Summary: "Non hai palabras para describir o grao de precariedade da UCI do Hospital Clínico de Santiago", exclaman pacientes do CHUS: unha máscara por quenda para o persoal, fonendoscopios reparados con esparadrapo e butacas para o descanso do persoal sanitario rotas. A isto engaden que o persoal está sometido a unha gran "presión laboral" por parte da Xerencia.

A terceira onda do coronavirus mantén a presión sobre as unidades de coidados intensivos (UCI) mentres estas soportan de perto a precariedade da sanidade pública. "Non hai palabras para describir o grao de precariedade da UCI do Hospital Clínico de Santiago", exclama a Asociación de Pacientes e Usuarios do CHUS nun comunicado remitido aos medios en que describen como na entrada da unidade se sitúan penduradas da parede bolsas brancas en que persoal sanitario "se ve obrigado a deixar nun sobre aberto as máscaras, húmidas polo uso e a suor, cando van ao baño ou a beber para logo reutilizalas". O Sergas, engade o comunicado, só lles proporciona unha máscara por quenda. Desde a Asociaicón de Paciente do CHUS denuncian que nas unidades UCI hai "fonendoscopios reparados con esparadrapo para poderen ser usados" e relatan como as butacas están rotas. "Deberían estar nun punto limpo e non na zona de descanso das e dos traballadores dun centro hospitalario", sinalan. A Asociación denuncia que os "directivos" enxalzan a situación do CHUS e presumen de "premios concedidos por entidades que en moitos casos están formadas por empresas farmacéuticas e de equipamento sanitario, mentres que servizos como a UCI, hoxe máis esenciais que nunca para facer fronte a pandemia, están nun estado de precariedade". Presións laborais da Xerencia "Os profesionais da unidade están sendo sometidos a presións laborais pola Xerencia, obrigándoos a reforzar outros servizos despois de facer a súa quenda, como represalia por exercer o dereito lexítimo á folga e por denunciar as condicións materiais en que se ven obrigados a traballar e nas que están ingresados as os pacientes que pelexan entre a vida e a morte", denuncian. Segundo a Asociación de Pacientes "no ámbito sanitario impera un estado permanente de excepción no que se suspenden dereitos fundamentais e no que a defensa da dignidade se persegue como se for unha conduta delitiva", denuncian, ao tempo que se solidarizan coas traballadoras e traballadores da sanidade. As novas críticas de pacientes do CHUS engándense ás xa recollidas onte por Nós Diario. "Camas amoreadas e abertas, separadas por cortinas de plástico, sen a distancia mínima de seguridade", denunciaba a Asociación de Pacientes. Tamén describen como hai "estantes metálicos destinados a equipamento sanitario corroídos polo óxido, portas danadas e amarradas con cordas ou cuñas de papel para poder mantelas abertas e garantir a ventilación do espazo, trípodes para a aplicación de medicamentos suxeitos con cinta plástica".


Summary: Unha persoa detida. A Policía empregou pelotas de goma contra as manifestantes.

Antidisturbios da Policía española cargaron na noitiña desta quinta feira en Vigo contra manifestantes que protestaban fronte ao mitin de Vox no Auditorio Beiramar e no que participou o líder da formación de extrema dereita, Santiago Abascal. "Fóra fascistas da Galiza" ou "Fascismo Nunca Máis" foron algunhas das consignas que se berraron nesa concentración. Por volta de 200 persoas, segundo fontes da asistencia ao acto, tomaron parte na concentración antifascista, na que se denunciou o "fascismo", "machismo" e "españolismo" da formación de extrema dereita . A Policía española xustificou a carga en que desde a concentración se lle guindou diferentes obxectos. As cargas estendéronse por Jacinto Benavente e contorna. Houbo unha persoa detida, acusada de disturbio público. Policías cargando en Vigo contra antifascistas que se manifestaban en un meeting de VOX. pic.twitter.com/yPJMLPkxQx— Samuelsuarezperez (@Samusuarezperez) October 24, 2019


Summary: A esquerda abertzale presentou unha serie de preguntas na cámara española a raíz das declaracións públicas de altos cargos do goberno, como os ministros do Interior e de Emprego, apelando a figuras relixiosas para gobernar España.

O deputado de Amaiur Jon Iñarritu presentou unha serie de preguntas no Congreso español para a súa resposta por parte do goberno central. Cuestións nas que este parlamentario da esquerda abertzale inquiere ao ministro do Interior a súa opinión sobre "como intercede Santa Teresa de Jesús por España". As cuestións parten das declaracións públicas de membros do executivo central invocando a estas figuras relixiosas para que lles axudasen nas súas tarefas. Refírese Iñarritu á ministra de Emprego, Fátima Bañez, agradecendo á Virxe do Rocío os avances na loita contra a crise; ao ministro do Interior, Fernández Díaz, invocando a Santa Teresa de Jesús para protexer a España. E tamén fai referenza o parlamentar abertzale ao feito de que o goberno impuxese a Gran Cruz da Orde do Mérito Civil á Virxe do Pilar. En base a isto, Amaiur, lembrando que o Estado español é aconfesional e que as declaracións antes citadas foron feitas por ministros no seu exercicio como cargo público, pregunta: "Cal é o papel da Virxe do Rocío na saída da crise? Notou melloras o ministro do Interior tras condecorar á Virxe? Cales?". As cuestións siguen: "Estima o Goberno que hai máis intercesións divinas e sobrenaturais na situación actual do Estado? De quen?"


Summary: A escritora e artista plástica moçambicana Sónia Sultuane lança nestes dias em Moçambique seu livro Celeste, a boneca com olhos cor de esperança. Em Novembro receberá o Prémio Femina 2017.

O Prémio Femina agracia as Notáveis Mulheres Portuguesas e da Lusofonia, oriundas de Portugal, dos Países de Expressão Portuguesa, das Comunidades Portuguesas e Lusófonas, e Luso-descendentes, que se tenham distinguido com mérito ao nível profissional, cultural e humanitário no Mundo, pelo Conhecimento e pelo seu relacionamento com outras Culturas. O Prémio Femina 2017 será entregue no dia 18 de Novembro, às 20 horas, no Aura restaurante, na Praça do Comércio, em Lisboa, onde será servido o jantar e realizada a cerimónia de imposição dos prémios às Agraciadas. -Celeste, a boneca com olhos cor de esperança, é o seu segundo livro infantil. O que é que conta? -Acima de tudo sugere relembrar os valores humanos e a solidariedade, num contexto de desequilíbrio que vivemos hoje em dia. -De que cor são os olhos da esperança? -São da cor da bondade, da irmandade, do amor, da partilha da solidariedade. -A boneca é um símbolo da solidariedade. É também símbolo da memória da avó? -Sim, isso vem das histórias que as nossas avós nos contam, os saberes, os sabores que nos passam, os valores que nos ensinam para nos tornarmos seres humanos melhores, e sim também da minha avó que passou-me esses valores. -É verdade que é mais difícil escrever para as crianças do que para os adultos? Ou isso é um tópico? -Pessoalmente considero mais difícil, porque da mesma maneira que as crianças são genuínas, também são exigentes nas histórias que lhes contamos e como lhes contamos. Escrever para crianças é acima de tudo construir um mundo de sonhos para elas, somos os portadores das ilusões, do que um dia irão querer ser, assim somos responsáveis da semente que vamos deitar nas suas cabecinhas e no seu mundo imaginário e futuro. Cabe a elas usar e usufruir destas sugestões do mundo encantado. -Roda das encarnações em 2016, editado no Brasil em Agosto passado e Celeste, a boneca com olhos cor de esperança em 2017. Já está aí 2018. Teremos novo livro? -Sim estou a terminar de escrever um livro sobre o meu projecto Walking Words que faz em Março de 2018 dez anos de existência, é uma viagem às minhas memórias, passando pelo percurso literário e plástico até chegar a essa concretização de que as palavras andam e têm esse poder físico e de movimento. -Celeste, a boneca com olhos cor de esperança foi lançada em Portugal, em Junho. Agora em Novembro volta a Lisboa para receber o Prémio Femina 2017, Notáveis Mulheres portuguesas e da lusofonia, por mérito nas letras. O que supõe isso para você? -Um reconhecimento não só do meu trabalho mas da literatura moçambicana feminina, do contributo das moçambicanas na Lusofonia e no mundo. Acima de tudo da poesia escrita em Moçambique, afinal é por esse mérito que vou ser distinguida, como poeta. Publicamos, por cortesia de Sónia, três passagens do livro Celeste a boneca com olhos cor de esperança. 1- passagem A Joana estava a estudar na faculdade de Medicina, pois queria ser médica. Tinha guardado num baú, que os pais compraram na China, todos os pertences mais queridos da sua meninice para um dia dar a uma filha sua. Guardou algumas roupas, uns sapatos, os lápis de colorir, uma casinha de bonecas e a sua querida Celeste. Guardou ainda um globo terrestre, onde tinha aprendido com um amigo dos seus pais, o Padre António, missionário em África, o nome dos muitos países onde ele tinha estado. 2- passagem O Padre António falou-lhe sobre os meninos moçambicanos, dos seus sorrisos e da sua grande esperança na vida, apesar de terem muito pouco. Precisava de ajuda para arranjar brinquedos, lápis de colorir e livros, três coisas muito importantes e às quais os meninos de África não tinham acesso. Levaria o que pudesse recolher para o hospital onde era missionário e voluntário. Aquele hospital estava cheio de meninos, de todas as idades, à espera de serem operados e ficarem saudáveis. Havia ainda muitos com doenças terminais sobre as quais nada sabiam. A Joana ficou muito comovida com a missão do Padre António. Não hesitou e resolveu entregar-lhe o seu baú, dizendo-lhe: 3- passagem: A um canto em cima de uma esteira, perto de um amontoado de brinquedos, estava uma menina sentada de costas para a porta. A Joana aproximou-se e ajoelhou-se na esteira, bem pertinho dela, em silêncio. E antes que ela pudesse dizer qualquer coisa, a menina voltou-se e pediu-lhe: -Podes por favor, dizer-me como é a minha boneca? Ela é a minha melhor amiga. Desde que ela chegou ao hospital, nos últimos meses, eu nunca mais me senti sozinha...estou quase cega, só a sinto, mas queria tanto vê-la! A Joana olhou para o colo da menina e ficou sem fôlego. Com os olhos infundados de água, respondeu-lhe: Ela chama-se Celeste, tem um vestido cor de cenoura, cabelos cacheados loiros…


Summary: Small Stations fai 11 anos dedicada á tradución

As cifras resultan elocuentes. Cando a editorial Small Stations comezou a traducir literatura galega ao inglés, en 2009, só había 29 libros galegos nesa lingua. Once anos despois, son 105. Corenta e seis deles viron luz en Small Stations, a editorial con sede en Sofía (Bulgaria) que dirixen Jonathan Dunne e Tsvetanka Elenkova. Os seus títulos están dispoñíbeis, explican, "a través de 39.000 librarías a un prezo razoábel" e cobren o arco temporal que vai, por caso, de Rosalía de Castro a Teresa Moure e pasa por Celso Emilio Ferreiro, Lois Pereiro ou Anxos Sumai. Dunne estudou filoloxía clásica na Universidade de Oxford. "Quería modernizar o meu coñecemento aprendendo algunha lingua románica", relata a Nós Diario vía correo electrónico, "e acabei en Lugo. Atraíame a súa muralla romana e o verde da paisaxe". Non foi alí onde aprendeu galego, pero si algunhas das súas singularidades gramaticais: xa en Barcelona discutiu duramente cunha profesora de castelán sobre a existencia ou non do pretérito perfecto. "Nunca o escoitara durante un ano de estancia en Lugo", di. Decidiu coñecer as razóns profundas daquela distorsión: anotouse en clases de galego co escritor Camilo Valdeorras. Así descubriu ademais todo un continente, o da literatura galega. A tradución "como metáfora da vida" "Creo na tradución como metáfora da vida. As cousas pasan a través de nós, non somos os seus autores", responde á pregunta de por que dedicar tantos esforzos ao labor, "e creo que é moi importante a comprensión e a apreciación entre culturas. Sempre quixen situarme nese punto". Como proba do atinado das súas teses, a recepción especialmente cálida de dous volumes de Small Stations: New Leaves (Follas Novas, 2016) e Galician Songs (Cantares Galegos, 2013) de Rosalía de Castro en versión da poeta canadiana Erín Moure. "A edición en inglés de Cantares Galegos tardou 150 anos en aparecer!", afirma Dunne, "e as de Moure foron as primeiras edicións completas en inglés de poemarios galegos da autora". Outros clásicos publicados pola editora na serie Galician Classics -coeditada pola Xunta- foron Long Night of Stone (Longa noite de pedra, 2012), de Celso Emilio Ferreiro en tradución de Jack Hill; Folks from Here and There (Xente de aquí e acolá, 2014), de Álvaro Cunqueiro por Kathleen March; His Excellency (Ilustrísima, 2017), de Carlos Casares segundo Jacob Rogers; ou a poesía reunida de Lois Pereiro (2011) polo propio Jonathan Dunne. Esa colección está parada á falta de coeditor. O editor leva no lombo máis de medio cento de volumes traducidos do galego ao inglés por el mesmo. Non só para a súa propia empresa, senón tamén para editoras do prestixio de Penguin Random House ou Shearsman. "Entre eles adoitan destacar máis os títulos ca os autores", apunta, e menciona algúns: The Low Voices (As voces baixas, 2016, na editorial Harvill Secker), de Manuel Rivas; When There's a Knock on the Door at Night (Cando petan na porta pola noite, 2018, en Small Stations) ou An Animal Called Mist (Un animal chamado néboa, 2017, tamén en Small Stations). A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario, á venda nos quioscos, ou na súa lectura na nube.


Summary: Após sesenta anos da primeira edición, cada páxina das 'Memorias dun neno labrego' segue a ser unha tatuaxe colectiva da identidade galega. O marco da aldea vital retratado polo ollar, pensar e sentir de Balbino, un neno da aldea, un ninguén invisíbel a ollos da outra parte do mundo inalcanzábel, o Manolito, o neno do señor. Dous mundos contrapostos no sabor da boroa fronte ao pan de trigo, do caldo fronte ao leite; na lingua propia da casa e na outra allea da escola; no traballo arreo cuxas regras veñen determinadas pola loita de clases. Mais non cabe no horizonte de Balbino o conformismo e a resignación. O refuxio é o pensamento, a observación e a reflexión, para entender e aprender, porque a xente non pode andar "polo mundo como andan as vacas e os burros: percurando somentes pesebre". Por iso son tan precisas sempre as renovadas lecturas destas Memorias de Nós.

Nomear Memorias dun neno labrego é para min repensar(me) (n)a historia. Tomo de novo do andel da biblioteca familiar o exemplar herdado da casa materna, unha quinta edición publicada por Ediciós do Castro en 1972, con esa aparencia de imperfección delicada ao seren cortados a man moitos dos pregos dun papel aínda rexo e amarelecido. A primeira mirada irresistíbel volve ser a cuberta de Isaac Díaz Pardo, ese ollar asexante a través dunha fiestra esvelta entre brancos e grises. E no interior, de cando en vez, de novo as tintas negras de trazos grosos de Díaz Pardo asinadas no 1967. Abría un pandémico xaneiro de 2021 as portas a tantas incertezas expectantes que puideron despistar dunha efeméride literaria: o sesenta aniversario da publicación das Memorias dun neno labrego en Bos Aires baixo a sinatura de Xosé Neira Vilas, autor moi prolífico en todos os xéneros literarios, mais irremediabelmente vinculado para sempre a Balbino e a recreación do mundo que orbita por volta da aldea galega. A historia contemporánea da literatura galega avanza de mans dadas co zume gorentoso inoculado en varias xeracións a través dos vasos capilares dunha novela que é retrato dun tempo e dun espazo. Como a vida mesma, en fotogramas intactos que medran connosco. Porque, para min, reler e voltar agora ás Memorias dun neno labrego para compartilas con vostedes, é avolver aquel momento da infancia en que descubrín este mesmo exemplar que me acompaña nunha casa familiar en que non había moitos libros. Mais alí estaban as Memorias dun neno labrego e estaban as Cartas a Lelo, dous libros compañeiros que nos contan en presente atemporal colectivo. Sesenta anos despois, o libro fálanos hoxe coma onte. Pode non ser o mesmo escenario superficial, mais cadran aínda ben as razóns que subxacen nas raíces do que nos acontece Comecei a ler daquela as Memorias e dei en descubrir, con sorpresa maiúscula, que a lingua galega tamén se escribía. Si, até ese momento pensaba que a lingua dos avós, do pai e da nai entre si, mais non cara aos fillos e filla que debían falar na lingua da cidade e dun mellor futuro superador das limitacións da aldea sufridas en carne propia, era apenas unha lingua oral, ágrafa. Unha lingua non apta para a escrita porque non estaba nos libros de aprender na escola. Todo un mundo de letras a clareo con cada palabra! Sentín fortuna cando por fin llo puiden contar a Xosé Neira Vilas e recibir como resposta o seu sorriso amábel e comprensivo, cómplice no sentir. Probabelmente os dous, en tempos diferentes, tivemos que nos redescubrir para reiniciar os pasos do apego cara ao noso. Sesenta anos despois o libro fálanos hoxe coma onte. Pode non ser o mesmo escenario superficial, mais cadran aínda ben as razóns que subxacen nas raíces do que nos acontece. Está por ver que os Balbinos de hoxe sexan agora máis felices, malia teren superado as carencias daquel pequeno de aldea, consciente da superioridade dos da vila, observador das inxustizas dos que máis teñen ("Vexo o mundo darredor de min e adoezo por entendelo"), consciente da importancia da memoria transmitida ("Se eu fixese un livro! (...) Escrebir no caderno -quén o diria!- é coma valdeirar o corazón"). O rural galego, como fonte inesgotábel de recursos propios para nos alimentar, producir, comercializar, para sermos donas dos nosos recursos, en progresivo esgotamento a custa de políticas de sometemento espoliador e asoballamento económico. A aldea como escenificación da política resorte impostada dos gobernos da vila principal, de recreo fugaz doutros, negadora dun relato de vida propia, senlleira, con futuro. A aldea como lugar hostil, marxinal, sen opcións de vida, hectáreas que expulsan para abrirlle as cancelas á rapina. E a saída da miseria, sempre presente, a emigración, sempre alén, o desleixo como compañeiro de viaxe. O pasado do non futuro. A perda. Xosé Neira Vilas sabía ben o que era preciso contar, testemuñar, por iso a súa emigración foi un tecer continuo coas nosas palabras nos fíos da vida da aldea que representa a xeografía identitaria galega onde facer pé. O 5 de xaneiro de 1961 vía a luz a primeira edición das 'Memorias dun neno labrego', presentada cunha fermosa cuberta deseñada por Luís Seoane O autor-emigrante á Arxentina en 1949 contounos nun inesquecíbel encontro co noso alumnado como foi construíndo o relato en primeira persoa de Balbino. Un rapaz da aldeia. Coma quen dis, un ninguén. Polas tardes, no café A vella Viena de Bos Aires, escribía aquela historia da aldea a través dos ollos dun neno que, cheo de curiosidade, acabou por ter como primeiro lector a Evencio, outro emigrante ourensán que traballaba alí de camareiro. O percorrido do manuscrito continuou entre as mans de Rafael Diste e Luís Seoane que admiraron a escrita dunha reseñábel introspección psicolóxica do protagonista capaz de retratar o mosaico sociolóxico da aldea galega. O 5 de xaneiro de 1961 vía a luz a primeira edición das Memorias dun neno labrego, presentado cunha fermosa cuberta deseñada por Luís Seoane, en Follas Novas, unha modesta editorial creada polo propio Neira Vilas e a súa muller Anisia Miranda que tamén distribuía en América libros en galego, un dos moitos exemplos do compromiso galeguista que o noso autor abrazou definitivamente na emigración americana xunto a tantos compatriotas tamén emigrados ou mesmo exiliados. Transcorridos sesenta anos daquela primeira edición, as Memorias dun neno labrego están consideradas como o gran bestseller da literatura galega, pois xa supera a trintena de edicións con máis de 700.000 exemplares vendidos e moitos millares máis contándonos para o mundo grazas á mestría da tradución en 17 linguas, algunhas tan diferentes e afastadas da nosa como sueco, alemán, esperanto, chinés, búlgaro ou ruso, ademais de, entre outras, todas as linguas peninsulares. Para alén da súa adaptación teatral a cargo de Cándido Pazó e mais a guionización dunha longametraxe aínda pendente de se estrear. A pervivencia dun relato construído hai algo máis de sesenta anos, asentado nun tempo e lugar en boa medida desaparecido -mesmo ignorado por sectores amplos das xeracións actuais- e vizoso nun modelo de lingua de raíz, patrimonial -tamén en boa medida xa esquecido polo forte devalo no coñecemento e uso da lingua galega na sociedade contemporánea- radica na autenticidade dunha prosa limpa, directa, que acompaña a mirada inxenua dun neno observador e reflexivo, cuestionador das inxustizas sociais. "Vexo o mundo darredor de min e adoezo por entendelo. Vexo sombras e luces, nubeiros que viaxan, lume, árbores. Que é todo esto?" Un relato de vida a ollos dun neno pobre, Balbino, tecido desde a recreación verosímil, que vai dando conta dunha novela de formación en clave realista que acompaña os pensamentos da descuberta. E, ao tempo, o outro relato entre liñas do antagonista, Manolito, o señorito, o neno do señor, que confirma que outra vida é tan posíbel para algúns como inaccesíbel para outros. Neira Vilas inaugura con esta obra a narrativa realista de posguerra como un fiel espello de quen somos, sen complexos. A diferenza de clases, a incomprensión, a fame, o frío, a subordinación, a emigración, a escola, o desexo, a frustración, a amizade, o amor, autobiografado no trazo sincero das palabras de Balbino, é verdade fidedigna convertida en substrato acaído á lectura de calquera idade. Porque a conciencia de clase segue a ser unha necesidade en construción presente e urxente. Como a capacidade de resistencia e superación. Escolma de textos Eu son…Balbino. Un rapaz da aldeia. Coma quen dis, un ninguén. E ademáis, probe. Porque da aldeia tamén é Manolito, e non hai quen lle tusa, a pesares do que lle aconteceu por causa miña.No vrao ando descalzo. O pó quente dos camiños faime alancar. Magóanme as areas e nunca falta algunha brocha para espetárseme nos pés. Érgome con noite pecha, ás dúas ou tres da mañán, para ir co gando, restrevar ou xuntar monllos. Cando amañece xa me doi o lombo e as pernas. Pero o día comenza. Sede, sol, moxardos.No inverno, frío. Ganas de estar arreo ó pé do lume. Muíños apeados. Faladurías d eneves e lobos. Os brazos son como espeteiras para encolgar farrapos. Murnas, fridas, dedos sin tentos.Eles iñoran o que eu penso mentras boto ó corpo un gurruncho de caldo con vroa. Ou o que sinto cando estou no monte pingando, aterecido, vendo por entre a chuvia un pantasma bretemoso en cada árbore. Na víspora dérame meu pai unha somanta por lle enfaruscar a cara con feluxe ó neno do señor. Un rapaz moi limpiño que come pantrigo, bebe leite con café e non se ten que erguer cedo para levar o gando a pacer. Meu pai non quixo saber o que Manolito me fixera denantes a min. "É o neno do señor e abonda". Pero por máis que o sexa paréceme que non ten dereito a darme cos seus zapatiños novos nas canelas, nin cuspirme, nin decir que se eles queren, nós teremos que deixar a casa e as leiras.Coa rabecha deiteime sin cea e botei a noite esperto, chorando. Tiven mágoa de min por ser un neno probe. - A ti ninguén che dixo porque me chaman Xudío- preguntoume.- Non, señor.- Puxéronme ese alcume porque parolo sempre destas cousas. Todos, pró seu chaleque, saben que teño razón. Pero por fóra aldráxanme. A min tanto me ten; síntoo por eles, que parecen ovelliñas en vez de homes e mulleres. Cadaquén deulle a súa alma a gardar ó cura, e o cura non fai máis que estragarlla. Ninguén pensa pola súa conta. Pensar é pecado. Pedir xusticia, verdadeira xusticia, é pecado. E tamén é pecado ter ideias ou andar pola propia conta á percura da verdade. Pero ti es pequecho pra entender algunhas cousas. Debe ser boa cousa chegar a grande. Os grandes son donos de sí e do mundo. Fan e desfán, governan, arman ó melro con guerras, negocios e canta trangallada hai. Pero, como di a madriña, "non sempre é ouro o que reloce". Os grandes teñen as súas tristuras e desacougos. E ás veces inda nos gañan en rapazadas. De non ser así non se encabuxarían cando lles sinalamos algo que está mal.Se pelexamos entre nós, métense eles. Non se decatan de que as nosas liortas son namáis ca enredos. Rabuñámonos agora e daquí a un chisco estamos amigos outra vez. Fan de xueces e zoscan a quen cadra e como cadra, sin averiguaciós. As nosas maos son pequenas e non magoan; as deles pesan, fan doer. Se adeprendesen de nós non irían á guerra. Na guerra mátanse uns ós outros sin saber as máis das veces polo que. Disque guindan casas, pontes, e que sei eu! Semella un xogo. Pero un xogo con sangue e morte. E dempois falan de "educar ós rapaces"… Pasaba o tempo e non viña carta. Miña nai rezaba día e noite, e ofreceulle unha vela á Virxe do Carme pra que non se afundise o barco onde meu irmao viaxaba. Hastra que un día a carta chegou. Miguel estaba ben. Traballaba na tenda do tío Xaquín. Vestía de cote con roupa de garda e zapatos. Ademáis folgaba os sábados pola tarde, andaba nun coche de liña e comía pantrigo, queixo e compango tódolos días. Eso si que era vida.- Cando medre, voume para América – dixen.E meu pai atalloume:- Cando medres adeprenderás un oficio e farás por vida aquí, sin andar batendo o zoco polo mundo adiante.- E logo Miguel?- Miguel xa está. E con un fora abonda.Eu pensei no pantrigo, no queixo, na roupa boa. Disque se pasan nove días sin ver terra. Namáis ca auga, día e noite.O padriño, que é de poucas falas, estaba sentado ó pé da lareira e revirouse pra decirme:-Atende, neno. Quero que metas nos miolos o que che vou decir. Adeprendino cando era novo como ti:Ás Américas van os homes,ás Américas para gañar.E as Américas aquí as teñenos que queiran traballar. Don Alfonso era ruín. Espricaba pouco e soscaba arreo. Que maneira de mallar e turrarnos das orellas! A madriña di que "a letra con sangue entra", ou sexa que dá por ben feito o noso amolecemento a xostregadas.Moitos rapaces lataban; non ían á escola porque tiñan medo. E porque non entendían o falar de don Alfonso. Disque viñera de Andalucía. A min tamén me custaba entendelo. Bulía moito e botaba as palavras polo atallo, Pra máis, era roufeño. El tampouco entendía a nosa fala. Por eso se erguía das cuñas, alporizado, e berraba como se tivese o boubín (…).Eladia e moi nova. Terá vinte anos, digo eu. Parece mentira que sexa mestra con tan pouca edade. Nasceu en Betanzos. E fala galego connosco. Eu deseguida lle collín cariño. Tan agarimosa, tan rideira (…).Na miña casa estaban abraiados cos esforzos que eu facía para ir tódolos días á escola (…).Elada parecíame un anxo; unha criatura baixada do ceo, sin azos pra facer mal a ninguén. Unha avelaíña branca. Non me fartaba de ollar o seu pelo, crecho coma un niño de carrizo, as maos xeitosas, polidas, a cariña, os ollos, o corpo todo… que sei eu! Quixera estar de cote coela, sempre á súa beira. Un día deume un bico porque souben espricar o descobrimento da América, e sentín un agurgullar no peito. Nunca me pasara tal. O corazón batíame de présa e foi coma se me estordegase o sangue no corpo enteiro.


Summary: O presidente certifica no Parlamento o apoio a que a pasteira fique na ría despois de que o PP prometese o traslado nos seus programas de 2009 e 2012. O líder popular acusa o BNG de querer o "peche" para "botarlle a culpa á Xunta".

A fin da permanencia de ENCE na ría de Pontevedra foi unha das grandes bandeiras da oposición política e social ao Goberno de Manuel Fraga. Accións parlamentarias, mobilizacións cidadáns e unha multitude de iniciativas esixiron nos últimos anos do fraguismo que a factoría instalada neste enclave natural en pleno desarrollismo franquista marchase a un lugar máis axeitado, esixencia que o Concello pontevedrés secundou tamén dende 1999, cando os populares perderon o seu goberno. Tras o seu paso á oposición en Galicia o PP mudou de rumbo e, xa con Alberto Núñez Feijóo á fronte, amosouse disposto ao traslado de ENCE, reclamando unha fórmula para que puidese instalarse noutro punto da mesma comarca, para garantir así o emprego. Esta posición mantívose, cando menos publicamente, ata esta precampaña municipal, cando os conservadores consumaron unha nova viraxe ratificada este mércores no Parlamento polo propio Feijóo. Non foron poucas as promesas dos populares galegos a respecto do traslado da pasteira. Así, na páxina 76 do programa económico co que Feijóo gañou os comicios de 2009 o PPdeG aseguraba ter "claro" que ía "recuperar para o desfrute dos cidadáns" a "fachada marítima da marxe esquerda da ría de Pontevedra". Isto incluía a súa rexeneración ambiental e "garantir que o traslado de ENCE se faga dentro da comarca de Pontevedra", sempre "consultando cos cidadáns" e con "plena transparencia". O PP prometeu o traslado nos seus programas de 2009 e 2012 e Feijóo asegurou que "non cabe a posibilidade de manter ENCE na ría" dous meses despois de ser elixido presidente Dous meses despois de converterse en presidente, en xuño do mesmo ano, o líder popular aproveitaba unha visita á cidade para proclamar que "non cabe a posibilidade de manter ENCE na ría". "Non imos dicir unha cousa e facer a contraria", aseguraba, nun contexto no que garantía que o traslado da fábrica era "unha decisión persoal" de seu, pero tamén unha "vontade clara" do novo Goberno. Na mesma liña, en 2010 a Xunta aseguraba "valorar" a "boa disposición" da dirección da empresa para "buscar unha alternativa fóra da ría" e en maio de 2012 o daquela conselleiro de Medio Ambiente e actual alcalde de Santiago, Agustín Hernández, aseguraba no Parlamento que ENCE "deberá abandonar" o seu emprazamento "no horizonte de 2018", cando lle remata a concesión Nesa primeira lexislatura non se produciron avances significativos e, cando en 2012 chegou unha nova campaña electoral, a promesa reproduciuse no programa do PP. Na páxina 197 do novo documento os aspirante á reelección de Feijóo sinalaban que "na procura de facer compatible a actividade produtiva coa calidade ambiental, continuarase a política adoptada en relación coa situación da empresa ENCE na ría de Pontevedra". "O PPdeG mantén a súa aposta para que ENCE abandone o seu actual emprazamento, considerando irrenunciable a continuación da súa actividade no contorno da comarca de Pontevedra", prometían mentres o propio PP, dende o Goberno central, abría a porta a que o traslado non se producise coa súa reforma da lei de costas. O cambio de postura pública As promesas rotundas foron, aos poucos, mudando en ambigüidade e, así, en 2013 o propio Feijóo comezou a reclamar "xestos" da empresa para facilitar a continuidade". Onde non houbo ambigüidade foi na intervención do candidato do PP á alcaldía pontevedresa, Jacobo Moreira, que a finais de marzo apoiou abertamente a permanencia da factoría axitando a necesidade de manter os postos de traballo e apelando á "responsabilidade". O anuncio valeulle o aplauso dunha parte do empresariado local e o rexeitamento do goberno local e de movementos sociais como a asociación pola defensa da ría. "Queremos falar do futuro de ENCE e vostedes queren pechar a industria forestal para botarlle a culpa á Xunta", espetoulle Feijóo ao BNG Un argumentario semellante ao de Moreira foi o despregado este mércores por Feijóo. O voceiro do BNG, Francisco Jorquera, cuestionábao a respecto do "estancamento" da economía galega no "fondo do pozo" da crise e instábao a responder polas preocupantes cifras de crecemento do PIB, produción industrial e desemprego. "Como lle preocupa a industria e a min tamén sería bo reflexionar", sinalou o presidente. "Podemos facer unha reflexión: que lle parece valorar a industria forestal?", cuestionou. "E a industria papeleira? Debemos protexela ou pechala?", engadiu. Na súa segunda quenda o xefe do Executivo foi aínda máis explícito. Como o seu candidato, Feijóo bota man dos datos da EPA, escasamente fiables no ámbito local -o propio IGE advirte de que "deben tomarse con precaución porque poden estar afectados por elevados erros de mostraxe-, para sentenciar que "Pontevedra é a cidade con máis paro de Galicia", mesmo "por riba de Ferrol" e por iso o BNG debe aclarar se "debemos falar do futuro de ENCE". "Queremos falar do futuro de ENCE e vostedes queren pechar a industria forestal para botarlle a culpa á Xunta", espetoulle a Jorquera.


Summary: A greve tivo un importante seguimento nas cidades galegas, agás Ferrol.

Non foi unha xornada máis nas parades de taxis de Galiza, nomeadamente nas das cidades. A greve de 24 horas convocada polas organizacións do sector a niveld e Estado, entre elas a galega Fegataxi, tivo un seguimento máis que notábel. O protesto era tan claro como coñecida a demanda dos taxistas desde hai meses: frear a "uberización" do transporte público. Unha greve contra a competencia desleal, sinalan os taxistas, que representan os vehículos de aluguer con condutor (VTC), xestinoados por intermediarios como Uber ou Cabify. O paro deixouse notar desde primeiras horas nas cidades galegas, como Compostela, A Coruña ou Vigo. Non así en Ferrol, onde os profesionais do sector acordaron non secundar o protesto. "O taxi están en loita" ou "O taxi di non ao intrusismo" foron dúas das palabras de orde dunha xornada naq ue en cidades como Compostela houbo manifestacións de taxis.


Summary: En vez de insistir no desfasado modelo da "Reconquista", de marcado talante ideolóxico, sería moito máis frutífero indagar no papel desempeñado pola influencia alternativa de dous ámbitos veciños e en competencia, o andalusí e o franco.

O emprazamento xeográfico de Galicia, elo de conexión entre as áreas mediterránea e nor-atlántica, constitúe un factor determinante da historia do país desde os tempos máis remotos. Situándonos agora no período medieval, en vez de insistir no desfasado modelo da "Reconquista", de marcado talante ideolóxico, sería moito máis frutífero indagar no papel desempeñado pola influencia alternativa de dous ámbitos veciños e en competencia, o andalusí e o franco. Desde a súa creación no século VIII e ao longo da alta Idade Media, o reino galego desenvolveuse nun contexto de equilibrio entre ambos, que se altera a principios do XI, cando o califato cordobés se disolve e, en consecuencia, se impón o feudalismo cristián centroeuropeo (francés), acontecemento de enorme efecto a longo prazo. Sinalar momentos de inflexión no devir histórico dunha sociedade conleva sempre un elevado grao de relatividade, dependente en boa medida dos presupostos con que a observamos e dos medios de que dispoñamos para facelo. Aínda así, en certos casos existe consenso, como acontece co período que transcorre entre mediados do século XI e mediados do XII, época de expansión europea en medio de transformacións xeneralizadas. En Galicia é a Era Compostelana: Compostela eríxese en referente de toda Europa, e un controvertido personaxe, Xelmírez, detenta un indiscutible protagonismo do que deixou constancia escrita. A importancia do período non admite dúbidas, entre outras razóns porque as transformacións estruturais (nos terreos económico, demográfico, social e político) tiveron un correlato artístico e cultural, proxectado con tal intensidade ata o presente que a súa ausencia faría irrecoñecible o noso mundo. O dito vale para todo o occidente europeo, e algúns historiadores téñeno descrito como revolución feudal, expresión da que é preferible fuxir por fidelidade ao cabal sentido da palabra 'revolución', pois é dubidoso que aqueles cambios tivesen un contido social progresista. Época dourada En Galicia o resultado foi tan substancial que tal vez esas décadas constitúan o momento culminante da nosa historia. Coincidiremos con Otero Pedrayo na súa estimación de ser a arte románica un dos elementos máis sobresalientes da nosa personalidade nacional. Múltiples aspectos cambiaron daquela en Galicia, e fixérono en profundidade. Non esaxeraremos afirmando que é entón cando nace a Galicia actual (e outros ámbitos veciños, como Castela e Portugal), singularizándose de maneira definitiva a partir daquel amplo espazo da Gallaecia altomedieval, herdeira da suevoromana. Fixémonos tan só nun par de transformacións superestruturais, indicadores externos do proceso global: a poderosa irrupción do novo estilo artístico, o románico, capaz de desprazar por completo o preexistente, do que apenas quedaron máis que rastros fragmentarios, e a substitución do tipo de letra que viña sendo usado polos notarios ininterrompidamente desde época romana. Ambas cousas propoñen unha reflexión insuficientemente explorada. Mudanzas profundas Intentaremos resumir as mudanzas profundas de que falamos: a riqueza e o poder concéntranse nunha oligarquía aristocrática, un corpo restrinxido da alta nobreza, que se blinda e perpetúa mediante a consolidación dos lazos de parentela, configurando liñaxes exclusivas, e un alto clero episcopal e monástico. Ambos grupos benefícianse da súa privilexiada posición ao redor dunha Monarquía máis complexa e eficiente que a dos tempos anteriores, así como, naturalmente, da drenaxe dunha riqueza agraria en crecemento, en forma de rendas. Todo iso a costa da paulatina desaparición da propiedade libre dos campesiños e da xeneralizada conversión destes en arrendatarios (foreiros), transferencia da propiedade que se realiza por diferentes medios, sen excluír unha voluminosa falsificación de documentos por parte da Igrexa. Mais tamén a costa dunha boa parte da propia nobreza, daqueles que por un motivo ou outro (por exemplo, o compromiso cun candidato rexio derrotado) se viron excluídos dos máis elevados círculos do poder político ou incluso expropiados dos seus recursos. Os mosteiros familiares representaran un útil instrumento de acumulación de riqueza e de dominio ideolóxico en mans da nobreza que os fundaba e dotaba, pero agora as ordes bieitas de Cluny e, sobre todo, de Císter, absorbéronos e alzáronse elas cun dominio monopolístico que alterou o antigo monacato galego. O papado leva a iniciativa neste proceso (reforma gregoriana), que supuxo a unificación do ritual litúrxico da cristiandade occidental. O representante en Galicia das directrices papais é Xelmírez, en contacto directo co papa Calixto. O seu rápido ascenso persoal (de administrador da diocese compostelá a primeiro arcebispo da mesma e señor temporal da cidade) baliza o triunfo da reforma e a consolidación da hexemonía eclesiástica en Galicia. Mais o protagonismo das referidas ordes monásticas acusa tamén a decisiva influencia das pautas políticas franco-borgoñonas, que se expanden ata Galicia en dirección leste-oeste. A pegada franca Por iso, se querendo afinar máis a cronoloxía procurásemos a exactitude dun ano para datar o inicio dos cambios, escolleriamos o 1037, cando o rei galaico Vermudo III morre en batalla contra o seu cuñado Fernando, episodio narrado con ornamentos heroicos: Vermudo era novo e impulsivo e o seu cabalo corría de máis. Cando quixo darse conta deixara atrás o seu exército e atopouse só entre os inimigos; unha lanza atravesoulle o cranio. Fernando, conde de Castela por parte de nai, era fillo do rei de Navarra. Con el, unha vez coroado rei en León, foron chegando ao reino galaico (non sen resistencias) os usos franceses. Como estilo artístico imponse o románico (de procedencia francesa), eliminando o que había da antiga arte galaica (os tradicionais arcos de ferradura, rastrexables ata época romana, son substituídos polos de medio punto); a vella letra usada por notarios e escribáns deu paso á carolina, tamén chamada francesa. E non pasemos por alto que debe ser tamén probablemente no século XI cando naza a literatura lírica dos cancioneiros, de ostensibles conexións provenzais. Non é fortuíto que naquelas datas atopemos un elevado número de personaxes francos ocupando cargos do máximo relevo no organigrama político-eclesiástico galaico, entre eles –como non destacalo!– os condes Reimundo de Borgoña e Henrique de Lorena, dos que procederán as respectivas dinastías rexias de Galicia-León-Castela e Portugal. As relacións de Galicia con Francia non eran algo novo. A propia constitución do reino altomedieval ao redor de Oviedo e Compostela e a paralela creación do fenómeno xacobeo revelan a intervención carolinxia (do propio Carlomagno). Mais agora, na plena Idade Media, os contactos intensifícanse, deixando unha pegada nítida nos máis variados trazos da nosa identidade nacional. Enténdese así que nas primeiras décadas do século XII, cando o clérigo francés Aimeric Picaud chega en peregrinaxe a Compostela, faga constar no seu diario do Liber Sancti Iacobi que os galegos eran as xentes máis semellantes aos seus paisanos.


Summary: 'Estou até a cona' é a oración impresa nas camisetas, sacas ou suadoiros que Rosa Rojo deseña en Ribadavia. Brétemas é o nome da súa tenda en liña, na que vende prendas con lemas en galego como 'Viva a Ruralité', 'Brava' ou 'Xeitoso'. Rojo fala con Nós Diario sobre as vantaxes de traballar ao carón do río Avia.

—Cando comeza Brétemas?O proxecto nace a raíz de quedar no paro, despois de nove anos nunha empresa. Case me veu ben, porque non estaba a gusto. Comecei montando unha tenda en Ribadavia, con viños e produtos de artesanía e como tamén me dedico á fotografía e ao deseño gráfico arranquei vendendo láminas e postais propias e, máis adiante, camisetas e suadoiros. Puxen en marcha o portal en liña, comprobei que funcionaba e, cando fiquei embarazada, por conciliación, tomei a decisión de centrarme nos deseños e fechar o local. —Cantas veces escoitou 'Estou até a cona' antes de crear a camiseta?Un montón! Sobre todo ás miñas amigas, e eu tamén a teño dito moitas veces. Cando creei a liña de 'Estou até a cona' foi a raíz dunha tempada na que nas noticias saían constantemente asasinatos machistas, como un tema máis do día. Pensaba "pero, outra vez? que está a pasar?". Tiven a idea de empregar esa frase nunha camiseta, ás miñas amizades encantoulles e animáronme a levala a cabo. Semella que din no cravo, e teño que dicir que hai moitos homes que están até a cona tamén. —Na roupa xoga con cualificativos: as mulleres son 'bravas', os homes 'xeitosos'. Procuro encarrilar o meu proxecto por aí, saír do estereotipo de que o home ten que ser forte, pois a muller tamén pode selo! Da mesma maneira que eles son sensíbeis e teñen cualidades asociadas tradicionalmente ás mulleres. Estou a pensar en facer unha liña para crianzas, porque pensei que este tipo de tópicos xa ficaran atrás e a través de ter a miña filla comprobei que non. É certo que crear roupa para homes cústame máis, polo xeral éme máis doado coa de muller. E que hai poucos que merquen as miñas prendas, case sempre son mulleres que as escollen para agasallar. Ti es riquiño, sábelo, pero non te atreves a levalo no peito. —Lanzou outra liña enfocada máis no rural, inflúe vivir no Ribeiro? Nacín na Arnoia, toda a miña infancia tiven horta. Aínda que agora vivo en Ribadavia e xa non a teño vou visitar a miña familia, andar coas mans na terra resúltame liberador. Esas prendas naceron do confinamento, pensei moito no feito de que estamos moi cómodos nun piso até que, de repente, botamos de menos ese anaco de verde. Vese que de novo acertei, porque tivo moi boa acollida e ademais moitos dos paquetes que envío chegan a aldeas e vilas pequenas. Desde as Administracións públicas din que o rural é moi bonito, pero para turismo. O rural haino que coidar, hai que ofrecerlle servizos, darlle internet. Falei con moitas persoas que se desprazaron á cidade na procura de emprego e que volverían ao rural, mais non teñen ferramentas para traballar. —Cales son as vantaxes que lle ve a traballar fóra dunha cidade?Vivo preto da familia, podo saír pasear ao carón do río cando quero. O taller de serigrafía co que traballo está no concello de Melón, lévao xente nova, e a imprenta está en Ourense, a vinte minutos en coche. —Hai un debate cada vez máis amplo arredor da moda, da orixe do que mercamos, que opina vostede?Eu teño un dilema aí. Gustaríame que a roupa se elaborase aquí, ou mesmo na Galiza ou Portugal, pero non está a ser doado. As fábricas que atopei exixen pedidos moi grandes que eu non podo xestionar ou prezos moi elevados. Polo momento, merco a través dunha empresa con certificados de traballo ético e de tecidos orgánicos, mais teño en mente ir mudando pouco a pouco porque a miña meta é facer todo na Galiza.


Summary: Todos os partidos comprometen o remate en prazo do AVE entre Galicia e a Meseta, que xa está na súa recta final, e a maioría concretan ademais o seu compromiso co ferrocarril de proximidade, pero con disparidades. O vehículo eléctrico ábrese oco entre as promesas en materia de mobilidade dos principais partidos

O vehículo eléctrico ábrese oco entre as promesas en materia de mobilidade dos principais partidos As promesas non perden o tren. 146 anos despois de que circulase por primeira vez por Galicia, entre Santiago e Vilagarcía, o ferrocarril segue a ser a estrela das propostas electorais en materia de infraestruturas para Galicia. Cunhas ou outras formulacións, os programas electorais das principais formacións con opcións de obter deputados polas catro provincias galegas volven facer ao tren protagonista en materia de mobilidade, na que xa se abre oco o vehículo eléctrico. A principal diferenza entre unhas e outras parece ser, en moitos casos, a de que canto máis preto está unha formación de gobernar directamente, como o PSOE ou o PP, máis xenéricas e cautas son as súas promesas, mentres que canto menor capacidade de presión poida ter un partido no goberno doutros, máis concretas e numerosas se fan as súas promesas, pero sen indicar como se financiarían.Todos os partidos comprometen o remate en prazo do AVE entre Galicia e a Meseta, que xa está na súa recta final, e a maioría concretan ademais o seu compromiso co ferrocarril de proximidade, pero con disparidadesAnalizados os programas electorais de PSOE, PP, En Marea, En Común (e a nivel estatal Unidas Podemos, xa que os documentos son distintos) e BNG -Ciudadanos non divulgou aínda o seu programa senón só un decálogo sen referencias a esta cuestión-, todos coinciden en garantir ou esixir o remate en prazo do AVE entre Galicia e a Meseta, que xa está na súa recta final. E a maioría concretan ademais o seu compromiso co ferrocarril de proximidade, pero con disparidades. PP e PSOE apostan polos Cercanías de xeito xenérico, sen dicir nada concreto sobre Galicia, algo que si fan En Marea e En Común, mentres que Unidas Podemos promete "atender a demanda de transporte de tren de todos os municipios e máis de 20.000 habitantes en 2030". O BNG, tras anos reclamándoo de xeito expreso, como fixo este mesmo luns nun acto na estación de Ferrol, no que lamentou que se chegue antes á Coruña en bicicleta que en tren, non di nada no seu programa a respecto do ferrocarril de proximidade senón que se remite a unha xenérica "mellora da rede ferroviaria interior no conxunto do País".En Marea e BNG propoñen conectar Santiago e Lugo de xeito directo por tren mentres que a primeira formación pide ademais unha liña Verín-Chaves que estaría illada do resto da redeNesa liña de mellora da rede ferroviaria galega, a proposta máis significativa coinciden en facela BNG e En Marea: conectar Santiago e Lugo de xeito directo por tren, o que implicaría unir cuns 30 novos quilómetros de vías as liñas Santiago-A Coruña e A Coruña-Lugo nalgún punto entre Ordes e Curtis. Pero En Marea vai moito máis alá e chega a propor o "desenvolvemento da conexión ferroviaria da Eurocidade Chaves-Verín", iniciativa que estaría illada do resto da rede ferroviaria tanto española como portuguesa, onde hai anos que levantaron as vías que chegaban a Chaves e que hoxe rematan en Vila Real, 70 quilómetros ao sur. A proposta desa nova liña ferroviaria só atopa no pasado recente semellanza coa lanzada por Ciudadanos nas autonómicas de 2016 de "completar o enlace ferroviario entre a Mariña Lucense e o nó de Monforte de Lemos".O PSOE aposta polo mantemento para garantir a seguridade das infraestruturas e o PP por "converter a España no principal Punto Internacional de Intercambio de pasaxeiros e mercadorías"En xeral, os dous principais partidos, PP e PSOE, coinciden en citar de xeito expreso a súa aposta por impulsar o denominado corredor Atlántico de mercadorías de conexión con Europa, pero non entran no detalle das actuacións concretas que iso implicaría en Galicia, como si debullan o resto de partidos con presenza en Galicia, e remítense a un futuro Plan Nacional de Infraestruturas e Transporte Prioritarios 2020-2030. Non sen antes comprometer a execución dos 27 proxectos contemplados no plan extraordinario de investimentos que anunciara Rajoy antes de deixar o Goberno e que incluía o remate da Autovía das Rías Baixas (A-52) na súa entrada a Vigo. Pero nin PP nin PSOE (con discursos dispares a nivel estatal e galego que veñen marcando a precampaña nesa cuestión) afondan máis sobre o futuro e a xestións das autovías e autoestradas, como si fan o resto de formacións, que coinciden en reclamar de xeito expreso a transferencia da AP-9 a Galicia e a redución ou supresión das súas peaxes.Polo que si aposta como gran promesa o PP a nivel estatal é por "converter a España no principal Punto Internacional de Intercambio e Centro de Distribución de pasaxeiros e mercadorías", o que suporía unha mudanza xeoestratéxica de ámbito planetario agora que o peso do comercio internacional está a mudar do Atlántico ao Pacífico polo peso da China. Pola contra, o PSOE, que propón un xenérico "pacto de Estado en materia de infraestruturas", amósase máis cauto nese eido e incide na aposta xa iniciada na lexislatura que agora remata polo mantemento e a conservación de todo tipo de infraestruturas de mobilidade ligándoo á mellora da seguridade dos modos de transporte.En Común Unidas Podemos e BNG citan expresamente a necesidade de investigar o accidente de AngroisNesa materia da seguridade no transporte, só son dous os programas que citan de xeito expreso o accidente de Angrois e as súas consecuencias. Tanto En Común Unidas Podemos como BNG reiteran a súa esixencia dunha investigación exahustiva do sinistro -a aberta no Congreso esta lexislatura pechouse antes de que emitise as súas conclusións-, cuestión que non é mencionada por En Marea malia facer dela un dos seus principais focos de traballo no Congreso na lexislatura que agora remata coa deputada Alexandra Fernández, que vén de deixar a política activa. [Tras a publicación inicial desta información, En Marea corrixiu o seu programa electoral para incluír tamén a esixencia de investigación de Angrois e atribuíu a ausencia inicial a un erro].En Común aposta por potenciar os aeroportos como base de empresas de paquetaría pero tamén por dar axudas aos construtores de automóbiles para que se adapten ao vehículo eléctricoEn materia marítima, tanto En Marea como En Comúnreclaman a condonación das débedas das autoridades portuarias galegas, mentres que esta última lanza a proposta de que potenciar os aeroportos galegos como "base de operacións de empresas de transporte aéreo de correo e pequeno paquetaxe".Á marxe das infraestruturas, todos os programas dedican xa importantes espazos a apostar pola mobilidade sostible, identificándoa en xeral cos novos vehículos eléctricos pero sen establecer na maioría dos casos a relación que si pecha Unidas Podemos co ferrocarril, para o que reclama a súa electrificación completa en 2030 con fontes libres de combustibles fósiles. A nivel galego, En Común aposta polo aumento ata o 25% dos vehículos eléctricos, pero faino reclamando novas axudas estatais aos construtores de automóbiles por consideralo "sector estratéxico en Galicia".


Summary: A socialdemocracia apoiaría o ascenso de Jean-Claude Junker (conservador) a cambio de situar como número dous a Martin Schulz e certas concesións en política económica.

"É obrigado tender pontes". Así se expresou o candidato socialdemócrata alemán Martin Schulz, en relación á proposta de acordo para elixir o presidente da Comisión europea. Conservadores e socialdemocracia poderían acadar un pacto para se repartiren o órgao executivo da Unión e evitar, din, "a voz dos extremistas". Mais non será doado que Jean-Claude Junker e Martin Schulz poidan materializar a súa alianza --que pasaría por situar o conservador á fronte da Comisión e o socialdemócrata como segundo de abordo. Diversas e fortes son as voces que rexeitan a presidencia de Junker, entre elas a do primeiro ministro do Reino Unido, David Cameron, quen tería mesmo ameazado coa saída do país da Unión de se selar o pacto. Neste senso, e de acordo cos tratados comunitarios, é o Consello Europeo (xefes de estado e de goberno dos países membros) quen ha de propor o candidato e Junker non contaría cos apoios necesarios para se facer coa cadeira de presidente, se ben, o acordo co grupo da socialdemocracia europea lle permitiría acadar votos favorábeis suficientes no Parlamento pois será esta institución quen vote, por vez primeira, entre @s candidat@s que propoña o Consello.


Summary: A Zona Franca de Vigo levou a cabo un estudo sobre a igualdade de xénero nas empresas galegas, que destaca o limitado acceso da muller a postos directivos, onde representan o 24% do persoal. ARDÁN crea o indicador Empresa Igual en Xénero, que recoñece o 7% das compañías que cumpren cuns mínimos de igualdade

A Zona Franca de Vigo vén de levar a cabo un estudo sobre a igualdade de xénero nas empresas galegas, que destaca o limitado acceso da muller a postos directivos, onde representan o 24% do persoal. O informe, que foi presentado por David Regades (Delegado) na apertura do III Congreso Empresarias de Galicia, salienta que en Galicia "a presenza de mulleres nos postos de alto nivel nas empresas está moi lonxe dunha proporción equilibrada: as mulleres son maioría nos contratos temporais contra os de carácter indefinido e, en treitos salariais, a fenda entre homes e mulleres aumenta considerablemente a medida que se sobe de salario". O informe detalla que "existe unha penalización na presenza de mulleres nos postos de alto nivel nas empresas", pois a porcentaxe de mulleres nos equipos directivos é tan só do 24% O informe detalla que "existe unha penalización na presenza de mulleres nos postos de alto nivel nas empresas", pois a porcentaxe de mulleres nos equipos directivos é tan só do 24%. Isto leva a que nos treitos salariais máis elevados a presenza de mulleres sexa tamén escasa. Así, por exemplo, tan só o 13% dos traballadores que cobran máis de 45.000 euros son mulleres e apenas o 21% dos que cobran entre 30.000 e 45.000. A medida que se descende na escala salarial a proporción de mulleres aumenta, sendo clara maioría entre quen gañan menos de 7.200 euros anuais. O estudo, realizado por un grupo de traballo da Universidade de Vigo, bota man dun novo indicador do servizo de información ARDÁN (Empresa Igual en Xénero), que mide tres dimensións: igualdade por funcións, igualdade por retribucións e o establecemento de políticas ou actuacións en prol da equidade de xénero. En base a estes parámetros, cada empresa obtén unha puntuación entre 0 e 1.000. Tan só o 7% das compañías cumpren cuns mínimos de igualdade. A análise do Índice de igualdade de Xénero revela que as empresas domiciliadas na provincia de Ourense obteñen a puntuación máis destacada (494 puntos), seguidas das empresas domiciliadas en Pontevedra (448 puntos), A Coruña (397 puntos) e Lugo (358 puntos). Os postos directivos na última EPA Os datos do informe presentado pola Zona Franca coinciden cos ofrecidos pola Enquisa de Poboación activa, cuxa última entrega foi presentada este xoves. En Galicia 11.600 homes ocupan posicións de directores ou xerentes, fronte a 5.000 mulleres. Hai unha grande diferenza, igualmente, no número de "empresarios/as con asalariados/as": 43.400 homes fronte a 27.300 mulleres.


Summary: 60 organizacións de toda España, entre elas o Foro Galego de Inmigración, difunden un manifesto contra a exclusión sanitaria, dous anos despois da entrada en vigor do decreto que privou da tarxeta sanitaria a milleiros de persoas en situación irregular.

No outono de 2012 entrou en vigor o Real Decreto 16/2012 de medidas urxentes para garantir a sostibilidade do Sistema Nacional de Saúde, unha norma que privou da tarxeta sanitaria ás persoas migrantes que non poidan regularizar a súa situación en España e que deixou sen este dereito a unhas 873 mil persoas no conxunto do Estado, ao redor de dez mil en Galicia. Neste tempo, aínda que nalgunhas comunidades autónomas, como Galicia, se puxeron en marcha iniciativas (o Programa Galego de Protección Social á Saúde Pública) para evitar a exclusión destas persoas, a realidade é que a falta de información e os erros na súa aplicación práctica fixéronas inservibles en moitos casos. Ademais, estas medidas, cualificadas de "parches" por entidades sociais e forzas da oposición, non modifican o ataque que o real decreto supuxo contra o concepto da atención sanitaria universal en España. A norma "supuxo a perda dun dereito", polo que "calquera alternativa solidaria que se propoña é moi limitada, porque non restitúe os dereitos das persoas", destaca Miguel Fernández, voceiro do Foro Galego de Inmigración A norma "supuxo a perda dun dereito", polo que "calquera alternativa solidaria que se propoña é moi limitada, porque non restitúe os dereitos das persoas", destaca Miguel Fernández, voceiro do Foro Galego de Inmigración, unha das 60 entidades sociais, profesionais e científicas de todo o Estado que asinan e difunden o manifesto Contra a exclusión sanitaria, en defensa da sanidade universal. "Con este decreto, a asistencia sanitaria deixou de ser un dereito de todas as persoas, e pasou a ser unha prestación vinculada á condición administrativa de asegurado. Ademais restrínxense certas prestacións e auméntase a carga económica directa para as persoas", destaca o texto, que tamén lembra, botando man de numerosos estudos e opinións de expertos, que "desprazar a atención ás urxencias (se esta se logra) xera atraso diagnóstico e agravamento das patoloxías, o que supón un aumento do gasto sanitario para a súa atención". "Estudos noutros países demostraron que medidas de exclusión sanitaria similares xeraron un gasto ata catro veces maior do que custaría cunha atención inclusiva", engade. Fernández lembra recentes casos en Galicia de mulleres embarazadas, nenos e nenas que se viron privados da obrigada atención sanitaria gratuíta O manifesto tamén lembra que mesmo naqueles supostos nos que o decreto recoñece o dereito á atención: embarazadas, menores de idade, atención de urxencias..., "orixináronse numerosos casos de desatención, sen que se tomase ningunha iniciativa para atallar estes incumprimentos". A este respecto Miguel Fernández lembra recentes casos en Galicia de mulleres embarazadas, nenos e nenas que se viron privados da obrigada atención sanitaria gratuíta. De feito, hai tan só unhas semanas o propio Foro de Inmigración denunciou a situación dunha muller procedente de Senegal e o seu fillo pequeno, que foron advertidos de que terían que pagar polas revisións periódicas no seu centro de saúde. Miguel Fernández destaca tamén outros casos de incumprimentos en Galicia, de cidadáns romaneses "a quen se lles nega o dereito de atención sanitaria porque non teñen un papel que especifique que exportan o dereito do seu país". O manifesto contra a exclusión fai referencia tamén á ineficacia das medidas alternativas propostas por varias administracións autonómicas, o que constitúe unha denuncia recorrente do Foro e de entidades como Médicos do Mundo. Estas asociacións sinalan que moitos inmigrantes que acuden ao Sergas nin sequera son informados da existencia do programa que lles permitiría acceder á prestación sanitaria nin sobre se cumpren os requisitos de acceso. Ademais, requerimentos burocráticos coma a obriga do empadronamento en Galicia de maneira continuada por un período mínimo de 183 días e a complexidade da tramitación tamén se converten nunha barreira. O Foro e outras entidades realizan un labor permanente de información e asesoramento a profesionais e persoas afectadas, e preparan unha campaña máis específica, co obxectivo de que as persoas migrantes que se viron privadas do acceso á atención sanitaria, coñezan estes servizos alternativos. O texto tamén fai referencia ao "posible impacto de xénero" do decreto, "dados os crecentes obstáculos que están a encontrar as mulleres emigrantes ás cales se lles retirou a tarxeta sanitaria, o que dificulta a detección de casos de violencia de xénero, así como a axeitada asistencia en casos de violencia sexual". As organizacións asinantes demandan a derrogación do decreto e a elaboración dunha nova Lei de Sanidade As organizacións asinantes lembran, finalmente, que o Tribunal Constitucional afirmou en dous autos que "o dereito á saúde e o dereito á integridade física das persoas afectadas..., así como a conveniencia de evitar riscos para a saúde do conxunto da sociedade, posúen unha importancia singular no marco constitucional, que non pode verse desvirtuada pola mera consideración dun eventual aforro económico que non puido ser concretado". Por este motivo demandan a derrogación do decreto e a elaboración dunha nova Lei de Sanidade "que naza dun amplo consenso coas diversas forzas políticas, organizacións sociais e sociedades científicas" e que "que estableza as condicións para un Sistema Nacional de Saúde, universal, de calidade, e sostible".


Summary: O conxunto coruñés só foi capaz de tirar un empate en casa ante a Erreala, namentres os celestes perderon en Vallecas, nun encontro que na bancada foi un berro de protesta contra os desafiuzamentos.

A falta de puntería, pero tamén un xogo gris e con dificultades foron nexos de unión entre Dépor e Celta, separados ambos por moitos quilómetros -ademais das cuestións habituais e clasificatorias- pero xuntos no mal sabor que deixa a xornada para os dous grandes do fútbol galego, que non alcanzaron os seus obxectivos. Os coruñeses empataron sen tantos en casa ante a Real Sociedade. Os vigueses perderon en Vallecas ante o Raio por un gol a cero. Após o parón internacional, o regreso non sorriu a ningún dos dous representantes de Galiza na Primeira estatal. En Riazor, a aposta polos tres centrais dun Víctor Fernández que non deixa de abanear na pizarra non devolveu aos branquiazuis a aquel espellismo do Valencia, aínda que mellorou -especialmente na segunda metade- a imaxe espantosa de encontros como o do Xetafe. Ten problemas atrás o Dépor cando non está Insua -Lopo cometeu erros de infantil malia a súa veteranía- e a falta de confianza do adestrador en Juan Domínguez tamén provoca eivas, ao igual que o nulo acerto de Postiga arriba. A Erreala de Moyes tivo momentos, pero tampouco foi capaz de derrubar aos locais. E así, ambos seguen abaixo. Víctor segue abaneando na pizarra branquiazul; o Celta coñeceu a derrota a domicilio no que vai de tempada Pola súa parte, en Vallecas, o Celta perdeu (1-0) con gol de Bueno e oportunidades para os celestes, que estiveron a piques de marcar por medio de Krohn Dehli -que dou no traveseiro- e Cabral pero non obtiveron o premio e tiveron que soportar a súa primeira derrota a domicilio, xusto despois da histórica e aínda saboreada vitoria en Barcelona. Pero o Raio é outra cousa, complicada no seu terreo malia que o Celta nunca foi inferior, mais tampouco superior, que é ao que tiña acostumado ultimamente. O encontro de Vallecas, por outra parte, estivo marcado tamén polas constantes mostras de solidariedade do público coa muller de 85 anos do barrio que foi despexada do seu fogar dous días antes e á que o plantel e corpo técnico do conxunto que dirixe Paco Jémez decidiu sufragar unha vivenda.


Summary: Rexeita introducir as emendas presentadas por Unións Agrarias (UPA) e COAG.

O documento que, previsibelmente, será asinado esta cuarta feira (23 de setembro) en Madrid entre os distintos elos da cadea de valor do leite (produción-industria-distribución) non inclúe as emendas achegadas por Unións Agrarias (UPA) e a Coordenadora de Organizacións de Agricultores e Gandeiros (COAG). Neste senso, o executivo español, através do Ministerio de Agricultura, desoe algunhas das principais demandas das explotacións gandeiras como a fixación de criterios obxectivos á fin de acadar prezos sostíbeis para a produción. Segundo a carteira que dirixe Isabel García Tejerina, estas demandas non poden ser introducidas por mor da actual Lei de Competencia o que impide, de facto, evitar a discrecionalidade das industrias e distribuidoras á hora de fixar os prezos do leite. En troca, o Ministerio propón que estas cuestións sexan tratadas con posterioridade na Interprofesional Láctea (InLac). Ora ben, si permite que as distribuidoras e empresas que se negan a asinar o acordo poidan introducir mudanzas no mesmo tan só con comunicalo. En comparecencia de imprensa o Bloque Nacionalista Galego (BNG) advertía onte de que a falta de "garantías" do acordo podía supor un "feche en falso" do conflito que mobilizou durante perto de dous meses ás explotacións gandeiras galegas.


Summary: O profesional que editou nun primeiro momento as imaxes descartounas por ser crúas, desagradábeis e considerar que non achegaban nada do o punto de vista informativo. Mais a responsábel de informativos obrigou a emitilas, segundo denuncia 'Eu non manipulo'

A directora de informativos da TVG obrigou a un redactor, contra o criterio deste, a emitir imaxes duras, violentas e crueis do sinistro ferroviario de Angrois, no que faleceron 79 persoas. Isto é o que denuncian traballadores do propio ente público a través do blog `'Eu non manipulo'. Segundo o relato que se fai neste blog, da primeira gravación realizada no lugar do sinistro, o profesional que editou as imaxes "eliminou os planos nos que se podían recoñecer vítimas, os que amosaban o rescate de corpos aínda sen tapar, e os que ensinaban o aspecto máis morboso da traxedia". Isto foi emitido. Entón, e sempre segundo este relato, a directora preguntoulle ao redactor se tiña máis material gravado. O xornalista contestou que aproveitara todo o emitíbel, "e que só quedara o excesivamente violento e desagradable, que ademais non aportaba nada desde o punto de vista informativo". "O redactor lembroulle a polémica polas imaxes emitidas por algunhas televisións cos atentados do 11M nos trens de Madrid, pero a directora de informativos insistiu en emitilas" A directora procedeu a ollar as imaxes e insistiu, segundo afirman no blog, en que había que emitilas, "que así era a crudeza do suceso e que non se podía ocultar. O redactor lembroulle a polémica en torno ás imaxes emitidas por algunhas televisións cando se perpetraron os atentados do 11M nos trens de Madrid, pero a directora de informativos insistiu na súa orde". Non baixo responsabilidade O xornalista acatou as ordes, mais quixo deixar claro perante os seus compañeiros que a emisión das imaxes non era responsabilidade súa, senón da directora. En 'Eu non manipulo' asegúrase que, despois da emisión das imaxes, e das duras críticas xurdidas nas redes sociais, un redactor xefe pediu ao xornalista que nas imaxes que chegasen do sinistro tapase a cara dos falecidos e accidentados. Desde o Blog lamentan que actitudes como a relatada ameazasen con botar por terra o traballo profesional desenvolvido polos traballadores da TVG


Summary: Sergas pon data de caducidade ás vacinacións masivas de segundas doses: este sábado, 2 de outubro.

O xerente do Servizo Galego de Saúde (Sergas), José Flores Arias, calcula que o 2 de outubro, sábado, concluirán as "vacinacións multitudinarias" de segundas doses contra a Covid-19, tras o que terminará "o uso desas grandes áreas de vacinación". Así o manifestou Flores a preguntas dos medios con motivo dunha visita ao centro de saúde de Abegondo, onde ratificou a "idea de, neste momento de vacinación", cunha cobertura "moi ampla" en Galiza, "ir desmantelando ou pechando eses centros". Por iso, o xerente do Sergas explicou que manteñen a posibilidade de recibir a vacina contra a Covid-19 nos 14 hospitais galegos esta semana sen cita, de 9 a 21 horas. "Imos deixar terminar esas vacinacións multitudinarias de segundas doses", explicou para, cando ocorra "o día 2 de outubro na última área sanitaria", matizou, "terminar co uso desas grandes áreas de vacinación". Preguntado sobre a administración da terceira dose de reforzo contra a Covid-19 aproveitando a campaña de vacinación contra a gripe, Flores lembrou que na actualidade "ponse en pacientes con perfil concreto", en residencias de maiores, pero "non está aprobada" para o resto. "A idea é, o que pedimos desde Galiza, aproveitar a vacinación da gripe para pór a terceira dose (contra a Covid)", ratificou. "Cando saibamos a estratexia de vacinación a nivel nacional, actuaremos en consecuencia", concluíu.


Summary: A mellor porteira de fútbol sala do mundo ten nome e apelido galego: Silvia Aguete (Pontevedra, 1987). A futbolista do Poio Pescamar comparte con 'Nós Diario' os seus problemas coas lesións, non canea polémicas e repasa a actualidade apenas uns días despois de recibir o trofeo que a acredita como a número 1 do planeta.

O Poio ten dúas das mellores gardametas da actualidade nas súas filas, pero pola súa lesión e a expulsión de Caridad tivo que ocupar a portería Iria Varela, que ten tan só 15 anos. Como viviu un debut tan especial? Foi xenial, estivo impresionante. Foron moitas as circunstancias polas que se viu obrigada a debutar, todo foi tan caótico... pero fíxoo súper ben a pesar de ter que saír no medio dun partido, o primeiro que xogabamos na casa ademais. Parecía que levaba moito máis tempo xogando nesta categoría. Vostede, lamentabelmente, continúa de baixa a causa dunha lesión, a cara amarga e en ocasións oculta dun deporte que xa viviu máis veces do que lle gustaría. Como se atopa na actualidade? A cousa complicouse logo de todo este parón a causa do coronavirus, primeiro por unha lesión no recto anterior da perna esquerda e agora cunha escordadura de xeonllo na dereita. Así que a verdade é que a cousa está bastante mal (ri). Pero así é o deporte, e hai que levalo todo o mellor posíbel, e vendo que teño boas substitutas, pois quedo máis tranquila. Agardo que en cuestión de dúas semanas poida estar practicamente recuperada, pero dependerá de como evolucione. Eu sempre tiven estábel o xeonllo, pero sigo con dor na zona, e mentres non me cicatrice ben o ligamento, toca seguir traballando, pero co fisioterapeuta. Agora que saca o "monotema" do coronavirus, supoño que estará ao tanto do acontecido no pavillón do Móstoles coas xogadoras do Burela, que protagonizaron unha protesta ante a negativa das súas rivais madrileñas a facer os tests da Covid-19. Que impresións lle mereceu esa escena? Sen querer tomar partido por un lado nin polo outro, ver ese tipo de estampas no fútbol sala non é agradábel para ninguén, porque transmiten unha imaxe do noso deporte que non se corresponde coa realidade. Estamos todas no mesmo barco, e esta situación temos que superala entre todas. Está claro que vai haber discrepancias ao longo de todo o ano, pero dáme pena que se dean escenas así e que sexan tan públicas. Varias xogadoras do Burela criticaron a actitude das do Móstoles, dándolles as costas, o que consideraron como unha falta de respecto entre compañeiras. Coincide? Unha pode entender un pouco as dúas situacións, habería que verse aí, e non quero dar unha opinión ao respecto porque non sei con certeza a versión de cada unha. Simplemente insistir en que sinto mágoa por chegar a ese extremo nun ano que vai ser moi complicado para todas. Un ano tan, tan complicado que aínda acaba de recibir, con varios meses de atraso, o trofeo que a acredita como mellor porteira do mundo no ano 2019. Como se sente agora que xa está nas súas mans? Pois moi ben, moi contenta. Recibir todo este tipo de recoñecementos, tal e como está todo, é moi de agradecer, aínda que resulta un pouco agridoce, porque a noticia recibina en pleno confinamento e non puiden celebralo coas amigas, coa familia... mais é unha distinción moi importante que nunca imaxinei ter nas miñas mans, así que toca seguir traballando, cos pés na terra, e agradecendo ás miñas compañeiras, porque isto é un deporte colectivo e todas achegaron o seu gran de area. Hai pouco tempo entrevistamos en 'Nós Diario' a Pauleta, estrela do Benfica portugués, totalmente profesional, a pesar de non ser algo aínda habitual no fútbol 11 feminino. Vostede, ademais de cos estudos que está a desenvolver, ten que compatibilizar o deporte con algún tipo de traballo para sobrevivir? Por sorte hoxe en día podo dicir que me dedico en exclusiva ao fútbol sala e que vivo do deporte que me gusta. Porén, cando empecei nisto nin o imaxinaba, era moi complicado. E hoxe en día non todas as xogadoras teñen contratos profesionais e poden dicir que viven disto... son unha privilexiada. Agardo que ao final, co paso do tempo, dos anos, sexa algo común e que non teñamos que dicilo como se fose unha excepción. Sería un tanto chocante que nin sequera a mellor do mundo na súa posición fose quen de vivir do fútbol sala... Si, pode resultar chocante, pero tampouco sería tan sorprendente. Cando vives este deporte de preto, desde dentro, sabes cales son as súas condicións e, por desgraza, non sempre son as máis xustas para a dedicación e o sacrificio que esixe, pero vanse dando pasiños.


Summary: "Pedimos sentidiño", dixo o conselleiro.

O conselleiro de Sanidade, Jesús Vázquez Almuiña, subliñou esta sexta feira que as persoas que "teñen síntomas (de Covid-19) non poden ir votar" este domingo, á vez que asegurou que a xornada electoral do día 12 "ten todas as garantías" para que as e os cidadáns acudan ás urnas. Así o manifestou o titular de Sanidade nunha rolda de prensa para actualizar a situación do brote na Mariña, na que animou a acudir ás urnas con "seguridade", seguindo as medidas de lavado de mans, uso de máscara e "aproveitando as horas nas que non hai moita xente". "Se fan iso e volven ao domicilio é totalmente seguro tanto na Mariña como no resto da Galiza", resaltou o titular de Sanidade. "Pedimos sentidiño", abundou. Preguntado sobre como se vai controlar á xente que non pode ir votar, o titular de Sanidade explicou que "non poden saír de casa por un tema de saúde pública" e "ten que quedar confinado". Almuiña puntualizou que "as garantías de todos os cidadáns están preservadas". Ademais, reiterou que existe un "protocolo claro" e "se todos cumpren non vai haber problema".


Summary: Organizacións ecoloxistas e de consumo responsábel conciencian contra o 'Black Friday'. Eis un estrato da peza publicada no número 372 do semanario en papel Sermos Galiza 374.

A consigna é ben coñecida: «Non hai planeta B». «E se a raza humana ten que buscar un e deixar aquí un penouco como Marte, será que non merece ningún planeta B». A reflexión, que debería sacar as cores a fantasías colonizadoras como as do magnate Elon Musk, faina Pablo Guillán, membro do colectivo Fridays for Future de Vigo e un dos activistas que estes días traballa nas accións que a súa organización, como parte integrante do Movemento Galego polo Clima, prepara en oposición ao Black Friday que se celebra esta sexta feira. A cita comercial é, en palabras do presidente de Adega en Vigo, Ángel Enrique López, o reflexo «dun modelo de consumismo voraz, que procura inmediatez e irracionalidade» na compra con ofertas e promocións que provocan unha necesidade ficticia de adquirir un determinado produto. «Entra nunha lóxica capitalista de mercar para fomentar o consumo e facer medrar os mercados, mais esa lóxica está lonxe de ser social e ambientalmente sostíbel. Ese consumo acelerado ten unha gran pegada ecolóxica, tanto no referente ao propio proceso produtivo como no transporte e na xeración de residuos, e é un modelo de consumo que contribúe notabelmente ao cambio climático», abunda. Dos efectos do modelo de consumo derivado do sistema capitalista advirte tamén Noemí Díaz Patiño, integrante do colectivo galego de moda sustentábel Fento: «As grandes cadeas comerciais tiran do resto do comercio. Son as que poden facer máis descontos, apretar o traballador, o provedor, a toda a cadea, para rebaixar o prezo e seguir obtendo rendibilidade». Na mesma liña, o coordinador na Galiza de Greenpeace, Manoel Santos, desmonta os supostos beneficios de accións de promoción do consumo como o Black Friday. «Crean dependencia de catro cadeas comerciais, tendas de roupa e electrodomésticos, fomentan o emprego precario e acaban co comercio local. E con isto, desfán as comunidades e desertizan os barrios». [Podes ler a reportaxe íntegra no número 374 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: De acordo co regulamento do Congreso non poderán formar parte de grupos parlamentares separados deputados pertencentes a un mesmo partido.

Fontes políticas e xurídicas consultadas por Publico.Es afirman que non é viábel a constitución dos grupos parlamentares de Em Comú (12 deputadas), En Marea (6) e Compromís-Podemos-És el Moment (9). É certo que cumpren requisitos como o número mínimo de actas (5) e a percentaxe nas circunscricións en que obtiveron representación (15%), mais o problema é que no seu seo se aliñan deputados de Podemos. No caso de En Marea, dous, o número 1 por A Coruña -Antón Gómez-Reino- e a número 2 por Pontevedra Ángela Rodríguez. Nese caso non se cumpriría o artigo do regulamento do Congreso segundo o cal deputados pertencentes a un mesmo partido non poderán facer parte de grupos parlamentares distintos. Isto é, Gómez Reino e Rodríguez terían de se integrar no grupo de Podemos. Dese xeito, En Marea ficaría con 4 actas, 1 menos das exixidas, a expensas do que fixera Yolanda Díaz, deputada de IU. "Non hai dúbidas nen caben interpretacións, segundo os criterios aplicados de forma rigurosa até o momento en todas as lexislaturas desde qeu estes preceptos do regulamento están en vigor", dixeron a Público fontes próximas ao "corpo de letrados". A única opción para estes grupos se constituíren é unha leitura política favorábel por parte da Mesa do Congreso, mais iso pasaría por un eventual acordo de Podemos co PSOE A única opción para estes grupos se constituíren é unha leitura política favorábel por parte da Mesa do Congreso, mais iso pasaría por un eventual acordo co PSOE, de difícil factura neste momento en que as posicións de Pablo Iglesias e Pedro Sánchez cara á investidura deste último están moi afastadas. Mas mesmo que houbese ese nihil obstat político da Mesa do Congreso, nada está garantido porque con toda seguridade o PP apresentaría un recurso ante o Supremo ou mesmo ante o Constitucional. E aí nesa tesitura sempre acaba prevalecendo o criterio dos letrados da Cámara.


Summary: Despois dun encerro que comezaba na segunda feira no concello de Marín, a sexta feira os mariñeiros da frota cefalopodeira expulsados de Mauritania protagonizaron un acto reivindicativo en que exixiron o cobro íntegro das axudas pactadas co goberno español antes das eleccións. Reclaman renegociar o acordo que exclúe a frota galega.

"Nin antes o goberno español, nin o de agora, demostraron interese por defenderen a frota galega de Mauritania nin os postos de traballo que dela se derivan, deixaron apodrecer a negociación" sinalou Xabier Aboi, secretario nacional de CIG-Mar, sindicato maioritario no sector, nun acto que tivo lugar en Marín e que congregou centos de persoas. O recente acordo, supón, segundo se puxo de manifesto, un maior desembolso para a UE que o anterior e, mália así, se marxina á frota galega. Por outra parte, dos 114 mariñeiros afectados só 22 recibiron parcialmente o pactado. "Só 22 teñen solucionado unha axuda e non todos cobraron", dixo un mariñeiro. As mobilizacións continuarán até que se cobren as axudas e se renegocie un acordo xusto que garanta o dereito a pescar dos mariñeiros galegos.


Summary: Inaugúrase esta cuarta feira, día 11. A exposición é froito da colaboración entre o Museo do Pobo Galego e Galiza Cultura.

A Galiza contemporánea non pode entenderse sen ´Nós', a revista cuxo primeiro número veu a luz en 30 de outubro de 1920 e que, por contido e continente, "coloca a lingua, as artes e a ciencia galega nun nível privilexiado de calidade", en palabras de Galiza Cultura. É precisamente a Federación de asociacións culturais Galiza Cultura, co Museo do Pobo Galego, responsábel da mostra que esta cuarta feira, día 11, ás 17:30 horas, se inaugurará no propio Museo para conmemorar o centenario da revista. Nós de onte a hoxe: 100 anos de historia colle o relevo así das celebracións nestes anos de datas e proxectos chaves na historia galega: centenario das Irmandades da Fala (1916), do renacido boletín A Nosa Terra (1917) e da I Asemblea Nacionalista de Lugo (1918). Galiza Cultura explica que a exposición leva como lema: 'Ser diferente é ser existente', extraído do uso que del fai Vicente Risco en Nós, os inadaptados, e realiza un percurso pola significación e a obra dos seus principais persoeiros: Risco, director literario; Castelao, director artístico; Otero Pedrayo, Ánxel Casal e, con eles, a proxección que significou para artistas e escritores novos, así como a conexión co Seminario de Estudos Galegos (1923), outra iniciativa capital que marca o inicio dunha ciencia multidisciplinar en galego e sobre a Galiza. No acto da inauguración estarán presentes Xosé Regueira e Xurxo Couto, vicepresidente e deputado responsábel de Cultura, respectivamente, da Deputación Provincial da Coruña, que patrocina esta Exposición; Manuel Vilar, director do Museo do Pobo Galego; Carlos L. Bernárdez, comisario da Exposición; Luís Martínez-Risco, presidente da Fundación Vicente Risco, colaboradora da mesma; Mª Antonia Pérez, presidenta da Asociación Cultural O Galo, de Compostela, e María Pilar García Negro, presidenta da Federación Galiza Cultura. A Coral Solfa interpretará dúas pezas musicais.


Summary: Temos hoje uma tarefa em vistas não menos árdua e ambiciosa do que aquela que encetou na altura a Geração Nós: divulgar e situar no contexto internacional os produtos culturais galegos, uma vez que aqueles apoios institucionais e não mercantilistas deixarom de existir.

A Geração Nós assumiu como própria a tarefa de demonstrar que a cultura galega existia no conjunto do património mundial, e para isso foi entre os próprios galegos que houvo de fazer sua principal lavor de divulgação, pois ao povo não só lhe fora ocultado o seu tesouro nacional senão que permanecia empecido para perceber sua maravilhosa singularidade a causa da ação colonizadora que Espanha desenvolve na sua construção nacional. A Geração Nós assumiu como própria a tarefa de demonstrar que a cultura galega existia no conjunto do património mundial Mercê a este esforço nos âmbitos académico, editorial, historiográfico, artístico, arqueológico, industrial, etc, encetado mormente pola Geração Nós, é que foi possível na Transição Espanhola a criação de diversas instituições culturais e políticas que agem com certa normalidade desde hai dúzias de anos, e que dotam a nossa realidade sócio-cultural de um quadro referencial imprescindível: associações culturais e profissionais, ensino em galego, instituições culturais específicas, rádio e televisão galegas, etc. A situação hoje está a mudar. As políticas culturais oficiais tentam abertamente assolagar a renascença cultural da Transição democrática mediante a estratégia de eludir os apoios ao mundo cultural sob o pretexto da falência de orçamentos gerais básicos Mas a situação hoje está a mudar. As políticas culturais oficiais tentam abertamente assolagar a renascença cultural da Transição democrática mediante a estratégia de eludir os apoios ao mundo cultural sob o pretexto da falência de orçamentos gerais básicos. Neste contexto, com um povo ainda pouco consciente da necessidade de alimentar um quadro referencial próprio e com uma capacidade adquisitiva constantemente à míngua, os produtos culturais galegos têm no mercado interno uma demanda decrescente. É por isto que a projeção internacional (Espanha, América, Europa, África...) se torna no presente uma estratégia que pode fazer a cultura galega sobreviver. Temos hoje, portanto, uma tarefa em vistas não menos árdua e ambiciosa do que aquela que encetou na altura a Geração Nós: divulgar e situar no contexto internacional os produtos culturais galegos, uma vez que aqueles apoios institucionais e não mercantilistas deixarom de existir. Obriga-nos a juntar forças no projeto comum galeguista deitando para o lado os preconceitos e os dissensos de pormenor Esta situação, chamada de crise mas que na realidade é uma reação ultra-capitalista que afeta agora também a Europa, obriga-nos a juntar forças no projeto comum galeguista deitando para o lado os preconceitos e os dissensos de pormenor. A tarefa é difícil, mas tenho para mim que hai no país corações sensíveis, mentes conscientes e rijas vontades que saberão ultrapassar os personalismos em benefício do comum.


Summary: Unha ollada galega sobre o 25 de abril é a reportaxe que abre o semanario de 32 páxinas que se publica os sábados con Nós Diario. Un número no que, tamén, conversamos con Lucía Freitas e poñemos a debate a caza e a biodiversidade.

No início de Portugal estava a Galiza e no reinício da Galiza estava Portugal. Com motivo do 25 de Abril, que este ano de perplexidade se festejará de um jeito mais contido porém mais emocionante, decidimos dar uma volta por um dos temas mais importantes na cultura e na história do nosso país: o nosso relacionamento com um Estado que poucas vezes está nos mapas do tempo, nos mapas políticos, nos mapas mediáticos maioritários. Mas, sem estar, está. 'É lidar, irmão! Galiza e Portugal: muitos passos curtos para um caminho longo'. É o título deste texto de Carlos Callón. "As grafias em que escrevo estas linhas "parecem-se" mais às falas galegas que às próprias falas portuguesas ou brasileiras". Resulta complicado, despois de falar coa chef Lucía Freitas (Compostela, 1982), resistirse ao contaxio –que símil tan mal traído nestes tempos– dese mal endémico que padecen tantos xornalistas gastronómicos representado pola mendicidade de convites para xantar nos restaurantes das persoas entrevistadas. Mais, cando a protagonista ten o nivel de Lucía Freitas e dirixe un restaurante como A Tafona (Compostela), distinguido coa estrela Michelín, un pode até comprender a eses arteiros plumiñas, que tanto teñen que estar sufrindo polo feche total da hostalaría na actualidade. Así introduce Héctor Pena a entrevista con Lucía Freitas, que aponta que "na alta cociña hai poucas mulleres porque non estamos en igualdade de condicións". Considerar a caza para controlar danos na agricultura como actividade esencial, en plena pandemia, é unha decisión cando menos controvertida. Martiño Nercellas Méndez, biólogo e vogal de biodiversidade da asociación ecoloxista Adega, analiza as evidencias científicas do uso da actividade cinexética para controlar a biodiversidade e as problemáticas concretas na Galiza, que se move entre os peores indicadores de protección da natureza do Estado. Faino en 'A caza en tempos de pandemia'. "Semella necesario dicir que existen moitas maneiras de contribuír á mellora da biodiversidade, pero a caza non é unha delas, e moito menos para "controlala". O que presenta a caza é unha alta capacidade de modificar a abundancia de determinadas especies dentro dunha poboación inxerida nunha comunidade ecolóxica", escrebe nesta reportaxe. Primavera desde a xanela O colectivo Xea, da man do que percorremos Galiza, convídenos neste número a unha actividade acaída para estes tempos de confinamento: observar desde a xanela e centrarnos anquelas cousas que normalmente non lles prestamos atención: paxaros, árbores. Oito páxinas do semanario pousan a mirada sobre a música, o cinema, a literatura, o deseño e a arquitectura. Novas, reportaxes, reflexións, opinións, achegas... Mario Regueira, Xulio Carballo, Olga Brañas, Celia Eiras (Balea Cultural), Andrés Castro, Pepe Barro e Lázaron Armental son neste número do semanario os responsábeis destas seccións, xanelas abertas a lectores e lectoras para descubrir e gozar en tempos de confinamento.


Summary: A Xunta orzou 65,7 millóns de euros en 2019 para concertar máis de 4.000 prazas residenciais para persoas maiores en centros que son propiedade de empresas privadas. Desta maneira, distintas corporacións acollen persoas cuxas prazas son financiadas entre a Xunta e a propia usuaria ou a súa familia. Ademais, das 49 residencias de maiores que son de titularidade da Administración galega, 22 están xestionadas por empresas privadas, con ánimo de lucro, con DomusVi á cabeza, ou de iniciativa social, como a Fundación San Rosendo.

O investimento en residencias de maiores que realiza a Xunta da Galiza foi a menos nos centros que ela mesma xestiona. Pola contra, aumentou o gasto da Xunta en concesións e concertos con empresas privadas que se dedican ao sector das residencias. Así o amosa o último informe dispoñíbel publicamente de fiscalización do gasto en atención residencial aprobado polo Consello de Contas da Galiza en maio de 2018. Das 888 usuarias de residencias de maiores que están contaxiadas, só 25 son da pública Nel, aparece recollido o reparto e a evolución do investimento derivado do servizo de atención residencial desde 2010 até 2015. Nese reparto vese como o gasto da Xunta nos centros que ela mesma xestiona reduciuse en 6 millóns de euros, pasando de empregarse en 2010 uns 67,3 millóns a tan só 61,2 en 2015. O informe amosa todo o contrario no gasto que a Xunta realizou en concesións e concertos, cun aumento do investimento en 14,85 millóns de euros desde 2010, situándose así o gasto en 2015 nos 53,73 millóns de euros. Nós Diario púxose en contacto coa Consellaría de Política Social para coñecer canto pagou a Xunta para dispor de prazas para maiores en residencias de empresas privadas en 2019. A cifra orzada pola Administración galega para tal fin foi de 65,7 millóns de euros para concertar máis de 4.000 prazas. A Xunta paga 4.873 prazas en residencias privadas A Galiza ten 24.819 prazas en residencias, atendendo ao número delas en centros de maiores e en pisos e apartamento tutelados. Delas, 10.402 teñen financiamento da Xunta: 3.959 son en centros que son propiedade da Administración galega e que ela mesma xestiona; 1.570 son en centros de titularidade da Xunta mais nos que a xestión é levada por unha empresa en réxime de concesión; e 4.873 son prazas pagadas pola Xunta en residencias que son propiedade de empresas privadas con e sen ánimo de lucro, segundo os datos públicos no rexistro de residencias do portal da Xunta. Dado o aumento do gasto do Goberno galego en concertos e concesións, Nós Diario tamén se dirixiu á Consellaría de Política Social para coñecer o número de residencias construídas pola Xunta e cuxa xestión se puxo en mans de empresas. Os datos fornecidos indican que o país conta con 49 residencias de maiores de titularidade da Xunta, 38 de forma directa e 11 a través do Consorcio. De todas elas, 27 son xestionadas pola propia Xunta e 22 por empresas. Ademais, hai 174 residencias de maiores privadas. Dentro destas, catro de cada dez corresponden á iniciativa empresarial e o resto á iniciativa social, segundo os datos de Política Social. Dentro das privadas están as que pertencen a corporacións con ánimo de lucro e a entidades rexistradas sen vontade lucrativa, que é o que se engloba na denominada "iniciativa social", no que abundan fundacións relixiosas como San Rosendo, que ostenta varios centros onde o contaxio do coronavirus foi masivo e descontrolado. Os datos do Sergas publicados onte sinalaban que na residencia de San Rosendo A Nosa Señora da Esperanza, en Ourense, había 103 casos positivos entre as usuarias e 39 na do Divino Mestre, da mesma fundación e tamén na cidade das Burgas. A xunta aumentou en 14,85 millóns de 2010 a 2015 o gasto en concertos e concesións Os lindes entre público e privado son difíciles de apreciar a simple vista ao falarmos da rede residencial galega e cómpre reparar, como sinala o médico epidemiólogo Francisco Vizoso, un dos voceiros da Alianza Galega polos Servizos Públicos para Maiores e Dependentes, en se a residencia é xestionada pola propia Xunta ou por unha empresa. Sinala Vizoso a Nós Diario un factor de distorsión que moitas veces se coloca en discursos e informes, pretendéndose computar como centros 100% públicos aqueles que son de titularidade da Xunta, mais que están xestionados por empresas privadas. Isto, alerta Vizoso, implica que neles se están a aplicar as políticas de recortes e de precariedade laboral da empresa que a ostenta. A este respecto, Nós Diario publicou o 16 de abril unha reportaxe con testemuñas de traballadoras da rede residencial pública xestionada por empresas e de centros de titularidade privada, na que denunciaban a precariedade laboral á que estaban sometidas, a temporalidade, a falta de persoal e o incumprimento da ratio que debera haber segundo a norma para poder atender as usuarias. Falaban tamén da escaseza de medios e da mala calidade da alimentación. Cuestións, todas elas, que coincidían en remarcar que non acontecían nos centros xestionados pola Administración pública e non por empresas. Nese sentido, Vizoso sinala que, lamentabelmente, as empresas recortan alí onde lles é máis doado nunha residencia como son as partidas de persoal e de alimentación. A modo de detalle, sinalaba que esta semana por primeira vez as usuarias da residencia de Aldán da empresa DomusVi comeron peixe sapo, debido a que foi intervida pola Xunta da Galiza. Tan só 25 contaxios nas residencias 100% públicas Nós Diario púxose en contacto co Servizo Galego de Saúde para coñecer cantos casos de coronavirus se produciron en residencias 100% públicas da Xunta da Galiza, é dicir, naquelas que son titularidade da Administración galega e que son xestionadas por ela mesma e non se dan en concesión a empresas. O Sergas forneceu a listaxe de centros destas características que teñen contaxios activos. O resultado é sorprendente e amosa que nas residencias con titularidade e xestión da Xunta só hai 25 contaxios activos fronte á cifra de usuarias que actualmente están contaxiadas no total de residencias galegas (públicas, privadas e concertadas) e que alcanza as 888 persoas. Estas cifras están calculadas en base aos datos que o Sergas forneceu no día de onte. Cómpre resaltar que os 25 casos na pública non inclúen as 9 altas que xa se produciron por curación na residencia pública de Castro Caldelas. Entre o persoal das residencias da Xunta non xestionadas por empresas hai 32 traballadoras e traballadores contaxiados de coronavirus na actualidade, fronte á cifra total deste sector profesional afectado na Galiza, que ascende no seu conxunto a 347. As dificultades para acceder a unha praza pública Francisco Vizoso sinala a Nós Diario a "enorme dificultade" de poder optar a unha praza nun centro da Xunta que non estea xestionado por unha corporación privada. É practicamente imposíbel unha destas prazas para persoas que teñan unha prestación que chegue aos 800 euros e, a maioría das veces, as vacantes son en lugares moi afastados de onde viven as interesadas, o que provocaría romper toda relación coa contorna social e familiar e isolarse.