Summary: O portavoz de En Marea, Luís Villares, considera, após as medidas anunciadas por Mariano Rajoy contra o Govern da Generalitat, que "acaban de deixar sen voz o pobo de Catalunya e iso non é admisíbel en termos democráticos".

O anuncio da destitución de Carles Puigdemont e do Govern catalán e o recorte de competencias ao Parlament anunciado na mañá do sábado por Mariano Rajoy após o Consello de Ministros é, a ollos de En Marea, "un grave erro democrático", pois "fulmina os representantes que lexitimamente representan o pobo de Catalunya". Nunha nota de imprensa de urxencia, o portavoz de En Marea, Luís Villares, puxo de manifesto que "o PP, que se mantivo sempre no inmobilismo, elimina agora o seu interlocutor, elimina a política de diálogo e pretende eliminar os que poderían resolver un conflito que é político". Villares, que informa do rexeitamento de En Marea "ao que na práctica supón a supresión do autogoberno", sinala que estamos diante dun "problema complexo" e "o golpe ás institucións democráticas de Cataluña non o vai amañar". "Desde En Marea reclamamos a paralización inmediata das medidas anunciadas e pedimos a todas as partes que senten a dialogar" porque "acaban de deixar sen voz o pobo de Catalunya e isto non é admisible en termos democráticos". Anova di que están en perigo "as liberdades da cidadanía galega" Tamén se pronunciou ao respeito Anova a través do seu portavoz nacional, Antón Sánchez, após a reunión da Coordinadora Naciona, quen puxo de manifesto que "a cuestión catalá é unha batalla pola democracia real" e quen alertou de que "están en perigo os dereitos e liberdades da cidadanía galega". Pola súa banda, Xosé Manuel Beiras cualificou a aplicación do 155 como "un golpe de estado", ao entender que "non se dan as condicións para que a aplicación dese artigo teña sentido".


Summary: O segundo Encontro pola Cultura de Vigo vén de convocar os partidos políticos a un coloquio debate sobre "a grave situación das políticas culturais e sociais" na cidade. Agás o PSdeG, ao que pertence o alcalde Abel Cabllero e que xa rexeitou o convite, asistirán todos os grupos do pleno -Marea e PP- e mais BNG e Compromiso por Galicia. Será esta sexta feira, ás 17.30, no IES Polítécnico vigués.

Moderado pola xornalista Fernanda Tabarés, o obxectivo do coloquio é "coñecer cal é o compromiso político e as propostas de acción das forzas políticas que concorren ás eleccións municipais". Os organizadores denuncian ademais a "flagrante falta de democracia participativa, transparencia e convocatorias públicas de acceso aos recursos". Este II Encontro pola cultura dá continuidade ao do pasado 16 de novembro, que rexistrou "un éxito de convocatoria". A cita promóvena o colectivo Caín, o Aténeo Atlántico, a agrupación Amig@s do Marco, a asociación de artistas de Galiza A Colectiva, o Espazo Cubo, a plataforma +Social e o Instituto Galego de Praxe Actual.


Summary: Cualifica de "inxusta" e "desproporcionada" a sentenza do Supremo sobre as e os líderes independentistas e avoga polo respecto ao dereito a decidir do pobo catalán.

A plataforma 'Galiza pola República e polo dereito a decidir' publicou unha Declaración de apoio ao pobo catalán na que pide que se amnistíe as e os presos independentistas cataláns e que se aposte nunha solución negociada ao conflito, sen medidas represivas. "Estamos diante dun conflito político e a resolución do mesmo debe canalizarse a través das vías democráticas, o diálogo institucional e o respecto á vontade democrática da cidadanía manifestada nas urnas. Para iniciar ese diálogo é imprescindíbel que non existan presas e presos políticos ou persoas que tiveran que ter abandonado Cataluña por ter defendido democraticamente as súas ideas políticas. Cómpre, xa que logo, impulsar unha lei de amnistía para as persoas condenadas". Entidades que fan parte desta plataforma, segundo ela propia cita: A.C. Alexandre Bóveda, A.C. O Facho, C.S. Gomes Gaioso, Cultura Aberta de Carral, Acción Antifascista, Anova, BNG, Corrente Vermella, En Marea, Equo, Esquerda Unida, Marea Atlántica, PCG, Podemos, Propolis, Unión Republicana, Galiza Nova, Isca, XCG, CIG, CRMH.


Summary: Moitas sementes de variedades tradicionais cultivadas durante séculos na Galiza foron substituídas nos últimos anos por híbridos comerciais e transxénicos alterados por macroempresas privadas que comercializan semente de rápido crecemento e produtividade. Arrasan así coa diversidade e fannos camiñar cara á homoxeneización global. Pola contra, afloran proxectos públicos e de entidades comprometidas co país que poñen en marcha iniciativas que marcan a diferenza, a calidade e o camiño para un agro galego produtivo, que conserve as súas variedades e estea cheo de futuro. Eis un extracto da reportaxe publicada no número 353 do semanario en papel Sermos Galiza.

Agroman na Galiza iniciativas preocupadas pola promoción e conservación da biodiversidade agrícola, a cal se sustenta no uso de sementes de variedades tradicionais da nosa terra. Moitas delas foron substituídas nos últimos anos por variedades comerciais de sementes, híbridas e mesmo transxénicas, alteradas primeiro por organismos públicos e despois por macroempresas privadas, creando variedades novas que producen máis cantidade en menos tempo para satisfacer os intereses comerciais, mais acabando coa diversidade e as trazas diferenciais do noso campo. E as cousas non sempre saen ben, tampouco para o gran capital, pois moitas desas sementes introducidas na Galiza non prosperan e os resultados son ruinosos, xa que o clima galego ou as características do solo pouco teñen a ver coas das zonas foráneas para as que foron deseñados eses híbridos comerciais. Unha das entidades máis representativas da Galiza que están a velar pola conservación e recuperación das variedades tradicionais é a Rede Galega de Sementes. Os seus membros gardan as variedades tradicionais e facilitan a súa propagación a outras produtoras e produtores para a súa multiplicación. Contan cun banco de xermoplasma no que albergan unha importante cantidade de sementes catalogadas. As principais variedades antigas e locais que conservan corresponden a especies hortícolas, froiteiras e forestais autóctonas, mais tamén promoven os usos tradicionais das plantas silvestres. A rede é un proxecto colaborativo e está formada por persoas a título individual e colectivos con interese en preservar e recuperar as variedades tradicionais. Ademais, organizan encontros de sementes nos que as persoas que teñen excedentes de sementes de variedades antigas poden trocalas por outras. A Misión Biolóxica de Galicia é un centro do CSIC que se ocupa de estudar os principais cultivos do país. A liña xeral de investigación do centro é o estudo dos procesos xenéticos, bioquímicos, metabólicos, moleculares e ecolóxicos de relevancia que permitan facer a agricultura e a silvicultura galegas máis eficientes e sustentábeis. Na Misión trabállase na mellora xenética, de resistencia e produtividade de variedades tradicionais de millo, xudía, chícharo, brásicas (coles, grelos, nabicol…) e de especies leñosas como a vide, a oliveira, o piñeiro e o carballo. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 353 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: A pontevedresa estivo no Series Mundial de Sanxenxo, unha competición con importante presenza galega.

Lydia Pérez Touriño viaxará hoxe aos Xogos do Mediterráneo que se realizarán en Orán (Alxeria) para participar na proba de loita praia. A pontevedresa competiu esta fin de semana no II Ranking Series Mundial desta modalidade deportiva no areal de Silgar, en Sanxenxo, onde conseguiu a medalla de bronce. Sanxenxo, capital estatal do balonmán praia Na súa actuación cedeu no último segundo no seu combate polo pase á final fronte á ucraína Yuliia Kremezna Malyk, que ao remate sería a campioa. Pérez quedou relegada á loita polo bronce que gañou fronte á outra representante ucraína, Olena Nikitinska. Pola súa parte, a galega Noelia Lalín Canda (Club Keltoi de Vila de Cruces) foi a gran triunfadora da representación estatal mesa competición ao conseguir a medalla de prata na categoría de +70 kg. Noelia Lalín venceu os tres combates previos á súa final, onde caeu fronte á ucraína Liudmyla Pavlovets Tychyna, raíña desta categoría de peso. Alén desta participación, Cora Ayude Pallas, da Escola Ayude de Santiso, deu a sorpresa da xornada ao vencer en primeira rolda á romanesa e actual campioa do mundo de loita praia, Catalina Axente. Finalmente en semifinais, Cora Ayude caeu diante a Noelia Lalín (2ª clasificada) e non puido conseguir o bronce contra a campioa Pavlovets. Pablo García cae en semifinais na masculina Na proba masculina, o galego Pablo García clasificouse para semifinais na fase de grupos e caeu en semifinais contra o español Mohammad Motaghinia, que finalmente foi subcampión da categoría de -80 kg, relegando a Pablo García á Loita polo bronce. Pablo García non puido superar no bronce ao Xeorxiano Nika Kentchadze. Na clasificación final por equipos, a selección española feminina quedou segunda clasificada e a masculina terceira.


Summary: A Coordinadora Galega de ONG denuncia a tesoirada de case o 65% nos fondos da Xunta para a cooperación dende 2010 e o BNG comprométese con elas a "emendar" as contas de 2013 para tentar incrementar as achegas

Case un 65%. É o recorte que a Xunta leva aplicada á súa partida orzamentaria para "cooperación exterior e ao desenvolvemento" dende o ano 2010, primeiros orzamentos elaborados polo gabinete que preside Alberto Núñez Feijóo. A Coordinadora Galega de ONG para o Desenvolvemento expresaba este luns, tras unha xuntanza co BNG, os seus temores a respecto da continuidade de boa parte dos seus proxectos por mor desta retallada xa que, segundo veñen alertando nos últimos días, "o goberno do PP está a incumprir os compromisos electorais e está a dinamitar o traballo que as organizacións da sociedade civil galega apoian dende hai máis de vinte anos nos países do sur para que milleiros de persoas poidan vivir en condicións dignas". A redución non é difícil de atopar nos sucesivos orzamentos autonómicos. Cando chegou ao Goberno Feijóo atopou que, nas derradeiras contas públicas do bipartito, a partida de cooperación exterior estaba dotada con 11,7 millóns de euros, que administraba un departamento con dependencia orgánica directa da Presidencia da Xunta. No seu retorno ao poder o PP trasladou as competencias á Consellería de Presidencia e nos seus primeiros orzamentos, os de 2010, quitoulle dous millóns á partida, deixándoa en 9,7 millóns. Algo semellante aconteceu en 2011, cunha nova redución, ata os 7,9 millóns. E o mesmo en 2012, na que a dotación orzamentaria quedou en 6,4 millóns. Neste estado foi no que a cooperación para o desenvolvemento chegou ás eleccións autonómicas do 21 de outubro, ante as que o PP, no seu programa electoral, sinalaba que "o contexto económico está a dificultar o apoio orzamentario" neste ámbito, se ben "o PPdeG está convencido da necesidade da solidariedade e da contribución a todos os niveis para a loita contra a pobreza extrema e a fame", dicían. Non obstante, os orzamentos de 2013 veñen cun novo recorte, desta volta de 2,2 millóns, deixando a partida en 4,2 millóns. Neste contexto a Coordinadora de ONG xa estuda "accións a levar a cabo para denunciar este novo recorte que leva cara o desmantelamento da cooperación galega" e, ao tempo, transmítelle a súa inquedanza aos grupos da oposición. A partida pasou de 11,7 millóns nas últimas contas do bipartito a 4,2 nos orzamentos da Xunta para 2013 É neste contexto no que se enmarca a xuntanza co BNG, tras a cal a deputada nacionalista Carme Adán expresou o "compromiso" da formación frontista encamiñado a "emendar os orzamentos galegos para este ano co obxectivo de incrementar a partida destinada a estas organizacións". A voceira do Bloque en materia social cre "paradoxal" que "nun momento no que o traballo solidario se fai máis preciso ca nunca, os orzamentos dedicados a este labor minguan considerablemente". "Non é de recibo que, coa desculpa da crise, os fondos destinados á cooperación baixen un 65%", di Adán, quen ademais lamenta "que o progresivo desmantelamento da cooperación como política pública a nivel estatal vaia parello a un desmantelamento a nivel galego co argumento de que é competencia do Estado: "Tamén na cooperación se ve o nesgo recentralizador das políticas do PP", conclúe.


Summary: Riazor despide o equipo con asubíos por primeira vez en moito tempo logo do empate ante o Valladolid (0-0).

Había moito tempo que o Deportivo non era despedido con asubíos de Riazor. Nin tan sequera cando o equipo consumou o seu descenso a Segunda División hai ano e medio. Este luns si. A bancada despediu os seus xogadores con reproches, por primeira vez en moitísimas xornadas, logo de comprobar a impotencia dun conxunto que empatou sen goles co Valladolid, continúa de pechacancelas e ve como Oltra queda na corda frouxa. O Deportivo dá a impresión de non dar para moito máis, pero é certo tamén que nada lle sae de cara O peor é que o Deportivo dá a impresión que non dá para moito máis, pero tamén é certo que nada lle sae de cara. A poucos minutos de final, o portugués Salomao errou o imposible. A escasos centímetros da portería e co porteiro batido, mandou o balón por riba do longueiro e estragou a última ocasión clara dun equipo que non puido concretar as súas oportunidades, pero ao que tamén salvou Lux con dúas ou tres intervencións de mérito na súa estrea como titular en Liga en substitución de Aranzubía. O Dépor, como case sempre, comezou mandando e xogando en campo contrario, pero foise esvaecendo co paso dos minutos, ao tempo que o Valladolid creaba máis ocasións ao contraataque. Mellorou algo o equipo galego en defensa, pero estivo negado no ataque, malia os múltiples intentos de Riki e os últimos disparos de Nelson Oliveira, que reaparecía. Non foi dabondo. O conxunto coruñés continuará unha xornada máis como último clasificado e visitará o vindeiro xoves ao Espanyol, empatado a puntos no fondo da táboa clasificatoria. Será tan só un día antes da xunta de accionistas dun club ao que á crise deportiva se lle une unha grave crise económica, a piques de entrar en lei concursal e coa bancada -por primeira vez en moito tempo- enfadada cos seus. Se nada cambia, Oltra seguirá no banco, pero poucos dubidan que non gañar en Barcelona sería, ademais dunha desfeita de cara ao futuro, a fin da etapa do adestrador valenciano en Riazor.


Summary: O activista político e sindical galego foi asasinado o 12 de agosto de 1975 a mans da Policía franquista.

A 'rúa Moncho Reboiras' xa ten data de estrea: a vindeira sexta feira 12 de agosto, contra as 11 horas. Desde ese día a coñecida até o de agora como 'carretera de Imo', que foi a aldea natal do dirixente nacionalista Xosé Ramón Reboiras Noia, pasará a levar o seu nome. A data escollida non é casual, xa que coincide co 47º aniversario do seu asasinato a mans da Policía franquista por mor do seu activismo político e sindical desde a clandestinidade, que o puxo no punto de mira do réxime ditatorial. Esta proposta foi oficialmente aprobada no pleno do Concello de Dodro decorrido o pasado 9 de xullo, a petición do BNG e coa única oposición do PP, que considerou que a de Reboiras "non é a figura máis axeitada" para homenaxear no rueiro local. A 'carretera de Imo', en Dodro, pasa a chamarse Moncho Reboiras "Nin a súa morte nin a súa traxectoria tiveron transcendencia para a nosa veciñanza, e [dada] a súa vinculación con loita armada, suporía traspasar unha liña que nunca debemos traspasar", xustificaron os populares. Porén, a estas palabras retrucaron desde o grupo municipal do BNG: "E se fora seu irmán o asasinado en lugar de Moncho Reboiras? Ao PP a democracia só lle serve para colocarse e para usala no seu beneficio". "A nosa historia non é un cómic que se estuda nos centros de ensino. É o sentir do pobo, do pobo galego, polo que loitou Reboiras", enfatizou entón o concelleiro nacionalista Xoán Bautista Mariño Abuín, que pediu tamén que este recoñecemento "sirva para concienciar as novas xeracións". Reboiras, no cinema Mariño Abuín lembrou aliás que a aldea de Imo, onde agora terá unha rúa o histórico dirixente nacionalista, foi o lugar escollido para a pre estrea do documental Moncho Reboiras. Acción e Corazón, dirixido por Alberte Mera, subdirector de Nós Diario, nun acto decorrido no verán de 2020 "desbordando todas as previsións do Concello de Dodro, organizador da proxección, pese á pandemia do Covid-19". Manuel Reboiras: "O filme sobre meu irmán superou as miñas expectativas"


A directora da oficina de atención aos afectados da empresa di que nunca lle pediron explicacións polo sinistro e que "en todo momento a vontade foi axudar e apoiar" Tras as comparecencias iniciais este martes de varias vítimas de Angrois, e antes da intervención na tarde deste mércores do maquinista do Alvia, compareceu no Congreso a directora da oficina de atención a vítimas de Renfe, Carmen Jiménez Berrocal. Nas súas comparecencias previas varias vítimas amosáranse críticas coa atención sanitaria ou psicolóxica posterior ao accidente recibida por parte da empresa, nula segundo algún caso, mentres que outras eloxiaron o trato recibido. Cinco anos despois todos os afectados dos que ten coñecemento Renfe están de alta médica pero catro seguen recibindo atención psicolóxica e unha rehabilitación Jiménez Berrocal dixo non ter explicación para as críticas recibidas pola súa oficina e asegurou que ela mesma realizou máis de mil chamadas telefónicas aos afectados e atendeu centos de correos electrónicos. Segundo dixo, a súa oficina "contactou coa maioría deles", excepto con oito que tiñan "números erróneos ou eran residentes no estranxeiro". A directora da oficina centrouse en detallar esas axudas sanitarias, psicolóxicas ou con trámites administrativos. Segundo dixo, cinco anos despois todos os afectados dos que ten coñecemento Renfe están de alta médica pero catro seguen recibindo atención psicolóxica e unha rehabilitación. A preguntas dos grupos parlamentarios, a directora sinalou que a oficina creouse de xeito oficial cinco días despois do sinistro e que nestes anos tras o accidente de Angrois a súa oficina mellorou o seu funcionamento e está preparada para facer un traballo aínda mellor. Á marxe desas cuestións sobre a atención directa ás vítimas, a plataforma de afectados critica que Renfe non colaborou coa investigación xudicial do caso e entorpeceu en varias ocasións, mesmo con apercibimentos do xuíz, as pescudas do instrutor. Igualmente, a plataforma critica que Renfe nunca lles deu explicacións directas sobre as causas do sinistro. Na comparecencia deste mércores Jiménez Berrocal, a preguntas da deputada de En Marea Alexandra Fernández, dixo que a ela ningunha vítima lle pediu nunca explicacións desas cuestións e que descoñece quen debera ser o responsable de dalas. O PP e a responsable de Renfe esforzáronse en evidenciar a "preocupación constante" da ex-ministra Ana Pastor, con cuxa actuación é moi crítica a plataforma de vítimas Pola súa banda o deputado do PP Celso Delgado centrouse en eloxiar o "enorme esforzo" que fixo Renfe e tamén a Xunta para atender as vítimas tras o sinistro, obviando referirse ás eivas detectadas nese dispositivo. "Mellorable, como todo na vida, pero nada de desatención", limitouse a valorar. Entre Delgado e Jiménez esforzáronse tamén en evidenciar a "preocupación constante" da ex-ministra Ana Pastor polas vítimas. Pola conta, a plataforma que as agrupa veñen amosándose críticas con ela.


Summary: A parroquia de Vilachá, na Terra de Lemos, é un deses lugares que semellan viviren disociados do transcorrer do río.

As chairas onde asentan as casas, concentradas en varios núcleos, presentan amplas paraxes de cultivo, afastadas uns centos de metros da fenda que logo descende cara ao Sil. Paraxe: Ribeira Sacra e Terra de Lemos / Concello: Vilachá, A Pobra do Brollón / Dificultade: Baixa / Percorrido: 4 quilómetros ida e volta, a pé e en bicicleta Pero, se ben Vilachá fai honra ao seu nome, con toda lóxica a vida destes lugares está moi marcada pola abrupta orografía e o aproveitamento de viñedos en socalcos ou pataos é fundamental. O percorrido é sinxelo e agradábel, para complementar con outras visitas que nos acheguen ás viñas e ao río. Se partimos da igrexa parroquial, desviámonos á esquerda cara a Trasmonte e en 200 metros chegamos a un dos lugares de máis interese: as adegas. Ao longo de dous rueiros paralelos dispóñense ducias de construcións acaroadas e baixas que as familias levan séculos dedicando a conservar o viño das uvas que maduran nos socalcos, a un quilómetro. Trátase dun conxunto de edificacións de xisto coas entradas de madeira e sen case oco para manter dentro unha temperatura constante e baixa. A isto contribúe o arborado alto que asombra os lousados e un incipiente regato que xunta alí as súas augas. Unha das adegas está convertida en Museo Etnográfico do Viño, e alí ten lugar todos os anos unha importante feira con esta bebida de protagonista. Seguindo ao sur, pasando a rentes dunha carballeira de altos cerquiños, chegamos ao núcleo de Vilachá que, unha vez pasado nos conduce por unha pista de bo firme entre campos, algún souto e pés illados de sobreiras. Nun dos cruzamentos á dereita báixase cara aos socalcos das viñas, e o da esquerda -que debemos coller- chega até o miradoiro da Capela. Alí, a terra cha da que vimos ábrese ao abismo que cae case a pico sobre o Sil, centos de metros afundido. En fronte está a parroquia de Torbeo, por baixo da cal se estende un bosque eurosiberiano colgado sobre o río, que contrasta coas tendencias mediterráneas e os piñeirais desta marxe na que estamos. A paisaxe que se divisa é realmente espectacular e un pouco diferente ao resto de miradoiros do canón, pois este está xa moi achegado á fin do encoro que estraga todo e as ladeiras teñen máis vexetación e menos rochedos á vista. Este traxecto, que se debería facer a pé para gozalo por completo, pode continuarse cunha baixada cara ao río entre os socalcos, ben sexa pola zona achegada ao miradoiro da Capela, ben sexa por unha desviación á dereita da estrada de Trasmonte, apta para vehículos, pero estreita e con grandes curvas e desniveis. Ademais, no lugar dos Conventos realízanse campañas arqueolóxicas para determinar se o que indican toponimia e documentación medieval é certo: a existencia dun eremitorio ou pequeno mosteiro milenario.


Summary: Consideran de "éxito total" as tres xornadas de folga anteriores, e aínda que expresaron o seu desexo de non mobilizarse, aseguran que as concentracións volverán se a patronal non atende ás demandas das traballadoras.

A Confederación Intersindical Galega (CIG) adiantou na terza feira que os tres sindicatos maioritarios do sector galego da conserva seguirán a convocar novas concentracións e paros entre as traballadoras se a patronal non atende a reivindicación dun "convenio digno". Representantes sindicais das tres centrais reuníronse para avaliar as tres xornadas de folga que o sector viviu os días 21 de xaneiro e 3 e 4 de febreiro. Nelas, as asistentes reclamaron, entre outras, unha suba de soldos "que compense a perda de poder adquisitivo e que remate coa fenda salarial entre mulleres e homes". O sindicato cualificou de "éxito total" as concentracións, "en contra do que afirma a representación empresarial". A CIG manifestou que o seguimento "masivo" dos paros por parte das traballadoras é argumento máis que contundente para "manterlle o pulso" a patronal. Neste sentido, os representantes sindicais sinalaron que "nos próximos días concretarán un calendario coas datas e os lugares". Non en tanto, aseguran que o seu desexo é non convocar estas novas mobilizacións, sempre e cando os empresarios convoquen unha nova xuntanza da comisión negociadora do convenio "na que sexan atendidas as principais reivindicacións das persoas traballadoras do sector". Paro "case total" Na última das tres xornadas de folga do sector, a CIG destacou o paro "case total" de profesionais do sector. O sindicato subliñou que "o seguimento non parou de medrar dende a primeira xornada de folga, celebrada o pasado 21 de xaneiro". Vilagarcía, Vigo, Boiro e Celeiro acolleron varias concentracións entre o 21 de xaneiro e o 4 de febreiro, nas que os sindicalistas afirmaron que a súa loita "non rematará ate conseguirmos un convenio digno para as persoas traballadoras do sector da conserva". Para a central, é vital que o empresariado retome "de urxencia" as negociacións. A CIG defende que para remediar os erros cometidos, a patroal debe volver ás mesas de diálogo "con vontade negociadora para acadar un acordo definitivo".


Summary: A Asociación Cultural Afonso Eanes lamenta a falla de interese e colaboración do Concello de Negreira.

Este 17 de agosto, Día da Galiza Mártir, era a data elixida pola Asociación Cultural Afonso Eanes para colocar nunha praza de Negreira (detrás da Casa do Concello, noutrora cárcere) unha placa de lembranza e homenaxe ás persoas da comarca da Barcala represaliadas polo franquismo. Para levar a cabo este acto, a asociación reuniuse en maio co alcalde de Negreira, Manuel Ángel Leis Míguez, solicitándolle permiso para colocar esta placa. "Logo de máis de 3 meses de espera, Afonso Eanes lamenta a falta dunha resposta concreta e positiva por parte do Concello de Negreira". Unha actitude que non entenden, máxime cando Afonso Eanes correría con todos os gastos da actividade e da placa conmemorativa. A asociación indica que este acto suporía poñer o ramo a un proceso xa iniciado no ano 2015, cando se puxo en marcha o "Proxecto para a reparación moral da veciñanza barcalesa represaliada durante o Franquismo 1936-1977". "Xa entón non se obtivo a colaboración nin do Concello de Negreira nin do da Baña, nin tampouco dos partidos que conforman as corporacións municipais da comarca, coas excepcións de CxG da Baña e do BNG de Negreira e da Baña". A AC quer denunciar que se están a poñer "tantas trabas para acometer este acto simbólico de dignidade e de memoria histórica". 80 anos do asasinato de 5 veciños AAC editou e distribuiu un cartaz no que se lembraba cinco veciños da comarca que foron asasinados o 4 de xuño de 1937. Son: Manuel Faxín, 'O Moreno'. 24 anos, veciño de San Vicenzo (A Baña). Xoán Antón Barros Manteira, 'Barritos', 28 anos, veciño de Ordoeste (A Baña). Benxamín Troitiña Beiro, de 37 anos, veciño de Liñaio (Negreira). Xesús Lens Patiño. 'Goriño', de 28 anos, veciño de Logrosa (Negreira) e Ramón Pose, de 23 anos, veciño de Negreira. Os cinco foron executados no cemiterio de Boisaca, Santiago de Compostela.


Summary: A Axencia Tributaria xa permitía estes días simular a declaración do Imposto da Renda das Persoas Físicas (IRPF) de 2021 a través da súa aplicación, mais hoxe é o día no que comeza oficialmente a campaña da Renda e Patrimonio, na que algo máis de 1,3 millóns de galegos e galegas deberán render contas co fisco.

Como adoita a ser habitual, a campaña de 2021 incorpora varias novidades, como son a suba de tipos para as rendas máis altas ou control dos investimentos en criptoactivos e, ao igual que na do ano pasado, os expedientes de regulación temporal de emprego (ERTE) e o ingreso mínimo vital (IMV) volverán condicionar moitas das liquidacións. Datas chave A campaña arrinca hoxe, coa posibilidade de descargar o borrador e presentar xa a declaración a través de Internet. Con todo, hai que ter en conta que o primeiro día a páxina adoita a colapsar polo inxente número de solicitudes, e tamén, como advirte o persoal técnico de Facenda, que o borrador inclúa erros ou non recolla todas as exencións das que as persoas contribuíntes se poden beneficiar. O prazo para presentar as declaracións remata o 30 de xuño ─o 27 para quen teñan resultado a ingresar e o cobre por domiciliación bancaria─ e poderanse presentar tamén por teléfono a partir do día 5 de maio, mentres que para facelo de modo presencial nas oficinas da Axencia Tributaria haberá que esperar ao 1 de xuño. Suba de tipos A principal novidade desta campaña é que aumenta en dous puntos o tipo estatal que grava as rendas do traballo de máis de 300.000 euros, até 47%, e tres no caso das rendas de capital de máis de 200.000 euros, até 26%. Porén, esta suba só afecta 36.194 contribuíntes (0,17%), cun impacto 144 millóns, de acordo coas estimacións do Ministerio de Facenda. No do Imposto sobre o Patrimonio, pola súa parte, aumenta 1% o tipo para os patrimonios de máis de 10 millóns de euros, até 3,5%. Estas medidas irían na liña do que o Goberno galego pretendeu nos últimos orzamentos, os de 2022, cando anunciou que incluíra un novo tramo autonómico (o sexto) para gravar 23,5% as rendas que superasen os 100.000 euros, mais finalmente autoemendou esta cuestión no Parlamento ficando ese anuncio sen efecto. Galiza é o terceiro territorio que menos grava as persoas con maiores ingresos ERTE e ingreso mínimo Con carácter xeral, as persoas con rendementos laborais superiores a 22.000 euros teñen que presentar a declaración do IRPF, igual que as que teñan no exercicio dous ou máis pagadores e ingresen máis de 14.000 euros, sempre que o importe percibido polo segundo e restantes pagadores supere os 1.500 euros. Este é o caso das persoas que recibiron o ingreso mínimo vital e os membros da unidade de convivencia, así como de boa parte dos traballadores e traballadoras afectados por un ERTE o pasado ano. Plans de pensións Outra das variacións respecto á Renda de 2020 son as menores desgravacións dos plans de pensións privados individuais, que se sitúan como máximo nos 2.000 euros anuais, mentres que aumentan de 8.000 a 10.000 nos plans de empresa para potenciar as achegas empresariais e corrixir a "regresividade" destes beneficios, segundo o Goberno estatal. A reforma das pensións de Escrivá prexudica os sectores produtivos galegos Criptoactivos Un dos aspectos sobre o que aumentará Facenda o seu control nesta campaña que hoxe comeza son os investimentos en criptomoedas, co fin de evitar a evasión e a fraude fiscal. Para iso, a Axencia Tributaria creou un apartado para identificar os saldos de moedas virtuais, que antes debían incluírse no apartado xenérico de 'Demais bens e dereitos de contido económico'. Deducións na Galiza As persoas contribuíntes deben revisar a declaración antes de presentala para comprobar que non esquecen nada. En moitos dos casos, como advirten os técnicos de Facenda, é habitual non incluír deducións autonómicas ás que se ten dereito. No caso da Galiza poden ser por circunstancias familiares, doazóns á ciencia, investimentos en tecnoloxía, participacións en sociedades, alugueres para mocidade ou obras de rehabilitación ou mellora enerxética, entre outras.


Dióxenes de Sinope, ese gran filósofo que vivía nun barril e que chamamos pai do relativismo cultural e por conseguinte da dobre moralidade, estaría a ben seguro moi contento co que hoxe en día é o mundo da política, e especialmente da política internacional. Esa dobre moral da que falamos ten os seus exemplos máis sangrantes coas dúas crises "bélicas" das últimas semanas e meses: Ucraína e Gaza. A Comunidade Internacional mantén o seu silencio ante os bombardeos desapiadados de Israel (con armamento vendido por miles de millóns de dólares por parte de EEUU) atacando e definindo como "obxectivos terroristas" escolas da ONU, hospitais, praias, parques ou a única central eléctrica de Gaza, que devolveu este territorio á Idade Media. Vemos como no caso de Ucraína e co tema do avión derrubado (cunha investigación en marcha) onde aínda non se coñecen os culpables da morte de máis de 200 persoas, UE e EEUU sancionan a Rusia economicamente por considerar (non se sabe moi ben por que) que é culpable. En Gaza morreron xa preto de 1.800 persoas (entre elas moitos nenos, mulleres e civís inocentes) con máis de 10.000 persoas feridas e non se sanciona nin verbalmente ao estado de Israel. Obama, o gran defensor da Paz Mundial (por iso ten o Nobel) vende armamento a Israel, armamento usando na masacre do "gueto" de Gaza, mentres se permite dar leccións a Putin dicindo que "non arme os pro-rusos". Pero o papel máis ridículo é o da ONU, que recibiu nas súas escolas en Gaza ataques directos nestes bombardeos (despois de indicar en máis de 17 veces a súa situación). Na última ocasión Israel afirmou que pasaban en moto dous terroristas por diante da escola da ONU, de aí o ataque. Lembro que coa crise en Libia, a ONU e máis concretamente o seu Consello de Seguridade, pasando por riba da Resolución 26/25 (Declaración da Asemblea das Nacións Unidas), esa que fala de non intervir nunha guerra civil ou conflito interno dun país; autorizou a OTAN a facer acto de presenza para, segundo din, protexer a poboación civil, cando en realidade axudaron a derrocar Gadafi e apoiaron uns "rebeldes democráticos" que provocaron o desprazamento de miles de libios do seu país. Un país que quedou nunha situación de violencia, latrocinio e inestabilidade social e política. Pero supoño que a protección da poboación civil, o respecto da legalidade internacional e dos dereitos humanos é preciso naqueles lugares nos que hai recursos naturais de importante valor estratéxico. No caso de Libia petróleo, e no caso de Ucraína do leste, grandes xacementos de metais; ademais de conseguiren a UE e EEUU ter un estado amigo ás portas de Rusia. Pero chegado este punto teremos que preguntar se en realidade tamén se considera máis valiosa a vida de máis de 200 persoas (na súa maioría europeas), que é o número de mortos no accidente do avión e que derivou na condena sonora da comunidade internacional, fronte a preto de 1800 palestinos mortos que non suscitaron a máis leve intención de condena; persoas que sofren unha agresión dun estado na súa terra, convertendo Israel nun estado agresor. Que autoridade moral ten Obama ou os EEUU para esixir a Rusia que non forneza armas ao pro-rusos (aínda máis, sen achegar probas desta acusación)? Que autoridade ten a UE para sancionar a Rusia pola súa intromisición en Ucraína e polo suposto derribo do avión, cando permanece impasible ante o masacre palestino? Que dirían a ONU, a UE o EEUU se detrás de Israel estivera Rusia? E se fora Rusia quen estivera atacando escolas da ONU? Está Dióxenes máis de actualidade que nunca? "Os malvados obedecen ás súas paixóns, como os esclavos aos seus amos" (Dióxenes de Sinope)


Summary: Marilar Aleixandre (Madrid, 1947) convértese este sábado na sexta académica de número da RAG. E alén disto e da súa actividade política no último ano, conversamos con ela tamén sobre 'Desescribindo', o seu quinto poemario, editado o mes pasado por Apiario, e sobre a reedición de tres poemarios seus que non estaban accesíbeis ao público.

- Vas ingresar na Real Academia Galega en substitución de Neira Vilas. Que supón para ti?- Entrar na Academia é unha honra. Supón un recoñecemento a unha traxectoria e neste caso, ademais, o número de mulleres na Academia é moi pequeno, comigo somos 6. Despois máis adiante entra Chus Pato e seremos 7, pero de 30. Eu creo que é importante que haxa mulleres, pero sobre todo que haxa feministas, mulleres que axuden a crear esa nova paisaxe cultural da Galiza. Neira Vilas é unha persoa moi especial coa que eu tiña relación persoal. A outra vez que eu estiven proposta hai 4 anos el foi unha das tres persoas que asinou a proposta e era unha persoa moi comprometida con todo o que é a loita social - No último ano rexorde a túa voz máis política, sendo voceira de Compostela Aberta. Isto supoño que xa estaba en ti, mais porque decidiches incorporarte agora á política activa?- Tiven unha militancia política na miña mocidade, nos tempos do franquismo na clandestinidade, desde que tiña 17 anos e entrei na universidade. Despois formei parte de Esquerda Galega, fun coordinadora da campaña de non á OTAN. Sempre tiven unha actividade cidadá, por exemplo, a favor do galego, en contra do decreto do trilingüismo, ou aquí en Compostela cando querían adicarlle unha rúa a Manuel Fraga. Sempre considerei que as persoas teñen que ter un compromiso e máis cando hai inxustizas, o que pasa é que ese ano, no 2015, volvín recuperar a ilusión. Aí ten que ver moito Martiño e o proxecto de Compostela Aberta. Entón díxenlles que estaría un ano e eu deixo agora, non podo estar en tantas cousas. "Creo que é importante que haxa mulleres [na Academia], pero sobre todo que haxa feministas" -Como escritora es máis coñecida polas túas obras narrativas, tanto para adultas e adultos como para mozas e mozos. Que achega a poesía a un perfil tan polifacético coma o teu?- A miña traxectoria é contraria á de moita xente que comeza facendo poesía e logo fai narrativa. Eu nunca escribín poesía cando era nova, escribín relato curto desde que estaba na universidade. Daquela era moi difícil publicar para a xente nova. Por iso eu teño dito en moitos sitios que eu comecei a escribir redactando panfletos para revistas clandestinas, porque realmente as primeiras cousas que publiquei eran sen nome. Mais despois de ter feitas cousas en galego e acadar premios como o Álvaro Cunqueiro, no ano 98 confluíron varias cousas. Por unha banda, as malas compañías, porque eu andaba coa xente do Batallón literario da Costa da Morte, o que despois foi Letras de Cal, ía a recitais con eles e lía un relato curtiño, pero non era o mesmo que a xente que lía poemas. Por outra parte, coincidiu que facía traducións para distintas revistas e publicaba unhas traducións de Sandra Cisneros, poeta e narradora estadounidense e publiquei dous poemas dela que estaban inéditos na Festa da Palabra Silenciada. Fran Alonso pediume que traducira o libro que se chama en galego 'Muller Ceiba' e, xunto con iso, un irmán meu tróuxome coma un diario de neno que miña nai escribiu coma no meu nome, e dicía cousas como que eu collía un libro e non me decataba de nada do que pasaba ao redor. Ela morreu cando eu tiña 25 anos e eu collín todo iso. A primeira parte de 'Catálogo de velenos' é un diálogo entre filla e nai. - Vés de publicar 'Desescribindo', mais tamén Galaxia vai reeditar tres poemarios teus que non estaban accesíbeis –'Catálogo de velenos', 'Abecedario das árbores' e 'Mudanzas'-. Medra así o teu perfil poético.- Con motivo das presentacións de 'Desescribindo' houbo bastantes persoas que me preguntaron por 'Catalogo de velenos' e tamén por 'Mudanzas'. Son tiraxes que se esgotaron, polo que estou moi contenta de que Galaxia aceptase reeditar eses tres. "Sempre considerei que as persoas teñen que ter un compromiso e máis cando hai inxustizas, o que pasa é que ese ano, no 2015, volvín recuperar a ilusión. Aí ten que ver moito Martiño e o proxecto de Compostela Aberta" - "somos palabra / no principio / nosoutras somos verbo", dis en 'somos Verbo', o segundo texto de 'Desescribindo'. "Hoxe, aquí / empuño o lapis para desescribir / contra o papel que absorbe a tinta", escribes en 'contar ou descontar'. Poderiamos dicir que estes versos conteñen a mensaxe de 'Desescribindo'?- Pode ser. Eu non sei se os poemarios teñen mensaxe, pero desde logo unha idea que hai en 'Desescribindo' tamén esta en moitos dos meus libros anteriores. En 'Ovella descarreirada', decateime de que había unha parte que era desescribir, e tamén en 'Mudanzas', que describín as metamorfoses. Digamos que é unha idea que se cadra estaba implícita noutros textos meus e aquí está máis clara. Entón si, neses versos está a idea de que nós tamén somos verbo, non somos os espazos en branco entre as palabras. - Aludindo ao título, xa dicías en 'Desmentindo a primavera', o teu segundo poemario, "por que lume conspirado co vento / desescribes no monte / a miña voz"ou "en tanto nas páxinas cicatriza / o que foi desescrito".- Non me decatei diso até hai uns días, precisamente mirando os distintos poemarios para xuntar o volume de Galaxia. Aínda que 'Desmentido a primavera' e a 'Ovella descarreirada' non vai estar aí porque son accesíbeis. Non lembraba que tiña esa idea. É un pouco diferente porque fala de plantar e volver plantar, que é unha cousa que as galegas e os galegos fan decote cando hai incendios. Ese poemario é todo referido a cando morreu o pai do meu compañeiro. É un pouco o que pasa cando morre a última persoa que viviu nunha casa. El debeu plantar como sete veces distintas partes do monte arrasada polos incendios. A metáfora é que plantar e escribir e cando vén o lume desescribe todo iso. "O feminismo é o que percorre toda a miña vida" - 'Desescribindo' está dividido en 3 partes: nas marxes da folla, lembranza de Babel e de quen é a voz. Por que está división? Ademais, algúns dos poemas xa foran publicados con anterioridade. - Todos os poemarios que fixen até agora teñen 33 poemas e están divididos en 3 partes, menos 'Abecedario das árbores', que está dividido en 4. Entón é unha cousa que fixen até o de agora. Teñen relación pero son diferentes. Os primeiros poemas do libro son os que están en lembranza de Babel. Aí fálase dunha parte de desescribir que é recuperar a memoria da xente que foi borrada. Fala de persoas e de cidades. - Ao longo do percorrido poético empregas citas da 'Xénese'. Xa había en 'Mudanzas', o poemario anterior, referencias á Metamorfose.- Non son unha persoa crente, pero tiven unha educación, coma moita xente da miña xeración, na que as historias da Biblia son moi familiares. O primeiro poema do libro escribino por unha exposición que vin en Londres de manuscritos iluminados. Había un que tiña nas marxes un debuxo, entón iso foi o que me deu a idea. Polo que si, efectivamente está esa historia relixiosa. O que pasa é que a historia de Babel pode interpretarse de moitas formas. - O deseño de 'Desescribindo' da autoría de Mauro Trastoy, é como se fose a alma da túa poética. En todos os teus libros a natureza está, ás veces máis agochada e outras menos, mais sempre está. Cóidala. - É un privilexio enorme publicar en Apiario. Cando me escribiron Antía Otero e Dores Tembrás para dicirme que se quería publicar un libro, tiña escrito como un terzo nada máis, pola miña actividade política, porque son profesora na Universidade, e díxenlle que si, que ía acabar este libro. Tiña moitas cousas del na cabeza. É unha marabilla como editan. O coidado e o cariño. Sei que a natureza ten moito que ver coa miña poesía, pero non era consciente que neste libro tanto. Foi unha interpretación tanto das editoras como de Mauro. E como dis ti, e en todos os meus libros, para min está moi claro en 'Abecedario das árbores', pero está en todos. De feito é algo do que vou falar no discurso de ingreso na Real Academia Galega. Son bióloga, sempre tiven moita relación con iso, supoño que vén de serie [risos]. "Nós [as mulleres] tamén somos verbo, non somos os espazos en branco entre as palabras" - En 'Catálogo de velenos' falabas dunha faneca brava que está de novo en 'Desescribindo'.- Na praia de Estorde, en Cee, hai moitas fanecas bravas. Eu tomábaa un pouco como metáfora do amor. Podes ter unha frecha de Cupido pero aquí na Galiza o que temos é a faneca brava. Hai un ou dos poemas dedicados á faneca brava en 'Ovella descarreirada'. 'Estorde, 27 de xuño' é bastante literal. Estaba na praia, a auga estaba morna e ocorréuseme o da faneca brava porque segundo din en Fisterra é unha das praia onde hai máis fanecas bravas. Ao mesmo tempo estaba lembrando que acaba de falar cun rapaz que traballa na ameixa. Esta xente levanta moito peso e aos 30 anos están coas vértebras trabadas. - Outro tema a destacar na túa poética, mais tamén na narrativa, é o feminismo, que volta estar en 'Desescribindo'. Con todo, hai poemas no que é máis explícito que outros. Por exemplo en 'auga na lúa' ou en 'as debandadoras de seda'.- É interesante que o vexas aí. Eu son feminista, creo que hai que dicilo e eu non teño ningún medo. Ademais é o meu primeiro compromiso. Entrei en política por iso, o feminismo é o que percorre toda a miña vida, mesmo desde o punto de vista da investigación. Creo que na maioría das veces, por exemplo, en narrativa, non se dá un discurso sobre feminismo, senón que é algo que se manifesta na ollada. O que pasa é que estamos tan habituados a que a ollada sexa patriarcal que cando hai a ollada feminista parece unha cousa rara. Ideoloxía ten todo o mundo, pero parece que só temos ideoloxía a xente de esquerda. Pois isto igual. As feministas temos unha ollada particular. Pero hai moitos feminismos. Este ano coordinei o penúltimo número de Grial que se chama así, 'Feminismos'. Un poemario, como por exemplo 'Mudanzas', que colle as metamorfoses, que basicamente é unha historia de violacións, colle a voz das violadas. Ou en narrativa 'A Cabeza de Medusa', que é unha novela xuvenil. O peor é a violación social. Eu teño varias cousas sobre o tema, o que pasa é que antes a crítica non o lía. En 'Lobos nas illas', que é unha das primeiras cousas que publiquei de adultos, hai unha historia que se chama 'Terror na madrugada' que é un conto contra os malos tratos. Gañei o primeiro premio de novelas por entrega de La Voz de Galicia con 'Unha presa de terra', que está centrado na violencia machista e nos malos tratos, pero iso a crítica non o viu. As mulleres que leron o libro si. 'Catálogo de velenos', cuestiona a relación entre nai e filla. Aquí en 'Desescribindo', hai poemas como 'somos Verbo' que son máis explícitos. As 'debandadoras de seda' foi escrito para o primeiro Implícate, pódese entender como feminista pero tamén trata a cuestión do colonialismo. 'auga na lúa' é un encargo, creo que é o último poema que escribín, tamén para un proxecto de Manuela Palacios de como afecta as migracións ás mulleres. "Sei que a natureza ten moito que ver coa miña poesía, pero non era consciente que neste libro tanto" -Neste poema, en 'as debandadoras de seda' falas dun verme. Un verme que xa estaba en 'Catálogo de velenos', o teu primeiro poemario. - En 'Catálogo de velenos' hai unha metáfora entre o verme e o veleno. A outra alternativa é a vellez. Miña nai morreu moi nova, no caso dela foi o veleno, non a mazá. Neste, en 'Desescribindo', hai os bichos da seda. - Ao igual que o feminismo, que está presente dun xeito ou outro en todos os poemarios, hai unha serie de conceptos que abundan en 'Desescribindo' e que xa estiveran antes, como é o leite, o sangue, o coitelo, as magnolias, o sal e os dentes. - En 'Catálogo de velenos' hai bastantes coitelos porque utilizo varias metáforas de como aprendín galego. Sempre se di que a lingua se mama. Eu non a mamei, pero hai outros líquidos como o seme, o sangue, etc. Hai un poema que di, "coidado con lamber o sangue dos coitelos podes mancar a lingua". Hai toda unha mitoloxía de que o sangue de algúns animais, coma o dragón, pode dar poderes. Eu digo que este non é o sangue do último dragón. Digo sempre que teño a lingua gallada. A miña lingua nai é o castelán. Hai un poema ao comezo de todo de 'Desescribindo' adicado a meu pai, 'meu pai repróchame que traizoe a súa lingua'. El morreu hai 2 anos. Cada vez que sacaba un libro novo dicíame 2 preguntas: como vai asinado o libro, Jiménez Aleixandre? E eu dicíalle Aleixandre que é como asino a literatura. E tamén en que está? En galego, bueno [risos]. Nunca me dixo como non escribes en castelán? Pero si que había ese reproche. Eu adoitei o galego. Creo que fixen bastante para dicir que son galega. Sempre que adoitas unha deixas de falar outra.


Summary: A tripla coroa acadada pola selección española de fútbol constituíu o meirande suceso dunha equipa de selección de todos os tempos. Isto non prexudica o dereito lexítimo que Galicia ten para partillar, coas súas equipas absolutas, toda caste de competicións internacionais deportivas.

A tripla coroa acadada pola selección española de fútbol constituíu o meirande suceso dunha equipa de selección de todos os tempos. A xeira principiada no 2008 ofreceunos unha equipa moi conxuntada, que desenvolve un extraordinario xogo colectivo baseándose no esquema do Barça de Guardiola e alicerzándose nos tres p (posesión, presión e profundidade no pase), malia que o estilo de Vicente del Bosque dea un produto máis efectivo ca efectista, máis eficiente ca jogo bonito. Hai lugar, pois, para a ledicia, malia que non formen parte xogadores galegos desta equipa e os evidentes esforzos por agachar a incompetencia dos Gobernos Rajoy e Feijóo a conta do rebumbio do trunfo na Eurocopa. Outra caste de reaccións ou sentimentos sería propia de mentalidades negativizadas ou profetas do non, aínda que só fose por razón de proximidade mental, boa veciñanza ou polo discreto movemento económico que estes acontecementos xeran na contorna. Por que a Federación española non lle da a voz decisoria ás Federacións nacionais galega, vasca e catalá nesta cuestión? Isto non prexudica o dereito lexítimo que Galicia ten para partillar, coas súas equipas absolutas, toda caste de competicións internacionais deportivas. Non existe, no caso do fútbol, norma xurídica internacional, europea nin española que prohiba a participación da selección galega na fase limiar dos vindeiros Mundial e Eurocopa. Non, simplemente a FIFA dálles dereito de veto ás Federacións estatais para impedir que participen as equipas das nacións sen Estado ou territorios do seu ámbito. E a Federación española de fútbol decidiu que Galicia, Euskadi e Catalunya non poidan participar en competición internacional ningunha na que participe España como tal. É, pois, un veto abusivo, mais tamén medoñento. Porque a Federación Galega podería decidir, unha vez levantado, non participar directamente e acollerse ao pavillón español para participar internacionalmente. Pois logo, por que a Federación española non lle da a voz decisoria ás Federacións nacionais galega, vasca e catalá nesta cuestión? Ao mellor a moitos lles interesa ficar como estamos. Mais temos dereito a decidilo por nós propios. A Lei do Patrimonio Cultural de Galicia outórgalle competencias exclusivas á Xunta na conservación e custodia do patrimonio cultural, sen prexuízo da obriga de colaboración da Igrexa canto ao patrimonio da súa propiedade A arrincadeira: Rajoy ou a inoportunidade Rajoy non é quen de comparecer perante a opinión pública para explicar a súa política. A que ven, logo, a Santiago? A pechar un culebrón? A Lei do Patrimonio Cultural de Galicia do 1995 outórgalle competencias exclusivas á Xunta na conservación e custodia do patrimonio cultural de Galicia, sen prexuízo da obriga de colaboración da Igrexa canto ao patrimonio da súa propiedade. Cando se van responsabilizar Feijóo e o conselleiro Vázquez desta obriga?


Summary: Case 50.000 persoas participaron en dous festivas que distaban menos de 20 quilómetros. En Redondela, o Festival de Títeres contou cun público de 35.000 persoas mentres que na aldea de Cans, no concello viciño de Porriño, vivían o audiovisual en galiñeiros, galpóns ou no torreiro.

Teñen moitos elementos en común. O primeiro, a implicación da veciñanza. A Asociación Xente Titiriteira consigue o apoio dos distintos sectores de Redondela e de máis dun cento de persoas voluntarias para que todo funcione no Festival Internacional de Títeres de Redondela. En Cans, a implicación da veciñanza é un dos secretos do Festival que ocupa espazos privados das casas e pon a andar os chimpíns que durante todo o ano se ocupan das tarefas do campo. Tanto un coma outro ocupan todos os espazos dos que poden dispoñer. En Cans, son galiñeiros, jalpóns, baixos ou o propio torreiro os que acollen aos milleiros de persoas que se achegan ás novas propostas de audiovisual ou aos concertos que inclúe a programación. En Redondela, prazas, rúas e demais recunchos convértense en improvisados escenarios para os espectáculos de monicreques e demais propostas escénicas que se achegan chamadas pola festa que invade a vila dos viadutos. Referencias no calendario O Festival Internacional de Títeres de Redondela coas súas quince edicións e o de Cans con once consolidáronse como dúas das propostas que entran con aplauso do público no calendario anual de citas culturais.Cunha liña propia que chama á asistencia, con sinais de identidade nos que a calidade da programación, a participación veciñal e a festa que vén unida á cultura, os dous festivais converteron ao sur de Pontevedra en espazo de referencia desta fin de semana na que máis arredor de 50.000 persoas vibraron co teatro, o audiovisual e a música en apenas 20 quilómetros de distancia. O programa do Festival Internacional de Títeres de Redondela ofreceu a posibilidade de coñecer o traballo de 25 compañías profesionais, á marxe das propostas de gorra ou os 19 grupos de música que participaron no concerto "Son Titiriteiro". Ademais, 2.400 escolares participaron nos 8 espectáculos para colexios. Abarrote foi tamén a palabra de balance do Festival de Cans na súa XI edición. Os concertos de Herdeiros da Crus ou Os da Ría ou o coloquio na Leira de Karra Elejalde foron dous dos momentos nos que o público se volcou con máis forza no programa de Cans. A presenza de Rogelio Groba e Pazos de Merexo, que participou no concerto con Kepa Junquera ou actuación sorpresa dos Diplomáticos de Montealto foron outros dos momentos estelares dun programa do que o audiovisual continúa a ser o centro. A estrea de "Os Fenómenos" recibiu, sen dúbida, unha ovación histórica no festival.


Summary: Malestar entre profesionais do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo debido á retirada dos sofás das salas de descanso, "o servizo de Preventiva considera que para evitar que nos contaxiemos" esa é a mellor solución. "Sobre que deixen de facer PCR, que non haxa máscaras FFP2... non saben, non contestan".

Traballadoras e traballadores do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo denuncian que a Xerencia da área sanitaria volve pór a ollada no persoal sanitario para evitar os contaxios da Covid-19. Faino despois de se detectar un surto no centro hospitalario que levou a adiar intervencións cirúrxicas. Desta vez, o servizo de Medicina Preventiva retirou os sofás e as cadeiras das salas de café que usa o persoal sanitario. "Non teño palabras para describir a raiba que teño por dentro. Mándannos á guerra con pistolas de xoguete e cúlpannos a nós", denuncia, ao respecto, unha sanitaria no seu perfil de Twitter. Esta profesional da sanidade pública denuncia que as súas compañeiras e compañeiros atópanse "ao límite". "Non precisamos aplausos, precisamos dunha Xerencia que nos protexa e nos coide", engade. Na mesma liña, Prosagap, o Sindicato dos Profesionais da Sanidade Pública Galega, critica que a Consellaría de Sanidade "premia" as traballadoras e traballadores durante a pandemia "quitándonos os sillóns que tiñamos para descansar. Na súa falta, poñen tres cadeiras". "Din que nos contaxiamos alí. Que deixen de facer PCR e que non haxa máscaras FFP2... non saben, non contestan", advirte o sindicato. Non é a primeira vez que unha Xerencia dunha área sanitaria responsabiliza directa ou indirectamente o persoal sanitario dos contaxios. A xerenta da área de Compostela e Barbanza, Eloína Núñez, curmá do presidente da Xunta da Galiza, suxerira nunha entrevista que os sanitarios e sanitarias contaxiadas enfermaran "nas salas de café". Unhas declaracións que levaron o colectivo a exixir, sen éxito, a súa dimisión ou destitución. Máis recentemente, no caso do surto das Urxencias do Hospital Montecelo de Pontevedra, a Xerencia desta área sanitaria tamén puxera o foco dos contaxios nas traballadoras e traballadores. Falta de máscaras FFP2 A falta de máscaras FFP2, máis seguras que as cirúrxicas polo seu alto nivel de filtrado de partículas microscópicas, é unha denuncia repetida nos centros hospitalarios da Galiza, pois a Consellaría de Sanidade só adoita fornecelas a persoas que traballan directamente con pacientes contaxiados en plantas Covid, como no caso do Hospital Provincial de Pontevedra e no de Montecelo. Recentemente, traballadoras de Povisa, hospital privado cun concerto millonario co Sergas e no que se atende a metade das tarxetas sanitarias da área de Vigo, advertiron de que nin sequera se lles dotaba de máscaras FFP2 ás persoas que realizaban probas PCR a potenciais portadoras do novo coronavirus.


Summary: Organiza o evento o Fórum Soberanista, composto por entidades políticas, culturais e sindicais dentro do movemento soberanista de esquerdas de todo o Estado español.

Santiago de Compostela acollerá desde este sábado, día 23, e até a segunda feira, 25, a terceira edición da Escola Soberanista, unhas xornadas de reflexión e análise das que participarán entidades de todo o Estado español a nivel político, cultural e sindical dentro do movemento soberanista de esquerdas. As organizacións galegas Fundación Galiza Sempre, Fundación Moncho Reboiras e Fundación Terra e Tempo serán as anfitrioas, xunto á Fundación Europea Maurice Coppieters. O evento ten por obxectivo "reforzar os valores democráticos, de xustiza social, paz e respecto aos dereitos colectivos dos pobos", así como "proporcionar recursos académicos e formativos a todas as persoas asistentes". Debateranse cuestións relacionadas coa política internacional como as "causas e consecuencias" do auxe da ultradereita Nestas xornadas tamén se promoverá "o debate, o intercambio de ideas e a xeración de coñecementos compartidos arredor da necesidade de políticas a favor da soberanía enerxética ou a resolución de conflitos". Outras das temáticas que sairán á palestra son a situación económica actual no contexto europeo e máis no resto do mundo, así como as "causas e consecuencias" do ascenso da ultradereita en Europa. O Fórum Soberanista xa celebrara o pasado mes de xuño un encontro entre as entidades que o conforman, alén das anteriormente citadas: Obradoiro de ideas Láncara, Iratzar Fundazioa, Fundación Darder-Mascaró, Manu-Robles Arangiz Fundazioa, Ciemen, Fundació Irla, Fundació Nexe, Ipar Hegoa Fundazioa, Alternatiba Fundazioa, Alkartasuna Fundazioa, Fundación Aureli Escarré, Intersindical Solidaria Valenciana, Intersindical Canarias, Ahora Canarias, Grupo de Estudios Diaz del Moral, Fundació L'alternativa, Centre de Documentació Serra i Puig e Fundación Betiko.


Summary: A pasada semana en Pontevedra e esta cuarta feira en Compostela arrincaron as primeiras actividades do Correlingua 2022, que congregará máis de 15.000 alumnos e alumnas de todo o país até outubro.

Arrincou máis unha edición do Correlingua. O pasado 4 de maio botou a andar na Alameda de Pontevedra, onde centos de estudantes de diferentes centros de ensino da comarca participaron das actividades deste evento cuxa programación se estenderá até o outono. E esta cuarta feira foi a quenda de Compostela. Na Alameda da capital galega, fronte ao palco da música, congregouse unha multitude que non quería perder a actuación da Mekánika Rolling Band, nun acto presentado por Isabel Risco. Ambos os eventos foron retransmitidos en directo a través de YouTube, xa que, se ben a día de hoxe a normativa sanitaria non impide actos multitudinarios como os que antano protagonizaban o Correlingua, a edición deste ano foi programada un tempo atrás e a incerteza pairaba aínda sobre as persoas que o organizan. A de 2022 será, se as circunstancias así o permiten, a derradeira en 'formato Covid'. O Correlingua regresa ao espazo público cunha vintena de festas "O grande escaparate son todos estes actos públicos, mais o Correlingua está cheo de actividades que decorren durante o curso escolar en diferentes centros de ensino do país", explica, en conversa con Nós Diario, o presidente da Asociación Cultural Correlingua, Suso Bermello. Entre esas actividades salienta a tradicional carreira, que por mor da pandemia fica en suspenso, mais si se organizan os concursos de banda deseñada, as regueifas ou a elaboración conxunta do manifesto ao que se dá lectura ano tras ano. O de 2022 leva por título "Fálame!" e foi o resultado dos obradoiros 'Desata a lingua', dos que participou o alumnado dos institutos IES da Pedra (Ponteareas), IES A Pastoriza (Arteixo), IES Frei Martín Sarmiento (Pontevedra), IES Nosa Señora dos Ollos Grandes (Lugo), IES de Brión, IES 12 de Outubro (Ourense), IES de Pontecaldelas e IES San Tomé de Freixeiro (Vigo). "Míranos, aquí estamos, somos o futuro. Os soños que temos hoxe construirán o mundo mañá. Pero hoxe falámosvos dende o presente, queremos pedirvos que nos escoitedes e, sobre todo, que nos faledes. Por que non me falas? Fálame!", reza o texto. Vinte anos coa lingua de fóra Bermello asegura que, a pesar das circunstancias derivadas da crise sociosanitaria que aínda non foi superada por completo, a participación no Correlingua 2022 será "moi alta". Entre este mes de maio e o vindeiro outubro participarán dos diferentes actos máis de 15.000 alumnos e alumnas. A Xunta, de lado E con esta van xa 22 edicións do Correlingua, que se sostén, subliña o seu presidente, grazas fundamentalmente á involucración de concellos e deputacións, xa que a Xunta da Galiza nunca colaborou con esta iniciativa. "A secretaría xeral de Política Lingüística está para outras cousas, para recortar", lamenta. A Adiministración galega, incide, "nin está, nin se lle espera". Suso Bermello enxalza o labor de actividades como as que ano tras ano leva o Correlingua ás aulas e as rúas do país, algo que considera "imprescindíbel" porque a lingua galega precisa de "apoio social". "Agradecemos a participación do profesorado e das e dos estudantes, que sempre están moi involucrados", engade. Próximos eventos As festas inaugurais do Correlingua 2022 percorrerán varios colexios e ofrecerán oito espectáculos en espazos públicos ao longo deste mes, con paradas no Teatro Principal da Estrada (12), o auditorio do Pazo da Cultura de Carballo (18), o Auditorio municipal de Vigo (19), a praza do Seixo de Tomiño (20), o Auditorio Municipal de Cangas (27) e o Pazo da Cultura de Narón (31). Chegado o outono, o Correlingua viaxará polas escolas de Ourense e Lugo, onde se despedirá o día 26 no Auditorio Gustavo Freire.


Summary: Unha comisión de militantes e simpatizantes elaborará o programa electoral como "o mellor antídoto" contra o PP e as súas políticas. Os nacionalistas preparan para o Día da Patria unha manifestación "aberta e participativa".

O BNG aposta por unha candidatura nacionalista como a ferramenta acaída para dous obxectivos fundamentais: derrotar Núñez Feijóo e ofrecer unha "alternativa de futuro" para Galiza. Así o manifestou a portavoz nacional, Ana Pontón, que este sábado presidiu o Consello Nacional do BNG. "Desde o Bloque seguimos tendo a man tendida a todos e todas as nacionalistas para traballar nunha candidatura na que o BNG sexa peza clave na derrota do PP e na posta en marcha dunha alternativa política diferente, porque somos optimistas co proxecto nacionalista, optimistas co futuro do país se damos os cambios necesarios e urxentes para derrotar a política antisocial e antigalega que representa Feijóo", explicou Pontón. "Desde o Bloque seguimos tendo a man tendida a todos e todas as nacionalistas para traballar nunha candidatura na que o Bloque sexa peza clave na derrota do PP" O BNG asume que xa estamos en pre-campaña e toma nota para que a convocatoria definitiva das eleccións non represente sorpresa algunha. É máis, Pontón instou a Feijóo a que os comicios se realicen canto antes pois, dixo, xa non ten nada que achegar e deixa unha Galiza, "cos sectores produtivo moi danados, moi deteriorada a vida de miles de galegos, con máis paro, emigración, salarios máis baixos, e a moitas persoas desafiuzadas". Programa Unha comisión integrada por militantes e simpatizantes, coordenada pola Executiva Nacional, comezará a traballar de inmediato na elaboración do programa electoral. "Dará alternativas a Galiza de hoxe, a esta situación, desde o convencemento de que incrementar a nosa capacidade para autogobernarnos é a mellor receita", indicou a portavoz nacional, que considera que as estratexias do PSOE e de Podemos fortaleceron o PP. "O mellor antídoto contra o PP é o BNG". 25 de xullo O Consello Nacional tamén debateu convocar unha manifestación "aberta a todos os nacionalistas e a todas as persoas que sintan este país", para o vindeiro Día da Patria e que así o 25 de xullo sexa "unha xornada de reivindicación dos dereitos dos galegos e das galegas". É unha convocatoria para todas as persoas que cren "que é fundamental que teñamos alternativas políticas propias" e facer así da capital de Galiza "o epicentro de todos os galegos e galegas de nación".


Summary: O detonante da revolta foi o cobro do imposto persoal e o intento de facer efectivo pola vía de apremo o pago dos consumos de exercicios anteriores. Mais tamén había razóns máis de fondo.

O 21 de abril de 1870 un grupo de gardas civís e carabineiros, concentrados en Monforte de Lemos para facer fronte ás protestas dos veciños contra a política fiscal do goberno e o intento de facer efectivo o cobro do imposto de consumos de anos anteriores, abren fogo contra unhas duascentas persoas que se mobilizaban na parroquia de Tor asasinando a tres deles. Segundo recolle o xornal republicano madrileño La Discusión no seu numero do 1 de maio, "na parroquia de San Xiao de Tor, do concello de Monforte xurdiu un conflito como o de Quiroga, Maceda ou San Eladio, nesta mesma provincia, os paisanos fixeron retroceder aos carabineiros, estes abriron lume deixando varios mortos e varios feridos". Os días seguintes outros medios de prensa española dan conta dos sucesos de Tor, informando doutros aspectos dos incidentes, coincidindo todos eles en sinalar "o alto número de persoas detidas, actualmente ingresadas nos cárceres de Monforte, Lugo e Ourense" O detonante da revolta de Monforte foi o cobro do imposto persoal e o intento de facer efectivo pola vía de apremo o pago dos consumos de exercicios anteriores. A política fiscal do primeiro goberno do sexenio, non fixo máis que avanzar nas liñas trazadas na lei tributaria de 1845, dirixidas a unificar o mercado estatal, asentar unha especialización económica no marco peninsular, fortalecer o poder da clase social emerxente e favorecer a penetración do capital europeo. Así, o imposto persoal, criado para substituír os odiados consumos, non só resolve os problemas que estes viñan xerando, senón que aumenta a carga fiscal de Galiza, aumenta as arbitrariades no cobro, significándose no caso de Monforte con importantes alzas na contribución territorial e o subsidio. Ao tempo, como denunciaba con insistencia a prensa republicana, mentres nas áreas urbanas o goberno procedía ao cobro dos tributos dun xeito laxo, nos espazos rurais botou man da vía de apremo e dos procedementos expeditivos, abrindo a porta as masacres que se sucederon. A revolta de Monforte responde á razóns máis de fondo que a reivindicación fiscal. A Ribeira Sacra vivía un clima de forte confrontación social e política, cun poderoso movemento republicano federal enfrontado ao tempo aos poderes locais e ao carlismo e con núcleos carlistas moi activos, organizados arredor dos párrocos que encabezaban as posicións máis reaccionarias. Ao tempo os executivos do sexenio tiñan provocado unha importante frustración entre os sectores sociais que promoveron e apoiaron o derrocamento de Isabel II, ao incumprir a expectativas abertas coas primeiras medidas do gabinete de Sérrano e Prim, coherentes coa axenda liberal de mercado, lei e orde. Nesta mesma liña, sería posíbel admitir a versión recollida polo xornal murciano La Paz, quen sinala a importante axitación internacionalista na zona como "consecuencia do grande aumento do compoñente obreiro nesa poboación destinado nas obras do ferrocarril". Os sucesos da Ribeira Sacra debemos contextualizalos no importante ciclo de protesta social e tamén de represión que vive Galiza ao longo so sexenio. Unha visión de conxunto das mesmas dános conta das resistencias e do carácter conflitivo da inserción de Galiza no Estado español, construción, nos seus aspectos fulcrais, dos liberais do século XIX, da situación de emerxencia da nosa sociedade e das dificultades abertas no proceso de articulación do modelo unitario e tamén da vitalidade e do carácter combativo do pobo galego. Ao tempo, sucesos como os referidos infórmannos da incidencia das posicións de avanzada social no rural galego, maiormente desde posicións do republicanismo federal pero tamén vinculadas á Internacional, significándose no caso dos primeiros, o rexeitamento ao modelo centralista e uniformizador en marcha.


Summary: A autora constrúe unha historia de intriga na que mete os recursos propios do xénero, tensión e suspense, aventuras e personaxes no límite.

Ángela Curro é unha autora formada nas aulas da Escola Antonio Faílde de Ourense, un centro que xa leva dado un bo número de artistas da banda deseñada, e tamén, nas aulas da Facultade de Belas Artes de Pontevedra. Para a súa primeira obra longa, Ángela escolleu o xénero da ciencia ficción, que non é un dos máis habituais do noso cómic fóra do circuíto dos fanzines. Baixo o pantano / Ángela Curro / Demo Editorial / 2022 / 64 páxs. / 14,90 euros A historia deste Baixo o pantano comeza nun futuro onde as viaxes no tempo son posíbeis, así, calquera que poida pagalo pode trasladarse atrás no tempo. Sonia, a rapaza protagonista, decide volver ao ano 2020 na busca de respostas para as preguntas que non deixa de facerse sobre a súa avoa e a súa familia. Sonia chega a unha vila que celebra unha festa histórica –que lembra moito o Arde Lucus– onde terá que procurar a información que precisa. Con esta premisa, a autora constrúe unha historia de intriga na que mete os recursos propios do xénero, tensión e suspense, aventuras e personaxes no límite. Ángela xoga ben cos recursos que ten e consegue a través da ciencia ficción tocar o histórico e mesturalo co misterio. No estilo gráfico podemos atopar influencias da liña clara clásica e do manga, unha curiosa mestura que funciona ben e que fai desta parte un apartado solvente da narración e tamén moi agradábel no visual cunha lucida paleta de cor. O guión xa é outro conto, se ben a premisa é atractiva e promete unha boa dose de intrigas, a materialización da historia é demasiado artificiosa e vai perdendo forza a medida que avanza, cun ritmo final pouco harmonioso co resto da obra. Tal vez esta historia precisaba de máis páxinas pois dá a sensación de que a resolución é apresurada, con tramas algo naif e que deberían estar algo máis traballadas. Aínda así, non é un mal comezo, tanto a parte formal como a historia apuntan cousas ben interesantes para o futuro. Unha obra con moitas virtudes no campo gráfico que, por desgraza, non resolve tan ben a parte literaria mais que apunta a unha autora que pode darnos, nun futuro, obras ben interesantes. No apartado da edición, máis outra vez hai que salientar o esforzo de Demo editorial por ampliar e abrir a banda deseñada galega a autoras –e temos constancia de que hai máis obras en preparación–, algo que sen dúbida lle achega valor artístico e equilibrio a un sector que, historicamente e non sempre por cuestións cualitativas, sempre mirou máis para a beira masculina.


Summary: O presidente da Xunta fai balance da súa media década no Goberno culpando o bipartito do paro e da fin das caixas e instando a Esquerda Unida a pedir unha comisión de investigación en Andalucía.

O 16 de abril de 2009 Alberto Núñez Feijóo era elixido presidente da Xunta polo Parlamento. Cinco anos e unha semana despois Feijóo situouse no mesmo escenario para responder ás preguntas da oposición na sesión de control. PSdeG, AGE e BNG coincidiron en pedirlle ao xefe do Executivo un balance da súa xestión nuns anos nos que os datos oficiais do IGE acreditan que hai un 9% máis de persoas no paro, un 14% menos de persoas ocupadas, unha poboación activa minguada en case un 4%, un 12% menos de afiliación á Seguridade Social e case un 70% máis de fogares sen ingresos. Todo isto, nun país no que viven 30.000 persoas menos, segundo os datos do padrón. Como adoito, os grupos opositores foron por respostas e volveron con preguntas. "Cales son as súas políticas?" O encargado de abrir fogo foi o socialista José Luis Méndez Romeu, que aquel 16 de abril sentaba na cadeira do conselleiro da Presidencia. "Nin un só indicador está mellor que hai cinco anos" e "o país está esmorecendo", diagnostica. "Reaccione, o que estamos vendo é o fracaso da falta de política e do exceso de ideoloxía e dogma", esixiu. Ante este emprazamento Feijóo botou man dunha das liñas argumentais da precampaña europea do PP, "nin ao bipartito nin ao Goberno de Zapatero os galegos os botamos de menos" , para, acto seguido, cuestionar o socialista a respecto de "cales son as súas políticas". Feijóo culpa o bipartito de "deixarnos sen entidades financeiras" "Estou convencido de que temos dereito a saber na Cámara cales son as súas políticas", teimou, xusto antes de botarlle en cara a Romeu non só a manida xestión do bipartito, senón tamén os recortes que está a aplicar o primeiro ministro francés, o socialista Manuel Valls. O PSdeG, pola súa banda, di, non ten demasiada marxe para a protesta porque, entre outras cousas, asegura, "nos deixaron sen entidades financeiras" e "con máis de 50.000 parados". Agora "hai menos paro que cando empezou a lexislatura" e "sobre todo, hai máis futuro", mantén. "Teñen outras propostas?" O segundo en pedir un balance foi o nacionalista Francisco Jorquera, a cuxo xuízo a Feijóo "só lle falta" emular a Felipe II e "dicir 'no envié a mis naves a luchar contra los elementos". O problema, a xuízo de Jorquera, é que o barco de Feijóo "non ten outro rumbo que presumir de campión dos recortes e ser obediente a Madrid", aínda que isto implique "que a xente estea máis empobrecida e teña menos dereitos". O país, retrucou Feijóo, non está moito mellor que no inicio da crise pero, asegura, "aplicando as políticas do BNG estaríamos moitísimo peor". "Non tente enganar a ninguén, porque os galegos sabemos ler e escribir", sentencia. Jorquera: "Non ten outro rumbo que presumir de recortes e ser obediente a Madrid" Partindo da base de que Jorquera mente cos datos que ofrece en materias como o desemprego ou a demografía Feijóo saca peito con medidas como considerar "un nasciturus como membro dunha familia" para a concesión de axudas públicas e pregúntase se o BNG "ten outras propostas" ou se limita a desexar "unha Galicia indpendente". O do Bloque non é máis ca "unha sarta de ausencia de ideas e de políticas concretas" e o seu proxecto, descualifica, "non vale nin para Galicia nin para ningún sitio". O BNG fala de "problemas inventados" e, aínda por riba, "vai con Bildu ás eleccións europeas". "Non nos representan", proclamou entre aplausos da bancada popular. "Saben como deixaron as caixas?", "Cal é o seu modelo económico?", "Vai pedir unha comisión en Andalucía?" Na sesión do balance o maior número de preguntas foi para a vicevoceira de AGE, grupo contra o que presidente adoita acumular maior desdén en público e en privado. Yolanda Díaz reprochoulle ao presidente a situación xeral de "destrución de emprego" e pediulle medidas concretas para paliar a situación, especialmente en comarcas deprimidas como Ferrolterra. "Velo actuar é para poñerse a chorar", lamentou, nun contexto no que a parlamentaria ferrolá esvarou ao asegurar que Feijóo prometera rematar con paro en 45 días -nunca chegou a formular esa promesa-. Non obstante, o presidente non aproveitou o esvarón, senón que se centrou en denigrar a AGE en xeral e a Esquerda Unida en particular. Díaz: "Velo actuar é para poñerse a chorar" Díaz "dá datos a barullo" para obviar, asegura, que co bipartito se destruían "140 postos de traballo diarios" e agora hai "38 postos de creación de emprego diarios". "Votede sabe como deixaron as caixas de aforro?", "cal é o seu modelo económico", preguntoulle, xusto antes de acusala de "vivir a conta de Ferrol" e aferrarse a un dos puntais do argumentario do PP en todo o Estado: a presunta fraude dos ERE de Andalucía. "Esquerda Unida vai pedir unha comisión de investigación na fraude da formación [en Andalucía] si ou non?", preguntou iradamente. Mentres isto non aconteza, di, o PP galego non vai aceptar "ningunha lección contra a corrupción".


Summary: CA abrirá un proceso de diálogo con outras formacións, e será a asemblea nunha nova cita quen decida.

Martiño Noriega avoga por "explorar" a posibilidade dun "goberno estábel, máis alá da minoría", polo que considera que se deben abrir procesos de diálogo con outras formacións. Así o expresou o candidato de Compostela Aberta na concorrida asemblea que a formación realizou no seu local da Praza do Toural. Noriega pediu o apoio da asemblea para ese diálogo, se ben sinalou que até o de agora, e polo manifestado por estas, non semellan ter intención de formar parte dun goberno. Porén, considera "unha obriga" de CA abrir eses contactos e diálogo cos demais grupos para falar sempre en base a programas electorais. Os pasos a dar agora será abrir ese diálogo, no que tomarán parte membros da lista que saíron concelleiros e un grupo de coordinación de CA, e realizarase de novo unha asemblea na que poderán ratificar decisións para un futuro goberno. "É importante manter o sorriso, a ilusión e o diálogo, que ladren outros", afirmou Martiño Noriega nun momento da intervención. Compostela Aberta tamén é partidaria de fixar espazos e puntos de traballo común e de "sinerxias" entre CA e a Marea Atlántica con vistas á Deputación da Coruña.


Summary: O profesor Xesús Alonso Montero (Vigo, 1928), filólogo e investigador cunha amplísima obra, candidátase como presidente da Academia cunha equipa da cal forman parte a ex-directora do ILG, Rosario Álvarez e o teólogo Andrés Torres Queiruga.

-Por que quere presidir a Academia? Por marxismo. Vou ao café ás mañás, leo e fago faladoiro cos amigos... Na miña biografía isto é importante, mais un grupo de académicos insistiron en que na actual situación debía encabezar unha candidatura. Por marxismo decido comprometerme co ben público e prescindir do privado. -A elección de novo presidente rematará con esta difícil etapa da RAG? Non é tan difícil. Dimitiu o anterior presidente e vaise producir o relevo. Sexa eu presidente ou non, a Academia terá dificultades económicas máis haberá que facer esforzos persuasivos para facerlle ver á Xunta que cómpre termar dela economicamente e ademais conseguir axudas doutra índole. Se seguise Ferrín os problemas serían iguais, o que acontece é que hai un feito que provocou unha especie de crise no seo da Academia, mais iso é un asunto que competía a outra directiva e non á candidatura que eu encabezo. -Como será unha Academia dirixida por Alonso Montero? Vou ofrecer o que ofreceu antes Méndez Ferrín, Barreiro ou del Riego. A Academia é a única institución que ten facultades por lei para codificar o idioma. Ao servizo diso temos que estar. Logo está todo o que se refire á dignidade e normalización da lingua. -Da anterior executiva destácase a apertura á sociedade, esa é a liña que cómpre seguir? A sociedade está máis atenta ao que fai a Academia do que pensamos. Eu vivo en Teis desde hai 37 anos e creo que son máis coñecido polo que pasou nestes últimos quince días que no tempo anterior. Dinme: "vaia tomate hai aí" e eu respondo: "tomate ningún, porque a pugna non é por intereses económicos". -A anterior executiva denunciou unha "colonización" da Academia por parte do CCG e o ILG, cal ten que ser a relación? A Academia pode coordinar ou colaborar cunha actividade onde estea o ILG, o CCG ou o Ramón Piñeiro, mais de ningunha maneira se pode falar de colonización. Ningunha delas ten por lei as facultades da Academia a respecto da codificación do idioma. Canto a que houbo unha conspiración, teño que dicir que entre os académicos hai xente de esquerda, de dereita ou de centro, mais o común é estar ao servizo do idioma. Pode dirixila un independentista ou quen non o sexa, alguén na órbita do marxismo ou non, con tal de que teñan unha actitude de defensa do idioma. Cando se fala dunha conspiración da dereita foron aludidas persoas que apoian a miña candidatura e non creo eu que ninguén poida dicir que eu son persoa de dereitas. -Polo de agora presenta dous membros da súa equipa, pode ser que se integren persoas da outra candidatura se vostede gaña? Estamos dispostos a chegar a un consenso, mais se non é así o día 20 presentaremos o equipo completo. Quen vote xa o fará a toda a executiva e non se vai cambiar dez minutos despois. -Cal é a súa posición arredor do recurso contra o decreto do plurilingüismo? A posición da Academia é ir adiante con todas as medidas que se iniciaron. -Defende ese papel de vixía da normalización lingüística? Non sei se está na letra mais si na música, no espírito. (Entrevista publicada no número 42 do semanario Sermos Galiza nos quiosques desde a pasada sexta feira)


Teño para min que o goberno de Feijóo apuñala a lingua galega, e con ela toda a industria cultural que a cultiva e nela se xustifica, co tempo libre que lle queda á súa man esquerda despois de rañar o cu. Perdoen que fale así, mais a educación pouco importa cando a supervivencia anda en xogo. Eu creo firmemente, despois de ter sufrido no propio pelexo como funcionan algúns dos máis depredadores empresarios do país, que a política de peso do presidente, esa que manipula coa man dereita, ten a ver co goberno inmediato da "súa nación" e por tanto con alimentar os apoios estratéxicos que precisa para chegar a Madrid (cf. infraestruturas; A Coruña; ensino). Mentres, coa man máis parva, e no tempo que fica ociosa, é quen de manipular sen esforzo a defensa dunha política agresiva coa lingua, pois unha vasta e creativa intelectualidade galega tarda demasiado tempo en aliñarse, cargar a arma e disparar contra un inimigo tan común que por veces se confunde coa nosa propia familia. O que resulta evidente é que Feijóo, colocando un trío de meninghotes en cultura, normalización e educación consegue construír un parapeto suficiente para defenderse dos contraataques dos defensores da cultura Non serei eu quen dea leccións de loita, pois son algo novo para iso, nin tampouco de disciplina militar, pois o cárcere de outros conseguiu que eu zafase do verde caqui. O que resulta evidente é que Feijóo, colocando un trío de meninghotes en cultura, normalización e educación consegue construír un parapeto suficiente para defenderse dos contraataques dos defensores da cultura. Así, o Goberno, tendo en termos de cultura moitas frentes abertas, e aínda capaz de ir tirando, gastando o pouco que ten no mausoleo da cultura galega do Gaiás e o que lle sobra empregalo en apoios á anormalización lingüística do galego. Encanto isto sucede, o tecido cultural que con tanto esforzo se tiña construído (industria editorial, compañías de teatro, asociacións culturais, grupos de música tradicional...) sobre referentes erguidos nos últimos trinta anos (TVG, AELG, profesorado de galego...) agoniza sen remisión e con el deixa sen recursos unha boa parte dos activistas críticos coas políticas centralizadoras e nacional-católicas. A situación é crítica, e se cadra poucos axentes culturais son conscientes de até que punto se precisan unha unión e unha estratexia común para tirar a máscara a unha política deste teor A situación é crítica, e se cadra poucos axentes culturais son conscientes de até que punto se precisan unha unión e unha estratexia común para tirar a máscara a unha política deste teor. Os do teatro téñeno claro e é fácil saber por que: porque eles viven da cultura, non como tantos intelectuais, escritores moitos, que na realidade viven do seu posto no ensino. Isto, desde logo, non é unha crítica, evidentemente, senón unha realidade socioeconómica. Mais que será das novas escritoras se, fulminada a industria cultural e invisivilizadas as obras galegas do presente, deixan de ver na rúa os referentes que agora nos orgullan nas diversas áreas creativas? Que farán se, ademais, son asombrosamente máis competentes en castelán e o esforzo por escribir e publicar en galego se multiplica por mil? Con tan pouco esforzo por quen sibilinamente observaba esfregando as maos, a lingua galega foi a protagonista dun novo conflito que deixou o Goberno na paz do señor por uns días Que a Xunta teña escollido a Marta Rivera de la Cruz para homenaxear Rosalía é un facto que debe ser relacionado co conflito na Real Academia Galega. Teño para min que as protestas que elevamos nestes días pola xestión do evento, precisamente cando no galeguismo institucional andaban a pelexar entre irmáns, tiveron o efecto de sumarse negativamente no saldo público do galeguismo. Ao final, o pobo sempre viu o abandono dos falares de aldea como un problema construído pola pequena burguesía, desde que o Franquismo nos matou a tiros ou á fame. E perante a falta de traballo que hai e que se anuncia, a lingua dos vellos volta a valer menos que cero. Deste modo, con tan pouco esforzo por quen sibilinamente observaba esfregando as maos, a lingua galega foi a protagonista dun novo conflito que deixou o Goberno na paz do señor por uns días. Non me parece xusto, porque creo que a política da Xunta é mais superficial que un decorado do spaguetti western, e deberiamos ser sobradamente capaces de mostrar a verdade. Somos moitos e moi creativos, só falta que queiramos clausurar esta falsa praza na que os toureados somos nós.


Summary: A metade do último mandato os populares, teméndose o peor, decidiron substituír o alcalde, o que non impediu o seu descenso ata o 39% dos votos

A metade do último mandato os populares, temendo o peor, decidiron substituír o alcalde, o que non impediu o seu descenso ata o 39% dos votos Vilalba, a vila natal de Manuel Fraga, deixará de estar gobernada por primeira vez pola dereita. Alí onde a Alianza Popular liderada polo ex-ministro franquista chegou a obter en 1983 o 81,9% dos votos, e onde xa en 1995, con Fraga consolidado na Xunta, o PP aínda superaba o 75%, os populares veñen agora de caer ao 38,9% dos votos, superados por primeira vez polo PSdeG, co 43,4%. Os socialistas, con 8 concelleiros, só precisan que non se produza un improbable pacto dos 7 edís do PP cos 2 de Vilalba Aberta, a marea local, nunha Corporación na que o BNG perde o escano co que contaba hai catro anos.O devalo dos populares en Vilalba, onde Fraga segue presente a través dun polémico busto colocado en 1970 no centro da alameda, concrétase agora na perda da alcaldía pero iniciouse nas pasadas municipais e o PP non puido evitalo nin coa manobra coa que hai dous anos o histórico Agustín Baamonde volveu á alcaldía. Baamonde fora alcalde de Vilalba entre 1990 e 2005, coincidindo cos anos de Fraga na Xunta. En 2003 aínda obtivo o 62% dos votos, pero dous anos despois foi elixido deputado autonómico e deixou a alcaldía en mans do seu segundo, Gerardo Criado. Este obtivo tres maioría absolutas máis, pero na última, a de 2015, baixou ata o 47% dos votos, con un só concelleiro de diferenza coa oposición, o que espertou todas as alarmas no partido.O propio Feijóo fixo campaña en Vilalba presentando a Fraga como exemplo de "cordialidade" fronte ao "sectarismo" doutras formacións e declarando herdeiro dese modelo a Agustín BaamondeA metade do último mandato e temendo o peor o PP decidiu recuperar para a alcaldía a Baamonde, que seguira indo en postos inferiores nas listas, e retirou a Criado no Senado. O propio Feijóo fixo campaña en Vilalba presentando a Fraga como exemplo de "cordialidade" fronte ao "sectarismo" doutras formacións e declarando herdeiro dese modelo a Baamonde. A operación non funcionou e o traballo de fondo realizado nos últimos anos polo PSdeG encabezado pola médica Elba Veleiro vén de facer que os populares perdan outros 8 puntos, o concelleiro que aínda lles daba a maioría absoluta e, con el, a alcaldía. Que algo estaba comezando a cambiar en Vilalba tamén o sospeitaba hai ano e medio o ata agora alcalde, Baamonde. En novembro de 2017, un ano despois de volver á alcaldía, o busto de Fraga na alameda volveu desaparecer. Non era a primeira vez, sempre acababa aparecendo no río. Pero desa volta o propio Baamonde temía que non ía ser igual. Xa non era "unha trasnada", dicía, senón "un traballo cirúrxico, profesional". "Esta vez, é unha opinión persoal, non aparece", prognosticaba.Ano e medio despois, tras gastar o Concello 7.200 euros nun novo busto aparafusado ao seu pedestal, ante o que Ciudadanos reivindicou a figura de Fraga na campaña nas eleccións xerais de hai un mes, as municipais veñen de confirmar que moitas cousas estaban cambiando en Vilalba.


Summary: Foi un dos impulsores da I Asemblea contra a eucaliptización que esta fin de semana decorreu en Moaña e que terá continuidade en vindeiros encontros en diferentes comarcas da Galiza. "É o momento de que a sociedade dea un paso á fronte".

Pedro Alonso, 'Perico', biólogo que leva anos de compromiso e militancia no ambientalismo. É unha das persoas que pulou para que esta fin de semana en Moaña tivese lugar a primeira Asemblea contra a eucaliptización, organizada por Loita Verde e Erva e na que tomaron parte perto de 20 colectivos. - A eucaliptización non é un fenómeno que sexa de agora, é un proceso que vén desde hai tempo. Por que agora un encontro como o de Moaña? - A eucaliptización comeza desde o momento en que Ence decide transformar o seu modelo produtivo e pasar de se fornecer de materia prima de piñeiro a eucalipto. Empeza a cobrar forza nos anos 70 mais o pulo definitivo a ese proceso de eucaliptización comeza a mediados dos 80, de maneira que desde entón até agora hai toda unha estratexia poliédrica. Primeiro desaloxa os serradoiros como competidores pola materia prima, despois desaloxa os piñeiros... e agora xa é terreo que se apropiou para producir eucaliptos. Por que damos o paso agora dunha asemblea como esta? Bon, agora o que está ameazado xa non son os terreos a monte, o que está ameazadas son as terras agrarias. Isto nestes anos é cada vez máis patente e obvio, máis visíbel. Se ademais vemos a ameaza que pende sobre sectores agrarios como o lácteo, pois vemos que podemos ir cara unha transformación de pasto a terra forestal, que será eucalipto. - Debuxas un rural onde o eucalipto vai selo todo - Como é posíbel que a única alternativa da que se estea a falar para as terras agrarias, as terras de produción para a gandeiría é o eucalipto. Cando existen unha chea de alternativas! Mais non se fala delas. Por que? Pois porque interesadamente levan os produtores a abandonar as explotacións e transformalas en eucaliptais. Iso é terríbel. O uso para produción de eucalipto implica a perda de fertilidade do terreo, a compactación das terras o que impide a reversión nun futuro desas zonas para uso agrario. - Como valorades a receptividade que tivo esta primeira xuntanza? - Acudiron 18 colectivos e 85 persoas de diferentes ámbitos. Confírmase que hai un fervedoiro que necesita ser canalizado a través de convocatorias abertas para poder facilitar sumar máis colectivos e máis xente. Agora estamos a traballar para convocar unha asemblea na comarca de Compostela. - Na asemblea houbo consenso en valorar negativamente a situación dos montes após 25 anos de vixencia do Plan Forestal e amosastes unha gran desconfianza a respecto da pretendida reforma do mesmo por parte do goberno galego. - A reforma do Plan Forestal non cuestiona o modelo dominante, un modelo monte/industria que asume que as directrices e todo o que marque o sector forestal non vai emanar dun goberno democraticamente elixido senón das necesidades ou eventualidades dunha multinacional, neste caso, Ence. O Plan Forestal non racha con esa inercia, significa só unha serie de variantes de maior ou menor envergadura mais sempre atendendo as necesidades de Ence. E non esquezamos que a propia Ence prioriza no seu plan estratéxico 2015/2020 un incremento do 50% dos beneficios procedentes do sector enerxía, é dicer, da biomasa. - Que propostas e alternativas concretas a todo isto do que estamos falando abordastes nesta asemblea? - Chegamos a sete conclusións, que están no documento que remitimos aos medios. Desde que haxa instrumentos de ordenación dos usos do monte até incidir na esfera administrativa e institucional para mudar as políticas con respecto ao monte. O certo é que hai unha batería enorme de propostas que se poderían incluír nunha táboa reivindicativa mais de momento estamos na fase de sumar forzas, de achegar ideas... Estes sete enunciados son de momento os básicos que saíron da asemblea de Moaña, mais a medida que vaian decorrendo asembleas e vaiamos apuntando cara unha asemblea nacional galega, aí é cando haberá máis propostas e xa haberá que ir avanzando na maduración dun documento de medidas concretas, perfilando máis o que entendemos que é restrición e planificación de usos ou que papel lle correspondería na ordenación de usos do monte aos concellos, por exemplo.Ou como favorecer outro tipo de aproveitamentos, cuestións a nivel fiscal como a creación dun banco de investimentos forestais... - Recentemente Portugal anunciaba unha moratoria até 2030 na plantación de eucalipto ao tempo que aposta en impulsar a repoboación de piñeiro bravo, sobreira e carballo. Pode esa vía ser un espello no que mirarse desde Galiza? - A miña opinión é que unha moratoria implicaría non plantar novos plantíos de eucalipto. Mais o problema que ten Galiza nestes momentos con case 400.000 hectáreas ocupadas por esa especie non son os novos plantíos senón os existentes. Unha moratoria non suporía rachar co modelo preponderante de abdicación da administración e institucións a favor dunha multinacional para que esta goberna e dirixa o sector forestal. E non supón tampouco solución para a eucaliptización que xa existe en grandes extensións do noso país. Para min un Plan Forestal que non implique agora mesmo reverter ou recuperar para outros usos ducias de miles de hectáreas de superficie que están con eucalipto e que non deberían estalo é básico. Unha moratoria debe ser un complemento a outras cousas, soa nons erve para nada. - Un grupo de concellos de Lugo fixo fronte común para criticar as medidas ou propostas para evitar a extensión do eucalipto defendendo que é un recurso que é importante para moitos veciños do rural. A superficie media de propiedade no país anda entre 2 e 3 hectáreas e o tamaño medio de parcela forestal anda en menos de 0,8 hectáreas. Polo que falar hoxe en día de que hai xente no rural que vive do eucalipto ou que ten nesta especie un nivel de ingresos que lle permite afrontar a crise, como din, é absolutamente manipulador. Os ingresos obtidos representarían como moito un complemento en todo caso reducido. O que hai que facer é garantir que exista un nivel de ingresos digno no rural a través da actividade principal, sexa agraria, gandeira... mais o goberno que temos renuncia a dar a batalla por iso. Neste sentido, estanmos a luz doutros territorios onde si que traballan en diferentes alternativas agrarias. Agora mesmo quen argumenta ese tipo de cousas son aqueles grandes propietarios que teñen 9 ou 10 hectáreas en propiedade, non os veciños do rural. A eucaliptización é tamén unha perda de paisaxe, de identidade e de cultura. Supón unha imposición de facto dun tipo de aproveitamento fronte a outros que interesadamente son omitidos.