Summary: Colectivos ambientalistas e a os grupos da oposición no Parlamento acusan a Xunta de fomentar a eucaliptización da Galiza.

O Partido Popular quedou só na aprobación do novo plan forestal da Xunta até 2040, logo de non aceptar ningunha das propostas de resolución presentadas pola oposición, que demandaba a retirada do texto para refacelo de novo. Tras un primeiro debate o 23 de febreiro, os grupos non alcanzaron ningún acordo. O BNG presentou 24 propostas e o PSdeG, tres. Ningunha delas foron apoiadas polos populares na votación final que decorreu esta cuarta feira, 24 de febreiro. María Albert (BNG) e Martín Seco (PSdeG) criticaron que o plan "non se sostén tecnicamente" ao tomar como referencia un inventario forestal de 2018 non actualizado, ademais de non contar con ferramentas de control ante desviacións e fomentar o "monocultivo" de eucalipto. O plan forestal de 1992, que agora se revisa, prevía que en 2030 habería na Galiza unhas 245.000 hectáreas de eucaliptos. Unha cifra moi excedida xa na actualidade -eran máis de 420.000 hectáreas no inventario de 2018-. Durante o debate, o conselleiro de Medio Rural, José González, propuxo á oposición chegar a un acordo para aprobar o plan a través da incorporación no texto dunha suspensión temporal de novas plantacións de eucaliptos nas superficies en que non se plantou até o momento. María Albert censurou o PP por presentar como "proposta estrela" unha medida que xa existe e que leva 12 anos "incumprindo sistematicamente" e que, finalmente non incorpora o plan, e Seco pediu a retirada do plan co obxectivo de volver ao "consenso" da comisión de loita contra o lume de 2018. O socialista queixouse de que a Xunta actúe como nunha "feira" cun "mercadeo" ao ofrecer unha moratoria da plantación de eucaliptos que "premia a quen incumpriu a lei" ao plantar "onde non se podía". Eixos do plan O plan ten seis eixos que prevén un investimento de 4.900 millóns até o ano 2040 e fixa o obxectivo de alcanzar 425.000 hectáreas ocupadas por frondosas autóctonas. O plan da Xunta é eliminar en 2040 até 5% das 420.000 hectáreas de eucaliptos actuais, de forma que 20.000 se convertan en masas doutras árbores. Pero até 2025 a superficie de eucaliptos pode incrementar 3% sobre a cifra inventariada en 2018, co que podería aumentar 12.600 hectáreas. Con todo, co novo plan deberá haber un inventario forestal actualizado antes de terminar 2022.


Summary: A entrevista a Iñaki Rekarte retrata ben o sectarismo en ETA e a súa contorna social, algo tan vasco como español

La Sexta, e Jordi Évole en particular, xa nos deron algunhas cousas que todos necesitabamos. En particular a entrevista a un militante ou soldado de ETA, Iñaki Rekarte, é unha das máis valiosas. En primeiro plano aparece a miseria da militancia nunha seita organizada para amedrentar e asasinar en nome dunha idea, miseria a medio camiño entre o absurdo, a estupidez e a abxección Nunca puideramos ver e ouvir unha entrevista así e impresiónanos. Hai moitas cousas nesa entrevista, merecería escribirse un verdadeiro ensaio sobre ela. En primeiro plano aparece a miseria da militancia nunha seita organizada para amedrentar e asasinar en nome dunha idea, miseria a medio camiño entre o absurdo, a estupidez e a abxección. Todos asistimos a ese espido e dicimos, "vaia criminal, vaia idiota". E temos razón, o xuízo moral sobre ETA só debe ser a condena absoluta. O xuízo político tamén merece unha condena absoluta, trátase do asasinato como camiño para un proxecto social totalitario. Con todo, habería que estenderse e situalo na historia do século XX español: alguén lembra o que dixo Rekarte que lle fixeron ao seu pai no cuartel de Intxaurrondo? Que foi antes, ETA ou o inspector Melitón Mazás? Moitas preguntas incómodas que nos obrigan a pensar que tanto crime naceu dun caldo de odio e violencia, no que o Réxime e logo o Estado actual tivo moito que ver. Que foi antes, ETA ou o inspector Melitón Mazás? Moitas preguntas incómodas que nos obrigan a pensar que tanto crime naceu dun caldo de odio e violencia O encontro de Rekarte con Évole ten un valor singular, pero non polo seu valor político senón porque asistimos ao espectáculo dunha confesión de actos terribles en público. Non é un auto de fe, é unha manobra psicolóxica brutal. Un psicodrama ante millóns de espectadores, que participamos do acto tras a pantalla. Quen se confesaba a todos nós, a través do seu entrevistador, era alguén que asasinara e confesábao con aparente sinceridade e tranquilidade. Coa tranquilidade de quen está de volta da vida, coñece a morte e convive con ela. Confesouno, pero con tal nudez que parecía desposuído de emocións, non nos deu o gusto de velo nin orgulloso nin pesaroso. Só nos deixou desconcertados. Iñaki Rekarte terá que vivir cargando eses mortos, falándolles aínda que non queira e aínda que non lembre os seus nomes Dixo ser, e aparentábao, alguén a quen parecía pesarlle a culpa. E debe cargar esa culpa, porque as absolucións só están na man dos mortos e esas mans quedaron mortas para sempre. Iñaki Rekarte terá que vivir cargando eses mortos, falándolles aínda que non queira e aínda que non lembre os seus nomes. Do mesmo xeito que aceptaba a culpa tamén parecía aceptar o castigo, o cárcere e a tortura eran unha consecuencia natural de oficio. As persoas que mataban non eran persoas, eran "obxectivos", e que te torturasen e logo ir preso era o que ocorría se te detiñan. As cousas eran así en todas partes nese tipo de enfrontamentos. Quen falaba así non era un civil, falaba alguén que fora un guerreiro de profesión, un asasino se o prefiren. E as palabras dun asasino son, necesariamente, brutais se din a súa verdade. Dalgún modo, ao aceptar el en público as súas culpas, tamén nos obriga a aceptar as responsabilidades de cada un Pero, como televidentes partícipes do psicodrama, a violencia confesional de Rekarte tamén nos interroga a todos. Entre nós, ademais dos terroristas, houbo quen apoiou o terrorismo nun momento ou outro antes ou despois de Franco, quen apoiou a tortura e o terrorismo de Estado, quen fixo política partidista con esas mortes, quen pasou de ser terrorista ou apoialo a ser acusador dos "mornos"... Dalgún modo, ao aceptar el en público as súas culpas, tamén nos obriga a aceptar as responsabilidades de cada un. Aínda que non faremos esa revisión persoal do pasado, o espectáculo de psicoterapia de Rekarte só servirá para reafirmar as posturas previas, maiormente sectarias. A entrevista retrata ben o sectarismo en ETA e a súa contorna social, algo tan vasco como español (será que é certo que os vascos teñen os trazos dos españois, pero máis acentuados), sectarismo dun lado e do outro. Incapacidade para pararse a verse no espello, a someterse a crítica un mesmo. Incapacidade para ter memoria. A entrevista retrata ben o sectarismo en ETA e a súa contorna social, algo tan vasco como español, sectarismo dun lado e do outro. Incapacidade para pararse a verse no espello Pero da entrevista o que máis nos afecta en realidade e nos provoca un certo escándalo é a impudicia dunha confesión tan descarnada. Moléstanos ver e ouvir falar de matar e de como se mata. "Nas nosas vidas non existe a presenza de tal cousa!" Alégrame enormemente que El Diario aloxe unha web dedicada aos outros animais, porque nos lembra a evidencia de que para comer un bisté hai que matar a un animal e alguén se encargará diso. Necesitamos apartar a vista do sangue derramado, só a soportamos empaquetada nos noticiarios, e realmente non queremos saber o que lles fan e o que fan os soldados que enviamos a zonas en guerra. Por exemplo. Ou de que modo concreto se tortura ou se maltrata. O oficio de matar é o máis grave e debe estar nun lugar apartado, onde habiten os verdugos. O terrible é unha presenza incómoda e estraña na sala de estar.


Summary: Sandra, Marina, Jennifer, Aroa e Tania son as creadoras de Espazo Brétema, unha asociación en prol da difusión de artistas galegas que traballan diferentes manifestacións artísticas. Naceu por dous motivos: quixeron afrontar este novo proxecto como unha saída profesional tras rematar os seus estudos en Historia da Arte e pertinentes mestrados. Ademais, aínda que hai espazos similares dedicados á arte galega, quixeron facelo doutra maneira, aproveitando os seus coñecementos.

-Cal é o obxectivo de Espazo Brétema? O obxectivo principal é falar da arte galega e dar visibilidade a artistas da terra que non contan con medios suficientes para proxectar o seu traballo. Consideramos fundamental usar a nosa lingua para preservala como arte en si mesma, ademais de achegar o mundo do panorama cultural a un grupo máis amplo, xa que normalmente parece estar dedicado ás altas esferas ou profesionais do ámbito. Na nosa páxina pretendemos crear un amplo catálogo no que se agrupen diferentes manifestacións artísticas. Somos cinco rapazas que teñen unha predilección por un campo diferente dentro da Historia da Arte, o que fai que o proxecto sexa interdisciplinario. Sandra aposta polo mundo audiovisual, Jennifer pola Historia da Fotografía e estudos contemporáneos, Aroa dedícase ao campo da pintura, Tania vincúlase co mundo antigo e eu optei polo mundo sacro. -Que iniciativas van desenvolver? Agora estamos dedicándonos a labores de investigación e procura de diferentes artistas. Materializamos esa busca nun catálogo que está a crecer na web, conectando coa xente nova a través das redes sociais. Como futuros proxectos, contemplamos a realización dun podcast que fale de arte en galego dunha maneira entretida e accesíbel a todas aquelas persoas interesadas neste mundo. Tamén estamos abertas á realización de exposicións, cursos e diversas actividades dentro do panorama cultural. -As artistas galegas contan con apoio suficiente por parte das institucións? Somos conscientes de que hai unha problemática en canto á visibilidade do papel da muller nos diferentes sectores do mundo da arte. A produción artística de mulleres na Galiza é ampla e moi interesante. Por iso cremos inxusto non incluír as mulleres nos discursos académicos ou que se prescinda da súa presenza en proxectos expositivos. Queremos conseguir unha visibilidade real destas mulleres, que non pase por crear un discurso paralelo, senón por incluílas dentro dun contexto común. A metodoloxía para levar isto a cabo é difundir o seu traballo, darlle o prestixio que merecen dentro do mundo artístico e conseguir que máis proxectos conten co seu traballo. -Por onde pasa o futuro das novas artistas galegas? Estamos sendo testemuñas dun novo cambio no panorama artístico. Na Galiza vemos que hai interese de experimentar con procesos máis aló das Belas Artes. As artistas apostan por experimentar coa ilustración, co deseño gráfico... Sobre todo vemos que hai un interese por retomar os procesos artesanais. Na nosa terra temos unha tradición moi rica de artesanía e estase a facer un labor de reciclaxe de moitos proxectos primixenios. Vemos tamén unha mestura nas disciplinas e, sobre todo, un afastamento da arte dos espazos máis institucionais. As artistas queren utilizar novas canles e espazos, ser donas da súa obra e ser comprendidas. A arte muda como a propia vida. -Cal é a importancia de que existan espazos que dean visibilidade e apoio ás artistas galegas? É importante crear proxectos como o noso, xa que é un medio que fala da arte da nosa terra e de artistas emerxentes que comezan cos seus proxectos artísticos, non só daquelas que teñen unha longa traxectoria. Axudamos as persoas que están comezando neste mundo. Grazas a isto créase unha rede de artistas que configuran unha produción artística para a Historia da Arte galega contemporánea. A partir de aquí, esperamos que a difusión sexa real e que consigan os seus obxectivos, velas en salas de exposicións, que a xente merque a súa obra para poder vivir disto e que a arte non sexa un pasatempo.


Summary: A epidemia obrigou a adiar a gala de entrega -prevista inicialmente para o 6 de maio- e a festa de finalistas, que ía ter lugar este xoves 15 de abril. As socias e socios de Músicas ao Vivo escollerán os gañadores e gañadoras entre as opcións que foron seleccionadas polo xurado profesional.

A epidemia obrigou a adiar a gala de entrega dos galardóns, prevista inicialmente para o 6 de maio e que finalmente se celebrará á volta do veránOs Premios Martín Códax da Música Galega seguen adiante a pesar do coronavirus. A epidemia obrigou a adiar a gala de entrega dos galardóns, prevista inicialmente para o 6 de maio e que finalmente se celebrará á volta do verán. Tamén se tivo que aprazar a tradicional festa de finalistas, que ía ser este 15 de abril e que terá lugar o vindeiro 30 de setembro, sempre que a situación sanitaria así o permita. Porén, non cancelou o certame nin paralizou o proceso de elección dos proxectos finalistas e gañadores nesta sétima edición.Músicas ao Vivo, organizadora dos galardóns, anunciou este mércores os 60 finalistas, tres por cada unha das 20 categorías. Foron elixidas por un xurado profesional entre un total de 577 propostas recibidas. Agora serán as socias e socios de MAV quen decidan, entre o 20 de abril e o 3 de maio, cal será o proxecto premiado de entre os tres finalistas en cada categoría. Agora serán as socias e socios de MAV quen decidan, entre o 20 de abril e o 3 de maio, cal será o proxecto premiado de entre os tres finalistas en cada categoríaEntre os proxectos e artistas finalistas hai anteriores gañadores dos Premios Martín Códax e nomes consagrados, como Xoel López, Heredeiros da Crus, Magín Blanco, Susana Seivane, De Vacas, Magín Blanco, Agoraphobia, MJ Pérez, Guadi Galego, Xabier Díaz&Adufeiras do Salitre ou Silvia Penide. Mais tamén bandas máis novas e nomes que acadan por primeira vez a condición de finalistas. Tres salas históricas -Mardi Gras, Fábrica de Chocolate e Náutico- competirán polo premio á mellor sala. Revenidas, Melona Fest e Festival Agrocuir da Ulloa polo de mellor festival. E Músicas Galegas Ilustradas, Xirarei e O Recanto do Corcovado polo de mellor proxecto de comunicación e difusión musical.A xurado profesional estivo composto por cinco profesionais de distintos ámbitos da industria musical. Pola parte das músicas e músicos contou con Ánxela Baltar, integrante da formación BALA e profesional da industria musical e Xosé Miguélez, saxofonista de jazz e mestre de música tradicional galega. Xunto con eles, Belén Regueira, xornalista pioneira na comunicación musical da música galega e Julio Gómez, promotor musical, xestor cultural e director do Festival Sinsal foron outros dos participantes, lista que completou Patricia Cupeiro, docente e investigadora musical, ademais de xestora cultural.Os e as membros do xurado salientan que foi "un arduo traballo" porque o número de inscritos e inscritas foi "moi alto". Comentan que foi "un acerto grande" o feito de se ter engadido nesta sétima edición a categoría de bandas de música, xa que "son imprescindibles", afirman. Ademais, valoran moi positivamente o ter mantido as de verbenas e coros. Sinalan tamén que "hai que facer un esforzo non só para telos representados, senón para implicalos", puntualizan.


Summary: A Comisión de Igualdade do Consello da Cultura dedica á actriz Mabel Rivera a súa xornada anual dedicada a recoñecer a traxectoria dunha muller nalgún dos ámbitos culturais ou sociais. "Escénicas. Mabel Rivera" desenvolverase este xoves día 24 coordinada por Dolores Vilavedra e Inma López Silva.

"A figura de Mabel Rivera é fundamental para a conformación dun teatro e un espazo audiovisual con selo de identidade galego", defenden Dolores Vilavedra e Inma López Silva que coordinan a xornada anual que a Comisión de Igualdade do Consello da Cultura Galega dedica cada ano a unha muller que teña destacado no seu ámbito. Trinta anos de traxectoria artística nas artes escénicas que se revisarán durante toda a xornada na que participarán especialistas e persoas relacionadas coa actriz. Alén de destacar o papel de Mabel Rivera no desenvolvemento dos sectores teatral e audiovisual e o protagonismo das mulleres no proceso, a xornada quere tamén "homenaxear un sector artístico enteiro, o das artes escénicas, que, hoxe máis ca nunca, require atencións e análises que demostren non só a súa vitalidade, senón a súa capacidade para renovarse e renovarnos, en boa medida grazas o mantemento desa actitude ousada das herdeiras de Mabel Rivera". O presidente do Consello da Cultura Galega, Ramón Villares, a Coordinadora da Comisión de Igualdade, Mª Xosé Agra e o da Sección de Música e Artes Escénicas, Maximino Zumalave abrirán ás 10 da mañá unha xornada na que participarán na sesión de mañá Mabel Rivera, Francisco Oti, Aldrea Álvarez Pino , Mónica Caamaño, Xosé Barato, Marta Pérez e Martín Pawley que debaterán sobre a actualidade das artes escénicas. Como en todas as xornadas anuais, Mariam Mariño, Técnica da Comisión de Igualdade, presentará a cartografía de Mabel Rivera que permanecerá pendurada no portal Álbum de Mulleres e na que se recollerán datos, imaxes, textos e documentos que recollerán os principais feitos da traxectoria da actriz. Na sesión de tarde, a xornalista Sandra Faginas conversará con Mabel Rivera Torres antes dunha nova mesa redonda que contará coa participación de Eduardo Alonso, Ánxeles Cuña Bóveda, Lara Rozados e Damián Villalaín. A seguir, por volta das 18.15 desenvolverase un espazo de microteatro a carto da directora de Cristina Domínguez e coas actrices Melania Cruz, Beatriz Campos, Sheila Fariña. A xornada é aberta ao público mais pódese tamén inscribir para acadar o certificado de participación.


Summary: As mozos e mozas enquisadas estiman que os problemas ambientais con maior impacto son os incendios forestais (74%), a contaminación do aire (63%) e a seca (58%).

Unha sondaxe enmarcada no proxecto europeo People & Planet desvela que tres de cada catro mozos e mozas consideran que o cambio climático afecta á súa vida diaria e á súa saúde. Que importancia ten a formación medioambiental para evitar as vagas de incendios na Galiza? No caso da Galiza, esta porcentaxe elévase a 85 %, xa que a maior parte das persoas enquisadas no Estado español eran galegas (o Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade é o único socio do Estado que participa nesta iniciativa). Así, os mozos e mozas enquisadas estiman que os problemas ambientais con maior impacto son os incendios forestais (74%), a contaminación do aire (63%) e a seca (58%). Os incendios e a falta de auga son percibidos tamén como as cuestións ambientais que máis afectan o país en xeral. A liña da costa galega retrocederá tres metros e a auga doce reducirase en 14% 93% da mocidade é consciente de que a emerxencia climática ten a súa orixe na actividade humana e fan referencia a accións individuais para favorecer a sustentabilidade. Nese sentido, 83% din pechar a billa mentres lavan os dentes; 61% "sempre recicla"; e 78% opta polas duchas en lugar dos baños. Participación en campañas ambientais A sondaxe tamén mostra que 8% dos mozos e mozas participa habitualmente en campañas ambientais e 11% compra produtos de comercio xusto. Con todo, son significativos os niveis de participación en accións públicas vinculadas ao clima, especialmente a través de publicacións en redes sociais (59%), co voto nas eleccións (56%) ou na participación de accións reivindicativas como folgas e manifestacións (56%). As consecuencias do quecemento serán máis graves e antes do esperado O proxecto mostra unha vinculación entre compromiso social e ambiental, e tamén revela que 60% das persoas coñecen políticas ou iniciativas globais para mitigar o cambio climático, aínda que a porcentaxe cae a 43% no caso de políticas estatais. 67% considera que a educación é a mellor vía para implicar a mocidade na loita contra o cambio climático e 75% reclama apoio económico das administracións para que se poidan impulsar as iniciativas da xente nova en favor da sustentabilidade. 4.000 enquisados en Europa Esta enquisa desenvolveuse nos oitos países que forman parte do proxecto People & Planet e na campaña Water of the Future: o Estado español, Portugal, Alemaña, Irlanda, Italia, Polonia, Romanía e Países Baixos. Novas infraestruturas e concienciación, deberes para evitar a escaseza de auga Segundo explicou o Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade, case 4.000 persoas, a maioría entre 15 e 34 anos, participaron na sondaxe. No Estado español reuníronse 750 respostas, case todas da Galiza.


Najla Shami viaxou á terra do seu pai e deu cunha mestura de partes do seu ser -a galega, a palestina, a americana, a mediterránea- á que lle deu a súa forma máis persoal en 'Ela sabe a sol'Najla Shami sentiu a necesidade de reconectarse, máis ca nunca, coa súa raíz palestina. Viaxou primeiro a Xordania e despois á propia Palestina. Por primeira vez. Visitou aquela terra á que seu pai, seis décadas despois, voltara tamén. Entrando sen permiso, coa chave que gardara, na que fora a súa casa, convertida nunha escola. Najla buscou, coma seu pai aquela vez, e atopou. Deu cunha mestura de partes do seu ser -a galega, a palestina, a americana, a mediterránea- á que lle deu a súa forma máis persoal. O resultado é 'Ela sabe a sol'. Fusión de pop, jazz, folk… Encontro de mundos.O disco anterior, 'Na lingua que eu falo', era de 2013. Xa pasou un tempo… Aínda que si tes colaboracións en discos colectivos.Si, teño moitas publicacións, moitas colaboracións, tamén a nivel compositivo. Ademais, este disco foi unha viaxe longa que precisou o seu tempo.Unha viaxe é, precisamente, o que parece. Unha viaxe física e tamén interior. "Si, o disco xorde dunha viaxe interior e exterior. Sempre entendín así os meus procesos creativos: o que me importa é comunicar o que levo no interior"Si, o disco xorde dunha viaxe interior e exterior. Sempre entendín así os meus procesos creativos: o que me importa é comunicar o que levo no interior. Neste caso, foi unha chamada a equilibrar as influencias culturais que me viñeron da parte do meu pai, que é palestino. Hai anos que comecei a deseñar este proxecto no meu corazón. Despois pasei un ano en Xordania, visitei por primeira vez Palestina… Á volta gravei aquí, buscando tamén colaboradores orientais… Fun a Palestina porque necesitaba reencontrarme con esa parte de min, a nivel poético e musical. Despois demorou a gravación… A min non me gusta presionar, e ademais eu quería que quedase bonito.Hai música árabe, galega, americana… É un disco moi aberto, nese sentido… Cantado en galego, castelán e árabe. Contén sons mediterráneos e africanos, pop, folk, jazz… "A verdade é que a intención era non poñerme límites, nin a nivel lingüístico nin a nivel sonoro" A verdade é que a intención era non poñerme límites, nin a nivel lingüístico nin a nivel sonoro. Precisaba indagar na miña formación musical, cultural e sanguínea. Deixarme levar por todas esas partes miñas e buscar un equilibrio desde a miña perspectiva. A miña nai é galega, o meu pai é palestino e teño ascendencia americana tamén, da familia por parte de nai. No meu espectáculo anterior, 'Latitudes', do que non gravei disco, tamén se xuntaban a miña parte mediterránea, a galega, a española e a americana. Este novo disco conecta con 'Latitudes'.É un disco variado, supoño que tamén polos colaboradores que tes. Moitos músicos…"O concepto é feminino absolutamente. Como unha celebración das feminidade e das paisaxes femininas"Para conseguir as sonoridades que tiña na cabeza tiven que apoiarme en moitos músicos, si, parte deles orientais. A nivel compositivo é todo meu: si precisei axuda cos arranxos. Cada canción tiña un concepto sonoro que eu quería expresar, e para iso contei tamén con Pedro Pascual, o produtor musical, que foi dándolle forma ao concepto que eu quería expresar. Cada canción ten un pouso social e feminino de grande peso..É un disco que parece falar de encontro entre mulleres, da diálogo coa natureza… Cal é a idea, en xeral?"A primeira canción, 'Ela sabe a sol', que é a que lle dá título ao disco, fala de renacemento, de como renacer despois dunha situación na que tocamos fondo. Temos unha grande capacidade de recuperación"O concepto é feminino absolutamente. Como unha celebración das feminidade e das paisaxes femininas. Porque en calquera situación, por negativa que sexa, sacamos as forzas para saír. Hai diálogo coa natureza porque as mulleres somos natureza tamén, no sentido de que somos as que creamos vida, levamos con nós os ciclos da vida, somos cíclicas coma a natureza. A primeira canción, 'Ela sabe a sol', que é a que lle dá título ao disco, fala de renacemento, de como renacer despois dunha situación na que tocamos fondo. Temos unha grande capacidade de recuperación. Podo ir explicando de que vai cada canción…Veña. O segundo tema, 'Lúa', que está dedicado a Narf, fala da idea da perda, da dor e da soidade provocada pola perda. E da confesión á lúa, porque temos esa capacidade de comunicarnos, de contar a nosa dor para buscar a nosa curación. Que é unha paisaxe que temos moi presente. A terceira é 'Mapa', na que imaxino que tivese unha filla e penso o que me gustaría transmitirlle. Por iso a canción fala do legado, a transmisión, a aprendizaxe, a educación.O disco é en realidade un libro-disco no que hai, ademais das letras, poemas. Como se relacionan coas cancións?Cada poema está asociado a unha canción. Cada letra xira arredor da paisaxe feminina de cada canción.'Auga' parece unha conversa coa auga…"Filla' é unha canción que fala do legado, das aprendizaxes transmitidas de xeración en xeración, do legado material e inmaterial transmitido polas mulleres"'Maio' fala de amor. 'Auga' fíxena pensando nas mulleres que non teñen acceso á auga, e na conexión entre a falta de auga e o xénero. Mulleres que poden ser atacadas, violadas… ao ter que camiñar durante quilómetros para conseguir auga. Arriscan a súa vida, o seu futuro -porque deixan de ir á escola….- por coidar as persoas que queren, o cal é unha obriga imposta socialmente e tamén un xeito de entrega persoal. Inspireime na película 'A fonte das mulleres'. 'Filla' é unha canción que fala do legado, das aprendizaxes transmitidas de xeración en xeración, do legado material e inmaterial transmitido polas mulleres.E 'Malaktu Sawti'? Un tema empoderador, segundo diriamos hoxe.Son dona da miña voz, significa. É sobre unha muller que di basta! ante unha situación que lle fai sentirse pechada nunha gaiola. E decide dicir non! 'Deusa' fíxena pensando na rapaza que fi violada pola Manada. O sufrimento de mulleres coma ela, que foi terrible, serviu polo menos para que a sociedade se mobilizase para que todo mellorase para todas. Ao escribir esta canción apoieime tamén no #metoo, no #niunamenos, no #yositecreo…'Mené' está dedicado ao neno Aylan Kurdi, ás persoas que morren tentando cruzar o Mediterráneo. 'Taboada' está dedicado ao lugar onde me criei, pero fala non só de Taboada, senón das raíces, das raíces coa terra. Inspirada polo río Miño, esta composición está feita arredor da Kalimba. 'Si muero', con versos de Lorca, está dedicado a Mari Coni e Marina Menegazzo, dúas mulleres arxentinas que foron violadas en Perú. Os seus corpos foron atopados en bolsas de lixo… Como no caso de 'Deusa', pensaba con esta canción que a morte de mulleres coma estas levou á mobilización social, a que se abrise camiño para un futuro mellor para todas. O 'Epílogo' é sobre a alegría de ser mulleres; ese disfrute....Pensaba ao escoitarte que podería encaixar no que un día se chamou "feminismo da diferenza"...Si que me identifico con esa perspectiva. Hai unha idea inicial que é moi importante, que é que unha muller que ten luminosidade, disfrute e forza, non precisa explicarse porque brilla por si mesma. Por iso o título de 'Ela sabe a sol'. En referencia a esa forza, esa grandeza…Yolanda Castaño escribiu un limiar que é como un resumo poético de todo o contido das letras -e poemas- do libro."Cambiei respecto ao disco anterior e cambiarei no próximo, no que xa estou traballando" Penso que captou moi ben esa parte da estrela que inflúe nas demais, o sol, que nos acompaña ao amencer e ao atardecer, e que quedamos ollando aparvadas. Esa luminosidade que eu busquei neste disco.Hai unha evolución respecto do disco anterior, no sentido que son letras túas… É moito máis persoal, supoño. Cambiei respecto ao disco anterior e cambiarei no próximo, no que xa estou traballando. Eu son unha persoa tímida, introvertida, e preciso os meus tempos. Tamén preciso etapas de formación grandes, porque iso é o que me dá seguridade. No primeiro disco asomei o nariz, no segundo parte do corpo, e no que será o terceiro xa sairá o corpo enteiro. É cada vez máis arriscado…Estades organizando concertos?Tivemos concertos de preestrea no verán. O disco saíu en setembro. E agora estamos organizando unha xira para a primavera-verán. Para cando veña o sol…A imaxe do disco está moi coidada…A imaxe é da fotógrafa Mara Saiz. O estilismo é meu.


Summary: A convocatoria de All Under One Banner (AUOB, "Todas e todos baixo a mesma bandeira") agarda congregar este sábado en Glasgow até 300.000 persoas para reclamar a organización dun segundo referendo de independencia en Escocia, o coñecido como indyref2.

Segundo Pilar Fenández, autora do blog A ponte entre Galiza e Escocia e gran coñecedora da situación política escocesa, a manifestación de hoxe podería superar a cifra atinxida na última convocatoria de AUOB, o pasado 5 de outubro, unha marcha na que a propia Fernández estivo presente como voluntaria da organización. Son varios os argumentos legais que o Goberno escocés manexa para solicitar o indyref2. Entre estes están a Declaración de Arbroath, da que en abril se farán 700 anos. Outra manifestación, que se prevé mesmo máis masiva, está prevista para conmemorar a data. Ademais, o Goberno de Escocia está a intensificar os seus contactos coa UE e con outros organismos internacionais de cara ao futuro post-Brexit a partir do 31 de xaneiro. A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Summary: 'Nós Diario' lanza un novo coleccionábel co gallo do centenario da selección nacional

Tres meses despois do comezo da iniciativa Galiza, un pobo, unha selección, unha poliédrica panorámica polo pasado, o presente e o futuro do deporte do país que naceu da man de Vía Galega co obxectivo de pór en valor "o seu peso na construción dunha identidade nacional" ao mesmo tempo que se reivindicaba "o dereito a competir a nivel oficial e internacional en todas as disciplinas deportivas", Nós Diario lanza en colaboración coa devandita plataforma social un novo coleccionábel que leva por título Historia inacabada do deporte galego. A obra consta de 19 fascículos, e estará dispoñíbel para os lectores e lectoras de Nós Diario de terzas a sextas durante a totalidade do vindeiro mes de marzo. Na mesma, coordinada polo responsábel de deportes do xornal, Héctor Pena, realízase un percorrido integral pola historia do deporte na Galiza, mais tendo en conta que "como elemento vivo, sempre cambiante, o deporte está en constante movemento e evolución, de aí o título de Historia inacabada deste coleccionábel, pois sempre haberá novos capítulos por escribir", sinala Pena. A selección de fútbol abre as 19 entregas do volume O centenario da estrea da Irmandiña será o leitmotiv que abrirá o coleccionábel, cun número duplo que se entregará conxunta e inseparabelmente cos exemplares de Nós Diario correspondentes aos días 1 e 2 de marzo. A evolución desde que Isidro, Otero, Pasarín, Queralt, Hermida, Balbino, Moncho Gil, Ramón González, Chianorri, Polo e Pinilla defendesen por primeira vez o escudo galego, pasando polo triunfal regreso en 2005 logo de décadas de longa noite de pedra, até alcanzar un 2022 no que a selección galega permanece gardada no armario do esquecemento debido á política do Goberno da Xunta xusto no momento en que está agromando a mellor xeración de xogadores de todos os tempos, dá paso á centenaria loita futbolística da muller galega, que protagonizan -respectivamente- o cuarto e o terceiro número do coleccionábel. Na súa segunda semana o foco recae sobre o movemento reivindicativo a prol da oficialidade; o fútbol gaélico, único deporte no que a Galiza pode competir oficial e internacionalmente; nos deportes minoritarios, que non deixan de deparar vitorias alén do mainstream; e nas disciplinas autóctonas, como a chave, a billarda e os bolos celtas. Os deportes acuáticos, pois da man de disciplinas nas que ese medio cobra non menos protagonismo que as propias deportistas a Galiza conseguiu os seus maiores éxitos olímpicos; o tríatlon -ese deporte 'tres en un' no que o país é potencia mundial-; os deportes de contacto e forza -do wrestling ao taekwondo, pasando polo boxeo e a halterofilia-; e o ciclismo, clásico e moderno, desde a introdución no país do primeiro biciclo en 1878, copan a atención na terceira semana de coleccionábel. Finalmente, a remuda cóllena o atletismo, especificamente o feminino; o baloncesto; o extraordinario nivel que exhiben ano tras ano os equipos da Galiza; e os novos deportes e paradigmas deportivos a ter en conta no século XXI, que dan paso a un extraordinario final con dous números dedicados a debullar a presenza galega nos Xogos Olímpicos e Paralímpicos.


Summary: O seu presidente pide mudar un dos artigos que regulan o Consello ante a imposibilidade de cubrir un dos postos.

José Luís Costa Pillado, presidente do Consello Consultivo, o órgano consultivo da Xunta e das restantes administracións públicas da Galiza, compareceu hoxe no Parlamento para expor as contas do organismo. Este ano os orzamentos destinan 2,1 millóns de euros ao Consello. Na súa intervención solicitou a modificación da lei que rexe o Consello e que dita que a súa sección de estudos e informes ten que estar composta polo propio presidente, un conselleiro electivo e outro nato. Isto é, un expresidente da Xunta, cargo vacante tras expirar o mandato de Fernando González Laxe en 2019 e sen outro candidato posíbel. Costa Pillado abundou que anualmente o órgano consultivo emite uns 700 ditames, que se virán reducidos a uns 500 en 2020 por mor da pandemia. Neste ano foron significativos o que declarou a nulidade de pleno dereito o incremento das tarifas da AP-9 ou o relacionado coa potestade sancionadora das Administracións por incumprimentos na pandemia. Tamén compareceu o presidente do Consello Económico e Social (CES) Agustín Hernández. No presente exercicio, esta institución emitiu un ditame acerca do anteproxecto da Lei de impulso demográfico. Actualmente o CES traballa en dous textos, un diagnóstico dos coidados na Galiza e outro de empregabilidade da mocidade.


Non vai ser como querían, mais o Real Club Deportivo da Coruña debuta hoxe na Primeira RFEF ante a Real Balompédica Linense. Non vai ser como querían dado que na primeira xornada, o conxunto branquiazul non puido debutar despois de que o equipo contra o que debían competir, o Dux Internacional de Madrid, informase de que non sería quen de cumprir as exixencias necesarias para presentarse ao encontro ante a escuadra herculina. O eterno retorno da crise deportivista Foi entón cando a federación decidiu comezar os trámites para desinscribir o equipo madrileño da competición. A pesar das repetidas peticións do Deportivo de aprazar a xornada para todos os equipos, o organismo federativo decidiu que non fose así e, por tanto, os de Borja Jiménez ficaron sen poder xogar. Comezan as expectativas Máis un ano, o equipo coruñés asume o papel de ser un dos máis grandes favoritos a conseguir o ascenso á segunda división do fútbol estatal. Porén, o primeiro exame ao que se enfronta o conxunto de Borja Jiménez, non é para nada fácil. O equipo andaluz, Real Balompédica Linense, vén de recoller un valioso punto contra o Real Madrid Castela nun partido en que souberon facer un fútbol moi intelixente construíndo sempre desde atrás e logrando descolocar un Castela que, ademais, xogaba na casa. A previa: O fútbol galego, a por todas na categoría de bronce mentres o Lugo busca a primeira vitoria en Segunda Destacou o equipo andaluz na primeira xornada por ter un dominio moi pronunciado da posesión do balón na segunda metade, algo que non era de esperar ante un Castela que, adestrado polo mítico ex xogador do Real Madrid, Raúl González, non soubo imporse nun partido no cal partían como os claros favoritos. Adestramentos que suplen partidos Acabarase por ver hoxe se non ter xogado na primeira xornada afecta a escuadra branquiazul. O que si se sabe, é que Borja Jiménez fixo todo o posíbel para que non sexa así. Desde o primeiro momento, o adestrador dos coruñeses decidiu suplir o partido a base de múltiples adestramentos para manter os xogadores motivados e preparados fisicamente. A boa noticia para o Deportivo de Jiménez é que conta con practicamente todo o equipo para recibir en Riazor o Real Balompédica Linense.


Summary: A natalidade ou o envellecemento introducíronse nos plans estratéxicos e accións do Goberno galego desde 2008, mais ambas tendencias seguen sen mudar aparentemente de rumbo.

A principal preocupación das galegas e dos galegos en 2019, segundo datos do Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS) do Estado. Nin o envellecemento da poboación galegao nin a baixa taxa de natalidade asoman na lista de problemas que quitan o sono á cidadanía e, non obstante, forman parte dos obxectivos principais dos plans estratéxicos para Galiza que ten desenvolto a Xunta de Galiza desde 2008. Con todo, as políticas natalistas levadas a cabo non teñen mudado a taxa vexetativa do país; negativa como a da meirande parte dos territorios europeos, ao tempo que a xente moza continúa a emigrar. Para o doutor en economía Melchor Fernández, "o principal problema da Galiza é a febleza do seu tecido produtivo". Desta base, argumenta, parten as restantes problemáticas do país, como as baixas taxas de actividade da xente moza. En 2017, segundo o Instituto Galego de Estatística, o primeiro salario que recibe a xente nova era de 873 euros brutos mensuais, 800 euros netos. As dificultades de emanciparse, atopar un emprego de calidade ou cun salario que permita o acceso a unha vivenda son algúns dos motivos que levan á xuventude a facer as maletas: na última década 80.000 mozos e mozas deixaron o país. Se a base da pirámide poboacional está a marchar, quen ocupa o cumio supón unha parte cada vez máis importante da cidadanía. Ao tempo, cada ano máis persoas de máis de 65 anos viven soas. Unha soidade que pode dificultar a detección de casos de dependencia, como apunta a traballadora social e integrante do Colexio Oficial de Traballo Social da Galiza Ana Vilar. A información íntegra pode consultala na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Summary: As enquisas dan a vitoria aos detractores do borrador da carta magna.

O 4 de setembro 15 millóns de chilenas e chilenos que residen no país exercerán o voto obrigatorio para determinar se validan o novo proxecto de Constitución redactado pola Convención Constitucional, ou se pola contra manteñen o texto de 1980, impulsado polo ditador Augusto Pinochet. As propostas teñen grandes diferenzas, pois mentres o marco vixente minimiza o papel do Estado e brinda a iniciativa a grandes corporacións que controlan sectores como o das pensións, o documento que se someterá a plebiscito en menos dun mes ratifica Chile como un Estado social, democrático, plurinacional, intercultural, rexional e ecolóxico. Ao tempo, fai fincapé en que o país ten que garantir unhas mínimas condicións de vida á poboación por medio da intervención estatal, e pon o foco no desenvolvemento sustentábel nunha democracia inclusiva e paritaria. O interese da poboación polo texto levou a que nas últimas semanas a proposta de Constitución sexa o libro de non ficción máis vendido no país, enchendo tamén as mesas dos mercados ambulantes con distintas edicións, todo isto a pesar de que tamén se pode descargar de maneira gratuíta e de que as institucións repartirán case un millón de copias. Boric: grandes retos, grandes expectativas Este fenómeno editorial tivo un equivalente cando se convocou o plebiscito para votar en 2019 sobre o impulso a un proceso constituínte, multiplicando as vendas da Constitución actual. As entrevistas dos medios chilenos cos propietarios de librarías destapan unha visión común arredor dun libro que a maioría vende ao prezo de custo: Que a poboación tome unha decisión informada antes de ir votar, sexa polo "aprobo" ou polo "rexeito". Esta necesidade responde ao aumento da desinformación desde que a proposta foi presentada, "preocúpannos as distorsións, interpretacións e a ocultación de información", incidiu hai uns días o Colexio de Xornalistas de Chile, que instou as e os profesionais a "facer as preguntas pertinentes a entrevistados que insistan na repetición de novas falsas". Ademais destas noticias, reiteradas por un ecosistema mediático maioritariamente conservador -cuxas formación políticas defenden o "rexeito"-, chegáronse a repartir edicións falsas da nova Constitución ou panfletos que falsean os logos das institucións estatais para repetir afirmacións como que o novo texto vai prohibir a propiedade privada. O Chile plurinacional toma forma oficial Ao tempo, centos de supostas informacións aseveran que se permitirá o aborto até o noveno mes de embarazo (na Constitución déixao pendente de regulación posterior), que quedará prohibido o sistema de pensións privado (na nova norma queda integrado nun sistema Nacional de Saúde rexido polo Estado), ou que milleiros de inmigrantes chegados no último momento a Chile de Venezuela e Haití riscarán "aprobo" na papeleta (hai que ter cinco anos de residencia para votar no país). Outra das falsas informacións é que se contarán a favor da Constitución os votos dos desaparecidos durante a ditadura -e que aínda non foron considerados mortos-. O Servizo Electoral chileno está aclarando diariamente por medio dun número telefónico e as súas canles de comunicación en internet cal é a realidade en cada situación, o que non evita un paulatino incremento de novas falsas a medida que nos achegamos ao 4 de setembro. De gañar o 'non', Boric defende iniciar outro proceso constituínte A pesar de que a decisión de impulsar unha asemblea constituínte contou co apoio de 80% das e dos votantes, nos meses previos á presentación da proposta o rexeitamento á nova Constitución foi medrando até imporse por máis de 20 puntos aos partidarios, segundo sostiveron empresas demoscópicas como Signos. Elisa Loncón, líder mapuche: "Non se pode evitar a nosa existencia" Porén, a medida que o texto definitivo comezou a espallarse foi perdendo terreo até situarse a diferenza en arredor de seis puntos porcentuais, con vantaxe para o "rexeito". No caso de que finalmente a proposta fose derrotada no plebiscito, o presidente Gabriel Boric propuxo comezar un novo proceso constituínte. Se fose aprobada, comprometeuse a facer varias modificacións para contentar os sectores que neste intre están a defender votar en contra da nova Constitución.


Summary: Realizaranse proxeccións simultáneas en vinte municipios galegos das persoas candidatas a obteren un galardón no certame.

Os finalistas dos Premios Mestre Mateo chegarán a unha vintena de municipios de todo o país da man das catro deputacións, en colaboración coa Academia Galega do Audiovisual. O Ciclo Mestre Mateo foi presentado esta cuarta feira en catro roldas de prensa simultáneas en cada unha das sedes das deputacións galegas. Trátase dunha iniciativa que achegará os proxectos finalistas dos Premios Mestre Mateo a cidades e pobos das catro provincias. En total, serán vinte os municipios que formarán parte do ciclo. Alí poderán gozar cada mes de proxeccións dos candidatos para facerse cun galardón na vixésima gala dos Mestre Mateo, que terá lugar o próximo 19 de marzo. As proxeccións terán lugar de forma simultánea nas 20 localidades que acollen o proxecto. A entrada será gratuíta e a programación definitiva será detallada nunha web creada para a iniciativa. Durante as catro roldas de prensa da presentación, representantes dos gobernos provinciais subliñaron o compromiso de cadansúas administracións co audiovisual e coa necesidade de achegar as producións galegas ao público. O proxecto xorde das proxeccións das películas finalistas en 2021 nas localidades lugesas de Chantada, Foz e Vilalba. Agora estenderase a toda a Galiza coa misión de "democratizar a cultura, achegándoa ao local", segundo subliñou a presidenta pontevedresa, Carmela Silva. Pola súa parte, a Academia Galega do Audivisual encargarase de proporcionar ferramentas específicas sobre produción e comunicación das proxeccións aos responsábeis municipais. O primeiro ano de vida do proxecto será avaliado a finais de 2022 nun encontro no que participarán as persoas implicadas na iniciativa, que nace con vocación de "continuidade".


Summary: "Son un exemplo da loita colectiva", expuxo Aurora Paz, portavoz da Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica da Coruña.

O colectivo de mulleres do 10 de marzo de 1972 de Ferrol recibirá esta quinta feira, 21 de abril, a distinción 'republicanas de honra', que outorga a Comisión pola Recuperación dá Memoria Histórica (CRMH) da Coruña. O acto de entrega decorrerá na sede da ONCE e, previamente, haberá recepcións na Universidadade da Coruña (UDC), na Deputación e no Concello, así como unha visita guiada ao Pazo de Meirás, en Sada. "Son un exemplo da loita colectiva", expuxo Aurora Paz, portavoz da CRMH, na presentación dos actos que se celebran con motivo do 14 de abril, día da República, e que este ano se aprazaron pola coincidencia dese día coa ponte de Semana Santa. "(Son) mulleres invisibilizadas até fai pouco", engadiu, en referencia á "loita antifranquista" que protagonizaron, tanto militando como repartindo información ou axudando a feridos e presos. Casos "silenciados" Pola súa parte, Rosario Alabau, 'Sari', falou en representación do colectivo das mulleres de Ferrol que participaron na loita do 10 de marzo de 1972, para denunciou que en moitas ocasións foron casos "silenciados". A portavoz do colectivo explicou que as protestas de 1972 foron unha reivindicación nunha situación "complicadísima" e "en defensa" da liberdade. Sobre a distinción, afirmou que é "un recoñecemento a ese traballo", no que situou moitas amas do fogar "que tiveron que dar o salto, cos seus maridos no cárcere". Ademais, fixo especial distinción naquelas que tamén tiveron que entrar en prisión.


Summary: Membros da Plataforma Galega en Defensa dos Servizos Públicos encerráronse desde primeira hora da mañá nas áreas sanitarias e edificios administrativos da Xunta para denunciar "o desmantelamento e privatización" do sector público. Tensión en Santiago

Varios membros da Plataforma Galega en Defensa dos Servizos Públicos –da que forman parte máis de vinte organizacións sindicais do sector público- pecháronse desde primeiras horas da mañá deste mércores nas áreas sanitarias e nos edificios administrativos da Xunta de Galicia en todo o país. A acción central estase a desenvolver no Concello de Santiago de Compostela, cun peche na súa sede, para "denunciar o ataque aos servizos públicos" que, denuncian, "forma parte dunha estratexia do PP para desmantelalos e privatizalos". Denuncian "o ataque aos servizos públicos", que "forma parte dunha estratexia do PP para desmantelalos e privatizalos" Cos peches, que teñen lugar en varias sedes agás no complexo administrativo de San Caetano, os sindicatos denuncian tamén "os novos recortes económicos e sociais que recolle o proxecto de orzamentos xerais do Estado para o ano 2013". Representantes sindicais explican durante esta mañá "as accións previstas ou que se están a desenvolver nesta xornada" e aclararán tamén "a situación á que se aboca aos servizos públicos e as súas empregadas e empregados por mor dos recortes previstos nos Presupostos". A tensión estivo en Santiago, cando a Policía Local impediu o paso ás dependencias municipais a máis de 25 integrantes da plataforma. Pouco despois, as autoridades tamén lles impediron acceder a unha sala para dirixirse aos medios. Finalmente, membros da Plataforma compareceron ante os xornalistas no corredor do edificio administrativo. No exterior, mentres, os convocados berraban consignas contra o Goberno do PP ("Hai que recortar o Partido Popular" ou "Isto nos pasa por un goberno facha"), ao tempo que se despregaba unha pancarta co lema En defensa dos servizos públicos. Non ao recorte dos nosos dereitos". "O alcalde quere dicirnos quen ten que dar a rolda de prensa", queixáronse os congregados, que chegaron a cualificar de "fascista" ao rexedor compostelán, ao que acusaron de "atacar a liberdade sindical". Membros da CIG e da UGT anunciaron que presentarían unha denuncia na comisaría par alogo anunciar a convocatoria dunha manifestación de todos os empregados públicos de Galicia nas sete cidades o vindeiro día 15 ás 19 horas, en plena campaña electoral. Ademais, e segundo o anuunciado, os peches pretenden ter unha duración de 24 horas e manteranse nos edificios administrativos da Xunta e en varios centros sanitarios, agás en Ourense, onde se elixiu a seda da subdelegaicón do Goberno. A idea da plataforma é rematar os encerros o xoves ás 9 da mañá. HABERÁ AMPLIACIÓN


Summary: "En termos económicos e políticos para Galiza esta viaxe nin se entende nin se xustifica", afirma a portavoz nacionalista, Ana Pontón. O PSdeG considera "intranscendente" e "inútil" a viaxe e En Marea cualifícaa de "turística".

Unha viaxe a México do presidente da Xunta que non ofrece nada relevante, nin económica nin politicamente. Para o BNG, Feixóo debe comparecer perante o Parlamento para dar explicacións sobre unha viaxe de cinco días que, insisten as e os nacionalistas, non se concretou en "ningún anuncio relevante" para o país. Así o manifesta a portavoz do BNG, Ana Pontón, que entende que "non está xustificado que lle paguemos con diñeiro público cinco días en México" a Feixóo cando a viaxe é unha "tomadura de pelo" cun único obxectivo, "agradecer algo que ficou en nada", en referencia aos floteis de Pemex. As e os nacionalistas consideran "obrigatorio" que Feixóo compareza no Parlamento para dar conta do custo e resultados desta viaxe. Unha postura que tamén mantén En Marea, que por boca do seu deputado Pancho Casal, entende que esta foi unha viaxe turística. Desde PSdeG o seu portavoz parlamentar, Fernández Leiceaga, non dubidou en falar de "intranscendente", "improvisada" e "inútil" a viaxe. AP9 Os atascos e retencións desta fin de semana na ponte de Rande tamén foron tratadas pola portavoz do BNG. Pontón insistiu na necesidade de que a AP9 sexa traspasada a Galiza e afirmou que os galegos e galegas "estamos cansas" deste tipo de situacións, lamentando que o goberno galego "sempre se sitúe a carón de Audasa".


Summary: Os colexios que separan nenos e nenas teñen garantidas as subvencións grazas á LOMCE, pero a Xunta concedeulles concertos cando aínda era ilegal

Os cinco colexios privados que segregan o alumnado en función do seu sexo non espertaron este martes cunha especial intranquilidade. Así llo manifestaba á TVG a voceira da empresa propietaria de catro deles, ligada ao Opus Dei, para quen non cambia nada tras a sentenza coa que o Tribunal Supremo anulou a orde ditada pola Xunta en 2009 que financiaba como concertados os colexios Montespiño, Peñarredonda, Montecastelo, Las Acacias e Aloya. Esta tranquilidade débese, esencialmente, á blindaxe que a LOMCE, a coñecida como Lei Wert, lles proporciona ás inxeccións de cartos públicos nestes colexios de ideoloxía ultraconservadora, o que non contradí, así e todo, que a Xunta os financiase cando aínda era ilegal. A anulación ditaminada polo Supremo a instancias da CIG Ensino baséase no artigo 84.3 da LOE, a lei educativa impulsada en 2006 polo Goberno do PSOE. No seu artigo 84.3 a lei establece que non pode existir "discriminación por razón de sexo" á hora de admitir o alumnado nos centros financiados polas Administracións, xa sexan públics ou concertados. Polo tanto, entende o alto tribunal, "non resulta conforme a dereito que eses centros privados de educación non mixta poidan ter a condición de concertados", porque "non poden comprometerse os fondos públicos pola vía dos concertos educativos alén dos supostos previstos pola lei". A Xunta concedeulles concertos aos segregacionistas cando a LOE aínda estaba vixente Esa orde de 2009, coa que o PP reverteu a anulación dos concertos que decidira o bipartito e que xa sufriu un pau xudicial do TSXG en 2013 por un recurso do STEG, non é a única. En agosto de 2013 o Goberno galego decidiu desoír a Xustiza e, cunha nova orde, seguir financiando estes colexios coa única cautela de "non concertar as unidades de primeiro de educación primaria ou secundaria, segundo o caso" para así "garantir que o alumnado xa escolarizado non sufra alteración ningunha na súa traxectoria educativa". Isto facíao cinco meses despois de que o alto tribunal galego lle lembrase que a LOE prohíbe tallantamente a discriminación dos alumnos na admisión a centros públicos e concertados". Demanda pendente no TSXG O TSXG, precisamente, será quen teña que ditaminar se esta teimosía da Xunta é unha ilegalidade, toda vez que o pasado xuño a CIG Ensino formalizou o pasado xuño unha demanda para que anule tamén ese segundo reparto de fondos. A Xunta, di a demanda, malia "ter coñecemento directo da interpretación correcta" da LOE, "decidiu de novo conceder concertos educativos aos mesmos centros que só admiten alumnado masculino ou feminino, nunha actuación que nos parece raiana na prevaricación administrativa", por "ditarse co arbitrario e inicuou propósito de atribuír un financiamento público a quen a lei llo nega". A demanda formulada pola CIG o pasado xuño advirte de que a Xunta financiou estes centros en 2013 malia saber que non podía facelo, nunha actitude "raiana na prevaricación" Neste caso, advirte o escrito, nin sequera a LOMCE libraría a Xunta de incorrer nunha ilegalidade, toda vez que a norma de Wert "entrou en vigor o 30 de decembro de 2013", isto é, catro meses despois da asignación de concertos. Nin sequera a disposición da LOMCE que habilita os colexios segregacionistas para solicitaren novos concertos convertiría en legal a actuación do Goberno galego, din, toda vez que os centros teñen a posibilidade de solicitar novos concertos pero a norma "non convalida os vicios daqueles que foron indebidamente concedidos" baixo a lei anterior. Así e todo, aínda no caso de que os tribunais volvan constatar que o gabinete de Alberto Núñez Feijóo financiou centros segregacionistas á marxe da lei, os efectos das sentenzas non terían, a priori, tradución práctica para o futuro destes colexios como concertados. Isto é así porque a nova normativa dos conservadores considera que "non constitúe discriminación a admisión de alumnos e alumnas ou a organización do ensino diferenciado por sexos" e "en ningún caso" esta circunstancia pode implicar "unha desvantaxe á hora de subscribir concertos".


Summary: Neste fascículo abordamos varios fitotopónimos que teñen que ver co Ulex europaeus (referímonos a Toxeira, Toxeiro, Toxo e quizais Toxa). Uveira igual forma parte deste tipo de topónimos, pois vincúlase coas uvas e, por conseguinte, coas explotacións vitícolas. Porén, tamén queremos tratar aquel apelido que nomeou os escritores estradenses Avelina e Marcial Valladares. Por outra banda, entre os textos utilizados para documentar tales apelidos e topónimos facilitamos un que vén ser un contrato de compravenda de animais de tiro; outro, curiosamente, achega o proceso inquisitorial contra Tomé Toxeiro, crego de Xestoso (Monfero), por ter celebrado varios sacrilexios e cerimoniais seica demoníacos.

Aínda que Isidoro Millán González-Pardo sinala que o topónimo Toxa pode ter unha raíz hidronímica indoeuropea (teku-) que significaría correr ou fluír, para Gonzalo Navaza non está claro de todo, pois moitos lugares ourensáns con ese nome proceden de Toxás e son, por conseguinte, fitónimos vinculados co toxo (Ulex europaeus). De ser esta a orixe, advirte o referido autor, supónselle unha "base toju, seguramente prerromana". Isidoro González Millán considera que Toxa pode conter a raíz hidronímica preindoeuropea "teku-" Alén do río Toxa, afluente do Deza (e este do Ulla) e da illa homónima do Grove, existen 67 lugares por toda Galiza así denominados; son de salientar: en Pontecesures, San Mamede de Bazar (Santa Comba), Santa Baia de Silleda (no municipio do mesmo nome), San Fiz de Quión (Touro), San Vicenzo de Vimianzo (tamén no concello homónimo), San Tirso de Muíño e Santo André de Zas (ambas as dúas, freguesías de Zas). Por outra banda, en 19 municipios (encabezados polos de Laxe, Vimianzo, Carral, Corcubión e Ponteceso) está presente este substantivo nos apelidos da veciñanza, aínda que na forma non restaurada Toja. En total, son máis de 535 individuos así apelidados. Mergullados na paleografía moderna, deducimos dun contrato de venda, que efectúa "Afonso Soneyra, labrador, vezino de la felegresía de Santa Marýa de Castelo", que este é propietario dun "molyno que se dize de Mourelle, syto en la felegresía de San Mamede de Reo, por venta que del me hizo Catalyna de Pinor, vezina de Santaya dos Gorgullos (...) e el quarto del lugar de Vyla de Juso, syto en la dicha felegresía, por venta que del me hizo Marýa da Toja, my suegra". O contrato, conservado no AHUS, está datado o 13 de agosto de 1543; porén, tamén queremos traer outro de 29 anos máis tarde. Del deducimos que "Bartolomé da Toja, vezino de (...) San Biçenço de Vimianço" lles outorgaba poder a "Rodrigo da Toja, mi hijo, e Bastián Martines" para que tomen en arrendamento determinadas herdades de "Teresa Gomes Mosqueira, muger biuda que fincó del regidor Losada". Os apoderados conseguen o seu propósito e han ser os beneficiarios do arrendamento "Bartolomé da Toja, labrador, vezino de la felegresía de San Biçenço de Bimianço, que estaua ausente, y (...) Rodrigo da Toja, su hijo (...), que estava presente". Se á base posibelmente prerromana "toju" se lle engade o sufixo "-aria" fórmase o topónimo Toxeira Se a toxo lle engadimos o sufixo derivativo –aria obtéñense topónimos como Toxeira e Toxeiro. No país existen 14 lugares denominados Toxeira, e en masculino soamente seis. No entanto, na antroponimia só se recollen as formas non restauradas Tojeira e Tojeiro. A primeira unicamente é usada por unhas 32 persoas entre os concellos de Tomiño e Vigo; e a segunda, por unhas 902 en 21 concellos, entre os que destacan os das Pontes de García Rodríguez, Monfero, Cerdido, Muras e Cariño. Sobre o uso de Toxeira como apelido non conseguimos atopar referencias interesantes, mais si como topónimo. Este lese nun arrendamento formalizado entre "María Nunes, muger e biuda que fincó de Juan Porra, regidor ya defunto, vezina desta (...) ciudad de Santiago" e "Bastián do Piñeiro, Juan do Piñeiro y Rodrigo de Piñeiro, labradores, vezinos de la felegresía de San Mamed de Piñeiro". Os bens motivo do contrato, estabelecido o 25 de febreiro de 1564, foron "el su lugar llamado de Coscono y da Tojeira, todo el enteramente que a ella le pertenesce por herençia y subçesión de sus padre y madre". No que atinxe a Toxeiro, si se certifica na curadoría dos tres fillos máis novos de Gabriel Romeu e María de Galdo (de San Martiño de Goente) feita por Xoán López Pardo, meiriño no couto e mosteiro de San Xoán de Caaveiro. Os responsábeis de coidar os orfos ían ser, desde o 14 de xaneiro de 1593, "Pero Toxeiro e Bartolomé Romeu", o primeiro de San Pedro de Muras e o outro de San Xurxo de Magalofes. Moi curioso, aínda que bastante recente, é un documento que aborda un caso interesantísimo levado aos tribunais do Santo Oficio da Inquisición. Parece ser que ao redor do ano 1760 aparece un meniño á porta da igrexa de Santa María do Alto do Xestoso (Monfero). Este sería bautizado e actúa como padriño o propio sancristán, Vicenzo Toxeiro, "quien lo recogió e hizo que su muger le criase". Co tempo, o cativo, xa home, coñecido como "Don Tomás Toxeyro o Touseiras" ou incluso como "Tomás del Val", estuda tres anos de filosofía, dous de filosofía moral e tres de teoloxía moral, mercé aos bens que lle entregara o sancristán e, sobre todo, aos de "Josefa Freyre, muger soltera, quien en su testamento le declaró por hijo natural". Ordenado presbítero, goberna a parroquia na que tempo atrás o bautizaran, mais sen poucos escándalos. Por unha banda, non só gasta o seu diñeiro (que o podía ter feito rico) nas tabernas, senón que é acusado de bruxaría. Extractamos un fragmento do proceso pola curiosidade que nos esperta, entre outras razóns porque se relata tanto o ritual como os sacrilexios, acontecidos algúns deles na capela da Asunción, localizada na freguesía de Xestoso. O texto di así: "(...) digeron que el reo había celebrado misa a la media noche y, después de la consagración, con la pluma de un gallo negro que mandó matar, escribió con la preciosa sangre de J[esús]. S[acramentado]. unas palabras, y con la misma hizo unas figuras en la piel de un carnero, que también mandó matar (...), guardó una parte de la Hostia consagrada para traerla consigo cierto número de días, a fin de que no entrase el demonio con él (...). El tal sacerdote celebró al otro día misa a deshora (...). A la media noche de un día de Quaresma de 1803, que juntos todos en la dicha capilla de la Asunción, el referrido sacerdote se revistió con alba, roquete y estola, y haciendo un círculo dentro de la capilla se puso en medio y leyó por un libro (...): venid espíritus malignos (...)". Un lugar no que se produzan uvas poderase chamar uveira Deixando atrás este documento que ben merecería ser novelado, continuamos coa análise do topónimo Toxo. Este figura nunhas sete entidades de poboación galegas pertencentes aos concellos de Cedeira, Friol, Guitiriz, Lalín, Ourol, Ponteareas e Rariz de Veiga. A estas habería que lles engadir lugares como Montoxo e parroquias como San Xusto de Toxos Outos (Lousame) e San Xiao e San Román de Montoxo (as dúas, parroquias de Cedeira). Como apelido, é maioritario o uso da forma non restaurada Tojo, que empregan unhas 1.293 persoas e se estende por 32 municipios (Boimorto, Touro, Vilasantar, Arzúa, O Pino...). Aínda que na actualidade utiliza a forma restaurada Ignacio Fernández Toxo, sindicalista de Comisións Obreiras (CC.OO.) nado en Ferrol, vemos que era bastante habitual esta forma no século XVI. Velaí se comproba nunha venda do 29 de outubro de 1523, efectuada por unha María Francisca, logo da autorización do seu marido, do "casal do curral, syto en la felegresýa de San Pedro de Loreda, con todas sus casas, çeleyros e formaas de casas, e con la mytad del molino que está en la Ribeyra de Loreda". Tal documento comeza así: "(...) sepan quantos esta carta de venta vieren como yo, María Francisca, muger de Francisco Toxo, vezino de la felegresía de San Pero de Loreda, que soy presente, con liçençia, poder, e facultad e autoridad conplida que pido e demando a vós, el dicho Francisco Toxo, my marido, para hazer e otorgar lo adelante esta carta contenydo (...)". De valado ou parede ('vallatum'), procede o topónimo Valadares segundo Afonso Salvador Rodríguez González José Pedro Machado, no Dicionário etimológico da Língua Portuguesa, sinala que do substantivo uva procede o termo uveira, que o autor rexistra nun documento medieval do século XIII: "et quasdam uveiras et castinarios". Uveiras é un lugar de Santo Adrán de Cobres (Vilaboa) e, como tal, pouca máis información temos, unicamente podemos achegar que usan o apelido Uveira, na forma non restaurada Ubeira, unhas 474 persoas dos concellos das Neves, Salvaterra de Miño, Tomiño, Tui, Vigo, Mos, Ponteareas, Marín e Redondela. No plano documental citaremos, primeiramente, un par de persoas así apelidadas: unha delas chamábase Benigno Paramés Ubeira, quen a partir de 1877 pasa a ser alumno da facultade de Medicina de Santiago de Compostela; a segunda será o seu irmán Antonio Paramés Ubeira, que entra nas aulas da facultade de Farmacia en 1890. No primeiro século da Idade Moderna, concretamente o 26 de xullo de 1572, un veciño da cidade de Sevilla adquire –segundo certo documento do ACS– un macho e unha mula de mans de "Juan de Barrio, vezino de San Juan d'Anzol, Francisco do Balle, vezino de San Jorge de Nogueira, e Juan das Ubeiras, vezino del Ribero". A xeito de curiosidade, a descrición dos animais de tiro é a seguinte: "vendieron (...) el Juan do Barrio un macho color bermejo, de hedad de seis o siete años (...) en preçio de diecinuebe ducados (...) y el Juan das Ubeiras, una mula negra, de hedad de cinco asta seis años, en preçio de diez e ocho ducados (..)". A estradense Avelina Valadares Núñez compuxo poemas en idioma galego E avanzando coa documentación, do 25 de marzo de 1245 é un pergameo conservado no AHN procedente dos fondos do mosteiro de Melón, que informa de que unha muller chamada Maria Roderici de Pias e de Ualadares (María Rodríguez de Pías e Valadares) lles vende ao abade Pedro e ao mosteiro de Melón un seu casal denominado Arxóns, localizado en Santa Mariña das Pías ("meum casale quod dicttur Argeones e iacet in Pias, sub signo Sancte Marie, eiusdem uille de Pias in quo Menendus Guimaret habitauit"). Esta é a referencia máis antiga que puidemos recompilar do apelido Valadares. Así e todo, temos constancia dun Rui Peres de Valadares que por 1417 se cita no Libro do Concello de Santiago. En relación coa etimoloxía deste apelido, que procede evidentemente do respectivo nome de lugar, explica Afonso Salvador Rodríguez González que hai buscala na voz latina vallatum, valado ou parede que delimita unha propiedade. Galiza ten cinco lugares denominados de tal xeito, concretamente en Forcarei, Outes, Oza dos Ríos, Pontevedra e Sarria; aos que lles habería que sumar as freguesías de San Miguel de Valadares (tamén en Outes) e Santo André de Valadares (en Vigo). Como antropónimo, úsano unhas 1.288 persoas –malia facelo na forma non normativa– que se concentran en 41 municipios, encabezados segundo a porcentaxe polos de Rodeiro, Meaño, Forcarei, Silleda e Vilaboa. Non obstante, o concello que máis persoas ten así apelidadas é o de Vigo, seguido polos da Estrada, Cangas, Pontevedra e Sanxenxo. Un personaxe histórico con este apelido foi Xosé Sarmento Valadares (1643-1708), duque de Atrisco, vicerrei de Nova España (1696-1701) e un dos participantes da batalla naval de Rande (1702). Porén, dentro da cultura galega cómpre citar tamén a Marcial Valladares Núñez (1821-1903), autor dun Diccionario gallego-castellano (1884) e da que se presume primeira novela galega escrita no noso idioma, Maxina ou a filla espúrea (1880); e a súa irmá Avelina Valladares (1825-1902), que gustou do idioma galego para elaborar varias composicións poéticas.


Summary: As altas son 1588 (40 máis ca onte) e o falecementos, 472.

Sanidade cifra en 6.416 as persoas contaxiadas por COVID-19 na Galiza, o que supón un aumento de 120 infectadas a respecto de onte, cando aumentara en 91 os casos activos de coronavirus en comparación co domingo. Desas 6.416 contaxiadas, 1.417 son da área da Coruña, 610 da de Lugo, 1.293 da de Ourense, 515 da de Pontevedra, 1.162 da área de Vigo, 1.063 da de Santiago, e 356 da de Ferrol. Do total de pacientes positivos, 101 permanecen en UCI, 603 están en unidades de hospitalización e 5.712 no domicilio. Os ingresos en coidados intensivos, pois, continúan a baixar: esta segunda feira eran 108, sete máis que hoxe. Polo de agora, na Galiza rexistráronse 1.588 altas de pacientes (incremento de 40 sobre a segunda feira) e 472 falecementos. O número de PCR realizadas é de 74.419. Residencias As residencias continúan a ser unha das frontes principais de loita contra a COVID-19. Dos máis de 6.400 casos de contaxio que hai na Galiza, case 1.400 están ligados ás residencias (977 usuarias e 406 traballadoras). Das 472 vítimas mortais provocadas por este virus, máis de 200 son de residentes, máis de 40%. O número de casos de coronavirus detectados en centros residenciais de servizos sociais da Galiza supoñen 4% do total das persoas residentes.


Summary: O Clube de Voleibol Arenal Emevé de Lugo é o único representante da Galiza na Superliga, a competición máis importante deste deporte a nivel estatal. A pesar de que a permanencia é o único obxectivo do equipo, o desempeño da receptora Lucía Prol (Lugo, 1999) xa está a chamar a atención dos grandes da competición.

O Arenal Emevé é o único equipo galego na máxima categoría do voleibol estatal, representa iso unha presión engadida? Ou unha motivación extra, talvez? Si, estamos realizando tamén un labor de representación da Galiza nun deporte como é o voleibol, e claro que iso supón unha motivación máis á hora de xogar que sempre temos moi presente. Realizaron un espectacular comezo de tempada, pero actualmente levan desde o 14 de novembro sen coñecer a vitoria, cando derrotaron na súa casa a FC Cartagena Algar Superior. A que se debe tanto tempo sen gañar? Durante a tempada contamos cunha serie de partidos chave que temos que gañar, e logo hai outros ante os que non é que non saiamos coa intención de gañalos, pero que son contra rivais superiores, tal e como aconteceu na fin de semana que xogamos contra Sanaya Libby, La Laguna e CV CCO 7 Palmas nas Illas Canarias. E aínda así, roubamos un punto que vai ser moi importante de cara á permanencia. Por que acontece isto? Resulta difícil de explicar, pero o que si que está claro é que estamos cada vez mellor e que temos por diante unha serie de encontros que van ser moi importantes e dos que teño claro que podemos levarnos os tres puntos de cada un deles. Pese a todo, están a só tres puntos da novena posición e cinco da sétima. É posíbel realizar unha lectura optimista cando ocupan a décimo primeira e penúltima posición? Si. O máis importante para conseguir a permanencia será ir co pensamento de que somos quen de gañar cada partido, loitando con confianza en todos e cada un deles e sen ter medo ningún, pero para iso temos que crer que é posíbel. Estes encontros que temos por diante son contra rivais como Madrid Chamberí e Kiele, e hai que conseguir gañalos si ou si. Individualmente está a ser unha das receptoras máis destacadas do torneo, chegando a estar incluída no mellor once da xornada en varias ocasións, e máis que deberían ser, como na última antes das vacacións de Nadal, na que a pesar de ser a mellor atacante, a máxima anotadora e a segunda mellor sacadora, non foi incluída no 'Sete ideal'. Está satisfeita co seu rendemento? Si [ri]. Veño notando bastante melloría ultimamente. O nivel da Superliga tamén axuda a medrar como xogadora, e creo que si que pouco a pouco vou estando cada vez mellor, e a ver se sigo nesta liña nos partidos que quedan. Adestrando duro penso que vai ser posíbel. Acumula recoñecementos individuais, así como ascensos e campionatos en distintas categorías coas seleccións galega e española. Ese crecemento obriga a que o seu futuro pase por estar lonxe de Lugo? Agora mesmo non sei que facer coa miña vida [ri], pero si que me gustaría probar outras cousas, outras experiencias, saír de Lugo... aínda que aquí estou moi a gusto, e coas circunstancias nas que está todo no mundo nunca se sabe que vai pasar. Xa que saca o tema do coronavirus, como está vivindo, como lles está a afectar, a nivel persoal e deportivo, toda a crise creada pola pandemia da Covid-19? Afortunadamente nós como equipo imos zafando, polo de agora, e puidemos disputar todos os partidos sen problema ningún, salvo un no que o outro equipo tivo positivos e non puido xogar, pero xa o recuperamos hai un par de semanas. A cousa é coller o hábito, o ritmo, pero si que é todo unha leria, moi diferente ao que era antes, e a nivel de cabeza acaba cansando un pouco, pero hai que tomalo con calma. Tamén se nota a cuestión do público, que aquí na cidade de Lugo nun principio só podían asistir aos partidos como 30 persoas máximo, pero logo aumentaron o número e estivo todo moito mellor, porque se nota a súa presenza, e máis en comparación con outras pistas nas que xogamos, onde non está autorizada a xente nas bancadas. Vostede é unha xogadora da canteira, formada na casa, e toda unha veterana, como xa a definen nas crónicas dos vosos partidos, a pesar desa xuventude da que falabamos con anterioridade. Como ve os novos valores que veñen de abaixo, da escola do Clube Voleibol Emeve? Este é un conxunto no que se está a traballar moi ben coa base, van seguir saíndo xogadoras e xogadores moi bos, e de feito no futuro gustaríame ser adestradora da base, porque vai chegar moi lonxe.


Summary: O Consello Xeral do Poder Xudicial terá que tomar unha decisión na súa xuntanza de mañá sobre o informe das vogais Roser Blanch e Wenceslao Olea, no que critican o proxecto de Lei de memoria histórica.

Despois do rebumbio xerado o transcender que o informe do órgano sobre o Anteproxecto de Lei de memoria histórica consideraba que a norma vulneraba a liberdade de expresión por pór coto a apoloxía do franquismo avalada legalmente, o Consello Xeral do Poder Xudicial terá que tomar unha decisión a partir de mañá, cando analicen o documento. No informe, as vogais Roser Blanch e Wenceslao Olea afirman que a apoloxía franquista de determinadas fundacións está amparada pola lei en tanto non se humille ás vítimas. Nun primeiro intre, nin Blanch nin Olea foron designados para desenvolver o informe, mais a falta de consenso entre as dúas persoas que foras electas anteriormente obrigou o Goberno das xuízas e xuíces a optar por elas para impulsar a elaboración do texto. Entre os reparos que as redactoras puxeron a proposta da vicepresidenta primeira e ministra de Presidencia, Relación coas Cortes e Memoria Democrática, Carmen Calvo, está o papel da Fiscalía e que a apoloxía do franquismo sirva como causa de extinción de fundacións ou asociacións, pedindo precisar máis este precepto na lei. Tamén cuestiona a extinción de entidades que "non persigan fins de interese xeral ou realicen actividades contrarias". Tutela asimétrica Outra das preocupacións de Blanch e Olea e que o texto do Goberno do Estado xere unha tutela "asimétrica" das violacións de dereitos humanos nese período histórico, e dicir, que se protexan máis as vítimas -maioritarias- provocadas polo bando franquista na guerra civil española e na ditadura que a seguiu. O proxecto de Lei encabezado por Calvo conseguiu superar o ditame do Consello Fiscal en abril grazas ao voto da fiscal xeral do Estado, Dolores Delgado.


Summary: Anxo González Guerra é profesor no IES Sánchez Cantón de Pontevedra e accionista e subscritor de Sermos Galiza. Con el falamos sobre as TICs e a necesidade de termos meios en galego.

Anxo González Guerra traballou en proxectos de docencia usando as TIC (Premio á innovación educativa sobre os temas transversais. 2004, Xunta de Galicia). En 2013 foi premio Premio Nacional de Educación á utilización das tecnoloxías da información e a comunicación na docencia do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte. Levamos xa dous anos feitos no dixital e estamos a piques de os facermos no quiosque, como valora o proxecto xornalístico Sermos Galiza? Todos os xoves recibo o Sermos en papel e case todos os días lle boto un ollo ao dixital. Espero que siga así moito tempo e non sexa outro proxecto que acabou esmorecendo Vostede foi premio á utilización das tecnoloxías da información e a comunicación na docencia. Que posibilidades ve para o uso da imprensa dixital como ferramenta de aprendizado nas aulas? Véxoo imprescindíbel. Nas clases de Lingua Galega e Literatura precisamos medios galegos e con información desde a óptica galega, non simples xornais traducidos que reproducen as mesmas cousas de sempre Sermos é o único semanario en lingua galega, como ve a realidade da lingua na imprensa deste país? Bastante a ermo, por desgraza. Hai moito galego nas redes sociais, nos blogs pero non na imprensa tradicional. Na actualidade hai quen prognostica a desaparición dos textos xornalísticos impresos. Vostede que razóns daría para a permanencia da imprensa escrita en galego? Hoxe penso que deben convivir o papel e a Internet. Somos bastantes os que nos movemos pola rede a diario, mais tamén nos gusta sentar a ler o xornal en papel tomando un café ou na casa ao chegar do traballo


Summary: 62% dos óbitos desde 8 de xullo polas altas temperaturas son de mulleres. A Xunta descativa esta terza feira a alerta pola vaga de calor.

45 persoas mortas na Galiza na actual vaga de calor. Entre 8 de xullo —data en que a Xunta decretou a altera por calor— e 15 de xullo, as altas temperaturas provocaron a morte na Galiza de 45 persoas, unha cifra que triplica os falecementos na anterior vaga, a mediados do mes de xuño, e que foron 14. O Sistema de monitorización da mortalidade por todas as causas (MoMo) do Instituto Carlos III recolle día a día as persoas falecidas no Estado por altas temperaturas. Nesas xornadas en que a Galiza estaba en alerta vermella pola calor extrema, os falecementos por este motivo tamén teñen xénero: feminino. Desas 45 persoas falecidas, 28 son mulleres, o que representa por volta de 62%. En canto a idades, son as persoas de maior idade as que padecen máis o impacto da vaga de calor. 34 das falecidas tiñan máis de 85 anos. 34 persoas morreron na Galiza desde a primavera polas altas temperaturas Non só no sur da Galiza O Sistema de monitorización da mortalidade por todas as causas tamén debulla os falecementos por provincias. A de Pontevedra é a que rexistrou máis mortos a causa da vaga de calor neses días: 21. O sur desta provincia foi unha das zonas do Estado que rexistrou temperaturas extremas e unha calor abafante. Outra das áreas que a pasada semana tivo temperaturas sobre os 40º, Ourense, rexistrou neses cinco días nove falecementos atribuíbeis ás altas temperaturas. Na Coruña foron 12 e en Lugo, cinco. 221 mortes nun ano O MoMo atribúe ás temperaturas o falecemento de 221 persoas na Galiza entre 16 de xullo do ano pasado e a pasada sexta feira, 15 de xullo. Nese mesmo período as persoas que perderon a vida por esas mesmas circunstancias no conxunto do Estado foron por volta de 3.500. A mortaldade como consecuencia das vagas de calor é cada vez máis preocupante. A prestixiosa revista The Lancet rexistraba máis de 356.000 persoas falecidas por mor da calor extrema en 2019. A relación entre a calor extrema e a mortaldade Julio Díaz, codirector da Unidade de Cambio Climático, Saúde e Medio Ambiente Urbano do Instituto de Saúde Carlos III, explica que "a mortalidade que se atribúe á calor moi poucas veces é directamente por un golpe de calor". O que realmente fai a calor, afirma, "é agravar outras patoloxías que xa existen, é dicir, actúa igual que a contaminación, que empeora outras enfermidades, principalmente respiratorias, circulatorias, neurolóxicas ou endocrinas". A consecuencia máis extrema dese agravamento é a morte. "A primeira vaga de calor leva á mortalidade aquelas persoas que están máis graves", indica. "Cunha maior duración, o impacto vaise acumulando". A maioría das falecidas na Galiza estes días eran persoas de máis de 84 anos, con patoloxías previas. A Xunta desactiva a alerta A Xunta, a través do Comité de Plan de Calor, informou que hoxe desactívase en todo o territorio galego a alerta por vaga de calor, iniciada o pasado día 8 de xullo.


Summary: A demora media cirúrxica na sanidade pública galega está máis de 20 por días do establecido na Lei de Garantías, que abre a porta a recorrer á sanidade privada financiada con fondos públicos no caso de incumprimento dos obxectivos.

O ton do presidente da Xunta, primeiro, e dos principais responsables do Servizo Galego de Saúde, xusto despois, soou case triunfal. O pasado xoves Alberto Núñez Feijóo aproveitou a rolda de prensa posterior ao Consello da Xunta para explicar algúns detalles dun informe sobre as listas de espera que o Sergas ía facer públicas este venres. O xefe do Executivo falou abertamente de "redución" e, vinte e catro horas máis tarde, dende a Consellería de Sanidade púñase o acento nos tempos de agarda para as patoloxías máis graves para salientar que en Galicia se ofrece "unha atención sanitaria de calidade, en tempo e forma". Así e todo, a demora media para acceder a unha operación cirúrxica segue por riba dos 80 días, o que implica un impulso do trasvase de doentes á sanidade privada, segundo a lexislación vixente. Segundo os datos feitos públicos este venres a espera cirúrxica media sitúase en 82,8 días, o que implica unha lixeira redución a respecto dos 83,4 días rexistrados a final do primeiro trimestre de 2013. Con estes datos na man a sanidade pública galega acumula xa once trimestres consecutivos sen baixar dos 80 días de espera cirúrxica, algo que aconteceu por última vez na primavera de 2011. Para atopar valores inferiores aos 70 días de media cómpre remotarse ata o segundo trimestre de 2009, cando este indicador descendeu ata os 67 días. O resultado medio está máis de 20 días por riba do establecido na Lei de Garantías, en vigor dende marzo O feito de ter a media de espera cirúrxica en 82,8 días implica que está 22,8 días por riba do establecido na Lei de garantías de prestacións sanitarias, a norma xurdida da "convicción persoal" do presidente, en verbas do propio Feijóo, e aprobada en solitario polo PP o pasado decembro. Atendendo esta lei, en vigor dende marzo, os pacientes do Sergas teñen "garantido" o acceso a unha intervención cirúrxica programa nun máximo de 60 días. "No caso de que a espera prevista supere o tempo máximo establecido", os 60 días, o Sergas "deberá ofertar a realización da prestación noutro centro da rede pública ou nun centro concertado", isto é, privado pero sufragado con fondos públicos. Se isto tampouco acontece "o paciente (...) terá dereito (a acudir a un centro privado da súa elección) coa única condición de que estea en Galicia e a adiantar os cartos para que o operen. Posteriormente, a Xunta devólvelle o diñeiro. Todo isto sucede nun contexto no que están a esperar por unha operación un total de 38.106 persoas, un 4,2% máis que hai un ano, segundo o propio Sergas. O centro máis saturado é o Complexo Hospitalario de Vigo, con 7.705 doentes a agardar, e onde menos acumulación existe segundo estes datos é no Hospital de Monforte, onde esperan 216 persoas. Mellores resultados nas consultas Mentres a lista de espera cirúrxica abona o terreo para o trasvase de pacientes á privada con apoio na propia lei a demora nas consultas hospitalarias presenta un comportamento notablemente mellor. Neste caso, a demora media situouse no primeiro trimestre de 2014 en 40,4 días, por baixo dos 49,3 de marzo de 2013 e tamén por baixo dos 45 días fixados na devandita lei de garantías. A espera para consultas está en 40,4 días, case 9 menos que hai un ano Por centros hospitalarios, o mellor resultado en consultas é o do Hospital da Barbanza, onde a espera media é de 16,2 días, seguido moi preto polo Hospital de Valdeorras, onde a espera é de 16,4. Na banda contraria está o Arquitecto Marcide de Ferrol, onde o resultado para consultas é de 54,3 días de media, e o Complexo Hospitalario de Vigo, con 56,5días.


Summary: Galicia conta cunha ducia de representantes nuns Xogos Olímpicos nos que o padexeiro David Cal e o triatleta Javier Gómez Noya son dous dos favoritos para obter medalla.

Doce deportistas galegos disputarán os Xogos Olímpicos de Londres, inaugurados o pasado venres na capital británica. Unha ducia de representantes que aspiran a regresar á terra con bos resultados e, a poder ser, tamén con medallas. As mellores bazas son, nese caso, as do padexeiro David Cal, que se podería converter con cinco metais no español máis laureado da historia olímpica, e Javier Gómez Noya, triatleta que acumula éxitos continentais e mundiais e que é un dos grandes favoritos na súa disciplina. Pero tamén teñen opcións Begoña Fernández, xogadora da selección española de balonmán, ou Teresa Portela, outra padexeira que disputará os seus cuartos Xogos Olímpicos. Ademais, confía en subir ao podio José Antonio Hermida, fillo de galegos e catalán de adopción, que xa foi prata en ciclismo de montaña hai oito anos en Atenas. David Cal e Gómez Noya son as principais bazas galegas nos Xogos de Londres A que terá difícil acadar un metal será Iria Grandal, unha rapaza que abriu a participación galega nos Xogos o pasado venres, obtendo o 53º posto na primeira proba de tiro con arco, polo que se enfrontará na primeira rolda eliminatoria á colombiana Ana María Rendón. A arqueira ferrolá, que chega a Londres co obxectivo de mellorar, retomará a competición o luns 30. Dous días antes, xa este sábado 28, debutará Begoña Fernández, que disputará o primeiro partido da competición de balonmán con España e ante Corea do Sur a partir das 12:15. Xa o domingo, será a hora de Tamara Echegoyen e Sofía Toro, as regatistas galegas que compiten na clase Elliott 6m de vela nas primeiras eliminatorias. O luns 30, a partir das 11:50, será cando comece a participación da nadadora Beatriz Gómez, unha moza que chega para coller experiencia a uns Xogos onde competirá nos 200 metros estilos. Logo, haberá que agardar seis días máis para poder asistir á estrea doutros dos deportistas galegos nos xogos Olímpicos. Será o 5 de agosto cando as maratonianas Vanessa Veiga e Alessandra Aguilar intenten acadar un bo posto na proba máis emblemática do olimpismo, unha carreira que comezará ás 12 do mediodía. Por outra banda, o luns 6 de agosto comezará a competición para David Cal, a principal esperenza galega de medalla. Ese día ás 11 da mañá disputará as eliminatorias para, tan só dous días despois, remar na final de C1 1.000 metros, onde agarda conseguir un metal que o convirta no mellor deportista olímpico da historia de España. Ademais, Teresa Portela competirá na modalidade K1 200, o día 10 a partir das 11:10. No caso de clasificarse para a final, esta celebrarase o día 11 a partir das 11:15. No caso de Gómez Noya, a proba de triatlon celebrarase o día 7 de agosto a partir das 12:30, noutra xornada que tamén podería ser histórica para o deporte galego, ao igual que o 12 do mesmo mes, cando o ciclista José Antonio Hermida intente sumar unha medalla olímpica máis ao seu palmarés. Mentres, o vigués Diego Mariño, porteiro da selección española de fútbol, esperará a súa oportunidade nun equipo que tamén é outro dos favoritos na súa disciplina.


Summary: Unha das microalgas máis coñecidas é a espirulina, que presenta unha cor azul verdosa e contén propiedades positivas para a saúde.

Na constante busca de alternativas alimentarias de cara a un futuro incerto debido á crise climática que a poboación mundial está a experimentar, a comunidade científica observa nas microalgas unha posíbel solución ante unha posíbel escaseza de alimentos. Galiza porfía na recuperación dos bosques submarinos de algas laminarias As microalgas son unhas especies vexetais que poden atoparse tanto na auga do mar como na auga doce. Nos últimos anos, diversos estudos desvelaron as súas extraordinarias propiedades. En xeral, as microalgas son un alimento moi completo pois, ademais de acumular até 70% de proteínas, son tamén unha fonte de ácidos graxos omega-3. As algas na gastronomía: un produto que se introduce nas cociñas máis prestixiosas Ademais, tamén presentan vitaminas B12, K ou D, propiedades que resultan positivas para diminución do risco de cancro ou de enfermidades cardiovasculares. Unha das microalgas máis coñecidas e que pouco a pouco se está a introducir na cociña galega é a espirulina, de cor azulada e cunha gran cantidade de micronutrientes. Cultivo de microalgas Por todo isto, a comunidade científica europea está a traballar no cultivo de microalgas para aumentar a súa produción, xa que é posíbel o seu desenvolvemento en contornas moi diferentes. Así, pódense atopar centros de produción e cultivo de microalgas tanto en climas fríos, como o de Islandia, como noutros desérticos. Algas: o organismo da orixe da vida É por isto polo que as persoas especializadas nesta especie levan desenvolvendo estudos ao respecto desde 1950.


Summary: A entidade espera que a Consellaría de Sanidade, coa que se reúnen este venres, lles ofreza unha alternativa para evitar que as persoas migrantes sen regularizar perdan o seu dereito á saúde. Pero máis aló deste "apaño", reclaman xunto a S.O.S. Sanidade Pública e á Asociación Galega de Medicina Familiar a modificación da norma estatal, para garantir o dereito universal.

O 1 de setembro entra en vigor o decreto polo que en toda España as persoas migrantes sen regularizar terán que pagar un seguro sanitario co sistema público para ter dereito á saúde. Algunhas comunidades, como Navarra, Euskadi, Andalucía ou Asturias van poñer en marcha mecanismos para, dun ou doutro xeito, garantir que ningunha persoa fique sen atención sanitaria. Non é o caso de Galicia, onde a partir do sábado os sen papeis que non teñan recursos suficientes perderán este dereito. O Foro Galego da Inmigración, ao igual que as forzas políticas da oposición, e entidades en defensa da sanidade pública e colectivos médicos, manifestaron en varias ocasións o seu rexeitamento frontal. O Foro Galego da Inmigración manterá este venres unha xuntanza coa Consellaría de Sanidade e cren quen a Xunta lles ofrecerá unha alternativa para que as persoas migrantes poidan ter acceso á atención sanitaria, por exemplo algún tipo de tarxeta solidaria, "un apaño semellante ao que se vai poñer en marcha en Navarra, polo que a administración autonómica se encarga de pagarlles ás persoas sen recursos esa póliza anual que esixe a lei". "O que hai que cambiar é a normativa estatal", reclama Miguel Fernández, que engade que "se non, calquera outra alternativa é un apaño" "O que hai que cambiar é a normativa estatal", reclama Miguel Fernández, que engade que "se non, calquera outra alternativa é un apaño, un apaño que será benvido, por suposto, porque evitará que estas persoas queden desatendidas, pero nós o que reclamamos é o mantemento do dereito universal". Con todo, os representantes do Foro lembran que o momento preelectoral fai que calquera proposta non pase de ser unha "promesa", pola dificultade da súa aplicación até despois do 21 de outubro. Esta entidade leva varias semanas traballando en colaboración con outros colectivos, com S.O.S. Sanidade Pública, a Asociación Galega de Medicina Familiar ou Médicos do Mundo, para reivindicar os dereitos de todas as persoas. Nese senso realizarán, conxuntamente, un acto de protesta o luns 3 de setembro en Compostela ás once e media da mañá diante do ambulatorio Concepción Arenal. O Foro cre que o máis preocupante é que "detrás disto hai un cambio de modelo sanitario", polo que xunto coa reivindicación dunha solución inmediata, estas entidades loitarán polo mantemento do dereito universal. "Os profesionais son os que mellor saben que os apaños non serven", di Miguel Fernández. O Foro da Inmigración realizará un acto de protesta o luns en Compostela, xunto con S.O.S. Sanidade Pública, a Asociación Galega de Medicina Familiar De igual xeito, a CUT chamou hai uns días á "desobediencia civil" contra o que considera é un acto de "racismo institucional". O sindicato acusa o Goberno de Rajoy de "alentar un discurso que culpabiliza aos movemento migratorios da crise económica, nunha das "clásicas" manobras de distracción das dereitas imperialistas, que arrastrará necesariamente grandes doses de conflito intestino para as traballadoras e traballadores". A CUT apoia as iniciativas activas de boicot a este Real Decreto, e adhírese ao chamado de múltiples organizacións de profesionais saúde para que desenvolvan, "dende unha persistencia dignamente desobediente, a atención sanitaria con absoluta normalidade á marxe da situación administrativa de cada traballador ou traballadora". O Foro Galego da Inmigración realizará outras accións divulgativas e reivindicativas ao longo do mes de setembro, coma a presentación dun vídeo ou unhas xornadas informativas no Colexio de Médicos da Coruña.


Summary: Após 15 meses de conflito diplomático entre o Estado español e Marrocos, o cambio de postura do Executivo estatal, no marco da guerra de Ucraína, é entendido pola Fronte Polisario e polas asociacións de axuda ao pobo saharauí como un "erro".

O Estado español vén de cambiar a súa postura con respecto ao conflito entre Marrocos e o Sáhara Occidental, co envío dunha carta por parte do presidente do Goberno, Pedro Sánchez, ao rei Mohamed VI, na que, segundo a Casa Real de Marrocos, Sánchez cualifica o "plan de autonomía" do país para o Sáhara Occidental como "a base máis seria e realista para a resolución" do conflito. Esta proposta, presentada por Marrocos en 2007, deixa o Sáhara Occidental baixo a total soberanía marroquí, a excepción dalgunhas pequenas competencias que quedarían cedidas á Fronte Polisario, que actualmente rexe a autoproclamada República Árabe Saharaui Democrática, os territorios que segue sen controlar o Exército marroquí. Segundo o presidente español, Marrocos realizou "esforzos serios e críbeis, no marco de Nacións Unidas (ONU) para atopar unha solución mutuamente aceptábel". Para a voceira da asociación Solidariedade Galega co Pobo Saharaui(Sogaps), Maite Isla, o cambio de postura do Goberno español con respecto á situación do Sáhara Occidental é "profundamente indignante". Isla, en conversa co Nós Diario, explica que non entende a posición de Pedro Sánchez, "no momento de crises abertas que estamos a vivir". Resposta dos actores implicados A voceira de Sogaps cre que a carta do presidente do Goberno español ao rei Mohamed VI chega no "peor momento posíbel", e que o "desafortunado" do cambio de postura pode causar aínda máis problemas ao Estado español dos que o Executivo "pensa que está a solucionar". "Neste momento de guerra en Ucraína e co problema do gas que chega de Rusia, o Goberno español non pode cometer este erro, tendo en conta a situación na que nos atopamos con Arxelia", sinala Isla, quen opina que nos vindeiros días é probábel que o Goberno arxelino faga un posicionamento público con respecto á posición do Estado español, porque "Arxelia non vai quedar calada nun tema que lle afecta". Polo de agora, quen xa se manifestou foi o delegado do Polisario no Estado español, Abdulah Arabi, nunha entrevista concedida a Europa Press na que afirma que Pedro Sánchez "sucumbiu ante a presión" de Marrocos como "peaxe" para solucionar a crise diplomática existente entre ambos Estados. Arabi cualificou de "hipócrita" o Goberno español por "defender a legalidade internacional" para despois apoiar a proposta de Marrocos, que "é unha opción, pero non é a solución" que precisa o Sáhara Occidental.


Summary: A tecnoloxía que empregan non é o suficientemente estábel, nin se formou ao persoal de forma axeitada e, nomeadamente, non se lle deron nin medios, nin formación suficiente, nin facilidade ningunha ao persoal funcionario para que isto sexa viábel,

Volveuse reunir a asamblea de majaras, aquela da que falaba Kortatu. Se daquela decidira mañá sol e bo tempo, agora decidiu mañá LEXNET. É probábel que vostede ignore o que é o LEXNET, sorte que ten. Pois ben, LEXNET é un sistema de comunicación telemático entre a administración de xustiza e as profesionais do Dereito que, desde o 1 de xaneiro de 2016, se converteu nunha obriga: hai que remitir todos os escritos e documentación a través de internet e non en papel, como se viña facendo até a actualidade. O obxectivo desta mudanza, segundo a propaganda do ministerio, é acabar co papel na administración de xustiza. Até o slogan de acordo. O problema é que é só iso: propaganda. Esta decisión constitúe, de feito, unha dramática metáfora do goberno do PP nestes catro últimos anos: medidas impostas cuxa prioridade é allea ás necesidades da xente, xestionadas de forma chapuceira #marcaEspaña e que ocasionan máis danos que beneficios, polo menos, sobre os colectivos en que recaen as decisións do goberno. Dicía que agora a asamblea de majaras do Ministerio de Xustiza, despois do atentando que supuxo a implantación semifallida das taxas xudiciais, acordou impoñer, como dixen, o LEXNET de forma obrigatoria. A cuestión é que a tecnoloxía que empregan non é o suficientemente estábel, nin se formou ao persoal de forma axeitada e, nomeadamente, non se lle deron nin medios, nin formación suficiente, nin facilidade ningunha ao persoal funcionario para que isto sexa viábel, tal como pretende o ministerio, a pesar de que nas eficaces e comprometidas persoas que traballan nos xulgados recae o maior peso desta mudanza. Non se preocupe vostede, a realidade non vai ser quen de parar o desexo compulsivo do ministerio de quen era o secretario xeral de infraestruturas e transporte cando sucedeu o accidente do Alvia e a súa triste e lamentábel xestión. Unha decisión arbitraria e mal executada como esta tería unha forte contestación, estarase preguntando vostede. Pois non. A xente quéixase, mais non protesta e iso que, neste caso, está implicado, nada menos, que o colectivo profesional cuxa actividade principal consiste na reclamación dos dereitos da xente e a súa reparación fronte aos abusos e vulneracións. A cuestión é que con este sistema a forma de presentar as cousas se volve máis importante que o que se reclama; e como se, cando nos levan ao hospital, importase máis a marca da ambulancia que chegar a tempo para salvar a vida. Vou evitar empregar tecnicismos sobre o dereito á tutela xudicial efectiva; as circulares que prevalecen sobre as leis; o sistema operativo e o navegador esixidos; ou os parches no sistema, que emulan as mudanzas no coche do Fernando Alonso a tempada pasada: poñan o que poñan non anda nin para atrás. Só direi que este é un sinsentido máis, unha imposición dos de venceredes mais non convenceredes, dos que non lles cumpría a razón porque tiñan a maioría, deses que, en definitiva, non están para mellorar a vida da xente, senón para ternos embobadas elixindo na lista interminábel de nomes da aplicación informática, mentres destrúen os discos duros na sede central do partido, cheos de números de contas suízas ante a nosa indolente pasividade. Así nos vai. O dito: "mañana sol y buen tiempo".