Summary: A pandemia provocada pola Covid-19 e as consecuentes medidas de seguranza tomadas para evitar novos contaxios marcan este ano os actos deste 25 de xullo.

"Común temos a patria" escribira Celso Emilio Ferreiro en Irmaus, un dos seus poemas máis coñecidos. A patria común que acolle unha axenda das distintas formacións políticas galegas para este 25 de xullo que debe adaptarse aos protocolos de protección sanitaria reducindo o número de eventos e aplicando o distanciamento social nas súas manifestacións, ademais de lembrarlle á militancia o obrigado uso das máscaras. A capital galega acollerá os actos organizados polas organizacións independentistas Agora Galiza e Causa Galiza e polo Bloque Nacionalista Galego, que conmemora este ano o centenario do Día da Patria Galega. Na Coruña e Rianxo terán lugar as ofrendas florais organizadas por Anova-Irmandade Nacionalista e o PSdeG, respectivamente. Día da Patria expansivo e telemático para o BNG A formación nacionalista realizará a súa tradicional manifestación desde a Alameda compostelá ás 12 horas, pero desta volta a concorrencia de militancia e simpatizantes estará limitada a un milleiro de persoas, as mesmas que poderán presenciar o posterior discurso da líder Ana Pontón na praza da Quintana. Pero Compostela non será a única cidade de celebración do Bloque, senón que terán lugar actos simultáneos na Coruña, Ferrol, Pontevedra, Vigo, Lugo e Ourense, e realizarase unha conexión telemática prevista para as 12.45 horas. Cómpre destacar que entre as comarcas convocadas á celebración de cada un destes actos queda excluída, por mor da situación sanitaria pola Covid-19, a Mariña. O lema para o Día da Patria, 'Construíndo unha nova Galiza', pretende dar continuidade ao da campaña do 12X --'Unha nova Galiza'--. "Transmitimos, fundamentalmente, que para nós o 12 de xullo non acabou nada, senón que foi un paso moi importante dentro dun proceso de avance", sinalou o responsábel de Comunicación nacionalista, Xavier Campos, na presentación da campaña. Ademais, asegurou que este 25 de xullo será "inclusivo", posto que estará dirixido "a todos os galegos e galegas, na súa diversidade e pluralidade, sexan ou non nacionalistas, votasen ou non polo BNG". "Non queremos que sexa unicamente unha celebración dos homes e mulleres do BNG e que se senten nacionalistas. É un día que concibimos como o día da nación que compartimos", incidiu. Os socialistas galegos círanse en Rianxo Un ano máis, o Partido Socialista da Galiza achégase á vila de Rianxo para celebrar o Día da Patria realizando unha ofrenda floral ante o busto do político galeguista Alfonso Daniel R. Castelao. No evento intervirá Gonzalo Caballero, secretario xeral da formación, acompañado dalgúns dos seus deputados electos e de membros da executiva do PSdeG. Anova homenaxea os fusilados da República O monumento deseñado por Isaac Díaz Pardo no Campo da Rata da Coruña acollerá ás 12 horas do 25 de xullo a homenaxe floral de Anova aos galegos e ás galegas republicanas fusiladas, nun acto no que intervirá o portavol nacional, Antón Sánchez. Baixo o lema "Adiante República Galega", Anova quere recoñecer "os republicanos e republicanas que deron a súa vida pola liberdade e a xustiza social". Por mor da actual situación sanitaria, Anova viuse na obriga de cancelar o xantar que, nos anos anteriores, realizara como remate dos seus festexos do 25 de xullo. Manifestación de Causa Galiza Ás 12.30 horas do día 25, Causa Galiza manifestarase, aplicando tamén medidas de seguridade, desde a Alameda compostelá baixo o lema "Mais independentismo para fazer frente à crise". A independencia, indican, como "soluçom estratégica à tentativa dos poderes fáticos de carregar as consequências da pandemia nas costas das classes populares e reconfigurar o regime surgido da Transición, bloqueando, de novo, o exercício do direito de autodeterminaçom e impondo um novo ciclo estatutário". De por parte, Agora Galiza.-Unidade Popular ten unha concentración-acto político o 25 de xullo na Praza 8 de marzo de Compostela baixo o lema: Paremos o fascismo: independencia e socialismo. Compromiso por Galicia Compromiso por Galicia realizará ás 12:00 horas unha ofrenda floral no Panetón dos Galegos Ilustres, en Bonaval, Compostela. Ás 14:00 horas hai un xantar de confraternidade en Gres, no concello de Vila de Cruces. Nas redes sociais convoca o 25 de xullo co HT #nindereitaninesquerdagalicia


A mediados de outubro a Xunta Electoral da Coruña ordenou ao Goberno retirar varias campañas de anuncios que estaba a publicar nos medios de comunicación. Respondendo á denuncia dun particular, a autoridade electoral concluíu que o gabinete de Alberto Núñez Feijóo estaba a "infrinxir a prohibición" marcada na lei por desenvolver en período electoral campañas que supuñan "a expresión publicitaria de actuacións políticas" que quebrantaban o "principio de neutralidade" que todo goberno debe respectar dende que se convocan unhas eleccións, neste caso as xerais do 10 de novembro, ata que se celebran. A Xunta non podía facer campaña en precampaña.No texto, aprobado horas antes do inicio da campaña do 10N, a Xunta preséntase como "modelo de centralidade política" e carga contra o "desafío permanente e desleal do independentismo" que, di, fai necesario formular estas "demandas" ao vindeiro Goberno de EspañaApenas dez días despois desa decisión da Xunta Electoral e a apenas doce horas do inicio formal da campaña do 10N -acurtada a oito días en virtude da reforma aprobada en 2016 para supostos de repetición electoral coma esta-, o Consello da Xunta tivo sobre a mesa da súa reunión semanal apenas sete asuntos dos que só catro foron acordos executivos en sentido estrito. Os tres restantes foron informes; un deles, un inédito documento -a Xunta nunca divulgara un semellante- con "demandas ao próximo do Goberno de España" que cadra, en contido e forma, co groso do argumentario que o propio Feijóo e outros cargos do PP veñen desenvolvendo dende hai semanas contra o Executivo de Pedro Sánchez e o PSOE.Este documento, de dezaoito páxinas, está introducido por un texto de cinco parágrafos no que, a modo de exposición de motivos, a Xunta desprega a xustificación política do informe. Tras meses nos que diversos grupos -como En Común, o BNG ou o propio PSOE- falaron da necesidade de incorporar unha "axenda galega" á política do Estado, a Xunta fala agora da Axenda Galicia porque "Galicia é hoxe un modelo de centralidade política" cunha "dobre faciana" de "lealdade" a "todas as institucións do Estado" e "esixencia de todo aquilo que en xustiza precisa a cidadanía galega.É neste punto no que a Xunta incorpora outro dos aspectos clave do argumentario do PP nos últimos meses: Cataluña. "A Autonomía (sic) galega non está contra o Estado como lamentablemente se ve noutras partes de España", proclama o informe. "É e séntese parte fundamental do Estado", agrega. As peticións son formuladas agora, xustifica, porque "a política española sofre unha situación de bloqueo que está afectando a decisións fundamentais para o correcto funcionamento do Estado das Autonomías".O documento combina cuestións pendentes dende hai lustros ou mesmo décadas con outras conxunturais e, sobre todo, obras como o AVE a Madrid, ao que Feijóo se volve aferrar como arma electoral na recta final das obrasSegundo a Xunta, existe o "risco" de que nas eleccións do 10N "a atención se desvíe de asuntos que afectan á vida da xente" para "centrarse noutros de menor relevancia". E ademais, considera, dado o "desafío permanente e desleal do independentismo" o Goberno central "entrante" pode "descoidar a xestión das cuestións galegas". Por estes e outros motivos, "con determinación, coa Constitución e o Estatuto de Autonomía como respaldo", o documento "apela" a que "o próximo goberno lle dea resposta" a esta serie de asuntos que dependen "da boa xestión".No que atinxe aos contidos concretos, o informe combina cuestións pendentes dende hai lustros ou mesmo décadas -dende o "reto demográfico" ao sistema de financiamento autonómico caducado en 2014 pasando polos fondos estatais da lei de dependencia, nunca satisfeitos dende a súa aprobación- con outras conxunturais, como o Brexit. E, sobre todo, obras a comezar polo AVE a Madrid, ao que o presidente galego se volveu aferrar como arma de campaña mentres as obras entran na súa recta final. Tras dar por imposible a pasada semana o prazo de 2020, que fixara o Goberno de Rajoy, o informe feito público agora pide que "a venda de billetes" desa liña de alta velocidade ferroviaria estea "á disposición antes do próximo Xacobeo 2021". No horizonte, ademais do 10N, están xa as eleccións galegas de 2020.


Summary: Cúmprense este 28 de xuño vinte anos da morte do poeta, profesor e tradutor Evaristo González, máis coñecido por Evaristo de Sela. Figura fundamental no mundo da tradución, a obra de Homero chega á nosa lingua da súa man.

Evaristo González Fernández, con 19 anos, desertou do Rexemento de Artillería Lixeira nº 15 de Pontevedra nos comezos mesmos do golpe de estado do 36. Rexeitando a barbarie fascista, é condeado por deserción a cadea perpetua vítima da represión. Sofre, logo, unha "odisea" de cárceres e centros disciplinarios ata lle ser conmutada en 1941 a pena por unha "liberdade provisional" nun tempo de terror e morte deseñado e executado polo novo réxime franquista. "Nos anos de prisión dedícase heroicamente a estudar, escribir, aprender. En circunstancias tan duras toma os primeiros contactos con varios idiomas, entre eles, o grego". Evaristo de Sela, así coñecido por ter nacido no 1917 nesa parroquia de Arbo, viuse loxicamente condicionado pola ditadura, mais neses anos de prisión dedícase heroicamente a estudar, escribir, aprender. En circunstancias tan duras toma os primeiros contactos con varios idiomas, entre eles, o grego. Era unha persoa de moita sensibilidade, alimentada pola propia Natureza das paisaxes do seu Miño da infancia e, elaborada pola súa mente de neno atento, pola Beleza que lle medraba interiormente. A isto engadamos lecturas e poesía. E tamén as vivencias, tan difíciles coma os días. Todo un universo que dá como resultado inquedanzas e creación: unha descuberta do país, Galiza; unha obra literaria, os dous poemarios Amar (Vigo, 1945) e o póstumo Versos de preso e outras rimas (2007); unha dedicación, a docencia, o grego. Unha definición: a entrega á cultura mediante, sobre todo, a tradución. Sobre isto último quero pararme algo. Evaristo de Sela, poeta, profesor, é, fundamentalmente, o tradutor de Homero ao galego. Pensemos no que iso supón. E contextualicemos non só atendendo a biografía e circunstancias penosas que sofriu o noso autor, senón tamén cavilando a clave nacional do feito: aportar para Galiza a Iliada e a Odisea no noso idioma. Unha tarefa inxente, referencial. A consciencia dunha necesidade. Unha contribución clara a favor do país, da súa cultura, da súa lingua, nas coordenadas conflitivas que o marcan. Comparábel en dimensión, por exemplo, a fitos como o colectivo da Biblia na editorial SEPT ou o do Fausto de Goethe a cargo de Lois Tobío. Unhas traducións senlleiras dende o coñecemento do orixinal (neste caso, o mundo homérico, a lingua grega). Non son paráfrases, polo tanto, como resultaron tantas versións dalgunhas literaturas (pensemos, así, na rusa que lemos dende o francés, v.g. Tolstoi, Gorki, Dostoievski). Son os resultantes textos completos e fidedignos, e non amputacións nin deturpacións (lembremos que pasou con tantas versión de Aristófanes, Lucrecio, Petronio, etc). "Sendo moi complexo traducir Homero, Evaristo de Sela é quen de, todo á vez, ser intérprete-transmisor-intermediario-poeta" Sendo moi complexo traducir Homero, Evaristo de Sela é quen de, todo á vez, ser intérprete-transmisor-intermediario-poeta. Domina a literalidade e o significado do que ten entre mans e sabe "meterse no corazón" do texto (segundo quería Agustín García Calvo). En palabras de Umberto Eco, é capaz de "dicir case o mesmo" ca Homero. E, simultáneamente, frutifica a "lingua meta", o galego. De lermos estes dous cantares épicos, alicerce do que convencionalmente se considera "literatura europea", disfrutaremos grandemente. Tanta comprensión e tanta capacidade de traballo para brindarnos a todas as galegas e galegos a lectura dos case 28 mil hexámetros das ditas obras requiren, sen dúbida, un amor enorme pola nosa Terra. A este labor titánico, a esta mostra da súa íntima ilusión e do compromiso con Galiza e o galego (en palabras do propio Evaristo: "quería que Homero falase galego!") hai que sumar –tamén ao noso idioma- as traducións de poetas contemporáneos (Elytis, Seferis, Kavafis, etc) na póstuma Poesía neohelénica (1708-1977), do 2001, así como os aínda inéditos doutros grandes autores do mundo clásico (Demóstenes, Catulo…). Cúmprense agora, en concreto o 28 de xuño, 20 anos da morte de Evaristo de Sela. Serva esta efeméride de memoria, se se quer apaixoada.


Summary: O desleixo do goberno local do Partido Popular de Ferrol a respecto da lingua galega volve quedar de manifesto na programación cultural de aquí a finais de novembro nos dous principais espazos municipais, o Teatro Jofre e mais o Auditorio de Caranza, na que non existe unha soa referencia en galego.

Non é novo o desinterese do PP polas manifestacións artísticas propias, nin tampouco a desconexión coas entidades culturais da cidade, mais esta é a primeira vez na que o idioma propio fica fóra da oferta cultural municipal. A programación até finais de novembro inclúe once actuacións, nove no Jofre e dúas no flamante Auditorio de Caranza. A Filharmónica de Cámara de Colonia, o concerto da banda madrileña Izal; o proxecto "El Intérprete" da Factoría Madre Constriktor; o monólogo do manchego Joaquín Reyes, a obra "Olivia y Eugenio", da compañía Pentación Espectáculos; as pezas "Entredos" e "La curva de la felicidad", de CIA. Capicúa e Descalzos Producciones; a ópera "Don Giovanni" e as representacións "eBook, las edades del libro" (Spasmo Teatro) e o clásico "Cyrano de Bergerac", dos cataláns L'Horta Teatre compoñen un programa no que o barítono de Ortigueira Borja Quiza é a única achega galega. Desligado de Agadic Desde que se puxo á fronte da Concellaría de Cultura, Reyes García recibiu constantes críticas da oposición, non só pola inexistente publicidade que se lle dá aos espectáculos, senón tamén pola escolleita dos artistas, na súa inmensa maioría de fóra de Galiza. Hai uns meses decidiu desligarse do Agadic para se adherir á rede española argumentando que lle saía "moito máis económico", extremo desmentido pola asociación galega.


Summary: Había unha igualdade maior da que pode pensarse nas aldeas nas que se facían recollas de música tradicional. Mais certo folclorismo non representou os roles das mulleres que non respondían á imaxe patriarcal. Isto defendeu Mercedes Peón na xornada Tradición en Feminino.

Era primeiros dos 60 e as mulleres "non tiñamos dereito a nada". Para ir á tenda mercar un pouco de azucre "tiñamos que pedirlle cartos ao home e despois darlle as voltas". Non había outra, nestas circunstancias, que romper "ese ferro que nos aprisionaba". E iso fixeron mulleres como ela, que foi unha das primeiras que se integraron nun grupo de gaiteiros. Chámase Eclíptica Orbita -Maruxa dos Rosales- e vén de participar nas Xornadas da Asociación de Gaiteiras Galegas sobre a "tradición en feminino". Maruxa relatou os seus comezos na música. "Iamos as mulleres ao cruceiro e á eira e cantabamos e tocabamos. A miña avoa cantaba moi ben…", sinalou. O seu home, José, era gaiteiro. Un día, o seu irmán caeu e escordou un brazo, polo que xa non podía tocar o bombo. "José chegou á casa chorando. Tiña varias festas e non tiña ninguén para tocar o bombo", lembrou. Así que decidiu facelo ela. E en canto empezou, comezaron a chamar á casa das comisións de festas para preguntar polo "gaiteiro da muller". Un éxito que, despois, non fixo máis que medrar. Ademais de percorrer a Galiza, "fomos a Madrid, á Expo de Sevilla, a Bruxelas, a Portugal…", apuntou. Toda unha vida "defendendo o noso", a cultura galega. O caso de Maruxa e do seu home podería ser un exemplo do que explicou despois, nestas mesmas xornadas, Mercedes Peón. Se cadra a asunción de que todo pasado foi machista e represor non se sustenta na realidade. Ela mesma fixo recollas de campo durante 20 anos. Xa a finais dos anos 80, en Bergantiños, observou que homes e mulleres se mesturaban sen demasiadas diferenzas por motivos de xénero. "Eu ía ás aldeas e os homes que eu tratei non responden ao estereotipo androcéntrico patriarcal", explicou. Eran microhábitats que conformaban "un mundo harmónico e ecolóxico" máis igualitario do que pode pensarse. Os imaxinarios do folclorismo Mais o problema veu despois, na súa opinión, cos imaxinarios que dominaron o folclorismo, herdeiros das representacións románticas relacionadas coa construción nacional. A Sección Feminina unificou estilos e adoutrinou corpos para facer as mulleres "doces, amábeis, femininas", fronte á creación colectiva que consideraba "vulgar" e "salvaxe". E ese binarismo de xénero foi despois o que asumiron os grupos folclóricos que sustentaron na suposta tradición ideas simplificadoras como que as mulleres non sacaban puntos no baile ou non tocaban a gaita. Un artigo de Mercedes Peón publicado na revista Plétora vai acompañado dalgúns dos vídeos que citou na súa intervención nas xornadas da Asociación de Gaiteiras. Imaxes de mulleres sacando puntos, de pandeireiteras "marabillosamente salvaxes" que poñen a comunidade en transo, e que nada teñen que ver cos seráns e foliadas de a partir dos 90 coas mulleres nunha posición subalterna. "Nos 80 e 90" -lembrou- houbo unha "resistencia de gaiteiros a seren desprazados do centro" por mulleres, por unhas pandeireteiras "ás que desprezaban". O folclore foi, ademais, co tempo, espectacularizado e "deportivizado", con concursos de xente "moi ben vestida", mulleres e homes afastados, voces microfonadas e cámaras que ollaban os pés dos homes. A etnomusicóloga Xulia Feixoo, que impartiu un obradoiro nas xornadas da Asociación de Gaiteiras, explicara antes que no seu traballo, realizado desde unha perspectiva feminista, adoitaba atopar "contradicións" ao facelo con xente maior con "outros esquemas" de xénero, sendo o caso de Maruxa unha "excepción". Gostarías de seguir coa lectura? Vai á libraría máis próxima ou entra na nosa tenda online para mercar o Nós Diario de hoxe e terás o texto ao completo. Tamén podes elixir unha das modalidades de subscrición que che ofrecemos!


Summary: AGE organiza unhas xornadas nas que estarán representantes das CUP, do SAT e Boaventura Sousa dos Santos.

Esta sexta feira (19 de febreiro) Alternativa Galega de Esquerdas (AGE) organiza no Paraninfo da Universidade da Coruña unha xornadas encabezadas pola súa parlamentar en Bruxelas, Lidia Senra. Baixo o título 'A historia da Europa decolonial e da Europa dos pobos sen estado' a organización quere "trazar pontes" entre as nacións sen estado e a "cidadanía racializada" froito do colonialismo europeo. Dúas Europas, din, cunha "xenealoxía histórica" distinta mais que se atopan unidas actualmente por seren consideradas "cidadanía de segunda clase" como resultado dunha "discriminación étnica" e "racial". Através dun extenso programa de palestras que se prolonga durante tres xornadas (19, 20 e 21 de febreiro) a organización visa debruzarse sobre a vixencia da "dominación dunha nación sobre outra ou dunha raza sobre outra". Unha realidade, afirman, que mantén "inconcluso" o proceso descolonizador, a loita pola soberanía, o dereito á autodeterminación e a liberación descolonial. Neste senso, participarán das xornadas representantes da CUP como a deputada Anna Gabriel Sabaté, Boaventura Sousa dos Santos (Catedrático de Socioloxía da Universidade de Coimbra, Helena Miguélez Carballeira (Profesora da Universidade de Bangor, Gales), Houria Bouteldja (Parti des Indigènes de la République-PIR, Francia), Néstor Salvador (SAT), Xosé Manuel Beiras ou Begoña Dorronsoro (investigadora no Centro de Estudos Sociais da Universidade de Coimbra), entre outros. Podes consultar a programación completa na seguinte ligazón.


Na mañá desta terza feira apareceu na praia da Calzoa, en Vigo, unha lápida de pedra co ano 2018 inscrito nela. Algo que levantou a curiosidade de parte da veciñanza do lugar. Para alén da propia lápida, veciñas e veciños próximas ao lugar achegáronse para depositar flores e velas ao pé da propia lápida. A lápida na praia da Calzoa (Foto: Ana Prado Comesaña). Aparentemente, a lápida xunto coas flores e velas simbolizan a morte da praia, mais, cal é o motivo? En 2018, ano que aparece inscrito na lápida, a Calzoa foi declarada como 'praia canina', polo que cans poden entrar libremente ao areal da mesma. Isto foi algo que se fixo en contra dos argumentos de grupos de conservación e expertos do ámbito académico, segundo informou a este xornal a bióloga Ana Prado Comesaña. Risco para os ecosistemas De feito, até a Unión Europea (UE) recoñeceu o risco que isto supuña para os ecosistemas e especias protexidas por directivas europeas. Até colectivos de animalistas cualificaron a decisión como "chapuza". Colectivos de investigadores xa se referiran a esta decisión en agosto deste ano, alertando de que os cans poden ser moi prexudiciais e os principais causantes do deterioro do areal da praia. Máis de 3.000 firmas, 50 asociacións e colectivos e 15 miembros da comunidade científica reclaman a protección deste enclave.


Summary: Ficou desvelado o motivo polo Feixoo anunciara que non podería asistir a manifestación convocada en Madrid contra os indultos ás presas e presos políticos cataláns, o 14 de xuño ten xuntanza co Papa.

O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, cambiará a manifestación na madrileña praza de Colón o vindeiro 13 de xuño contra os indultos ás presas e presos políticos cataláns por unha xuntanza co Papa Francisco o día seguinte no Vaticano. Ben que xa confirmara no pasado Consello da Xunta que o 13 estaría de viaxe e non podería asistir á manifestación convocada pola plataforma Unión 78 na que si estará a dirección de PP, Vox e Ciudadanos, até hoxe non se fixo público que o motivo era unha reunión co máximo dirixente da Igrexa católica acompañado da curia galega. O motivo é "a importancia" do Xacobeo 2021 para Galiza, que o Vaticano decidiu estender a 2022. De feito, Feixoo trasladaralle "o seu agradecemento e o de todos os galegos" por esta ampliación. Este ano extra ofrece "moitas máis oportunidades a Galiza e aos visitantes que se queiran achegar", salienta o Executivo, valorando as limitacións a mobilidade que aínda se manteñen pola pandemia de Covid-19. Feixoo ten intención de expor ao Papa "os esforzos" galegos para "garantir un desenvolvemento seguro" da celebración relixiosa. Asemade, asegura que o Xacobeo é "como unha porta aberta á espiritualidade e calma en tempos tan complexos", sinala.


Summary: A administración Trump condiciona o seu apoio á OTAN á que os Estados membros eleven o seu orzamento militar até 2% do seu PIB. A Alianza Atlántica insiste na súa tensión con Rusia. Afondamos sobre a OTAN no Sermos Galiza 235, á venda na loxa e nos quiosques.

A cimeira extraordinaria da Organización do Tratado do Atlántico Norte (OTAN) decorrida os pasados días 15 e 16 de febreiro na cidade belga de Evere axustouse ao guión. O primeiro conclave da alianza [atlántica desde a chegada de Donald Trump á Presidencia dos EUA visou a dependencia da UE do seu parceiro transatlántico. Washington fixo uso do seu rol preponderante e exixiu aos seus socios que aumenten de maneira substancial os seus orzamentos militares, até atinxiren o compromiso de 2% do seu PIB. Malia a retórica diplomática, a administración norteamericana fixo uso da ameaza velada de se distanciar da alianza, o que para alén de comprometer a seguranza do resto de Estados membros, poría en cuestión a existencia mesma da OTAN. Esta exixencia, anticipada xa durante a campaña presidencial norteamericana polo propio Donald Trump, foi expresada de maneira taxativa e cun ton duro polo secretario de Defensa, James Mattis, nunha reunión a porta fechada. "América cumprirá coas súas responsabilidades, pero se as vosas nacións non queren ver como modera o seu compromiso con esta alianza, ten que haber unha mostra de apoio á nosa defensa común", arengou Mattis aos 27 ministros de Defensa da alianza. [Podes ler a reportaxe íntegra no Sermos Galiza 235, á venda na nosa loxa e nos quiosques e puntos de venda habituais]


Summary: A expansión do coronavirus (COVID-19) está levando a moitas empresas contemplar o teletraballo como unha saída para as súas empregadas en caso de illamento por corentena. Na Galiza, esta práctica está xa bastante estendida, tanto nas firmas privadas como na administración pública.

A rápida expansión do coronavirus está a sacudir a economía a mudar o xeito de traballar de moitas compañías. Nas últimas semanas, foron moitas as empresas que, ante o risco de contaxio dalgunha das súas empregadas, prepararon plans de continxencia. Unha das medidas máis repetidas neses plans é o teletraballo, o que lles permite que a traballadora poida seguir a desenvolver as súas funcións aínda que teña que permanecer en corentena na súa casa. Para boa parte das empresas, esta medida é unha novidade que pode servir para testar tamén a súa posíbel extensión no tempo, pero na Galiza o teletraballo xa non é tan descoñecido. De feito, un estudo presentado por Addeco revela que un 10,3% das ocupadas galegas traballan, a lo menos de forma ocasional, dende os seus fogares, o que sitúa ao país á fronte dos territorios do Estado español en materia de teletraballo. Esta porcentaxe equivale a preto de 112.500 persoas que se estarían a beneficiar deste tipo de medidas de conciliación. Ademais, segundo os datos de Addeco, o número de teletraballadoras crece ano tras ano. En 2019, foi de 1,3%, e coa epidemia de coronavirus seguramente se dispare. Tamén na Administración As empregadas que apostan no teletraballo non son unha exclusiva da empresa privada. Na Galiza, a Xunta puxo en marcha un plan de conciliación da vida laboral, persoal e familiar no que a flexibilidade horaria e o teletraballo eran os dous eixos fundamentais de actuación. Na actualidade son preto de 11.000 as empregadas públicas da Administración galega que se acollen a estas fórmulas, que se puxeron en marcha en 2014 e que van gañando seguidoras ano tras ano. Certo é que desas cifras a maior parte corresponde a persoal que decide flexibilizar a súa xornada laboral. O teletraballo non está tan estendido entre o cadro de persoal da Administración galega, xa que en 2018 os funcionarios acollidos a esta modalidade non superaban os 300. De feito, a oferta da Xunta ten as súas limitacións, xa que só se pode solicitar nos casos que a natureza do emprego o permita (asesoras, informáticas, corpos de inspección e tradutoras, entre outras) e como máximo durante tres xornadas á semana. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario, á venda nos quioscos, ou na súa lectura na nube.


Summary: Xunto cos colexios de Catalunya e Andalucia denuncia e o proxecto "posibilita que se poida ordenar o cese da difusión do proceso a través dos medios de información"

O Colexio Profesional de Xornalistas de Galicia, o Col.legi de Periodistes de Catalunya e o Colegio Profesional de Periodistas de Andalucia denuncian que que o anteproxecto de Código Procesal Penal, que prepara o Ministerio de Xustiza e que substituirá á vigente Lei de Enxuizamiento Criminal, outorgaralle ao fiscal "a facultade de instrutor, pero tamén, baixo a aparencia de convertelo no portavoz da instrución ante os medios, transformarao de facto nun censor". A norma outorgaralle ao fiscal "a facultade de instrutor, pero tamén, baixo a aparencia de convertelo no portavoz da instrución ante os medios, transformarao de facto nun censor" Segundo o Colexio, a proposta pretende limitar o dereito fundamental á información nunha dobre vertente, por unha banda facultando ao fiscal como instrutor para prohibir informar a todos os cidadáns que interveñan nun proceso, atribuíndolle en exclusiva a facultade de informar aos medios, o que limita gravemente o acceso ás fontes e a posibilidade de contrastar a versión oficial, e doutra banda posibilita que se poida ordenar o cese da difusión do proceso a través dos medios de información, baixo os criterios genéricos de que se poida comprometer o dereito a un proceso xusto ou os dereitos fundamentais dos afectados. Posibilita que se poida ordenar o cese da difusión do proceso a través dos medios de información O borrador do Código Procesal, no artigo 132, párrafo 3, establece que "durante a fase de investigación o Fiscal poderá requirir ao encausado, testemuñas, peritos profesionais, ou a calquera terceiro que haxa ter acceso á información que conveña manter reservada, que se absteñan de revelar fóra do proceso o contido das declaracións ou calesquera datos ou informacións sobre os feitos investigados dos que tiver coñecemento". E tamén, finalizada a investigación, o fiscal poderá solicitar ao Tribunal que estenda ese sixilo ata a apertura da vista oral. É dicir, que o ministerio público pode impoñer durante todo o tempo -meses ou anos- que dure a investigación que ninguén relacionado co caso, non xa o encausado nin os letrados que o defenden ou acusan, senón calquera testemuña ou perito, revele ou comente nada do que dixera ou escoitara sobre o asunto. Dado que pretender facer cumprir tal sixilo vai resultar máis imposible aínda que o actual segredo do sumario, o anteproxecto ataca o problema de raíz: a difusión pública: "Se difundir públicamente por calquera medio información sobre o proceso, con vulneración do segredo das actuacións ou no seu caso dos deberes de sixilo e reserva previstos neste Título, o Tribunal de oficio ou instancia do Ministerio Fiscal poderá acordar, previa ponderación dos intereses en conflito o cese da difusión, sempre que esta puider comprometer gravemente o dereito a un proceso xusto ou os dereitos fundamentais dos afectados" (art. 132.4). Ou sexa, segundo unha previa ponderación que non parece distinguible do libre albedrío, o Tribunal pode acordar que se deixen de difundir declaracións que se prestaron ou feitos que se produciron. Dado que pretender facer cumprir tal sixilo vai resultar máis imposible aínda que o actual segredo do sumario, o anteproxecto ataca o problema de raíz: a difusión pública Segundo o Colexio de Xornalistas, "a forma en que se lle asigna ao fiscal a función de único portavoz é máis dotalo dun interruptor que dun altofalante". O Colexio manifesta o seu "malestar" porque "na elaboración dunha norma tan importante, aínda que sexa en fase de anteproxecto, que vén substituír a outra máis que centenaria, non se consultaron aos organismos profesionais en aspectos tan delicados -e tan, como reza a redacción do borrador, de interese público- como a transparencia da xustiza cara á sociedade e a publicidade dos procesos xudiciais, dos que os medios son os intermediarios esenciais".


Summary: A Xunta da Galiza deixou sen gastar un total de 1.540 millóns de euros destinados a políticas de emprego nos orzamentos da Xunta desde 2009.

O Goberno galego deixou sen gastar un total de 1.540 millóns de euros destinados a emprego nos orzamentos da Xunta desde 2009, ano en que Alberto Núñez Feixoo chegou á Presidencia da Galiza. Denunciouno en sede parlamentar a deputada socialista Carmen Rodríguez, que reclamou ao Executivo que se comprometa a "gastar os créditos vixentes destinados ás políticas de emprego ofertando ás persoas demandantes de traballo as actuacións de mellora da empregabilidade acordadas no seu itinerario de inserción". Tamén reclamou investir os fondos non gastados para encetar un plan de formación en competencias chave. Aliás, acusou a Xunta de agochar os datos reais do desemprego con "medias verdades", ao "presumir" de ser Galiza a comunidade en que máis baixou o desemprego en abril. Nese sentido, reprochou que se esconda que a Galiza é o segundo territorio en que máis medrou o desemprego en tres dos catro primeiros meses de 2021. Desemprego xuvenil A moción da socialista non saíu aprobada, ao PP votar en contra. Mesma sorte correu a iniciativa do BNG que defendía elaborar un novo Plan de emprego para a mocidade que incluíse programas que favorezan a creación de emprego xuvenil estábel e digno, con salarios que permitan a emancipación. O deputado nacionalista Paulo Ríos tamén pediu mudanzas nas políticas de vivenda para favorecer a emancipación da mocidade. O portavoz popular José Manuel Balseiro mostrou o rexeitamento do seu grupo ás dúas iniciativas con referencias a anteriores Executivos do Partido Socialista: "Cada vez que o PSOE goberna, o paro medra", dixo, acusando ademais o BNG de defender políticas de vivenda de sistemas socialistas.


Summary: Educación admite que obvia a presentación dunha programación anual para desenvolver o PXNL, tal e como aceptara facer o Goberno de Fraga en 2004 coa aprobación unánime do documento.

De "remuíño de ideas" a unha mera "referencia". O Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNL) supuxo un fito na política lingüística do país próximo á aprobación da Lei de Normalización Lingüística de 1983. Este documento, rematado no ano 2004, foi elaborado por un bo número de profesionais e, tras recibir achegas de todos os grupos parlamentarios, foi aprobado por unanimidade no penúltimo ano de mandato de Manuel Fraga. No retorno ao poder en 2009 tras unha campaña apoiada, entre outros aspectos, nunha suposta "imposición" da lingua propia, os conservadores desdeñaron o plan que apoiaran cinco anos atrás. O daquela novo conselleiro de Educación, Jesús Vázquez, desdeñouno ao identificalo co tal "remuíño" e agora, a piques de facerse dez anos da aprobación, o seu departamento di que é unha "referencia" máis na súa política lingüística. Entre os preceptos aprobados en 2004 por unanimidade figurou unha emenda do PSdeG, que o PP de Fraga aceptou sen alterala, pola cal o Executivo se comprometía "a presentar ante o Parlamento a programación anual para o desenvolvemento das medidas propostas" no PXNL, algo que non aconteceu no pasado 2013. En setembro dese ano a deputada do BNG Ana Pontón rexistrou unha pregunta na que advertía a Educación de que, "a poucos meses de rematar o ano" a devandita programación "non foi presentada", e instaba a Consellería a aclarar "por que razóns incumpre a obriga de presentala". A resposta nin sequera chegou en 2013, senón que entrou no Rexistro da Cámara o 22 de xaneiro e fíxoo sen demasiadas aclaracións e admitindo implicitamente que non presentou a programación comprometida. O Goberno de Fraga aceptou que a Xunta presentase "a programación anual para o desenvolvemento das medidas propostas" no plan Na súa resposta a Consellería explica que este departamento autonómico "ofrece á Cámara galega diversa información, tanto a petición propia como a petición dos grupos parlamentarios, respecto das accións e da política lingüística que está a desenvolver". Así, di a Xunta, "se fixo na comparecencia que tivo lugar" o pasado 16 de abril, na que o secretario xeral de Política Lingüística, Valentín García, explicou "as liñas de actuación do seu departamento, onde saíu a debate o devandito plan e houbo un repaso dos programas de dinamización da lingua galega" e das "accións referidas á formación e capacitación lingüística, investigación e proxección exterior do galego, entre outras cuestións". Neste escenario, continúa a resposta oficial, é "coñecido, como queda de manifesto en reiteradas intervencións públicas e no propio Parlamento", que "a política lingüística que está a realizar a Xunta" parte "do convencemento de que o galego é útil en calquera ámbito e para todas as funcións", ademais de ter unha "vontade política de crear actitudes positivas cara á lingua". Así, abonda, "o Goberno galego está a aplicar unha política lingüística fundamentada no mandato legal derivado do Estatuto de Autonomía e da Lei de Normalización Lingüística". "Ao tempo", conclúe, o Executivo "toma como referencia o Plan Xeral de Normalización Lingüística". Sen noticias, non obstante, da súa programación e cumprimento. Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega


Summary: As galegas con instalacións de xeración eléctrica para autoconsumo poderán compensar nos vindeiros meses nos seus recibos da luz o excedente de enerxía que verten á rede.

En cuestión de semanas, as galegas que teñan nas súas casas instalacións de xeración de enerxía para autoconsumo poderán sacar rendemento dos excedentes da súa produción. As compañías eléctricas deberán compensalas pola enerxía que lles sobre e que vertan á rede. De momento, a Xunta vai con atraso. Está previsto que a partir de marzo, a Dirección Xeral de Enerxía e Minas comece a notificar ás eléctricas os boletíns de autoconsumo. Despois, terán que ser as clientas as que se poñan en contacto coas distribuidoras de enerxía para modificar o formato da factura e programar os seus contadores para que lean a enerxía que exportan. Desde o Clúster do Autoconsumo da Galiza (Agaen), non son moi optimistas coa rapidez na posta en marcha desta medida, contemplada no Real Decreto 244/2019 do pasado mes de abril que xa debería estar implantado en agosto do pasado ano e que a Galiza chegará a partir de febreiro. En declaracións a Nós Diario, o portavoz e vicepresidente do Clúster do Autoconsumo da Galiza (Agaen), Óscar Nogueira, di que o de pagar polos excedentes "non vai ser antes do verán" e recoñece que esta medida dista moito do coñecido como balanzo neto, un mecanismo no que cliente e eléctricas pagan en función do saldo da enerxía producida e consumida, que nalgúns casos pode ser favorábel para as consumidoras. "Co novo regulamento non van existir as facturas negativas", sinala, "pero afeitos a regalar enerxía, calquera esmola é ben recibida". Esta medida será posíbel grazas ao cambio na política enerxética do Goberno español, que o pasado ano eliminaba o chamado imposto ao sol e dáballe un novo pulo ao autoconsumo e á produción de enerxía a partir de fontes renovábeis. Os diferentes territorios tiñan catro meses para implantar o regulamento, pero a día de hoxe na Galiza non está completamente desenvolvido. "O autoconsumo nunca foi prioridade para a Xunta e pode quedar moi mal se é a última en aplicar o decreto, sobre todo cunhas eleccións á volta da esquina", apunta Nogueira. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Existem muitos motivos para que não haja uma convocatória conjunta este 25 de Julho, Dia da Pátria. Isto é certo. Negá-lo, seria negar a realidade, ignorá-la, escondê-la. E o melhor modo de transformarmos a realidade não é negando-a, ignorando-a ou disfarçando-a, mas reconhecendo-a, assumindo-a e interpretando-a. Tanto as organizações tradicionalmente convocantes de manifestações do 25J, todas elas situadas no plural campo da esquerda soberanista/ nacionalista/ independentista, quanto muitas das pessoas tradicionalmente assistentes, são (somos) quem de elaborar uma listagem de legítimos motivos para não coincidir esse dia na mesma manifestação. É compreensível: diferenças de critérios à hora de abordar temas táticos ou estratégicos; desencontros e experiências negativas em diversas atividades ou espaços de convivência nos últimos anos ou meses; acedos debates e discussões que, em muitas ocasiões rematam em divisões, ruturas ou cisões, coletivas e/ou pessoais; tradicional falta de confiança, conhecimento ou relações; etc… Os motivos, realmente, são numerosos e, insisto, na sua grande maioria legítimos e compreensíveis, e cada quem pode fazer uma ampla listagem segundo tenha sido a sua experiência, pessoal ou coletiva. Mas, com ser numerosos, os motivos para não coincidir não são infinitos. E não só: somos muitas as pessoas que estamos convencidas de que, com ser muitos, são menos e de menor importância que os motivos para sim coincidir. Enquanto estou a escrever esta linhas, são já mais de mil as pessoas que, a título individual, aderiram no Facebook a um evento criado para promover uma convocatória conjunta de manifestação para este 25 de Julho. Uma iniciativa nascida nas redes, com um texto premeditadamente simples e claro, que reclama às organizações convocantes que "façam todo o esforço possível" para tornar realidade essa convocatória. Mais de mil pessoas que declaram publicamente a sua "vontade de apoiar uma convocatória conjunta, plural participativa para este próximo 25 de Julho". Mais de mil pessoas, que se reconhecem na sua variedade e diversidade, como sujeitos participantes, como atores e atrizes, e situam por riba das suas diferenças a vontade de caminharmos juntas. Eu mesmo, tenho claro que são numerosas as pessoas e organizações com as que desejo partilhar manifestação esse dia, mas com as quais, por exemplo, mantenho importantes diferenças. Mas também sei que considero mais importantes todos os objectivos comuns (que existem), todas as coincidências na política do dia a dia (que não são poucas), e, sobre todo, sei que resulta imprescindível construirmos junt@s (que não necessariamente revolt@s) um futuro para Galiza: desde a esquerda e o soberanismo; desde o respeito, e mesmo desde a promoção, da diferênça; desde a dignidade e o orgulho das nossas diferentes e complementares perspetivas. Entre as mais de mil pessoas que aderiram no FB a essa proposta, há muita variedade: pessoas que militam em organizações políticas e outras que não; pessoas que se (auto)reconhecem e se acham cómodas dentro dalguma das diversas tribos, sectores ou famílias que compõem o campo da esquerda soberanista, e outras que não se situam nem se querem situar dentro de nenhum grupo; pessoas que têm detrás experiências diversas na militância sócio-política, algumas com muitos anos de trajetoria, e outras que nunca tiveram atividade política organizada… Mas todas elas, todas nós, temos uma cousa em comum: frente as divergências que nos afastam, apostamos polas convergências que nos juntam. Temos Vontade. Certo que a vontade não avonda para transformar a realidade: mas sem vontade nada se faz. E chamo a atenção sobre um fato importante que nos deve fazer refletir a tod@s: desde que esta iniciativa foi lançada, não tem havido vozes contrárias. Publicamente quando menos, até onde eu conheço, não tem havido posturas contrárias a esta proposta e a ideia duma manifestação conjunta no Dia da Pátria de 2015. Esta é a realidade, e negá-la, ignorá-la ou escondé-la não faz sentido. Agora é o momento das organizações, dessas às que fai referência a iniciativa lançada nas redes sociais, "as organizações tradicionalmente convocantes". Elas devem procurar as formas para fazermos realidade este desejo. Chegar a acordos no modelo de convocatória, ato, propaganda, intervenções, declarações públicas,… Não é fácil, evidentemente. Mas, também evidentemente, não é impossível.


Summary: Un alto cargo da Consellería do Mar, Juan Maneiro, restou importancia ás propostas para mellorar as condicións dos mariñeiros e afirmou que a Xunta non lles vai enviar "un buque balneario"

A deputada do BNG, Montse Prado vén de formular unha pregunta sobre a situación sociolaboral dos mariñeiros galegos embarcados en buques pesqueiros de sociedades mixtas e demandar do Goberno central medidas para a defensa dos seus dereitos e a súa protección social. Na súa intervención, Prado recoñeceu que a situación destes traballadores é competencia do Estado pero considerou que como "traballadores galegos" a Xunta debe amosar tamén a súa preocupación por estes cidadáns de Galiza. O altro cargo da Consellería do Mar, Juan Carlos Maneiro, restou importancia as demandas da nacionalista e respondeu que os buques están en función das mareas e da dureza do mar polo que Xunta non lle vai enviar "un buque balneario". "Frivolidade" A deputada nacionalista cualificou de "dramático" que para o Goberno galego non sexa "prioritario" coñecer e resolver a situación sociolaboral dos mariñeiros galegos e lamentou a "frivolidade" na resposta do responsable da Xunta. A parlamentaria do BNG explicou que a propia Xunta utiliza dous dos seus barcos gardacostas matriculados en Canarias para pagar menos e manter en "peores condicións laborais" aos seus tripulantes, polo que non lle estrañou a "falta de preocupación" da Administración galega polos buques con bandeira mixta que manteñen aos seus mariñeiros en "condicións sociolaborais penosas". Juan Carlos Maneironegou as "precarias" condicións laborais dos mariñeiros galego e Montse Prado recomendou ao responsable da Xunta consultar co sector e ter en conta as denuncias sobre as condicións laborais dos mariñeiros para non ter que lamentar no futuro problemas de maior envergadura.


Summary: O espazo expositivo, que depende da Deputación, abre unha nova quenda para que as crianzas poidan participar nos obradoiros con motivo do Día Europeo da Arte Rupestre. Un dos obxectivos é que a rapazada aprenda a protexer o patrimonio do país.

O Museo de Pontevedra conmemorará o Día Europeo da Arte Rupestre cunha nova quenda dos obradoiros 'TransforArte' dado o éxito que tiveron entre a poboación. Esta é a primeira actividade centrada nesta temática concreta desde que o espazo, dependente da Deputación, pasou a ser parte do Itinerario Cultural do Consello de Europa 'Camiños de Arte Rupestre Prehistórica' (CARP). A acción, que ficou sen prazas dispoñíbeis en moi pouco tempo, é unha maneira de achegar ás crianzas "á arte rupestre galega a través da colección propia do Museo dunha forma lúdica e pedagóxica". Quer na primeira convocatoria, quer na nova –que terá lugar o sábado 10 de outubro de 17.30 a 19 horas e o domingo 11 de outubro de 11 a 12.30 horas–, o persoal encargado da iniciativa axudará a rapazada a comprender "algúns dos elementos abstractos e figurados máis representativos". Animar as crianzas a protexer o patrimonio Outra das metas que se marcou a Deputación é que no museo, as e os asistentes saiban da importancia do traballo de recuperación, investigación e salvagarda da arte rupestre da Galiza. De feito, haberá que facer unha representación artesanal dos petróglifos do país con modelado de pasta e a confección de diferentes tecidos. O obradoiro, destinado a nenas e nenos de idades comprendidas entre os 8 e os 13 anos, ten aberta a inscrición a través do correo electrónico gabinetedidactico.museo@depo.es. A participación é gratuíta mais o número limitado de prazas fai que haxa que anotarse. Respectarase a orde de recepción das solicitudes para completar a nova quenda desta acción.


Summary: Ateigada vén a oferta desta sexta feira 24 de xuño.

Sexta feira. Lugo. 23.30 horas. Clavicémbalo. Actuación de Carlos Blanco. Visita anual do humorista arousán a este local lugués, desta vez en dúas sesións de contacontos. Dous clásicos, o Carlos e o Clavi. Compostela. 20.30 horas. Teatro Principal. Concerto conxunto de Chicharrón e Ataque Escampe, dúas das bandas máis sobranceiras do pop en galego, apresentan Postal con palmeiras ardendo. Perfeita ocasión para ollar e escoitar ao vivo o último da súa produción. Lourenzá. 20 h. Claustro de S. Salvador. O Mago Antón. Apresentación do seu último espectáculo Onde está o mago Antón. Padrón. 21.30 h. Praza de Macías. Talía Teatro. Apresentan o espectáculo Sopa de Sapo, para toda a familia. Unha función integrada no programa Cultura no Camiño. Sábado. Ourense. Festas da cidade. Alén de múltiples actividades, o cartaz musical ten moito gancho: Xoel López, Roi Casal, María do Ceo, Sés e Coque Malla, entre outros. Pontevedra. 21 horas. O Timón e Diaño. Última edición da tempada deste programa coa actuación de Maravallada.


Summary: Traballadoras autónomas da restauración, do sector servizos e doutras áreas profesionais responderon ao estado de alarma cos seus ingresos. Malia non se ver obrigadas ao peche, a paralización da vida e da actividade económica non lles deixa outra alternativa que a suspensión das súas actividades. Sen liquidez non poden facer fronte ás nóminas nin aos gastos correntes. A responsabilidade social e as axudas do Goberno atemperan as súas inseguridades.

A crise do coronavirus impactou contra as profesionais autónomas no momento en que a declaración do estado de alarma limitou ou paralizou a súa actividade. Algunhas manteñen o permiso das Administracións para continuar co seu negocio, mais decidiron pechar e botar man dos aforros ou das medidas gobernamentais para amortecer o impacto dun estancamento económico que vai en aumento. A restauración, minguada "Os primeiros días mesmo pensei en cesar a actividade de forma definitiva, mais agora quero ser optimista". Quen fala é Katyuska Álvarez, copropietaria do Mesón de San Fiz, en Silleda, quen decidiu pechar o seu negocio un día antes de que o Goberno do estado fixese oficial o estado de alarma. "Acababa de contratar unha empregada e estaba a piques de facer un ano á fronte do restaurante. Estaba moi contenta coa marcha do negocio, traballando de segunda a sexta feira e dispoñendo das fins de semana para estar coa miña filla. Lograr isto no sector da hostalaría non é doado e eu conseguino", salienta a emprendedora, de 33 anos. "A miña economía e a da miña filla dependen do meu traballo, e sen el, quedamos sen liquidez". Agora permanece atenta á evolución dos datos e das axudas anunciadas polas autoridades para soster as pequenas e medianas empresas. "De momento non sei a que medidas me acoller. Teño esa encarga en mans dunha xestora, que me indicará os trámites que debo iniciar. Agora mesmo, os meus esforzos céntranse en ver de que forma podo reducir os gastos correntes", explica. Sen liquidez O primeiro que fixo Katyuska Álvarez foi cancelar algúns servizos prescindíbeis como o teléfono ou as subscricións de prensa. "A luz téñoa que seguir pagando, temos dous conxeladores cheos con comida para 15 días que non imos despachar e un lote de alimentos perecedoiros que tamén pasará a engrosar as perdas", asegura. Porén, recoñece apoios importantes, como o da súa arrendadora, que xa lle perdoou o mes de abril. De seguir así as cousas, engade, "valorará facer o mesmo en maio". "Aspiro a repoñerme desta pequena gran crise" Con todo, este aforro non alivia a falta de ingresos. "A miña economía e a da miña filla dependen do mesón. Non temos máis achegas que as que recibimos do meu traballo, e sen el, quedamos sen liquidez", confesa. Por iso desbotou xa a idea inicial do cesamento. Katyuska Álvarez non quere renunciar a un negocio que ergueu por si mesma, que funciona e que lle permite garantir o coidado da súa filla. "Aspiro a repoñerme desta pequena gran crise", sentencia. Abertas, mais sen ingresos As pastelarías poden abrir. O Goberno integrou estes estabelecementos dentro do sector da alimentación malia que non todas dispoñen dun despacho de pan que xustifique a venda de produtos de primeira necesidade. "Se lle piden á xente que fique na casa, non vou ser eu quen faga un chamamento para que veñen mercar pasteis á miña tenda". "Oxalá! Pero se lle dis á xente que fique nas súas casas, que non saia máis que para facer as compras esenciais, non vou ser eu quen faga un chamamento para que veñen mercar pasteis á miña tenda", explica a Nós Diario Xulián Suárez, propietario da pastelaría París da Coruña. "Decidín pechar entre semana e abrir só sábados e domingos para cubrir algún gasto. Mais estou valorando todas as opcións ás que me podo acoller para non poñer en risco o negocio familiar nin a saúde das que agora mesmo traballamos no obradoiro", aclara. Xulián Suárez recoñece que adoptou esta medida por "responsabilidade social", despois de calcular até onde pode resistir a súa economía sen apenas ingresos. "Xa sei que este mes non vou cobrar nada. Os gastos correntes mantéñense, debo pagar o aluguer e as nóminas das traballadoras". "Se podo facer fronte a esta situación co negocio pechado, vou pechar". Mantenas a todas malia a redución brusca da actividade. "Polo momento acordamos anticipar as vacacións. Se antes eramos cinco, a diario, agora quedamos dúas persoas que nos dedicamos a adiantar traballo de cara ao futuro e atender unhas poucas encargas que nos fan, mesmo a través da redes sociais". De momento, o chocolate centra as elaboracións artesanais, "pero teño claro que se podo facer fronte a esta situación co negocio pechado, vou pechar", conclúe Suárez, pendente de analizar a achega real das axudas decretadas polo Goberno. Todo no aire A incerteza planea sobre a mesa de traballo de Samuel Baltar, fundador de Orixe Creativa. É deseñador gráfico e hai poucos meses que mudou o seu estudio doméstico a un espazo laboral compartido. "Agora teño que ver que fago, se sigo abonando a cota ou non, porque todos os traballos que tiña practicamente acabados ou pendentes de estrega non sei que vai ser deles, non sei se os vou rematar e moito menos se os vou cobrar", salienta. "Non sei se vou cobrar os traballos que teño pendentes de entrega ou case rematados". Con todos os negocios pechados, ninguén fai publicidade nin inviste en comunicación, unha actividade, advirte, aínda pouco desenvolvida na Galiza tanto no sector comercial como profesional. Así, explica, a pouca actividade que se xera estes días procede de axencias máis grandes e non dos clientes particulares. "E redúcese a creación de mensaxes audiovisuais ou dirixidas ao público das redes sociais con recomendacións para os días de confinamento". Recuperación gradual Samuel Baltar dá o mes de marzo por perdido. "Non vou cotizar. Non fixen nada así que nada teño que facturar. Decidín acollerme ás medidas gobernamentais, que ademais de exonerar as profesionais autónomas do pagamento á Seguridade Social, tamén contemplan axudas para quen, sen botar o peche, acredite unha redución de 75% da súa factuaración". "Os negocios que vivía ao día terán que decidir se volven abrir ou non". Para o sector creativo, a crise chega nun momento de pouco traballo após o Nadal e o Entroido. "As medidas de apoio económico son un amparo importante", defende. "Imaxino que a recuperación será gradual e non antes de dous meses. Empezaremos por saír á rúa. Os negocios que vivía ao día terán que decidir se volven abrir ou non. Creo que moitos non o farán, mais os que abran de novo as súas portas deberán comunicar o seu regreso e investir en publicidade para recuperar os seus clientes", asegura Samuel Baltar. Só para emerxencias Esta reactivación da vida cotiá tamén lle devolverá a rutina a profesionais como Aitor Seoane, fontaneiro autónomo. "Desde que se decretou o estado de alarma acudín a unha única emerxencia e rexeitei outros traballos que considero que poden esperar. De momento non perdín nigún proxecto e teño a mercadoría a punto para cando poida regresar", afirma, seguro da importancia de respectar as medidas de confinamento.


Summary: Entre as entidades convocantes hai unha ampla presenza de organización políticas e sindicais, asociación veciñais e culturais de concellos da comarca da Coruña e de todo o país.

Este sábado 5 de novembro, a asociación Defensa do Común organiza a III marcha cívica na cidade da Coruña para reclamar a devolución da Casa Cornide. Até 115 entidades mostraron o seu apoio a esta mobilización que Defensa do Común cualificou como "unha resposta social ante o anuncio da familia do ditador Franco de pór novamente á venda a Casa Cornide, como se fose da súa propiedade. Queremos facer chegar a esa familia que a súa actitude ten un rexeitamento social unánime". A III Marcha Cívica para exixir a devolución da Casa Cornide decorrerá o vindeiro 5 de novembro "O pazo de Meirás e a Casa Cornide son dúas caras dun mesmo espolio" acrecentan desde a asociación desde a que animan á participación na marcha. Os apoios Entre as entidades convocantes hai unha ampla presenza de organización políticas e sindicais (CIG, UGT, CCOO, CGT), asociación veciñais e culturais de moitos Concellos da comarca da Coruña e de todo o país. Os apoios chegan de entidades memorialistas de toda Galiza como Iniciativa Galega pola Memoria; Fundacións: Fundación Alexandre Bóveda, Fundación Manuel Maria, Fundación Galiza Sempre, Fundación 10 de Marzo de CCOO, Fundación Moncho Reboiras da CIG. Defensa do Común tamén recibiu apoios de fóra de Galiza como a Agrupación Federico García Lorca da Arxentina, Asociación La Comuna de pres@s y represaliad@ por la dictadura franquista de Madrid, Asociación pola Memoria Militar Democrática ou a Federación Estatal de Foros pola Memoria. A Casa Cornide no pleno da Coruña O pleno do Concello da Coruña aproba denunciar a familia Franco pola Casa Cornide O Pleno da corporación municipal da Coruña aprobou varias mocións para a recuperación da Casa Cornide para o pobo da Coruña: O Pleno de 12 de setembro de 2019 aprobaba por unanimidade unha moción para a devolución da Casa Cornide ao patrimonio da Coruña, e o Pleno de 12 de setembro de 2019 aprobaba, tamén por unanimidade, unha moción para que o concello tome medidas xurídicas para promover que a Casa Cornide pase a mans públicas. Pola súa parte, o pasado 13 de outubro, os grupos da oposición no Concello da Coruña (PP, BNG, Marea Atlántica e a concelleira de Podemos) reclamaron ao Goberno local liderado por Inés Rei (PSdeG) a presentación da demanda xudicial pola Casa Cornide, para lograr a devolución ao patrimonio municipal deste inmóbel.


Summary: Este sábado celébranse múltiplas mobilizacións contra o Tratado de Libre Comercio da UE cos Estados Unidos, que está a levantar unha forte polémica no seo da Eurocámara. A esfera local verase fortemente afectada no caso da súa aprobación. O BNG esixe que TTIP, TISA e CETA se debatan e voten nas Cortes

O BNG esixe que TTIP, TISA e CETA se debatan e voten nas Cortes O TTIP (Acordo Transatlántico para o Comercio e a Inversión) segue no punto de mira da esquerda social e política, que este sábado se manifesta contra el. Hai catro meses que non se debateu nin se votou no Parlamento Europeo. O día no que debía fixar a posición do Europarlamento nestas conversas, tomando como base o informe Lange, o debate adiouse pola falta de consenso, grazas a un mecanismo que permite facelo se o texto ten máis de 50 emendas, e este tiña arredor de 200. A posteriori, na votación, a cámara determinou suspender tamén o propio debate, por 183 votos a favor, 181 en contra e 37 abstencións. Os axustados números indican a división interna existente no grupo socialdemócrata que tería debilitado o bloque favorable ao Tratado. A importancia da esfera local Santiago de Compostela vén de declararse concello libre de TTIP e CETA. A moción foi aprobada por Compostela Aberta e o BNG, coa abstención do PSOE e os votos en contra do PP. Ademais diso, Compostela Aberta organizou unha charla informativa sobre o polémico acordo. O profesor de Economía Aplicada, Gonzalo Rodríguez, O deputado por AGE, Antón Sánchez e Víctor Casas, de Podemos, expuxeron as liñas mestras do TTIP. Para Rodríguez "a gran batalla está nos europarlamentarios do PSOE". O profesor engadiu que "son fundamentais mocións como estas para facer que os concelleiros socialistas se posicionen, porque iso xera presión para que o acordo non pase ese primeiro filtro do parlamento europeo". O mandato negociador da UE é claro en relación á esfera local: "o Acordo debe ter como obxectivo prever un mecanismo eficaz e vangardista de solución de diferenzas entre inversores e estados". E engade: "todas as autoridades e entidades de nivel inferior ao central (como estados federados ou municipios) deben cumplir efectivamente o capítulo de protección de inversións deste Acordo". Polo tanto, comunidades autónomas e concellos veranse afectados polo TTIP. No caso galego, ademais de Compostela, tamén Ames e Nigrán se declararon concellos libres de TTIP No caso galego, ademais de Compostela, tamén Ames e Nigrán se declararon concellos libres de TTIP. No resto do Estado Español, un ronsel de municipios tamén aprobaron mocións no mesmo sentido. Polo momento, leva a dianteira Cataluña, con 14 concellos, logo a Comunidade Valenciá, con 9 e Andalucía con 8. En Aragón, Castela a Mancha e Murcia non se presentou ningunha moción relacionada co tema. Rodríguez advertiu que o TTIP non "impón os intereses norteamericanos sobre os europeos, senón as das grandes multinacionais sobre os cidadáns norteamericanos e europeos". "Proba disto", engadiu ao fío, "é a oposición dun concello como o de Miami". Chinizar a produción EEUU e a, daquela, Comunidade Económica Europea (CEE), asinaron no 1990, coa caída do Muro de Berlín, a Primeira Resolución Trasatlántica. O punto do comercio internacional quedou adiado, pero nunca se deixou de todo, tal como mostra, a mediados dos 90, a Nova Axenda Trasatlántica. No 2006, o Parlamento Europeo, insta á Comisión Europea, con certas resolucións, a negociar un mercado transatlántico. A primeira rolda negociadora foi en xullo de 2013. Ata 2014 pouco, ou nada, escoitamos sobre o TTIP. En xullo foi a décima rolda. O Tratado Transpacífico vai ser segredo durante os 5 primeiros anos da súa aplicación A negociación estase a levar a cabo con moito secretismo, aínda que a presión mediática, social e política, provocou un certo aperturismo. Con todo, mesmo a Defensora do Pobo europea demandou máis transparencia en varias ocasións. Na web habilitada pola Comisión, os textos son tan xenéricos e simples, que é moi difícil facer un bosquexo mental do que realmente negocian EEUU e a UE. En todo caso, á sala de documentos confidenciais (Reading Room), só podían acceder ata xaneiro os eurodeputados da comisión parlamentaria de Comercio Internacional (INTA). As partes negociadoras son, pola UE a Comisión Europea, co equipo da comisaria de Comercio Internacional, a liberal sueca Cecilia Malmström. Polo lado estadounidense, a Oficina do Representante de Comercio dos Estados Unidos. Para Rodríguez, esta opacidade no proceso "non ten que ver con nada que non sexa que os termos do tratado son inasumibles por calquera cidadán". Rodríguez aproveitou para referirise ao Tratado Transpacífico, que "vai ser segredo durante os 5 primeiros anos da súa aplicación, é dicir, a cidadanía vai vivir baixo un réxime legal que non coñece, pero que é superior á súa carta magna". "As empresas van chinizar a súa produción e conquistarán o pouco que queda de Estado" "As empresas multinacionais queren manter os seus niveis de beneficios anuais", explicou Rodríguez, "e iso, na actualidade é moi difícil". "Só hai dúas solucións", continuou, "reducir costes salariais, e para isto hai que deixar a China fóra dos tratados para chinizar a nosa produción e que China non compita e a segunda, que as multinacionais conquisten o pouco que queda de Estado, para rendabilizar o que non pode ser rendible, como saúde ou educación". ISDS e lucro cesante Rodríguez desenvolveu a figura dos ISDS, contemplados no TTIP, o instrumento que permite ás multinacionais denunciar aos estados por calquera lucro cesante, é dicir, por calquera perda dunha ganancia ou utilidade económica causada á multinacional polo estado. Pero, como se define o lucro cesante? "Non está definido", explica Rodríguez, "pode ser interpretado dentro dos marcos do propio tratado, e non se aplica ningunha outra lexislación xeral como a ambiental, a laboral ou a propia constitución". "Os nosos dereitos desaparecerán da mesa se o TTIP se aproba", sentencia. "O lucro cesante non está definido, pode ser interpretado dentro dos marcos do tratado" Para ilustrar o lucro cesante, Rodríguez tomou o exemplo do pleito entre Philip Morris e Uruguai. O país aplicou unha contundente normativa antitabaco, seguindo os consellos da OMS. Entón, no 2010, a compañía Philip Morris demandou a Uruguai por 25 millóns de dólares, alegando unha violación do tratado bilateral de inversión entre Suiza e Uruguai. No 2013, a directora de comunicación de Philip Morris International, Anne Edwards, sinalaba que "Philip Morris Internacional non discute a maioría das medidas de regulación sobre o tabaco adoptadas por Uruguai, pero sí dúas delas: a esixencia de retirar do mercado 7 dos seus 12 produtos e a obriga de aumentar a 80% a superficie dos paquetes de tabaco dedicada ás mensaxes sobre os riscos do tabaco para a saúde." Neste punto, calquera pode preguntarse cal é o tratado de libre comercio entre EEUU e Uruguai. A resposta é ningún: "A denuncia levouse a cabo a través da filial suíza de Morris, que si ten tratados con Uruguai, pois ambos son paraísos fiscais. Deste xeito, unha empresa que se usa para branquear, pon en xaque a soberanía dun estado que ten que facer inxentes esforzos para pagar os 8.000.000 millóns de dólares nos que está valorado o xuízo", aclarou Rodríguez. Os ISDS non están compostos por xuristas de carreira, senón por avogados corporativistas Sobre os ISDS, Rodríguez explicou que "son xurados compostos por 3 membros, que se rotan as funcións de avogado da defensa e da demanda e xuíz". "Pero non son xuristas de carreira nin nada similar", continuou, "son avogados corporativistas, que poden estar sentados en consellos de administracións de empresas ás que afecta o xuízo que teñen entre mans, non se examina o conflito de intereses". "As sentenzas son firmes, e non hai capacidade de recurso", engadiu Rodríguez, "no 60% dos casos, o Estado paga ou recunca"". "Esta é a maneira coa que o TTIP vai extraer rendas dos estados e dirixiraos con ameazas económicas", sentenciou. "Por exemplo, se co TTIP, entra un medicamento xenérico nun Estado haberá que indemnizar a Novartis por lucro cesante, a cuestión é quen nos indemniza aos cidadáns o lucro cesante que imos sufrir co tratado. A estratexia de Bruselas A normativa comunitaria establece que aqueles tratados que afecten a competencias compartidas entre a UE e os estados membros deben tramitarse como acordos mixtos. O TTIP é, se lugar a dúbidas, un acordo con estas características. Ditos acordos implican a aprobación en cada un dos estados, ben por referendo, ou ben nos parlamentos. Porén, a comisaria encargada das negociacións do TTIP, Cecilia Malmström, a unha pregunta formulada pola portavoz de IU na cámara, Mariana Albiol, sostivo que "Na medida en que os acordos comerciais entran dentro da competencia da UE, a Comisión considera que no hai ningún requisito que obrigue aos estados membros a ratificalos individualmente". "É moi importante a difusión das consecuencias do TTIP, empezando polos concellos, para que a cidadanía sexa consciente do ataque aos nosos dereitos e do antidemocrática que resulta esta última manobra desde a Comisión", concluíu Rodríguez.


Summary: A consecuencia do fechamento da entidade pola débeda que arrastra, as 50.000 persoas socias serán derivadas a outros centros sanitarios do país. BNG e PSdeG critican a "pasividade" da Xunta ante esta situación "mentres destina 19.000 euros a instalar un cruceiro en Miami".

O Parlamento da Galiza aprobou esta cuarta feira, por unanimidade, unha proposición non de lei que insta as autoridades competentes do Uruguai a adoptaren "todas as medidas precisas" para garantir a protección sanitaria das persoas socias da Casa da Galiza, así como aquelas que, axustadas a dereito, garantan a protección e integridade do patrimonio cultural, artístico e histórico da entidade. O obxectivo, indica o texto, é que desta forma "permanezan no ámbito da galeguidade no país, axudando os socios á súa adquisición [da institución] ou facéndoo directamente a Administración, en caso de non ser posíbel outra solución". Demandan ademais que tanto o Estado como a Xunta continúen coas medidas que correspondan dentro das súas competencias para "asegurar a protección socio-sanitaria dos emigrantes galegos". A Xunta desenténdese do legado histórico da Casa de Galiza de Montevideo A proposición aprobada foi froito da unión das propostas que aportaran sobre o mesmo tema do BNG e o PPdeG, co texto transaccionado, debatida e aprobada na Comisión 1ª, Institucional, de Administración Xeral, Xustiza e Interior da Cámara galega. A deputada popular Raquel Arias manifestou que a súa preocupación ante a situación é dobre: "Por unha parte, a protección sanitaria dos socios da Casa e, por outra, a protección do patrimonio e a garantía da súa continuidade". Con todo, incidiu en que, "a consecuencia da cualificación xurídica da Casa da Galiza", só o Goberno de Uruguai é "competente para o control, desde calquera punto de vista, da institución". "Iso non quita que desde a Xunta se siga moi de perto e de forma continua a situación da Casa, da mesma forma que se fai co resto de entidades de diferentes países do mundo", destacou. Nesta liña, referiuse aos contactos entre o secretario xeral de Emigración e o delegado da Xunta no Uruguai desde 2016 "para chegar a unha solución satisfactoria para a Casa da Galiza". BNG e PSdeG, críticos coa Xunta Pola súa parte, o nacionalista Daniel Castro criticou o que denominou "parálise" da secretaría xeral de Emigración, "que se limitou a esperar até o último momento" e defendeu o traballo realizado pola portavoz de Relacións Internacionais do BNG, Ana Miranda. Ao BNG sorprendeulle tamén a confirmación por parte do Goberno do Uruguai "da negativa do Goberno galego a axudar nesta difícil situación, aínda que llo pediron". Segundo explicou Castro, a preocupación do nacionalistas a respecto da sociedade xira tamén arredor do "desmantelamento do patrimonio, a situación socio-sanitaria dos socios galegos co cesamento ambulatorio e o traslado e derivación de pacientes —perto de 50.000— a outras entidades integradas no Sistema Nacional de Saúde do Uruguai". Incerteza polo futuro de 1.300 traballadoras e traballadores da Casa da Galiza de Uruguai "A isto súmase a situación dos traballadores e a súa redistribución a respecto da antigüidade e salario, así como a garantía da cobertura e calidade asistencial de persoas usuarias, moitas delas maiores e en situación precaria", sinalan. Explican ademais que o pasado 5 de abril, "debido á necesidade urxente de constituír unha nova asociación para salvagardar o patrimonio", constituíuse en Montevideo a entidade Casa da Galiza-Centro Histórico-Cultural. A este respecto, o BNG solicitou o recoñecemento da súa "galeguidade" por parte do Goberno galego, "como herdeira da antiga sociedade Casa da Galiza". Os socialistas, noutra orde, resaltaron o contexto "moi negativo" no que se está a dar esta situación. "Incrementáronse as necesidades sanitarias por Covid e económicas e sociais polos sucesivos confinamentos en Latinoamérica", apuntou Pablo Arangüena. Ante unhas necesidades que cualificaron de "inxentes", Arangüena censurou a decisión da Xunta de destinar 19.000 euros a "instalar un cruceiro en Miami", demostrando "pasividade" ante o fechamento da Casa da Galiza. "Esa é a realidade da Xunta", asegurou. A Xunta prevé gastar perto de 20.000 euros na instalación dun cruceiro en Miami


Summary: A secretaria xeral da Mesa pola Normalización Lingüística, Celia Armas García, prosegue o ciclo de análises de 'Nós Diario'.

Os pasados días 28, 29 e 30 de outubro asistín en Caerdydd (Cardiff na súa versión en inglés) á asemblea anual do ELEN, a Rede Europea para a Igualdade das Linguas á que a Mesa pola Normalización Lingüística, entidade á que fun representando, leva pertencendo hai xa moitos anos. Esta asociación encárgase da promoción, protección e benestar das linguas chamadas rexionais ou minorizadas en Europa, unhas 50 linguas de 25 Estados diferentes. Ano tras ano, levamos asistindo e transmitindo a nosa realidade a respecto non só da situación do uso do noso idioma senón tamén da actualidade lexislativa e política a nivel lingüístico. Ano tras ano levamos constatando como casos máis próximos ao noso, aínda que só sexa por estar baixo o mesmo paraugas estatal, como o vasco e o catalán (ambos os dous en toda a súa extensión xeográfica), expoñen a súa situación que, se ben é difícil, non presenta os alarmantes datos de perda de falantes que nós padecemos. Ano tras ano levamos escoitando como outros lugares máis afastados e con comunidades lingüísticas máis pequenas e/ou máis depauperadas que a nosa nos relatan as súas loitas, debates, dificultades…, en que nós tan ben nos sentimos reflectidos. Nesta ocasión era unha destas comunidades quen nos recibía. En Gales hai unha poboación moi similar á galega, andan polos 3.300.000, e deles case un 26% di que pode comunicarse na súa lingua propia, o galés. O seu ministro principal (o equivalente do noso presidente), Mark Drakeford, deunos a benvida ás delegacións convidadas e informounos de que levan tempo experimentando un leve pero incesante incremento de falantes. Esta tendencia á alza é debida, en gran medida, a un plan estabelecido polo propio goberno galés que se basea na necesidade de fixar a poboación no territorio e fomentar o emprego da mocidade no seu propio país, sendo a promoción do galés unha das bases do antedito plan. E ten como obxectivo chegar ao ano 2050 cun millón de falantes de galés e, vista a progresión, semella bastante probábel que o logren. Ir polas rúas de Cardiff xa chama a atención a calquera que, coma nós, proveña dun entorno cunha lingua minorizada, porque non hai sinal oficial, cartaz explicativo, placa de edificio ou aviso de tráfico que non estea en galés e logo en inglés. E o galés aparece sempre coa tipoloxía de letra máis destacada ou situado á esquerda, lugar de preferencia para a lectura. Igualiño que aquí… Que puidemos, resumindo, concluír logo de coñecermos estas experiencias e outras que xa non cito? Evidenciouse que todo avance se basea na existencia de dous piares básicos e interdependentes. En primeiro lugar, debe haber unha mobilización social, unha base poboacional concienciada, reivindicativa, loitadora, que non desmaie nunha loita que atravesa xeracións e que ten moitas, pero moitas, máis tristezas que alegrías. E en segundo lugar, tan importante como o anterior, e derivado del, é imprescindíbel unha vontade política que acompañe a demanda social, que lexisle a favor da lingua propia e que non só elabore plans senón que os cumpra porque está firmemente persuadida de que os avances nos dereitos dos falantes da súa comunidade lingüística son beneficiosos para toda ela. Vimos imaxes de manifestacións, de sinais escritos en galés que estaban arrincados, tachados, de concentracións diante de xulgados, centros de ensino, de saúde e, se non nos fixamos na lingua en que estaban escritas, podían ser fotos galegas. Eramos nós mesmos quen estabamos alí, día tras día, pais e fillos, nais e fillas, repoñendo cartaces, berrando polas rúas, reclamando dereitos que nos son tan negados aquí como aló. E tamén vimos textos legais aprobados, centros de aprendizaxe de gaélico, subvencionados, claro, cheos de rapazada entusiasta, gráficas que amosaban o ascenso e a fidelización de falantes… Quen nos dese! Mais nós si contamos co primeiro piar. Nós somos moitos e moitas que non só falamos en galego senón que o facemos consciente, orgullosa e reivindicativamente. Nós tamén nos decatamos, como os galeses, de que promocionar a nosa lingua é traballar polo emprego no noso país, pola nosa cultura e polo noso futuro. Só nos falta a segunda parte, o segundo piar. Pero aos galeses tamén lles faltou durante moito tempo así que non podemos nin desistir na loita nin perder a esperanza. Vivimos, falamos e queremos galego!


Summary: A eurodeputada galega tivo acceso este martes a algúns dos textos confidenciais das negociacións do tratado de libre comercio. Tivo que facelo baixo as estritas condicións fixadas pola Comisión: sen teléfono, bolígrafo, só durante dúas horas e prometendo non revelar o seu contido.

Unha sala pequena e escura. Unha mesa e dúas cadeiras. Máximo de dúas horas e sempre baixo a supervisión dun funcionario. Sen teléfono móbil nin bolígrafo ou ordenador. Estas son as estritas condicións baixo as que a eurodeputada galega Lidia Senra (AGEe) tivo acceso, por vez primeira, a algúns dos documentos secretos e confidenciais (ou non oficiais, seguindo a eufemística denominación oficial) que compoñen as negociacións entre a UE e os Estados Unidos para aprobar o TTIP (Tratado de Libre Comercio e Investimento). "Despois de ver os documentos, reafírmome en todo o que viñamos dicindo e en toda a crítica e oposición que viñamos facendo contra este tratado" "Despois de ver os documentos, reafírmome en todo o que viñamos dicindo e en toda a crítica e oposición que viñamos facendo contra este tratado", sinalou Senra en entrevista telefónica con Praza, xusto despois de abandonar a reading room (sala de lectura) imposta pola Comisión. Pouco máis pode revelar sobre o que alí puido ler. En calquera caso, reitera, "nada do que alí vin me di que os motivos de preocupación que temos sobre este tratado deben ser menores". Ademais, alerta -como xa o fixeron anteriormente outros eurodeputados e eurodeputadas que pasaron pola sala- de que "non toda a documentación sobre o TTIP está alí", pois "algúns documentos que consultei facían referencia a anexos que non están alí". "Seguramente as negociacións están moito máis avanzadas", advirte. Denuncia, igualmente, o procedemento para o acceso a esta información, tan complexo e escasamente transparente: "Estes documentos non tiñan que ser secretos. Non ten sentido que se siga negociando así algo que vai afectar de forma tan importante as nosas vidas". E describe un escenario que limita moito este suposto dereito de acceso dos eurodeputados e eurodeputadas á documentación: "Entras nunha sala escura, con apenas unha mesa e dúas cadeiras, para ti e para o funcionario encargado de darche e custodiar os documentos que solicitaches. Quítanche mesmo o bolígrafo e alí danche outro, cun folio para que escribas. Ao remate tes que asinar un rexistro deixando constancia dos papeis que viches". Critica, ademais, como tamén o fixeron outros representantes, as dificultades de consultar, en apenas dúas horas, documentos moi técnicos que só están en inglés, sen a posibilidade de contar con outra persoas expertas nese tema ou dun tradutor. "Non toda a documentación sobre o TTIP está alí. Algúns documentos que consultei facían referencia a anexos que non están alí. Seguramente as negociacións están moito máis avanzadas" A posibilidade de que os e as parlamentarias poidan consultar parte da documentación do TTIP nesta reading room foi unha das medidas adoptadas pola nova Comisaria de Comercio, a sueca Cecilia Malmström, para combater a imaxe e as acusacións de opacidade que dende a esquerda se lle viñan facendo ás negociacións. Calquera dos 751 europarlamentarios pode solicitar a consulta, pedindo cita e concretando os documentos exactos a revisar. De entre os 70 dispoñibles, Lidia Senra solicitou ter acceso a 18, referidos a agricultura, Indicacións Xeográficas Protexidas, químicos, sanitarios e fitosanitarios ou as relacións de cooperación (partnership) público-privadas, entre outros asuntos. "Colleron medo" Hai apenas dúas semanas as autoridades comunitarias decidiron anular a votación prevista na eurocámara sobre o informe Lange, que debía fixar a posición da cámara sobre as negociacións. Ao final, tras unha axustada votación o informe nin sequera foi debatido. Esta votación evidenciou as dúbidas crecentes existentes en moitos parlamentarios ao respecto das negociacións, sobre todo entre o grupo socialista, que hai meses apoiaba o tratado sen fisuras. "Colleron medo, porque as votacións, sobre todo na cuestión do mecanismo de resolución de conflitos, non ían saír como eles pensaran", sinala Senra, que non advirte unha modificación substancial na estratexia da Comisión despois desta derrota parcial. "Na medida en que a sociedade siga coñecendo máis detalles do tratado, en que sigamos falando do moito que hai en xogo, a presión sobre eses deputados e deputadas vai ser maior" A eurodeputada galega amósase optimista sobre a posibilidade de botar abaixo o tratado e salienta que a clave neste momento é a difusión e que o debate sobre o TTIP estea na sociedade: "Se a súa estratexia pasa por convencer estas persoas que poderían ter votado en contra para que agora voten a favor, se cadra levan un desgusto. Porque na medida en que a sociedade siga coñecendo máis detalles do tratado, en que sigamos falando do moito que hai en xogo, a presión sobre eses deputados e deputadas vai ser maior".


Summary: Sabela Ramil (Ourol, 1993) déuse a coñecer a través do programa de televisión Operación Triunfo. A finais do ano pasado sacou a seu primeiro disco, 'Despedida', gravado en Lisboa e composto por 7 temas, 2 deles en galego. A pandemia da Covid-19 e o confinamento truncaron a preparación da súa xira na que segue a traballar este verán.

—Nas vacacións, como é o seu día perfecto?En contacto coa natureza. Seguramente me erguería cedo e iría co meu can dar unha camiñada preto do mar, até un cantil, un sitio onde non houbese moita xente. E despois ler, compor, escoitar música... —Pero non está de vacacións, colabora coa Radio Galega...Si, con Kiko Novoa. Xa mo propuxera hai tempo pero non se puido levar a cabo e agora facémolo máis estacional. O espazo chámase "Un verán con Sabela" e todas as sextas feiras polas mañás teño unha sección pequeniña. —E hai xira do seu disco 'Despedida'?O disco saíu en novembro e a pandemia pillounos organizando toda a xira así que, de momento, a curto prazo non hai xira, pero haberá. Agora estou a reorganizar o meu proxecto. —No disco, igual que en OT, tamén canta en galego Pensa na posibilidade de gravar só nesta lingua?Iso vai depender do momento creativo no que me atope. Nunca descarto nada porque ao final é o meu modo de vida, eu vivo en galego. A día de hoxe, as composicións sáenme nas dúas linguas pero se noutro momento me sae só en galego, pois só en galego irá. —E alguén dirá que estaría a limitar o seu mercado... A lingua dáme tamén un punto diferente co que teño ao carón, non creo que feche portas, ao contrario, a min abriumas. —Unha das cancións compúxoa Luísa Sobral, irmá do gañador de Eurovisión Salvador Sobral.Si, o tema chegou a través da miña discográfica e eu encantada porque ademais a canción encaixaba moi ben no meu proxecto. Persoalmente, é unha honra ter unha compositora tan importante. —Poderiamos dicir que a carreira de Sabela vai cara á lusofonía?A lusofonía para min é un mercado bastante interesante pero aínda son unha artista emerxente e teño que estabelecer primeiro as bases do meu proxecto e ver logo a onde o podo levar. Pero este disco traballeino en Portugal, non só pola composición de Luísa Sobral. A gravación de Despedida levouse a cabo en Lisboa e o meu produtor é portugués. Este relato publicouse con 'máis', suplemento de agosto de Nós Diario que podes adquirir en quioscos ou na nosa loxa.


Summary: Saúl Rivas (Lugo, 1983) é o creador detrás de Xeosónica, un proxecto da produtora Undodez que reivindica o valor dos sons accidentais, vinculados ao espazo e entendidos tamén como unha fonte para a creación artística. A idea, que botou a andar cunha axuda á creación dixital do Ministerio de Cultura, trata de pór en valor unha parte do patrimonio natural e cultural da Galiza pouco representado e recoñecido. Ademais dos actos públicos que terán lugar ao longo do mes de xullo, a produción é accesíbel a través da súa web xeosonica.gal.

—En que consiste Xeosónica?Xeosónica nace de tomar consciencia do son que nos rodea, da ausencia de silencio. A partir desta idea simple, buscamos afondar máis e explorar eses sons presentes no día a día: dos molestos e dos agradábeis, dos que somos conscientes e dos que non. No proceso de deseño do proxecto, decatámonos de que o interese viña no enfoque, así que apostamos por facer esta exploración do son, non desde o documental senón cunha vontade artística. Non buscabamos preguntas, queriamos parar a escoitar e que a reflexión saíse do espectador. Toda a produción xira ao redor do son, explicitando esa presenza permanente e convidando á escoita activa. —Xeosónica é unha idea cun equipo grande involucrado.No audiovisual, rara vez un proxecto é individual. No desenvolvemento desta idea interveñen moitas persoas, xa que é unha produción complexa. Unha das pezas principais, a curta 'Mmrrssmm… (As Músicas dos Ruídos do Son do Mar)' nace cunha vontade artística e tamén de xogo por parte do seu director, Andrés Mahía: o son é o protagonista absoluto, tanto que até se explicita a presenza do sonidista nos planos, contándolle abertamente ao espectador que o importante é o que está "pescando" ese home do micrófono. Santi Jul é o responsábel tanto de captar eses sons como de crear a atmosfera da curta e as composicións mínimas que aparecen na peza, estas últimas en colaboración con Iván Laxe. A curta conta ademais co talento de Jairo Iglesias, director de fotografía responsábel da espectacularidade poética da imaxe deste artefacto audiovisual. —Temos, por tanto, unha ollada interdisciplinar.Tiñamos claro que a formulación do proxecto debía incluír creadores e artistas nesa aposta que fixemos por explorar o son desde a arte máis que desde o documentalismo. Na creación do proxecto, recollemos diversas paisaxes sonoras que cumpren unha dobre función. Serven para a reflexión e a escoita consciente dos sons presentes nunha localización xeográfica concreta (en xeosonica.gal estamos confeccionando un mapa con estas paisaxes) e tamén serven de base para a experimentación sonora. Propuxémoslles un xogo a catro creadores sonoros galegos: Acacia Ojea, Carlos Suárez, Juanma LoDo e Marco Maril. Cada un recibiu unha serie de sons recollidos durante estas gravacións previas clasificados por temas -Auga, Humanos, Máquinas e Vento- para que creasen unha música a partir deles e coa única condición de que os incorporasen, sen limitacións estilísticas. O resultado foi marabilloso, xa que cada un levou eses ruídos previos ao seu estilo e con diferentes técnicas. Estes temas foron presentados no Museo do Mar da Galiza e están dispoñíbeis para a súa escoita na web do proxecto. —Natureza e tecnoloxía son presentados moitas veces como esferas opostas pero Xeosónica combina ambas.Penso que están xa máis conectadas do que pensamos, e hai moitas iniciativas de conservación e experimentación que as unen. Na miña concepción, non hai moita diferenza entre elas: ambas forman parte de nós, da nosa forma de ser e estar. A diferenza vén máis polo uso e a consciencia que tomes. —O proxecto vai ter unha dimensión pública.A través da iniciativa 'Deslocalizando Xeosónica': levamos unha instalación sonora itinerante no interior dun container marítimo. Queremos achegar o mar e a creación sonora de vangarda aos concellos do interior do país durante os próximos meses. O público que agardamos é o máis amplo do mundo, os veciños e veciñas que atopen nas súas prazas e rúas un container e teñan a curiosidade de mirar dentro.


Summary: A resposta do soberanismo ao novo golpe do poder xudicial español non se fixo esperar. O president do Parlament, Roger Torrent, convocou o pleno de investidura de Jordi Turull para esta quinta feira ás 17 horas. Esta sexta feira o candidato ten de comparecer perante o xuíz Llarena, quen podería tomar a decisión de o enviar a prisión.

Os acontecimentos sucédense a unha velocidade de vertixe. Ás 21.53 horas deu comezo unha conferencia de imprensa, de Roger Torrent. Nela avanzaba que proporía como candidato á investidura o ex conseller de Presidencia Jordi Turull, ao que Llarena atribúe os delitos de sedición, rebelión e malversación de fondos. "Todos somos conscientes das inxerencias [dos poderes xudiciais españois] sobre o Parlament das útlimas semanas", remarcou o president da cámara catalá, antes de anunciar que o pleno de investidura será esta quinta feira ás 17 horas. "O pleno será para falar, para debater e finalmente para votar", afirmou Torrent, sen dúbida consciente de que en primeira instancia o candidato Turull non ten os apoios precisos (a maioría absoluta en primeira votación) para a investidura se consumar. O obxectivo de JxCat e ERC -as formacións que apoian a investidura- é que Turull acuda esta sexta feira á citación do xuíz do Supremo Pablo Llarena xa investido como president da Generalitat. Toda a presión colócase agora sobre a CUP, cuxos votos son precisos para a investidura de Turull se abrir paso. A formación anticapitalista convocou os meios esta mesma noite ás 22.45 horas. NOTICIA EN AMPLIACIÓN.


Summary: A Fundación Francisco Franco incumpre o horario de visitas ao Pazo de Meirás que obriga a lexislación ao se tratar dun Ben de Interese Cultural. "Esta administración permanecerá pechada no mes de agosto", afirma o contestador automático que salta ao marcar o teléfono indicado para concertar visitas. A Xunta confirma a apertura de dilixencias informativas á familia Franco por incumprir o mínimo de visitas.

Ao marcar o número de teléfono indicado no portal web institucional de Turismo para concertar visitas ao Pazo de Meirás non hai resposta de ningún tipo. Pola contra, o contestador automático informa que "esta administración permanecerá fechada durante o mes de agosto". De feito, a propia web turismo.gal indica que este Ben de Interese Cultural só se pode visitar os días 1, 2, 30 e 31 en horario de 11.00 a 12.30 e de 15.00 a 16.30. A Fundación Francisco Franco, que xestiona as visitas deste pazo propiedade da familia do ditador, incumpre máis unha vez o mínimo de horario de visitas que marca a lexislación. Os catro días que teoricamente abre en agosto o pazo tamén incumpren o horario sinalado pola lexislación O Concello de Sada apresentou unha denuncia en que se transmitiron as queixas da veciñanza e doutras persoas de fóra do concello que non puideron coñecer o pazo dado que o teléfono que figura para as visitas non funcionaba. Ademais, segundo o recollido no portal de Turismo, eses catro días que teoricamente abre en agosto o pazo tamén incumpren o horario sinalado pola lexislación. Así, mentres que Diario Oficial de Galicia marca que os BIC deben abrir "polo menos, catro horas ao día" a Fundación Franco só abre tres horas neses catro días de agosto. A raíz da denuncia de Sada, a Consellaría de Cultura e Turismo vén de confirmar a apertura de dilixencias informativas á familia Franco en relación ás visitas obrigadas ao pazo como Ben de Interese Cultural. A raíz da denuncia de Sada, a Consellaría de Cultura e Turismo vén de confirmar a apertura de dilixencias informativas á familia Franco Para visitar o inmoble e os seus xardíns, cando teñen a ben a familia Franco abrilos, hai que solicitar previamente a entrada mediante correo electrónico e prohíbese tomar fotografías e vídeos. O teléfono móbil que aparece no portal de Turismo permanece en reiteradas ocasións non operativo máis alá do mes de agosto. A Consellaría de Cultura xa impuxo no ano 2017 á familia Franco unha multa por incumprir o réxime de visitas da Lei de Patrimonio Cultural da Galiza. Para visitar o inmoble e os seus xardíns hai que solicitar previamente a entrada mediante correo electrónico. Tamén é público un teléfono móbil que, en reiteradas chamadas de Sermos Galiza, non estivo operativo. O BNG esixe unha sanción "exemplar" contra a familia Franco O deputado do Bloque Nacionalista Galego Luís Bará reclamou unha sanción exemplar contra a familia Franco por estar a utilizar o pazo como un centro de apoloxía e enxalzamento do ditador. Nese sentido, e en referencia ao expediente aberto pola Xunta e a multa de 4.500 euros imposta, Bará lamentou que non se chegase a resolver, motivo polo que o deputado nacionalista esixiu de novo que, desta vez, a apertura das dilixencias non sexa "un mero anuncio e outra tomadura de pelo a todos os galegos e galegas".


O secretario xeral do PSdeG, Valentín González Formoso, reivindicou este sábado ao Partido Socialista como "alternativa ao Partido Popular" na Galiza. "Non nos resignamos", proclamou na súa intervención co Comité Nacional Galego, onde tamén aproveitou para lanzar unha clara mensaxe a todos e todas as progresistas da Galiza: "Tedes abertas as portas do PSdeG para construir un país con futuro entre todos e todas". O PSdeG votará en contra da investidura dun Rueda que "carece de lexitimidade" "Podemos facelo, sabemos facelo e farémolo", sinalou antes de engadir que estamos "nun momento apaixonante no que ofreceremos proximidade, credibilidade e ilusión á Galiza". "Para iso", animou, "precisamos o concurso de todas e todos vós". Así, neste "momento apaixonante" pero tamén "crítico que estamos a vivir", Valentín González Formoso fixo un chamamento a "estar á altura das circunstancias" cun "compromiso en positivo" no que se prioricen "os intereses dos galegos e galegas". Acordos urxentes Con este obxectivo, ás portas da elección do novo presidente da Xunta, o líder socialista anunciou que "é a nosa intención ofrecer un ámbito de acordo no país con tres eixes que consideramos urxentes". Trátase, en concreto, dos eidos da economía e o emprego, a atención primaria e a protección social para os nosos maiores. No referente ao primeiro gran acordo, Formoso avogou por acelerar a adaptación do modelo económico galego a unha aposta rigorosa pola innovación e a ciencia até chegar a 3% do PIB. Do mesmo modo, incidiu na necesidade de que a Galiza co-protagonice, xunto con España, a revolución verde cunha aposta pola enerxía eólica e o hidróxeno. Nesta liña, lembrou o pacto entre o PSdeG e diferentes entidades sindicais e sociais da Galiza para promover o Pacto polas enerxías renovábeis. "A Galiza sabe facelo ben e debe facelo sen complexos, con seguridade en si mesma e priorizando o apoio a proxectos comprometidos co interese xeral e renunciando aos especulativos", afirmou. Plataformas e asociacións veciñais responden ao 'Pacto pola enerxía eólica' do PSdeG No ámbito da sanidade pública, o secretario xeral do PSdeG propuxo un acordo pola atención primaria, "que está a ser un quebradeiro de cabeza para os galegos e galegas" e que se atopa "nun nivel de deterioro que nunca vimos antes". Ao fío disto, describiu un escenario con desmoralización dunha poboación envellecida que non ten atención presencial, que é sometida a esperas de 15 días para que che dean unha cita ou escaseza de persoal. Por último, o terceiro gran acordo que propón o Partido Socialista céntrase na protección social dos nosos maiores, "que son usuarios e usuarias de residencias xestionadas por entidades privadas porque a Xunta non promoveu nin unha soa residencia de xestión pública en 13 anos". Formoso subliñou que "este acordo pretende evitar o drama que supuxo durante a pandemia a realidade de abandono, irresponsabilidade e mercantilismo que agromou na xestión das residencias". "O PSdeG aposta polas residencias de xestión pública directa para os nosos maiores", enfatizou como alternativa. "Son tres ámbitos", defendeu Formoso, "para o acordo urxente e que responden ás preocupacións dunha cidadanía que agarda que o PSdeG recupere o goberno da Xunta para levar a cabo esa Galiza que tanto soñamos". Os municipios como base para chegar á Xunta Neste contexto, puxo de relevo o modelo "que estamos a practicar nas cidades nas que gobernamos -Vigo, A Coruña, Ferrol, Lugo e Santiago- e que en pouco tempo levaremos a cabo tamén na cidade que reclama dignidade, a cidade de Ourense". "Comprometémonos con volver a ilusionala dentro dun ano", anunciou entre aplausos. Abel Caballero cre que Feixoo sería "perfectamente batíbel" nas eleccións xerais De igual xeito, Formoso reivindicou "a política de altura" que está a realizar o PSdeG desde o Goberno en outras máis de cen localidades galegas, e tamén nas que se está na oposición. "Son a nosa forza base política principal e que ningunha outra formación pode expoñer", lembrou.


Summary: O galego Javier Gómez Noya rexurdiu con forza da lesión que o deixou fóra dos Xogos Olímpicos. A súa estrea nas series mundiais de 2017 non puido ser mellor: fíxose coa vitoria na primeira etapa e enceta o ano como líder do Campionato do Mundo.

Nin a lesión que o deixou sen os Xogos Olímpicos nin o parón conseguiron frear Gómez Noya, que se impuxo este sábado en Abu Dhabi na primeira proba das series mundiais. Trátase do décimo terceiro trunfo do triatleta ferrolán nas series mundiais. O galego, único quíntuplo campión mundial da historia, dominou a tríatlon desde o inicio e ficou por riba do británico Thomas Bishop e do francés Vincent Luis. Fernando Alarza, afincado en Pontevedra, ficou en cuarto lugar. A seguinte proba das series mundiais terá lugar o 8 de abril en Gold Coast (Australia). 1. Javier Gómez Noya 1:52:31 2. Thomas Bishop (GBR) a 0:14 3. Vincent Luis (FRA) a 0:37 4. Fernando Alarza (ESP) a 0:47 5. Richard Murray (RSA) a 0:54 6. Joao Pereira (POR) a 1:07 7. Gregory Billington (USA) a 1:29 8. Mario Mola (ESP) a 1:35 9. Andrea Salvisberg (SUI) a 1:49 10. Henri Schoeman (RSA) a 2:04


En pleno derrubo do réxime de Mussolini, 1943 non foi un ano doado para ningunha cousa en Italia. Tampouco para o ciclismo. Esa temporada o campión nacional foi Mario Ricci, gañador dunha carreira na que faltaban os máis grandes competidores. Fausto Coppi, na altura estrela emerxente e gañador xa dun Giro, estaba preso dos británicos nun campo de concentración en Túnez, despois de ter participado de mala gana e botando tiros ao aire na batalla de Cabo Bon. Gino Bartali deixara de competir e dedicaba os seus días a finxir que facía recados en bici para a policía militar, mentres traficaba en segredo con salvocondutos que permitirían escapar dos nazis a ducias de xudeus. E Fiorenzo Magni, sempre o terceiro en discordia, participaba activamente na guerra formando parte das sinistras brigadas negras da República de Salò. Carreiras seguíaas habendo, moitas veces atravesadas polo caos no que vivía o país, invadido polos británicos ao sur e en continua tensión cos amigos alemáns ao norte. Unha desas competicións era o Campionato Nacional do Mozos Fascistas, no que competían promesas vestidas con traxes convenientemente adornados de insignias mussolinianas. Eran os restos da mocidade italiana que aínda non fora enviada á fronte de batalla, na que se acumulaba derrota tras derrota. "Mentres cruzaba a meta, o fascismo caía", contou Pugnaloni moito tempo despois. Cando se convenceu de que non tiña sentido reclamar o galardón, arrincou do traxe a insignia fascista, tirou con ela e marchou O Campionato Nacional do Mozos Fascistas de 1943 disputouse o 25 de xullo e nel destacou un mozo de Ancona chamado Ubaldo Pugnaloni, que despois da guerra sería un dos máis valiosos gregarios de Coppi. Era unha tarde calorosa, como recordou anos máis tarde o corredor. Mentres el se destacaba do grupo de competidores, nunha finca ao norte de Roma Mussolini era arrestado polos compañeiros de partido, convencidos de que na guerra había que cambiar de bando. O Duce era deposto como líder do país despois de 21 anos gobernando con man de ferro. A noticia debeuse espallar rápido polo resto de Italia, porque cando Pugnaloni cruzou a liña de meta non había alí ningunha autoridade do réxime para darlle premio ningún. As ratas, o barco e todo iso. En cuestión de horas, o ciclista convertérase en campión dunha mocidade que xa non existía máis. "Mentres cruzaba a meta, o fascismo caía", contou moito tempo despois nun libro sobre os axudantes de Coppi. Cando se convenceu de que non tiña sentido ningún reclamar o galardón, actuou como lle pedía o corpo: arrincou do traxe a insignia fascista, tirou con ela e marchou: "Non tiña tempo nin para ducharme, nin para cambiarme nin para descansar, así que collín a bici e marchei á estación, paguei o billete e volvín á casa". Cando baixou do tren, Ancona era unha festa.