Summary: Manter o carácter festivo e reivindicativo do Día das Letras Galegas é o obxectivo das asociacións que se reuniron en Compostela para traballar nunha proposta conxunta despois de que a RAG decidise dedicarlle as conmemoracións do 17 M a Xosé Filgueira Valverde.

A polémica concrétase nunha proposta unitaria por parte de asociacións e entidades que traballarán conxuntamente co obxectivo de contribuír a que o 17 de Maio conserve o seu carácter festivo e reivindicativo, malia a decisión da Academia Galega de ter optado por Xosé Filgueira Valverde para figura homenaxeada na xornada. O pasado de participación na estrutura do franquismo da figura elixida pola Academia -na que foi, entre outros moitos cargos, alcalde de Pontevedra e Procurador en Cortes- foi, sen dúbida, o revulsivo que levou a que se orixinaran moitas ideas para propostas alternativas que a xuntanza de Compostela quere encarreirar para que a conmemoración conserve o seu carácter unitario e social. Arredor de trece colectivos déronse cita na reunión da noitiña da quinta feira, entre elas, entidades de defensa da lingua como a Mesa e AGAL ademais doutras culturais, de ensino, ecolóxicas ou de recuperación da memoria histórica. Entre elas, a federación Galiza Cultura que agrupa 30 asociacións en todo o país. Representantes das distintas entidades aprobaron agardar ao domingo para facer público o comunicado cos acordos tomados mais da reunión transcendeu a vontade de se xuntar de novo en setembro para concretar actuacións e liñas de traballo de cara a manter a celebración como data festiva para a lingua e a cultura galegas. "Aprobouse un comunicado que agora as asociacións debaterán nas súas propias direccións e a partir del comezará unha andaina común para a conmemoración dun Días das Letras colectivo e de entusiasmo na defensa da nosa lingua e a nosa cultura", explica Marcos Maceira, presidente da MNL e un dos participantes na xuntanza. "Nin a Academia defende a proposta" A xuntanza coincidiu na mesma tarde na que se fixo pública unha nova reunión da Comisión Executiva da RAG para avaliar e dar explicacións sobre a decisión de dedicarlle o Día das Letras do 2015 a Filgueira Valverde que se fixo público no pasado sábado. "Este novo episodio demostra que Filgueira Valverde non é personaxe acaía par homenaxear cando nin á propia dirección da RAG é quen de defender a proposta. Trátase dunha decisión indefendíbel que queren impoñer a quen todos os anos partilla na festa colectiva que é o Día das Letras. Por iso é importante articular unha alternativa, porque queremos seguir festexando e reivindicando a nosa lingua e a nosa cultura", valora Marcos Maceira. Á espera de que o vindeiro domingo fagan públicas as primeiras conclusións e o punto de partida para continuar en setembro coas liñas de traballo, adiántase que todo apunta á vontade de artellar unha xornada de participación social, que integre o movemento cultural galego e de defensa da lingua.


Summary: A decisión de Mariano Rajoy de non admitir preguntas dos xornalistas na súa comparecencia deste sábado motivou que varios medios xa anunciasen a súa intención de non asistir á mesma

Eldiario.es e Economíadigital.es veñen de anunciar que non asistirán á comparecencia que Mariano Rajoy fará estes sábado no marco da executiva do PP. A súa primeira intervención após que saísen a luz os papeis do caso Bárcenas, polo que a mesa está a xerar un gran interese. Porén, a decisión de non admitir preguntas (argumentando que non é unha rolda de imprensa senón unha intervención) fixo que algúns medios xa sinalasen que non ían acudir á mesma. Esta posición de Mariano Rajoy non é unha novidade nos seus meses á fronte do goberno, onde as súas comparecencias ante os medios de comunicación son escasas e, en non poucas ocasións, sen permiitir preguntas. Desde diferentes asociacións de imprensa e colexios de xornalistas tense criticado esta media, cada vez máis extendida nos círculos políticos españois.


Summary: Queiramos ou non, a humanidade atópase nunha grande encrucillada difícil de resolver por ter apostado case exclusivamente a un único modo (capitalismo crecentista) de entender a relación con nós mesmo e co planeta no que vivimos.

A electricidade, ao estar producida na maior parte con carbón, gas e gas oíl, tamén verá incrementados os custos de produción e ao final repercutirá nunha subida do seu prezo ao consumidor final Os combustibles líquidos poden alcanzar o prezo de 2 euros/litro neste ano que empezou. Os meses finais de 2017 supuxeron unha suba importante do prezo barril de petróleo; pasando dos 26,50 dólares barril brent de Xaneiro de 2016 aos case 66,98 do 31 de decembro de 2017. Os poucos días transcorridos do mes de xaneiro manteñen esta tendencia á alza o que pode significar que nos vindeiros meses o barril brent de referencia mundial supere os 100 dólares ou incluso supere o seu récord histórico (146,9 $ en Xullo de 2008). Isto arrastrará cara arriba o prezo de todos os combustibles e toda a enerxía que consumimos, incluída a electricidade, xa que un incremento do prezo do petróleo fai que se consoman máis outras fontes enerxéticas, o que ao final se traduce nun incremento de prezo xeneralizado. A electricidade, ao estar producida na maior parte con carbón, gas e gas oíl, tamén verá incrementados os custos de produción e ao final repercutirá nunha subida do seu prezo ao consumidor final. Un prezo a alza dos combustibles vai provocar unha suba dos prezos industriais e polo tanto dos bens de consumo e de servizo; convertendo moitas empresas en inviables economicamente. A alza do prezo do petróleo vai ser analizado desde os medios de comunicación como un reponte da crise ou unha nova recesión económica, mais a verdade é que será un paso mais no proceso de colapso no que esta inmerso o modo de vida occidental. O incremento dos custes enerxéticos suporá unha importante suba do prezo dos alimentos debido a forte relación entre produción de alimentos e gastos enerxéticos - insumos derivados do petróleo (abonos, fito-sanitarios, maquinaria, transporte, ...)-. O incremento dos custes enerxéticos suporá unha importante suba do prezo dos alimentos debido a forte relación entre produción de alimentos e gastos enerxéticos A economía do Estado Español vai sufrir de xeito moi importante esta tendencia a alza xa que a mesma ten unha forte dependencia enerxética. Chega con dicir que a importación de petróleo supera os 430.000.000 de barrís/ ano. Coñecendo esta cifra é fácil calcular os cartos que desapareceran do consumo interno -verdadeiro artífice do espellismo da recuperación económica- para marchar fora en forma de importación de combustibles. A perda de 4.300.000.000 de euros anuais por cada 10 euros de incremento no prezo do barril é unha cantidade tan grande que vai obrigar a falar novamente de recortes e vai provocar o que moitos denominarán nova recesión ou recaída para evitar falar claramente do colapso no que estamos inmersos. O peor da situación actual do petróleo non é a suba do seu prezo senón as razóns que levaron a que isto aconteza e que a converten en insalvable. As razóns non son outras mais que o peak oíl e o descenso da Taxa de Retorno Enerxética que provocou unha forte desinversión no sector. Comprender o fenómeno de desinversión é fácil, pois consistiu simplemente en non inverter o suficiente para poder substituír os pozos que estaban en declive produtivo por outros novos. A Taxa de Retorno Enerxético (o verdadeiro problema co que se enfronta a humanidade) é a relación da enerxía que é necesario consumir para obter enerxía. No caso do petróleo ven ser a cantidade de barrís de petróleo que se obteñen co consumo dun barril no proceso de investigación, instalación, explotación, produción, distribución, ... para que os seus derivados cheguen ao consumidor final. A TRE do petróleo é moi desigual dependendo de moitos factores, mais o preocupante da TRE do petróleo é que esta pasou a nivel mundial de 100 nos seus inicios (gastar 1 barril para obter 100) aos 18 actuais (gastar 1 barril para obter 18). Esta descenso da TRE acelerase ano a ano e pronto quedará por debaixo do límite (TRE entre 5-10) que permite manter o modelo social e económico que temos actualmente. Un modelo que xa sabemos e profundamente dependente do petróleo incluso para poder levar adiante a explotación doutras fontes enerxéticas. Segundo a Axencia Internacional da Enerxía, o peak oíl do petróleo convencional deuse no 2005 e o do conxunto dos combustibles petrolíferos posiblemente se teña dado no 2015 O peak oíl é o momento que no que a extracción de petróleos chega ao seu cume e comeza a descender. Nada mais suceder isto empezan os problemas derivados da falta de rendibilidade. Segundo a Axencia Internacional da Enerxía o peak oíl do petróleo convencional deuse no 2005 e o do conxunto dos combustibles petrolíferos posiblemente se teña dado no 2015. A sociedade occidental debería ter tomado medidas urxentes de substitución da fonte enerxética principal e sobre todo deberá ter iniciado o camiño da redución de consumos enerxéticos para camiñar cara unha sociedade post- fosilística. O non ter iniciado este camiño vai xerar inestabilidade e convulsións violentas no económico, social e político por todo o mundo. O 2018 por desgraza non vai ser só un ano de altos prezos da enerxía; tamén vai ser o primeiro ano sen fondo de reserva para completar as pagas de xubilación O 2018 por desgraza non vai ser só un ano de altos prezos da enerxía; tamén vai ser o primeiro ano sen fondo de reserva para completar as pagas de xubilación. Sen dúbida a inestabilidade económica vai traer apareado maior inestabilidade política e non debemos descartar importantes mobilización sociais que poden ter a súa orixe no seo da sociedade do Estado ou poden propagarse desde o Rif a Andalucía e Murcia. Porque queiramos ou non a humanidade atopase nunha gran encrucillada difícil de resolver por ter apostado case exclusivamente a un único modo (capitalismo crecentista) de entender a relación con nós mesmo e co planeta no que vivimos. O cambio de paradigma, de modelo social no que nos atopamos inmersos a nivel mundial parira un novo mundo. A día de hoxe non podemos dicir como vai ser ese novo mundo, só podemos estar certos de que o cambio está en marcha.


Summary: Néstor Rego insta o Executivo de Pedro Sánchez a "manter unha posición favorábel á desescalada do conflito a través da neutralidade activa, a retirada de efectivos militares e a renuncia a enviar calquera tipo de material bélico".

O deputado e portavoz do BNG no Congreso, Néstor Rego, defendeu, durante a comparecencia do presidente do Goberno estatal desta cuarta feira, a necesidade de "optar polas vías pacíficas e diplomáticas" á hora de resolver o conflito en Ucraína. Nesta liña, Rego condenou a intervención militar rusa e exixiu a retirada das súas tropas do territorio da Ucraína, alén de instar o Executivo español a manter unha "posición favorábel á desescalada do conflito a través da neutralidade activa, a retirada de efectivos militares e a renuncia a enviar calquera tipo de material bélico". "É absolutamente falso o vello aforismo latino Si vis pacem para bellum e sabemos que a solución a este conflito non é fácil, mais tamén que só se pode partir dun principio. Se vis pacem para pacem. Pola paz, non á guerra", enfatizou o nacionalista. Rego salientou que o Bloque defende a soberanía da Ucraína e expresa a súa solidariedade co pobo ucraíno, "que nos últimos anos sufriu un golpe de Estado, a violencia política, a persecución da disidencia, o enfrontamento armado e os bombardeos no Donbás e, agora, as dramáticas consecuencias humanas, sociais e económicas da guerra lanzada pola Rusia". "Lamentamos a perda de vidas e o sufrimento que todo isto provoca", subliñou o deputado. Fixo esta intervención logo de que o presidente do Goberno estatal, Pedro Sánchez, anunciase que enviará "material militar ofensivo á resistencia ucraína", unha decisión que non compartiu o seu socio de goberno, Unidas Podemos, así como outras formacións como ERC, Más País ou o propio BNG. O Goberno español rectifica e enviará "material militar ofensivo" a Ucraína "Hoxe escoitamos forzas políticas rexeitar esta guerra, tamén aquelas que apoiaron e mesmo implicaron o Estado español en guerras como as de Iraq, Libia ou Afganistán, que só respondían os intereses económicos e xeoestratéxicos do imperialismo norteamericano" denunciou Rego, que defendeu que o BNG "mantén con coherencia a súa posición pacifista, favorábel ás vías diplomáticas e pacíficas á hora de resolver os diferendos entre estados". A organización nacionalista criticou a "escalada belicista" da OTAN, "unha organización militar agresiva ao servizo de intereses que non son os dos pobos de Europa" e que "carece de sentido desde unha perspectiva de paz e boa relación entre Estados". "O que debe facer a OTAN non é xerar máis tensión fortalecéndose e expandíndose cara o leste, senón simplemente disolverse e desaparecer", sinalou Rego. Aliás, o deputado reclamou unha negociación "no marco da ONU e a OSCE", así como a "volta ao cumprimento do Protocolo de Minsk e o respecto á vontade dos pobos do Donbás", a fin de "crear un clima de estabilidade e seguridade en toda a rexión".


Summary: A formación nacionalista puxo de manifesto o "récord" na suba das peaxes e o mal estado no que se atopa esta infraestrutura de titularidade estatal

O Bloque Nacionalista Galego de Lalín denunciou un novo "récord" na suba das peaxes na AP-53, a autoestrada que conecta Compostela e Ourense. "Cada ano dicimos que temos a autoestrada máis cara do Estado e, unha vez máis, temos a honrosa posición de batir outro récord", sinalou onte o portavoz nacionalista, Francisco Vilariño. "Os turismos chegan a pagar 6,05 euros polo traxecto entre Lalín e Compostela e os vehículos pesados pagan 12,10 euros", explicou. Vilariño apuntou que esta autoestrada naceu para "artellar o centro interior do país" e que "con estes prezos é imposíbel que cumpra esa función". Para o BNG é unha "discriminación" á comarca do Deza, que ten unha "profunda relación" con Compostela en termos sanitarios, educativos e empresariais. O portavoz do BNG en Lalín manifestou que a AP-53, de titularidade estatal pero financiada tamén pola Xunta, sofre un "abandono absoluto" e cando chove o seu carril dereito fica "practicamente inhabilitado", o que supón un "potencial inequívoco de sinistralidade e inseguridade viaria". "Despois vemos como o tramo de Dozón até Ourense é gratuíto e de titularidade galega", engadiu Vilariño.


Summary: O Festival Internacional de Documentais de Tui celébrase do 2 ao 6 de abril e ábrese esta noite cunha sesión de curtametraxes de Bogdan Dziworski, un dos homenaxeados doutras edicións, xunto con Artavazd Pelechian, Ross McElwee, Jay Rosenblatt ou Albert Maysles, que tamén terán un oco este ano.

O Festival Internacional de Documentais de Tui fai dez anos, un momento para facer balance dun festival que acadou un gran recoñecemento internacional, até o punto de ter sido seleccionado polo Best Fest Film Series de Nova York, que cada ano escolle os dez mellores festivais de cinema do mundo. Esta edición, que comeza este mércores pola noite e que rematará o domingo, fará -canda ás seccións oficiais e ás actividades paralelas- un repaso da propia traxectoria do festival, programando obras de cineastas que marcaron esta primeira década de certame. Así, por exemplo, o Play-Doc abrirase este mércores ás 20.30 no Teatro Municipal de Tui coa proxección dunha serie curtametraxes de Bogdan Dziworski, un dos homenaxeados doutras edicións, e Artavazd Pelechian, Ross McElwee, Jay Rosenblatt ou Albert Maysles tamén terán un oco este ano. Sara García, directora do Festival xunto con Ángel Sánchez, sinalou na presentación do certame que "estamos nun momento de crecemento e proxección interesantes, con moitas ganas de seguir aprendendo e ao mesmo tempo deixando atrás unha etapa, concluíndo un ciclo". Sara García, directora do Festival: "Estamos nun momento de crecemento, con moitas ganas de seguir aprendendo e ao mesmo tempo deixando atrás unha etapa, concluíndo un ciclo" A sección oficial terá seis títulos, "todos eles con elementos etnográficos comúns, aínda que con moi diversas e interesantes aproximacións". Anak Araw (Albino), de Gym Lumbera; Costa da Morte, de Lois Patiño; De Dansande Andarnas Skog (A Selva dos Espíritos Danzantes), de Linda Västrik; Manakamana, de Stehanie Spray e Pacho Velez; Ricardo Bär, de Gerardo Naumann e Nele Wohlatz; e Stop the Pounding Heart (Detén o Corazón Palpitante), de Roberto Minervini. Ademais, o festival dedicaralle unha retrospectiva integral ao realizador mexicano Nicolás Pereda, estreando en España os seus filmes máis recentes, Matar extraños e El palacio. Este novo director, de trinta e poucos anos, conta xa no seu haber con nove películas e é habitual de festivais como Cannes, Locarno ou Venecia, onde resultou premiado na sección Orizzonti en 2010 polo seu filme Verano de Goliat. O seu estilo caracterízase pola fusión entre a realidade e a ficción, co ánimo de "evocar o sentimento dun pobo enteiro", o contraste entre o campo e a cidade, o mundo do traballo, as diferenzas entre ricos e pobres, a intimidación do exército, as relacións de parella... O festival mantén igualmente algunhas citas paralelas que nos últimos anos se foron convertendo en sinal de identidade do evento, coma a sección dedicada a repasar os documentais galegos máis relevantes do pasado ano, ou o Play-Doc Live!, que busca establecer diálogo entre o cinema e a música, mostrando documentais con esta temática, e ofrecendo un concerto para animar a noite do sábado 5 de abril, nesta ocasión a cargo de Novedades Carminha, Sequin e Malandrómeda. Para rematar, o Play-Doc organiza un ano máis o Laboratorio de Apuntes Fílmicos, un obradoiro que busca reflexionar sobre conceptos concretos en cada edición, convidando varios directores galegos a que filmen pezas en torno a eles. Desta volta, o concepto é a "transformación", e sobre el traballan Eloy Enciso, Marcos Nine, Otto Roca e Ángel Santos. Ademais, a revista especializada A Cuarta Parede pon en marcha un seminario para formar a novos críticos, e presenta o seu libro Jugar con la memoria. El cine portugués en el siglo XXI, acompañando isto con tres sesións de cinema luso. Primeira sesión Despois da inauguración, que se vivirá na noite deste mércores, ao longo do xoves poderemos asistir á proxección dos primeiros filmes da sección oficial, e doutros títulos inseridos noutros ciclos e actividades. Así, están programado Ricardo Bär, un filme no que Nele Wohlatz e Gerardo Naumann seguen os pasos dun rapaz de 22 anos, na súa procura por se converter en pastor protestante nunha colonia alemá na fronteira entre Brasil e Arxentina. Tamén o filme sueco Forest of the Dancing Spirits, que conta as tradicións centenarias da tribo Iaka/Mbendiele no Congo. E O quinto evanxeo de Gaspar Hauser, de Alberto Gracia, e que abrirá a sección Cinema Galego.


Summary: O ascenso madrilenho tem hoje o seu motor na economia privada,com um permanente apoio do Estado a seu favor graças ao investimento em novas e importantes infra-estruturas de transporte terrestre e aéreo, que afunda a sua estrutura radial, e situando-os centros de decisão do estado à beira dos empresariais,o que facilita a adjudicação dos contratos públicos às grandes corporações sediadas em Madrid. As conseqüências do neocentralismo não podem ser mais negativas para Galiza. A capitalidade total madrilenha, o delírio nacionalista espanhol que roça a obscenidade e o controlo fiscal da UE agravam a nossa ja precária situação.

A presente capitalidade integral de Madrid é resultado de uma peculiar evolução histórica e do concurso de uma série de elementos e fatores específicos, que como afirma Oscar Pazos no seu livro Madrid es una isla, desde a sua eleição como capital espanhola na dinastia dos Aústrias, constituiram-a em centro de consumo de bens de luxo de ultramar e de alimentos com preço intervido, desincentivando o cultivo das terras próximas que iam ficando ermas. Desconectada economicamente do seu âmbito geográfico e ilhada das principais rotas comerciais converteu-se em núcleo referencial do estado, sede dos poderes político, executivo, legislativo, judiciário, do comando militar e do corpo diplomático. O seu desenvolvimento no século XIX teve origem na decisão política de dota-la de novas prerrogativas, primeiro como ágora central da cultura espanhola e depois como cerne industrial,o que facilitou a concentração do seu poder e a absorção da riqueza produzida no resto de um estado que deviria em estrutura corporativista e autoritária, burocrática e clientelar. Como explica o economista catalão Germá Bel no seu Espanya capital París, o afão por emular a França, impulsou um programa político que prevaleceu sobre a racionalidade econômica, estabelecendo Madrid como nodo central dos transportes e as comunicações. Desde a designação por parte de Felipe V em 1720 de seis carreiras de postas como "carreiras reais" até a atual rede de alta velocidade ferroviária, as autovias ou o desenho aeroportuário, o estado investiu todo o seu esforço em fazer de Madrid o centro radial por onde todo devia passar. Projeto não isento de fracassos, que longe de emenda, devirom em maior recentralização. A metrópole madrilenha O Laboratório de Análise de Políticas Públicas do Instituto Valenciano de Investigações Econômicas, no seu informe Madrid: capitalidad, economía del conocimiento y competencia fiscal esclarece como Madrid tem superado hoje o contras senso histórico entre os planos político e econômico, transformando-se em moderna metrópole, com um próspero sector privado que concentra importantes centros de produção industrial,e um dominante terceiro sector caracterizado por uma ampla e especializada oferta de serviços intensivos em conhecimento. O crescimento demográfico,que desde a segunda metade do século XX valeirou o resto de províncias do centro peninsular, alcança hoje o 14,2% da população estatal com quase 6,7 milhões de habitantes, triplicando a de há cinqüenta anos e concentrado-a em apenas o 1,6% do território. No mesmo período, o aumento da renda superou a media estatal atingindo quase o 20% do total, situando a sua renda per capita no primeiro lugar das autonomias. A inovadora obcecação pela "unidade de mercado" oculta trás si a manifestação moderna de uma histórica e depravada obsessão supremacista A capital castelhana conta com uma ampla oferta formativa, força de trabalho de alto nível de qualificação, menores taxas de desemprego, diversificadas oportunidades laborais e um mercado de alto poder aquisitivo. Aliás, a aplicação de políticas fiscais regressivas atraio deslocamento de novos patrimônios e rendas altas constituindo um pólo de atração residencial. Beneficiada do chamado "efeito sede" reúne a maioria de organismos e entidades públicas empresariais concentrando grande parte do emprego estatal; congrega o maior número e faturação de grandes empresas atraindo o investimento, nomeadamente o especializado nas TIC's; e é centro financeiro, dos mídia e das principais entidades científicas, artísticas e culturais, oferecendo a maioria do emprego qualificado. O apoio do Estado a Madrid O ascenso madrilenho tem hoje o seu motor na economia privada,com um permanente apoio do Estado a seu favor graças ao investimento em novas e importantes infra-estruturas de transporte terrestre e aéreo, que afunda a sua estrutura radial, e situando-os centros de decisão do estado à beira dos empresariais,o que facilita a adjudicação dos contratos públicos às grandes corporações sediadas em Madrid. As conseqüências do neocentralismo não podem ser mais negativas para Galiza. A capitalidade total madrilenha,o delírio nacionalista espanhol que roça a obscenidade e o controlo fiscal da UE agravam a nossa ja precária situação. A inovadora obcecação pela "unidade de mercado"oculta trás si a manifestação moderna de uma histórica e depravada obsessão homogeneizadora,de imoderada natureza supremacista e colonial. O estado, com Madrid à sua cabeça, obstina-se no desrespeito da diversidade lingüística e cultural e dos direitos nacionais e históricos. Como recolhia Xacobe Ferreiro nestas mesmas páginas, a fugida de empresas para a supercapital, Madrid é a sede fiscal de mais de 4.300 empresas com atividade na Galiza, provoca um estrago fiscal devastador. O medre madrilenho vai parelho a nossa decadência histórica. Discriminada na atração de investimentos, fornecedora líquida de recursos financeiros e das nossas poupanças, de matérias-primas, mão de obra e energia, etc., sofremos um estado de emergência que segundo o IGE levará a perdermos o 6,6% da população nos próximos 15 anos. Nas nossas mãos está reverter dita situação.


Summary: O galego de Asturias tan só contaba cunha serie de vocabularios dalgúns concellos ou lugares, mais ningún proxecto comarcal no seu conxunto. Agora vén de saír á luz o 'Dicionario do galego de Asturias', a suma da análise desas fontes publicadas, da man do profesor e investigador Carlos Xesús Varela Aenlle.

"O Dicionario do galego de Asturias naceu da necesidade imperiosa de recoller a riqueza léxica da área lingüística dialectal da comarca do Eo-Navia". Con estas palabras preséntase unha obra xa cume para a lingua galega, que vén de saír do prelo, grazas ao labor do profesor e investigador Carlos Xesús Varela Aenlle, baixo os auspicios da Universidade de Vigo (UVigo). E é que o galego de Asturias, a lingua propia dos concellos de Allande, Boal, Castropol, Coaña, Eilao, El Franco, Grandas de Salime, Ibias, Navia, Pezós, San Martín de Ozcos, Santalla de Ozcos, Santiso de Abres, Tapia de Casarego, Taramundi, A Veiga, Vilanova de Ozcos e Villaión, malvive nun desleixo administrativo que o invisibiliza e discrimina desde diferentes direccións. E precisamente por ese motivo a publicación desta obra se converteu nunha "necesidade imperiosa", "porque a lingua está a perderse", explica en conversa con Nós Diario Varela Aenlle. A iniciativa de recoller todo este vocabulario xurdiu sendo Carlos Xesús Varela Aenlle membro da Mesa prá Defensa do Galego de Asturias, organización desde a que se pensaba facer un dicionario que englobase estes 18 concellos do Eo-Navia, na parte asturiana, mais o de Negueira de Muñiz, da mesma área lingüística. "A idea estaba aí mais ninguén a levaba a cabo", conta para Nós Diario o autor. O punto de inflexión para sacar adiante o volume foi unha descuberta: "Atopei un dicionario, dos anos 40, de Dámaso Alonso, sobre a comarca dos Ozcos e de Castropol, no soto da Real Academia Española. Este, curiosamente, estaba desaparecido. Tiña un total de 7.000 fichas con debuxos ao lado do significado, unha marabilla", afirma. A través da Real Academia Española e da Galega puido introducilo na obra. "Encontralo foi como un foguete de aire", di. Até agora "non existía un dicionario en si" sobre o galego de Asturias, tan só "había léxico recollido por parroquias, por concellos… mais normalmente o que se facía era unha descrición, en español, polo que se perdían moitísimos matices", comenta. Mais nesta obra foron incluídas "todas as variantes existentes para que as e os eonaviegos teñan unha referencia". A mala saúde do galego de Asturias A lingua galega en Asturias actualmente "está en perigo". Por unha parte, "pola españolización, polo castelán", e, pola outra, "non é que estea en perigo polo asturiano, mais si polos medios, que fan os programas do Eo-Navia en asturiano", explica Varela Aenlle, sen ser esta a lingua propia do territorio. "Tería que haber unha desconexión para que os programas que están relacionados con esa comarca sexan en galego". "Debemos pensar que Asturias ten dúas linguas autóctonas, non unha, mais a Academia de la Llingua Asturiana (ALLA) non a recoñece" a pesar de que "todos os filólogos históricos, desde Dámaso Alonso, afirman que é galego". Os deberes pendentes Preguntado polos deberes pendentes para a recuperación e normalización do galego en Asturias, o investigador Varela Aenlle afirma, rotundo: "Moitísimos". A oficialidade da lingua, por un lado, a conexión coa Galiza, por outro, son os primeiros que cita. "Fun representante en Europa coa Carta de linguas minorizadas e podo asegurar que o Principado de Asturias está incumprindo case todos os puntos". "Non hai unha protección legal nin en toponimia nin en medios… Teñen que ter unha relación co mesmo tronco lingüístico e non existe", expón. É dicir, "non se cumpre absolutamente nada". De feito, a "tutela" é da ALLA, unha "cousa anacrónica", critica. Por outra banda, gran parte da sociedade galega descoñece que nesa comarca se fala galego "e moitas persoas incluso negan" ese feito. "Aínda que o movemento asturianista si evolucionou en positivo, unha parte galega non o considera así", expón. Mais o desinterese comeza na Xunta da Galiza e no Parlamento galego, onde "ningún partido presta atención ao galego de Asturias", a diferenza do que acontece no Bierzo ou mesmo na raia con Portugal. "Por que non hai iniciativas? A resposta é sempre silencio", confesa. A propia publicación deste Dicionario "non foi precisamente un camiño de rosas", confía o autor para Nós Diario. A obra saíu adiante grazas á UVigo, sen apoio nin da Xunta nin da Real Academia Galega nin do Consello da Cultura. "Falei con [Víctor] Freixanes e [Henrique] Monteagudo para publicar o dicionario na RAG, mais a resposta foi que non era de demasiado interese e que se podía producir un enfrontamento con Asturias". Abrir novos camiños O Dicionario do galego de Asturias é unha primeira obra que pode abrir novos camiños para a lingua galega. Contar cunha publicación deste estilo "é un éxito", celebra o autor. "É importante que se decaten de que hai motísimo léxico que no galego eonaviego aínda pervive". Como exemplo, comenta que grazas a esta pesquisa introduciron no dicionario da Real Academia Galega (RAG) o termo "ozca", que é un paso estreito entre montes. "Na cuestión do parentesco o eonavia é rigoroso, tamén ao marcar o tempo, que é diferente, ou nos nomes das crías dos animais, do oso ou da troita", explica. "A RAG debería integrar todo ese vocabulario" e non excluílo. Como a fórmula "ir en pampaneira", o "ir en volandas" español, unha frase "que me parece preciosa", conclúe.


Ás poucas horas de se coñecer oficialmente a sentenza condenatoria do Tribunal Supremo, Pablo Casado quixo poñer en valor, explicitamente, o feito de que o seu partido fora o promotor da querela presentada polo entón fiscal xeral do Estado -José Manuel Maza, falecido poucas semanas despois- contra os principais dirixentes do independentismo catalán.Deste xeito, o actual presidente do PP despexou calquera tipo de dúbida sobre o sucedido no outono de 2017. Cando o fiscal Maza promoveu a querela polo presunto delito de rebelión ante o Tribunal Supremo, cabían dúas hipóteses explicativas sobre aquela actuación: que o facía pola súa conta, utilizando a marxe de autonomía que lle concedía o seu cargo institucional, ou ben que procedera a materializar unha iniciativa que contaba, en última instancia, coa complicidade e/ou a aprobación do presidente do goberno, Mariano Rajoy.Casado certificou, pois, o que diversos analistas viñan afirmando nos últimos anos: a plena xudicialización do contencioso que se dilucidaba no seo da sociedade catalá e que, simultaneamente, condicionaba seriamente a vida política e social do conxunto do Estado español foi a aposta prioritaria tomada polo goberno Rajoy. Carente da vontade necesaria para formular propostas no ámbito político e convencidos de que a progresiva efervescencia independentista era un " souflé" cunha rápida data de caducidade, os gobernantes do PP buscaron a aplicación do Código Penal nos máximos niveis de dureza posíbeis.A acusación de rebelión foi a premisa sobre a que pivotou a deriva xudicial. Tanto a instrución do xuíz Pablo Llarena como a posterior petición do fiscal Zaragoza construíron un relato xurídico no que a violencia ocupaba un papel chave para xustificar tres decisións da máxima gravidade: a petición dunhas condenas extraordinariamente duras, a imposición dunha prisión preventiva que non encaixaba coa orixe política dos feitos obxecto da iniciativa penal e a aplicación dunha norma procesual -promovida no seu día para evitar a presenza de acusados de pertenza a ETA nas institucións que se elixen por sufraxio popular- para impedir que Junqueras e outros dirixentes ocupasen os seus escanos nos parlamentos catalán e español.Os ríos de tinta e as horas de radio e televisión coas que se avalou semellante relato xurídico -co ingrediente engadido do uso do termo "golpistas" para descualificar aos procesados e a obscena comparación co plan deseñado por Tejero e Milans naquel inesquecíbel 23 de febreiro de 1981- ficaron desmentidos coa recente sentenza ditada polo Tribunal Supremo (sen que, por certo, a maioría dos analistas que se apuntaron con entusiasmo á teoría da rebelión recoñecesen o seu erro). Por mor desa presión política e mediática, a Sala presidida por Marchena estableceu unha máis que discutíbel sentenza por sedición -atribuíndo unha relevancia desmesurada á violencia rexistrada naquelas semanas de 2017, incomparabelmente menor que a que se viu nos últimos días nas rúas de Barcelona- e fixou as penas de prisión na franxa máis elevada que lle permitía esa figura delitiva.O 10 de novembro achégase cunha incógnita e unha certeza. A primeira: cómo vai influír a sentenza nos resultados electorais dentro e fóra de Cataluña? A segunda: de todas as formacións políticas de ámbito estatal que se presentan a estes comicios só dúas -Unidas Podemos e Máis País- propoñen fórmulas -aínda que resulten moi xenéricas- para atopar unha solución ao conflito catalán que non consista no mantemento do statu quo ou na aplicación do artigo 155.Teoricamente, as citas electorais constitúen os momentos mais adecuados para que as sociedades se pronuncien sobre as cuestións relevantes que lles afectan habitualmente, apoiando ou rexeitando as distintas propostas que lles formulen os partidos políticos. Mais unha vez, este modelo de funcionamento non se vai practicar, de facto, o vindeiro 10-N. As conxunturas electorais actúan como circunstancias disuasorias: no canto de achegar solucións provocan a conxelación das mesmas. Neste caso, o problema catalán vai ser utilizado, sobre todo, como unha ferramenta que propicie a obtención de rendementos electorais inmediatos. Con semellante lóxica, calquera solución para este complicado asunto alongarase no tempo e orixinará unha comprensíbel fartura e desmotivación en importantes sectores da cidadanía.Foi consciente Pedro Sánchez dos riscos adicionais derivados da coincidencia entre a repetición electoral e o coñecemento da sentenza do Tribunal Supremo ou cometeu un gravísimo erro de cálculo? Moi pronto haberá respostas a esta e a outras cuestións pendentes.


Summary: Apela á coincidencia na necesidade de dar un salto adiante na defensa dos dereitos e dun futuro digno.

A CIG dirixiuse a unha decena de organizacións a raíz da proposta de greve xeral para o 19 de xuño. Agora Galiza, Anova, BNG, Causa Galiza, Cerna, Compromiso por Galiza, En Marea, Esquerda Unida (Galiza e Estado), PCPG, Podemos (Galiza e Estado), PSOE (Galiza e Estado) son as organizacións ás que a central nacionalista empraza a atender as razóns da convocatoria deste paro, convocado baixo o lema 'Sumando Loitas. Sobran razóns. Pola Recuperación dos nosos Direitos. Na Galiza, emprego, salarios e pensións dignas'. A CIG apela á "coincidencia con nós na necesidade de dar este salto adiante na defensa dos nosos dereitos e dun futuro digno". Lembra o sindicato nacionalista que as decisións políticas adoptadas desde o inicio da crise económica "téñense demonstrado un auténtico roubo e saqueo á clase traballadora e ao conxunto do pobo galego". Desemprego, traballadores pobres, precariedade, temporalidade… a realidade actual é preocupante, denuncia a CIG, que tamén pon o dedo na chaga a respecto da emigración e do despoboamento que sofre o país, así como os recortes en dereitos e liberdades. Fronte a isto, o Goberno de Feixóo "sométese a estas políticas decididas en Madrid e Bruxelas, actuando só en favor dos Fondos de Inversión, que acumulan máis riqueza en menos mans, lonxe de Galiza. Por iso considera que "non se pode agardar máis. Está en xogo evitar que as novas xeracións vivan en peores condicións que as anteriores" e entende que a folga xeral "é a resposta necesaria da clase traballadora para demostrarlle ao poder económico e político a nosa disposición de loitar pola recuperación dos nosos dereitos e por un futuro digno".


Summary: Día da Mentira, Día dos Enganos ou Día das Petas, que de todas estas maneiras é coñecida por Galiza adiante, é a xornada en que "van os burros onde non deben de ir". O 1 de abril celébrase na Galiza, en Portugal, no Reino Unido, en Menorca, en Italia, en Francia ou en Bélxica.

Como adoita suceder coas tradicións, non está clara a súa orixe. Pero a máis asentada das versións relaciónaa con Francia, século XVI, cando o Aninovo era o 25 de marzo, data de inicio da primavera. As festas duraban daquela unha semana e remataban o 1 de abril. A adopción do calendario gregoriano en 1564 fixo que o rei Carlos IX do país ao norte dos Pirineos. Houbo francesas e franceses que se resistiron ao cambio e sosteron a apertura do ano o 1 de abril. Isto provocou a xeral rexouba. As burlas e ridiculizacións fixéronse regra. As brincadeiras pasaron a se coñecer como plaisentaires. O costume estendeuse e o mesmo Otero Pedrayo consigna en Historia de Galiza (1973) que o 1 de abril é o día das bromas e trampas. "Dar noticias falsas para enviar as persoas onde non deben ir e outro tipo de brincadeiras", resume a entrad da Galipedia. O Día dos Enganos na Galiza rexorde aos poucos, revive, malia a presión do 28 de decembro -a tradición española do Día dos Inocentes-. Empresas, xornais, persoas de todo o mundo conmemoran a data e algunhas das bromas chegaron a se facer célebres.


Summary: Representantes de organizacións comunistas galegas e analistas participarán nas xornadas que a FPG e Adiante organizan os días 9,10 e 11 en Vigo arredor do futuro do socialismo en Galiza e no mundo.

A Frente Popular Galega, xunto coa organización de mocidade Adiante, organiza en Vigo os días 9, 10 e 11 de maio a primeira edición das Xornadas Comunistas co lema "O Futuro do Socialismo en Galiza e no mundo".Durante tres días na Casa Galega da Cultura de Vigo FPG e Adiante celebrarán as xornadas nas que queren "abranguer o conxunto das problemáticas sociais, nacionais e de xénero que configuran as principais frontes de loita do movemento comunista actual". O encontro organízase a través de palestras e unha mesa redonda con representantes de organizacións comunistas galegasO programa dá inicio o mércores día 9 de maio ás 18.30 horas coa intervención da Secretaria de Organización de Adiante, Laura Sousa que falará sobre a mocidade comunista, o xornalista Bruno Carvalho sobre a esquerda en Portugal e o embaixador da Fronte Popular para a Liberación de Palestina Fayed Badawi. Na seguinte xornada, o día 10, Lola Ferreiro dará unha visión feminista dos procesos revolucionarios mentres o filósofo Francisco Sampedro achegará ao auditorio ao comunismo do século XXI. O investigador Xurxo Martínez percorrerá a historia do comunismo arredista galego. Para rematar as xornadas, o venres 11 de maio celebrarase unha mesa redonda con representantes de partidos comunistas galegos UPG, MGS, PCG, EA, PCPG, PCPE e FPG.


Summary: Os centros de saúde de cada área sanitaria citarán -vía SMS- as persoas maiores de 80 anos para vacinarse. O conselleiro non desbota, para os tramos de 70 a 79 anos, recuperar os centros de vacinación masiva.

O Servizo Galego de Saúde (Sergas) citará desde a vindeira segunda feira, 25 de outubro, as persoas maiores de 80 anos para recibir a dose de reforzo contra a Covid-19 -a terceira-, aos que á mesma vez se ofrecerá a vacina antigripal. Así o explicou o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, en rolda de prensa hoxe, na que destacou que a partir do 25 de outubro vacinarase nos centros de cabeceira, nos que xa recibiron as dúas doses anteriores, aos maiores de 80 anos unha vez finalizada a administración da de reforzo a 31.793 persoas das residencias sociosanitarias. Comesaña incidiu en que esta dose de reforzo chega cando na Galiza, na actualidade, máis do 93%o da poboación diana está inmunizada e máis dun 94% recibiu polo menos unha dose. O conselleiro insistiu en que Galiza segue co proceso de vacinación contra este coronavirus, ao que se suma agora a dose de reforzo. Por iso, lembrou que quen non se vacinou até a data contra a Covid-19 pódeo facer nos puntos de vacinación habilitados nos hospitais a través de autocita ou sen cita. O titular de Sanidade subliñou que os maiores de 80 anos serán citados en centros de cabeceira en Atención Primaria como na vacinación das outras doses a través dun SMS para acudir. A esta poboación será á que "soamente" se lle ofertará a vacina antigripal cando reciban a de reforzo contra a Covid-19, a condición de que transcorresen máis de seis meses desde a segunda dose. Aos maiores de 80 anos que non acudan ao primeiro chamamento a vacinarse, citaráseos posteriormente mediante chamada telefónica de reforzo que lles fará persoal de enfermaría. "O máis probábel é que recorramos a centros de vacinación masiva" Posteriormente, serán os cidadáns de entre 70 e 79 anos os que reciban esa dose de reforzo, que serán citados unha vez que transcorran o seis meses da dose anterior. Preguntado sobre se para este colectivo recorrerase a centros de vacinación masiva, que previsibelmente se comezará a citar a partir de mediados de novembro, Comeñasa avanzou a posibilidade de que se recuperen esas instalacións na Galiza polo volume de persoas que van coincidir. "O máis probábel é que recorramos a centros de vacinación masiva", afirmou, para matizar que neste colectivo xa non se administrará a dose de reforzo contra a Covid xunto coa da gripe, xa que iso "só" se ofertará a maiores de 80 anos, por ser "loxísticas diferentes".


Summary: O centro social compostelán a Gentalha do Pichel convoca a segunda ediçom das Jornadas de Análise para o Ensino Popular

A sexa-feira e máis o sábado terá lugar na associaçom compostelá a Gentalha do Pichel um foro sobre a escolarizaçom e imersom nas línguas minorizadas como o galego e o catalã, com o objetivo de "reflexionar" e "encontrar respostas a problemas concretos" perante à actual situação linguística, mediante a análise de distintas experiências tanto nacionais como internacionais. As jornadas contarám com personalidades do ensino em língua catalã como a professora de Didáctica das Línguas na Universidade Autónoma de Barcelona, Luci Nussbaum, e com directivos das Escolas Bressolas da Catalunya Nord, Francesc Franquesa, Eva bertrana, Miquel Mayol e Joan Ridaura. As jornadas contarám com personalidades do ensino em língua catalã Pola parte nacional, assistiram conhecid@s defensor@s da língua própria do país como o professor de Lingüística da Universidade da Corunha, Celso Álvarez Cáccamo, docentes de infantil com experiência no ensino da Galiza rural como Pilar Gonçales e Marga Alborés, ou a deputada do BNG, Carme Adán, uma das impulsoras das Galescolas durante o mandato do governo bipartito. As jornadas repararam na experiência da Escola Cooperativa de Ensino Galego Semente que, com só um ano de trajectória, érguese como um "projeto pioneiro no País" canto a escolarizaçom em galego. Esta rolda informativa comtará também com uma parte pedagógica por conta de Francesc Franquesa, Director Pedagógico das Escolas Laicas da Catalunya Nord,destinada a profisionais do ensino, e que procura proporcionar umha focagem às pessoas interessadas na questom da educaçom em línguas minorizadas.


Summary: Alberto Varela sinala que as Administracións locais precisan dunha "suficiencia financieira" como está recollido na Constitución do Estado

O presidente da Federación Galega de Municipios e Provincias, Alberto Varela, reclama que se estabelezan uns criterios "obxectivos" para o reparto de todos os cartos que reciben as Administracións locais galegas por parte da Xunta. "Ao final é a nós a quen piden contas as veciñas e veciños", asegura Varela. "Levamos corenta anos de democracia, os concellos xa somos maiores e sabemos cales son as necesidades das nosas veciñas", dixo. "Para poder prestar un servizo axeitado, as Administracións locais precisamos dunha suficiencia financieira, como recolle perfectamente o artigo 142 da Constitución", sinala Varela. A información íntegra pode consultala na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Summary: Carlos Callón (Ribeira, 1978) anda a facer campaña "como formiguiñas" e "porta a porta", sabendo que "temos o veto por parte dos meios de comunicación a nível de Estado". O número 1 por A Coruña do BNG Nós Candidatura Galega non se enruga e irradia optimismo. É o protagonista da entrevista política do número 200 de Sermos Galiza. Eis un avanzo da conversa.

(..) o que amosan as enquisas é que non vai haber maiorías absolutas, nen un partido só nen a suma de dous partidos, nen o bipartidismo guai nen o bipartidismo carca, entón aquí cada deputado e cada deputada pode decidir a gobernabilidade do Estado, entón aquí un deputado ou unha deputada do BNG poden inclinar a balanza en defensa dos intereses do noso país. E ademais vese con claridade diáfana. Se entramos na páxina do Congreso e vemos o que fixeron os deputados e deputadas do BNG desde o grupo mixto e o comparamos co que fixeron os deputados e deputadas das formacións que estiveron nestes meses.... vemos que non só houbo máis iniciativas do BNG, senón que participaron en máis comisións, mesmo isto desminte a importancia de estar nun grupo grande, o que significa estar nun grupo grande é simplesmente ter obediencia estatal e que problemas galegos que choquen con intereses doutros territorios do Estado non van estar defendidos. Un dos problemas evidentes que ten o BNG nesta campaña é que poda non ser percibido como un voto útil. Como combatedes este hándicap? Sobre todo cunha frase: voto útil, deputado inútil. Ás veces é certo que as forzas hexemónicas do sistema utilizaron a expresión "voto útil" para intentar evitar que houbese pluralidade ideolóxica. "Mirade, o sistema eleitoral é este [un sistema eleitoral perverso, iso, claro, non o din] portanto tendes que votar por nós e non por ningunha outra forza", iso é o que nos din as forzas hexemónicas. E é certo que o sistema eleitoral haino que cuestionar. Como é posíbel que en Huesca con 21.000 votos teñas un deputado e o BNG, con 70.000, ficase fóra da escena. Iso poderase chamar de moitas maneiras, democrático non é. E non é só pola Lei D´Hont. Pensemos xa non que houbese circunscrición galega... se a circunscrición fose a do Estado, o pasado 20D Nós Candidatura Galega tamén tería un asento no Congreso. Mais o que é curioso é que as forzas que nalgún momento criticaron ese sistema, unha vez que chegan ao poder, pasan a aproveitarse del e a utilizar como argumento isto do voto útil. Mais foron útiles para as galegas e os galegos estas 23 representantes que estiveron no Parlamento e que non falaron, por exemplo, do espolio da enerxía, do roubo do noso aforro, ou do problema do financiamento que temos no noso país? É claro que non foron útiles. A íntegra desta entrevista, unha dupla páxina, tela ao teu dispor no número 200 do Sermos, nos pontos de venda habituais e tamén na nosa loxa.


Summary: O PP presentará no Parlamento unha reforma da lei sanitaria galega.

"Cos últimos datos coñecidos", dixo o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo -en referencia ás cifras da pandemia de onte, 29 de outubro ás 20 horas- "non se contempla o fechamento total da Galiza" que, "en certo modo, xa está con feche perimetral", asegurou en referencia ao confinamento de Asturies, Castela e León e o norte de Portugal. Feixoo lávase así as mans, sen necesidade de tomar decisións porque xa os Gobernos veciños o fan por el. 12 comunidades mais Ceuta e Melilla anunciaron o seu fechameto. Onte, ao feche desta edición, ficaban por tomar esa decisión Valencia, Balears, Canarias, Estremadura e a Galiza. Preguntado por Nós Diario a respecto de se a Xunta contempla a posibilidade dun confinamento domiciliario como o vivido na primavera, Núñez Feixoo volveu referirse á situación actual, matizando que "se mañá [en relación ao 30 de outubro] ou na segunda feira temos novos datos epidemiolóxicos, teremos a proposta [de confinamento domiliario], que comunicaremos previamente aos alcaldes e despois a todos os cidadáns", asegurou. Francia volve confinarse e así seguirá até o 1 de decembro, como mínimo. Esa medida barállase no Goberno de Castela e León, que onte anunciou que se a súa situación non mellora en 10 días o confinamento de marzo e abril podería repetirse. Nova lei de saúde O Goberno galego, através do grupo parlamentar do PP, presentará na Cámara unha proposición para modificar a Lei de Saúde Pública da Galiza co obxectivo de "xestionar a pandemia" con "maior seguridade xurídica". A normativa incluirá medidas preventivas, limitativas e sancións para facer fronte ao contaxio do virus. "Galiza terá unha lexislación específica para xestionar a pandemia evitando estados de excepcionalidade como o de alarma ou o recoller obrigatorio", dixo onte o presidente da Xunta ao remate do Consello de Goberno, apostilando que esas medidas deterioran a imaxe do país e do Estado. "É inadecuado o estado de excepción para regular unha situación que dura e durará meses", salientou, lamentando que o Goberno español aínda non fixese unha lei orgánica de saúde con medidas limitativas de dereitos e liberdades para que os Tribunais Superiores de Xustiza das comunidades non tiren abaixo as medidas restritivas que se poñan en marcha en ausencia do estado de alarma. Pese ao empeño de Feixoo, o certo é que o Consello de Ministras e Ministros aprobou o decreto de alarma, onte revalidouno o Congreso e diversos países da contorna optan tamén por este tipo de medidas. Aliás, o PP tampouco recolleu con atención a proposta de reforma sanitaria que Feixoo enviou a Pedro Sánchez, xa que nin sequera este partido a levou á Cámara Baixa. Sancións A norma incluirá medidas preventivas e para regular corentenas, prohibicións de mobilidade ou sometemento a tests. Mesmo se as autoridades considerasen que unha vacina debe ser obrigatoria, esta lei habilitaría a "obrigatoriedade de vacinación da poboación galega". A norma contemplará 30 supostos obxecto de sanción, con multas leves (desde os 100 euros en caso, por exemplo, de non facer uso da máscara), graves e moi graves. O incumprimento dos illamentos ou a celebración de festas poderán ser sancionadas con entre 3.000 e 600.000 euros. O teito de gasto sobe 15%, a 11.664 millóns de euros O Consello da Xunta deu luz verde onte a un teito de gasto "excepcional" dixo Alberto Núñez Feixoo, de 11.664 millóns de euros para 2021 -que agora deberá ir ao Parlamento-, o que supón unha suba de 14,9% respecto ao ano anterior. En rolda de prensa, o presidente da Xunta avanzou que a previsión de caída deste ano do PIB galego é de 9,7%, aínda que se prevé unha recuperación de 8% en 2021. Mentres, a taxa de paro subirá até 12,3% ao fechamento deste ano -está en 11,8% na EPA do terceiro trimestre-. Seguirá en aumento o ano que vén até o 12,9%, segundo as previsións do Goberno galego. Así, Alberto Núñez Feixoo asegurou que estas previsións "non están maquilladas" e son "realistas". Ademais, explicou que o financiamento galego baixará 1,6% no ano 2021, cun total de 7.849 millóns de euros.


Summary: As declaracións do presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, chamando ao diálogo pola lingua non abondan para Queremos Galego que esixe "feitos" inmediatos despois da masiva manifestación do 8F. A inmediata derrogación do decreto contra o galego no ensino e o cumprimento do Plan de Normalización Lingüística serían un punto de partida.

A masiva manifestación do pasado domingo 8F en Compostela é, para Queremos Galego, un aval que reforza as súas reclamacións ao goberno galego, a quen, a catro días da convocatoria, esixen feitos urxentes para reverter a situación de retroceso do proceso de normalización do galego. Nunha comparecencia pública na que valoraron moi positivamente o importante suceso da mobilización, o presidente da MNL e voceiro de Queremos Galego esixiu ao goberno de Feijóo, de saída, a derrogación inmediata do decreto 79/2010 que supón, segundo sinalou, un retroceso sen precedentes do galego no ensino ademais da volta ao consenso que deu lugar á aprobación por unanimidade do Plan de Normalización Lingüística, para o que reclamou tamén o cumprimento das súas propostas. "A macromanifestación do 8 de febreiro foi unha mostra máis da unidade da sociedade galega en torno á súa lingua da que só se autoexcluíu unha parte do PP", sinalou Marcos Maceira da convocatoria na que milleiros de persoas saíron á rúa "Polas fillas dos nosos fillos". O absentismo do goberno da Xunta A plataforma convocante instou a sociedade a continuar coa mobilización "na rúa, visibilizando que somos multitude as persoas que queremos vivir en galego con absoluta normalidade no noso país, mais tamén na acción diaria, reclamando a presenza do galego en todos os ámbitos, apoiando iniciativas colectivas e individuais que actúan soas, por desgraza para Galiza, sen ningún tipo de apoio institucional, e a pesar da actitude do propio goberno galego", sinalou Maceira que, fronte á esta acción social, situou o "absentismo" do goberno da Xunta en materia lingüística. "Se realmente quer acordo, o Presidente debe comezar por cumprir os que xa hai, comezando polo PXNLG, aprobado por unanimidade, o que conleva a derrogación do Decreto 79/2010 contra o uso do galego no ensino e pór en marcha as medidas contempladas no PXNLG", destacou Maceira, das "obrigadas" declaracións que, segundo insistiu, a masiva manifestación do 8F obrigou a facer ao presidente da Xunta. A Feijóo esixiulle entón que poña ao goberno a funcionar para mudar uns datos que falan, por exemplo, do nivel de uso e coñecemento do galego nas aulas, o peor na historia desde que se creou a Xunta, debido, segundo denunciou, "á non aplicación de ningunha das medidas acordadas para devolver o galego a todos os espazos e da acción contraria á lingua que se vén desenvolvendo nos últimos 6 anos".


Summary: A figura de D. Antonio Fraguas Fraguas, dedicatario das Letras Galegas do presente ano, constitúe un exemplo de compromiso moral e de dignidade senlleiros na historia da Galicia recente. O mundo do que procedía traza os horizontes da súa vocación intelectual e da realidade social que examina e traduce en termos culturais.

O xeógrafo, o etnógrafo e folklorista e o historiador botan unha mirada constante e reiterada á terra propia e aos hábitos, crenzas e costumes que deseñaban o perfil singular e diferenciado da xente que, radicada nas paisaxes de Cotobade, reflectía o ser e o existir dunha Galicia enteira con parcelas de abondo e con particularidades e contextos diferenciados. Medrou intelectualmente no berce do Seminario de Estudos Galegos, logo de abrir os seus ollos no Instituto de Pontevedra e de coñecer a Losada Diéguez, Sobrino Buhigas e Castelao. Fraguas participou nas xeiras de campo do SEG, nomeadamente nas das comarcas de Melide e do Deza, e colaborou na organización da biblioteca do Seminario. Alí foi testemuña directa da formación do Museo do Museo Arqueolóxico-Etnográfico de Galicia, activo xa en 1930. Fraguas será obxecto da dura e indiscriminada represión desenvolvida en Galicia á volta do 18 de xullo de 1936 e logo do lóxico repregue derivado desta situación reiniciará os seus traballos de investigación entre 1943-1944, centrados a meirande parte deles no estudo do folklore e en cuestións de interese histórico. Como etnógrafo, decátase das mudanzas que se producen na cultura das comunidades agrocampesiñas –logo do estancamento na década de 1940-1950– e reiteradamente dirá que "É preciso decatarse fondamente de que rematou unha época […] Camiñar coa historia é camiñar coa vida y-a fecundidade da Tradición e do esprito da Patrea está nese avantar de cada día e de cada hora" (1970). Para el e, en boa medida, para os restantes compañeiros do SEG, a misión que asumían era a de recoller e documentar os distintos aspectos da sociedade campesiña que eles chegaron a coñecer de xeito directo e como partícipes das súas amplas e complexas expresións culturais. O século XX encadra o devalo sen volta dunhas comunidades con maneiras e costumes que esmorecen decote, en todos os seus ámbitos e dimensións. Fraguas nesta altura é consciente de que está facendo máis historia ca etnografía, se por etnografía entendemos a descrición de realidades, feitos e circunstancias presentes. Cun enfoque que resulta unha constante nos seus traballos etnográficos, Fraguas introduce un marcador cronolóxico, un onte e un hoxe que lle confire á súa etnografía un toque procesual crítico e ilustrativo. A cultura galega débelle a Fraguas o seu compromiso para difundir o carácter diferencial de Galiza, a súa lingua e a súa cultura Ao tempo, este enfoque establece unha distancia entre o observador e descritor dos fenómenos tratados e os propios obxectos de estudo, o que sen dúbida fortalece a súa lexitimidade etnográfica: "Ha cambiado en muchos hogares el consumo del pan pero durante largos años el maíz continuará siendo elemento básico en la alacena capesina […] La mecánica ha transformado los aparejos de labranza hasta el punto de poder afirmar con relación a los útiles de trabajo y a las fórmulas del mismo que comienza aquí una nueva etapa, y para que no se pierda, por su valor etnográfico, […]" (1960). Esta cita contén moitas claves para comprendermos debidamente o pensamento etnográfico (polo tanto antropolóxico) deste autor e, tamén, das xentes do SEG e, en boa parte, dos mestres de Nós. Labor divulgador A cultura galega débelle a Antonio Fraguas non só os seus coñecementos e aportacións etnográficas e históricas, débelle tamén o seu compromiso para difundir o carácter diferencial de Galicia, a súa lingua e a súa cultura. Neste plano cómpre situar o Museo do Pobo Galego (MPG) e outras institucións ás que prestou o seu esforzo, dedicación e bonhomía. D. Antonio aceptou conxugar as súas obrigas docentes coa atención ás coleccións municipais de Compostela, aceptando en 1960 un posto como vogal da sección de etnoloxía do Museo Municipal de Santiago e asumindo en 1973 a dirección desta entidade. A estas iniciativas e tarefas súmanselles algúns artigos e traballos nos que dá conta das inquedanzas museolóxicas que posuía e da atención que lle merecían os museos como órganos necesarios para a normalización cultural dun País. Un artigo publicado en Vida Gallega (1960) testemuña o que sinalamos e a proposta de creación dun Centro de Estudos Etnográficos en Pontevedra (1963), dedicado á figura de Vicente Risco, na que el, Bouza-Brey, Taboada Chivite e Alfredo García Alén aparecían implicados mostra a teimuda procura de recuperar ideas e iniciativas do SEG en tempos nos que a represión franquista diminuíra en termos relativos e o réxime podía aceptar, debidamente vixiadas e controladas, accións culturais pasadas polo seu cribo. O Museo do Pobo Galego Pero a obra máis relevante coa que Antonio Fraguas tivo unha colaboración máis fonda, xenerosa e continuada foi sen dúbida o MPG. Nela exerceu de cómplice, protector, actor e fedatario. El e Xaquín Lorenzo, coa apoio doutros antigos membros do SEG e do galeguismo cultural (Taboada Chivite, Filgueira Valverde, Fernández Albalat e Álvarez Blázquez) tutelaron unha iniciativa orientada a enlazar a Galicia de hoxe coa nación imaxinada pola secuencia sucesiva das Irmandades da Fala, do grupo Nós e do Seminario de Estudos Galegos (SEG). As tres institucións forxaron o arco ben domeado para lle dar forma e estrutura política, social, cultural e científica a un proxecto necesario de País. Fraguas introduce un marcador cronolóxico, un onte e un hoxe que lle confire á súa etnografía un toque procesual crítico e ilustrativo O MPG naceu como resposta posible e como compromiso obrigado nos tempos inmediatamente posteriores á longa e escura noite de pedra, nuns momentos de fervedoiro cultural e de compulsiva recuperación dunha identidade cultural preterida e negada polos axentes do réxime franquista. O que latexaba baixo o MPG era –e segue a ser– o espírito do SEG e, como institución que privilexiaba a cultura popular condensada en temos histórico-etnográficos, só personalidades como Xaquín Lorenzo ou Antonio Fraguas posuían a autoridade intelectual e moral e un saber ben encadeado para comezar un proxecto, daquela, incerto, nada doado e moi complexo. O propio Fraguas ten recoñecido de maneira indirecta a tutela e a beizón que el e outros vellos membros do SEG dispensaron á xente nova promotora do MPG, que recoñecía o papel efectivo e a forza simbólica que aquelas figuras proporcionaban a esta inxente tarefa cultural. Aceptou a vicepresidencia do Padroado e a dirección do Museo e, tralo pasamento de Xaquín Lorenzo, a presidencia da institución ata o seu falecemento o ano 1999. [Este artigo forma parte do A FONDO especial sobre Antonio Fraguas, á venda a loxa]


Summary: O Bloque organiza esta segunda feira un acto reivindicativo en plena rúa do Príncipe "para simbolizar a situación de emerxencia da sanidade pública na primeira cidade do país e na súa área de influencia". Participarán Xavier Vence e Serafín Otero.

Na mañá desta segunda-feira, o BNG instalará un "hospital de campaña" na céntrica rúa do Príncipe en Vigo para "simbolizar a situación de emerxencia da sanidade pública na primeira cidade do país e na súa área de influencia". Durante o acto, baixo o lema "tensiónate en defensa da sanidade pública", persoal sanitario tomará a tensión a calquera viandante como forma de reivindicación. A formación nacionalista protesta contra o colapso de urxencias no CHUVI ou os despedimentoss en Povisa Así, o BNG desenvolverá un acto de protesta "en defensa dun sistema sanitario precarizado pola política de recortes e de privatizacións do PP que tivo como último episodio o colapso do servizo de urxencias do CHUVI, en palabras do propio presidente da Xunta, por ter que atender once operacións de cadeira, explicación inaudita considerando que a poboación da área sanitaria de Vigo ascende a 437.000 potenciais usuarios e usuarias, segundo a súa propia información". A protesta coincide coa folga en Povisa "tras o despedimento de 13 traballadores e traballadoras deste hospital privado", que o Bloque cre que "prexudica a calidade da prestación sanitaria dun hospital privado que vén de asinar un convenio co Sergas por importe de 75 millóns de euros anuais durante oito anos, e que acaba de declarar uns beneficios de once millóns de euros". Nese acto reivindicativo de carácter simbólico participará persoal sanitario, ben como o portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, e o cabeza de lista en Vigo, Serafín Otero.


Summary: Nada hai máis sagrado que a creación. E porque o da artista é un oficio que consiste, esencialmente, en ser humano.

Poucos lugares hai tan cheos de poesía como unha escola de artes. Eu, que estudei unha carreira de letras a causa do meu interese pola creación literaria, sei moi ben canto estudo non creativo, de pura memorización erudita, filolóxica e histórica, tiven que tolerar para formarme minimamente na análise literaria, aquilo que realmente me axudaba a entender a poiesis, é dicir, a creación. Unha ciclópea erudición, mecánica e cuantitativa, abafou durante aquela vida universitaria as miñas ansias de poeta, que houberon de procurar o seu espazo no perímetro dos estudos oficiais. Por iso a visita recente que tiven a honra de facer á Escola de Arte e Superior de Deseño Mestre Mateo de Santiago de Compostela me foi tan grata. Porque alimentou directamente as miñas raíces de creador, como se unha árbore que andase polo mundo procurando un terreo fértil —permitídeme a viaxe onírica— por fin atopase un espazo con nutrientes compatíbeis para o seu crecemento. Nesta visita, o primeiro que tiven a honra de presenciar foi unha reunión de traballo do grupo GALTEO, o equipo de dinamización da lingua galega. Arredor dunha mesa desfrutei do privilexio de ver nacer un proxecto novo, xestado no corazón para logo ser imaxinado na cabeza e puído polas mans de persoas que traballan pola lingua, pola arte e, en definitiva, por que non dicilo todo, pola saúde espiritual da sociedade. Non esquezamos que o camiño espiritual é algo así como o estudo dos misterios da vida, e que nada trata mais directamente sobre eses misterios que a propia arte, elemento fulcral do conxunto das Humanidades. Mais o humanismo patente que me embriagou durante a visita estaba presente en cada recanto, en cada sombra que albergaba unha ferramenta, en cada residuo de madeira, metal ou pedra, en cada traballo de modelado abandonado quen sabe cantos anos hai, ás veces ao lado do último esforzo en curso. Todo isto era absorbido por min en cada un dos talleres que visitei: o do téxtil, o da fotografía, o da pedra, o da madeira, o do modelado, o da xoiaría, o da forxa... En todos e cada un latexaba o eco dun proceso humano que se perde na noite dos tempos e que comeza coa inspiración, pulmonar e sagrada, que dá lugar ao xermolo dunha idea, que continúa coa xestación da mesma na intimidade da alma creadora, que precisa do coñecemento dunha técnica mais que ao tempo pretende superala nun atrevemento vangardista que, se tiver éxito, honrará a tradición sen deixar de mostrar un horizonte novo. O vello e o novo a danzar nunha representación desta nosa vida que é mutación permanente, variación que non cesa sobre as necesidades básicas. E todo o traballo que alí día a día se dá, e que nunha breve visita como a que eu, cidadán privilexiado, puiden imaxinar, estaba a ser presidido pola figura do Mestre Mateo. Lembrei entón cantas veces na miña vida, mentres paseaba polo mosteiro de Carboeiro, á beira do Deza, imaxinei o grande mestre dirixindo os traballos daqueles discípulos que probablemente esculpiron os vinte e catro anciáns que tocan instrumentos acompañados pola percusión do río nas pedras. E agora estaba na capital do Antigo Reino diante das mestras e dos mestres de hoxe, a traballaren con discípulos que só desexan cumprir co seu destino de artistas e pór o seu talento a disposición do seu espírito e do mundo, mesmo sen saberen que ao se entregaren dese modo están a comprometerse con unha das tarefas máis sagradas que existen. Porque nada hai máis sagrado que a creación. E porque o da artista é un oficio que consiste, esencialmente, en ser humano. Publicidade


Summary: Fontes consultadas por Sermos Galiza afirman que o escrito remitido por Galicia Bilingüe identificaba directamente o alumno.

O expediente aberto a un alumno do IES Breamo (Pontedeume) sinala como razóns por parte do centro a súa "conduta". Segundo as fontes consultadas por Sermos Galiza, a dirección do centro aduce "desafío á autoridade" para continuar adiante co procedemento sancionador que podería rematar coa expulsión do estudante --nun dos casos máis extremos. Porén, será un/nha docente instrutor/a a que determine a sanción, de acordo co procedemento regrado nestes casos. Postos desde Sermos en contacto co IES Breamo, desde a dirección declinaron facer calquer comentario ou referencia a este tema, alegando que non estaban autorizados a falar de asuntos internos do centro "con medios externos". O Bloque amosa o seu apoio ao alumno e exixe a retirada do expediente Desde o BNG de Pontedeume emitiron un comunicado de apoio ao alumno no que exixen a "paralización do procedemento sancionador" por parte da xefatura territorial da Consellaría de Educación. Para a organización frontista, o acontecido supón unha "nova agresión ás persoas valedoras da nosa lingua a mans do movemento ultradereitista Galicia Bilingüe" quen, din, "parece marcar a axenda das autoridades educativas en materia lingüística". Así mesmo, desde o Bloque "condenan" a "persecución" que estaría a desenvolver "esta minúscula asociación", subliñan, sobre "a parte máis consciente e comprometida da mocidade galega" na defensa do idioma.


Summary: Continúan as reaccións á elección de Ricardo Carvalho Calero como figura á que se lle dedicará o Día das Letras Galegas en 2020. A Fundaçom Artábria emite un comunicado en que sinala que "o momento chega com vinte anos de atraso, pois foi a partir do ano 2000, dez anos depois do seu falecimento, que a dedicatória do Dia das Letras se podia ter produzido. O sectarismo da RAG impediu-no".

Un día após facerse oficial que 2020 a Real Academia Galega dedicará o Día das Letras a Carvalho Calero, a Fundaçom Artábria lembra que foi en 2007 cando a entidade difundiu a primeira campaña explícita para reclamar a homenaxe ao ferrolán, "aí começou também a série consecutiva de negativas explícitas da Real Academia Galega a essa e a cada umha das petiçons que posteriormente realizárom outras entidades do país". "Sabíamos que era questom de tempo que a RAG se visse obrigada a assumir a homenagem que o povo galego deve a um dos seus grandes filhos: o Carvalho antifascista, republicano, nacionalista, literato, ensaísta e defensor da nossa língua, com umha perspectiva inequivocamente reintegracionista", afirma a entidade nun comunicado. A elección do intelectual chega "com vinte anos de atraso" A fundación pon de manifesto que a elección do intelectual chega "com vinte anos de atraso, pois foi a partir do ano 2000, dez anos depois do seu falecimento, que a dedicatória do Dia das Letras se podia ter produzido. O sectarismo da RAG impediu-no". Nesa mesma liña, Artábria carga contra os "setores acobardados e oportunistas do oficialismo cultural" e critica que a Academia xustificase os non a Carvalho co feito de o pobo galego "nom estar preparado para unha homenagem a un vulto tam polémico". Así, a entidade apunta nada ter que agradecer á RAG, "que deverá acrescentar à sua história a vergonha de negar durante duas décadas a homenagem devida a Carvalho Calero, polo simples facto de ser reintegracionista". Conclúe o comunicado apelando á "defesa do legado intelectual de Ricardo Carvalho Calero".


Summary: Producida por Vaca Films e El Terrat e dirixida por Alejandro Marzoa "Somos xente honrada" converteuse na candidata con máis nominacións aos Premios Mestre Mateo da Academia Galega do Audiovisual que se entregarán o día 12 de abril na Coruña.

Trece nominacións acada o filme "Somos xente honrada" dirixido por Alejandro Marzoa, entre elas a de mellor longa, guión, dirección e protagonista. Convértese así na produción con máis candidaturas das que optan aos Premios Mestre Mateo que outorga cada ano a Academia Galega do Audiovisual. O filme que narra as peripecias de Suso e Manuel, dous homes de cincuenta anos no desemprego que atopan un paquete con dez quilos de cocaína compite en trece das candidaturas dos premios que se entregarán na gala que terá lugar no Palexco da Coruña o próximo día 12 de abril. Actor de reparto, música orixinal, dirección de fotografía, dirección de arte, son, vestiario, maquillaxe e perruquería, dirección de produción, montaxe son outros dos galardóns que podería acadar o filme. Guión, maquillaxe e perruquería, música, vestiario, serie televisiva, actor de reparto, actriz de reparto e protagonistas feminina e masculino son as candidaturas doutra grande competidora, a serie Era Visto! que ten nominacións en todas as categorías actorais con Patricia Vázquez, Federico Pérez, Isabel Risco e Manuel Manquiña. Longametraxe: El árbol magnético, Inevitable, Somos xente honrada e 9 ondas. Película televisión: Encallados, Salgadura, Tilda e Jean e Todos os santos. Protagonista feminina: Isabel Blanco, por Todos os Santos ,Mercedes Castro por Padre Casares Nuncy Valcárcel por Luci e Patricia Vázquez por Era Visto!. Protagonista masculino: Antonio Durán "Morris" por Padre Casares, Federico Pérez de Era Visto! ,Miguel de Lira por Somos xente honrada e Xulio Abonjo por Encallados. Actriz de reparto: Covadonga Berdiñas por Padre Casares, Isabel Risco por Era Visto!, Mabel Rivera por Inevitable e Marta Larralde por Gran Hotel. Actor de reparto: Federico Luppi Inevitable, Manuel Manquiña Era Visto, Pedro Alonso Gran Hotel e Ricardo de Barreiro Somos xente honrada. Programa televisión: A casa da conexa, Galegos no mundo, Luar e Zig zag diario. Serie televisión: Era visto!, Gran Hotel, Luci e Padre Casares. Comunicador/a: Fernanda Tavarés, Xosé Ramón Gaioso, Terio Carrera e Xosé A. Touriñán Curtametraxe: Flores para Amalia, Idiotas, Real Love e 3-1=0. Dirección: Somos xente honrada, Encallados, Gran Hotel e Luci. Guión: Era Visto!, Somos xente honrada, Salgadura e Luci. Curta de animación: Aqua, Cousas de Meigas, Pepe, o cancodrilo e Sangre de unicornio. Videoclip: Acción - Reacción (Machina), anto de Sirena (Piti Sanz), Fábula (Juan Dorá) e La primera vez (Inculpados). Anuncio: Desconecting, Estrella Galicia Feliz 2013, Se chove, que chova! e Tino o Peregrino e o viño que sabe a festa. Serie Web: El quid, Entre pipas, Joke Business e @CanillejasSerie. Documental: Costa da Morte, A pegada dos avós, Toñito Blanco só, perdido e vicioso e A última viaxe do afiador. Música orixinal: Inevitable, Era Visto!, Somos xente honrada e Salgadura. Dirección de fotografía: Encallados, Somos xente honrada, Luci e Todos os santos Dirección de arte: Todos os santos, Somos xente honrada, Salgadura e A casa da conexa Vestiario: Era visto!, Somos xente honrada, Salgadura e Luci Maquillaxe e perruquería: Era visto!, Luci, Somos xente honrada e A casa da conexa Dirección de produción: Somos xente honrada, Salgadura, O Faro e Todos os santos Realización: Luar, Galegos no mundo, Reporteiros e Verbas Van Montaxe: Encallados, Inevitable, Gran hotel e Somos xente honrada Son: Salgadura, Inevitable, Luci e Somos xente hornada finalistas


Summary: Poucos días após a entrada en vigor do Acordo de París, o pasado día 4, Xefes de Estado e ministros participan desde esta terza feira na COP 22, a Conferencia da ONU sobre as mudanzas climáticas

A COP 22 comezou na semana pasada en Marrakech, no Marrocos. Asistirán perto de 180 líderes, Xefes de Estado e ministros, asinantes do Acordo de París, xusto unha semana despois da elección de Donal Trump, cuxa posición neste tema é bastante escéptica. Xunto a Ban Ki-moon estarán o Rei de Marrocos, Mohamed VI, François Hollande ou Michelle Bachelet mais tamén moitos líderes africanos como o presidente do Sudán, Omar al-Bashir buscado polo Tribunal Penal Internacional por crimes de guerra en Darfur. Antes do fin do encontro o día 18 de novembro, os Estados asinantes esperan definir as regras para o acordo e preparar un plano viábel para fornecer 100 mil millóns de dólares para apoiar a acción climática en países en desenvolvemento. O obxectivo é manter o aumento da temperatura global neste século por baixo dos 2 graos Celsius sobre os índices preindustriais e procurar accións para o limitar a 1.5, xusto cando se anuncia que o ano 2016 será o máis cálido desde que existen rexistros e se situará en 1,2 graos de aumento sobre os valores de 1880. Desde 1880, dos 17 anos máis cálidos, 16 sitúanse no século XXI. Durante a primeira semana da COP 22, en paralelo ás negociacións entre partes, días temáticos sobre as florestas, a auga, as cidades, a enerxía ou o transporte, salientouse o papel crucial de axentes non estatais, especialmente as ONGs, para o éxito do acordo. O Acordo de París, sen ratificación española España non ratificou aínda o Acordo de París porque, segundo o Ministerio de Medio Ambiente, o feito de estar o goberno en funcións impedía facelo. Esta circunstancia non impediu que o mesmo goberno en funcións prorrogase a presenza de ENCE na ría de Pontevedra. No último período, España incrementa emisión de gases de efecto estufa nun 3% mentres a UE reduce unha media de 7% Neste mesmo marco, e segundo os datos facilitados pola Axencia europea de medio ambiente, o Estado español é o territorio europeo que máis se afasta, desde 1990, ano de sinatura do protocolo de Kioto, do cumprimento de obxectivos canto á emisión de gases de efecto estufa se refere, até o punto de manter un incremento nos derradeiros anos para alén do 3%, cando a media europea supón un descenso de entre un 7% e un 9%. Parte deste aumento na emisión de gases débese, segundo os expertos, ao incremento do consumo de enerxía xerada en centrais térmicas que usan carbón.


Summary: A Comisión pola Recuperación da Memória Histórica da Coruña lembra que 37 anos após da morte de Franco non hai resposta por parte do Estado español diante dos crimes cometidos polo franquismo. Exíxelle que recupere o Pazo de Meirás para o goce da poboación.

"Van 37 anos que morreu o ditador, e aínda quedan vixentes determinados exemplos do seu poder". A Comisión pola Recuperación da Memória Histórica da Coruña (CRMH) exixe o cumprimento da Lei da Memoria Histórica na súa totalidade e a devolución do Pazo de Meirás, agora en mans dos descendentes do ditador, para o seu aproveitamento social. Para esta entidade o Partido Popular aínda non superou o franquismo. "Neste 37º aniversario da morte de Franco, teñen unha fermosísima ocasión de demostrar dunha vez que isto é unha verdadeira democracia, non vencellada e debedora da ditadura franquista". O Pazo de Meirás, cre a CRMH, foi "roubado" pola familia Franco e "aínda están a gozar del gratis os seus descendentes". A entidade coruñesa puxo enriba da mesa hai un tempo esta reclamación e agora reitera que "xa que o ditador morreu, debe de ser o estado español mediante as suás institucións quen debe de recuperar o Pazo de Meirás para o disfrute da poboación". O Pazo de Meirás, para a CRMH, foi "roubado" pola familia Franco e "aínda están a gozar del gratis os seus descendentes" "Acomplexadas medidas do PP" A crítica da CRMH céntrase nas "acomplexadas medidas do PP" e na "falla de resposta por parte do Estado español diante dos crimes cometidos polo franquismo". Esta entidade opina que o interese do actual goberno non pasa por recuperar a dignidade das vítimas e as súas familias posto que "son os mesmos que manteñen, xustifican e toleran a unha caste de privilexiados no papel de máximos dirixentes do estado español, unha familia real e unha monarquía cada vez máis impopular polos innumerabeis desmáns que nos últimos anos están a facer".


O Consello Interterritorial do Sistema Nacional de Saúde (CISNS), integrado polas Consellarías de Sanidade das diferentes autonomías e o Ministerio de Sanidade, aprobou esta cuarta feira por "práctica unanimidade" o Plan de Acción de Saúde Mental 2022-2024, que disporá dunha partida de 100 millóns de euros. A ministra de Sanidade, Carolina Darias, resaltou que este plan é "un paso máis" que "continúa a senda" da Estratexia en Saúde Mental, aprobada en decembro de 2021. Iria Veiga: "A saúde mental sempre é a última das prioridades malia ser das doenzas máis diagnosticadas" En 2022 o plan contará con 30 millóns de euros, xa recollidos nos Orzamentos Xerais do Estado (OXE). 80% desa cantidade transferirase ás autonomías, mentres que o restante será xestionado polo Ministerio. Primeira acción do plan A primeira acción recollida neste plan é a posta en marcha do teléfono de atención ao suicidio 024, activado esta terza feira. Segundo os datos facilitados por Darias, no primeiro día habilitado unhas 1.000 persoas tiveron atención directa durante aproximadamente 25-30 minutos, e algunhas delas foron derivadas ao teléfono 112, que xestionan as comunidades autónomas. A vulneración de dereitos na saúde mental urxe "solucións en firme" "Desde o primeiro día de funcionamento púxose en evidencia a necesidade e importancia deste recurso, que hai que seguir apoiando", destacou a ministra. Importancia do plan Darias sinalou que o plan "pon ás persoas con problemas de saúde mental no centro". "Considerámolas suxeitos de dereito e con participación na toma de decisións, e cun enfoque de xénero", detallou. Así mesmo, lembrou que a pandemia exacerbou "os problemas de saúde mental, aínda que xa estaban presentes na sociedade española antes da aparición da Covid-19". CIG-Ensino pide atender a saúde mental nos centros educativos "De aí a necesidade de fortalecer a atención da saúde mental identificando as necesidades máis urxentes, converténdose nun piar para as reformas do Sistema Nacional de Saúde. A saúde mental é unha prioridade para o Goberno", subliñou. Por outra banda, o CISNS tamén aprobou a distribución de 10 millóns de euros até 2023, procedentesos fondos europeos, para a formación duns 90.000 profesionais sanitarios. Rosa Cerqueiro: "A saúde mental é a irmá pobre da sanidade pública" "O obxectivo é incluír nos plans formativos das autonomías accións formativas en tecnoloxía sanitaria, vixilancia en saúde pública, seguridade do paciente, uso racional dos recursos ou detección precoz en violencia de xénero", concluíu Darias.


Summary: O concerto terá lugar o 31 de maio na Sala Shoko. A banda fletará varios autobuses e á chegada haberá un xantar de confraternización entre os fans procedentes de Galicia e os residentes en Madrid

Conquistar Madrid. Ese é o obxectivo que Heredeiros da Crus perseguen co concerto que están a organizar para o vindeiro 31 de maio na Sala Shoko. Dende logo, non será un concerto calquera, a música será o principal, pero haberá moito máis ca iso. A banda prepara toda unha excursión en vintecatro intensas horas á que están citados todos os seguidores e seguidoras dos de Ribeira. O grupo fletará autobuses dende Galicia, que marcharán en caravana. E ao chegar haberá un xantar de confraternización entre os fans procedentes de Galicia e os residentes en Madrid. Na rolda de prensa de presentación do concerto, que tivo lugar no restaurante Galipizza, en Culleredo, Toñito de Poi destacou que "xa estivemos en Madrid, e xa triunfamos en Madrid, pero despois de tantos anos temos agora algo novo que ensinar na capital, e son os mellores fans do mundo". As entradas pódense adquirir en diferentes bonos, con distintos prezos: entrada e xantar a 32 euros, entrada e bus a 40 euros, e entrada con xantar e bus a 55 euros. Para quen prefira asistir só ao concerto, a entrada terá un prezo de 12 euros na modalidade anticipada e de 18 euros en taquilla. Froito da colaboración con Galipizza, os autobuses farán paradas na autovía nas que os fans poderán degustar as pizzas e hamburguesas deste restaurante, que tamén servirá a cea na propia sala do concerto á noite. A banda confirmou que este verán ofrecerán un concerto no Barbanza, o seu primeiro na comarca dende o seu regreso aos escenarios en marzo de 2012 Na rolda de prensa, a banda confirmou que este verán ofrecerán un concerto no Barbanza, o seu primeiro na comarca dende o seu regreso aos escenarios en marzo de 2012. Esta era unha das grandes demandas dos seguidores dos Heredeiros da Crus, que non teñen ocasión de josar cos seus ídolos na súa terra desde hai máis de dez anos. Aínda que a localidade non está pechada, o concerto terá lugar, con toda probabilidade, entre os meses de xuño e xullo, e o prezo da entrada será de 10 euros, precisamente para favorecer a asistencia de público.


Summary: A Xunta adxudica o financiamento para os proxectos dos equipos de normalización lingüística de colexios e institutos a apenas dúas semanas de que teñan que xustificar os gastos se non queren perder os cartos. Docentes denuncian que o Goberno impide, na práctica, boa parte das actividades.

O vindeiro venres os centros de ensino público de Galicia bótanlle o peche ao curso 2011-2012. Nese momento rematan as clases e, obviamente, as actividades complementarias á actividade docente, tamén as dos equipos de normalización e dinamización lingüística, ou só "de dinamización", segundo a terminoloxía do chamado decreto do plurilingüismo. Este martes, tres días antes da fin do curso, a consellería de Educación fixo pública a adxudicación das axudas para o "financiamento dos proxectos de fomento do uso do galego dos equipos de dinamización lingüística", unhas subvencións que teñen a súa orixe nunha orde do mes de xaneiro e que se cinguen ao curso que agora remata. Ademais do case anecdótico feito de que os subsidios sexan adxudicados cando apenas queda tempo material para realizar actividade ningunha nos centros de ensino e moito menos para planificar accións novas, a tardanza na concesión das axudas non é menor para a comunidade educativa. Fontes do sector consultadas por Praza Pública coinciden en non ver "casual" o acontecido. "É un xeito de recortar sen recortar", aseguran, xa que moitos equipos de normalización lingüística deixaron de planificar actividades ao non saber se poderían financialas ou non. Ademais, a esta redución de accións a prol da lingua propia engádese outra dificultade: o adiamento na concesión non varía en absoluto a data na que os equipos teñen que xustificar a subvención, isto é, demostrar documentalmente ante a Consellería que realizaron as actividades para as que pediron cartos. Isto debe acontecer antes do día 30 do propio mes de xuño, en apenas dúas semanas. As subvencións deben estar xustificadas dentro de apenas dez días En caso de que esa xustificación non se realice os docentes que dedican parte da súa xornada a impulsar o galego nas aulas perderían un financiamento que, por outra banda, non é especialmente xeneroso, senón máis ben todo o contrario. A maior parte das axudas oscilan entre os 200 e os 300 euros, se ben a diversos centros educativos chegarán pouco máis de 120 euros. En total, Educación distribuíu algo menos de 250.000 euros, dos que 89.000 corresponden á provincia da Coruña, 31.000 á de Lugo, 27.000 a Ourense e 101.000, a Pontevedra. Nesta escaseza de recursos puña o foco este martes o sindicato STEG, en cuxa opinión cómpre salientar, "ademais do retraso", que "o recorte na contía destas axudas é moi superior a ningunha outra partida orzamentaria" en Educación. "De 800.000 euros no curso anterior pasouse a 250.000 no actual" que ademais "non foron recibidos en todo o curso". Ademais, explican, o feito de que as axudas fosen concedidas "tres días antes de que remate o curso" para "acitividades que se realicen antes do 30 de xuño" fai que os equipos de normalización teñan un labor "de imposible cumprimento", ao "estar o alumnado coas avaliacións finais ou xa de vacacións". Para o STEG a "diminución do 70%" nestas axudas "súmase" a outras "medidas de carácter regresivo como a diminución da presenza do galego no ensino, especialmente no infantil", a "eliminación" da lingua propia "das áreas científico-tecnolóxicas" ou a "anulación das axudas á edición de materiais educativos en galego". O acontecido con estas axudas, reprochan, é "unha proba máis do interese do Goberno actual por reducir ao máximo a presenza do galego no ensino". Axudas para centros da Coruña Axudas para centros de Lugo Axudas para centros de Ourense Axudas para centros de Pontevedra


Summary: En apenas un par de días, o novo disco de Terbutalina rulou pola rede como o seu nome indica, "A Muerte". A mensaxe da desilusión e a rabia dunha xeración que camiñou os pasos indicados para chegar a ningunha parte canda a diversión e a enerxía que a banda ofrece ao vivo. De novo, como o seu nome indica, as dúas cousas, sempre "A muerte".

"A muerte". A expresión dá para todo, para o branco e para o preto. A por todas ou a por ti. "Reflicte o ton do disco, é a festa e tamén a desilusión que está latente. Varios sentidos, unha connotación negativa e tamén unha moi positiva", explica Samu L. Paris, membro da banda desde a súa fundación. "Os temas nacen para que funcionen nos concertos, van cara iso. Coa expresión de "a muerte" queremos explicar tamén iso, intentar comprimir o tempo, dálo todo en poucos minutos, podería dar cincuenta explicacións distintas, pero esta é unha delas", comenta Samu L. Paris dun disco de só 15 minutos en 10 temas, comprensión ao máximo para dálo todo sen lugar a grandes divagacións. Dálo todo. Esa é tamén a vontade da banda. "Non queremos mirar atrás e dicir que non o fixemos todo. Queremos desfondarnos como cando acabamos os concertos que precisamos unha hora e pico para volver a ser persoas", explica o músico dunha intensidade que leva a frases contundentes, música potente e pouca vontade diletante nunha banda que non perde tempo sobre o necesario aínda que logo precise para se recompoñer de tanto ir "a muerte". Nin un disco vendido Se aplicaramos o nome de Terbutalina a unha lenda promocional podería dicirse que o seu novo disco está entre os máis vendidos dos últimos días mais non sería certo. Desde os seus inicios en 2010, Terbutalina colga os seus discos -e xa van seis- na rede e ponos ao libre dispor de quen queira escoitalo. E son milleiros. Como di unha das súas frases promocionais "máis de setenta concertos en tres anos e nin un disco vendido". Esa é a marca da casa, explotar os directos con toda a súa enerxía e así é de entender que agarden con impaciencia ver a resposta da xente ao seu "A muerte", que se presentará na Sala Capitol o próximo 7 de marzo. Xusto un mes antes do que será esa primeira presentación ao vivo, o día 13 de febreiro, abríase a veda na rede para escoitar o seu novo "A muerte". En só unha horas esgotaron as 200 descargas que a plataforma na que estaba pendurado permite por mes e non contan as escoitas que se fixeron desde a súa páxina web (5 mil). O interese por escoitar aos Terbutalina ir a matar co novo traballo quedaba demostrado mais eles continúan a estar expectantes polo seu encontro ao vivo co público, o ar do que viven. Seguimos os pasos para chegar a ningunha parte Por que tanta potencia ao vivo? "Porque queremos divertir á xente, darlle algo positivo dentro do mar de desgrazas que vivimos". Malia iso, o optimismo non é a clave máis manexada nos temas dos Terbutalina. Rabia e desilusión son, pola contra, sentimentos que se deixan ver no seu punk por momentos moi "garage". "Somos a xeración da desilusión, é o que nos deixaron. Seguimos todos os pasos que nos dixeron e non fomos dar a ningunha parte, continuamos camiñando cara ningún lado", explica da filosofía que, en boa parte, comparten os seus temas. Non teñen produtora, nin un disco que se poda coller nas mans, as súas cancións están sempre disponibilizadas para a libre descarga. Non cobran nin cren que cobrarán nunca dereitos de autor. "Hai quen continúa na teima de ter algo tanxíbel, aquí o único tanxíbel somos nós, cinco rapaces que o dan todo". Agradecen, sen embargo, "que a xente gaste un par de perras en vir aos nosos concertos". O seu é tocar ao vivo e consideran que o que son é por obra e graza dos seus directos. Tanto nunha sala ou festa como nos ensaios en privado, aos Terbutalina nótaselle o ben que o pasan, o que explica que a banda, cos seus cinco compoñentes se manteña, produza e goce nos seus concertos aos que volven en marzo nunha xira que os levará tamén a Barcelona e Madrid, entre outros destinos. "Tocar ao vivo non hai quen o pague", conclúe Paris. Sachar, sachar e sachar A xente, como eles din, o público, é a verdadeira fortuna de Terbutalina, van a por el e fano "a muerte", porque saben que é onde teñen oportunidade de gañar. Métenlle para iso horas de traballo e gozan como nada cando nun concerto escoitan que diante deles hai centos de persoas que coñecen a letra das súas cancións. "O tema é sachar, sachar e sachar, e nós facémolo", conclúen. Nos textos de promoción do novo disco falan dun cambio con respecto aos anteriores traballos. "Antes eramos cabalos que ían soltos e agora imos máis amarrados aínda que se manteña a potencia. É máis elaborado. Estamos contentos co disco e agardamos que guste", comentan desde a banda composta por cinco membros con orixe en Muros, que viven estes días o entusiasmo do seu novo traballo. Quince minutos e dez temas. "A muerte". Así, en español, afondando nesa condición contraditoria do título ao ser unha banda que ten o galego como lingua musical. O dos Terbutalina son doses fortes en pequenas cantidades. "Facemos o que nos gustaría escoitar. Igual somos impacientes de máis. Somos xente da LOGSE, de pouco memorizar. Se vas facer un texto longuísimo que podes dicir cunha frase, pois dío cunha frase. Non andes a facer perder o tempo da xente", comenta Samu L. Paris e a unha quédalle a mala conciencia de que esta información é xa longa de máis.