Summary: Todos os apelidos tratados nesta entrega seguen vivos na sociedade galega agás o denominado Cereixa, presente aínda na Época Moderna. Entre os textos históricos que achegamos, recordaremos un vinculado coa mítica María Castaña, señora do couto da Cereixa, segundo se recolle nun pergameo de 1348. Porén, tamén haberá referencias documentais anteriores –de 1261 e 1291– e outras que chegan a tempos ben recentes, concretamente a 1865.

Seguindo a orde alfabética dos apelidos galegos, queremos facer parada nun par deles simultaneamente: Cereixa e Cereixo. Tanto este como aquel teñen vinculadas as respectivas referencias toponímicas mais, como acontece con certos apelidos (Barreira-Barreiro, Carballa-Carballo, Ruza-Ruzo, entre outros), aínda que parezan diferentes poden ser o resultado dunha flexión de xénero. Cereixa, por exemplo, existe como topónimo: velaí aquel couto do que fora propietaria a histórica María Castaña. Un texto do 13 de xullo de 1348 así o recorda: "Sabean quantos esta carta virem commo eu, María Castanna, muller de Martin Çego, que foi, et eu Gonçalvo Çego et Afonso Çego, fillos dos ditos Martin Çego et María Castanna (...) damos quanta herdade et casas (...) avemos (...) enno couto da Çereyxa (...) sub signo de San Pedro de Çereyxa, aa iglesia cathadral de Santa María de Lugo". O topónimo Cereixa constátase en San Salvador de Erbecedo (Coristanco) e do apelido homónimo, a hoxe en día, non quedaron máis que documentos históricos. Pola contra, chegan a un milleiro as persoas que usan o apelido Cereijo, que se distribúen polas xeografías de Manzaneda, Boqueixón, San Xoán de Río, Begonte, Touro, Ribas de Sil, Pobra de Trives, Moeche e uns 34 concellos máis. No que concirne á macrotoponimia, contamos coas freguesías de Santiago de Cereixo (Vimianzo) e San Xurxo de Cereixo (A Estrada), amais do lugar do Porto de Cereixo na primeira desas parroquias. Clara Iglesias Cortizo afirma que tal termo procede do seu análogo latino Cerasium e que identifica a árbore que produce cereixas. Aínda que hoxe son poucos os topónimos con esa denominación, non é menos certo que existen moitos máis nas formas femininas Cerdeira e Cerdeiras (que tamén son apelidos). Clara Iglesias Cortizo afirma que o topónimo Cereixo procede do seu análogo latino 'Cerasium' e que identifica a árbore que produce cereixas Retomando o aspecto da vacilación de xénero Cereixa/o, cremos axeitado facer referencia a un documento do 2 de maio de 1533 polo que "Taresa Çereyja, muger de Pero Çereijo, vecina de la felegresía de Santiago de Prebidinos" (Touro) e Alonso García lle venden a "Fernán Gonçales do Canabal, mercader, vezino de la çibdad de Santiago (...) la terçia parte enteramente que nos avemos e tenemos e nos pertenesçe en el lugar de Gallegos e Castelo, syto en la felegresía de San Pedro de Villanueva (...)". Verbo dun texto de 1552, sábese que un dos pregoeiros da cidade de Santiago se chamou "Domingos Cereyjo", quizais o mesmo que por 1544 se di veciño de Ribadulla. Na diplomática medieval rexistramos un Xoán Martínez de Cereixo de Ferrol, que consegue para el e o seu fillo certo quiñón dun casal localizado en San Salvador de Serantes. O outorgamento aparece nun convenio datado o 19 de xuño de 1291 e que se conserva no Arquivo do Reino de Galiza. Da parroquia do Hío (Cangas) foi o escultor Manuel Coia, cuxos antepasados deberon obter o apelido da freguesía viguesa de San Martiño de Coia. Non existe ningún outro lugar con esa denominación e tampouco é moi significativo o número de persoas que o empregan na forma Coya. Este apelido distribúese sobre todo por Cangas, Pantón, A Fonsagrada, A Pastoriza, Bueu e Mos, así como noutros dez concellos máis, que suman un número aproximado de 400 ocorrencias. Do 1 de setembro de 1429 consérvase un pergameo polo que frei Estevo, "abade do moesteiro de Santa María d'Oya" lle outorgaba en foro a "Ruy de Coya, pescador, vezino da villa de Bayona (...) huna nosa casa que o dito moesteiro ha en esta dita villa de Bayona, enna Rúa da Concheira". Iván Sestay, en relación coa etimoloxía do topónimo, indica que é evidente a semellanza formal del cos substantivos coio e croio (vinculados talvez coa voz gala krowdios), mais tamén avanza a posibilidade de que fose derivado do termo covia, "antecedente indoeuropeo de varias palabras célticas tanto goidélicas como britónicas, derivadas da mesma raíz que deixou tantos topónimos en Galiza". O substantivo Costa deriva da voz latina 'costam', que designa terreos ou treitos dun camiño provistos de certa pendente Comoxo é, así mesmo, un apelido para ter en conta, malia que son menos de 150 as persoas que o usan. Está vinculado a un lugar de Santa Baia de Boiro. O antropónimo pódese ouvir polas xeografías de Rianxo, Cambados e Padrón; porén, cómpre mergullarse nos textos notariais modernos para identificalo coas formas con "j" e "x". Da documentación do mar da Arousa extraemos o testemuño dun "Domingo de Comojo, mareante y vezino de la villa de Rianxo" que acorda pagar certas débedas polo ano 1579, así como as últimas vontades que en 1593 pronuncia "María da Costa, muger soltera, natural de la villa de Rianjo, hija de Juan de Comoxo y María da Costa". Observemos aquí o feito bastante habitual de que os proxenitores escollan, de forma indistinta, o apelido dos seus sucesores. Neste caso María emprega –no canto de Comoxo– o propio da súa nai. Na actualidade usa este apelido o escritor Xosé Comoxo, especializado en temas de patrimonio e memoria histórica. O substantivo Costa deriva da voz latina costam, que designa terreos ou treitos dun camiño provistos de certa pendente, segundo asegura Luz Méndez. Esa característica deulles nome a moitos lugares galegos, non menos de 150, e así mesmo ás parroquias de Santiago da Costa (Maceda) e San Miguel de Costa (Rois). Isto sen ter en conta todas as variantes que do termo derivan. Aínda que tales topónimos serviron para lles asignar apelido a moitas familias galegas, cómpre ter presente que algunhas pódeno obter –os menos dos casos– dun alcume. Unha persoa coa zona dos ombreiros de grandes proporcións ten anchura de costas e, polo tanto, esa característica física pode servir de cualificativo e despois de apelido. Comenta o profesor Xosé-Henrique Costas que este é o caso dun tal "Rui Perez, dicto Costas" que foi crego de Matamá (Vigo). Hoxe en día úsano na forma singular, Costa, máis de 8.400 persoas; en plural supera as 11.300 ocorrencias; como Dacosta úsana máis de 1.800 persoas e na versión castelá Cuesta só se estende por 19 concellos e non supera 450 persoas usuarias. O apelido Costas difúndese por 53 municipios (Nigrán, Gondomar, Cangas, Baiona, Vigo...), Costa por 158 (Tordoia, Carnota, Moaña, Entrimo, Dumbría...) e Dacosta por 50 (A Illa de Arousa, Cangas, Gondomar, A Peroxa, A Bola...). Dentro da diplomática baixomedieval temos constancia da presenza dun Xoán Costas na veciñanza compostelá, concretamente entre 1418 e 1420. Uns anos máis tarde, Rodrigo da Costa, morador no lugar de Codeso, denuncia que o preso Diego Carreiro e un tal Vasco (criados de Afonso de Moraña) foron os asasinos dun seu irmán chamado Xoán da Costa, sen este terlles feito "nehuun nojo et andando en huna arada arando". Dentro dos dominios do mosteiro de Montederramo viven en 1261 "Marina López, filla de Lopo Pérez da Costa e de dona Froynle", así como "Sancha Rodrígez, fila de Rroý López da Costa". Parécenos curioso que a forma en singular se adoite empregarse desde o medievo precedida da contracción "da" (preposición e artigo); porén en plural son raras as ocasións. Dentro da cultura galega levan hogano estes apelidos, entre outras persoas, a actriz e cantante galega María Costas e a tamén viguesa Marta Dacosta, autora de Crear o mar en Compostela, recoñecida por esta obra co Premio de Poesía O Grelo (1993) e co Johán Carballeira por Dun lago escuro (2013). Debuxante arqueolóxico, fotógrafo e gran coñecedor da arte rupestre galega é Antonio Costa, membro da Irmandade Illa de Tambo. Tamén queremos citar o filólogo Xoán Costa Casas, presidente entre os anos 2001 e 2020 da Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG). Xosé Ramón López Boullón indica que o topónimo Costoia contén o resultado do latín 'custodia', vixilancia No que concirne ao apelido Costoia (usado na actualidade case de xeito exclusivo nas formas Costoya e Costoyas), son máis de 1.750 persoas as que o empregan, bastantes delas procedentes das terras de Boimorto, Frades, Melide, Arzúa, Vilasantar, Silleda, Compostela e A Coruña, entre outros concellos. É certo que topónimos semellantes aparecen en varios municipios do país; porén xa só en Silleda existen tres, localizados nas parroquias de San Martiño de Fiestras, San Miguel de Siador e Santa Baia de Silleda. Na actualidade, porta este apelido o escritor Rodrigo Costoya, autor de obras tan interesantes como Portosanto. Tempo atrás lanzaba os seus artigos xornalísticos Manuel Nóvoa Costoya, compostelán nado en 1865 e redactor das cabeceiras El Huracán e El Ciclón. De nos mergullarmos protocolos notariais do AHUS, podemos coñecer unha venda que efectúa o mosteiro santiagués de Santa Cristina da Pena con data do 28 de xuño de 1536. Esta comunidade regular despréndese do "lugar e casal que se dize do Campo e de todas sus casas, çillero, heredades, devesas (...)", patrimonio que pasa a mans de "Gregorio de Costoya, notario, vezino de la felegresía de San Jurjo de Noguerol". No que atinxe á etimoloxía, Xosé Ramón López Boullón indica que o topónimo Costoia "contén o resultado do latín custodia, 'vixilancia', como xa soubo ver no século XVIII o padre Sarmiento". Entrevista Xosé-Henrique Costas: "É fundamental que as persoas públicas dean o paso e prediquen co exemplo" No ano 2016 lanza a obra titulada Os xentilicios de Galicia e dos outros territorios de lingua e cultura galega. Acontece cos xentilicios o mesmo que outrora sucedeu cos topónimos? Non exactamente. O 90% dos topónimos non teñen xentilicio, ou tiñan un festivo ou despectivo, un ditado tópico. Tiñan xentilicio de seu as localidades importantes. En época recente, desde a prensa comezaron a circular invencións cultistas ou castelanizantes de particulares que se foron popularizando polo papel percutor dos medios. Foron creacións castelanizantes (entrimeño, santirseño) ou cultistas (viveirense, focense), que no fondo compartían a desgaleguización por eliminación de xentilicios galegos (entrimeiro, santiseiro, focega, viveirega). A quen cre que lle corresponde adoptar as medidas correctoras ou de concienciación para que muden estas tendencias que atentan contra a nosa onomástica? Á SXPL, mediante campañas de explicación dos apelidos e dos xentilicios na TVG, como aquel "Ben falado" de tanto éxito, coa explicación das causas da deturpación e das formas da restauración. E se a SXPL non quere, tería que intervir a RAG. Como se debería conseguir que traballos como o seu dos xentilicios comecen a ter un reflexo nas administracións públicas e nos medios de comunicación? A RAG fixo bo traballo con "Os apelidos galegos: orientacións para a súa normalización" e está a piques de publicar o Dicionario dos Apelidos Galegos. Vale, pero logo temos que lle dicir ao señor Teijeiro ou á señora Fentanes que os seus apelidos en correcto galego son Teixeiro e Fentáns. E iso con pílulas como o "Ben Falado" sería imprescindíbel. Cos xentilicios, o mesmo: explicar por que sanxenxino, buenense ou gondomareño son desafortunados inventos recentes. A RAG tiña que editar unha listaxe de xentilicios recomendábeis para cortar de vez con este tipo de ocorrencias sempre desgaleguizantes. Xa no plano da onomástica persoal, cales cre que poden ser os motivos que fan que unha persoa non mude os seus apelidos á forma correcta? Desinformación. Insisto no dos anuncios televisivos e radiofónicos para informar. E tamén hai motivos "sentimentais", hai xente que non quere "desgustar" a familia. Até que un non dá o paso de corrixir oficialmente Seijo en Seixo, o resto non o fai. Ten que haber quen dea o primeiro paso nas familias, hai inercias que debemos superar. Considera que todas as persoas públicas –políticas ou do eido da cultura etc.– deberían usar os seus apelidos na/s forma/s propias galegas? Por suposto, serían exemplarizantes. Moitas persoas que se asocian á cultura galega ou son referentes da nosa sociedade seguen cos seus Freijido, Alonso, Martínez, Villar, Gesteira, Blanco etc. É fundamental que esas persoas públicas dean o paso e prediquen co exemplo. E se elas non o fan de seu, os propios medios galegos deberían facelo: Monteiro, Outeiro, Vilariño etc., como fan os medios irlandeses.


Summary: O Proxecto Cárcere acolle de venres a domingo o IV Encontro da Red Transibérica, no que participan responsables de iniciativas de Barcelona, Bilbao e Burgos

O Proxecto Cárcere da Coruña acollerá esta semana, entre o venres e o domingo, o IV Encontro da Rede Transibérica de Espazos Culturais Independentes, baixo o título de "Espazos, a importancia do lugar". O evento, que se celebrará no Instituto Anxel Casal, no barrio de de Montealto reúne diversas iniciativas e espazos culturais da península, que compartirán experiencias e novas prácticas de crear cultura en diálogo coas comunidades nas que se establecen ofrecendo escollas únicas á marxe do status quo e dos "packs culturais" institucionais. A Rede Transibérica está formada polo propio Proxecto Cárcere (A Coruña), Espacio Tangente (Burgos), Nau Ivanow (Barcelona), El Hacedor (Burgos) e Zawp (Bilbao). Nesta edición do encontro escolleuse A Coruña como escenario polo traballo que está levando a cabo o Proxecto Cárcere para recuperar para a cidadanía e para usos culturais o vello edificio da prisión provincial, cada vez en peor estado de conservación, ao igual que se está a facer en Málaga ou Murcia. O tema deste ano, destacan os seus organizadores, xirará ao redor "da importancia dos espazos culturais en si mesmos, a importancia dos espazos culturais como espazos". "Máis aló daquilo que conteñen os espazos e que, en definitiva, os converte en lugares de vida, o propósito esta vez é pór en valor todos aqueles aspectos que, de maneira accidental, xorden como consecuencia da existencia ou actividade destes lugares, todo aquilo que é provocado por eles sen ser o seu obxectivo principal. Os espazos culturais como contextos nos que suceden cousas e constrúese o que non existe", din. O evento comezará o venres, cun debate-diálogo titulado "É viabel un Centro Sociocultural e da Memoria no Cárcere da Torre?" que se centrará na importancia que poden ou non ter o espazo, o cáracter público e o proceso de participación cidadá da iniciativa e a súa autoxestión. O debte será precedido por "unha acción artístico-reivindicativa" diante do antigo cárcere provincial. Sobre esta acción os seus organizadores non anticipan máis que "será algo moi amarelo e redondo". A xornada do sábado será máis práctica, coa exposición de proxectos, iniciativas e actividades realizadas ou previstas para os vindeiros meses, "explorando iniciativas posibeis tanto no ámbito rural como no urbán, e as dificuldades e solucións da xestión dos espazos culturais independentes". A xornada rematará cun concerto, a partir das 22.30 horas na sala Mardi Gras, coas actuacións de Ruta 77 e Festa Pop Think in!. Finalmente, o domingo celebrarase a asemblea das entidade membro da Red Transibérica. Ideas para a apertura do cárcere Ante a proximidade das eleccións municipais de maio, os integrantes de Proxecto Cárcere elaboraron un documento con ideas para a apertura e utilización pública da vella prisión, para presentarllo ás distintas candidaturas que concorren aos comicios na Coruña. As ideas céntranse en torno a seis conceptos principais (Proxecto Cárcere, autoxestión, participación cidadá, financiamento, edificio e uso público), co significado que lle dá Proxecto Cárcere a cada concepto na apertura do cárcere a cidadanía: Proxecto Cárcere: Proxecto Cárcere funcionaría durante a fase inicial de posta en marcha da proposta como facilitadora do proceso participativo e negociacións entre institucións e cidadanía aportando os seus coñecementos, experiencia e filosofía. Autoxestión: Entendemos a autoxestión como a autonomía da cidadanía en determinar os contidos, a toma de decisións e a organización do cárcere. Participación cidadá: Entendemos a participación cidadá como un proceso no que os diferentes axentes sociais/cívicos da cidade/barrio contribuen ao ideario e funcionamento do cárcere. O dereito a participar no cárcere existe en canto a persoa ou colectivo contribúen ao funcionamento diario do cárcere e desaparece no momento en que deixan de contribuir a él. Estableceríanse unha serie de contra-normas polas que se regularía a convivencia e usos do espazo. Exemplo: non-machismo, non-racismo… Financiamento: Poderíase financiar a progresiva rehabilitación do edificio e do seu uso real a través de crowfunding, obradoiros-taller, subvencións a diferentes institucións públicas/privadas, aportacións das iniciativas cohabitando no cárcere, etc. O financiamento de cada proxecto ou actividade concreta que se desenvolvera no edificio sería responsabilidade das persoas promotoras de cada iniciativa. Edificio: O total do edificio debería ser cedido á auto-xestión e uso da cidadanía. Apóstase por manter a estrutura orixinal do edificio e iniciar un proceso gradual de restauración e mantemento do mesmo baseado en principios de adaptabilidade, sustentabilidade, participación e baixo custo. Uso Público: O uso do cárcere sempre sería público con acceso libre e gratuíto e respondería as necesidades das veciñas do barrio de Montealto en particular e do resto da cidade e contorna en xeral.


Summary: A voceira do Goberno, Isabel Rodríguez, optou por non responder unha pregunta dun xornalista sobre o Benidorm Fest, e afirmou que o Executivo só "está centrado" no Plan de recuperación.

O Goberno español decidiu fuxir da polémica xerada polo resultado do Benidorm Fest, despois de que gran parte do público, formacións políticas -entre elas o BNG e Galiza en Común- e asociacións culturais denunciasen as presuntas irregularidades cometidas polo xurado profesional á hora de escoller a gañadora do certame músical. A ministra de Política Territorial e Voceira do Goberno estatal, Isabel Rodríguez, foi cuestionada polo ocorrido durante a gala e pola posición do Executivo. Porén, Rodríguez non quixo opinar sobre o feito de que os sindicatos de RTVE esixisen á dirección do ente público "deixar sen efecto" a designación da gañadora, Chanel, como representante de Eurovisión. A cantante e bailarina impúxose ás Tanxugueiras e a Rigoberta Bandini polo voto do xurado, a pesar de que as galegas obtiveron a máxima puntuación do voto demoscópico e do popular. Lonxe de dar unha resposta, Rodríguez optou por esquivar o debate, e afirmou que "o único concurso europeo no que está centrado este Goberno, como saben vostedes, é o do cumprimento do plan de recuperación". Xunto a Isabel Rodríguez compareceron ante os medios a ministra de Transportes, Raquel Sánchez, e a ministra de Políticas Sociais. Tampouco elas manifestaron a súa posición con respecto á polémica, mais a titular de Políticas Sociais comentou que prefire calar o que pensa "sobre a canción" gañadora. Piden explicacións polo xurado Galicia en Común foi a primeira formación política en comunicar que presentaría unha solicitude de comparecencia dos responsábeis de RTVE para aclarar o proceso de selección do xurado profesional e se este ten algún tipo de relación coa gañadora do Benidorm Fest. Pouco despois, o BNG tamén se manifestou nos mesmos termos. O deputado do Bloque no Congreso, Néstor Rego, adiantou nas súas redes que a formación nacionalista ía presentar unha serie de iniciativas na cámara baixa co obxectivo de poder acabar coa "falta de transparencia" do certame. A seguinte en posicionarse foi a sección sindical de Comisións Obreiras (CCOO) en RTVE, que asegurou nun comunicado que a escolla da representante española para Eurovisión "debería quedar sen efecto" mentres non se investigan as presuntas irregularidades cometidas. Ademais, sete senadores do Partido Popular presentaron unha batería de preguntas á dirección do medio público para que conteste se sabía dos vínculos entre polo menos unha das integrantes do xurado e a gañadora.


Summary: Proporá que se aprobe na reunión do Consello da Xunta desta sexta feira

O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, propoñerá, na reunión do Consello de Goberno desta sexta feira, deixar sen efecto o estado de alarma a partir da vindeira segunda feira, día 15, a condición de que se manteña a actual situación de "control" da pandemia e a baixa taxa de contaxio. Así o confirmou, en resposta a preguntas dos xornalistas durante unha visita a unha empresa no parque industrial de Porto do Molle, en Nigrán, e subliñou que o Goberno galego "traballa nese horizonte" se se mantén, como nos últimos días, a taxa de contaxio, que é do 0,4 por cada 100.000 habitantes. "Levamos máis de 7 días sendo a Comunidade Autónoma coa taxa de contaxio máis baixa do Estado. Iso fainos albergar esperanzas fundadas para que vindeira sexta feira deixemos sen efecto o estado de alarma. Vouno propor como autoridade delegada do Goberno", avanzou, e volveu precisar que se fará "se todo vai como foi en últimos días". Núñez Feixoo indicou que, aínda que o estado de alarma quede "anulado" e na segunda feira se entre "nunha situación social e económica normal", manteranse, "por suposto", as "cautelas desde o punto de vista sanitario".


Summary: Os comicios do 21-O arroxan uns resultados inesperados marcados por unha nova maioría absoluta do PP, a pesar de perder votos, a irrupción de AGE, a debacle do PSOE e o descenso do BNG.

O Partido Popular gañou perdendo. Perde votos e, ao tempo, pola fórmula D'Hont, aumenta deputad@s. O incremento da presenza popular no Pazo do Hórreo non se debe a un aumento de apoio popular, que non se deu, senón a que as forzas da oposición non foron quen no seu conxunto de superar o resultado do PP. A abstención e, especialmente, a dispersión do voto co agromar de novas candidaturas no campo da oposición, explican un escrutinio de que en ningún caso pode deducirse que a maioría social avalase as políticas de recortes que durante todo o mandato contestou nas rúas. Uns resultados inesperados As eleccións autonómicas do pasado domingo arroxaron uns resultados inesperados. Ningunha das principais sondaxes, nin pública nin interna --das manexadas polas diferentes formacións políticas-- apuntaba un resultado como o recolleito o 21-O. Nin o inquérito do CIS, realizado a partir de 4.000 entrevistas --a mostra máis ampla-- nin as enquisas encargadas por diferentes cabeceiras de prensa, sinalaban que o Partido Popular ampliase até os 41 escanos a súa maioría absoluta. Se ben recollían a posibilidade de anovar a maioría acadada pola mínima en 2009, sinalaban tamén a posibilidade real de que a perdesen. Nas propias filas populares eran conscientes desta situación, e horas antes de que encetasen as votacións intensificábase o nerviosismo perante o risco, certo, de perderen o goberno galego. Risco que certificaban algunhas sondaxes de última hora, malia non se publicaren por mor da prohibición recollida na normativa electoral. Apenas os trackings electorais, con mostras moito máis reducidas e con maior sensibilidade ás flutuacións sociolóxicas nunha escasa marxe de tempo, debuxaron un escenario que se aproximase aos resultados das votacións. Sorprendente foi tamén o alcance electoral da coalición entre Anova e Esquerda Unida. Aínda que a meirande parte das sondaxes daban por practicamente segura a súa entrada no Pazo do Hórreo, facíano nunha medida moi por baixo dos 9 asentos que a Alternativa Galega de Esquerda obtivo finalmente, e con que superou o propio BNG colocándose como terceira forza. Cabe salientar que o CIS, publicado ao inicio de campaña, apenas lles outorgaba un deputado pola provincia da Coruña, cunha porcentaxe de voto sensibelmente inferior á que esta nova candidatura acadou. Neste sentido o diferencial entre as previsións e os resultados poñen de relevo que, en boa medida, estes se xeraron no decorrer da campaña e nomeadamente no treito final dela. Aliás, non existía ningún indicador previo que apuntase un desastre electoral como o que finalmente sufriu o Partido Socialista, nin un descenso tan acusado como o padecido polo Bloque Nacionalista Galego. Unha 'maioría' só electoral O Partido Popular renovou a súa maioría absoluta e Núñez Feijóo gobernará catro anos máis. Faino mesmo ampliando o número de deputadas e deputados, malia perder arredor de 135.000 votos e retroceder en porcentaxe de voto. A maioría parlamentar, ou se se preferir, a maioría electoral deforma ou non permite observar ás claras que detrás dos resultados existe tamén un severo castigo electoral ao PP, como correlato dos masivos procesos de protesta que foron protagonistas na lexislatura pasada en contra das políticas de recortes e "austeridade". Se hai un contexto en que a abstención se pode interpretar en chave de castigo é neste, xa que os procesos electorais non se poden desligar do contexto social --neste caso marcado por un clima de contestación-- en que se producen. Segmentos da base tradicional de votantes do Partido Popular, terían optado ademais por non lle outorgar o seu apoio desta volta, por mor de medidas como o re-pagamento farmacéutico, do cal as principais vítimas son @s xubilad@s. O retroceso do PP en moitos concellos, nas catro provincias e mesmo en ámbitos urbanos como Vigo, onde baixou dos 50.000 votos, mostran a incidencia electoral do descontento que latexou nos procesos mobilizadores dos últimos anos. Descontento que, porén, non se articulou no apoio ás forzas da oposición que en suma se sitúan dez mil votos por baixo do Partido Popular. En Galiza, polas súas características sociolóxicas, existe tradicionalmente un retardo á hora de que o clima social se traduza en termos electorais. O exemplo paradigmático foron as eleccións municipais de 2003, que malia teren lugar poucos meses despois do masivo "Nunca Máis", non supuxeron un serio desgaste ao PP, que apenas sufriu un tenue retroceso mantendo basicamente a súa posición. Non sería até 2005, nas eleccións autonómicas, cando a rabia social desatada pola incompetente xestión da catástrofe do Prestige estaría no cerne da derrota electoral de Manuel Fraga, abrindo a porta a un cambio de goberno após dezaseis anos continuados de gobernos do PP. A vitoria do PP obtense nun escenario electoral marcado por un incremento significativo da porcentaxe que votos nulos e brancos, que pasaron do 2,55% de 2009 ao 5,25% deste domingo, situándose como quinta opción de voto. Asemade, houbo un lixeiro incremento porcentual, +0,7%, da abstención que atinxiu o 36,20%, case un punto e medio por riba de 2009. Derrubamento do PSdeG O descenso máis acusado foi o do PSdeG-PSOE, quen pasou das 25 actas do pasado mandato a 17. A perda de oito deputadas e deputados non só se explica polo discutido liderado do seu candidato, Pachi Vázquez, nin polo clima interno do partido con loitas intestinas ao fío do último congreso galego e dos conclaves provinciais. Aínda que no PSOE se prevía unha baixada no apoio electoral, especialmente na provincia da Coruña, este finalmente foi moi superior ao agardado. Un dos factores que o explicarían é a identificación social do PSOE coas políticas de recortes, encetadas por José Luís Rodríguez Zapatero e radicalizadas coa chegada de Mariano Rajoy á Moncloa. Asemade, a concordancia entre PSOE e PP en cuestións como a política europea, cando precisamente as directrices da Troika (Banco Central Europeo, Comisión Europea e máis o Fondo Monetario Internacional) son empregadas como argumento central para as sucesivas vagas de recortes e a diminución de dereitos sociais. Tampouco axudou ás e aos socialistas galeg@s o perfil estatal do PSOE, que amplas capas sociais interpretan como "cómplice" e mesmo "colaborador necesario" das políticas antisociais, ou como mínimo non o perciben como unha alternativa real ao PP. O BNG non capitaliza a súa actuación Nada ten a ver o resultado obtido polo BNG coas previsións que, como xa se sinalou, apuntaban que a fronte nacionalista mantería comodamente a súa presenza no Pazo do Hórreo e que mesmo a situaban --sondaxe do CIS-- como a única das tres forzas parlamentares existentes nese momento que podía ampliar a súa representación. Con todo o BNG pasou de 12 a 7 deputadas e deputados, véndose relegado a cuarta forza no Parlamento por detrás de AGE. A primeira conclusión que se tira deste agudo retroceso é que o BNG non foi quen de capitalizar electoralmente a súa actuación política e social, marcada por unha firme oposición ás políticas de recortes e por ser parte activa, implicándose de cheo, nos principais procesos mobilizadores e nas folgas xerais. Á vista dos datos, o Bloque non tería acadado o obxectivo que se marcara de ser a referencia política do descontento social, a opción chamada a ser apoiada por amplas capas de cidadanía xa non só desafectas, senón mesmo contrarias ás políticas do Partido Popular. Nin a actuación institucional, concentrada en ser voz no Parlamento galego (máis tamén no Congreso e no Parlamento europeo, ou nos concellos) das demandas sociais, nin o intenso activismo desenvolvido pola organización nacionalista nas rúas, en que recuperou en pouco tempo unha presenza significativa, foron abondo para que o descontento social tomase --en maior medida-- por opción o pasado domingo a papeleta do BNG. Hai que ter tamén en conta o impacto que nas filas nacionalistas tiveron os procesos internos, que resultarían nunha dupla escisión que ademais tomarían corpo electoral nas candidaturas de AGE e de Compromiso por Galicia. A marca BNG, isto é, a percepción social da proposta política encarnada polo Bloque, viuse duramente golpeada polo clima de división interna, amplificada e alentada desde algúns medios de comunicación, que tivo na asemblea de Amio o seu punto de ebulición. Mais se o desenvolvemento das pugnas internas foi transmitida amplamente polos medios de comunicación, sobre todo aqueles de maior hostilidade contra o nacionalismo, socialmente non se tiña unha visión clara do resultado destes procesos nin unha visión nítida das posicións en contraste. Deuse, e dáse, tamén un descoñecemento significativo de que coordenadas ideolóxicas se impuxeron por maioría na asemblea de Amio, o que provocou que a consolidación na reorientación da fronte nas coordenadas do nacionalismo, autodeterminista e soberanista, e da esquerda transformadora, colocando as clases populares como suxeito preferencial, non se percibise socialmente ou cando menos non suficientemente --en parte pola falta de tempo, o que impediu contrarrestar ou reverter en maior medida o desgaste que o Bloque acusa desde a súa participación no goberno bipartito. No reverso, as principais fortalezas que atesoura o BNG para encarar a lexislatura que se abre e superar esta fochanca electoral son a súa organización, implantada territorialmente na práctica totalidade do país e cun importante activismo militante, as sinerxías tecidas co sindicalismo nacionalista e os movementos sociais --en que conserva unha forte incidencia e actuación-- e o feito de que a clarificación da súa liña política teña sido tan recente que non se prevé sufra grandes revisións, alén de axeitar a súa aplicación concreta. Asemade, o clima interno de maior cohesión e unidade, facilitará que o debate que se produza ao fío da análise dos resultados se desenvolva con maior normalidade e sen incorrer no desgaste que outros provocaran con anterioridade. Transvasamento de voto para AGE Unha década despois, Xosé Manuel Beiras Torrado regresará ao Parlamento galego. Quen fóra unha das principais referencias históricas do nacionalismo galego, faino desta volta a cabalo dunha coalición da súa formación escindida do BNG, Anova, con Esquerda Unida, e outras pequenas formacións, como Equo ou Espazo Ecosocialista. Con 200.000 votos e 9 escanos, a irrupción de AGE na Cámara galega foi o feito máis salientábel dos comicios autonómicos. Cun discurso asentado nunha retórica rompedora e de confrontación e cunha escenificación que procuraba a diferenciación, engadido ao feito de ser unha candidatura ex novo, libre da carga das contradicións da labor de goberno, a coalición conseguiu sumar para si propia o voto de protesta dos sectores do electorado máis anoxados coa acción de goberno do PP. O papel de Beiras foi central na campaña de AGE, que recibiu altas doses de alento dos medios de comunicación, sobre todo na última semana antes da cita coas urnas, vestiu a súa candidatura como unha caste de "BNG auténtico" ou de "Bloque de toda a vida" a ollos de ex-votantes nacionalistas que se distanciaran da fronte polo seu devir durante o bipartito ou por algunhas actuacións "decepcionantes" no eido municipal, rendibilizando tamén a confusión xerada tras as escisións post-Amio. Neste sentido, resulta evidente que AGE vén de ocupar unha faixa importante do espazo social e electoral do cal o BNG aspiraba a ser, ou a seguir a ser, referencia. Porén, AGE non acadou, ou non o fixo no nivel agardado, o seu propósito de recoller o voto abstencionista e das capas sociais máis desafectas coa política institucional. Ao contrario, boa parte do seu soporte electoral provén de voto transvasado desde PSOE e BNG, como demostra o feito de que a suma dos votos das tres forzas alternativas ao PP ficase por baixo do sumatorio entre PSOE e Bloque das pasadas eleccións e o incremento da abstención. Mais tras o resultado, AGE enfróntase a importantes interrogantes. A candidatura nacida como "coalición técnica" terá que resolver se a unidade conxuntural entre Anova e máis EU, se consolida ou non. EU conta para si propia co respaldo da súa matriz estatal, que se implicou a todos os niveis coa campaña galega, e máis cunha estrutura organizativa (fundamentalmente arredor do PCG), da cal arestora carece Anova. Resta por ver se o acordo de mínimos a respecto do carácter nacional de Galiza e do seu dereito á libre autodeterminación toma corpo nas posicións políticas, conxuntas, de AGE. Asemade, un punto de fricción será a referencia sindical da coalición, tendo en conta que a de EU é Comisión Obreiras, e a maioría das fileiras de Anova optan pola CIG, aínda que a unidade de acción entre ambas as dúas centrais e máis a UGT pode aminorar polo momento as controversias. CxG queda fóra do Parlamento Compromiso por Galicia, a segunda das principais candidaturas que concorrían por vez primeira a uns comicios galegos, ficou finalmente fóra do Parlamento. A candidatura, resultante da suma de Máis Galiza, forza escindida polo BNG, e sectores centristas e rexionalistas, como os representados por Rafael Cuíña ou Terra Galega, obtivo apenas o 1% dos sufraxios. Os algo menos de 15.000 votos que recibiu a candidatura liderada por Xoán Bascuas, sitúanse por baixo dos perto de 19.000 obtidos en solitario por Terra Galega en 2009. A candidatura 'galeguista' quedou como oitava forza, por detrás de UpyD, Escanos en Branco ou o partido de Mario Conde. A pesar do revés, dado que desde a precampaña aseguraban que obterían representación no Pazo do Hórreo, Compromiso por Galicia xa manifestou a súa intención de se presentar ás eleccións municipais previstas para o ano 2014.


Summary: A maioría social que está a padecer os recortes en dereitos sociais, laborais e económicas por parte do goberno do PP apoia a rebelión de entidades municipais e colectivos encamiñadas a lle facer fronte. A boa recepción da decisión dos concellos gobernados polo BNG de non eliminar a paga extra de Nadal ou, noutra orde de cousas, a medida dos libreiros de non aplicar o IVE do material escolar até despois do inicio do curso son dous exemplos que o demostran.

Os Concellos de Riotorto e Tomiño son os primeiros nos que se debateu e aprobou a moción que recolle a decisión de aboar a paga extra de Nadal aos traballadores municipais. Á volta das vacacións de verán a iniciativa será abordada noutros concellos gobernados pola organización nacionalista. O BNG valorou de forma moi positiva a acollida desta decisión política, aprobada nos concellos nos que goberna e defendida tamén nos plenos municipais nos que está na oposición. "O BNG plántase fronte a unha política desastrosa do Goberno que cos seus recortes nos está levando a máis crise, máis paro e máis recesión", sinalou o responsábel de Iniciativas Municipais na executiva do BNG, Felix Juncal, ao tempo alcalde de Bueu, quen fixo fincapé no "apoio social" recibido pola iniciativa. A valoración que o BNG fai da supresión da paga extra de Nadal non é só polos prexuízos causados ao 22 por cento dos asalariados na Galiza -201.000 empregados públicos- senón polo impacto económico que supón debido á redución do consuma. Destacan tamén na organización nacionalista que o persoal que se está a ver afectado pola eliminación da extra é na súa maior parte o que se encarga de servizos sociais básicos de maneira que "é inxusto que cando están a facer un esforzo suplementario para manter os servizos con menos recursos tamén se lles penalice quitándolle unha paga extra" engade Féliz JucalPequeno comercio Bota a vista tamén o BNG no impacto que tanto a rebaixa salarial como a supresión das extras tería no pequeno comercio, acosado xa pola liberalización comercial aprobada polo goberno do PP. O responsábel de política municipal sinalou que medidas como estas agravan unha situación como a que está vivindo un sector que viu como no que vai de ano se pecharon 6.000 establecementos. Tamén a decisión aprobada pola directiva da Federación de Libreiros de Galiza e asumida pola maior parte dos seus socios de non aplicar a subida do IVE no material escolar até pasado o inicio do curso contou co apoio de pais e nais que se enfrontan a un setembro aínda máis duro que o dos anos anteriores.


Summary: O domingo, 27 de decembro, Galiza recibirá as primeiras 500 doses das vacinas da Covid-19. A Xunta destinaráas a un centro de maiores nun dos concellos coa máis alta incidencia da enfermidade. A Sociedade Galega de Xerontoloxía e Xeriatría aplaude a campaña mais sinala a súa premura. Coinciden con persoal dos centros en que a Administración galega debe achegar máis información sobre o fármaco para despexar as dúbidas de maiores e persoal traballador.

O domingo, 27 de decembro, Galiza recibirá as primeiras doses da vacina, un total de 500. O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, explicou onte que se dispensarán nunha residencia correspondente a área sanitaria de Compostela e O Barbanza, que presenta unha incidencia máis elevada da Covid-19. As autoridades de Sanidade e Política Social serán as que escollan o centro. "Considerando que só son 500 doses e que temos que reservar a metade para as persoas que vacinamos coa primeira, entendemos que chegarán aproximadamente para unha residencia da área de Santiago", sinalou na rolda posterior ao Consello da Xunta en resposta a preguntas dos medios de comunicación. Na segunda feira, segundo adiantou o Sergas, Galiza recibirá 18.000 doses, que comezarán a ser administradas na terceira feira nas residencias. Nas sucesivas segundas feiras chegarán novos lotes. " "Na Galiza hai arredor de 750.000 persoas maiores de 65 anos, polo que precisamos millón e medio de vacinas", explicou Núñez Feixoo, puntualizando que a Xunta defenderá "que o criterio de reparto do Estado sexa polo número de persoas maiores nas comunidades. A pegada nas residencias A pandemia non tivo unha pegada tan forte na Galiza como noutros puntos do Estado español. Porén, na primeira vaga faleceron 272 anciáns e anciás procedentes de xeriátricos tras contraeren a doenza, 44% do total de defuncións no país pola Covid entre marzo e xullo. Na segunda vaga, o número de pasamentos nas residencias xa superou aos da primeira, con 294 anciáns e anciás falecidas até o 22 de decembro após enfermaren da Covid-19. Nos pasados meses a Xunta viuse de novo obrigada a intervir até seis xeriátricos despois de que se notificasen importantes gromos que afectaban a maior parte dos usuarios e usuarias. A nivel estatal, o consello interterritorial que reúne as Administracións territoriais e mais a estatal acordaron primar as usuarias e usuarios dos centros residenciais nos plans de vacinación, en vista a protexer a esta poboación especialmente vulnerábel. Con este obxectivo tamén se procura reducir os ingresos en centros hospitalarios. Plan de vacinación A pasada sexta feira, o líder do Executivo galego garantía que o proceso de vacinación arrancaría "ás 24 horas" de chegaren as primeiras doses. Esta semana, a Xunta reuniuse coas sociedades científicas do eido sanitario para trasladar o seu plan de vacinación, logo de comunicarllo aos sindicatos con representación na mesa sectorial. O conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, lembrou que se contará cun equipo "de máis de 200 profesionais de enfermaría para coordinar a campaña". "O obxectivo será vacinar, nun primeiro estadio 40.000 cidadáns", agregou. Comesaña volveu explicar que colectivos considerados prioritarios serán os primeiros en ser inmunizados. Entre eles están os arredor de 22.000 usuarios e usuarias das residencias de maiores e de atención de grandes dependentes ademais dos case 17.000 profesionais destes centros. Os colexios de Enfermaría e Medicina concordaron co plan, se ben o segundo solicitou reforzar os cadros de Atención Primaria para substituír os profesionais que se encargarán de administrar as vacinas. Como será o proceso? As doses que se reciban serán almacenadas nun único punto en Santiago de Compostela. Desde ese punto trasladaranse as doses que vaian empregarse. No caso das residencias, na primeira fase, levarase a cabo unha programación diaria. A súa chegada aos centros o equipo de enfermaría voluntario comprobará que sexan recibidas correctamente, que se mantivese a temperatura de conservación e administrará as doses. Cada unha das vacinas estará asignada nominalmente a un ou unha residente. Para isto, estase a elaborar unha listaxe de residentes na que se especificará aqueles que aceptan ser vacinados e quen non. Estes últimos deberán expresar esta decisión por escrito. No momento de administrar a dose rexistrarase a data e o nome da persoa vacinada, que será monitorizada. Pasados os 21 días inxectarase a segunda dose, necesaria para garantir a inmunidade. A maiores, incluirase na historia clínica de cada persoa un certificado de vacinación que poderá solicitarse, ademais dun 'código vacina' que permitirá activar ao 061 en caso dalgún tipo de incidencia ou reacción secundaria. Algunhas das habituais son a dor na área da punción, dor de cabeza ou malestar temporal. As persoas expertas sinalan, en todo caso, que a vacina é totalmente segura. Máis información A Sociedade Galega de Xerontoloxía e Xeriatría amosou onte a súa satisfacción coa campaña de vacinación nun comunicado após unha reunión coa Consellaría. Entre outras cuestións, recalcou "a importancia de que os traballadores que están en atención directa con persoas maiores se vacinen". Non obstante, considera que a chegada das vacinas da Covid-19 e o inmediato comezo da campaña é "un pouco precipitado por parte das autoridades sanitarias". Os xeriatras galegos comprenden a urxencia das Administracións públicas, habida conta da pegada da enfermidade nos usuarios e usuarias das residencias, mais consideran que cómpre achegar "máis información sobre o fármaco para tranquilizar as persoas maiores que o van recibir, as súas familias e, por suposto, o persoal dos centros". Se queres saber máis atoparás o contido completo no Nós Diario que agarda no quiosque ou na tenda online. Para futuros despistes, é mellor que te subscribas xa!


Summary: O derrotismo é a nota dominante na campaña da dereita. Ninguén pon en dúbida no Uruguai que o Frente Amplio continuará ao fronte do país.

Remata a campaña xusto cando se cumpren 25 anos da conquista pola esquerda frente-amplista da Intendencia Muicipal de Montevideo precisamente por quen hoxe se perfila novo presidente da República, Tabaré Vázquez, fillo e neto dunha familia galega ourensá. Unha multitude acudiu ao acto final de campaña do Frente Amplo. As enquisas prognostican unha vitoria ampla da fórmula Tabaré Vázquez-Raúl Sendic coa que concorre a estes comicios a formación da esquerda latinoamericana. Obtería o 52% dos votos fronte á a candidatura da direita, que ficaría no entorno do 38-40%. Porén, e embora ter sido con moito a forza máis vontada, o FA non puido evitar ir á segunda volta, o chamado balotaje Cómpre dicir que as eleccions a cámaras do senado e deputados xa se produciron o 26 de octubre, conquerindo o Frente Amplio a maioría parlamentar. Porén, e embora ter sido con moito a forza máis vontada, o FA non puido evitar ir á segunda volta, o chamado balotaje, un segundo round que é produto dun invento legal votado pola dereita nunha reforma constitucional nos anos 90 e que precisamente tiña como obxectivo impedir que a esquerda frente-amplista gañase algún día as eleccións... Hoxe, ninguén dubida -nen o propio Luis Lacalle, o candidato da dereita, do Partido Nacional- que o domingo Tabaré Vázquez voltará a ser eleito presidente da República do Uruguai. Xa o foi durante o período 2005-2010, ano en que foi relevado polo seu correlixionario, o carismático Pepe Mujica.


Summary: A dureza do ciclocrós multiplicouse a causa do tempo.

A terceira xornada da Copa Galiza de Ciclocrós foi a primeira da tempada marcada pola lama, provocada polas fortes choivas dos últimos días, que multiplicou a esixencia dun circuíto deseñado a carón do Estadio Vero Boquete, onde o frío acompañou de principio a fin ás preto de 200 participantes nesta XIX edición do ciclocrós Cidade de Santiago, organizado polo Clube Ciclista Compostelano-Muebles Compostela. O primeiro acto desenvolvérono as competicións das Cadetes, dominadas por André Martínez (Avanza) e María Filgueiras. A representante do Caimanes de Betanzos volveu superar, aínda que con máis dificultades que no seu anterior triunfo, a líder Uxía Soto (Avanza). A seguir disputáronse as probas dos grupos de idade Máster. Eva Ortega (Biciosos-Rías Baixas) e Andrés Calvete (Monte Xalo) impuxéronse en Máster-30; Natalia Raña (Corbelo) e José Rodríguez 'Tami' (Norinver) subiron ao máis alto do podio entre as Máster-40; Juan José Saborido (Speedcross) anotouse a vitoria nos Máster-50 e Constante Lestido (O Trisquel), nos Máster-60. A partir desta carreira, a choiva fixo acto de presenza, brillando durante toda a última quenda de carreiras, na que entraron en acción as Elite/Sub-23 e as Júniors de ambos os sexos. A primeira carreira de Feixoo desde Tábor As dúas grandes favoritas nas súas categorías fixeron bos todos os prognósticos. Así, a Elite Irene Trabazo (XSM) prolongou o seu pleno de vitorias na competición, e o Sub-23 Iván Feixoo -terceiro no último Mundial- estreouse na Copa Galiza vencendo na carreira masculina logo de superar a Daniel López (Cambre), que tivo o consolo de recuperar o maillot de líder Elite das mans de Saúl López (Maceda). Na súa primeira competición despois de lograr un histórico terceiro posto na Copa do Mundo de Tábor (República Checa), Iván Feixoo tivo que saír desde as últimas posicións por tratarse do seu debut no torneo, pero o alaricano realizou unha remontada exprés e no final da primeira volta xa contaba con case medio minuto de vantaxe sobre o segundo clasificado. Por detrás do campión de España Sub-23 tivo lugar a batalla polo primeiro posto Elite e tamén polo maillot de líder, pois Daniel López e Saúl López chegaban a Compostela igualados a puntos no máis alto da xeral. Finalmente, o empate desfíxose en prol do corredor do Cambre-Renault Caeiro, Daniel López. O coruñés cruzou a liña de meta a 2.25 de Feixoo, superando a Brais Sendín (Louriña). Terceiro entre os Elites rematou o monfortino Saúl López. En canto ás mulleres Elite-sub23, Irene Trabazo mantense invicta nesta edición da Copa Galiza. A marinense volveu gañar con moita comodidade, e nesta ocasión acompañárona no podio Elite Xiana Conde (Maceda) e María Jesús Barros (Spol), segunda e terceira respectivamente. Os triunfos entre as Júniors corresponderon a Laura Mira (Avanza) e a Miguel Rodríguez (Ponteareas). Polo tanto, os ránkings do torneo teñen catro novas líderes: ademais de Daniel López nos Elites; Laura Mira recuperou a primeira posición nas Júniors; Anxo Carril (Coruxo) desbancou o seu compañeiro de equipo, Ricardo Buba, nos Júniors; e 'Tami' chegará co maillot de líder á fin de semana do 19 e o 20 de decembro, na que se desenvolverán as últimas dúas carreiras deste certame ciclista.


Summary: A análise química dos restos de graxas de animais, cera das plantas, aceites de peixe e resinas preservados nas cerámicas prehistóricas permitiu ao equipo liderado pola doutora Miriam Cubas explorar os usos destes recipientes polas comunidades neolíticas, como a que habitou a Cova de Eirós.

"O noso estudo ofrece unha ampla comparación rexional sobre o uso da cerámica durante a Prehistoria. Estes resultados contribúen a obter máis información sobre como viviron os grupos humanos durante este proceso de cambio tan transcendental que supuxo a introdución da gandaría e a agricultura", salienta Miriam Cubas, investigadora nas universidades de Nova Iorque e Oviedo e líder do proxecto que acaba de publicar a revista especializada Nature Communications. O equipo liderado pola doutora en Arqueoloxía Miriam Cubas recuperou e analizou residuos das actividades culinarias en olas usadas polas sociedades prehistóricas de hai entre 7.500 e 5.500 anos. Entre eses restos está un vaso cerámico da Cova de Eirós, en Triacastela, recuperado polos investigadores da Universidade de Santiago de Compostela (USC) Ramón Fábregas e Arturo de Lombera. O vaso da Cova de Euirós empregouse para o procesado de vexetais e carnes de rumiantes A análise dos lípidos deste recipiente galego permite concluír que foi empregado para o procesado de vexetais e carnes de ruminantes, un dato que achega aos investigadores aos costumes alimentarios das primeiras sociedades agricultoras e gandeiras da costa atlántica do continente europeo. O vaso da Cova de Eirós forma parte da achega ao proxecto do Grupo de Estudos para a Prehistoria do NO Ibérico. Arqueoloxía, Antigüidade e Territorio (GEPN-AAT), coordinado polo catedrático Ramón Fábregas na USC. A análise química dos restos de graxas de animais, cera das plantas, aceites de peixe e resinas preservados nas cerámicas prehistóricas permitiu ao equipo de Cubas explorar os distintos usos destes recipientes por parte das comunidades neolíticas, e particularmente a súa relación coas actividades agrícolas e gandeiras. Os resultados reflicten unha gran variación no uso das cerámicas entre estas comunidades. Un consumo de lácteos desigual De feito, entre os recursos identificados, cómpre destacar os produtos lácteos, cuxa presenza se incrementa cara á zona norte de Europa, a rexión atlántica francesa e as Illas Británicas. O estudo revela que o consumo de lácteos entre as primeiras poboacións campesiñas de Europa era moi desigual. O estudo é importante para a comprensión da evolución da tolerancia á lactosa nos adultos en Europa As autoras deste proxecto de investigación conclúen que estas diferenzas poden estar relacionadas coas diferentes actividades gandeiras, cunha maior presenza do gando vacún no norte e unha gandaría centrada nas ovellas e as cabras, no sur de Europa. Na Península Ibérica, estas prácticas culinarias dan conta da importancia dos recursos cárnicos procedentes dos animais domésticos (ovella e cabra) que se introducen neses momentos. "As diferenzas a respecto da frecuencia de aparición dos produtos lácteos poderían ser importantes para a comprensión da evolución da tolerancia á lactosa nos adultos en Europa. Hoxe en día, as mutacións xenéticas que permiten aos adultos dixerir a lactosa presente no leite teñen unha maior presenza na zona noroeste de Europa que nas rexións do sur", sostén o profesor Oliver Craig, do Departamento de Arqueoloxía da Universidade de York, que tamén tivo unha participación activa nesta investigación. 240 cerámicas do neolítico Un dos achados máis sorprendentes é a ausencia de alimentos mariños nas cerámicas documentadas, mesmo, en xacementos arqueolóxicos situados en zonas de costa, onde estes recursos alimenticios están claramente dispoñibles. Unha excepción é a zona do Báltico onde tanto os recursos lácteos como os alimentos de procedencia mariña foron preparados na cerámica. O cometido desenvolvido por este amplo equipo permitiu analizar os residuos orgánicos conservados en 240 cerámicas do Neolítico antigo procedentes de 24 xacementos arqueolóxicos situados entre Portugal e o Báltico. Os resultados do proxecto contribúen a estender o coñecemento sobre as prácticas culinarias destas primeiras sociedades agrícolas, o papel que desempeñaron os distintos alimentos e o seu impacto na dieta das primeiras comunidades campesiñas.


Summary: O control dos fungos é un proceso chave no cultivo das vides. Rosa Pérez Otero é a técnica responsábel das alertas fitosanitarias na estación fitopatolóxica de Areeiro, onde traballan en novos sistemas para predicir con maior precisión a posíbel incidencia destes patóxenos e adaptar así os tratamentos.

-Estamos en tempo de vendima, como se presenta a campaña deste ano? A vendima xa empezou, pero non na medida que se tiña previsto polos cambios do tempo. Con este último cambio, estas choivas que chegan xusto agora ao final, hai unha situación de incerteza, porque aínda que en xeral a uva está perfecta, non había apenas botrite, que é o fungo que máis nos pode afectar agora. Estas choivas probabelmente teñan as súas consecuencias, pois favorecen moito a incidencia deste patóxeno, que pode comprometer unha colleita que, polo menos nas Rías Baixas, non sei se se pode chamar histórica, pero si das mellores. -Avanzaron moito os métodos para controlar estes patóxenos? O control destes fungos é unha necesidade que reclama o consumidor, viños de máis calidade e con menos residuos de produtos fitosanitarios, mais tamén é unha exixencia europea reducir o número de aplicacións e tentar substituír os tradicionais métodos de loita química pola combinación de loita química, que ten que ser optimizada, e outras prácticas, por exemplo algunhas culturais que damos nos avisos fitosanitarios desde Areeiro (Pontevedra). -Cales serían esas prácticas alternativas? Por exemplo, nos terreos da denominación Rías Baixas hai moita humidade e boas temperaturas, o que favorece que a vexetación da viña sexa enorme. Neste caso é fundamental combinar a aplicación de tratamentos coas medidas que permiten ventilar as viñas, como as rozas e as podas en verde, que serven para conter ese crecemento desmesurado da vexetación. Pero tamén están as medidas de optimización de tratamento. A tecnoloxía pode axudar moito sen excluír por completo a presenza de persoas nas viñas, de técnicos que saiban. Agora están desenvolvéndose ferramentas de predición das posíbeis infeccións que teñen en conta basicamente datos meteorolóxicos. Nós estamos rematando un proxecto de innovación, Viticast, cofinanciado en 80% polo europeo Feader e 20% polo Ministerio de Agricultura. -En que consiste Viticast? Á parte dos datos meteorolóxicos, que neste caso non son só predicións, senón datos recollidos a pé de parcela, tendo en conta a evolución dos estados fenolóxicos, Viticast analiza a concentración de esporas dos fungos que hai no aire. Cantas máis esporas, máis necesidades haberá que tratar. -Que outras entidades participan neste proxecto europeo? Xunto coa estación fitopatolóxica de Areeiro participa a empresa de telecomunicacións Monet Viticultura, que é a que lidera o proxecto; a Universidade de Vigo, que xunto con nós achega a súa experiencia en investigación; a Fundación Empresa Universidade Galega (Feuga), nos labores de coordinación e divulgación, e tamén son socias as adegas Viña Costeira (D.O. Ribeiro) e Hacienda Monasterio e Matarromera (D.O. Ribera del Duero). Amais, como subcontratada está a Universidade de Compostela (USC) e como colaboradoras a Asociación Galega de Viticultura (AGV), a Plataforma Tecnolóxica do Viño e ACER. -Que vantaxes económicas ten un sistema como Viticast para as persoas produtoras? Aínda que o obxectivo do proxecto non é reducir o número de tratamentos, senón optimizalos, todos sabemos que aquí o número é exaxerado. Este ano, con estas condicións tan favorábeis que houbo, a xente na zona das Rías Baixas puido dar máis de 20 aplicacións, e iso economicamente é unha sangría, e medioambientalmente tremendo, porque eses tratamentos teñen moitos efectos secundarios. A xente moitas veces non ten en conta que mesmo poden afectar á saúde humana. -Queda moito por avanzar neste campo? Neste proxecto temos avanzado bastante. O problema é que foi concedido a finais de 2019, pero coa pandemia freouse todo. Así, nun proxecto que tiñamos que ter estudado durante dous anos, ao final na práctica queda reducido a practicamente un ano, e estas ferramentas hai que utilizalas e validalas en certo período de tempo. En todo caso, existen outros medios, como os avisos fitosanitarios, que xa serven para optimizar os tratamentos. -Esta crecente tecnificación do agro vai ter impactos no emprego a futuro? No caso dos tratamentos fitosanitarios, non. Por moito que haxa partidistas, máis que partidarios, da tecnoloxía ao 100%, neste caso estamos a falar de organismos biolóxicos imposíbeis de controlar só con algoritmos. Neste senso, as persoas seguen a ser necesarias para realizar as visitas ao campo e ás viñas. Para nada se vai reducir a necesidade de persoal. Trátase de facilitar tanto o labor das persoas técnicas como dos viticultores.


Summary: Voltan as entrevistas políticas ao Sermos, neste número 203, e fano con Noa Presas, recente candidata ao Congreso por Ourense e responsábel de Política Institucional do BNG. Falamos na conversa dos resultados das xerais, das perspectivas para as galegas e do proceso de Refundación do Bloque.

(…) As eleccións do 26X tiveron o seu aquel de primarias das galegas. Como ves as opcións do BNG nese próximo combate eleitoral? Eu penso que as eleccións autonómicas teñen un contexto totalmente diferente. Os resultados non son trasladábeis, pero si que hai que os tomar como un toque de atención e non relaxarnos e continuar a traballar para ser chave nun hipotético cambio de goberno. Eu sempre dicía nesta campaña eleitoral que non abonda con botar o Partido Popular, que era o eslogan que tanto se repetía desde as forzas estatais, senón que hai que ter un proxecto político. É obvio que o BNG ten un proxecto político para este país. Quizais moita xente nun contexto de xerais non ve unha traslación dese proxecto político, porque ti obviamente non vas gobernar o Estado español, pero si que nunhas eleccións á Xunta pode confiar en nós. A proba esta en que cando pasamos polo bipartito conseguimos moitas cousas positivas para este país ou tamén o que poden facer os nosos concellos, non? Nese contexto é máis fácil recuperar a confianza do eleitorado, pero de todos modos non debemos confiarnos e debemos traballar para demostrar que nós si temos un proxecto e que non só botamos o PP, senón que traemos cambios fondos para este país. E vas tripitir? [Risos] Eu espero que non. Non te ves nas listas? Eu estarei ao servizo do que ditamine a organización, pero penso que estas eleccións son unha oportunidade para dar a coñecer outros referentes políticos e tamén para pór en valor outros que ao mellor agora están nun segundo plano e que este país precisa que volten á primeira fila. A íntegra desta entrevista, a dupla páxina, tela ao teu dispor no Sermos203, disponíbel nos pontos de venda habituais e tamén na nosa loxa.


Summary: O manifesto 'Somos maioría' avoga por agrupar "á inmensa maioría das persoas e organizacións comprometidas coa democracia, coa defensa da maioría social e co dereito a decidir do pobo galego" para "desaloxar a corrupción e poñer os concellos ao servizo do pobo e do noso País.

"Promover e alentar candidaturas de unidade para as eleccións municipais, subliñando a importancia decisiva que teñen os concellos como espazos de participación, transformación e emancipación". Eis unha das propostas formuladas polos asinantes de 'Somos Maioría', un novo manifesto que está a circular por Galiza. Van camiño das cen adhesións. As persoas asinantes advirten que "cando impulsamos este manifesto non queremos substituír ningún partido nin ningunha organización. Só pretendemos, dende unha posición de democracia militante, alentar un proceso que rescate a esperanza e poña fin a esa indefensión na que se encontra a maioría social". "Temos a certeza de que unha alternativa común coma esta pode ser amplamente maioritaria e protagonizar os cambios que Galiza precisa con urxencia" Entre as persoas que apoian o manifesto hai músicos (Mini e Mero), escritores (Manolo Rivas, Lucía Aldao, Lino Braxe, María do Cebreiro, Mario Regueira...), activistas en diversos eidos (Paula Ríos, Marta Gonzalo, Sandra Rebolo, Ricardo Posada...), xente da universidade (Henrique Costas, Xoan Carlos Carreira...). Os e as asinantes parten de considerar que "somos maioría" as persoas que non queren o retroceso en dereitos e condicións que se está a vivir, e que avogan por un "cambio para impulsar unha democracia avanzada, fundada nos valores republicanos da igualdade, solidariedade e liberdade". "Alternativa de confluencia e e unidade" Entenden que a realidade actual fai precisa unha aposta pola conluencia e a unidade. "A defensa dos dereitos sociais como punto de partida para unha sociedade máis xusta, e do dereito da xente a decidir como parte esencial dunha democracia verdadeira". Por iso, no manifesto propoñen "candidaturas cidadáns plurais a partir do protagonismo directo da cidadanía, coa procura da harmonía de principios comúns e programas concretos, a nivel local e galego". "Desaloxar a corrupción e poñer os concellos ao servizo do pobo" Unha proposta coma esta, afirman @s promotor@s, "ten sentido para agrupar á inmensa maioría das persoas e organizacións comprometidas coa democracia, coa defensa da maioría social e co dereito a decidir do pobo galego, para, en primeiro lugar, desaloxar a corrupción e poñer os concellos ao servizo do pobo e do noso País".


Summary: Se vou á folga, canto me descontan da nómina? Afecta á miña cotización? Debería avisar ao xefe? Coa axuda dun experto, intentamos resolver estas dúbidas e moitas máis ante o paro xeral do vindeiro xoves 29

A folga xeral do vindeiro xoves non é a primeira, nin moito menos. No entanto, son moitos os traballadores que seguen a ter dúbidas sobre as repercusións que terá sobre a súa nómina ou a súa cotización o feito de que secunden o paro. Coa axuda de Xaime López Golpe, membro da Executiva e ex secretario de Acción Sindical e Política Sectorial de CCOO, intentamos resolver estas e moitas máis dúbidas antes de que chegue o 29 de marzo. No momento que un traballador decide sumarse á folga, o seu contrato de traballo queda suspendido, de tal xeito que perde un día de salario ou, o que é o mesmo, a empresa interrompe a súa obriga de pagarlle o soldo. No caso de que o traballador se atope en período de proba, este tamén quedará en suspenso. Ademais, e tal e como explica López Golpe, ao desconto dese día de salario engádeselle "o da parte proporcional das pagas extras, se as tivese, o da parte proporcional de calquera tipo de complemento, así como o da parte proporcional dos días libres que lle correspondan nesa semana". Os descontos non afectarán, porén, ás vacacións, nin na súa duración nin na súa retribución. No caso de sumarse á folga, o contrato do traballador queda suspendido e descóntaselle un día de salario e a parte proporcional dos complementos e das pagas extras En canto á cotización á Seguridade Social, e xa que o paro afecta a toda a xornada laboral, nin o traballador nin a empresa teñen a obriga de cotizar. Esta situación excepcional é a que se denomina alta especial, momento no que, como explica López Golpe, "queda asimilado á alta aínda que ese día che dean de baixa". "Non repercutirá no futuro da persoa de cara ás prestacións da Seguridade Social e seguirá tendo dereito á prestación sanitaria", explica. Debe avisar un traballador á empresa de que vai secundar a folga? Non hai obriga ningunha de facelo. "Pódese facer se se quere, pero ao ser un paro xeral e a nivel estatal, o aviso dáse por feito; o que teñen que facer as empresas e as administracións, no caso de que sexa o caso, é fixar os servizos mínimos", explica López Golpe. A propia lei protexe os empregados no caso de que sexan presionados para que desvelen a súa intención e os traballadores poden incluso decidir sumarse á folga unha vez entren no seu posto de traballo. O traballador non ten obriga ningunha de avisar á empresa de que acudirá á folga Ademais, e no caso de que o traballador estea de baixa, a situación non cambia. A persoa seguirá estando de baixa e "non se lle descontará o día porque quen lle ten que pagar neste caso é a Seguridade Social e non a empresa". No caso, hipotético, de que o traballador sufra un accidente durante a xornada de folga, "e ao estar en período de asimilación á alta, tería a prestación sanitaria asegurada ese día, pero empezaría a cobrar a prestación económica no momento en que a folga remate". Sobre os servizos mínimos, estes márcanse nas actividades que se consideran básicas e esenciais para a sociedade, tales como o transporte público, a seguridade, a sanidade ou o subministro eléctrico. López Golpe aclara que o obxectivo dunha folga "é parar a produción", polo que lembra que os servizos mínimos deben determinarse para casos excepcionais e, en todo caso, "para o mantemento de empresas cuxa parálise total poida impedir o reinicio da actividade ao día seguinte". "Os servizos mínimos que se marcan son abusivos porque o sentido real dunha folga xeral non é outra que paralizar a actividade", destaca. Xa por último, López Golpe lembra que "o dereito á folga é un dereito constitucional que, neste caso, prima sobre o dereito ao traballo porque é un dereito fundamental". Aínda que pode resultar obvio, a empresa non pode impoñer ningún tipo de sanción aos traballadores por secundar o paro, que non pode ser causa de despido. No caso de que a compañía despedise un traballador por secundar o paro, este sería cualificado como nulo. Do mesmo xeito, a tarefa dos piquetes debe limitarse a informar e persuadir, pero non a impedir a incorporación ao seu posto de traballo de calquera persoa.


Summary: O saldo foi negativo, tanto neste grupo de idade coma no conxunto da poboación. Con respecto aos anos anteriores, empeora o saldo galego con respecto a outras comunidades autónomas e mellora co estranxeiro.

O INE publicou este luns os datos de variacións residenciais correspondentes a 2014, unha información elaborada a partir dos datos dos padróns municipais relativos ás altas e baixas motivadas por cambios de residencia. O pasado ano foron máis os galegos e galegas que se asentaron noutras comunidades autónomas, un total de 19.862, mil máis que o ano anterior. Pola contra, reduciuse o número de persoas que se empadroaron nos concellos galegos procedentes doutros territorios do Estado, 17.498, mil menos que en 2013. Isto fixo que o saldo rexistrado pasase de -392 a -2.364. En 2012 o saldo mesmo fóra positivo. O groso do saldo negativo corresponde aos e ás menores de 35 anos: 10.937 inscribíronse en concellos de fóra de Galicia, fronte aos 8.712 que, dende outras autonomías, se asentaron aquí. Un saldo de -2.225. 2012 2013 2014 A outras CC.AA. 19.551 18.970 19.862 Menores de 35 11.334 10.630 10.937 Dende outras CC.AA. 20.365 18.608 17.498 Menores de 35 10.811 9.810 8.712 Altas e baixas residenciais, noutras CC.AA. e procedentes doutras CC.AA. Fonte: INE En canto ás altas e baixa en dirección ou procedentes do estranxeiro, a tendencia é distinta. En 2014 reduciuse o número de galegos e galegas que se empadroaron noutros países (10.292 fronte a 11.739) e, pola contra, creceron as altas de persoas procedentes doutros países (10.377 fronte a 9.268). Isto fixo que o saldo, moi negativo en 2013 (-2.471) fose lixeiramente positivo en 2014. Case a metade das persoas que causaron baixa nos padróns dos concellos galegos por ter marchado fóra de España tiñan menos de 35 anos (4.989). En total, 15.926 persoas de menos de 35 anos causaron baixa nos padróns galegos para inscribirse en localidades do resto de España ou do estranxeiro. A cifra total ofrece un saldo negativo con respecto ás altas de persoas deses grupos de idade: 14.326. Esta estatística refírese unicamente ás modificacións realizadas nos padróns municipais, sen ter en contra aquelas persoas que marchan a outros países sen causar baixa nos seus respectivos concellos. 2012 2013 2014 Ao estranxeiro 9.890 11.739 10.292 Menores de 35 5.047 5.832 4.989 Dende o estranxeiro 10.322 9.268 10.377 Menores de 35 5.828 5.026 5.614 Altas e baixas residenciais, noutros países e procedentes doutros países. Fonte: INE.


Summary: Na cidade de Lugo BNG e PSdeG alcanzaron un acordo de goberno municipal que se asinará esta sexta feira, un día antes da constitución dos consistorios locais, de así decidir a militancia nacionalista na asemblea local que debaterá se valida ou non o pacto de goberno.

Após os resultados do 26 de maio que deixaron o concello de Lugo sen maiorías absolutas, desde o PSdeG e o BNG traballaron para alcanzar un acordo de goberno na cidade amurallada. Agora son as bases do Bloque Nacionalista Galego en Lugo quen debaterán e votarán se aceptan o acordo. De saír aprobado, está previsto que esta sexta feira representantes de ambas formacións asinen o pacto. Así, Lara Méndez continuaría na alcaldía de Lugo baixo as siglas do PSdeG mentres o nacionalista Rubén Arroxo sería o primeiro tenente de alcalde. Desde o PSdeG sinalaron a existencia de boa sintonía entre ambas partes As oito actas coas que conta o PSdeG súmanse coas 5 do BNG (no anterior mandato contaba con 2 e o seu ascenso permite que a esquerda reteña o goberno municipal) e forman por tanto unha maioría absoluta fronte as 10 do PP e 2 de Ciudadanos. Desta maneira, ao igual que en Pontevedra poderá haber un cogoberno nacionalista e progresista. Segundo transcendeu aos medios o equipo de Lara Méndez levaría a Alcaldía e as concellarías de Economía, Benestar, Persoal e Urbanismo e Medioambiente, Deportes, Medio Rural e Mocidade; mentres que as e os edís do BNG terán a Primeira Tenencia de Alcaldía e as concellarías de Infraestrutura e Mobilidade, Cultura e Turismo, Ensino e Cidadanía. Desde o PSdeG sinalaron a existencia de boa sintonía entre ambas partes e Rubén Arroxo afirmou "que escribir o futuro de Lugo leva tempo e ten moita responsabilidade, de aí o feito de ter tantas reunións e tantas horas, porque temos que profundar en todos os puntos para este proxecto que temos que ter para os próximos anos". Ç O líder nacionalista en Lugo tamén sinalou a existencia dunha vontade positiva e construtiva para que Lugo funcione.


Summary: A líder de Podemos en Galiza argumenta que o grupo parlamentar é representativo da "pluralidade real" de En Marea fronte a un Consello das Mareas que se limita a selo "dunha parte".

Carme Santos, líder de Podemos Galiza, non partilla a decisión do Consello das Mareas de pedir a demisión da deputada Paula Quinteiro, membro do partido que lidera Santos se ben na corrente 'Anticapitalistas'. O 'affaire' Quinteiro volve evidenciar as desavinzas, divisións e fracturas internas no partido instrumental. Sen ter en conta esas fendas non se entende o 'culebrón' no que a propia formación de En Marea está a enlamarse a raíz deste caso. Esta sexta feira houbo dúas reunións, unha do grupo parlamentar e outra do Consello das Mareas para abordar a situación de Quinteiro. Na primeira optouse por non pedir a demisión da parlamentar; na segunda, si que se demandou ese paso. E Carme Santos antepón a decisión do grupo parlamentar ao do Consello argumentando que no primeiro si que está representada a "pluralidade real" de En Marea mentres que no Consello das Mareas non. Aí, afirmou este sábado en Ourense, só hai representación "dunha parte". Unha declaración que supón un cuestionamento deste órgano, ao que sitúa afastado de acoller todas as sensibilidades que conviven no partido instrumental. Santos participu este sábado nun acto en Ourense sobre feminismos no que tamén tomou parte Irene Montero. Preguntada sobre este asunto, a deputada madrileña dixo que "teño entendido que [Paula Quinteiro] deu as explicacións pertinentes". "Linchamento" Carme Santos tamén advertiu: "Non imos facer nunca o linchamento dunha compañeira", ao tempo que pedía que se respectase "a lexitimidade que ten Paula para tomar as súas decisións, dar as súas explicacións e facer o que ela considere oportuno". O Consello das Mareas, máximo órgano da confluencia, demandou esta sexta feira a Paula Quinteiro que entregase a acta de deputada e que asumise responsabilidades políticas após se ver envolvida nun incidente coa policía local de Compostela. A decisión non contou co voto favorábel de Luís Villares, que optou pola abstención. Ese acordo non foi asumido pola maioría do máximo órgao da confluencia, hexemonizado polas correntes -nucleadas arredor de Cerna- que dan o seu apoio a Villares. Na votación, alén do máis, non estaban presentes as e os críticos, que abandonaron a reunión molestos por algunhas intervencións que xulgaron como ofensivas para Quinteiro. Paula Quinteiro viuse envolvida nun incidente, na madrugada do sábado ao domingo, entre a policía local de Compostela e un grupo de mozas e mozos que supostamente terían provocado destrozos -a rotura de espellos retrovisores- en algúns vehículos estacionados na rúa. Quinteiro tería amostrado aos axentes o seu cartón de identificación como parlamentar. Segundo o atestado policial, ao que tivo acceso Europa Press, a deputada tentou dificultar a identificación dun dos mozos por parte dos policías. Ela negouno esta terza feira, aducindo que simplesmente tentara mediar entre uns e outros.


Summary: A suspensión cautelar do acordo do Consello da Xunta que aprobou o proxecto e as obras do parque eólico, ditada polo Tribunal Superior de Xustiza de Galiza (TSXG), é a primeira nova xudicial que obteñen os membros da plataforma para tratar de deter a destrución da serra do Iribio, no Courel.

O auto emitido polo TSXG, considera que o acordo do Consello da Xunta no que se aprobou o proxecto eólico debe suspenderse mentres non se actualice a declaración de impacto ambiental (DIA) nin se xustifique a prioridade do uso industrial "pretendido pola Xunta" fronte a preservación do medio natural. "É o primeiro paso dun proceso xudicial longo e complexo", explica a Belén Rodríguez, membro de Adega e da plataforma Salvemos O Iribio. En declaracións a Sermos Galiza, valora "moi positivamente os fundamentos da suspensión. Aínda que non o recoñece abertamente, o TSXG apunta a posibilidade de que a DIA de 2005 que rexe este proxecto quedase obsoleta dados os cambios sociais, tecnolóxicos e lexislativos dos últimos 14 anos". O texto fai fincapé nos mandados que estabelece o plan director da Rede Natura, que prohibe a instalación de novos parques eólicos en zonas de Rede Natura 2000. A Serra do Iribio está nunha zona de especial conservación "así que entendemos que o parque eólico non ten cabida neste espazo". Inseguridade ante un proceso difícil e duradeiro Desde a Asociación Ambiental e Cultural Petón do Lobo, piden cautela e falan da incerteza que se abre a partir do auto do TSXG. "Se a Dirección Xeral de Enerxía e Minas ten un comportamento ético xa debería ter notificado e instado a empresa a que paralice as obras. Pero nada se sabe. Todo depende do que decida a Xunta máis do que resolva facer a empresa, que necesita ter o parque acabado e funcionando antes da fin do ano", declara Ana Varela, membro de Salvemos O Iribio, a este medio. O único seguro, é que se abre un procedemento difícil e duradeiro con dúas vías activas, unha administrativa e outra xudicial, que pode tardar anos en aclararse. A curto prazo, a quen lle corresponde a iniciativa é á empresa, Fergo Galicia Vento, S.L., responsábel da redacción dunha nova declaración de impacto ambiental, que ha de ser aprobada, sometida a exposición pública e a un novo período de alegacións. De momento, os traballos da empresa continúan na zona onte teñen previsto instalar a subestación máis noutras partes do parque. Por este motivo, a Asociación Cultural O Iribio requiriulles aos concellos de Samos e Triacastela, á Dirección Xeral de Enerxía e Minas e á Axencia de Protección da Legalidade Urbanística (APLU) entre outras entidades, a execución inmediata das medidas cautelares que expresa resolución do TSXG. "Se en 24 horas", declara Marcos Celeiro a Sermos Galiza, "non recibimos ningunha notificación da orde de paralización da obras procederemos a denunciar por vía penal aos responsábeis dos organismos correspondentes". Porén, valoran o auto de xeito moi positivo. "Malia non entrar no fondo do asunto, o escrito deixa entrever que a declaración de impacto ambiental é un desastre. Confiamos en que isto nos leve á paralización definitiva do proxecto" afirma Celeiro, que pon o foco na necesidade de medidas urxentes para minimizar e reverter a desfeita medioambiental. Reparación urxente da destrución natural e patrimonial Á espera de ver feitos máis esclarecedores, Salvemos O Iribio denuncia os estragos de cinco meses de obras case ininterrompidas. As entidades da plataforma coinciden en sinalar que se iniciaron de xeito irregular no mes de maio, antes do acordo do Consello da Xunta -agora suspendido de forma preventiva- que sostén o permiso de urbanización industrial e as licenzas de obras municipais requiridas. Colectivos sociais, veciñais e ambientalistas apuntan a necesidade de valorar o impacto real do mal ocasionado na Serra do Iribio, un labor que lle correspondería á Xunta de Galiza, xa que eles non teñen acceso á zona. Con todo, acusan a empresa de danos importantes en bens arqueolóxicos e patrimoniais de intereses histórico e cultural, nunha mámoa e no Camiño Real; ademais de prexuízos mediomabientais directos nos hábitats e nas especies da contorna.


Summary: Algunhas pola mañá e outras á noitiña, as portas dos principais hospitais do país foron os lugares de concentración da Iniciativa Galega pola Gratuidade da Sanidade Pública. Milleiros de persoas participaron nestas mobilizacións para reclamar unha sanidade pública, universal e gratuita e mostrar o rexeitamento do repagamento dos medicamentos.

O Hospital Clínico de Santiago, o Arquitecto Marcide de Ferrol, a Dirección Provincial do SERGAS na Coruña, o Hospital do Salnés en Vilagarcía, o Provincial de Pontevedra, o Xeral de Vigo, o Chuo de Ourense, o Hula de Lugo, o Hospital da Costa de Burela, o Barbanza de Ribeira ou a Praza de España de Monforte foron os espazos nos que nesta sexta feira decorreron as concentracións promovidas pola Iniciativa Galega pola Gratuidade da Sanidade Pública que lograron convocar milleiros de persoas contra os recortes na saúde. A campaña responde ao lema "O repago mata. Nin unha persoa morta por falta de recursos. Por unha sanidade galega pública e gratuíta". Colectivos sanitarios, colexios profesionais do sector, forzas políticas e sindicatos apoian esta plataforma que defende o dereito a unha sanidade pública, universal e gratuíta e quenta motores cara á manifestación nacional convocada para o próximo 17 de novembro en Santiago con saída ás 12:00 da Alameda. A campaña busca mobilizar a sociedade para defender o dereito á saúde e en contra da resolución gubernamental que impón o repagamento dos tratamentos que se fornecen nos centros hospitalarios. A Iniciativa convoca unha manifestación nacional o 17 de novembro en Santiago A Iniciativa Galega pola Gratuidade da Sanidade Pública está a difundir e promover un manifesto que xa apoiaron distintos colectivos, organizacións políticas e sindicais e colexios profesionais co título "Pola universalidade da sanidade. Nin unha soa persoa morta por falta de recursos" no que se acusa o Goberno do Estado de ter atravesado "todas as liñas vermellas da sanidade" tras a resolución do copagamento de medicinas dispensadas en centros hospitalarios. "Non imos dar por bo unha resolución que deixa fóra do dereito a saúde a homes e mulleres en función do seu poder adquisitivo, que non se xustifica mesmo desde a perspectiva do aforro para os orzamentos públicos, que non garante que a sanidade en Galiza vaia continuar a ser universal e gratuíta", sinalan. Instan o presidente da Xunta a que paralice a entrada en vigor da resolución aprobada polo goberno central e demandan do Goberno do Estado a súa derrogación.


Summary: Menos do 12% do territorio galego está protexido, o que levou a Comisión Europea a pedir que se amplíe definitivamente a Rede Natura 2000.

"Vostedes practican de marabilla o márketing verde, mais é todo decorado", proclamou Luís Bará, deputado do BNG, durante unha interpelación á Xunta da Galiza hoxe no pleno do Parlamento para cuestionar por que non se ampliou a Rede Natura 2000 despois de anuncialo en distintas ocasións. "O seu Goberno é o dos parque eólicos, e o seu interese o das grandes empresas enerxéticas", defendeu Bará, que criticou a paralización da ampliación que comezou en 2008 en canto o PP chegou ao poder. Tamén abundou nas anunciadas ampliacións desta rede en 2012 e 2017, que "gardaron nun caixón para dar barra libre aos eólicos", apuntou o deputado nacionalista, que tamén os acusou de manter un plan eólico obsoleto ao estar asinado en 2001 a pesar de a Comisión Europea solicitar rematar a ampliación. Asemade, Bará cuestionou se dentro do Goberno existe vontade de protexer o medio ambiente, tendo en conta que das 201 especies ameazadas da Galiza, só hai un plan de protección para tres, "a pesar de contratarse 45 plans de conservación desde 2009 que custaron máis de 500.000 euros", concluíu o deputado. Ninguén sabe como acceder a estes plans excepto empresas como Greenalia, afeoulle Bará, "se isto non é prevaricación achégase moito", indicou en referencia á ex conselleira da Xunta Beatriz Mato, agora a soldo da empresa enerxética. Ao tempo, o deputado cualificou de "manobra de distracción" o anuncio do PP onte de paralizar 35 proxectos eólicos, e pediu que freen os proxectos "en espazos e hábitats que deberían estar protexidos, onde a xente quere vivir e traballar". Na resposta, Francisco Conde, vicepresidente segundo e conselleiro de Economía, Empresa e Innovación, asegurou que desde a Xunta da Galiza impúlsase un "modelo de enerxías renovábeis garantista e ordenado" que fai compatíbel a actividade económica coa preservación do medio ambiente". Conde tamén cuestionou a "criminalización do sector eólico" e fixo público que abordarán -por terceira vez- a ampliación da Rede Natura 2000. A Galiza ten protexido menos do 12% do territorio, respostou Bará, moi inferior á media do Estado, e lembrou que até o Tribunal Superior de Xustiza da Galiza recoñeceu baleiros legais nos que se amparan as empresas enerxéticas.


Summary: O Ministerio de Facenda anuncia a interposición dun recurso contencioso-administrativo baseado no decreto do 30 de decembro do pasado ano, que prohibe a contratación de novo persoal.

O Ministerio de Facenda e Administracións Públicas anuncia que interporá un recurso contencioso-administrativo contra unha convocatoria de 16 prazas de profesor titular realizada pola Universidade de Santiago hai unhas semanas e publicada no BOE do 25 de xuño. O Ministerio, que lle pide á USC que anule a convocatoria, baséase no Real Decreto-lei 20/2011, de 30 de decembro, de medidas urxentes, que prohibía a incorporación de novo persoal ás administracións públicas, agás en casos excepcionais. Polo de agora a USC está a está a realizar as consultas xurídicas pertinentes para de valorar as consecuencias do requerimento. A convocatoria de prazas da USC, cuxo prazo de presentación de solicitudes rematará nos próximos días, consta de 16 concursos nas áreas de Economía Financiera, Edafoloxía, Electrónica, Enxeñaría Química, Estatística, Filoloxía Galega, Física Aplicada, Física Teórica, Historia da Arte, Música, Historia Moderna, Microbioloxía e Nutrición. A USC está a está a realizar as consultas xurídicas pertinentes para de valorar as consecuencias do requerimento Os orzamentos xerais do Estado prevén que se poida cubrir unha taxa de reposición (en función de xubilacións e outras causas) do dez por cento. O Ministerio remitiulle á USC unha análise das prazas que quedaron vacantes este ano e unha enumeración das convocatorias xa realizadas e asegura que a presente convocatoria "supera amplamente a taxa do dez por cento, polo que resultaría contraria á normativa orzamentaria". Dálle un mes de marxe para retirala, ou doutro xeito advirte de que presentará o citado recurso. En concreto, o Ministerio asegura que no ano 2011 houbo 25 baixas na USC (27 xubilacións e un falecemento, pero tres reingresos), polo que a Universidade de Santiago tería dereito a tres incorporacións. Porén, advirte no escrito remitido ao reitor da USC que en marzo se realizou unha convocatoria para incorporar sete catedráticos e que en calquera caso esta nova convocatoria superaría amplamente as tres novas prazas posibles.