Quedo coas promesas programáticas de Podemos que coas realidades ofrecidas por quen nos gobernan, ao menos aquelas posúen a ilusión da esperanza mentres estas teñen a vileza do estafador. Coa aparición de Podemos nada será igual. Aínda que non se saiba como vai discorrer o proxecto, converteuse xa nun fenómeno que, como alguén dixo, será obxecto de estudo nas facultades de CC Políticas, e engadiría de Socioloxia en canto a teoría da organización e a todo o relativo a relación coa socioloxía política, incluso impulsará debates a nivel internacional dos movementos e partidos políticos da esquerda alternativa, porque xurde con éxito mediante un movemento sorprendente e interesante en canto a súa orixinalidade organizativa e de funcionamento. Quedo coas promesas programáticas de Podemos que coas realidades ofrecidas por quen nos gobernan, ao menos aquelas posúen a ilusión da esperanza mentres estas teñen a vileza do estafador. Coa aparición de Podemos nada será igual Segundo entendo, trátase dunha composición orgánica totalmente aberta que chamaron círculos e non por casualidade, nos círculos non hai cabeceira nin esquina, todos son iguais. Lonxe de ser unha célula ou grupo estable co seu responsable típica dos partidos, aos círculos vai quen quere, non hai polo tanto filiación, carnés, nin cota fixa nin representante, é xente variopinta, que se xunta para falar, elaborar e tomar os acordos pertinentes en colectividade. En canto ao funcionamento, fan boa aquela palabra de orde leninista "todo o poder para os soviets". Agora é, todo o poder para os círculos, que eles entenden para a cidadanía, de tal xeito que o procedemento e comunicación sempre ten que ir en bucle pois non hai arriba e abaixo porque todos son parte dos círculos, non hai xefatura ningunha máis alá das funcións para as que lles elixisen os círculos. De tal forma que aquí non habería bases e cúpulas como adoita haber nos partidos clásicos. Por último, o modo de relacionarse en todo o seu ámbito, independentemente da cantidade de círculos e persoas que poidan ser, é mediante as denominadas redes sociais, elemento fundamental para a súa cohesión. A súa utilidade quedou demostrada na elección da lista para as europeas (primarias) así como para a elaboración do programa no que participaron miles de persoas, sen necesidade de reunión física. Os ideólogos de Podemos que consideraron que a desfeita do neoliberalismo era interclasista afectando negativamente á inmensa maioría da poboación independentemente da súa categoría social e da súa ideoloxía ou a súa a-ideoloxía Todo isto, parte dunha formulación político-filosófica dos ideólogos de Podemos que consideraron que a desfeita do neoliberalismo era interclasista afectando negativamente á inmensa maioría da poboación independentemente da súa categoría social e da súa ideoloxía ou a súa a-ideoloxía e polo tanto os partidos clásicos ademais de ter o seu campo ideolóxico acoutado, a súa rixidez organizativa impedíalles sobrepasalo para chegar a moita máis xente, por iso, eles falan de movemento popular, non de esquerdas, un movemento cun programa, neste momento cun valor máis que de goberno, de denuncia, que é o que entende e asume a xente normal (a xente do común como se di aquí). Unha iniciativa como esta tamén ten as súas debilidades, conxugar tan diferentes persoas sen unha base común é unha delas, a introdución de oportunistas cando as cousas van ben ou de entristas con escuros intereses é outra das ameazas Polo tanto, cunha organización moi aberta, un funcionamento en base ao protagonismo da propia cidadanía, e un método de relación interactivo co aproveitamento das novas tecnoloxías, consideraron que sería o xeito de xerar unha mobilización social capaz de abrir a muralla e deixar que a luz penetre con toda a súa intensidade nos nosos pobos e nas nosas vidas. O primeiro envite foi positivo, veremos a continuidade. Por suposto non hai nada perfecto, e unha iniciativa como esta tamén ten as súas debilidades, conxugar tan diferentes persoas sen unha base común (véxase o debate galego versus castelán aquí en Galiza) é unha delas, a introdución de oportunistas cando as cousas van ben ou de entristas con escuros intereses é outra das ameazas, pero se conseguen aproveitar convenientemente as oportunidades que co seu logro electoral se lle ofrecen, todos e todas teremos que agradecerlles o feito, incluso os nacionalismos porque nun estado español cun goberno realmente transformador estarán máis preto da súa soberanía.


Summary: Celta e Lugo agardan abrir o seu contador de vitorias ante Osasuna e Real Sociedade B

Ninguén lle podía esixir ao Celta máis do que fixo ante o Atlético de Madrid, vixente campión de Liga, na xornada inaugural de competición. Porén, nesta segunda data a escuadra viguesa debe comezar a sumar de tres en tres para non afastarse demasiado diso que no fútbol chaman "a dinámica gañadora", eses elementos intanxíbeis que continúan a ser de vital importancia nunha era na que os fríos números e o 'big data' invaden o deporte rei. Por iso paga a pena relativizar a súa importancia, aínda que sen obviar que os celestes levan sete anos sen coñecer a vitoria no Sadar, o campo dun Osasuna que visitará na segunda feira -pois hai cousas que nunca cambian, por moito que diga Tebas- ás 22 horas da noite. Aquel afastado 3 de maio de 2014 o triunfo chegou da man de dous tantos dun home que continúa a ser sinónimo de gol no ataque olívico, Manuel Agudo Durán 'Nolito', que salvo sorpresa ou contratempo de última hora estará acompañado no ataque por Denis Suárez, Brais Méndez, Santi Mina e Iago Aspas, escoltados polo infatigábel Renato Tapia. En defensa, Coudet apostará por Dituro na portería, Javi Galán no carril esquerdo, Kevin para cubrir o dereito e coa única dúbida no centro da zaga, pois Aidoo podería entrar en lugar de Fontán ou de Araújo. Con respecto ao conxunto rival, este agarda explotar a súa maior ameaza, unha liña de ataque de auténtico luxo conformada por Kike García e Budimir -autores de 23 tantos a pasada tempada- e un Chimy Ávila que parece dicir adeus definitivamente á lesión de ligamentos que o deixou fóra de xogo durante máis de 400 días, xusto a tempo para enfrontarse co último equipo ao que lle marcou un gol, en xaneiro de 2020. Ademais, os rojillos agardan explotar tamén o sempre determinante factor campo, pois no Sadar congregaranse até 8.000 persoas, que representan unha terceira parte da capacidade máxima do estadio, pero que supoñen un contraste radical coas bancadas baleiras da Liga 2020/21. Un rival "da Liga" do Lugo O Club Deportivo Lugo, despois do empate sobre a bucina sumado a pasada semana fronte ao Real Oviedo, ten por diante un partido ante un rival "da súa Liga", a recentemente ascendida Real Sociedade B, hoxe ás 17 horas. Os rapaces, dirixidos polo lendario Xabi Alonso, lograron ante un rival teoricamente superior como é o Leganés unha vitoria que non colleu por sorpresa ningunha persoa que seguise de perto as evolucións do filial Txuri-Urdin desde que o campión do Mundo e de Europa se fixo cargo do equipo. Por todo iso, mal faría o Lugo en pensar que ten por diante un compromiso doado só por tratarse dun rival novo na categoría ou por xogar ante o seu público no Ángel Carro, e máis tendo en conta que a enfermaría albivermella comeza a desbordarse a pesar de estar na fase inicial da tempada. O último en caer foi José Ángel Carrillo, que tivo que ser operado dunha pubalxia e será baixa, polo menos, durante os dous próximos meses. O dianteiro únese así aos previamente mancados David Mayoral, Borja e Juanpe Jiménez, Sebas Moyano e Pedro López. Con este hándicap terá Rubén Albés que conformar un once de circunstancias -no que por suposto non estará Carrillo, que disputou 20 minutos ante os ovetenses-, o que non é óbice para que desde o Club Deportivo Lugo afronten o partido coa confianza de continuar exhibindo a mesma imaxe que mostraron na segunda metade do último partido, "aínda que sen os dous errores que custaron os goles". Son verbas de Xavi Torres, quen volverá saír de inicio no medio do campo e que a pesar de considerar a Real Sociedade B "un equipo moi interesante", pensa que farán "un gran partido".


Summary: Poio é esta semana a capital provisoria da curtametraxe. O festival Curtas Armadiña desenvolve a súa programación até o domingo 18 de novembro. Ademais das proxeccións -concentradas fundamentalmente na fin de semana-, haberá diversos obradoiros relacionados co mundo audiovisual.

Sobre "realizar e dirixir na época das redes" falou a segunda feira Pablo Cacheda. Na terza, o obradoiro de iluminación foi impartido por Jose Aragunde. A cuarta, María Roja ofrecerá 1,2,3,1,2,3 acción. A quinta feira será a quenda da sección de videoclips e da curtametraxe Prexuízos, dentro do espazo Cinemas diversos, organizado en coolaboración con Down Pontevedra. A sección oficial do certame comezará a sexta feira na Casal de Ferreirós. Nas tres xornadas da fin de semana proxectaránse case 30 pezas. Entre elas, Metrocabina, escrita e realizada por Andrés Castro, crítico cinematográfico de Sermos Galiza.


Summary: O concurso, organizado polo Concello de Teo, ten aberto o prazo de inscrición ata o 29 de marzo. O gañador ou gañadora poderá gravar un EP e terá asegurados varios concertos e a promoción do seu álbum.

A segunda edición do Certame de Canción de Autor en Galego organizado polo Concello de Teo comeza a recibir os primeiros traballos que optarán a ser gañadores. O director artístico do proxecto, Xoán Curiel, salientou esta "acollida inmediata", pois hai só dúas semanas que iniciou un prazo de inscrición que continuará aberto ata o vindeiro 29 de marzo. Poderanse inscribir nesta segunda edición do certame todas as persoas que o desexen, incluso as que participaron o ano pasado. Os únicos requisitos son que non teñan ningún material sonoro editado e que as cancións que presenten a concurso sexan inéditas e en galego. O gañador ou gañadora do certame recibirá varios premios, entre os que destacan a gravación dun EP de ata 25 minutos coas súas cancións, e tamén o deseño da súa portada, a posibilidade de actuar en varios concertos e a promoción do seu disco, así como un ano de cota de socio/a de Músicos ao Vivo. O gañador ou gañadora do certame recibirá varios premios, entre os que destacan a gravación dun EP coas súas cancións O concurso foi presentado en Teo hai dúas semanas, nun acto no que participaron a concelleira de Cultura do Concello de Teo, Carme Hermida, o secretario xeral de Política Lingüística, o delegado para Santiago de Gadisa, Román Roo, Valentín García, o director artístico do evento, Xoán Curiel e a gañadora da primeira edición, Alba María. Xoán Curiel destacou que tras o primeiro Certame "houbo xente que tamén nos demandou unha segunda edición. Aí vemos que a creatividade está viva e que hai xente que está desexando amosar o que fai". Alba María, gañadora da primeira edición, afirma que o Certame lle permitiu lanzar a súa carreira e comezar "dun xeito máis fácil" do que moitas artistas galegas tiveron Alba María, gañadora da primeira edición, asegurou que viviu o certame "con moita ilusión e con moita esperanza". Como cantautora e estudante de filoloxía galega di valorar moito que "alguén promova a música galega e en galego". Ademais, indicou que o Certame lle permitiu lanzar a súa carreira e comezar "dun xeito máis fácil" do que moitas artistas galegas tiveron. Para Carme Hermida, o caso de Alba María é "un magnífico exemplo dos resultados destes certames para axudarlles a subir varios chanzos de golpe ás persoas que está empezando". Poder axudar a unha persoa nova coas cualidades e potencialiades que ten Alba "é bo para ela, para a cultura galega, para a lingua galega, para Galicia e para a cultura universal", apuntou a concelleira. O xurado deste ano estará composto pola concelleira de Cultura do Concello de Teo, Carme Hermida, a prensa musical especializada estará representada na persoa de Juan Torreiro, mentres que Inés Portela representará as produtoras musicais galegas desde a súa empresa Mada Producións e como artista participará Najla Shami.


Summary: Se hai unha ave, un paxaro asociado aos humanos ese é o pardal común, nas aldeas, vilas e cidades, os seus chíos dan vida e alegría ás persoas e a súa omnipresencia, abundancia e doada observación, fan que sexan unha especie idónea para achegarnos ao mundo das aves. Unha vez recoñecidos os pardais, podemos aventurarnos a identificar outras especies semellantes, comparando o seu tamaño, comportamento, voo ou as súas cores. Porén, os pardais están en declive en moitos lugares de Europa, o que debería ser unha chamada de atención sobre a pegada que os seres humanos estamos a provocar no medio ambiente.

Francisco Bernis apunta no seu libro Diccionario de nombres vernáculos de aves, ás obras de cetrería dos séculos XIII e XIV como unhas das primeiras referencias aos pardais denominados como passaros de onde deriva Passer, nome científico do pardal, se ben podería facer alusión tamén a outras pequenas aves como as liñaceiras. Domesticus pola súa banda refírese á súa presenza nas casas. Como sucede co nome científico, moitos dos usos populares que reciben veñen polo seu apego ás vivendas, caso do inglés ou do francés. Pola súa banda, no caso da Galiza, Portugal ou Catalunya o nome pardal fai referencia á cor. Neste sentido, o dicionario da RAE, recolle a verba pardal como 1. adj. desus. Dicho de una persona: Aldeana; por vestir los aldeanos habitualmente de pardo. Distribución Para falar da distribución do pardal común, simplemente abondaría con dicir que é posibelmente a ave máis cosmopolita. Ocupa boa parte do paleártico, termo, o de rexión paleártica, empregado para referirse ás áreas terrestres ocupadas por Europa, norte de África e Asia chegando até o norte do Himalaia e deixando fóra a península India e o sur de Arabia. Pois o noso paisano, o pardal común, ocupa case por completo esta ecozona da bioxeografía na que está divida a Terra. Ademais da súa extensa distribución natural introducíronse dende o século XIX noutros territorios do planeta. Na península Ibérica está amplamente espallado, só ausente daqueles lugares afastados nos que non haxa habitantes, os bosques sexan moi densos ou a altitude extrema. Para a Galiza poderiamos apuntar algo semellante, os pardais comúns están presentes en todo o país e só desaparecen daqueles territorios nos que, como xa se dixo, non hai presenza humana. Como recoñecelo? Son aves de pequeno tamaño, uns quince centímetros, compactos, coa cabeza relativamente grande e o peteiro groso. As cores predominantes son apardazadas e teñen un voo directo e potente. Apréciase un marcado dimorfismo sexual, que se acentúa especialmente durante a época de reprodución. As femias son de cores pardas escuras na fronte e no curuto, tendo máis claras e grises as meixelas e o peito. Destaca unha cella ben marcada amarelenta que vai desde a parte posterior dos ollos até a caluga. O lombo ten partes marrón escuro e claro con listas negras. Os machos, nomeadamente na época reprodutora, mostran a fronte e o curuto de cor gris, cunha cella ancha cor castaña escura que se estende até a caluga e a parte superior do pescozo. Mostra as meixelas de cor gris e un marcado babeiro negro que resalta sobre a barriga gris. As ás teñen unha mestura de pardo, gris e marrón na que resalta claramente unha franxa branca. Os exemplares xuvenís son semellantes ás femias, porén, a súa plumaxe parece máis apagada en xeral, e co deseño da cella menos definido. Voz É unha especie moi "faladeira", e cando estamos ante a presenza dun bo bando, fanse notar polo barullo que montan. Emite chíos fortes e curtos e teñen varios tipos de "chamadas" sendo o habitual o "chirip-chirip". O canto é un trino regular que pode virar a grixido e a voz de chamada é un "tschip-tschip". Onde atopalo? Poderiamos resumir dicindo que se van encontrar pardais comúns, en maior ou menor cantidade, alí onde existan asentamentos humanos. É tal o apego polos lugares habitados que alí onde unha aldea é abandonada, desaparecen, polo que tamén se podería dicir que van estar ausentes onde non esteamos. Cidades, vilas, aldeas ou lugares preto delas, son o mellor lugar para procuralos. Gústanlles os parques, as hortas e os terreos abandonados, reducíndose o seu número en urbes demasiado densas sen apenas zonas verdes. Serán máis ou menos abondosos en función da dispoñibilidade de cavidades acaídas para a súa nidificación. Que comen? Unha resposta rápida e sinxela sería, o que haxa. Unha contestación máis elaborada comezaría sinalando que o pardal común é unha especie oportunista que se vai alimentar do que teña a súa disposición, sexan sementes de plantas silvestres, insectos ou as súas larvas, froitos, bagas, cereais ou os restos dun bocadillo atopados en calquera parque. Nas zonas rurais o menú varía ao longo do ano. Un estudo realizado polo ornitólogo Francisco Bernis sobre a dieta do pardal común, sinalaba que durante o inverno alimentábanse fundamentalmente de materia vexetal, especialmente gran e restos dos cultivos, pasando en febreiro e marzo a facelo nas sementeiras. Nas datas de cría capturan unha grande cantidade de insectos cos que alimentan os polos, e de agosto en diante a dieta introduce froitos silvestres e sementes de herbáceas. Nas vilas e cidades a carta é moi variada en función do medio do que esteamos a falar, se o centro da cidade, as aforas ou unha zona axardinada. Poderanse manter de herbas, restos de comida, sementes ou gromos de árbores e plantas de diferentes especies ornamentais. Reprodución O pardais crían desde finais de marzo até xullo, minguando en agosto a actividade reprodutora, algo que se aprecia na fisionomía do macho que muda a coloración e reduce o tamaño do babeiro. O período reprodutor dá comezo coas exhibicións dos machos, chían con forza, levantan a cabeza e abren a cola tocando o chan cos extremos das ás. Ritual que pode levar a que se xunten varios exemplares e xurdan leas entre eles. Aqueles machos que teñan unha mellor complexión e un babeiro máis desenvolvido serán os que atraian máis femias, de igual maneira aqueles que teñan acceso aos mellores lugares para criar terán máis éxito. Autores como Cramp, aseguran que as parellas permanecen unidas durante toda a vida e poden empregar o mesmo niño varios anos seguidos. Realizan dúas postas, e macho e femia constrúen o niño en ocos, fendas, debaixo de tellas ou tubos de ventilación aos que levan ramallada e herba seca que enchen con plumas. Poñen entre catro e seis ovos de cor branca que tiran a verde ou azul con manchas de cor marrón, que chocan entre trece e dezanove días. Nesta tarefa participan ambos proxenitores ao igual que na súa alimentación até que aproximadamente aos quince días de nacer os polos deixan o niño. Porén, cando poidan voar aínda serán dependentes dos adultos que os cebarán durante uns dez días. Depredadores do pardal? Ao ser un paxaro tan espallado e abundante é cazado por moitos depredadores, especialmente aves de rapina. Gabián, azor e falcón pequeno téñeno na súa dieta e ten aparecido tamén en estudos de alimentación de rapinas nocturnas como a curuxa ou o bufo pequeno. Na época reprodutora algúns mamíferos e aves como a pega e mesmo réptiles como a serpe riscada, que ten a capacidade de gabear, poden comer os ovos ou os polos de pardal. Pero, quizais a maior predación padécena cando os polos abandonan o niño e aínda son inexpertos, momento aproveitado por animais domésticos como o gato ou fauna salvaxe como a curuxa, o moucho, o gaio ou a pega, entre outras. Como lle vai? Atendendo aos rexistros do programa de seguimento de aves comúns en primavera entre os anos 1998 e 2020 de SEO/Birdlife a tendencia do pardal común é de declive moderado.


Estamos diante dun traballo chave para explicar as manifestacións artísticas da Galiza altomedival. A consideración da nosa produción cultural como unha realidade marxinal e dependente é consecuencia dun discurso historiográfico que nega a existencia do reino de Galiza. Arte e escritura na Galiza medieval, o último libro de Anselmo López Carreira, publicado por Edicións Xerais, impugna todo isto. O medievalista vigués, ligado a Ourense e afincado no Morrazo, volve ao Reino da Galiza coa intención de ofrecernos un modelo analítico alternativo, ao formulado desde a oficialidade. Anselmo López Carreira, autor de volumes tan decisivos como O reino medieval de Galiza, impugna , nesta ocasión, o canon historiográfico dominante, afirma a existencia do Reino da Galiza como entidade política central no espazo cristián peninsular, e formula unha nova interpretación e categorización das expresións culturais da alta Idade Media. A invención do reino de Asturias A invención do chamado reino de Asturias é unha operación ideolóxica impulsada pola historiografía do século XIX, continuada polos seus epígonos do XX, co obxectivo de construír unha realidade política de carácter autóctono, heredeira da monarquía visigótica, nai da castelá e leonesa e finalmente da española. A súa formulación asociase á necesidade de articular un discurso de acompañamento, comprometido coa construción dunha identidade española única, no contexto de conformación do estado unitario, até o punto de ser nese momento, estamos da segunda metade do século XIX, cando o espazo político e territorial coñecido, nas fontes clásicas e medievais, por Galiza, pasa a ser designado como Asturias. A existencia do reino de Galiza obriga a unha nova interpretación das expresións culturais da alta Idade Media Os tópicos historiográficos nas expresións culturais Os tópicos historiográficos determinan a interpretación da produción cultural. Segundo López Carreira, " a invención por parte dos medievalistas dun marco histórico chamado reino de Asturias transfire esa noción aos historiadores da arte como referente político e territorial, e eles en consecuencia acuñan o de arte asturiana, que a súa vez engrosa o arsenal dos medievalistas". Así, atendendo a esta lóxica, unha serie de elementos decorativos, como certo tipo arcos e bóvedas, deseños de plantas, cordóns ou cruces, comúns ao conxunto da tradición cultural europea e mediterránea, son presentados como aspectos orixinais á formación social asturiana. A verdade tras os arcos de ferradura As dúas tipoloxías do arco de ferradura son tradicionalmente coñecidas como califal ou visigótico. A primeira, cunha ferradura moi marcada e completa, é especificamente musulmán, a segunda, presente nos antigos edificios cristiáns, significa un arco de ferradura parcial e menos caracterizado. Porén, a existencia destas últimas en Galiza é anterior á articulación da monarquía visigótica, aparecendo xa en diversas inscricións na citania de Briteiros e sendo utilizada, por primeira vez, como solución arquitectónica na península, na igrexa, do século IV, de Santalla de Bóveda. Neste sentido, López Carreira, considera que "o arco de ferradura constitúe un elemento construtivo e ornamental antiquísimo en Galiza, cun uso ininterrompido desde polo menos a época castrexa e romana até o século XI, cando a severa transformación feudal impulsada desde Roma e Franza-Borgoña introduce, en multiples aspectos, outras normas que desprazan as anteriores" A ficción das cruces asturianas Unha parte da crítica da arte, deu en considerar como especificamente asturiana unha forma de representación da cruz, até o punto de ser declarada como escudo do principado de Asturias e elevada á bandeira dese territorio. Porén, os estudos máis rigorosos, fundamentalmente realizados fóra da área peninsular, sinalan as súas semellanzas coas merovinxias e bizantinas, fixando unha asociación co reino suevo, entidade política aliada ao imperio de oriente. Así, por exemplo, Helmunt Schlunk, nun estudo sobre a Cruz dos Anxos, destaca o seu parecido con outras cruces anteriores, como a de Desiderio, labrada en Lombardía, a de Aguilulfo, da catedral de Monza, ou a de Moisés, atopada no Sinaí. Outro tanto sinalou Puig i Cadafalch, certificando a dobre similitude bizantina e merovinxia, significando, na mesma liña, W. F. Bolbach, a súa relación, coas cruces italianas e mediterráneas e tamén coas carolinxias e merovinxias. A falsidade da letra visigótica O discurso paleográfico hexemónico insiste en designar como "letra visigótica" a unhas grafías anteriores ao século VIII, momento no que o reino, de onde toma o nome xa non existía. Malia da evidencia do erro, motivo polo cal unha parte dos especialistas falan da "mal chamada letra visigótica", os sectores da oficialidade académica persisten en manter a denominación, situando López Carreira, "o argumento final desta resistencia extrema (en impecábel tradición numantina) parece residir (é difícil non percibilo) na carga de españolidade que se atribúe a todo o visigodo". A denominada "letra visigótica" é unha caligrafía altomedieval, heredeira directa da romana, con simples variedade de detalle respecto á súa sucesora e entre uns lugares e outros, seguramente características dos escritorios concretos, onde se redactaron os documentos. Así as cousas, en palabras de López Carreira "non existe ningún tipo de letra especificamente visigoda, posto que no soar visigodo a letra que se designou desta maneira era descoñecida no século VIII, e a relación só se fundamente no simple desexo de reforzar a existencia dunha ficticia continuidade histórica entre o visigodo e o astur- leonés".


Summary: Em que medida e em que sentido este ressurgir dumha tradiçom militante que enraíza nos anos setenta determinará os resultados? Em que medida e em que sentido influirá nesses resultados o perfil do novo candidato? Conseguirá o BNG equilibrar esta recuperaçom do impulso reivindicativo com a razoável abertura a sectores mais inclinados à necessária acçom política institucional?

Se como comentei hai uns dias no caso de CxG e AGE pode resultar dificil tomar umha decisom em base a afinidades ideológicas por estas candidaturas serem combinados em que militam persoas e colectivos de mui diferentes procedências, e se tampouco resulta fácil guiar-se por indícios externos já que os seus feitos nom nos proporcionarom ainda umha base sólida para valorar a sua solvência, também nom faltam interrogantes no que ao BNG di respeito. Neste caso as dúvidas nom decorrem do feito de se tratar dumha convergência eleitoral de trajectórias heterogêneas senom do feito de se terem produzido nos últimos tempos algumhas mudanças na sua composiçom e estratégia que abrirom um processo cujos resultados podem distanciar sensibilidades até agora afins ao BNG e sintonizar com outras que antes se mantinham afastadas. As interrogantes do BNG Os primeiros resultados do BNG foram conseguidos sobre a memoria do grande potencial mobilizador que tivera na década de setenta o nacionalismo agrupado na AN-PG, o ascenso eleitoral posterior foi fruto sem dúvida das técnicas de marketing a que se recorreu eficazmente nas décadas seguintes O conhecido abandono de persoas às que os resultados das votaçons da assembleia celebrada em Ámio nom parecerom satisfatórios e a incorporaçom doutras -sem dúvida menos numerosas e com menor projecçom mediática, que nom social- som feitos que alteram, em mais dum sentido, o funcionamento do BNG e a imagem que este projecta na sociedade. Por outra parte, a nova deriva da frente, orientada a acentuar a importáncia do trabalho ligado à mobilizaçom social e a restar protagonismo aos processos eleitorais, modifica o sentido da trajectória que anos atrás lhe acarretara notáveis benefícios. Porque, se bem é verdade que os primeiros resultados do BNG foram conseguidos sobre a memoria do grande potencial mobilizador que tivera na década de setenta o nacionalismo agrupado na AN-PG, o ascenso eleitoral posterior foi fruto sem dúvida das técnicas de marketing (o detergente que lava mais branco) a que se recorreu eficazmente nas décadas seguintes. O que deu lugar a umha situaçom até esse momento inêdita no nacionalismo de base popular: a frente foi ganhando votos em sectores nom nacionalistas ao tempo que perdia vigor reivindicativo e firmeza na defensa dos sus mais evidentes sinais de identidade. Perdas que tardarom em ser percebidas por a miragem do êxito eleitoral embaçar durante um tempo a visom da realidade. Até o feitiço mostrar as primeiras fendas. O esforço militante, o resultado das eleiçons posteriores e a experiência do bi-partido -com os seus erros, acertos e o subseqüente fracasso eleitoral- figerom o resto Os factores que contribuírom a rachar o feitiço forom diversos. Entre eles, em lugar destacado, um acontecimento que por razons judiciais estes dias ganha actualidade. Quando hai agora dez anos o Prestige parte e provoca a bem conhecida catástrofe, o BNG comprova que tem dificuldades para reagir com a rapidez e contundência que requer umha calamidade destas dimensons. E descobre que as túrbias negociaçons do que na altura era o seu líder com o que na altura era o líder do PP som importante obstáculo para actuar rápida e contundentemente. O esforço militante, que supriu as carências dumha direcçom confusa e impulsou rapidamente a mobilizaçom popular, o resultado das eleiçons posteriores e a experiência do bi-partido -com os seus erros, acertos e o subseqüente fracasso eleitoral- figerom o resto. O BNG optou por rectificar o rumo e escolheu um novo candidato para representar a mudança. Em que medida e em que sentido este ressurgir dumha tradiçom militante que enraíza nos anos setenta determinará os resultados? Em que medida e em que sentido influirá nesses resultados o perfil do novo candidato? Estes som ao meu ver os feitos que abrem as interrogantes sobre o resultado, em termos eleitorais, dos novos tempos do BNG, sobre o número e a procedência dos apoios que receberá o 21-O. Em que medida e em que sentido este ressurgir dumha tradiçom militante que enraíza nos anos setenta determinará os resultados? Em que medida e em que sentido influirá nesses resultados o perfil do novo candidato? Jorquera apresenta-se ao eleitorado como o homem trabalhador e militante que retratou o seu predecessor (Anxo Quintana) num elegante artigo publicado hai um par de meses. Mas este perfil pode nom impressionar votantes que escolhem o detergente polo desenho da embalagem. De feito, umha experta em comunicaçom como Patrycia Centeo, extasiada polo look sofisticado doutros candidatos (Feijóo, Conde, Beiras), define a de Francisco Jorquera como umha imagem "que non comunica nada". Conseguirá o BNG equilibrar esta recuperaçom do impulso reivindicativo com a razoável abertura a sectores mais inclinados à necessária acçom política institucional? E umha pergunta para mais adiante: conseguirá o BNG equilibrar esta recuperaçom do impulso reivindicativo com a razoável abertura a sectores mais inclinados à necessária acçom política institucional? Haverá quem tenha observado que nom entro a valorar afinidades ideológicas. A razom é que, ao meu ver e com diferença ao que acontece nos casos a que me referim em artigos anteriores, o carácter inequivocamente nacionalista do BNG escusa o exame. Fico no entanto com a dúvida de se terei sido capaz de argumentar convincentemente a favor da necessidade de activarmos os mecanismos de reflexom antes de decidir a quem daremos o voto Fico no entanto com a dúvida de se terei sido capaz de argumentar convincentemente a favor da necessidade de activarmos os mecanismos de reflexom antes de decidir a quem daremos o voto. Se nom o logrei, o fracasso haverá de ser atribuído a minha condiçom de homem do país. "El gallego", revelou hai uns dias um eloquente político de Ciudad Real que andou de gira eleitoral por Galiza, "es como muy callado." "En el sentido" -esclareceu- "de tener cosas en la cabeza que a veces les cuesta expresar o trasladar al exterior" (Cayo Lara, Coordinador de Izquierda Unida, deputado por Madrid).


Summary: O país pecha 2012 con 277.400 desempregados, 37.000 máis que hai un ano, e unha taxa de paro do 21,28%. O incremento do desemprego no último ano supera en máis de dous puntos a suba media do Estado, que roza xa os seis millóns de parados.

Galicia racha barreiras e pecha 2012 con 277.400 parados e unha taxa de paro do 21,28%, segundo os datos da Enquisa de Poboación Activa (EPA) publicados este xoves. Así, no último trimestre de 2012, o país perdeu 13.400 traballadores, un aumento do desemprego dun 5,07% respecto aos tres meses anteriores, pero dun 15,4% no último ano, período no que se sumaron 37.000 desempregados máis ás listas do antigo Inem. O incremento do paro en Galicia supera en dous puntos o aumento no Estado O aumento anual do paro en Galicia (+15,4%) e o dos últimos tres meses (+5%) supera o incremento medio no conxunto do Estado (+13,1% e +3,2%). Estas cifras revelan que na comunidade hai 1.026.000 persoas empregadas, algo máis de tres traballadores por cada persoa sen emprego. En canto ao número de parados, a provincia da Coruña sitúase en primeiro lugar, con 114.000, seguida de Pontevedra (107.100); Ourense (30.300; e Lugo (25.900 parados). En canto á taxa de paro por cidades, Vigo lidera a clasificación cun 23,5%, seguida de Ferrol, 22,3%; Pontevedra, 21%; Ourense, 20,1%; Santiago, 19,8%; A Coruña, 17,9% e Lugo, co 17,8%. As pésimas cifras desta última EPA veñen confirmar as peores previsións, polo que non se espera unha mellora do comportamento do mercado de traballo nestes primeiros meses de 2013. De feito, de seguir así as cousas, é probable que o país supere os 300.000 desempregados a mediados deste mesmo ano. En España hai 5.965.400 desempregados e unha taxa de paro do 26%, cifras que nunca se deran no Estado Os datos non son mellores no conxunto do Estado, nin moito menos. O paro subiu en 691.700 persoas en 2012 respecto a 2011, un 13,1% máis, o que deixa o número total de desempregados en 5.965.400 personas, sen superar os 6 millóns pero acadando unha cifra inédita até o de agora na economía española. En total, 15 das 17 comunidades autónomas sufriron o incremento do desemprego. O récord chega logo de que o desemprego se incrementase no último trimestre de 2012 en 187.300 persoas, un 3,2% máis que no terceiro trimestre. A taxa de paro alcanza así o 26,02%, tres puntos máis que a de 2011. É tamén a taxa máis alta da serie histórica comparable, que comeza en 2001. Se temos en conta series non comparables, que comezan en 1976, tampouco nunca se alcanzaran datos tan negativos. A taxa de paro xuvenil é do 55,13% e hai máis de 930.000 mozos desempregados en España Ademais, continúa a sangría de desemprego entre os máis mozos. Entre os menores de 25 anos, a taxa de paro situouse no 55,13 % en 2012, 6,57 puntos máis que en 2011, o que fai que o número de mozos desempregados chegue a 930.200 persoas. Así, a taxa de paro xuvenil subiu 2,79 puntos respecto ao terceiro trimestre do ano pasado, cando foi do 52,34 %. Hai 91.900 fogares en Galicia con todos os seus membros en paro O número de fogares en Galicia con todos os membros en paro situouse ao peche de 2012 nun total de 91.900 en Galicia, o que supón un aumento do 28% en relación ao último trimestre de 2011. Deste xeito, os fogares que teñen polo menos un membro activo e nos que todos os activos son parados superan tamén, nun 15,6%, a cifra rexistrada no terceiro trimestre de 2012, cando eran 79.500. Do mesmo xeito, no país hai 385.300 fogares sen ocupado ningún e, entre eles, perto de 30.000 (29.300) non percibe ningún tipo de ingreso. No conxunto do Estado, o número de fogares con todos os seus membros en paro alcanzou 1.833.700, o que supón 258.700 máis que en 2011 e representa un incremento do 16,43 %. Ademais, a cifra incrementouse no último trimestre en 95.800 familias máis, o 5,51 %, respecto ao trimestre anterior. No sentido contrario, o número de fogares que ten todos os seus compoñentes ocupados descendeu en 2012 en 511.700, o 5,78 % respecto ao ano anterior e alcanzou os 8.334.300. Fronte ao trimestre anterior a cifra de fogares con todos os seus membros ocupados baixou en 187.300, o 2,20 %. Por outra banda, en España existen 4.460.400 fogares sen ningún membro activo, polo que non teñen persoas en idade de traballar ou en disposición de facelo, o que supón un incremento de 76.000 fogares fronte a 2011 (o 1,73 % máis), aínda que respecto ao trimestre anterior descendeu en 6.400, o 0,14 %.


Summary: Reclaman a reunión urxente da FEGAMP e non descartan accións xudiciais para recuperar un sobrecusto de 80.000 € por cada 10.000 habitantes".

Os alcaldes do BNG piden a retirada inmediatado incremento do canon de Sogama e a devolución do diñeiro "roubado ilegalmente aos veciños e veciñas". Unha cuantía que os propios rexedores cifran en 80.000 euros anuais de sobrecuste por cada 10.000 habitantes. A modo de exemplo, o taxazo supón para Monforte un incremento de 150.000 euros na factura de recollida de lixo, 260.000 euros para Carballo ou 80.000 euros para Ribadeo. "As contas de Sogama son falsas, unha mentira", denunciou o alcalde de Monforte, Severino Rodríguez, "quen se equivoca nun 85% na previsión orzamentaria ou é un incapaz ou minte", argumentou.O BNG xa ten solicitado a reunión urxente da Comisión de Residuos da FEGAMP, á que demanda que actúe "con contundencia en defensa dos concellos". Os rexedores nacionalistas non descartan a vía xudicial para lograr a retirada do taxazo e a devolución "dun sobreprezo xustificado nunha contabilidade falsa". O BNG volverá levar este tema ao Parlamento. "Pedimos o cese do presidente de Sogama pola súa actuación neglixente e falsaria, que agocha a intención de facer caixa a costa dos concellos e da cidadanía", denunciou a deputada nacionalista, Ana Pontón.Pontón insistiu en que se trata dun modelo "fracasado e insostible desde o punto de vista económico e ambiental", e subliñou que os concellos gobernados polo BNG están traballando en modelos alternativos como xa fixo Rianxo, abandonando Sogama para ir a planta de reciclaxe de Lausame, ou Allariz que vai pór en marcha un sistema de recollida de lixo porta a porta. Na comparecencia de prensa estiveron presentes os alcaldes de Ribadeo, Fernando Suárez, San Sadurniño,Secundino García, Monforte, Severino Rodríguez, e Carballo, Evencio Ferrero, así como a deputada Ana Pontón e a secretaria de Política Municipal, Goretti Sanmartin.


Summary: A policía blinda un acto de Feijóo en Baiona, anunciado apenas unha hora e media antes do seu comezo

O PPdeG pecha este sábado o seu ciclo de congresos provinciais co cónclave de Pontevedra, que reelixirá na presidencia a Rafael Louzán. O tamén presidente da Deputación de Pontevedra vén censurando dende hai días das protestas das persoas afectadas polas participacións preferentes das antigas caixas porque, ao seu xuízo, cómpre distinguir entre "vítimas" e "axitadores profesionais" que son quen, ao seu xuízo, inspiran as mobilizacións. Unha destas protestas íaa atopar o propio Louzán ante o seu congreso, que se ía celebrar no centro social Novagalicia Banco da cidade de Pontevedra. Pero, a última hora, o PP cambia de ubicación. Finalmente, segundo vén de informar a dirección provincial dos conservadores, o congreso vaise celebrar nun lugar notablemente afastado da capital provincial e tamén máis controlable para as forzas de seguridade: o auditorio do recinto feiral de Silleda. Segundo a secretaria do partido, Begoña Estévez, a formación detectou "problemas para garantir a seguridade" xa que a confluencia da protesta e do congreso ía provocar que "coincidisen nun espazo moi pequeno e con problemas de accesos milleiros de persoas". Louzán considerou que as protestas están impulsadas por "axitadores profesionais" A manifestación de Pontevedra ía ser a primeira gran convocatoria dos afectados polas preferentes tras coñecer a quita que lles vai aplicar o FROB ou, o que é o mesmo, cantos cartos van perder dos seus aforros. Hai poucos días, ao anunciaren as protestas, as Plataformas de Afectados polas Preferentes e Subordinadas aludían directamente a Louzán para considerar as súas valoracións "un cúmulo de despropósitos e mentiras" que evidencian "o nerviosismo dos dirixentes do PP, acurralados polas súas propias mentiras e promesas electorais incumpridas, ante a inminencia do previsible estoupido social". O cambio de ubicación do congreso do PP de Pontevedra semella non ser a única cautela dos conservadores ante as crecentes protestas das preferentes. Este mesmo venres a Xunta anunciaba a intervención do presidente, Alberto Núñez Feijóo, nun acto sobre turismo en Baiona con apenas unha hora e media de antelación. O evento, celebrado no parador turístico da vila, estivo blindado por un fortísimo despregamento policial, o que non impediu que tamén alí houbese protestas dos afectados e afectadas.


Summary: "O resultado do trabalho conjunto Caxade-Banda de Música da Bandeira é simplesmente brilhante", defende o director da Banda de Música de Burela, Roberto Bouça nesta crónica do concerto especial do sábado no Culturgal.

Certamente fum pola curiosidade, por ver o resultado da proposta. Aguardava o concerto com espectaçom e -confesso- certo ceticismo, mas aos poucos de tomar assento no Paço da Cultura de Ponte Vedra e ver o palco preparado para atuarem por volta de 60 pessoas, aginha reparei que o que ali ia acontecer nom ia ser qualquer cousa e que nom havia deixar-me indiferente. As senhoras que sentarom ao meu lado encarregarom-se de confirmar-me a magnitude do que ali ia acontecer: "Estám ali acima os de Merça. Estamos os da Terra da Música", comentarom. "O resultado do trabalho conjunto Caxade-Banda de Música da Bandeira é simplesmente brilhante" Desligou-se a luz na plateia e começou a soar o chifre do afiador Alonso Caxade ecoando na trompete do grande Manu, o Paino "pequeno". Toque de partida e aviso a todos os afiadores e afiadoras presentes, com arrecendo à tradiçom musical galega que Alan Lomax "fotografou" alá polo 52 e que Miles Davis reutilizaria e fusionaria em 1959. Tradiçom e inovaçom; passado, presente e futuro como metáfora e fio condutor de um concerto redondo em todos os sentidos. Reconheço que o indie, ou "indie-folque" como se auto-define o próprio projeto Caxade, nom está entre as minhas preferências musicais por umha simples questom de gosto pessoal, mas o resultado do trabalho conjunto Caxade-Banda de Música da Bandeira é simplesmente brilhante. Equilibrio perfeito entre a banda Caxade (quarteto com certo ar às bandas de música populares galegas. Acordiom: Alonso Caxade; trompete: Manu Paino; bombardino: Manu Espinho e bateria: Xosé Tunhas) e a Banda da Bandeira, na linha das melhores bandas de corte sinfónico do País, com umha riquíssima presença das distintas cordas instrumentais. "Para além do estritamente musical, a proposta Caxade-Banda da Bandeira, consegue achegar músicas díspares a públicos diversos e aí acho que reside a grande virtude desta fusom". A destacar o excelente trabalho nos arranjos e orquestraçom que integram à perfeiçom à Banda num estilo musical que nom lhe é próprio, com um papel nada fácil a nível interpretativo e que os músicos e músicas da Bandeira desenvolverom com maestria. A adaptaçom de músicas de corte popular para umha formaçom como umha banda nom sempre tem o resultado aguardado, mas neste caso, as linhas melódicas adquirem umha nova cor graças ao papel da banda, num tratamento de soporte harmónico principalmente, dentro de umha textura sinfónica de melodia acompanhada, dando maior protagonismo aos temas que conformam "A Dança dos Moscas" e por vezes partilhando também protagonismo com as melodias de acordiom e trompete. Pôr em destaque a assombrosa profissionalidade de toda a banda e do seu condutor, o maestro Miguel Rodríguez Barrio, assim como do excelente trabalho dos técnicos de som que conseguirom umha acústica impecável. Este tipo de propostas conjuntas de agrupaçons de corte folque com bandas de música, nom som novas e já forom ensaiadas no seu dia polo magistral "Banda Band" (2007) dos Oskorri com a Banda Municipal de Música de Bilbau ou máis recentemente aquí na Galiza o projeto "O Tambor de Prata" de Vaamonde, Lamas & Romero com a Banda Municipal da Corunha, em 2011. Um caminho que parece que vai ganhando espaço dentro do repertório das bandas de música. Para além do estritamente musical, a proposta Caxade-Banda da Bandeira, consegue achegar músicas díspares a públicos diversos e aí acho que reside a grande virtude desta fusom. Achegar umha ampla pluralidade de gostos musicais e reunir num mesmo concerto um público heterogéneo e que dificilmente acudiria a umha actuaçom em solitário de umha das partes. O resultado: valorizar as "outras" músicas que nom formam parte da nossa fonoteca particular, em definitiva, umha proposta com sucesso assegurado. O concerto nom dececionou e com certeza que nom deixou indiferente a ninguém. Caxade foi capaz de ir aquecendo a pouco e pouco o auditório, dando "calor aos pés, prendendo lume no peito até pôr as cabeças a ferver". Foi quem de escorrentar "os moscas" e tirar muitas "potas" das nossas cabeças. Porque "A Dança dos Moscas" vai mais além do musical. As letras, de "caráter claramente reivindicativo, irónico e metafórico" procuram romper com a "crise intelectual" que tanto interessa à "gente pota". Muito de agradecer também o uso consequente e desacomplexado do idioma, valorizando nom só a norma mas tamém o sotaque comum. O público começou a bater palmas ao som do "Foliom da Rebeliom" e entregou-se já erguido numha salva de palmas final que fijo tremer o CulturGal. Ainda houvo tempo para mais umha, para pôr fim a um concerto de 10 e que com certaza há de dar num disco de 10. Roberto BouçaDirector da Banda de Música de Burela


Summary: No monólogo, o actor relata a historia recente, dende a Ditadura, pasando pola Transición, o ascenso do PSOE ao poder e a progresiva privatización dos servizos públicos, para entender como chegamos á crise actual

"A sociedade na que vivo é inxusta até a crueldade. E quero que cambie. Mais non sei se estou disposto a arriscarme a perder no intento todo o que teño. Quero conservar a miña fama, a miña cotización comercial, as miñas propiedades. Falo en serio. Son un mozo capitalista español". Con estas palabras, arrinca Alberto San Juan a obra Autorretrato de un joven capitalista español, o monólogo que presenta este venres ás 22 horas no Auditorio da Ramallosa (Teo), dentro da programación de residencia de Chévere en Teo. As entradas custan 10 euros e pódense adquirir en redenasa.tv , no café SCQ (Santiago), Panificadora San José (Cacheiras), A Santa Sede (Ramallosa), A Senra (Pontevea) e A Capilla (Calo). Autorretrato de un joven capitalista español represéntase este venres ás 22 horas no Auditorio da Ramallosa (Teo) Autorretrato de un joven capitalista español é un monólogo no que Alberto San Juan fala do seu país desde o ano do seu nacemento en 1968 ata hoxe. Achegando numerosos datos, nomes propios e datas, o actor dá un repaso á Transición, ás súas arraigadas raíces no franquismo, á monarquía juancarlista, ao ascenso do PSOE ao poder, á progresiva privatización dos servizos públicos, para entender como chegamos á crise actual. O actor non fala desde a ira nin a carraxe, senón desde a ironía, ríndose publicamente de si mesmo, do mundo privilexiado do famoseo que rodea ao cine e ao que el mesmo pertenceu ata que a crise o "espertou". Unha peza sincera e moi honesta que, malia ser un monólogo, o propio Alberto San Juan quere que sexa "unha conversa directa" co público, no que os espectadores, se queren, poidan compartir as súas impresións durante o espectáculo. Alberto San Juan (Madrid, 1968), actor e director teatral, fundou xunto a outros intérpretes a compañía Animalario, unha das formacións máis coñecidas do panorama teatral do estado, en 1997. A súa faceta interpretativa inclúe traballos, ademais de no teatro, na televisión (en series como Más que amigos, El grupo, Periodistas ou Águila Roja) e no cine. Unha das súas primeiras participacións na gran pantalla foi na película Airbag (1996). A partir de aí, chegarían outras fitas como La ciudad de los prodigios, Los Lobos de Washington, El otro lado de la cama, Días de fútbol ou Bajo Las estrellas, película pola que recibiu o Goya ao mellor actor protagonista en 2007. Este venres, Praza publicará unha entrevista co intérprete Este venres, Praza publicará unha entrevista co intérprete, na que falará desta obra que presenta na Ramallosa e partillará a súa visión sobre a situación política do estado, da cooperativa teatral que impulsou en Madrid (Teatro del Barrio), entre outros asuntos.


Summary: O maquinista segue a ser o único imputado logo de que cargos de Adif fosen exculpados dúas veces á espera de que o novo xuíz decida a validez que dá ás peritaxes

Liña de tempo: Dous anos despois do accidente do Alvia Dous anos van xa do descarrilamento, o 24 de xullo de 2013, dun tren Alvia á entrada de Santiago provocando 79 mortos e 150 feridos. Tras un primeiro ano de instrución xudicial que a maioría das partes cualificaron como moi áxil, distintos motivos retardaron a investigación neste último exercicio, ata o punto de que poucos se atreven a realizar un prognóstico sobre se aínda han de pasar meses ou anos ata que se celebre o xuízo. Actualmente o maquinista, Francisco José Garzón, agora con 54 anos, é o único imputado tras admitir que se despistou e non freou a tempo antes da curva de Angrois tras recibir unha chamada do interventor do tren. Quedou en liberdade tres días despois do accidente porque os cargos, homicidio por imprudencia, non levarían consigo unha gran pena de cárcere de resultar finalmente culpable e porque está colaborando en todo momento coa investigación. Ao recibir a alta médica, un ano e medio despois do accidente, tivo que reincorporarse ao traballo, pero non volverá conducir trens e agora desempeña labores administrativos en Renfe, intentando pasar desapercibido para, como el mesmo recoñeceu, non incrementar a dor das vítimas. Non existía activo ningún sistema de seguridade de apoio que puidese evitar ou paliar o seu fallo humano. Por esa deficiencia foron imputados ata 27 técnicos e excargos de Adif, desimputados pola Audiencia Pero el non foi o único imputado ao longo destes dous anos de instrución. Nin nas vías nin no tren existía activo ningún sistema de seguridade de apoio que puidese evitar ou paliar o seu fallo humano. Por esa deficiencia resultaron imputados ata 27 técnicos e ex altos cargos de Adif, a empresa pública xestora da rede ferroviaria. Pero por dúas veces a Audiencia Provincial da Coruña considerou que non contraviñeran ningunha norma expresa que os obrigase a dispoñer maiores medidas de seguridade e revogou as decisións do primeiro xuíz instrutor da causa, Luis Aláez. Porque o proceso leva xa dous instrutores, o que non contribuíu a axilizar a investigación, agora á espera de que o segundo xuíz, Andrés Lago, decida que pasos dar unha vez coñecidas hai un mes as peritaxes definitivas dos tres expertos designados polo xulgado. En realidade, nestes dous anos as expectativas sobre o ritmo da investigación fóronse acelerando ou freando a medida que se desvelaban novos datos sobre as circunstancias do sinistro. Primeira imputación Primeira desimputación O xuíz require documentación a RENFE Segunda desimputación


Summary: Prosistemas foi quen de multiplicar por 3 a súa facturación e duplicar o seu cadro de persoal desde 2008, desafiando a crise. A empresa do Porriño é líder en pavimentos industriais e comerciais en Europa a base de, recoñecen, "inconformismo, I+D+i e esforzo".

Unha empresa con sede central no polígono da Granxa, no sur de Galiza, ten unha carteira de clientes nas que están algunhas das máis grandes (e coñecidas) multinacionais do mundo: desde Inditex a Ikea. Son só dous nomes nos centos de compañías, firmas e empresas que confían en Prosistemas, un nome que é sinónimo do "chan do século XXI" e "pavimentos intelixentes". Prosistemas naceu vai para 30 anos, creada por tres socios. Especializados no pavimento continuo de formigón e de resinas tanto para uso industrial como comercial. En 2008 a súa facturación era de cinco millóns de euros e tiña 40 empregados. Na actualidade, e malia atravesarmos unha crise sen precedentes que golpea especialmente a construción, Prosistemas factura 14 millóns de euros e o seu cadro de persoal é de 76 persoas. E que fai? Pavimentos. Mais pavimentos de calidade e con propiedades únicos. Non se manchan nin raian, entre outras cousas. Prosistemas ten máis de 12 patentes neste campo. Confianza O profesor de Economía Financeira da Universidade de Vigo Francisco Xavier Martínez explica este éxito fronte á crise en tres factores: inconformismo ("é o motor, Prosistemas non se quedou no fácil nin quixo ser unha sub-contrata"), aposta na innovación e o compromiso de tod@s os que integran a empresa. Para Jesús Díez, do Instituto Español do Cemento, elementos como "a profesionalidade" e non dubidar en facer do I+D+i un elemento clave explican que Prosistemas sexa unha "empresa de moito éxito". "Servizo e calidade" Eusebio Rey Cachafeiro é o director xeral da empresa situada no Porriño. "Nacemos na crise dos 80, cando quedamos sen os nosos traballos e dixemos: hai que tirar para diante". Desde entón e até a actualidade, un camiño marcado por unha idea: "sempre tivemos claro ir ao usuario final, que é quen valora servizo e calidade. Se traballas para un intermediario, este só mira polo beneficio". Con esa filosofía foron medrando e teñen de clientes a Endesa, Leroy-Merlín,..e traballan en diferentes países do mundo. Posúen laboratorio propio e o I+D+i é marca da casa. Cren que se pode vencer a crise: "Os galegos fomos toda vida tenaces, capaces, duros. Temos que salvarnos nós mesmos".


Ultimamente dous vultos ligados ao PSOE andam a falar muito de Venezuela. Venezuela, esse país caribenho onde segundo alguns nom há democracia, os cárceres estám ateigados de presos políticos, as liberdades nom tenhem nengum tipo de reconhecimento e os direitos humanos som violados todos os dias. Esses dous vultos ligados ao PSOE som o atual Secretário Geral da que hoje é segunda força do regime espanhol, Pedro Sánchez, e o ex-presidente do governo espanhol Felipe González. Pedro Sánchez entrevistou-se recentemente com a companheira sentimental de Leopoldo López, um dos líderes opositores na Venezuela, que foi recentemente condenado a prissom polas suas atividades contra o estado venezuelano, que incluim uns graos de violência que lhe valeriam a qualificaçom de terrorista em qualquer lugar do mundo, mas evidentemente contra o chavismo tudo vale; vale inclusso aquilo que para alguns nom valia nem contra Franco. Segundo o líder dos sociais democratas espanhois, o senhor López é um preso político que deve ser libertado de maneira imediata, e nom apenas isso...para o senhor Sánchez, deve haver já eleiçons livres na Venezuela; será que o Secretário Geral do PSOE nom é demasiado conhecedor da realidade venezuelana e nom se decatou de que na Venezuela já se celebram periodicamente eleiçons presidenciais totalmente livres, para além de eleiçons ao governo dos diferentes estados e concelhos do território venezuelano, além de referendos sobre diferentes questons, por nom falarmos dos referendos revogatórios (deste último tipo já lhe fixerom vários ao Comandante Hugo Chávez) umha modalidade de referend que permite que o povo lhe retire a confiança ao Presidente, obrigando-o a demitir. Será que Pedro Sánchez ignora por completo esse pormenor, ou talvez o supremo chefe dos sociais democratas espanhois terá a infantil esperança de que a força de repetir eleiçons se vaia apagar a incómoda realidade de que a maioria da populaçom na Venezuela apoia a revoluçom bolivariana. Pedro Sánchez aliciona desde a Espanha a Venezuela e aos venezuelanos, di-lhes qual é o caminho à democracia, quais som os passos que tenhem que dar. O que nom sei é se na Venezuela estarám muito dispostos a assomir a receita do senhor Sánchez, e sobre tudo num ponto: o de libertar a Leopoldo López. Tendo em conta que ele encorajou a militantes e simpatizantes da MUD a destroír sedes do PSUV depois das últimas eleiçons presidenciais...nom creio que o governo venezuelano ache boa ideia tê-lo à solta. Quem tem essas derivas criminais no seu agir político, nem é democrata nem está interessado no jogo democrático. Assim que, contrariamente ao que acha o senhor Sánchez, opino que o lugar de Leopoldo López é entre barrotes. Felipe González (o senhor X dos GAL) vai mais aló e afirma que Pinochet respeitava mais os direitos humanos do que o Presidente Maduro. Um pouco difícil conceder credibilidade a um indivíduo que montou um grupo terrorista para eliminar fisicamente militantes revolucionários bascos. Bastante complicado tomar a sério que alguém que justificou sem empacho os bombardeamentos ianques sobre a Líbia, o Irám ou o Iraque, ou os bombardeamentos da NATO sobre a Sérbia pretenda pontificar agora sobre direitos humanos. O que está claro é que democracia nom é o que se persegue precisamente por parte de alguns na Venezuela. Ou isso, ou confesso que já nom sei o quê será democracia. Porque ou ando eu pessimamente documentado, ou o General Pinochet acedeu ao poder trás assassinar ao Presidente eleito Salvador Allende. Nicolás Maduro pode ser um excelente governante, ou pode ser um péssimo governante, mas umha cousa está clara: está onde está porque ganhou umhas eleiçons. Nom assassinou a quem estava no poder para pôr-se ele na poltrona. Ou eu ando despistadíssimo, ou há miles de chilenos e chilenas que sofrerom tortura, prisom, sequestros...por nom falar dos desaparecimentos. Nom sei se num cenário no que estas práticas fam parte do habitual fica margem para o respeito polos direitos humanos. Em qualquer caso, se de direitos humanos há que falar na Venezuela, falemos de direito à habitaçom, falemos de direito à educaçom, falemos de direito à sanidade e falemos de direito à alimentaçom. Todo o resto de direitos e liberdades, som papel molhado sem esses quatro direitos básicos. Fagamos umha comparativa entre o estado desses direitos na Venezuela e nos países da contorna. Quiçá algum néscio ache aí a explicaçom de porquê o PSUV ganha eleiçom trás eleiçom. O PSOE parece muito metido na causa "democrática" venezuelana, o que é curioso é que a sua preocupaçom pola democracia e os direitos humanos nom tem essa itensidade no México, nas Honduras, no Paraguai e outros países latinoamericanos onde o direito à vida nem sequer tem o mais mínimo valor. Nom, o problema é que na Venezuela nom governam os que segundo algum iluminado tinham que governar e que um indivíduo que promove atos terroristas está na cadeia... Enfim...fascistas e cínicos, submissos à Casa Branca e o Pentágono, a Bruxelas, monárquicos, jacobinos, nacional-católicos e polos vistos especialistas em arranjar-lhe a vida a quem nem lho pede nem deseja a sua ajuda nem a sua presença. O fato de Armani mal cobre ao macaco.


Summary: Manuela Iglesias Fernández foi asasinada polo seu marido no concello da Pastoriza. Após o feminicidio, o home suicidouse.

Na Rigueira, no concello da Pastoriza, foi asasinada a última hora da tarde do sábado 25 de xaneiro Manuela Iglesias Fernández, de 79 anos, presuntamente polo seu marido, Hortensio Ónega, quen após o feminicidio suicidouse saltando pola xanela da casa. Manuela Iglesias foi atopada no seu domicilio ao redor das 20,30 horas pola súa neta e a parella desta, e apresentaba un forte golpe na cabeza, ademais de varios cortes na cara e pescozo, e atopouse ademais un coitelo xunto ao corpo. A muller convivía co seu marido na parroquia de Crecente, no concello da Pastoriza. A Delegación do Goberno para a Violencia de Xénero indicou na súa conta oficial de Twitter que está a solicitar información sobre este novo feminicidio.


Summary: A Força Aérea dos Estados Unidos esteve a ponto de detonar, acidentalmente, uma bomba nuclear de quatro megatons sobre o estado da Carolina do Norte, segundo documentos desclassificados divulgados neste sábado (21/09) pelo jornal britânico The Guardian.

No dia 23 de janeiro de 1961, duas bombas de hidrogénio Mark 39 foram lançadas acidentalmente sobre a cidade de Goldsboro, após um B-52, avião bombardeiro da Força Aérea norte-americana, sofrer uma avaria em pleno vôo enquanto sobrevoava esse estado americano. Segundo a informação publicada pelo jornal britânico, cada bomba possuía uma potência 260 vezes maior que a bomba lançada em Hiroshima anos antes e uma delas chegou a ter o processo de detonação iniciado. Durante um problema no avião, uma das bombas foi lançada da aeronave como se tivesse sido ativada. Foi um interruptor de baixa tensão que permitiu evitar que ela explodisse e ocasionasse uma catástrofe de dimensões monumentais. Apesar de o governo dos EUA ter reconhecido anteriormente esse acidente, ele nunca divulgou o quão perto a bomba esteve de ser detonada, sempre negando que a vida dos cidadãos estivesse em perigo por conta de erros nos sistemas de segurança.


Summary: Están acusados de "atentado á autoridade", "lesións" e "desordes públicas". Eles negan as acusacións. "Colléronnos como cabeza de turco", afirma Aarom Curbeira, un dos procesados.

O 23 de outubro de 2014 máis dun cento de estudantes se concentraron ás portas da Facultade de Matemáticas da USC para apupar o presidente da Xunta pola súa política de recortes ao ensino público. A mobilización obrigou Núñez Feijóo a cancelar a súa ponencia nun ciclo de conferencias organizado pola Universidade de Compostela. Días despois, o 5 de novembro, a policía española procedía a deter varios estudantes participantes naquel protesto, aos que se acusou de delitos como "atentado á autoridade" ou "desordes". Un ano após das detencións, o vindeiro 10 de decembro, decorrerá o xuízo contra tres estudantes: Aarom, Mario e Atanes. A Fiscalía pide tres anos de prisión para cada un (9 en total) mentres que a acusación particular solicita 2 e medio para cada un (sete e medio en total). Aliás, solicítase unha multa de por volta duns 1.200 euros para cada un en concepto de indemnización. Falamos con Aarom Curbeira, estudante de Relacións Laborais, dunha petición de penas que non dubida en que procura unha finalidade clara: "Meter medo, amedrentar ". Sinala que o protesto foi "totalmente pacífico" e que o atestado policial está "inzado de mentiras e incorrecións". "Foi un acto pacífico. As penas que se piden son totalmente desproprocionadas" Á paisana Lembra este estudante que a mobilización decorría sen problemas até que cinco persoas agarraron un dos mozos que tomaba parte no protesto "para levalo". "Ían vestidos de rúa e en ningún momento se identificaron como policías, en ningún momento, reitero". Foi aí cando houbo forcexeos e tiras e afrouxas. Curbeira enterouse de que esas persoas eran policías de paisano dúas semanas despois, cando os detiveron. "Acusáronnos de lesións a axentes policiais", polo que se deduce que aquel día tiña que haber policias na mobilización embora non ver ninguén uniformado. Unha acusacións, acrecenta o estudante, que se lle fan no atestado baseándose nas fotografías do protesto publicadas por un diario compostelá. "Son imaxes onde se ve moita xente e eles deberon coller a tres como cabezas de turco". A respeito da detención, salienta que a mesma produciuse nun operativo desproporci9onado e case tres semanas despois da mobilización contra Feijóo. "Vixiancia ás portas da casa, seguimento, detenciíon na Facultade..." cando o propio sería, indica, "unha simple citación". Unha mostra máis, considera, "da liña represiva en aumento contra os movementos sociais ou calquera mínima disidencia". Solidariedade Hai uns días activouse unha campaña de solidariedade para con estes tres estudantes. Xa asinaron o manifesto solidario case unha decena de organizacións, para alén das mostras de apoio e solidariedade indisvuduais que, recoñece Curbeira, están a receber. "A xente ve que con unhas peticións desproporcionadas por unha simple mobilización", aponta.


Summary: A Real Academia Galega, a Fundación Barrié e o colectivo docente Galiza Visual dan a coñecer os oito colexios gañadores do concurso 'Olla a palabra do día'.

Arredor dun cento de proxectos concorreron ao concurso "Olla a palabra do día", organizado pola Real Academia Galega (RAG) e a Fundación Barrié, ao abeiro do Portal das Palabras. Deste modo prémiase a creatividade á hora de pór imaxes ás palabras, e resultaron gañadores os centros Fonte Díaz de Touro, Raquel Camaño da Coruña, Daría González de Pontevedra, A Magdalena das Pontes, A Espiñeira de Aldán (Cangas), Vilaxoán (Vilagarcía), Miraflores de Oleiros e mais o Instituto Español Vicente Cañada Blanch, con sede en Londres, que participou a iniciativa do profesor de Lingua e Cultura galegas do centro, Andrés Temprano Ferreiro. "Olla a palabra do día", lanzado coa colaboración do colectivo docente Galiza Visual, púxose en marcha co propósito de divulgar o léxico e potenciar a creatividade e aprendizaxe de conceptos complexos. As palabras que había que converter en imaxes formaban parte do Día da Nena, do Samaín, a protección ambiental e homenaxeado nas Letras Galegas 2020, Ricardo Carvalho Calero. O xurado, que estivo integrado pola escritora Fina Casalderrey, por parte da RAG, Diego Rodríguez pola Fundación Barrié, e Diana Pastoriza por Galiza Visual, destacou "a variedade, calidade e enxeño creativo" das propostas. Os centros galardoados nas categorías de Infantil e Primaria 1 e Primaria 2 recibirán lapis, rotuladores, cadernos e outros materiais para o debuxo adaptado a estas etapas, e aos gañadores na categoría de ensino secundario (ESO) entregaráselles equipamento para o debuxo dixital. "A palabra do día" é unha das seccións do portal da RAG, coa Fundación Barrié, na que se ofrecen recursos textuais, xogos e vídeos que conectan divulgación da lingua e actualidade con outros temas de interese.


Summary: Decisión adoptada por unanimidade dos 5 maxistrados. O cesamento do president será firme cando sexa publicado no BOE.

A Sala do Penal do Tribunal Supremo inhabilita o presidente da Generalitat, Quim Torra, por unanimidade. A decisión tomouse sen discrepancias por parte dos cinco maxistrados que examinaron o recurso de casación de Torra. Desta maneira, o Supremo confirma a decisión do Tribunal Superior de Xustiza de Catalunya (TSXC) de condenar o presidente da Generalitat a un ano e medio de inhabilitación para exercer un cargo público. O TSXC é quen ten que executar a sentenza. E o TSXC xa notificou a sentenza contra o president tras recibir a comunicación do Tribunal Supremo españole asegura que a inhabilitación de Torra é de aplicación inmediata desde hoxe, menos de dúas horas despois que o Tribunal Supremo rexeitase o recurso. O TSXC considerou acreditado que Torra negouse de maneira "contundente, reiterada, contumaz e obstinada" a acatar as ordes da Xunta Electoral Central ( XEC) de retirar dos edificios oficiais da Generalitat os lazos amarelos e as pancartas que facían referencia á liberdade dos presos políticos. Segundo a XEC, a mensaxe destas pancartas ten un significado "partidista e inadmisíbel en período electoral" e non respecta o "principio de neutralidade" deste período. Segundo apontan medios cataláns nestes días, JxCat, ERC e a CUP estiveron traballando nas últimas semanas para acordar unha resposta ante este escenario. Os republicanos pediron un consenso sobre a data das eleccións para que os prazos non sexan fixados polo Tribunal Supremo. Omnium e a ANC convocaron concentracións ás sete da tarde diante dos concellos de todo o país en resposta á inhabilitación. En Barcelona, a concentración será na praza de Sant Jaume. Ambas as dúas entidades denunciaron a resolución do Tribunal Supremo. "A inhabilitación de Torra é un grave ataque ao autogoberno de Cataluña", dixo a entidade que preside Jordi Cuixart. Valoracións da decisión O expresidente da Generalitat Carles Puigdemont enviou o seu apoio a Quim Torra. "Un estado corrupto desde a Coroa até o poder xudicial segue decidindo en nome dos cataláns", dixo. O ex-vicepresidente Oriol Junqueras dixo que a sentenza é un "novo ataque xudicial do Tribunal Supremo e do Estado contra a democracia e as institucións catalás", asegurando que a represión contra a independencia "non ten parada". O deputado da CUP no Congreso, Albert Botran, cualifica a inhabilitación do presidente Quim Torra de "golpe xudicial contra a democracia". Botran di que "o poder xudicial, o que adoutrina as novas promocións con arengas para o rei e para a unidade de España, é o que acaba de inhabilitar un presidente elixido democraticamente". "Por unha pancarta", engadiu. De por parte, a presidenta do PSOE, Cristina Narbona, considerou que a inhabilitación do president Torra "abre un novo tempo para Cataluña" e que agora o que debe haber son eleccións. A líder de Cs, Inés Arrimadas, di que coa inhabilitación faise "xustiza" e "gaña a liberdade".


Summary: Miguel Moreira vén de publicar en Xerais o ensaio Contra a morte das linguas. O caso do galego, que afonda na óptica ecolingüística. Entrevista de Montse Dopico

Hai xa tempo que se está a falar de como renovar o discurso arredor da normalización do galego. Non para negalo, senón para apontoalo. Son diversos os debates que se desenvolveron, ao respecto, nos últimos anos. E unha das perspectivas que se está a abrir camiño con máis forza é a ecolóxica, proposta por autoras como Teresa Moure. Un dos alumnos desta, Miguel Moreira, acaba de publicar en Xerais o ensaio Contra a morte das linguas. O caso do galego, que afonda, precisamente, na óptica ecolingüística. Falamos con el deste libro, repasando, ademais, boa parte das controversias sobre o tema. O autor presentará esta obra o vindeiro día 17, acompañado por Pilar García Negro, ás 18:00 horas no local Test Pop Up (rúa Barcelona, 58), na Coruña, nun acto organizado pola libraría Suévia. O teu libro desenvolve unha perspectiva ecolóxica sobre a lingua que estaba xa presente en obras de Teresa Moure ou Goretti Sanmartín. De que maneira se pode renovar o discurso a prol do galego a través desta óptica? É un campo moi pouco traballado no noso contexto. A perspectiva ecolingüística ofrece alternativas para a conservación da diversidade lingüística. Trabállase nesta dirección no campo da biodiversidade. Mais a desaparición de linguas non causa a mesma alarma social que a extinción de especies animais ou vexetais. Se cadra tamén porque desde ámbitos científicos como a lingüística ou socioloxía non se desenvolveu esta perspectiva. Fáltannos traballos desde o galego e feitos en galego que a adopten. Porque ten moito que achegar. "A desaparición de linguas non causa a mesma alarma social que a extinción de especies animais ou vexetais. Se cadra porque desde ámbitos científicos como a lingüística ou socioloxía non se desenvolveu esta perspectiva" Que aprendiches sobre o galego no teu traballo de investigación no atlas das linguas do mundo? O obxectivo do proxecto de investigación era catalogar as linguas do mundo. E vendo moitas linguas nunha situación agónica, ves que o galego, malia ter unha presenza social determinante, non ten garantido o seu futuro. Traballar no atlas axúdache a afastarte dos tópicos dominantes en Occidente. O galego ten un status de oficialidade, está no sistema educativo e na administración, mais outras linguas que agora están nunha situación agónica estiveron mellor no pasado. Hai un proceso planetario de substitución lingüística. Porque hai linguas dominantes, -que non sempre é a mesma: pode ser o inglés, o español, o francés… -, que son utilizadas como ferramentas de poder. Isto causa procesos de aculturación que se desenvolven paseniño, mais que acaban substituíndo linguas propias por linguas alleas. As linguas dominantes son utilizadas como ferramenta de espallamento do imperialismo. O imperialismo non é coma antes: agora é económico e tamén cultural. "Hai linguas dominantes que son utilizadas como ferramentas de poder. Isto causa procesos de aculturación que se desenvolven paseniño, mais que acaban substituíndo linguas propias por linguas alleas" Recolles no libro posturas que aceptan como natural e inevitable a morte das linguas. Que é, se cadra, o discurso dominante: unhas persoas teñen dereito á súa lingua e outras non. Por que ocorre isto? Os grandes grupos de poder presentaron sempre as linguas como só códigos de comunicación. Desta maneira, en termos de capital unhas determinadas linguas son consideradas mellores polo seu mellor posicionamento, porque poden favorecer a mobilidade social… Mais o revolucionario, e a verdade, é dicir que as linguas non son só códigos de comunicación. Son mecanismos mediante os cales interpretamos o mundo. As propias linguas constrúen a realidade de maneiras diversas. Así, a morte dunha lingua non é só unha perda para a comunidade que a falaba. É un empobrecemento que afecta a toda a humanidade, do mesmo xeito que a extinción dunha especie vexetal no Brasil, por exemplo, afectaría á biodiversidade. Ocorre que as interpretacións dominantes están conscientemente manipuladas. Nun proceso de aculturación, o abandono dunha lingua non é voluntario. É inducido socialmente e non unha decisión individual libre. "Se a sociedade non adopta un compromiso ético coa lingua propia, coa lingua histórica do seu territorio, o alcance das políticas vai ser moi limitado" A túa é, nese sentido, unha proposta alicerzada na ética, como a de Teresa Moure no libro Ecolingüística. Entre a ciencia e a ética. As linguas non son só códigos de comunicación, segundo explicas. Son parte da identidade colectiva e maneiras de ver o mundo. E son parte nas relacións de poder. Si. Por iso os procesos de substitución lingüística non se disolven só con políticas lingüísticas acaídas, se as houber, que aquí non as temos. Ademais da actuación da administración a través do deseño e implementación de boas políticas lingüística, precisamos unha actuación ética por parte de cada falante. Se a sociedade non adopta un compromiso ético coa lingua propia, coa lingua histórica do seu territorio, o alcance das políticas vai ser moi limitado. O tema das relacións de poder é visible na tradicional diglosia castelán/ galego, en referencia ao castelán como variedade alta e asociada ás funcións máis prestixiosas e ás clases sociais máis selectas, e o galego como o idioma dos usos familiares nos ámbitos empobrecidos. Mais ti prefires falar de substitución lingüística, antes que de diglosia. Porque é así. As linguas dominantes son utilizadas polo poder para conseguir os seus obxectivos económicos e políticos. Por iso manterse nunha lingua minorizada supón un compromiso ético e ecolóxico e unha forma de loitar contra o poder. A lusofonía noutros contextos non se atopa nun proceso de substitución lingüística, mais si no noso país, onde falar galego supón unha actitude ética. Por iso temos que chegar á parte da sociedade que abandonou o galego sen decatarse de que lle foi furtado polo poder. Eu non son partidario dos argumentos de utilidade porque creo que todas as linguas son igual de importantes, mais hai datos pouco coñecidos en Occidente, como que o 95-96 por cento das linguas do mundo non chegan ao millón de falantes. Só o cinco por cento das linguas do mundo superan esta cifra, e dentro desta "elite" das linguas está o galego. E o paradoxo é que, malia isto, o seu futuro non está garantido, pola falta de transmisión xeracional. Mais a miña perspectiva non é pesimista, senón positiva. Porque temos as ferramentas para transformar a realidade. Depende de nós. Temos que transmitir entusiasmo. A loita non está perdida. "A miña perspectiva non é pesimista, senón positiva. Porque temos as ferramentas para transformar a realidade. Depende de nós. Temos que transmitir entusiasmo. A loita non está perdida" Pilar García Negro, a quen citas, critica no libro Sobre o racismo lingüístico o "ideoloxema" do bilingüismo como "trampa" para excluír o galego dos "lugares inconvenientes". Por que estás ti en contra do "bilingüismo restitutivo" que defendeu no seu día o IGEA? Hai moitas maneiras de chamarlle. Bilingüismo harmónico, cordial, restitutivo, equilibrado… O bilingüismo podería estar ben nunha sociedade cunha cohabitación das dúas linguas en igualdade de condicións, como propón a estratexia do "bilingüismo restitutivo". O problema é que iso é practicamente inexistente. Porque cando dúas linguas conviven nun territorio, o que se produce é a desigualdade, o desequilibrio. O proxecto do "bilingüismo restitutivo" non pode aplicarse porque non existe esa situación. O que ocorre, en realidade, é un proceso de substitución dunha lingua por outra dominante, opresora, foránea, que se produce en tres xeracións. Na primeira xeración hai monolingüismo na lingua propia. Na segunda, os fillos son bilingües. Na terceira chega o monolingüismo na lingua dominante. Dicía Teresa Moure en Ecolingüística que o galego se atopaba entre o 2,4% das linguas máis faladas do mundo. E que fronte á idea de un Estado-unha lingua, a diversidade lingüística é a realidade. En Estados Unidos fálanse 176 idiomas, en Suíza 12… Con isto ten que ver a ideoloxía do español como "lingua común" e, polo tanto superior, discutida por Moreno Cabrera, por exemplo. Esa é unha idea moi espallada e ten que ver coas estratexias centralistas dos Estados para acabar coa diversidade. Por algo a lingua é parte da reivindicación da soberanía, no proceso que están a vivir Galiza ou Cataluña, por exemplo. O centralismo considera que hai unha lingua con máis dereitos que as demais, o español, fronte á diversidade real. E iso temos que combatelo. E eu creo, coma Goretti, Pilar ou Teresa que, para o galego, a única solución posible é o monolingüismo social. As estratexias bilingüistas só poderían ser o primeiro paso para a recuperación de linguas minorizadas xa próximas á desaparición para as que, por exemplo, estar presentes na administración xa sería un gran avance. O volume Contacto de linguas, hibridade, cambio, publicado polo Consello da Cultura, cuestiona, porén, o monolingüismo como "situación ideal" e defende unha concepción das linguas como realidades "abertas", "dinámicas" e receptivas á "innovación". Nel, Bieito Silva di que falar hoxe de diglosia xa non é tan axeitado, porque aumentan os "espazos compartidos" entre galego e castelán. Que pensas de todo disto? Si, coñezo esa óptica do contacto de linguas, que ten defensores en institucións como o Consello da Cultura, a Universidade de Santiago ou o Instituto da Lingua Galega, e que está asociada ás estratexias bilingüistas. Mais ese tipo de estratexias o único que poderían conseguir é aumentar o número de falantes de español. Desde a Academia galega, desde a Universidade, desde o Consello de Cultura e ese tipo de institucións, que teñen moito poder, cómpre que se defenda outro tipo de estratexias. Só hai que mirar os datos da propia Academia. O galego perde falantes. Temos a poboación nova máis formada da nosa historia, mais o uso do galego na xente nova é cada vez máis baixo. "Cando eu defendo o monolingüismo social en galego, non estou a negar o coñecemento do español. Estou a dicir que o galego é a lingua minorizada, discriminada, e que só co monolingüismo pode ter un futuro" Nese mesmo libro, Gabriel Rei-Doval chama "puristas" a Freixeiro Mato e a Goretti Sanmartín por oporse á hibridación e insistir na calidade do galego. E salienta os "valores identitarios" asociados á variedade lingüística. Se cadra se mesturan debates distintos, non si? Si, hai algo de confusión. As variedades do galego están perfectamente estudadas e documentadas, non hai ningún problema con elas. O problema é que temos unha lingua que non está normalizada. O proceso de estandarización do galego é moi recente, fronte ao español que comezou hai centos de anos. E a difusión social do padrón, do estándar, é especialmente importante nunha lingua non normalizada que está a sufrir a presión dunha lingua dominante. E cando falo da importancia da calidade da lingua e do estándar non quero dicir que haxa que acabar coa variedade nin que considere que o estándar actual é perfecto. Se evoluciona e é outro, que sería o normal, tamén o defendería. Porque creo que é fundamental para a supervivencia do galego. Con este tema, ademais, faise moita demagoxia. Cando eu defendo o monolingüismo social en galego, non estou a negar o coñecemento do español. Estou a dicir que o galego é a lingua minorizada, discriminada, e que só co monolingüismo pode ter un futuro. Iso non implica que teñamos que deixar de ter acceso ao español, que sería unha barbaridade e ademais non é posible. Non imos pechar as portas a outras linguas. O español vai estar sempre aí e eu non o nego. "Non hai tal escolla individual. Hai presión do colectivo, hai unha lingua asociada a un maior status social e ao poder, hai prexuízos…" Debates, tamén, cun dos principais teóricos do multiculturalismo, Kymlicka. Dis que a súa concepción dos dereitos lingüísticos considerados desde a perspectiva do individuo pode contribuír á expansión dos grupos dominantes. E que mesmo os dereitos diferenciados en función do grupo poderían acabar reforzando, por exemplo, os afrikaners en África do sur. A análise de Kymlicka é moi atraente, pero ten eses problemas. O que ocorre é que a súa teoría está pensada para realidades que non teñen que ver coa nosa, como a de Canadá, na que o conflito se dá entre dúas linguas como o inglés e o francés. A súa perspectiva dos dereitos lingüísticos, aplicada ao noso caso, podería lexitimar por exemplo o dereito, que non existe, a non falar a lingua propia. O mesmo pasa no caso de África do sur. Unha cousa é unha lingua minorizada e outra unha lingua minoritaria. Nese caso, había unha minoría que tiña o poder e que impoñía a súa lingua á maioría. De feito, os colectivos galegófobos, en Galicia, recorren, como argumento, aos dereitos lingüísticos tomados desde a perspectiva individual. Din que é unha cuestión de liberdade individual, de escolla, por iso queren escoller a lingua de ensino dos seus fillos, que é un dereito ilexítimo, como mesmo o Tribunal Supremo recoñece. Non hai tal escolla individual. Hai presión do colectivo, hai unha lingua asociada a un maior status social e ao poder, hai prexuízos… Desa maneira, avogas por unha nova concepción dos dereitos lingüísticos colectivos, mais desde a implicación ética e consciente dos individuos. Desde unha concepción republicana da sociedade, e se cadra desde unha visión non esencialista da nación. O primeiro sería, si, revisar a interpretación do concepto de colectivo. Colectivo é nación, mais non é unión informe de persoas, non é masa, son individuos que se implican de modo consciente. Explico isto a través da metáfora da escultura dun artista chinés. Son lobos que saltan detrás do líder, sen pensar, ata que baten coa barreira. Porque non se trata de seguir o líder sen cuestionarse nada. E iso enlaza coa miña proposta ética de individuos que se implican no traballo polo ben común, que sería a lingua neste caso. Así, é unha concepción colectiva dos dereitos lingüísticos, mais que conta co compromiso individual, guiado por principios éticos. "Colectivo é nación, mais non é unión informe de persoas, non é masa, son individuos que se implican de modo consciente" As medidas de discriminación positiva, dis, non solucionan o problema cando se parte de dúas entidades asimétricas, porque a desigualdade inicial manteríase. O que ti defendes é restituír a lingua minorizada como lingua propia, oficial e vehicular en todos os ámbitos. Por iso non estás de acordo coa proposta de Henrique Monteagudo en As razóns do galego, co seu "bilingüismo regaleguizador". Porque cando se parte de dúas realidades desiguais, ese tipo de medidas de discriminación positiva non poden eliminar a desigualdade inicial, que se perpetúa con elas. Só se consegue que a desigualdade continúe, mais situadas as dúas realidades a niveis máis altos, se as imaxinamos representadas nunha gráfica. Por iso esas estratexias bilingüistas non poden funcionar aquí. O único camiño que queda é o monolingüismo social. Iso non significa, insisto, que o español teña que quedar fóra do sistema educativo, senón só que tería que ter a consideración de lingua 2. Mesmo o decreto aprobado polo goberno bipartito, que establecía un 50 por cento para cada lingua, non conseguiría que se acadase a igualdade entre galego e castelán. E mira toda a batalla legal e social que provocou. Se o galego fose a lingua oficial e o castelán a segunda lingua, sería un modelo semellante ao de Quebec? Os falantes da lingua dous teñen garantidos os seus dereitos no sentido de que na administración son atendidos na súa lingua e na escola poden aprendela. O que pasa é que, volvo ao de antes, o caso de Canadá é distinto do noso. Alí trátase de dúas linguas normalizadas, só que unha prima nunhas partes do territorio e a outra prima noutras partes do territorio. Aquí, só o monolingüismo en galego permitiría restaurar a lingua propia no lugar que lle corresponde. O galego ten que ser a lingua vehicular no ensino. A lingua dous estaría presente como lingua secundaria, mais nunha situación socialmente non paritaria. Porque a lingua propia é o galego. Nese sentido, o decreto actual é un retroceso, porque rompe o principio de progresividade que rexera ata agora. É a primeira vez na historia que se promove unha regresión con respecto ao que xa había. "O decreto actual é un retroceso, porque rompe o principio de progresividade que rexera ata agora. É a primeira vez na historia que se promove unha regresión con respecto ao que xa había" Valentina Formoso formula, en Do estigma á estima e no seu artigo no libro Lingua e futuro, coordinado por Goretti Sanmartín, unha cuestión importante. A representación da lingua que ten o nacionalismo é minoritaria. Entón, como atraer para ese proxecto de monolingüismo social ao resto da sociedade, á que o discurso identitario ao mellor non lle convence? Valentina recomenda traballar moito no tema das actitudes e prexuízos. A visión é minoritaria precisamente por ser unha lingua minorizada, con menos falantes dos que lle corresponde ter. Por iso é moi importante, como dicía, contar con ese compromiso ético individual do que falabamos, e para iso a perspectiva ecolóxica pode axudar moito. O primeiro sería que os falantes de castelán se decatasen de que hai unha lingua que se lles furtou. Claro que sería un proceso complexo. O máis doado é facer o que indica o poder. Mais habería, primeiro, que facelos conscientes da realidade. E para iso ten que haber medios de comunicación en galego, o galego ten que estar no ensino… De todas maneiras, tampouco a sociedade está afastada do discurso de defensa da lingua. Cando Queremos Galego convoca unha manifestación, van miles de persoas. E moitas delas son falantes de español que tamén senten o galego como algo propio. Entón, a identidade está aí. Danse ese tipo de situacións ambiguas, de xente que si está co galego pero aínda non se atreveu a dar o paso. Porque restituír a lingua propia non é fácil. Mais aí temos que incidir. Presentando a lingua como o mecanismo de cohesión social que é, como parte da identidade que constrúe unha comunidade. "Temos que incidir aí. Presentando a lingua como o mecanismo de cohesión social que é, como parte da identidade que constrúe unha comunidade" A respecto do ensino, a túa proposta ten que ver coa experiencia de Euskadi. Só o monolongüismo en éuscaro garantía unha adquisición individual de competencias equivalente en castelán e éuscaro. Si, é un modelo moi estudado e os resultados están claros. As tres opcións son: monolingüismo en éuscaro co español como lingua secundaria, monolingüismo en español co éuscaro como lingua secundaria e bilingüismo co 50 por cento para cada unha. Pois o resultado é que só o primeiro modelo crea persoas bilingües. Ao final do libro fas algunhas propostas para a planificación lingüística. Falas de promover o galego nas redes sociais, por exemplo. Non quixen tampouco afondar moito niso porque hai moita xente moi capacitada, mais que si que propoño unhas pautas fundamentais. Primeiro, coidar a calidade da lingua, como diciamos. Difundir o estándar como variedade unificadora na que a xente se recoñeza. Promover que o galego sexa a lingua vehicular do ensino, que estea nas redes sociais, no ámbito xudicial, sanitario… É moi importante construír alternativas de ocio en galego, espazos de ocio en galego. Por iso o galego ten que estar nas redes sociais, no teatro, no cinema, na literatura. Tamén na ciencia. Non é só traducir as obras científicas ao galego. É producir ciencia en galego. Publicar en galego en revistas científicas


Summary: Boyanka Kostova toman o seu nome dunha deportista de halterofilia búlgara multada por dopaxe nos Xogos Olímpicos de 2012. Cibrán García e O Chicho do Funk son voz e produtor dun grupo que comezou a súa andaina en marzo de 2016. O trap é o formato mais a mensaxe cala con forza nunha fina liña entre retranca e realidade, cargada de enxebrismo rural.

-Como xorde Boyanka Kostova? -Cibrán máis eu tiñamos antes un grupo con Esteban (o compañeiro de Chicho en Esteban & Manuel, o seu outro proxecto musical) e máis xente. Cando se desfixo nós queriamos seguir facendo música, xusto eu acaba de mercar uns cacharros así que nos puxemos a facer temas. Nun mes tiñamos 10 ou así e xa empezamos a dar concertos. Todo foi moi rápido e fluído. Dende ese momento nunca paramos. Agora imos sacar disco e vai ser o tema número vinte e pico publicado cando sen publicar quedaron outros quince ao mellor. -Ides sacar disco agora? Até o momento forades editando máis ben temas soltos, ou o EP que foron cinco. -Si, desta vez conseguimos facer bastantes temas cunha boa cohesión así que ao final vai así. A min tamén me mola o tema de sacar disco. É un formato que está guai e deixa ver totalmente o que es. Un traballo máis grandilocuente. O estilo do trap, que vai tema a tema está ben, pero nós temos que ver co trap só até certo punto. O son é o mesmo, pero nós non somos así. -Entón por que o trap? -Porque nos mola, porque o atopamos interesante. É unha música que nos enche. Aínda que hai moitas cousas que non nos gustan. -Quizais ides máis polo son que pola propia cultura do trap. -Si, ben, a cultura en xeral, porque machismo o hai en todas partes. É a nosa música, a nosa visión, creo que nos queda algo curioso polo menos. -Sabiades antes de facer este proxecto que erades o primeiro grupo de trap en galego? Que supón? -Si, sabiámolo. Para nós non supón nada en especial máis aló de que nolo din moito, en todas as entrevistas (risas). Ao principio cando tampouco tes nada feito, pois hai que buscar un pouco algo que te diferencie e penso que o trap nos diferenciou bastante. Pero tamén é unha etiqueta que molaría deixar a un lado, é un pouco básico. -Xa fixerades trap antes? -A ver, no grupo anterior que tiñamos fixeramos un par de achegamentos, todo con instrumentos clásicos. A intención estaba pero realmente non o era. O galego non nos pecha portas. Nós saímos fóra e á peña lle mola. -De primeiras o que chama a atención é o nome. Por que este nome? -Queriamos un nome contundente, que enchera a boca. Ocorréusenos Boyanka Kostova, Gravesen, Per Mertesacker e un par máis. Ao final quedou Boyanka Kostova. Á xente faille graza. -Supoño que isto viría un pouco da data na que foi a súa polémica, que se falaba dela por todas partes. -Non, o gracioso é que nós nos puxemos o nome e aos dous meses retiráronlle as medallas. -Ou sexa, foi antes. -Claro, nós puxémonos o nome en abril. Xa ese verán foron as Olimpíadas (Río 2016) e ela non puido ir, ademais de quitarlle o de Londres. -Vós contades cun duplo estigma, os que consideran o trap inferior e os que fan o mesmo coa lingua. Que lles diriades aos críticos? -En 2018 esas merdas xa tiñan que estar máis que superadas. Que pasa co trap? Que a peña lle ten tirria porque é o movemento da mocidade que se pasa polo forro todo o anterior. Quen critica iso? Os rockeiros pollaviejas que hai 30 anos eran exactamente igual. As cousas son cíclicas. Din do trap que non saben tocar, as letras son unha merda e todo son drogas e putas. Meu, e ti que cres que eran os Rolling Stones? Ou o movemento country que eran todos uns borrachuzos e uns pegamulleres. Hai que ter un pouco de conciencia e memoria. O tema da lingua, apaga y vámonos. Eu veño de tocar en Madrid e Sevilla con Boyanka. O galego non nos pecha portas. O que che pecha portas é a túa mente. Nós saímos fóra e á peña lle mola. Contan con nós. O rapeiro preferido do teu colega igual canta en inglés e o teu colega non ten nin idea. Se el pode botar ao lado a movida idiomática, por que non pode un de Madrid ou un de Logroño? -Contades con algún apoio das institucións por facer música en galego? -Non, institucionalmente contamos con respaldo 0. O vídeo de Leiraz está gravado nunha explotación dos meus tíos -Nas vosas cancións hai un forte compoñente rural, trátase de algo reivindicativo ou simplemente estades a amosar a vosa realidade? -O de reivindicar está moi guai, pero chega un punto no que simplemente fas o que sae de ti. Eu son un pavo que fai música, punto. -Partides un pouco entón da vosa realidade. -Si, ben, nós somos de Santiago os dous. Pero tanto Cibrán coma min, as nosas infancias foron de aldea. O vídeo de Leiraz está gravado nunha explotación dos meus tíos. É algo corrente para nós. -Cal credes que foi o recibimento do público? Estades contentos? -Si, estamos contentos. Estannos a recibir como unha movida un pouco estraña que non saben ben por onde coller, pero hai mazo de peña que lle mola moitísimo Boyanka Kostova, que van aos concertos e están contentos co que facemos. -Estádesvos movendo, estades dando concertos. -Si, na nosa historia creo que levamos 60 concertos polo menos. Que en dous anos é bastante. -Realmente é todo un mérito porque vén exclusivamente do voso traballo. -Si, si. Os bolos son resultado de estar mandando correos con La Melona (a súa produtora). -Nestes dous anos, que agradecedes máis ter vivido? -A min, a xente que coñecín con isto. Terbutalina por exemplo que eu nin sabía quen eran e agora temos moi boa relación (viste unha camiseta do grupo que dá fé diso). A Brisa Fenoy, compositora de Lo Malo. Estivemos falando con ela algunha noite intentando comerlle a olla. Iso está guai, agora miro para atrás e digo "joder, cantos personaxes". -Cales son os plans de futuro? -Sacaremos disco. Está masterizándose, igual sae por marzo. Temos un par de concertos concertados. -Por último, pregunta obrigada. Tedes leiraz? Lígase coas leiras? -Indirectamente si. Eu ao meu nome non teño, pero si ao dos meus pais. Se se liga, non sei, eu persoalmente non o usei nunca. Mais son consciente de que si que hai quen o usa. Boyanka Kostova van estar tocando na séptima edición do Mercado da Estrela (Compostela) a noite do 15 de decembro.


Summary: O consistorio, parte implicada no caso embora non no proceso xudicial, galardoa o filme. "Non podemos facer nada", din desde o goberno local.

No día en que se cumpren 10 anos dos acontecementos que motivaron o coñecido como 'caso 4F', o Concello de Barcelona vén de dar a coñecer que o documentario Ciutat Morta foi o galardoado co premio Ciutat de Barcelona. A decisión --adoptada por un xuri independente-- vén atizar o lume da controversia pola implicación do govern municipal no caso. Cumpre lembrar que a Garda urbana depende do concello. Aliás, o documentario dirixido por Xapo Ortega e Xavier Artigas cuestiona a versión oficial defendida desde o consistorio ao tempo que visa evidenciar a falta de garantías do proceso xudicial durante o que foron denunciadas torturas por parte das persoas procesadas. Porén, o goberno de Barcelona tamén amosou -aínda que de maneira lene- a súa disconformidade co resultado do premio. O xuri premia o documentario recoñecendo o "exerccio de liberdade de expresión" Neste senso, aseguraron segundo recolle o xornal catalán La Vanguardia que "non podemos facer nada" pois "é un xurado independente" o que concede o galardón. Un colaborador do rexedor Xavier Trias sinalou que coidan "moi inoportuno" premiar Ciutat Morta. Así as cousas, desde o xuri do Premio Ciutat de Barcelona sinalan que a decisión visa recoñecer o "exercicio de liberdade de expresión através dun cinema de denuncia indispensábel en calquera sociedade".


Summary: O Consello de Ministros aprobou a pasada semana a construción dun hotel nas instalacións do antigo faro deste enclave próximo a Ribadeo. Moitas voces alertan da posible degradación dun espazo "único".

O pasado venres o Consello de Ministros autorizou a conversión nun hotel do faro de Illa Pancha, en Ribadeo, no marco do proxecto Faros de España, que busca impulsar o desenvolvemento instalacións hoteleiras nos faros de toda a costa española. A actuación beneficiará a José Luis López Braña, un hostaleiro de Ribadeo que hai ano e medio se dirixira ao Ministerio de Fomento interesándose pola posibilidade que instalar alí un establecemento deste tipo. Porén, a noticia espertou dende o primeiro momento unha gran polémica e oposición, sobre todo en Ribadeo e na súa comarca. Cuestiónase sobre todo a utilización para o lucro privado dun espazo público (aínda que pechado na actualidade), unha práctica que tamén xerou debate e rexeitamento recentemente no castelo de Monterrei, no parque de Bens (A Coruña) ou nos montes de Cabral (Vigo). En poucos días creouse unha petición online e un grupo de Facebook que supera xa as 2.500 adhesións. Denúnciase que "con este proxecto non só se está negando a democratización dun espazo que pertence a todos, senón que se abrirá o camiño para a degradación dun enclave único. Todo iso sen falar do significado que posúe o faro en si mesmo para os ribadenses como símbolo, e parte do seu patrimonio". Sinálase ademais que a actuación non respecta "o carácter do edificio nin o feito de atoparse nun entorno privilexiado", cualificada "como solo rústico de interese paisaxístico". Chámase a "conservar a esencia" de Illa Pancha, subliñando que "un faro, ademais dunha construción, é un lugar máxico, un símbolo, un monumento aos homes do mar, e, polo tanto, non vendible e público". Demandan "que se abra o espazo ao público, pero que non se utilice a súa apertura para a creación de ningún negocio pasando por riba dos dereitos do pobo ribadense e atentando contra a propia natureza" Dende este espazo de denuncia aberto nas redes faise un chamamento "a todas as organización, asociacións e demais colectivos, así coma aos partidos políticos, para que apoien este reclamo da cidadanía: que a nosa Illa Pancha siga sendo nosa". Demandan "que se abra o espazo ao público, pero que non se utilice a súa apertura para a creación de ningún negocio pasando por riba dos dereitos do pobo ribadense e atentando contra a propia natureza". O proxecto prevé reconverter o antigo faro (que estivo en servizo entre 1860 e 1983) nun hotel que contará unicamente con dúas habitacións, dúas suites de 40 metros cadrados. Ademais, instalarase unha cafetaría aberta ao público. O obxectivo é que o complexo poida estar operativo xa o 6 de decembro, inicio da Ponte da Constitución 'Illa Pancha non se toca', no Facebook