21,09% do total de investimento do orçamento municipal e aumentam a déveda do Concello da Corunha em máis de 10 milhons de euros, poidam ter cabida num programa democrático que antepóm o social aos interesses dumha minoría e ao cálculo eleitoral. Quando falamos, finalmente, de Forma de Governo falamos, por exemplo, de equiparmo-nos de mecanismos que aprofundem a democracia, construíndo, barrio a barrio, ferramentas para exercer um municipalismo participado que seja capaz de gerir processos de decissom colectiva, abrindo as portas a que a vizinhança participe, em primeira pessoa do plural, das decissons que afectam á vida política local. Falamos, polo tanto, de ferramentas de decissom vizinhal e governo desde abaixo que evitem que situaçons como a do Poligono do Ofimático -em San Vicente de Elviña, com numerosas familias em risco de desafiuzamento por umha autoritaria e especulativa gestom urbanística municipal, volvam ter lugar. Nom devemos esquecer que os dispositivos institucionais som apenas umha parte dum processo de transformaçom social muito máis amplo que deve operar em distintas capas e ritmos. "Nos quieren obligar a gobernar, no vamos a caer en esa provocación" dizíam provocativamente em Oaxaca. Nom queremos simplemente governar. Devemos ir máis alá. O municipalismo nom pode ser simplesmente a aspiraçom de gestionar melhor. Ademais disto, para converter em poder constituinte as propostas democráticas, é necesario alterar os mecanismos duns poderes municipais que no melhor dos casos bloqueiam, quando nom criminaliçam (como vemos nas última semanas em Elvinha ou em Coia) a palavra da gente, a participaçom vizinhal. Nom devemos esquecer que os dispositivos institucionais som apenas umha parte dum processo de transformaçom social muito máis amplo que deve operar em distintas capas e ritmos Em seis meses de processo, a Marea Atlántica tem conseguido dar quatro pasos importantes para construir umha ferramenta cidadá que posibilite um cambio político local. Em primeiro lugar, crear um espaço e umha melodía de coessom entre actores que manifestam umha vontade de cambio real. E faze-lo, ademais, desde um ecosistema onde é cidadanía activa a que marca o ritmo dos passos a dar. Em segundo, abrir no campo institucional a possibilidade antes fechada de que este seja democraticamente ocupado pola gente normal e de que o amplo espaço sociológico que manifesta querer superar o bipartidismo, poida optar por umha opçom de unidade popular. Em terceiro lugar construir um apelativo, umha consigna, Marea Atlántica, que aínda estando longe a día de hoje de chegar nitidamente a maioría da cidadanía, cada vez soa máis forte como umha voz limpa e coral. E, por último, continuar a fiar, nestas semanas, um instrumento ao serviço das necesidades da maioría que trata de encaixar armonicamente democracia e eficacia, solvencia e participaçom cidadá. Hai poucas ocassons nas que nos atopamo, de fronte, com cenarios onde os cambios efectivos podem ser possiveis. Hoje, podemos dize-lo: está nas nossas maos começar umha cidade (um pais), um mundo novo Porem, nom deveríamos esqueçer que a participaçom institucional está ferreamente desenhada para vetar todas as opçons políticas transformadoras. É por isso que, hai uns meses, pensamos que era a hora de lançar, com intensidade, umha Marea desde o Atlántico. É por isso que hoje entende-se necessária umha candidatura cívica que aglutine sectores críticos e activos numha confluencia em tres escalas: sectorial e barrial, política e social. Sube a Marea. Estamos sentando as bases. Tempos de emergência e acoso. A rúa pide, necesitamos, espaços de confluencia para atrever-nos a ganhar. "A vitoria é sempre para quem nom duvida". E nom duvidamos na unidade popular e cidadá como a posibilidade que abre o caminho, nom so da victoria eleitoral, senom dum cambio democrático, dumha transformaçom política real. Hai poucas ocassons nas que nos atopamos, de fronte, com cenarios onde os cambios efectivos podem ser possiveis. Hoje, podemos dize-lo: está nas nossas maos começar umha cidade (um pais), um mundo novo. Nom deixaremos a oportunidade passar.


Summary: O dia 13 de Outubro a AGAL realiza uma Assembleia Geral extra-ordinária no Museu do Povo Galego. A candidatura "Pola Ponte" apresenta as propostas para a próxima etapa.

Com umha única proposta que tem como nome 'Candidatura pola ponte', a Associaçom Galega da Língua (AGAL), elege no dia 13 de Outubro numa Assembleia Geral extra-ordinária as pessoas que passarám a integrar a sua direçom. Entre os objetivos da proposta encontra-se a "promoçom social e divulgaçom pedagógica da estratégia luso-brasileira para o galego e para a nossa cultura", pois dizem estar cert@s de que constitui uma oportunidade em que ganhamos tod@s. Ao som da música de Lenine que tem - apenas - como título "A Ponte" as candidatas e candidatos da AGAL trazem as propostas para melhorar a organizaçom do tempo para promover e divulgar o reintegracionismo entre a sociedade galega. Nesse sentido, a candidatura propom envolver mais as pessoas associadas pois dizem, "som o maior valor da AGAL". A candidatura propom envolver mais as pessoas associadas pois dizem, "som o maior valor da AGAL" E ainda, promover a criaçom de mais algum grupo local após serem criados os de Vigo e A Corunha. Num olhar interno. as áreas de trabalho que procurarám desenvolver nos próximos anos incluirám umha Coordenaçom-Geral, através do Conselho, a área administrativo-económica, a área informática, a revista Agália - editada em 1985 -, a área editorial, umha nova área áudio -visual - coordenada por Eduardo Maragoto -, a área de cursos e ateliês, a área de comunicaçom e umha futura área juvenil que permita divulgar e dar a conhecer a AGAL entre a juventude. Continuar como referência no reintegracionismoUm dos objetivos da candidatura "Pola ponte" é manter a AGAL como referência do reintegracionismo para o que, dizem, "vamos continuar criando produtos formativos, quer em formato Eletronic quer em formato livro", entre outras cousas, com o fim de introduzir a língua no setor empresarial . Além disso, "Pola Ponte" afirma que prosseguirám estreitando laços entre a Galiza "e o resto da lusofonia". Os nomes que componhem a próxima diretoria da AGAL serám Miguel Penas, Valentim Fagim, Manuel López, Ângelo Lodeiro, Noemi Pinheiro, Manuel César Vila, Gerardo UZ, Eduardo Maragoto, Jorge Martins e Xemma Fernández. A Assembleia decorrerá no Museu do Povo Galego, em Compostela.


Summary: Aser Álvarez (Bande, 1976) levaba tempo cultivando a idea, pensando nun lugar de encontro para "actores públicos e privados preocupados polos retos e retos do mundo rural desde unha perspectiva contemporánea". Este domingo, 22 de setembro, comeza en Compostela o primeiro Foro Internacional sobre a Cultura e a Economía Rural (FICRURAL). Faino cunha andaina para que reivindica a loita contra o quecemento global e cun repenique das campás das igrexas e capelas da vila urbana e rural. O evento celébrase durante toda a semana na Fundación Laboral da Construción, na rúa Pontepedriña de Arriba.

Que é o FICRURAL?Foi agromando pouco a pouco, a lume lento, como se cociñan as cousas no rural. Comezamos cun monográfico da Revista Arraianos titulado A vida nas aldeas, no que reflexionabamos sobre os retos do mundo rural. Iso foi hai máis de dez anos. Despois veu o proxecto Galeguesa e todo o traballo desenvolvido con varios documentais desde Arraianos Producións, con Plácido Romero. Tamén, a creación do Festival Internacional de Cine Rural, xa hai cinco anos, coa colaboración de Lareira Pop. O foro responde á necesidade de dar un paso e propiciar o encontro e o intercambio de experiencias. O FICRURAL nace co apoio do Concello de Santiago e da Deputación da Coruña, e pretende ser un foro multidisciplinar de divulgación de experiencias e casos de éxito que dean impulso a un modelo innovador para o rural. Por que un festival rural en Compostela?Santiago é a capital de Galiza e ten unha forte identidade rural. Compostela é o segundo concello con máis territorio rural na Coruña. Case 180 dos 190 quilómetros cadrados son territorio rural. E iso, lonxe de ser un problema, é unha enorme oportunidade. É un rural moi singular dado que non houbo ese proceso de abandono tan intenso que puido haber noutras zonas. Houbo un proceso de despoboamento, pero non de abandono. Pero o rural de Santiago non se coñece, nin sequera os propios composteláns. O foro inclúe no programa unha serie de roteiros polas parroquias que van quedar a disposición na web. Que pensa cando escoita falar da Galiza baleira ou baleirada?O certo é que xa estou un pouco canso diso, creo máis na Galiza chea o nunha Galiza rural reconquistada, nesa que cada día vexo en exemplos de emprendedoras e mulleres bravas que están a desenvolver os seus proxectos vitais no rural de Compostela e comarca e mesmo noutras zonas da Galiza interior. Creo que é preciso apoiar estas iniciativas e propiciar a colaboración entre actores públicos e privados que actúan no rural. Cree que a xente do rural, como as heroínas de Yoseba, precisan gañar autoestima?Este tipo de foros son moi importantes para que eses heroes e heroínas poidan verse valorados e facerse máis visíbeis. Por iso lle dedicamos unha retrospectiva a este artista que a través do proxecto Fenómenos do Rural está a facer moito por rachar estereotipos. Hai un festival de cine rural, pero 'existe' un cine rural?Existen un cine e unha literatura que cada vez máis se centran neste eido. Na web facemos unha revisión de todos eses encontros que se están producindo no cine e na literatura. Hai un nivelazo. Cales son os obxectivos do FICRURAL máis alá de propiciar eses encontros?Pois a partir desde punto de encontro, de diálogo e de reflexión, crear unha rede colaborativa entre axentes e proxectos de emprendemento para a dinamización do rural de Compostela, da súa comarca e dos concellos do país. Queremos dar o primeiro paso nesa dirección. Por que non vivimos e traballamos no rural?Hai problemas estruturais graves, e o grao de abandono e despoboamento é tal que mesmo pode chegar a impedir que alguén poida emprender. Pero tamén existen moitos estereotipos e persoas que mitifican o rural desde a perspectiva do urbanita. E hai moitos prexuízos. Non se trata so de facer proxectos relacionados co sector agro-gandeiro, porque hai moitas alternativas. Unha vez que coñezamos os recursos que hai nas parroquias, poderemos pensar os proxectos. Probablemente moitos deles teñan que ver coa agro-gandaría e o turismo, pero outros poden ser artesáns, artísticos… xente que o único que precisa é ter unha boa conexión a Internet. Hai que xogar coas particularidades que ten Compostela. Este pode ser unha especie de piloto que despois exportar. Pero sobre todo é un punto de encontro para cooperar e emprender. Hai nostalxia do rural. Pódese converter iso nun negocio?Hai unha xeración que perdeu o lazo que tiña coa aldea, ese intercambio de coñecementos. Cremos que máis que un negocio, hai verdadeiras alternativas para desenvolver proxectos. Non é cuestión de negocio, senón de convertelo nun lugar onde facer viable un negocio. O que imos facer é traer a moitos promotores, mentores de proxectos de emprendemento rural, directores de redes de coworking rural que están funcionando. Traelos aquí para aproveitar o seu coñecemento. Até que punto os urbanitas galegos gardan memoria do rural e por iso teñen idealizada a vida no rural?Iso terá que preguntarllo a eles. Eu son de aldea, crieime no rural e sigo vivindo no rural sempre que podo; por iso esta teima en facer algo por revitalizalo. Cando deixará Galiza de ser rural?Non debera. Nunca. Deixaría de ser Galiza. Outra cousa é que haxa unha visión política do rural acaída ao momento histórico que estamos a vivir. Precisamos entender o rural desde unha perspectiva contemporánea, aproveitar os nosos recursos e complementar o rural e o urbano. Ver o que se está a facer noutras zonas do planeta para afrontar a crise do rural, que é global, para acadar o equilibrio entre o rural e o urbano. E para iso non estaría de máis que os políticos se puxeran de acordo para promover un gran pacto polo rural.


Summary: A Plataforma de Afectadas Polo Centro Coreográfico Galego (Paccg) mostra o seu descontento logo da reunión do grupo de traballo convocado pola Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic) para discutir sobre a "elaboración dun plan para a danza na Galiza".

A Plataforma de Afectadas Polo Centro Coreográfico Galego (Paccg), unha suma de máis de 277 profesionais, compañías e entidades da danza e das artes do movemento, asistiu durante a xornada de onte á reunión do grupo de traballo convocado pola Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic) para discutir sobre a "elaboración dun plan para a danza na Galiza". Logo da xuntanza, a Paccg denunciou a "discrecionalidade" coa que foi convocada por parte da Axencia Galega das Industrias Culturais, xa que os axentes participantes "foron escollidos pola propia Agadic", quedando fóra da mesma "moitos outros representantes de colectivos, compañías e festivais que solicitaran á súa presenza e que lles foi denegada. Tras trasladar as peticións da Plataforma de Afectadas Polo Centro Coreográfico Galego, previamente consensuadas, a Agadic comprometeuse a "revisar a fórmula e o protocolo de participación para garantir a pluralidade e o dereito a participación de cara a un futuro Plan da Danza". Neste sentido, a Paccg sinalou que continuará "apostando pola mobilización do sector para seguir defendendo a vía da transparencia e da participación na construción e definición das políticas públicas". "Pronunciamentos claros" No relativo ás reivindicacións concretas da Plataforma, "non se deu un compromiso firme por parte da Agadic -explican a Nós Diario-, nin en relación á renuncia á fusión do Departamento de Música e Danza, nin á recuperación da autonomía e capacidade do Centro Coreográfico Galego". "Non nos deron un pronunciamento claro en ningunha desas cuestións", engaden. A Paccg fixo fincapé, ademais, na "necesidade" de que a Agadic "dea pasos adiante e tome medidas firmes e reais en prol da danza, que vaian máis alá de expresións voluntaristas e oportunidades políticas". Nese sentido, insistiron "rotundamente" nunhas esixencias que, para elas, constitúen "un marco de mínimos que debe ser garantido pola Agadic de forma previa á formación dunha mesa que constrúa, a futuro, un Plan da Danza da Galiza". O obxectivo final da Plataforma de Afectadas Polo Centro Coreográfico Galego é acadar "un consenso sobre os compromisos mínimos que condicionan a viabilidade dun futuro plan da danza na Galicia para que, alén dunha oportunidade política, signifique o afianzamento real das nosas prácticas dentro do programa institucional autonómico en condicións de igualdade con outras manifestacións da vida cultural".


Summary: Todos os mariñeiros, un grupo destes de nacionalidade galega, permanecen sans e salvos, segundo informou Salvamento Marítimo.

Un total de 29 mariñeiros que ían a bordo do atuneiro Albacora Seis, con base en Vigo, foron rescatados este sábado despois de que o barco sufrise unha fuga e acabase por afundirse a 260 millas ao sur da cidade de Abidjan, en Costa de Marfil. Segundo información de Salvamento Marítimo en Madrid, foi o buque vasco Monte Lape ─propiedade da galega Grupo Calvo─ o encargado do rescate. Todos os tripulantes do barco naufragado, un grupo destes de nacionalidade galega, permanecen sans e salvos. En concreto, Salvamento recibiu a información do ocorrido en torno ás 22.40 horas da noite e o foi na xornada deste domingo que o afundimento do Albacora Seis, de 76 metros de eslora, se fixo público.


Summary: A obriga de dispor dun seguro de accidentes para todas as competicións, a causa, que a organización agarda resolver.

A Liga galega de fútbol gaélico ten que se suspender de forma indefinida. Así o veñen de comunicar desde a asociación galega a través dun comunicado. O motivo desta medida é a obrigatoriedade introducida coa modificación da Lei do deporte e que obriga a dispor dun seguro de accidentes deportivo para todas as competicións deportivas, sexa amateur ou profesional, e calquera que fose o seu ámbito. "Sentimos profundamente os problemas que isto está a ocasionar tanto aos clubes afiliados á asociación como aos siareiros. Estamos traballando duramente para atopar unha solución o antes posible e retomar a normalidade, pero, dende a responsabilidade, vémonos forzados a tomar esta medida.", explican. A Asociación está a intentar fechar un seguro colectivo que cumpra coa lei 13/2015 do 25 de decembro. Tarefa que non é doada, recoñecen, por mor de ser este un deporte minoritario.


Summary: Destinou apenas 1,7 millóns de euros dos máis de 3 millóns que tiña previstos para o exercicio 2015. Dende 2011 até agora mais de 7.000 bolseiros deixaron de percibir as súas axudas.

O goberno galego deixou sen executar case a metade do orzamento previsto para bolsas universitarias en 2015. Dos 3,18 millóns de euros orzamentados para bolsas polo goberno galego, no ano 2015 Educación "fixo tres transferencias de crédito" polas que destinou 1,7 millóns. Esta é a denuncia que en sede parlamentar dixo a deputada socialista Concepción Burgo, que acusou Feijóo de "deixar a moitos mozos e mozas polo camiño" ao poñer condicións "imposíbeis" para conceder as bolsas universitarias, incumprindo deliberadamente a súa obriga de garantir a equidade e a igualdade de oportunidades. De acordo cos datos oficiais, dende 2009 até 2016 os fondos do Ministerio para bolsas diminuíron un 24 por cento, situándose a cuantía media das bolsas para 2015, ao nivel do curso 2004-2005, dez anos atrás. Dende 2011 até agora mais de 7.000 bolseiros deixaron de percibir as súas axudas A parlamentar puxo sobre a mesa tamén o que cualificou como "truco" do goberno galego de convocar bolsas "por debaixo do orzamentado", sendo que malia que para 2015 tiñan previstos 3,18 millóns en bolsas universitarias, "sumando tódalas súas convocatorias, só suman pouco máis de 2 millóns de euros". A esta situación engade o "endurecemento" dos requisitos das bolsas en Galiza, "imposíbeis para as familias que non chegan ao salario mínimo interprofesional, co que só están a conceder o 43 por cento das solicitudes presentadas". A consecuencia destas políticas, afirmou Burgo, é que dende 2011 até agora máis de 7.000 bolseiros deixaron de percibir as súas axudas.


Summary: Os resultados avalan os gobernos municipais nacionalistas mais os datos foron insatisfactorios nas cidades, en especial, en Ourense e Vigo. O voceiro do BNG, Xavier Vence sinalou, diante dos resultados, que a organización "fixo cambios mais foron insuficientes.

Os datos ficaron lonxe do que se agardaba mais por riba das expectativas. O voceiro do BNG, Xavier Vence viu abalado polos resultados o traballo desenvolvido nos gobernos municipais mais considera que os cambios que se experimentaron na organización "foron insuficientes". O BNG continúa a ser "referencia inequívoca do nacionalismo galego", afirmou o voceiro do BNG, Xavier Vence na súa comparecencia na que destacou o resultado obtido nos concellos nos que a fronte nacionalista gobernaba como Pontevedra ou Carballo mais lamentou que os resultados non fosen satisfactorios en cidades como Vigo ou Ourense nas que quedarán fora da corporación. "Cambios insuficientes" Os resultados fican, segundo Vence, lonxe do que esperaban "mais por riba das expectativas". Defendeu o BNG como activo fundamental e imprescindíbel na Galiza. Despois de parabenizar as maiorías de Pontevedra e Carballo, que explicou como unha revalidación da acción de goberno nacionalista, destacou as 13 maiorías absolutas acadadas polo BNG. "Fixemos cambios nos últimos tempos mais foron insuficientes, temos que sacar consecuencia da mensaxe do electorado, en especial do urbano", dixo Vence ao tempo que defendeu o BNG como ferramenta útil e forza propia que o país precisa.


Summary: O escritor Pedro Feijoo conseguiu que a súa primeira novela fora un fenómeno editorial, con cinco edicións nun ano e a tradución posterior ao español por Planeta. O premio San Clemente revalida agora o éxito de "Os fillos do mar".

Con Os fillos do mar (Xerais) Pedro Feijoo faise agora co Premio San Clemente de novela, outorgado por un xurado novel de mozos e mozas do ensino medio que recoñeceron canda el a obra de Arturo Pérez-Reverte, El tango de la guardia vieja en lingua española e a obra do grego Petros Márkaris, Liquidación final, como novela orixinal nas outras linguas. Da obra de Pedro Feijoo destacou o xurado composto por trinta estudantes de distintos institutos, a entretida historia que narra, a facilidade da súa lectura e mesmo o humor que se recolle na escrita. Coa súa primeira novela, Pedro Feijóo pasou ao primeiro plano do mundo editorial e mesmo levou a que no noso panorama literario se volvera falar de best sellers. De Os fillos do mar publicáronse cinco edicións no primeiro ano e, singularmente, conseguiu a atención da editorial Planeta que apostou pola súa tradución ao español. A primeira edición agotárase en apenas cinco semanas. O autor ten xa rematada a segunda novela que sairá publicada no outono. "En outono verá a luz a súa segunda novela" "Os fillos do mar é unha novela moi sinxela, cunha linguaxe coidada, para que en ningún momento un lector medio teña que ir ao dicionario. A linguaxe en aparencia casual é moi consciente. Por razóns persoais vou moito a Barcelona, e o que me chama sempre a atención é que nos transportes públicos, no metro ou no autobús, máis da metade das persoas van lendo un libro. Se botas un ollo aos títulos, ves que a xente se engancha a literatura accesíbel, fácil, rápida. Os nosos escritores estaban, maiormente, de costas a esta actitude" explicou Feijoo nunha entrevista publicada no semanario Sermos Galiza. "Non pretendo descubrir o sentido da vida; non é a miña intención. Propuxen pasalo ben, que a compaña do libro fose amena e entretida" sinalou, o que deu resultado tamén coa mocidade que o premia agora co San Clemente.


Summary: "E onde está o neno. Tranquila, Estrella, ha de estar xunta o gaiteiro." Xosé Manuel Seivane, apaixonado da gaita, pasou toda a súa vida buscando o son perfecto do instrumento máis representativo da Galiza. O seu precoz interese pola gaita facía que desaparecese de xunto os seus pais nas romarías para achegarse ao gaiteiro. A día de hoxe, cen anos despois do seu nacemento e case unha década despois da súa morte, o seu legado continúa máis presente que nunca.

Este ano é o centenario do nacemento de Xosé Manuel Seivane Rivas (Fonmiñá, A Pastoriza, 1921 – Cambre, 2012), gaiteiro, construtor de gaitas, barbeiro e patriarca dunha familia que continúa o seu legado mantendo o apelido Seivane nun recoñecido posto da cultura galega. Fillo de Estrella, unha muller moi comprometida co folclore galego, da que aprendeu as súas primeiras melodías tradicionais, e de Francisco, ebanista de profesión, recibiu dos seus proxenitores un grande amor pola música tradicional da Galiza, que mantivo ao longo da súa vida. Ese interese pola gaita, que xa mostraba na súa primeira infancia, tivo continuación na adolescencia co desexo de construír el mesmo o seu propio instrumento. Para poder cumprir este soño, pediulle ao pai, que ao traballar de ebanista coñecía ben o tratamento da madeira, que o axudase; mais este nun principio non accedeu porque entendía que era un labor moi complicado para un rapaz daquela idade. Porén, Seivane insistiu até que o conseguiu. Desde o momento en que construíu a súa primeira gaita, Xosé Manuel Seivane soubo que quería que esa fose a súa profesión. Con 18 anos, en 1939, abriu o seu primeiro obradoiro de gaitas que, logo de casar, trasladou a Ribeira de Piquín, onde se mantivo até 1994, ano no que se instalou definitivamente en Cambre. A día de hoxe, Xosé Manuel Seivane é internacionalmente coñecido como gaiteiro e construtor de gaitas mais, durante moito tempo, tivo que simultanear esas actividades con outros traballos. Álvaro Seivane, fillo de Xosé Manuel e actual responsábel do Obradoiro de Gaitas xunto ao seu irmán, conta que seu pai "construía gaitas, mais tamén móbeis, zocas... e mesmo tiña unha barbaría". Até mediados dos anos 60, a gaita era para Xosé Manuel, como comenta o seu fillo, "un complemento máis". Susana Seivane, unha das gaiteiras galegas máis recoñecidas na actualidade, neta de Xosé Manuel e filla de Álvaro, engade que seu avó "compaxinaba a barbaría, situada a un lado da casa, e o taller de gaitas, ao outro lado"; polo que os clientes, cando entraban na vivenda, xiraban á dereita ou á esquerda dependendo do que precisasen. O feito de que o obradoiro de gaitas estivese dentro da casa familiar provocou que os fillos de Seivane e, posteriormente as netas, mamasen desde crianzas a importancia da música tradicional galega, ao viviren de maneira completa todo o proceso de elaboración dun dos instrumentos máis importantes e representativos da Galiza. "Nós entendemos que a gaita é o instrumento nacional da Galiza e, sen desprezar os demais, pensamos que é o instrumento principal, que non só vale para ir de foliadas, senón tamén para velo nos máis grandes escenarios", argumenta Álvaro Seivane. A comezos da década de 1970, Xosé Manuel Seivane entendeu que o seu futuro estaba na gaita, e foi entón cando decidiu deixar o seu labor de barbeiro para centrarse de cheo nese instrumento. Naquela época, o seu fillo maior, Álvaro, estaba en Barcelona a traballar no sector automobilístico: unha cidade moi ligada á familia Seivane, pois foi nela onde o fillo do mestre decidiu abrir outro obradoiro cuxo traballo compaxinaba coas quendas na fábrica. No ano 1986, Álvaro Seivane trasladou o seu obradoiro de gaitas á Galiza, que acabaría fusionando co do seu pai oito anos despois da súa chegada. É en 1994 cando nace o actual Obradoiro de Gaitas Seivane, situado en Cambre. "As primeiras gaitas comezaron a saír o ano seguinte; as primeiras gaitas asinadas cos ano de fabricación son de 1995", explica Álvaro Seivane. Todas as persoas achegadas a Xosé Manuel Seivane concordan en que foi un home moi humilde cuxo éxito se debe á tenacidade e profesionalidade coas que encarou o seu traballo, co obxectivo constante de atopar o son perfecto nas súas gaitas O legado de Xosé Manuel Seivane Actualmente, falar de Xosé Manuel Seivane leva implícito falar das gaitas, da música galega, da tradición, xa que é considerado un dos maiores referentes culturais da Galiza. Mauro Sanín, representante de aCentral Folque, explica que "Xosé Manuel Seivane foi un personaxe chave das vellas tradicións traídas aos novos tempos e sen el non se pode entender moita da música tradicional". É evidente que a paixón polas gaitas que sempre mantivo Xosé Manuel foi transmitida xeración tras xeración no seo da coñecida familia. Susana Seivane conta que o seu avó "era unha persoa marabillosa, desas que che regala a vida coñecer. Sempre foi moi traballador e un amante absoluto da gaita, das nosas tradicións e do noso idioma e podo dicir que foi o meu maior referente á hora de comezar a tocar o instrumento". Susana engade que tivo unha relación moi boa co seu avó, quen sempre a apoiou e demostrou o seu enorme orgullo desde o momento que esta colleu a gaita con cinco anos até que se converteu nun dos máximos referentes na interpretación deste instrumento. Como xa o fixera naquela altura Ricardo Portela, ou Carlos Núñez nos últimos anos, Xosé Manuel Seivane contribuíu de maneira notábel a internacionalizar a música tradicional galega Todas as persoas achegadas a Xosé Manuel Seivane concordan en que foi un home moi humilde cuxo éxito se debe á tenacidade e profesionalidade coas que encarou o seu traballo, co obxectivo constante de atopar o son perfecto nas súas gaitas. "El sempre estaba encerrado no seu traballo buscando o punteiro soñado, que quizais non atopou nunca", reflexiona o seu fillo Álvaro, consciente do complicado deste labor no que o obradoiro aínda segue, a día de hoxe, a traballar. Dedicación, humildade, tenacidade... son algunhas das razóns do éxito e da importancia de Seivane na cultura galega. A internacionalización da música tradicional galega é un fenómeno que, segundo Sanín, "vén de moito antes", pois, por unha parte, a sociedade galega sempre estivo moi marcada pola emigración e, por outra, o camiño de Santiago tamén axudou a esa universalización da nosa música. "Que a música galega sexa internacional non deixa de ser un signo máis do feito diferencial que é a nosa cultura", engade Sanín. Como xa o fixera naquela altura Ricardo Portela, ou Carlos Núñez nos últimos anos, Xosé Manuel Seivane contribuíu de maneira notábel a internacionalizar a música tradicional galega, dando un extraordinario impulso cultural a un dos ámbitos máis emblemáticos da Galiza. "Estas persoas souberon asentar os alicerces e expresar que a cultura é o máis importante que pode ter un pobo e que nós eramos moi ricos nese aspecto", afirma Susana Seivane, e tamén conta que ela sempre soubo que o seu avó chegaría a ser o referente galego que é hoxe en día, pois para ela sempre foi "un dos grandes". Pola contra, tamén manifesta que o seu avó nunca pensou que os Seivane conseguisen converterse en figuras tan importantes. "O meu avó nunca puido imaxinar que a súa neta conseguise vivir da música, e xa non só da música, senón da gaita!". Ao longo dos anos, as gaitas dos Seivane experimentaron un proceso de modernización moi frutífero, cuxa finalidade sempre foi, e segue a ser, a procura dunha óptima calidade do son do instrumento O Obradoiro de Gaitas Seivane Actualmente son Álvaro e o seu irmán Xosé Manuel os encargados do Obradoiro de Gaitas do seu pai e, como asegura Susana, "o meu avó sentiuse moi orgulloso ao ver que os seus fillos levaban aínda máis alto o apelido Seivane dentro do mundo da gaita". A paixón polo oficio e pola gaita que corre polas veas de todos os Seivane axudou a que, a día de hoxe, o obradoiro familiar goce dunha fama internacional pola que é coñecido en todo o planeta. Álvaro afirma que nunca pensaron que o obradoiro chegaría a ser tan importante, "foi sucedendo de forma natural, mais semella que a música nos comunica a todas as persoas aínda que falemos linguas distintas". O taller Seivane vende principalmente na Galiza e no Estado español, mais tamén en Francia, Italia e no resto de Europa. Non obstante, é Estados Unidos o país que máis visita a páxina web do obradoiro. "Quen nolo ía dicir a nós!", exclama Álvaro. Ao longo dos anos, as gaitas dos Seivane experimentaron un proceso de modernización moi frutífero, cuxa finalidade sempre foi, e segue a ser, a procura dunha óptima calidade do son do instrumento. Nun comezo, Xosé Manuel traballaba con medios moi rudimentarios, como un torno de bésta que funcionaba ao activalo co pé, de forma totalmente mecánica. Grazas aos coñecementos técnicos adquiridos por Álvaro durante a súa época de Barcelona, os Seivane conseguiron modernizar os sistemas construtivos sen perder nunca a esencia artesanal. Aínda que en todas as innovacións participase Xosé Manuel Seivane, a familia conta o diferente que era para el traballar nun obradoiro tan mecanizado. "Ver o taller modernizado e a tanta xente traballando de forma sincronizada, cando o habitual na súa época era que só houbese unha ou dúas persoas no obradoiro, deixou a meu pai impresionado. El sempre dicía: 'se non o vexo non o creo, mais é verdade'", lembra Álvaro Seivane. Ademais da mecanización de moitos destes procesos, tamén foi moi importante o estudo dos diferentes elementos que forman a gaita. Esa é a realidade do Obradoiro de Gaitas Seivane: traballo, estudo, investigación e dedicación. "Hai unha frase que me encanta, que di: 'o único lugar onde éxito vén antes que traballo é no dicionario'", comenta Susana Seivane cando fala do obradoiro, sen saber que esa cita perdida na súa memoria pertence a Donald Kendall, fundador de Pepsi, cuxa mentalidade parece ser, polo menos nese aspecto, similar á do seu avó. Todo este traballo foi recompensado con numerosos premios que o obradoiro foi recibindo ao longo dos anos, como o Premio Nacional Innova no ano 2006, o Premio SERenidade en 2013, o Premio Nacional de Artesanía neste mesmo ano, a Medalla Castelao da Xunta da Galiza no ano 2014 ou, o máis recente, o XII Premio Opinión Andaina Senlleira en 2019, entre outros moitos. A evolución da gaita Unha das transformacións máis importantes que sufriron as gaitas ao longo dos últimos anos foi a referida ao material do fol. Nun comezo, os foles facíanse con pel de cabrito, mais nos anos 80 comezouse a empregar a goma, que lle ocasionaba moito dano á gaita ao impedir a transpiración, o que provocaba que as palletas se enchoupasen de auga. Foron os Seivane os que recuperaron o fol de cabrito e conseguiron manter certa estabilidade con este material. Porén, as présas que condicionan os tempos modernos non permitían manter o coidado necesario que precisaba esta tipoloxía de fol. Por esa razón, nos anos 90, desde o Obradoiro Seivane pensaron que o Gore-Tex, un tecido que reunía as dúas características necesarias para o funcionamento do fol, transpiración e impermeabilidade para reter o aire, sería o material perfecto, polo que solicitaron á empresa norteamericana que o subministrasen. Hoxe en día case a totalidade dos foles das gaitas están construídos con Gore-Tex. Tamén as gaitas escocesas, as máis distribuídas polo mundo, se producen con este material que mantén o instrumento cunha saúde óptima. Desde a máis sincera humildade, Álvaro Seivane apunta que "non é por presumir, mais a idea foi nosa; nós fomos os referentes deste avance". O fol de Gore-Tex non foi a única innovación que levou a cabo o Obradoiro de gaitas de Seivane. Actualmente úsanse pallóns sintéticos que axudan a que o son non varíe, por moito tempo que se estea tocando a gaita. E igual de importante foi a implementación do punteiro regulábel que permite afinar o instrumento sen necesidade de tirar a palleta de cada vez, pois con só xirar o punteiro pódese baixar ou subir a súa tonalidade. Outro avance relevante foi a creación de boquiñas intercambiábeis co fin de que cada persoa poida ter unha boquiña persoal e, desta forma, que unha mesma gaita poida ser empregada por varios usuarios de maneira completamente hixiénica, algo particularmente útil nos tempos que corren. "Quen nos diría a nós que ían vir estes tempos de Covid!", di entre risos Álvaro Seivane, demostrando a utilidade daquel avance de 2003. Todas estas achegas do Obradoiro de Gaitas Seivane fixeron que o taller alcanzase un enorme recoñecemento. Segundo Susana, "ese foi o éxito da marca Seivane: ir un paso por diante". O neno que corría pola romaría en busca do gaiteiro para marabillarse con aquel instrumento e desexando poder construír un por si mesmo, é hoxe un dos maiores referentes da gaita na Galiza grazas ao seu esforzo e paixón tanto no ámbito musical como no oficio de artesán. Xosé Manuel Seivane, como ben explica a súa neta, "é desas persoas que cando nacen teñen un mundo peor do que deixan". A música tradicional galega na actualidade Actualmente, a música folk segue a ser minoritaria mais, nos últimos anos, experimentou unha crecente demanda e un maior interese social mesmo por parte das novas xeracións. As escolas, as asociacións, as agrupacións folclóricas así como a consagración de grandes referentes como Susana Seivane, Cristina Pato ou Carlos Núñez, supuxeron unha moi boa ferramenta para atraer a mocidade. Outro factor relevante á hora de fomentar un maior interese polo folk foi o nacemento de certos grupos, como Resentidos ou Ruxe Ruxe, que mesturan a música tradicional con outros xéneros como poden ser o rock, o pop ou a electrónica, xuntando instrumentos como a gaita ou a pandeireta coa guitarra eléctrica, o saxofón ou a batería, como xa leva tempo facendo Susana Seivane, entre outros. Ela mesma considera que "a música tradicional galega remexe moitos corazóns arredor de todo o planeta" pois existe "un sentimento común"


Summary: A ocupación hostaleira en Compostela non chegou ao 40% esta ponte festiva no Estado español. Este dato negativo pon en alerta ao sector de cara ás festas de Nadal que manterá unha reunión os vindeiros días para analizar as razóns e buscar solucións ao problema. Xosé Manuel Otero, presidente da Asociación Hostalería Compostela pon enriba da mesa dúas cuestións: o sistema de aeroportos galego e a promoción.

Que resultados de ocupación ten Compostela esta ponte? Non está indo como debera porque temos menos dun 40% de ocupación media nos hoteis de Compostela, unha ocupación moi baixa posto que nestas datas debería ser un pouco máis alta. Temos unha reunión para este mesmo mes de decembro que se presenta moi pero que moi mal. Se non conseguimos nin ter un 40% nesta ponte, imaxine o que será de aquí a final de ano... Cal é a razón destes datos tan negativos? A crise por unha parte e a depresión colectiva que sofre este país por outra. Esta ponte nútrese de turismo do Estado español, o festivo é pola Constitución e a Inmaculada, e non ten incidencia no turismo estranxeiro. Este último turismo ven moito menos no inverno, o mal tempo non anima a que veña. Ademais o sistema de aeroportos que temos no noso país non é axeitado para que exista un fluxo de turismo correcto. "Comézase a casa polo tellado. Quen fai agora a promoción dedicábase a outras cousas antes" É boa a promoción da cidade? Comézase a casa polo tellado. Quen fai agora a promoción dedicábase a outras cousas antes. O importante na promoción é tamén calcular como vai vir esta xente. pagamos as consecuencias dunha mal inversión, neste caso. Hai poucos recursos e se non se optimizan como se debera. Hai que facer unha promoción en temporadas baixas, onde podas canalizar ben o transporte cara o destino, senón non vale de nada. Tamén incidir en lugares onde xa hai destinos directos ou hai previsión de que se vaian poñer. Non haberá máis inversión no propio camiño que na cidade? O Camiño é un dos mellores inventos que se fixeron para a promoción deste país. Se se coñece Galiza e Compostela é polo camiño. Outra cousa é que se empregue mal en temas como o do Xacobeo. O camiño colócanos no mapa todos os días. As actividades que ten a hoxe a cidade son atractivas para que veña o turismo? O segundo motivo importante polo que se visita Galiza é pola gastronomía. Temos fama de que se come ben e os prezos non son caros. A cidade de Santiago tamén ten o seu atractivo cultural. Habería que potenciar uns percorridos polos numerosos monumentos que temos e agora non están abondo potenciados. Quizais tentar facer uns roteiros para prolongar a estancia mínima.


Summary: O escritor ourensán foi o nome elixido pola Academia Galega.

Finalmente o Pleno da Academia Galega resolveu homenaxear Carlos Casares (Ourense, 1941-Nigrán, 2002) nas Letras Galegas do vindeiro ano. Así o comunicou o presidente da institución, Xesús Alonso Montero, en comparecencia de imprensa este mediodía. Casares era o favorito entre a listaxe de nomes --todos masculinos-- que compuñan as distintas candidaturas a valorar pola Academia. O que foi director de Galaxia e renovación do 'piñeirismo' presidiu tamén o Consello da Cultura Galega e foi deputado independente nas filas do PSOE en 1982. A Academia subliña o carácter prolífico de Casares mais tamén a súa escrita como comunicador Narrador, ensaísta, articulista de prensa, editor e dinamizador cultural, Carlos Casares foi un autor polifacético e "unha das figuras máis senlleiras e renovadoras da literatura galega das últimas décadas do século XX", sinalan desde a Academia nun comunicado público após a deliberación do pleno. "Alén do seu talento literario, Casares foi un intelectual de relevo extraordinario que destacou tamén pola súa implicación na vida cultural, social e institucional do país e por unha laboriosidade incansable, ao tempo intelixente e reflexiva, e sempre cun compromiso inequívoco coa lingua galega", acrecentan desde a institución. Casares foi un intelectual de relevo extraordinario Neste senso, entenden que "que a calidade, a vocación abertamente comunicativa e o carácter variado da súa obra, que incluíu a literatura infantil, o xornalismo e o ensaio, converten a Carlos Casares nun escritor especialmente idóneo para protagonizar a celebración das Letras Galegas de 2017". Pois, subliñan, "con toda seguranza, reforzará o prestixio das nosas lingua e literatura non soamente entre o público escolar e estudantil en xeral, senón entre o gran público lector, que xa celebrou en vida a súa espléndida obra literaria". Carlos Casares publicou a súa primeira obra, Vento ferido, en 1967 tornándose nun pioneiro na literatura infantil en lingua galega. Ao longo da súa traxectoria recibiu múltiples premios como o Premio Galaxia e o Premio da Crítica de narrativa galega da Asociación Española de Críticos Literarios. Ingresou na Real Academia Galega (RAG) en 1978 converténdose na persoa integrante desta institución máis nova. Marilar Aleixandre, académica e Chus Pato, candidata O Pleno da Academia tamén aprobou a incorporación da escritora Marilar Aleixandre, colaboradora de Sermos Galiza, como nova integrante substituíndo o falecido Xosé Neira Vilas. Aliás, oficializou a candidatura de Chus Pato como proposta para se incorporar --se así o decide o Pleno na vindeira sesión-- á Academia pasando a ocupar a vacante producida polo pasamento de Xosé Fernández Ferreiro.