Summary: Buscar no trivial para atopar a esencia: quizais podería ser unha forma de describir as novelas de Berta Dávila. As súas obras sitúanse entre a ficción e a realidade para mostrar unha mirada que, a partir da observación dos pequenos cambios que acontecen ao noso arredor, reflexionar sobre a identidade, sobre a representación do suxeito. Illa Decepción recibiu o Premio Repsol de Narrativa Breve na mesma semana en que Carrusel, a súa anterior novela, gañaba o Premio da Crítica 2019. Falamos con ela sobre algúns dos trazos que caracterizan a súa obra.

A súa última novela, Illa Decepción, explora a nosa relación cos espazos domésticos, íntimos. Supoño que a experiencia do confinamento influíu na escrita. Illa Decepción deita unha mirada sobre as casas e sobre os espazos domésticos como depositarios de algo que atravesa o tempo connosco. Eu pretendía investigar que era ese algo e penso que na novela hai algunhas respostas sobre isto. Hai unha confrontación entre a permanencia das casas e a provisionalidade da xente, que ten que ver tamén coa confrontación entre o tempo da escritura e o tempo da vida. Escribín a primeira sección do libro fundamentalmente en cafetarías, porque me fai ben saír da casa á hora de afrontar as partes máis intensas dos procesos de escrita. Cando escribo na casa, dalgunha maneira ao rematar a xornada a novela segue alí, como se se fixase sobre as superficies un pouso dela. Escribir fóra é un xeito de poder regresar á casa e desconectar verdadeiramente da novela. Con todo, esta é unha novela de interiores e sobre interiores, como comentas, que fala precisamente dese pouso que deixamos neles, e tiven que afrontar a corrección do que xa tiña e tamén a escrita da segunda sección do libro fechada na miña casa, nunha situación por completo anómala, nesa especie de arresto domiciliario que foi o primeiro confinamento. Daquela a casa como símbolo, que era do que falaba o libro, colleu dimensións novas e asumín o risco de contalo, aínda que fose complexo ou aínda que puidese condicionar a priori a recepción do libro. Ao mesmo tempo, no Decálogo da novela que escribiu para a editorial Euseino? describe toda novela como "un cuarto fechado". Hai aí unha certa reflexión sobre a dificultade de comunicar? Cando falo da novela como cuarto fechado non creo que teña que ver coa dificultade de comunicar. Refírome a que é un espazo que se pode limitar: a novela ofrece a posibilidade de cercar o campo. Na vida de fóra dos libros os espazos e os tempos son un continuo, están conectados uns a outros e interfírense. O poder fundamental da novela é precisamente o de acoutar esa vida. Nunha novela unha desprázase como nun parque de atraccións: hai unhas barreiras que conteñen o parque e hai tamén unhas normas que funcionan dentro del e sosteñen as súas dinámicas internas. Isto tamén afecta a quen le, que acepta unhas normas implícitas antes de entrar. Acepta, dalgunha maneira, que unhas pequenas fichas de plástico funcionen como moedas de cambio, por exemplo. En Carrusel esa dificultade mesmo estaba tematizada. Carrusel ten como punto de partida unha escritura en desaparición. É unha novela sobre a seitura, sobre nomear o ermo ou dicir o cero. Aquí si que hai unha idea de dificultade á hora de comunicar. A novela ten para min un significado parecido ao que ten o valor posicional do número cero no sistema decimal. O que quero dicir é que cando escribimos "cento catro" pomos un cero no medio do un e do catro, que indica que hai unha centena, cero decenas e catro unidades. É necesario colocalo porque, de non facelo, leríamos "catorce". Con todo, ese cero é un ermo, ese cero está aí para que o lugar que ocupan as demais cifras teña un significado e para indicar que alí podería haber algo pero non hai nada. Para min esa novela parécese a iso, á posibilidade de escribir desde a imposibilidade de escribir, para advertir do lugar que ocupan as cousas que non están: as persoas que nos deixaron, a lucidez, a expectativa dunha maternidade frustrada. Para dicir que non hai ningunha decena e explicar que é o que lle pasa a alguén cando non a hai. A miña visión do mundo é algo que a escritura me axuda a configurar. Nese mesmo decálogo, fala de que a "visión do mundo" que reflicte unha novela é máis unha consecuencia que un propósito da autora. Entendo que pode ser tamén un propósito ou un punto de partida, mais non funciona así para min. Tampouco me atrevería a afirmar que teña que funcionar así para o resto da xente, mais eu non adoito escribir desde a tematización nin desde o propósito. Seguramente non sabería facelo tampouco e, con frecuencia, a miña visión do mundo é algo que a escritura me axuda a configurar. Que unha novela poida achegar unha ollada sobre a doenza mental que combata o prexuízo é unha consecuencia, entendo que positiva, de construír unha personaxe que fala en primeira persoa da doenza mental que padece sen estar atravesada polo clixé. Cando digo que é unha consecuencia refírome a estas cousas. A crítica insiste moito en incluír as súas novelas no terreo da autoficción mais, se cadra, ten máis relevancia a cuestión das formas híbridas: por veces parecen fragmentos de diario, pequenos ensaios... Esa fronteira entre realidade e ficción parece ser un terreo moi fértil para ensaiar distintos rexistros estilísticos. Non teño problemas coa etiqueta, aínda que me parece máis preciso falar de novelas de autorrepresentación, porque creo que non é o mesmo a representación do suxeito que o suxeito mesmo. Digo que non teño problemas con esa etiqueta a pesar de que son consciente de que existe unha certa reacción a esa etiqueta, e mesmo unha certa crítica moral ao autor ou á autora que constrúe un texto autoficcional, que me parece un pouco estéril. Pregúntome como serían lidas as miñas novelas se fixese un duplicado do texto e o pasase a terceira persoa, e se por vez de enunciar "Comecei a xogar a un videoxogo en abril " eu dixese "María comezou a xogar cun videoxogo en abril". E, sobre todo, se María fose descrita como unha muller loira dúas ou tres veces ao longo do texto para que as lectoras puidesen corroborar que, como na foto da lapela a autora non é loira, daquela María non son eu e, polo tanto, non é autoficción. O que quedaría despois de eliminar a etiqueta seguramente é o que ti comentas, mais eu non preciso facer isto para lexitimar doutra maneira Illa Decepción ou Carrusel, porque non creo que iso as fixese mellores novelas en realidade. Xogo nelas coa ficción, coa representación do suxeito, coa identidade, con certa ollada fenomenolóxica sobre o mundo e, por suposto, con materiais autobiográficos, dentro dunha novela que non quere sosterse no tipo de desenvolvemento argumental que agardamos a priori dunha narrativa, porque creo que non hai unha maneira única de entender todo isto e que é estimulante xogar coa hibridación e coas formas líquidas. A min agrádame ler novelas ou outras cousas que non parezan exactamente en todo momento o que son. Con todo, agora estou escribindo unha novela que non se parece a estas dúas, así que supoño que me gusta xogar a todos os xogos a ver que pasa. A transcendencia non hai que enunciala necesariamente, e moito menos sinalala co dedo e dicirlle á lectora: o amor, a guerra, a dor, a enfermidade, a pertenza, son os temas que se tratan aquí e son temas transcendentes. Hai outra característica da súa obra que quizais pasa desapercibida: a levidade. "A novela, se non quere ser tramposa, debe falar do intranscendente e do banal", di no Decálogo. Poden dicirse cousas moi graves e pertinentes sen caer na solemnidade. Paréceme que a transcendencia non hai que enunciala necesariamente, e moito menos sinalala co dedo e dicirlle á lectora: o amor, a guerra, a dor, a enfermidade, a pertenza, son os temas que se tratan aquí e son temas transcendentes. Dentro da novela interésame o espazo do que é aparentemente trivial, porque nada o é en realidade. Creo que ten que ver cun trazo de carácter. Habitualmente non me conmoven as cousas que sería agardábel que me conmovesen e si as máis pequenas, que aluden a esas outras cousas grandes que sinto que non me atinxen como conceptos, que só me atinxen cando aparecen en forma de exemplo. Illa Decepción estrutúrase como unha especie de díptico que lembra un pouco a oposición entre a protagonista de O derradeiro libro de Emma Olsen, Emma e Clarissa. Nalgún momento, a voz narradora chega a dicir que "Durante toda a miña vida estiven interesada pola duplicación, pola simetría e pola idea do dobre". Ese xogo co dobre semella tamén unha estratexia de ocultamento, como se esa autoficción da que falabamos xogase sempre dentro dun límite que mantén. Nese apartado de Illa Decepción eu pensaba moi concretamente en O derradeiro libro de Emma Olsen, como apuntas, porque o que me interesaba nesa novela era precisamente a idea de dobre, ou de dobre malvada, nalgunha medida, entre outras cousas. Emma é unha muller que comeza contando que está enferma e que vén de perder a Susan, a súa parella de moitos anos, coa que construíra unha vida tranquila e amábel. Regresa a Faith para relatar un suceso tráxico. Hai unha especie de desdobramento co personaxe de Clarisa, que é o que lle permite contar a adolescencia. Nas miñas seguintes novelas o desdobramento está entre quen escribe e quen narra. Quen escribe convértese en obxecto literario e desaparece detrás dese obxecto no que se converteu, non é que se oculte exactamente, senón que se dilúe ao ser transformada en obxecto, de modo que é a outra, a xemelga, non sabemos se malvada ou non, quen gaña no xogo, de haber algún. Acredito moito no valor do colectivo, mais logo resulta que son unha persoa bastante solitaria e unha escritora que se interesa pola perspectiva dos individuos. Non sei ben como casan estas dúas cuestións Nas tres novelas, aínda que en distinto grao, as personaxes pasan por procesos de "reconstrución da identidade". Reflicten talvez esa obsesión contemporánea por autodefinirse, por atopar un refuxio individual? Paréceme que son personaxes na procura de algo nun determinado contexto ou, enunciado doutra forma, na procura de quen son nun determinado contexto, que é unha cousa que adoita ocorrerlle ás personaxes das novelas, porque se son exactamente a mesma persoa ao comezo e ao final do libro non tería sentido escribir ese libro como procura. Por outra banda, acredito moito no valor do colectivo, mais logo resulta que son unha persoa bastante solitaria e unha escritora que se interesa pola perspectiva dos individuos. Non sei ben como casan estas dúas cuestións e entendo que non moi ben, a nivel íntimo. Con todo, si que creo que no relato do particular está a versión máis honesta da universalidade e sempre pensei que en O derradeiro libro de Emma Olsen, por exemplo, hai moito de quen somos colectivamente como sociedade aquí e agora, aínda que non estea enunciado así e sexa fundalmentalmente o relato dunha adolescencia nos primeiros noventa a miles de quilómetros de aquí. Nese sentido, a busca dun mapa de relacións de pertenza tamén é unha característica das súas personaxes. O tema da procura identitaria que comentabamos é unha cuestión que aparece nos meus libros moi ligada á familia, á controversia entre a pertenza e a unicidade do suxeito. Agora estou escribindo sobre o tema do vínculo e creo que é interesante a loita identitaria entre as relacións de pertenza ás que estamos inevitabelmente ligadas e a necesidade de cortar os fíos, unha especie de oscilación entre a necesidade de ser rede con outras, escollidas ou non, e de non estar atada, porque os lazos poden termar de nós pero tamén poden manternos suxeitas para que non nos movamos. Non me interesan os relatos de resignación, interésame a fractura, igual que non me interesa a certeza senón o que é ambiguo. A persecución da beleza é outra das constantes da súa obra. Na realidade utilitaria que vivimos parece unha empresa case subversiva. Dixen algunha vez que podemos xogar a pensar na literatura como unha cousa innecesaria nunha chave utilitaria, aínda que esta afirmación non se pode extrapolar sen matices. A literatura non ten que xustificarse como útil para ser considerada valiosa, como tampouco o idioma. Durante estes meses escoitamos até o cansazo que somos unha xeración de persoas nifrosas, que nos queixamos por todo, e que xeracións anteriores atravesaron catástrofes que as converteron en persoas estoicas. Pregúntome até que punto non se lles foi arrebatado o dereito a perseguir o que non é estritamente útil. O dereito á beleza debería ser irrenunciábel para calquera. En Illa Decepción dise literalmente que "quería falar da vulnerabilidade": existe tamén a visión da existencia como desgaste no enfrontamento coa realidade. Creo que en Illa Decepción hai un cuestionamento do que é a realidade. Por outra banda paréceme que a vulnerabilidade é un espazo valioso e que, cando menos a vulnerabilidade á que me refiro no libro, non se opón necesariamente á cuestión da resistencia. Deixar que as cousas nos conmovan, consentir ser atravesados por unha certa idea de beleza, seguramente non é imprescindíbel para facer a declaración da renda pero si o é para escribir novelas. Non me interesan os relatos de resignación, interésame a fractura, igual que non me interesa a certeza senón o que é ambiguo. Hai unha obra súa da que se fala pouco, talvez por ser para a infancia, A fuxida, na que se albiscan algúns dos medos que provoca a realidade e que case exixen esa busca dunha harmonía interior que nos compense da inxustiza do mundo. No caso de A fuxida a familia é refuxio, é o lugar onde a nena pode estar tranquila, pode estar segura e pode atopar esperanza e futuro, se cadra porque é así como deberían percibir a familia todas as nenas do mundo, aínda que isto non sempre se produza. Que papel ten a enfermidade na súa obra? En A arte do fracaso xa trataba os escritores como enfermos. Verdadeiramente penso que só tratei a enfermidade en Carrusel, aínda que noutros libros aparezan personaxes que están enfermas. Tampouco falei nunca da maternidade aínda que aparezan personaxes que son nais. O que si que é certo é que decatei de que moitas cousas que vou tratando en libros novos apuntábanse noutros libros antes, porque son temas que me interesan ou que me atinxen. Se cadra fixen algo así, non o sei, acolléndome a esa metáfora tan corrente dos escritores como enfermos, que é unha metáfora que non sei se hoxe me sería útil. Estar enferma é unha situación de conflito, de diferenza e de fraxilidade, claro, pero hai máis que iso. Nun sistema literario relativamente feble como é o galego, o recoñecemento de que veñen sendo obxecto as súas obras non é un fenómeno habitual. Como enfronta ese éxito? Non elaboro demasiado esta cuestión nin teño ideas moi sofisticadas ao respecto, sobre todo porque é un éxito moi discreto en termos absolutos e non creo que teña nada que afrontar en realidade. Tampouco me sinto planificadora dunha carreira literaria. Si teño unha serie de ideas sobre o meu proxecto literario como percorrido, pero non as teño sobre a recepción dese proxecto e por iso recollo a recepción dos meus libros con agradecemento, cun agradecemento sincero e moitas veces sorprendido.


A plataforma de seguimento de contaxios da Covid-19 da Xunta non é quen de detectar a orixe da enfermidade en 73% dos casos. Son datos divulgados no último informe do Instituto de Saúde Carlos III, que desde hai unhas semanas inclúe información sobre os labores de rastrexo dos territorios estatais. E Galiza é a comunidade cos peores resultados. A porcentaxe de contaxios sen contacto coñecido con Covid-19 incrementouse desde o 11 de maio, coincidindo tamén co aumento de casos. O informe que recolle do Instituto Carlos III con datos co 11 de maio ao 27 de xullo indicaba que en 42% dos casos se descoñecía a orixe, mentres que no penúltimo, con información até o 6 de agosto, abranguía 60,3%. Agora, a institución xa fala de 73%. En tanto, a Xunta da Galiza segue sen aclarar cantas persoas traballan na plataforma de seguimento de contactos da Covid-19 artellada por Sanidade no mes de maio despois de que o presidente, Alberto Núñez Feixoo, cifrase en máis de 6.000 as persoas que realizan tarefas de seguimento. A Administración galega tampouco aclara a súa relación coa multinacional Grupo Konecta, que neste mes publicou ofertas de emprego para as labores de rastrexo na Galiza. Francisco Vázquez Vizoso, voceiro do Movemento en defensa das pensións e médico epidemiólogo, cuestiona o "escurantismo" da Xunta nesta cuestión. "Parécenos moi preocupante non saber cantos rastrexadores hai, que formación teñen ou como se coordinan cos servizos de Atención Primaria ou de Medicina Preventiva", declara a Nós Diario. Focos na Galiza Segundo a Consellaría de Sanidade, na xornada de onte o número total de casos activos ascendía a 1.400, cando hai unha semana o total era de 670. Do total, A área sanitaria da Coruña continúa a ser a máis afectada, estando nela 60% do total de casos rexistrados na Galiza: 851 de 1.400. Dos 118 casos activos rexistrados desde onte, 73 foron nesa área. Na de Vigo, detectouse un novo foco de coronavirus que atinxe tres persoas da mesma familia, mentres que os de Pedrafita do Cebreiro, Castro de Rei de Cospeito mantéñense con seis positivos nos dous primeiros casos e dez no segundo.


Summary: Unha manifestación percorrerá as rúas de Compostela o próximo 5 de xuño con motivo do Día Mundial do Medio Ambiente para esixir a paralización inmediata dos proxectos eólicos que se atopan en tramitación.

A mobilización foi convocada baixo o lema 'Eólica así non!' por máis de 20 colectivos e plataformas ecoloxistas, veciñais, sociais, culturais e sindicais da Galiza e partirá ás 12 horas do 5 de xuño da Alameda compostelá. Posteriormente, percorrerá a cidade até a praza do Obradoiro, onde se lerá un manifesto e onde se gardará un minuto de silencio simbólico polos territorios que "foron destruídos" ou se "ven ameazados pola ocupación eólica". Os colectivos convocantes pedirán a moratoria das novas instalacións e a derrogación do Plan sectorial eólico, así como das leis de fomento da implantación de iniciativas empresariais e de simplificación administrativa, ao considerar que representan un "atropelo" contra a participación pública e a preservación do medio, o patrimonio e a paisaxe. Denuncian que o modo no que a Xunta "concibe e permite a implantación eólica" baséase na "desregulamentación legal", o "abuso das empresas enerxéticas ás poboacións afectadas", a "destrución de patrimonio público e colectivo" e "intereses de carácter privado e especulativo". Intervencións Nunha rolda de prensa decorrida na mañá da sexta feira en Compostela, a portavoz de Rede Galega por un Rural Vivo, Jessica Rei, indicou que o manifesto que se lerá tras a marcha está aberto á adhesión de colectivos e plataformas, mentres que os particulares poden manifestar o seu apoio ao participar na mobilización. Rei incidiu en que a Galiza representa un dos territorios do Estado español con maior presenza de parques eólicos e criticou que a distancia esixida respecto dos aeroxeradores "sexa a mesma" a pesar de que o seu tamaño pasou de situarse en 70 metros a alcanzar os 200. Tamén lamentou que a normativa correspondente sexa "obsoleta" e advertiu de que a instalación dos parques proxectados suporá "acabar coa Galiza rural", polo que demandou que a transición enerxética que leve a cabo sexa "xusta". Neste sentido, o portavoz da Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza (Adega), Roi Cuba, afirmou que a execución destes proxectos implicará unha afectación á flora, á fauna e aos recursos naturais da Galiza, que "non se poderán recuperar". Chamou a unha mobilización "masiva" para pedir unha moratoria ao novo modelo eólico co obxectivo de que "se estude ben" o seu impacto no territorio. Ademais, Manuel Da Cal, da Federación Rural Galega (Fruga), criticou que "menos do 1% dos beneficios" sexan percibidos polos propietarios dos terreos, fronte ao "99% que reciben as multinacionais" e tachou de "espolio" dos recursos os proxectos expostos. Nesta liña, o secretario xeral da CIG, Paulo Carril, sinalou que a produción enerxética da Galiza supera o seu consumo, pero que a subministración é "unha das máis caras do Estado". Afirmou que o próximo 5 de xuño dará comezo "unha resposta" da cidadanía a esta situación. Así mesmo, o representante de Rede de Patrimonio Cultural Santiago Llecha alertou de que a instalación dos parques eólicos proxectados afectará a "un abundante patrimonio que permanece invisibilizado", como hórreos e muíños, e poderá supor a perda dunha "parte da Historia propia".


Summary: A Galiza afronta o inicio da ponte do 12 de outubro con outro descenso dos casos activos de Covid-19, que se sitúan en 589, mentres que aumenta lixeiramente a presión hospitalaria con 42 hospitalizados -catro máis que a xornada anterior-, e os novos contaxios mantéñense en 33. A taxa de positividade baixa a un 0,98% no conxunto do país.

Segundo os datos publicados na mañá da sexta feira pola Consellaría de Sanidade con rexistros até as 18 horas da quinta feira, seguen 10 persoas diagnosticadas con Covid-19 ingresadas en UCI e aumentan a 32 as ingresadas noutras unidades -catro máis-, mentres que 547 pacientes atópanse en seguimento no seu domicilio. Por áreas sanitarias, a presión hospitalaria aumenta nas de Vigo, que segue sen paciente Covid en UCI e rexistra seis noutras unidades de hospitalización -dous máis- e A Coruña e Cee, que mantén catro en críticos e conta con 11 noutras unidades -dous máis-. As outras cinco áreas sanitarias continúan sen cambios con respecto á xornada anterior. Deste xeito, na de Ourense segue un paciente Covid en UCI e outro en planta; e na de Santiago e Barbanza mantense un en críticos e sete noutras unidades. A de Lugo segue con tres pacientes Covid en UCI e catro noutras unidades; a de Pontevedra e O Salnés, cun en críticos e dous noutras unidades; e a de Ferrol cun único ingresado en planta por este coronavirus. Menos de 600 casos A Galiza afronta o comezo desta ponte de outubro, o primeiro con Galiza en niveis de 'nova normalidade', con tendencia descendente dos casos activos que caen até os 589, que implican 31 menos que os rexistrados a xornada anterior, ao haber máis altas (64) que contaxios (33). Por áreas sanitarias, as infeccións activas aumentan lixeiramente unicamente na da Coruña e Cee (+1), mentres que descenden nas outras seis coa de Pontevedra e O Salnés á cabeza (-8), seguida da de Lugo (-7), Vigo (-7), Santiago e Barbanza (-5), Ferrol (-4) e Ourense (-1). Por iso, con máis casos activos de Covid-19 segue a área da Coruña e Cee, con 161; seguida da de Ourense, con 112; Vigo, con 110; mentres que con menos dun centenar mantéñense a de Lugo, con 92; Santiago e Barbanza, con 63; Pontevedra e O Salnés, con 44; e Ferrol, con oito. Segundo os datos publicados polo Ministerio de Sanidad na tarde desta quinta feira, a incidencia da Galiza a 14 días redúcese a 19,02 casos por 100.000 habitantes. Contaxios sen cambios Os novos contaxios de Covid-19 mantéñense por terceiro día consecutivo na trintena, con 33, os mesmos que a xornada anterior, fronte aos 31 da cuarta, após comezar esta semana con 28 e descender a 24 a terza. De novo os 33 positivos foron detectados por proba de infección activa nas últimas 24 horas, 14 deles na área da Coruña e Cee; sete, na de Vigo; cinco, na de Ourense; outro cinco, na de Lugo; un na de Santiago e Barbanza; e outro, na de Pontevedra e O Salnés, mentres que na de Ferrol non se rexistrou ningún. En canto á taxa de positividade das probas PCR -número de infeccións detectadas cada 100 test- descendeu a un 0,98 e segue por baixo do 5% que a OMS determina como limiar para considerar controlada a pandemia. As persoas falecidas diagnosticadas con Covid-19 desde o inicio desta pandemia en toda a Galiza mantéñense en 2.640 ao non notificar na quinta feira a Consellaría de Sanidade novas vítimas.


Summary: A dramática situación á que o centralismo español e mais as políticas neoliberais conduciron ao noso país fai hoxe imprescindíbel, máis que nunca, a unidade do nacionalismo e o galeguismo. Está en xogo o futuro dunha Galiza como nación europea que impulse o seu desenvolvemento a partir da dinamización definitiva dos seus sectores produtivos

Os resultados das recentes eleccións ao Parlamento Galego supuxeron un severo varapao para o nacionalismo galego no seu conxunto e afondaron no retroceso, agora dramático, da confianza que a cidadanía galega levaba depositando nas forzas que defenden o dereito a decidir do noso país. É abondo evidente que, a pesar de que algúns altofalantes queiran malinterpretar os resultados e sumar as actas dunha coaligazón que si ten nacionalistas no seu seo, aquela presentouse ao electorado da man de destacados líderes do PCE e IU, tal Cayo Lara, quen deixou ben claro que en Galiza xogaban a facer política española. As bandeiras republicanas tricolores, que representan claramente esa vocación, ondeando nos actos da coaligazón antisistema, son a evidencia simbólica da estratexia asimiladora dunha forza que non ten no noso país os seus ámbitos finais de decisión e que, xa que logo, a fai incompatíbel cos principios da autoorganización e a soberanía nacional. A clara derrota do nacionalismo puxo de manifesto as funestas consecuencias que se prediciron tras a ruptura da unidade organizativa resultante da asemblea de Amio A clara derrota do nacionalismo puxo de manifesto as funestas consecuencias que se prediciron tras a ruptura da unidade organizativa resultante da asemblea de Amio. As causas son coñecidas e a explicación delas, tamén. Se quixermos reconstruír a creba, de nada valería repetilas e, moito menos, buscar culpábeis ou reiterar argumentos. Como nada é branco nen mouro e sempre hai matices, de seguro que houbo erros e boas intencións de todas as partes e, agora mesmo, o único certo é o desenlace final. Esas fondas disensións, nas formas e no fondo, supoñen que se faga practicamente imposíbel a reunificación en torno aos mesmos moldes e sen cambiar as receitas Aquela ruptura fixo visíbeis as diferenzas insalvábeis de modelo organizativo e orientación política que se fraguaron na última asemblea da, até daquela, casa común do nacionalismo galego. Estouparon os consensos e rachou o proxecto común, e con eles a fronte nacionalista. Esas fondas disensións, nas formas e no fondo, supoñen que se faga practicamente imposíbel a reunificación en torno aos mesmos moldes e sen cambiar as receitas. E, a pesar dos resultados eleitorais acadados, tampouco semella realista pensar que as diferentes familias nacionalistas queiran renunciar á esencia das súas posicións de partida e, unha delas, ás súas alianzas extragalegas. No entanto, a dramática situación á que o centralismo español e mais as políticas neoliberais conduciron ao noso país fai hoxe imprescindíbel, máis que nunca, a unidade do nacionalismo e o galeguismo. Está en xogo o futuro dunha Galiza como nación europea que impulse o seu desenvolvemento a partir da dinamización definitiva dos seus sectores produtivos e que permita retomar e intensificar o estado do benestar coa ferramenta do autogoberno, sen outros límites que os que o propio pobo galego autodetermine. Dita unidade, hoxe en día improbábel no plano orgánico e programático, debería comezar a se tecer desde abaixo, volvendo a restaurar confianzas perdidas e complicidades precisas. Para iso, cómpre que continúen a emerxer novos liderados sociais, orgánicos e institucionais que recollan a testemuña, rectifiquen erros do pasado, escoiten as voces da cidadanía pedindo a rexeneración democrática, abran novos camiños e, finalmente, refunden o proxecto común do nacionalismo galego. Dita unidade, hoxe en día improbábel no plano orgánico e programático, debería comezar a se tecer desde abaixo, volvendo a restaurar confianzas perdidas e complicidades precisas As próximas citas electorais, municipais e europeas, deberían supor un punto intermedio, baixo a fórmula de coaligazón electoral, do camiño cara á superación das feridas e desconfianzas, á madureza definitiva e á conquista da hexemonía social e política que permita a Galiza encarar o seu futuro con confianza en si propia. Temos os vimbios, só cómpre tecer, coas mans de todos, un bo cesto.


Summary: Ana Romaní, unha das voces de referencia do xornalismo cultural e da poesía galega, foi nomeada académica numeraria eleita na sesión plenaria celebrada o sábado, 17 de marzo, na sede da Real Academia Galega. Romaní lerá o seu discurso de ingreso na RAG nos próximos meses.

O Pleno da Real Academia Galega nomeou, na sesión realizada o sábado 17 de marzo, Ana Romaní académica numeraria eleita. A candidatura da xornalista fixérase oficial no Pleno anterior para ocupar a vacante de Xohana Torres, finada o 12 de setembro. Romaní lerá o seu discurso de ingreso nunha sesión extraordinaria que terá lugar nos próximos meses, segundo informa a RAG. A académica de número eleita naceu en Noia, en 1962, e é unha voz de referencia do xornalismo cultural. Desde a década dos noventa está á fronte de Diario Cultural, da Radio Galega, o programa decano da información cultural diaria da radiodifusión galega. Un labor polo que recibiu numerosos premios. Promotora do Premio Diario Cultural de Teatro Radiofónico, impulsou De Cantares Hoxe. Os Cantares Gallegos de Rosalía de Castro no século XXI (2013), unha antoloxía sonora con versos inéditos de trinta e seis poetas arredor de poemas de Rosalía de Castro, publicados logo da súa emisión. No eido literario e após a publicación de poemas en revistas, en 1987 presentou o seu primeiro libro de versos, Palabra de mar. A fascinación polo mundo acuático volver estar presente en Das últimas mareas (1994), onde reescribe o mito de Penélope, en diálogo coa célebre Penélope do Tempo de ría (1992) de Xohana Torres, autora que se atopa entre os seus referentes literarios. O seu último libro é Estremas (2010). Os poemas de Ana Romaní poden lerse tamén en volumes colectivos. A xornalista tamén desenvolveu proxectos vinculados á oralidade da poesía e á súa expresión da man doutros creadores. O seu traballo abrangue outros xéneros, con títulos como a Antoloxía de Antón Avilés de Taramancos (2003) e un continuado traballo para facer visíbeis as achegas das mulleres á cultura desde distintos espazos. Carme Pazos, académica correspondente Por outra banda, na sesión plenaria do sábado foi elixida académica correspondente a profesora Carme Pazos Balado (1968), experta no estudo do léxico galego que foi peza fundamental do Seminario de Lexicografía da Academia.


Summary: Clausurada a web oficial do referendo en plena ofensiva autoritaria do Estado, están a aparecer por toda a parte réplicas da páxina. A que se está a viralizar nas últimas horas é un tributo do irónico pobo catalán ao chefe do goberno español.

MarianoRajoy.Cat oferece toda a información precisa para participar nun referendo suspendido cautelarmente polo TC e que o Estado español quer inviabilizar como se xa se existise unha sentenza de ilegalización da consulta, prohibición que aínda formalmente non se ten producido pois o asunto -o recurso da Moncloa contra a Lei de Referendo- aínda non foi xulgado. No web que leva o nome do presidente do goberno español aparece toda a información que orixinariamente disponibilizaba a páxina oficial do referendo, clausurada en función das medidas cautelares solicitadas pola Fiscalía e ditadas polo Tribunal Superior de Xustiza de Catalunya. Na páxina aparece o vídeo institucional do referendo -tamén obxecto da suspensión cautelar- e aínda unha relación das normas legais -todas elas emanadas do Parlament- en función das cais se convoca a consulta.


Summary: VÍDEO | O portavoz do PSdeG foi o pasado venres o último dos participantes nos faladoiros cos catro grupos parlamentarios sobre a ordenación dos montes organizados polo Instituto de Estudos Miñoráns coa colaboración de Praza Pública Presente e futuros do territorio, a análise no Instituto de Estudos Miñoráns coa colaboración de Praza Pública

Presente e futuros do territorio, a análise no Instituto de Estudos Miñoráns coa colaboración de Praza Pública Xoaquín Fernández Leiceaga, portavoz parlamentario do PSdeG, foi o pasado venres o último dos participantes nos faladoiros cos catro grupos parlamentarios sobre a nova lei de fomento da implantación de iniciativas empresariais e a ordenación dos montes en xeral que organizou o Instituto de Estudos Miñoráns. Praza Pública colaborou moderando as intervencións dos asistentes e formulando preguntas aos participantes, cuxas respostas sintetizamos na semana seguinte a cada faladoiro en pezas informativas acompañadas de extractos audiovisuais. A Xunta vai impulsar un novo Plan Forestal. O actual, para o período 1992-2032, non se está a cumprir, segundo di o Consello de Contas. É necesario un novo plan ou bastaría con cumprir o actual? Primeiro un matiz. Na comisión creada no Parlamento non estamos a debater sobre o novo plan. Hai unha resistencia do director xeral de Montes, Tomás Fernández-Couto, que non quere que haxa unha participación do Parlamento a pesar de que hai un compromiso do propio Feijóo de que se faga así. Eu creo que si se necesita un novo plan, porque acabamos un ciclo e temos que abrir outro novo. Neste tempo perdeu moita densidade a poboación vinculada ao medio rural e hai moitas máis terras abandonas. Temos que mobilizalas, sexa en sentido produtivo, de protección ou combinando ambas cousas. Defendo un monte polifuncional, temos que xerar valor engadido e isto non pode ser só madeira. Temos moi pouca produción de cogomelos ou trufas. E hoxe ademais temos requirimentos da bioeconomía, a cuestión da captación de carbono. E, en relación cos incendios, nestes 25 ou 30 anos as casas chegaron ao monte e o monte chegou ás casas. Todo isto non estaba no anterior plan forestal e temos que abordalo cunha mirada nova. "Temos que pensar moi ben como afrontamos a apetencia de eucaliptos que hai no noso mundo rural pola rendibilidade que teñen" O abandono do rural está a ser aproveitado para a súa eucaliptización? A lei impide a forestación de terras agrarias, pero moitas das normas que son correctas na práctica non se cumpren. E ás veces non se cumpren porque non se poden cumprir, e iso tamén temos que afrontalo. Como limpamos todas as franxas arredor de todos os núcleos de poboación? Necesitamos terras agrarias para que a gandaría e a agricultura sexan sostibles, e niso ten que xogar un papel moito máis importante que ata o de agora o Banco de Terras, que o desactivaron, privándoo de persoal e medios. Canto ao eucalipto, expándese porque o desexan os propietarios de terras, porque ten unha taxa de rendemento que pode chegar ao 12%. Cando pedimos que non se planten eucaliptos, temos que dicir en que fincas se poden plantar e en cales non, hai que ter fortaleza de decisión porque senón os propietarios de terras van seguir plantando eucaliptos porque é o máis rendible. Non pode haber un euro de diñeiro público para favorecer ese tipo de plantacións. E temos que ir a instrumentos de ordenación que fragmenten as plantacións, que impidan que haxa masas uniformes que faciliten a propagación de grandes incendios. En Galicia temos espazo para que creza case todo, o monte é unha oportunidade para Galicia. Pero por riba de todo temos que pensar moi ben como afrontamos esa apetencia de eucaliptos que temos no noso mundo rural. "A Xunta non quere ter un inventario forestal, vai facer facer un Plan Forestal sen saber canto eucalipto hai xa" Pon en dúbida a capacidade de facer cumprir as normas existentes. Ten persoal suficiente a Administración para facelo? Defendo un modelo de administración no que esta se concentre nas cuestións importantes, e as faga, e deixe de facer moitas cousas que non teñen moito sentido. A cantidade de xente que a Xunta ten nos distritos forestais sería suficiente. É un problema máis de vontade que de medios. Hoxe hai suficientes medios técnicos como para que poida haber un control bastante exhaustivo do que se fai no territorio. Hai unha proposta dun inventario forestal de todo o que pasa no monte e o custo que tería para toda Galicia sería de 500.000 euros anuais. Pódese facer. Pero a Xunta non quere ter un inventario forestal. Non sabemos canto eucalipto hai, só de xeito intuitivo. Van facer un plan forestal sen ter os datos de base. Toda esta planificación está a ter en conta o cambio climático? Xa non é que poida chover menos, é que temos que acostumarnos a unha maior variabilidade do réxime de precipitacións. Mereceriamos ter unha estratexia de cambio climático xa operativa, pero a Xunta aínda a está empezando. Hai que limitar determinadas especies en áreas sensibles, igual que non poden plantarse en rede natura ou non deben poder plantarse nas inmediacións de onde se capte auga para as traídas. Ata agora a vontade que existe na Xunta é a de "non nos metamos niso", de aprobar algo que poida contentar ao electorado urbano e ao tempo non facer nada que poida molestar ao electorado que está sobre o territorio. Hai moitas cousas sobre o papel pero non se traducen á realidade. O que propoño é que nos concentremos no fundamental e iso o fagamos, e traspasemos a outros o que non teña tanto valor engadido. Hai unha visión estratéxica global do territorio que teña en conta a relación dos espazos forestais cos protexidos ou cos urbanizados? Hai uns meses o director xeral dicía que o problema era que os plans e as normas non se cumpren. Non pode ser que iso o diga o responsable forestal da Xunta nos últimos 25 anos. Hai que pasar dos plans moi bonitos a intervir sobre os comportamentos, modificalos. Temos unha proporción moi baixa de Rede Natura, teriamos que facer novos parques e ordenar o resto como un territorio vivo no que se poida producir e vivir. E nas zonas protexidas hai que implicar á poboación para que iso sexa sostible, que teñan respaldo social e que se compense a aquelas persoas ás que lles limitas os seus dereitos sobre a súa propiedade. "As comunidades de montes teñen problemas para captar financiamento e aplicalo de maneira eficaz" Por sorte ou por desgraza, vostede é o último dos catro portavoces en participar nestes faladoiros e pode opinar sobre o que dixeron os seus predecesores. Luís Villares propuxo a posibilidade de que fronte á propiedade pública ou a privada colectiva, que é a que rexe actualmente os montes en man común, poida crearse un novo tipo de propiedade veciñal con características específicas. Que opina? Non o vexo, entre outras cousas porque as comunidades de montes se teñen unha defensa da súa especificidade é porque está moi asentado o seu carácter de propiedade privada colectiva. Si creo que necesitamos que as comunidades de montes teñan unha capacidade de intervención máis áxil. O problema é que teñen moitas dificultades para tomar decisións e para captar financiamento e aplicalo de maneira eficaz. Nesa liña, José González, portavoz do PP, propuxo a posibilidade de avanzar cara a unha fiscalidade específica nas comunidades de montes que anime o seu traballo. Xa teñen algunha vantaxe fiscal, pero ademais das comunidades teriamos que pensar iso tamén para as figuras das comunidades de propietarios. Hoxe a renda do monte tributa por IRPF a nivel individual, e se se trata de empresas ou comunidades temos primeiro unha tributación en sociedades e despois por IRPF unha vez que os beneficios chegan aos comuneiros ou aos propietarios das empresas. Trataríase de igualar o tratamento fiscal de ambas e iso pode ser unha vía interesante. Tamén hai que fomentar a chegada de capital externo ás actividades forestais, e unha fiscalidade axustada aos prazos de maduración deste tipo de investimentos podería ter algún efecto positivo. "Temos que ir reducindo progresivamente o que dedicamos a extinción, pero non creo que esteamos en condicións a curto prazo de facer que iso recaia só nos propietarios porque sería imposible" Ana Pontón propuxo o que denominou fiscalidade verde, que os beneficios do monte contribúan a pagar o que nos custa o dispositivo de extinción do lume. A venda de madeira supón cada ano en Galicia uns 180 ou 200 millóns de euros e o custo da loita contra o lume é duns 100 millóns. Se lle aplicamos a esas rendas o custo da extinción matamos o investimento no monte. Pero hai outro tipo de modelos. Temos as casas aseguradas, e malia que temos bombeiros, se se incendian as nosas casas págaas o seguro. Tiñamos que promover de forma moi agresiva o seguro forestal igual que debiamos promover os seguros agrarios, como de feito hai partidas nos orzamentos do Estado e da Xunta. Que haxa unha contribución maior dos propietarios ao esforzo que está facendo toda a sociedade e que en boa medida lles repercute a eles directamente. Temos que ir reducindo progresivamente o que dedicamos a extinción, pero non creo que esteamos en condicións a curto prazo de facer que iso recaia só nos propietarios porque sería imposible. Si que hai que obrigar aos propietarios a que limpen os perímetros dos núcleos de poboación.


Summary: O membro da dirección do PP de Lugo José Luis Iravedra e tres militantes máis trasladaron residentes dun asilo lucense ata un colexio electoral aínda que, segundo os informes forenses, "carecían de capacidade para decidir o sentido do seu voto"

José Luis Iravedra foi, durante moitos anos, un dos homes fortes do PP de Lugo dos tempos de Francisco Cacharro Pardo. Aínda que xa non preside o partido na provincia é un dos vogais da súa executiva por "libre designación do presidente", José Manuel Barreiro, e ademais representa o partido de Alberto Núñez Feijóo no Consello de Administración da CRTVG, un dos órganos mellos pagados da autonomía. Na mañá do 21 de outubro de 2012, día de eleccións galegas e da reelección de Feijóo, Iravedra e tres militantes máis do PP lucense dedicáronse a carrexar residentes dun asilo de Lugo xestionado polas Hermanitas de los Ancianos Desamparados, papeleta en man, ata un colexio electoral próximo. Agora, deben responder ante a Xustiza en calidade de imputados. A carretaxe protagonizada por Iravedra, a ex concelleira Teresa Taboada e os militantes Benigno Gómez e Serafín Rodríguez foi reflectida nalgúns medios de comunicación na propia xornada electoral e denunciada daquela formalmente por AGE. Os presuntos implicados tiñan que declarar no xulgado o pasado mércores, se ben un defecto formal impide que o fagan ata o vindeiro día 30, momento no que terán que explicar por que trasladaron ata as urnas unhas persoas que, segundo informes forenses do Instituto de Medicina Legal de Galicia incluídos na causa xudicial, tiñan "afectadas" as súas "facultades intelectivas e volitivas". Os informes forenses acreditan que as persoas carrexadas "carecían de capacidade para comprender e decidir o sentido do seu voto" Segundo consta no auto de imputación, emitido o pasado setembro, Iravedra e os demais representantes do PP "trasladaron" estas persoas "á mesa electoral para depositar o voto" aínda que "tales persoas carecían de capacidade para comprender e decidir o sentido do seu voto" a causa de "padecementos" como a "demencia senil" ou a enfermidade de Alzheimer. No entanto, está "recoñecido xudicialmente" que "todos" os trasladados chegaron a votar e que o fixeron porque os levaron os membros do PP. Na súa actitude, indica o mesmo auto, existen "indicios racionais de ciminalidade" como "presuntos autores" dun "delito electoral". AGE esixe o "cesamento fulminante" Mentres non chega a declaración adiada o deputado de AGE Ramón Vázquez coida que "non queda outra" que "o cesamento fulminante" de Iravedra e medidas disciplinarias para os tres militantes do PP restantes. O cabeza de lista de Alternativa por Lugo en 2012 foi testemuño presencial dos feitos e quen os denunciou ante a Xunta Electoral, na que indicou que comprobara que "algúns dos carrexados sufrían de Alzheimer, de demencia senil ou eran analfabetos". Malia isto, "os dirixentes do PP non dubidaron en levar as vítimas á urna" e por iso, reclama, "calquera saída" que non sexa o "cesamento" será "unha nova burla do PP á democracia". Ramón Vázquez (AGE): "Feijóo e Barreiro deben tomar medidas xa" Nesta liña, "independentemente dos ritmos xudiciais" Vázquez subliña que "estes señores están imputados por un delito electoral grave" e, especialmente no caso de Iravedra, "deberan deixar calquera cargo público de contado". "Alberto Núñez Feijóo e José Manuel Barreiro deben tomar medidas xa", subliña. Esta petición de responsabilidades, anuncia, chegará tamén ao Parlamento a través da comisión de control da CRTVG, onde o parlamentario Juan Fajardo instará o director xeral dos medios públicos a que "faga o preciso para que José Luis Iravedra abandone o consello de administración do ente". Besteiro: "Se fose presidente do PP sería o primeiro interesado en aclarar se hai carretaxe" Tamén o secretario xeral do PSdeG e presidente da Deputación lucense, José Ramón Gómez Besteiro, se dirixe directamente a Feijóo. "Se eu fose presidente do PP de Galicia sería o primeiro interesado en aclarar se hai carretaxe de votos no meu partido polo ben da democracia". Con independencia de que "haxa ou non un delito electoral, que iso terá que dicilo a Xustiza, este tipo de prácticas hai que desterralas, non podemos permitir o carrexo en cadeira de rodas de persoas maiores ou con problemas de saúde", di, ante unhas "imaxes lamentables" que son reflexo de "prácticas que todos rexeitamos". Especial eleccións 2012 en Praza Pública


Summary: O río xa anegou terreos dedicados ao cultivo e está próximo a chegar ás vivendas ao seu paso por Valdeorras e terras de Quiroga. A rotura das infraestructuras de Endesa en Toreno (León) e as intensas chuvias, que non son retidas nos montes queimados no verán, provocaron unha rápida crecida.

Na mañá de onte venres producíase ás 11.15 unha rotura nunha grande canle que transporta 30 metros cúbicos de auga por segundo na localidade berciana de Toreno. Isto fixo que se anegaran terreos lindeiros, un burato de 10 metros no muro de contención, e un cráter de oito metros na ladeira.A voz de alarma deuse horas antes cando un veciño avisaba aos servizos de emerxencia dunha fisura que cada vez era mais grande e que tiña perigo de acabar co muro de contención. Endesa apresurouse a emitir un comunicado no aseguraba que "non soportou a presión das últimas chuvias e a media mañá, arrancou unha sección de formigón entre dúas xuntas de dilatación".Este importante aporte de auga xunto coas intensas chuvias, fai que o Sil estea ao límite nas decenas de encoros que ten ao seu paso polo Bierzo e o oriente ourensán. Asemade, os montes arrasados polo lume no pasado verán non son quen de filtrar a auga, co conseguinte arrastre da cinza e refugallos que acaba no río. Un punto quente atópase en Montefurado ao teren que o Sil atravesar o túnel romano no que se ateiga xa unha morea de lixo, pólas e árbores.Ao seu paso pola capital valdeorresa, non tería que crecer moito para que campe ás anchas polo Paseo do Malecón, o que preocupa á veciñanza do Barco, que enchía esta mañá as beiras para rexistrar o espectáculo cos seus smartphones. Malia a iso, as autoridades din que se está lonxe do perigo, pero que as precaucións que se tomen han ser poucas.A compañía eléctrica asegurou que xa abriu unha investigación na mesma xornada de onte, e, pese a dicir que a canle de Santa Marina "foi modernizada en sucesivas ocasións", o alcalde de Toreno, Pedro Muñoz, dixo que "a compañía debería facer as cousas como deben facerse para evitar accidentes" e lembrou que é a terceira rotura da canle de Santa Marina en 13 anos. Pola súa parte, Endesa, di que a canle, "como todas as do Sil, ten implantado un procedemento de vixilancia diaria mediante a que se recorren as infraestructuras observando o estado das mesmas".


Summary: Xa é oficial. A Federación Española de Atletismo fixo público a quen consideraron mellores atletas do pasado mes de agosto, marcado pola celebración do campionato do mundo de Londres. Entre eses nomes figura un galego: Ana Peleteiro, sétima do mundo na disciplina de triplo salto.

Na categoría feminina, a triatleta ribeirense foi a mellor da equipa estatal en Londres e fixo valer o seu sétimo posto logrado na capital británica coa mellor marca española promesa en triplo salto. Aliás, foi nomeada pola Federación Española de Atletismo como mellor atleta do mes. Perto dela ficaron a marchadora Laura García-Caro con 9 puntos e a mediofondista Marta Pérez con 6 puntos, mais Ana Peleteiro alzouse co galardón após lograr 10 puntos. A equipa estatal de relevo masculino 4x400 metros fíxose acreedora ao galardón do mellor atleta do mes, neste caso cuarteto, após dunha disputada votación co mediofondista Adel Mechaal, cuarto clasificado na proba dos 1.500 metros en Londres. Ambos sumaron un total de 14 puntos nos tres conceptos avaliados, decidíndose a votación a favor dos relevistas polo voto popular. O atletismo galego sementa o seu futuro Xa rematada na súa práctica totalidade a tempada 2016/2017 estamos a comprobar como un importante número de novas e novos atletas están a ocupar os primeiros postos do ránking estatal das categorías inferiores. Concretamente un total de corenta atletas das categorías 'infantil' até 'promesa', que nas distintas disciplinas do programa atlético, copan os tres primeiros postos do ranking estatal, o que representa unha boa nova para o futuro do noso atletismo.


Un dos membros de AGE, o Espazo Ecosocialista Galego, defende un "novo proceso constituínte" para España e subliña que "os casos de corrupción política non só refliten corrupción económica, senón política e ética dun réxime con grandes eivas democráticas e esgotado no seu armazón xurídico-institucional". Non se trata xa de corrixir pequenos problemas da estrutura política e económica española, senón de refundar a propia democracia para superar os vicios que se asentaron nunha transición que impuxo un modelo ó servizo dos poderes económicos e políticos procedentes da ditadura, grupos que están a mostrar o seu parasitismo social de forma flagrante nas últimas semanas: desde os políticos ata os empresariais pasando pola monarquía. A refundación do estado non se pode conseguir máis que alcanzando unha maioría social e política, razón pola que o Espazo Ecosocialista Galego aposta por unha colaboración de tódalas forzas progresistas A refundación do estado non se pode conseguir máis que alcanzando unha maioría social e política, razón pola que o Espazo Ecosocialista Galego aposta por unha colaboración de tódalas forzas progresistas do espectro político en lugar de permanecer en bloques estancos que só levan ó sectarismo ideolóxico. Esta colaboración que se conseguiu en Galicia entre Esquerda Unida, Anova, Espazo Ecosocialista Galego e Equo (aínda que debe seguir ampliándose a outros colectivos), tamén pode estenderse ó resto de España con forzas como ICV, Chunta, IPV-Compromis, Iniciativa Verds ou Primavera Andaluza. Aí están as eleccións europeas á volta da esquina para darlles en toda a cara ós culpables da situación actual. Esta cooperación política é ben valorada pola cidadanía como nolo mostran as últimas enquisas electorais, que deixan a AGE a un paso de superar a un PSdeG-PSOE incapaz de reaccionar, como un boxeador noqueado Esta cooperación política é ben valorada pola cidadanía como nolo mostran as últimas enquisas electorais, que deixan a AGE a un paso de superar a un PSdeG-PSOE incapaz de reaccionar, como un boxeador noqueado; a xente entende que a unión de varias sensibilidades políticas reflicte un interese real por cambiar as cousas mentres que percibe o illamento partidista como dogmatismo sectario. Non existe ningunha razón pola que esta situación non se poda producir tamén a nivel de toda España, dada a desafección non só da cidadanía progresista co PSOE, partido que forma parte do sistema antisocial actual, senón incluso dos seus propios votantes e afiliados: hai que ter en conta que as persoas que votan ou se afilian ó PSOE se definen e senten de esquerda, a pesar das políticas conservadoras que defenden o seu aparato dirixente, abducido polo poder económico neoliberal. O que está en cuestión xa non é só a supremacía do PSOE na esquerda senón incluso a súa propia supervivencia. Do mesmo xeito que a irrupción dos partidos socialistas rompeu o bipartidismo entre os partidos burgueses e os que representaban o antigo réxime, facendo desaparecer estes últimos para pasar a apoiar ós burgueses como mal menor, cabe preguntarse se unha forza transformadora asentada no século XXI podería rachar o bipartidismo PP-PSOE, levando á desaparición do PSOE (ou ó contrario, a que este reciba o apoio dos sectores conservadores como mal menor, substituíndo o PP como partido conservador con faciana centrista). Os partidos socialdemócratas poden desaparecer, deixando sitio para novas formas de facer política social se temos a intelixencia de presentar propostas serias e cribles, e fuxindo de posicións dogmáticas máis propias da vella política do século XX Os procesos históricos poden depararnos moitas sorpresas e non debemos dar por inmutables situacións que, vistas en perspectiva histórica, non son nunca eternas. Os partidos socialdemócratas poden desaparecer, deixando sitio para novas formas de facer política social se temos a intelixencia de presentar propostas serias e cribles, e fuxindo de posicións dogmáticas máis propias da vella política do século XX. O poder de transformar a sociedade está nas nosas mans e só debemos ser conscientes desta realidade para que o medo deixe de paralizarnos e que empecen a sentilo os que temos enfronte.


Summary: ÚLTIMA HORA (13.00) O xuízo da #OperaciónOrquesta queda suspendido ata que a xuíza da Audiencia Provincial da Coruña, analice a petición de nulidade do xuízo por parte das defensas pola susposta ilegalidade das escoitas.

Este martes 12 de marzo de 2019 comeza o Xuízo da Operación Orquesta. A Audiencia Provincial da Coruña acolle esta semana esta causa, procedente do Xulgado de Instrución nº2 de Corcubión, pola que o alcalde de Cee, Ramón Vigo; un concelleiro, "Candiño"; dous empresarios, Ogando pai e fillo; un arquitecto, Leis C.; e un axente de orquestas, Jorge López, serán xulgados polos delitos de falsedade en documento oficial, prevaricación, suborno e exacciones ilegais. Estes días faremos un seguemento especial dende a Audiencia, e iremos contando en tempo real como están sendo os xuízos. Penas pedidas pola Fiscalía O centro da trama, segundo a Fiscalía, é Ramón Vigo. As Dilixencias Previas piden un total acumulado de 21 anos de prisión e 47 de inhabilitación ao aínda alcalde de Cee, polos delitos descritos. Vigo saíu de prisión despois de ter aboado unha fianza de 29.000€, coicidente cunha entrega en man que lle fixeron os Ogando, e pesa sobre el unha posible multa de 87.000€. Para os Ogando piden 9 anos de prisión e varias multas por máis de 100.000€, despois de pagar tamén unha fianza de 29.000€, po prevaricación, falsedade documental e suborno activo. O Concelleiro Juan Bautista Areas Lestón "Candiño" ten enriba unha petición de 1 ano e 6 meses de prisión e inhabilitación e unha multa de 24.000€ ademais da fianza de 12.000 que tivo que pagar para saír de prisión. Para Jorge López piden 2 anos e 9 meses de prisión por falsidade documental e a ao arquitecto 7 anos de inhabilitación por prevaricación. As 5 partes da Operación Orquesta A Operación distribúese en 5 casos: O primeiro (A) é o relativo ás Festas da Xunqueira de 2009, cando o alcalde Ramón Vigo pediu ao empresario do mundo do espectáculo Jorge López (condenado ademais, en 2003, por narcotráfico nunha operación xunto co fundador da Olympus), a creación de facturas falsas (que xustificasen gastos pola contratación de Mago de Oz e Golden Appet Quarter, que foran xa pagados polos Ogando, en B, aos seus representantes oficiais.Unhas facturas que debían servir para xustificar unha subvención que a Xunta nunca aprobou por non aceptar o "pago al contado" como alegaba o alcalde como forma legal. A segunda parte (B) refírese ao procedemento de construción da Casa da Cultura de Cee, polo cal o alcalde, primeiramente realizou un concurso cun procedemento irregular, polo que daba o 85% da valoración a cousas subxectivas e só un 15% a datos obxectivos. Un xeito de asegurarse a adxudicación a dedo á empresa Ogando.Ademais, Vigo adxudicou 3 obras fraccionadas en proxectos de menos de 200.000€ (para non ter que sacalos a concurso público), facendo que os Ogando mediasen con outras dúas empresas para que presenten unha oferta como mero trámite.Ademais, tamén arredor da CCC fraccionáronse en 3 partes o que debería ter sido un único proxector de equipamento para o auditorio.No marco destas adxudicacións, a Fiscalía asegura que Vigo recibiu 29.000€ dos Ogando, ademais do pago de varias das actuacións das Festas da Xunqueira, como Maria Dolores Pradera, Efecto Mariposa ou Manolo Tena. A terceira parte (C) refírese ao primeiro contrato que realizou Ogando en Cee. A Fiscalía considera que as obras de implantación do céspede artificial no campo do San Paio de Refoxos foi adxudicada tras entregar 12.000€ en man a Candiño. A parte 4ª (D) refírese ás multas que Vigo "ordeou" retirar a un Policía Local para facerlle un favor a un amigo. E a parte 5ª (E) conta unha práctica pola que o alcalde Vigo convertiu en diñeiro A todo o recaucado nas barracas da Xunqueira. Así, dos máis de 40.000€ recaudados polos postos e barracas, apenas 759€ foron realizados de xeito legal. Un xuízo antes das eleccións Despois desta semana de xuízo espérase que a sentenza chegue antes das Eleccións Municipais. Se ben a principios de abril podería estar xa ditada a sentenza, ao ter cabida de recurso a cousa poderíase retrasar. Repaso completo á Operación Orquesta Febreiro 19: Marzo, o mes da Operación Orquesta. Setembro 18: As Eleccións Municipais de Cee estarán marcadas polo xuízo oral da Operación Orquesta. Abril 18: A Operación Orquesta queda sen músicos. Xaneiro 18: Sete anos a voltas coa "Orquestra". Decembro 16: Operación Orquesta: Aberto o xuízo oral para 6 dos acusados ceeses. Un repaso, de primeira man, aos 18 anos de historia e 3 millóns de € da CCC. 2013: Quen é quen na Operación Orquesta: Cee. 2012: Entrevista a Ramón Vigo (II): "O sumario da Operación Orquesta é infumable". Maio 2011: Quen alimenta a Caixa B?. 31-01-11: Varios detidos, entre eles 3 alcaldes, na "Operación Orquesta" por corrupción urbanística. Repaso ao sumario da Operación Orquesta VII: Falseando a Casa da Cultura. VI: As adxudicacións de Neria. V: De como se xustifican subvencións públicas con cartos da caixa B, sen factura de transferencia e cunha firma persoal. IV: De verbena no Parlamento. III: 3 novos imputados. II: Aumentan os salpicados. I: Un repaso ás primeiras conversas do sumario da Operación Orquesta.


Entre 10 e 15 millóns de euros ao ano recada a Xunta co canon polo impacto ambiental dos grandes encoros que o bipartito implantou por lei a finais de 2008. Un imposto que as hidroeléctricas recorreron e que en 2014 o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) avalou rexeitando a pretensión de Gas Natural Fenosa e Iberdrola de que elevase unha cuestión de inconstitucionalidade. Pero as dúas eléctricas recorreron non só o fondo da norma senón tamén a forma, o xeito en que se calcula o canon, para tentar pagar menos, e tamén niso o TSXG quítalles a razón en varias sentenzas similares que foi emitindo nos últimos meses. Nas dúas últimas sentenzas, de febreiro e marzo, as primeiras que cuantifican a discrepancia, o TSXG rexeita a pretensión de Fenosa de que a Xunta non lle cobrase polos 141 e 135 metros dos saltos de auga do seu embalse Barrié de la Maza no río Tambre senón só por 8,33 metros. O Tribunal Superior rexeita a pretensión de Gas Natural Fenosa de que a Xunta non lle cobrase polos 141 e 135 metros dos seus saltos de auga do Tambre senón só por 8,33 metros O canon aos grandes encoros calcúlase con parámetros variables en función da auga que moven pero tamén con parámetros fixos como a potencia instalada ou o denominado "salto bruto", definido como a "diferenza de cotas entre o nivel da auga no punto de toma e o punto en que a auga se reintegra ao río" logo de pasar polas turbinas -ten en conta só a diferenza de altura, non a distancia, que no caso do Tambre é duns sete quilómetros entre o encoro e as súas dúas centrais eléctricas- . "A discrepancia xurde verbo de como se determina o salto bruto, que o recorrente [Fenosa] cifra en 8,33 metros, en tanto que a administración o eleva a 135,5 metros", di a sentenza sobre o recurso presentado por Fenosa contra o imposto que a Xunta lle cobra polo aproveitamento Tambre I do encoro Barrié de la Maza. E similar recurso presentou a eléctrica para o aproveitamento Tambre II do mesmo encoro, onde pretendía que se tivesen en conta os mesmos 8,33 metros e non os 141 metros sobre os que a Xunta calcula ese canon. As hidroeléctricas tentaron que a Xunta contabilizase para calcular o imposto os puntos de toma da auga máis baixos dos seus embalses e non os máis altos As hidroeléctricas, tanto no caso de Fenosa como no de Iberdrola, con sentenzas similares pero nas que non se cuantifica a discrepancia, tentaron que a Xunta contabilizase para calcular o imposto os puntos de toma da auga máis baixos dos seus embalses e non os máis altos. O TSXG rexéitao e di que "a toma á que se refire o precepto non é a correspondente ao lugar físico na parede do encoro da que parte a auga e se conduce ao grupo xerador senón [...] a que se corresponde coa toma do encoro e que permite acadar a cota de coroación, como sostén a resolución recorrida [da Xunta]". "Deste xeito a cota permanece constante para os diferentes volumes de auga do embalse, o que é coherente coa base impoñible do imposto", di o tribunal, que engade que "á mesma conclusión chégase se se repara que os tramos de salto bruto que a lei recolle serían innecesarios nas súas cotas máis altas pois a cota de toma de auga nunca acadaría as lonxitudes previstas nos últimos tramos". Así, o tribunal dá a razón á Xunta no xeito en que esta calcula o tributo fronte ás pretensións das hidroeléctricas para reducir o importe. As sentenzas do TSXG poden ser recorridas en casación ante o Tribunal Supremo.


Summary: Moisés Barcia impulsa desde Rinoceronte a creación dun dicionario na rede

Moisés Barcia, tradutor galego e creador da editorial Rinoceronte Editora, explica como naceu e en que consiste o dicionario castelán-galego, unha ferramenta presentada pola editorial no pasado mes de outubro. O dicionario non ten unha páxina específica senón que se atopa nunha das seccións da propia web de Rinoceronte. Este servizo, entre moitas outras cuestións, busca darlle nome a topónimos estranxeiros sen necesidade de traducilos ao galego dándolles un tratamento integral. Avante Pouca Cando xurdiu a idea de facer un dicionario castelán-galego?Hai xa varios anos que tiñamos un dicionario en papel que naceu a partir de notas e cuestións que sacabamos ao desenvolver o noso traballo, que é maioritariamente traducindo. Ao cabo de cinco ou seis anos de xuntar todo ese material, démoslle forma e saíu, en forma de libro, o que daquela se chamaba o "Superdicionario castelán-galego". O que pasa é que, como a lingua está en constante evolución, as normativas tamén foron cambiando. Por este motivo, o noso dicionario tiña unha sección final a modo de caderno de notas para ir rexistrando correccións, melloras a levar a cabo etc. Co paso do tempo, esa parte final quedou chea de anotacións e de novas ideas, e á vez, tamén nos decatamos de que, actualmente, xa non ten moito sentido facer dicionarios nun soporte que non sexa o informático. Por todo isto decidimos desenvolver esta ferramenta online, porque nos permite ter respostas inmediatas, realizar unha busca optimizada, e tamén telo sempre actualizalo coa posibilidade de corrixir erros en calquera momento ou mesmo de ampliar entradas. Avante Media En que consiste a ferramenta?É un dicionario que vai desde a lingua castelá ao galego. Hai que ter en conta que o castelán é a lingua coa que se nos bombardea constantemente; entón, é normal que para moitas persoas sexa máis sinxelo lembrárense de palabras concretas nesta lingua que en galego. Por este motivo, o noso dicionario non só recolle formas léxicas, senón tamén fraseoloxía e topónimos. O que ocorre cos topónimos é moi interesante. A día de hoxe, as persoas temos un maior coñecemento lingüístico, estamos máis en contacto que nunca con culturas e topónimos estranxeiros. O que viamos en dicionarios como o da Real Academia Galega é que se segue unha tendencia cuestionábel que consiste en galeguizar todos eses topónimos. Nós pensamos que, actualmente, iso non ten ningún sentido. Entón, o que fixemos foi darlle un tratamento integral elaborando unhas consideracións aplicábeis a todos os topónimos. Nós recollemos a forma oficial, pois para iso hai unha normativa, pero, se nos parece conveniente, engadimos a nosa opinión ao respecto. Por exemplo, a RAG escribe Girona con X (Xirona), e iso parécenos absurdo. Tamén, para os topónimos de linguas que non se escriben co alfabeto latino, investigamos un pouquiño e xa vimos que había indicacións dadas polo organismo das Nacións Unidas explicando como se deben transcribir eses nomes, entón, partindo desa base, fixemos unha visión integrada dese tratamento. O noso dicionario nace nun ambiente de tradución, e para todas as linguas coas que traballamos non hai dicionarios que traduzan directamente ao galego, sempre temos que facer unha ponte polo castelán. Os tradutores precisamos un dicionario deste estilo. Avante Toda Dada a situación actual do galego, pensa que este tipo de proxectos poden axudar á súa normalización? Esta ferramenta fixémola nós, desde a nosa empresa, porque nos é imprescindíbel para traballar. Era importantísimo que existise este servizo, porque non existe outro, non temos unha serie de ferramentas a elixir, por iso tivemos que creala. Principalmente porque tamén traballamos con material educativo e precisamos poder buscar as palabras necesarias para cada cousa. É imprescindíbel para o galego ter estes servizos e vese que a xente os quere. A acollida deste dicionario foi moi boa, e iso que só o comunicamos en redes. Mais si, tivo moita repercusión dentro de certos ámbitos e a resposta foi xenial.


Summary: O PSdeG di que a Xunta "non foi quen" de abordar ese obxectivo

O secretario xeral do PSdeG, Valentín González Formoso, situou o galego como o elemento máis importante e identificativo a cultura galega, "unha cultura rica e poderosa" cuxas potencialidades chamou a desenvolver. Formoso fixo estas declaracións ao inicio da manifestación convocada por Queremos Galego na capital galega e acompañado de diferentes líderes e representantes socialistas, como o alcalde de Santiago, Xosé Sánchez Bugallo. Rueda recupera a fórmula do "bilingüismo harmónico" coa nova denominación de "cordialidade lingüística" O secretario xeral afirmou que "temos por diante" un "gran reto", reto que, apuntou, "non foi quen de abordar o anterior presidente", en referencia a Alberto Núñez Feixoo. Ese reto pasa, sinalou o líder da formación socialista, por gañar máis espazos para o galego, por unha "maior presenza do galego" en todos os ámbitos da sociedade. Neste sentido, chamou a "corrixir os erros do pasado por parte da Xunta da Galiza" en materia de política lingüística, mais sen especificar a cales se refería. Neste escenario, o líder dos socialistas pediu ao novo presidente da Xunta "que se implique" e que "aborde o reto de que o galego sexa transmitido polos nosos maiores para ser usado pola nosa mocidade". "Se impulsa a liberdade nese camiño", proclamou, "vai ter o PSdeG ao seu carón". "Unir os galegos" Formoso incidiu en que o galego é "unha forma de unir os galegos" e de "unir Galiza con todos os outros pobos".


Summary: Asinado por "galeg@s sen adscrición partidaria" afirma que 'Os pobos deciden' é a candidatura "que mellor representa os intereses de Galiza e dos traballadores". Francisco Sampedro, o ex portavoz de Causa Galiza Bráulio Amaro e Dionisio Pereira son algunhas das persoas asinantes.

O historiador Dionisio Pereira, o filósofo Franscisco Sampedro, os escritores Vitor Vaqueiro e Manuel Forcadela, o ex portavoz de Causa Galiza Bráulio Amaro e o presidente da Asemblea Republicana de Vigo, Celso X. López Pazos, son algunhas das sinaturas que apoian o Manifesto 'Os Pobos deciden', no que se pide o voto na cita do 25 de maio para a coligación BNG e EH Bildu. Mais este manifesto está tamén apoiado coa súa sinatura por electricistas (Manuel Domínguez), caldeireiros (Xosé Carlos Blanco), xornalistas (Gustavo Luca de Tena), bombeiros, xubilados, estudantes, mestres ou desempregados. Son sinaturas que reclamándose "galeg@s sen adscrición partidaria" piden nas eleccións europeas o voto en Galiza para a papeleta do BNG e en Euskal Herria para a de EH Bildu. "Ao noso parecer, é a opción que mellor representa os intereses de Galicia e dos traballadores". Desde o socialismo No manifesto esclarecen que "este apoio enténdese puntual e unicamente relativo ao presente proceso electoral, non significando unha aposta estrutural a prol da política do BNG, de cuxo pasado acomodaticio non nos reclamamos". Mais tamén entenden que na altura e circunstancias actuais é a candidatura de 'Os pobos deciden' a que serve para "dicir non á Europa do capital e a quimera da súa reforma. Acreditamos, pola contra, na construción compartida dunha Europa dos Pobos, que teña como finalidade esencial o rachamento da subordinación do traballo ao capital". O chamamento parabeniza e cualifica de "positiva" unha coligación "de esquerda autoorganizada e rebelde de ambas nacións (Galiza e Euskal Herria)", apuntando a que "debería se ampliar e proxectar para alén do presente proxecto electoral. Porque, ao noso entender, a esquerda real en Galicia só pode selo se asume a necesidade de construírmos unha República Galega Independente camiño do socialismo". Entre as persoas asinantes do manifesto figuran algunhas que estiveron vinculadas á Frente Popular Galega -organización que agora concorre con IU a este proceso eleitoral- e outras que en 2012 pediron o voto para a candidatura de AGE.


Summary: Semella que foi onte pero pasaron corenta seis anos. A dureza da represión sufrida e a perseveranza das organizacións de clase e das forzas progresistas, mantendo a lembranza dos feitos, neste caso a medio da convocatoria do Día da Clase Obreira Galega, dános unha sensación de contemporaneidade que non se corresponde co tempo transcorrido.

Só se lembra aquilo que se divulga. Así, vivimos como nosa a oposición dos traballadores ferroláns a un convenio único para o conxunto do estado e a defensa dun marco laboral propio para a factoría galega, unha demanda que segue a ser un dos sinais de identidade do sindicalismo nacionalista. E está presente en nós aqueles días de asembleas, xuntanzas e "pásaos", e enxurrada obreira naquela mañá cediño, como escribiu Novoneyra, do 10 de marzo de 1972 a tomar a ponte das Pías, e o despregue da forza pública, e os disparos contra a xente de ben, e os feridos, e Amador Rei e Daniel Niebla asasinados. Foi unha represión a sangue e lume. Os asasinados, pero tamén os feridos con balas, a consecuencia dos disparados efectuados pola policía contra os manifestantes.:Afonso Quintela Tenreiro, Xulio Aneiros Fernández, Claudio Freire Carballo, Santiago Arroxo Pérez, Cipriano López Pita, Eladio Toloi, Xosé Rei Otero, Xosé Lamas Teixeiro, Marcelino Pinos Rodríguez, Xosé Diez Ramos, Antón Fernández Martínez, Xosé Suárez Pita, Antón Pérez Fraga, Xosé Pérez González, Abelardo Teixeiro Lago. E tamén, estes leves: Paulino Pereira Calo, Xosé Serantes Castro, Manuel Seoane Vázquez, Anxo do Río Vázquez e Xosé Piñeiro Méndez. A represión non acougaría nos días e semanas seguintes, traballadores encarcerados, dirixentes políticos, sindicais e estudantís detidos ao longo e ancho do pais, militantes fuxidos e agochados, sancións administrativas, procesos xudiciais nas diversas xurisdicións, causas no Tribunal de Orde Público e mesmo diante da xustiza militar. Luis García Moran, Xosé Luís Díaz, Nicolas Lago Simó, Xoán Guzmán García, Prudencio Bodega ou Canoño foron algúns dos membro da BPS que, segundo a imprensa obreira da época, máis se significaron na torturas contra os traballadores ferroláns en 1972 O aparello represivo do réxime, particularmente, no caso de Ferrol, a Brigada Político Social e o Servizo de Información Militar, empregáronse sen descanso na persecución da protesta. Un repaso á prensa clandestina do momento, fundamentalmente daquelas organización políticas que participaron da loita, fornece cumprida información sobre o operativo do terror, o uso indiscriminado das torturas nos centros de detención e a metodoloxía dos tomentos. Así, nun número especial do Terra e Tempo, voceiro da UPG, editado en París naquel mesmo ano, onde se reproduce un informe interno elaborado por Xosé Ramón Reboiras Noia, nun exemplo maxistral de xornalismo obreiro, sinala un amplo catálogo das torturas aplicadas. A primeira, "as táboas de ximnasia", método que "obrigaba ao detido a permanecer de pé e posturas forzadas mentres o golpeaban por todo o corpo", pero tamén "o quirofano", consistente "en estirar ao retido sobre unha mesa mentres se lle peta no estómago e se lle introducen boligrafos estriados sobre os dedos das mans". Os represores ferroláns contaron co asesoramento e o apoio de membros da Brigada Política Social desprazados desde Madrid para a ocasión. Por exemplo, A voz do pobo, órgano de prensa do PCG, nunca crónica asinada o 23 de Abril de 1972, afirma que o "principal torturador Luís García Moran da BPS de Madrid, foi este nazi o máis destacado e o que participou en todas as torturas; Xosé Luís Díaz da BPS de Ferrol, outra besta dando golpes e patadas; Nicolás Lago Simó da BPS de Ferrol e Xoán Guzmán García, xefe da BPS de Ferrol. Tamén tomou parte activa Francisco Braxe Bouza, xefe de información de Ferrol". Segundo recollemos doutros números desta publicación, participaron tamén nas torturas o celebre "Cañoto", número da BPS de Ferrol, Prudencio Bodega, da BPS de Madrid ou Luis Avila Barbero, neste caso chegado desde Valencia. Ao longo de todos estes anos, a nosa ollada mirou para as vítimas é tempo de reparar nos represores, nos "Billy el Niño" ou "Cañotos" que torturaron, humillaron e aterrorizaron os demócratas galegos nos últimos anos do franquismo.


Summary: Apoeta analfabeta fai un retrato de Luz Fandiño para contar a súa historia de emigración, penurias e de como comezou interesarse pola escritura até converterse na "poeta analfabeta" e publicar libros de poemas.

Luz Fandiño (Compostela, 1931). Poeta, escritora, activista, nacionalista, feminista... Muller loitadora, muller brava, muller revolucionaria... Nos seus versos defínese a si mesma como: "[...] a poeta / daqueles que sobreviven de emprestado, / a poeta analfabeta / a poeta dos desherdados". Este documental de Sonia Méndez (dirección) e Nati Juncal Portas (produción) métese até a cociña –literalmente– para tratar de coñecer máis en profundidade esta persoeira da cultura e da lingua galegas. A poeta analfabeta / Sonia Méndez / Galiza / 2020 / 107 min. Luz Fandiño non tivo moita sorte na vida. Sempre traballou de serventa. Emigrou á Arxentina para fuxir da fame, o medo e a miseria. Mais alí tamén atopou miseria. Sobre todo nas persoas que servía. Sempre tan altivas, sempre con ese desprezo. A súa conciencia de clase fíxose cada vez máis férrea; e atopou a salvación na lectura, primeiro, e na escritura, despois. O señor Ares, bibliotecario do Centro Galego de Bos Aires, animouna que comezara escribir "tal como sentira". E así foi... O relato comeza na súa casa, coa visita do equipo do documental. Pillan a Luz tratando de rematar un dos seus poemas. Escribe un poema cada día. Malia os tremores da idade, que lle fan tardar unha hora nun escrito que debería ocupar cinco minutos, ela persiste e non decae. Aos poucos, Luz comeza contar a súa historia de emigración, penurias e de como comezou interesarse pola escritura até converterse na "poeta analfabeta" e publicar libros de poemas. Cada recuncho da casa de Luz Fandiño é unha lembranza en si mesma: fotografías antigas, bandeiras, bonecas de lá, estampas, souvenirs... Cada pequeno detalle contén unha historia detrás que apenas podemos chegar imaxinar. Lembranzas en forma de obxecto. Lucía Catoira Pan, directora de fotografía altamente comprometida co audiovisual do país, retrata á perfección estes espazos e obxectos mentres Fandiño relata o seu periplo desde Galiza á Arxentina, pasando por Francia e, de novo, á Galiza. O conxunto de imaxes descontextualizadas sobre o relato de Luz Fandiño acaba formando un todo indisolúbel que conforma, dunha maneira inmellorábel, o carácter e a personalidade da poeta. Quen coñeza a Luz Fandiño atopará neste documental unha homenaxe emotiva e máis que merecida. Quen non... quererá coñecer máis desta grandísima muller de mente preclara, ideas firmes e cun espírito que guía, e dá luz, ás xeracións máis novas... pois Luz Fandiño segue mantendo a ilusión e a afouteza dunha moza. Só hai que mirarlle a faciana durante a escena final no Día da Patria.


Summary: CCOO interpuxo unha segunda denuncia contra a empresa de traballo temporal Randstad diante da Inspección de Traballo de Vigo por suspender contratos.

A empresa de traballo temporal (ETT) Randstad recibiu por segunda vez unha denuncia diante da Inspección de traballo de Vigo por parte do sindicato CCOO. Nesta ocasión a razón foi que a suspensión de ducias de contratos, fundamentalmente do sector da automoción, polo incremento de Expedientes de Regulación Temporal de Emprego (ERTE) acolléndose a unha que consideran "cláusula abusiva" e "ilegal" para suspender os contratos de operarios que prestaban servizo en empresas como Magna, Faurecia ou Aludec. Este sindicato lembra que neste caso as traballadoras e traballadores quedan "sen emprego, sen soldo e sen dereito a paro", ademais de "abandonados sen cobertura de ningún tipo", xa que o contrato queda en suspenso pero seguen vinculados á ETT. Polas condicións en que estaban este colectivo tampouco pode acollerse aos ERTE das respectivas empresas. CCOO insistiu en que esta práctica das ETT supón un "intento de destrución de postos de traballo, camuflado nun armazón de cláusulas e diferentes combinacións de leis e convenios, que puidesen parecer legais". Na Galiza, segundo datos facilitados por este sindicato, hai máis de 15.500 traballadoras e traballadores de ETT.


Summary: As deficiencias nos elevadores levanta críticas de máis dun milleiro de profesionais que remitiron un escrito á xerencia do CHUS.

Camas avariadas, foxos nos corredores ou ascensores desnivelados son algunhas das incidencias no Hospital Clínico de Santiago (CHUS) que recolle o escrito asinado por máis de 1.100 traballadoras e traballadores deste centro e que foi entregado esta quinta feira na Xerencia do CHUS. Segundo indican, o escrito será tamén remitido ao Sergas para a súa posta en coñecemento. Un escrito de cuxo contido informou en representación do persoal, maioritariamente celadoras e celadores, María Carmen Iglesias, que asegurou que, actualmente, o cadro de persoal adoita atoparse con camas, nas diferentes unidades, que non se atopan en "condicións óptimas". As eivas no hospital Neste sentido, denunciou problemas de bloqueo de rodas ou erros no sistema de freado "que dificultan o seu manexo" e, en consecuencia, "ocasiónannos problemas posturais e de soporte de cargas físicas evitábeis". Deficiencias que en certas situacións, "debido ao mal funcionamento da cama, obrigan a precisar de dúas celadoras ou celadores para o seu transporte". Os pacientes teñen que agardar no corredor nas Urxencias do CHUS Un difícil manexo que, ante situacións urxentes "pode pór en risco o doente", advertiu. Iglesias apuntou tamén diferentes problemas de mantemento do chan, o que causa foxos nos corredores e que dificultan o tránsito das camas e problemas para as persoas doentes. A representante do colectivo explicou que foron precisamente estas situacións as que os levaron a preparar o escrito remitido á Xerencia e a demandar que se adopten as medidas necesarias para resolver estes problemas. Entre outras cuestións demandan o arranxo das camas avariadas e o seu mantemento periódico, segundo a normativa estabelecida, como tamén o arranxo dos foxos existentes nos corredores que dificultan o tránsito.


Summary: O Executivo estatal prevé pór en marcha un ingreso mínimo "ponte" provisional mentres non se aprobe unha renda mínima permanente.

O Executivo español expuxo esta quinta feira, 9 de arbil, a sindicatos e ONG a posta en marcha "de forma urxente" dunha renda mínima vital provisional que protexa as persoas máis vulnerábeis fronte a crise, e que denominou como "ingreso mínimo vital ponte", até que se poida articular unha renda permanente. Así o anunciou esta quinta feira nun comunicado a Vicepresidencia de Dereitos Sociais que encabeza o líder de Unidas Podemos, Pablo Iglesias. Precisamente, Iglesias, xunto a ministra de Traballo, Yolanda Díaz, o de Seguridade Social, José Luis Escrivá, reuníronse onte para tratar ese ingreso cos sindicatos CCOO, UXT e con organizacións como a Plataforma do Terceiro Sector, Cáritas, Cermi, Oxfam ou Facua. O Executivo recoñeceu que, debido ás garantías técnicas e ao alto grao de consenso político, social e institucional que require o desenvolvemento do ingreso mínimo vital, este podería tardar en aprobarse até tres meses. Por tal motivo, formulou a Vicepresidencia a necesidade de pór en marcha, con carácter urxente, un ingreso mínimo vital "ponte" que garanta que as persoas máis vulnerábeis conten con ingresos cos que poder afrontar esta crise canto antes. En todo caso, asegurou o Goberno, que se mantén o seu compromiso de desenvolver un ingreso mínimo vital de carácter permanente."Todas as entidades asistentes, tanto sindicatos como organizacións do terceiro sector, amosaron o seu total apoio a esta medida", asegura Vicepresidencia, que engade que Iglesias puido constatar mediante conversas telefónicas que grandes empresarios moi relevantes tamén ven adecuada e positiva esta medida e que está en contacto co presidente da CEOE.


Summary: O crítico Andrés Castro achéganos á película cubana "Conducta", o drama social gañador da 36ª edición do Festival Internacional do Novo Cinema Latinoamericano de La Habana.

Director: Ernesto Daranas Guión: Ernesto Daranas Fotografía: Alejandro Pérez Elenco: Armando Valdés Freyre, Alina Rodríguez, Amaly Junco, Miriel Cejas, Yuliet Cruz, Silvia Águila, Armando Miguel Gómez (Cuba 2014, 108 min.) SINOPSE Carmela (Alina Rodríguez), unha mestra decana, ten unha especial sensibilidade cara aos alumnos de familias rotas. O curso no que ten a Chala (Armando Valdés Freyre) deixará unha profunda pegada no seu corazón ate o punto de levala a enfrontarse a directora da escola e as autoridades educativas que intentan internalo na Escola de Conducta. CRÍTICA "Un drama social que afonda nos problemas burocráticos, a pobreza, a emigración, o alcoholismo, a delincuencia... pero tamén é un canto á tolerancia, ao afán de superación e a calidade humana". Gañadora da 36ª edición do Festival Internacional de Novo Cinema Latinoamericano de La Habana, Conducta foi un dos grandes éxitos en Cuba, e do cine iberoamericano, do pasado ano. Supón a segunda longametraxe de Ernesto Daranas tras Os Deuses Rotos, o mesmo que fai 10 anos sorprendera ca extraordinaria curtametraxe documental Os últimos gaiteiros de La Habana. En Conducta presenta un drama social que afonda nos problemas burocráticos, a pobreza, a emigración, o alcoholismo, a delincuencia... pero tamén é un canto á tolerancia, ao afán de superación e a calidade humana. Narra a historia de Chala, un rapaz, de pai descoñecido e nai alcohólica, que ten un comportamento tirando a difícil. Pese a todo acude todos os días á escola de primaria e pola tarde dedica o seu tempo a coidar das pombas do ático ou botar unha man en loitas ilegais de cans como único sustento familiar. Vida complicada que sumada aos problemas típicos da adolescencia fan que sempre ande metido en leas. Tras unha liorta na escola é proposto para ingresar na Escola de Conducta, internado de orientación para rapaces con dificultades de adaptación ou trastornos de comportamento. A mestra Carmela, consciente da complicada situación persoal de Chala, mediará para que non acabe no internado xa que iso remataría por precipitalo nas poutas da delincuencia. Apoiado na excelente fotografía de Alejandro Pérez, que por momentos asemella á de Cidade de Deus, e por unhas interpretacións de abraiante naturalidade, tanto do debutante Armando Valdés Freyre (Chala), como da veterana Alina Rodríguez (Carmela), o director Ernesto Daranas aposta por unha crúa proposta que describa a realidade social dos ambientes máis desfavorecidos e deprimidos de Cuba e, de paso, facer unha dura crítica a certos estamentos educativos dun dos países do mundo máis preocupados pola educación dos seus cidadáns. "Daranas quere dar así tamén unha fonda homenaxe a aqueles que senten a vocación pola ensinanza". A personaxe de Carmela é unha guía espiritual, sabia e experimentada, que fai da aula un oasis diferente no que educar aos seus discípulos deixando que cada neno exprese o que pensa sen medo e sen reservas. Aposta por transmitir a esencia dos valores que lles fagan capaces de enfrontarse ao mundo con xenerosidade e de maneira aberta e comprometida. Unha mestra que deixa claro os seus valores nun discurso que da fronte ao consello escolar que ademais é unha das frase chave do filme: "hai catro cosas que fan a un neno: a casa, a escola, o rigor e o afecto, pero cando cruzan esa porta un mestre necesita saber que lles espera aí fora aos seus alumnos. Antes para min a vida era máis clara e sabía como debía preparalos, agora o único que teño claro é para que non debo preparalos". Daranas quere dar así tamén unha fonda homenaxe a aqueles que senten a vocación pola ensinanza. Aínda que o filme avanza firme, con guión sólido e unhas personaxes co cariz suficiente como para que nos importe o que lles pasa, hai unha certa aposta polo melodrama edulcorado que por momentos linda en estruturas de folletín. Con todo, a sensación final é a dun filme enérxico, ben dirixido e de calidade visual indiscutíbel que critica con valentía certa realidade incómoda do sistema educativo de Cuba sabendo, ao mesmo tempo, que é un filme subvencionado polo mesmo Ministerio de Cultura cubano. Isto denota que aínda hai países que priman os valores sociais e culturais por riba de calquera outro interese escuro.


Summary: A embaixada lituana no Estado español emite un comunicado no que asegura que a independencia catalá é "un asunto doméstico" e deberá ser resolto "respectando a Constitución". A mensaxe chega días despois das declaracións do primeiro ministro a favor do "dereito de autodeterminación"

O Ministerio de Asuntos Exteriores de Lituania fixo público un comunicado esta segunda feira como resposta "ás interpretacións da imprensa española" en relación ás declaracións do primeiro ministro a respeito do proceso de independencia de Catalunya. O executivo lituano amosa "a súa preocupación" pola leitura "tendenciosa" e "errónea" que se fixeron das afirmacións deitadas por Algirdas Butkevicius onde aseguraba que recoñecía o "dereito de autodeterminación dos pobos" e, neste senso, cada país debe atopar o seu camiño cara á independencia, de igual maneira que Lituania o fixera. Porén --aclarar desde a embaixada-- o primeiro ministro on quixo comparar nas súas declaracións a "ocupación soviética" coa situación que está a viver Catalunya co Estado español ao se tratar este último, din, dun "país democrático, membro da UE" e, destacan, "socio próximo" na NATO. Así, o goberno lituano recúa e cualifica o proceso soberanista catalán como un "asunto doméstico de España" que há de resolverse por vías "legais e democráticas" garantindo o respecto á Constitución. O gabinete de comunicación fai seus os argumentos empregados polo goberno español e dobrégase ás presións exercidas desde o departamento de relacións internacionais do executivo de Mariano Rajoy --que amosou o seu malestar polos pronunciamentos dos xefes de goberno lituano e letón. Segundo apuntan diversos medios de comunicación, a embaixada de Letonia tamén está a preparar unh comunicado público para desdicir as declaracións do seu primeiro ministro en aras de se amosaren partidarios do mantemento de Catalunya no Estado.


Summary: Máis de medio cento de entroidos, a meirande parte deles sen apenas difusión, son documentados no novo caderno monográfico da colección "De Nós", editada por Sermos Galiza, S.A. Trátase dun traballo documental tecido coas imaxes do fotógrafo compostelán Alfonso García Santos, que leva ás súas costas 30 anos de retratos aos entroidos rurais, e prologado polo arqueólogo e museólogo Felipe-Senén.

Poñan un colorido sombreiro adornado con plumas, pequenos colares, fitas douradas, chocas de cobre, vistosos flocos, xarreteiras, mantón… e coñezan os entroidos rurais que permanecen vivos ao longo da xeografía galega. Os protagonistas do novo monográfico "De Nós", que suma catro edicións, son desta vez os curruvellos, as madamas e galáns, os homes do saco, o fedelloso, os felos, o zarramanculleiro, os cigarróns, os boteiros, os charrelos, os vergalleiros, os peliqueiros, os chocalleiros e o Oso de Salcedo, entre moitos outros. Desta vez, Sermos Galiza, S.A. editou unha publicación pioneira, por ser o primeiro catálogo das principais variedades do entroido galego, que pon ao alcance da man das lectoras e lectores máis de medio cento de formas vixentes en diferentes puntos do territorio. Baixo o título Antroidos e máscaras na Galiza rural, a editora reuniu as imaxes e textos de Alfonso García Santos –coñecido polo seu segundo apelido–, fotógrafo e xubilado de TVE que leva 30 anos testemuñando as distintas celebracións. Todo comezou cando voltou da emigración, "fun de visita a Xinzo, que alí traballaba como médica a miña curmá e vivín por vez primeira o entroido". Así, este concello da Limia foi o punto de partida que o levaría a participar das diferentes tradicións. Todas elas, insiste, vivas, formas recuperadas que fican lonxe de seren consideradas un vestixio. Os entroidos que recollen as máis de cen páxinas deste caderno distan das fórmulas importadas e uniformadas, aquelas das carautas de plástico á venda nos bazares. As variedades tradicionais que testemuña Santos coas súas imaxes son etnoarqueoloxía vixente. Son o entroido auténtico. "É naqueles sitios pequenos do interior da montaña onde mellor se conservaron as tradicións, que pasaron de pais a fillos, e non son poucos os entroidos recuperados polo deus turismo", afirma o fotógrafo, que elixiu as imaxes tiradas nos últimos quince anos para compoñer o mapa desta festa da liberdade e da creatividade. O entroido como galaxia As formas máis coñecidas son as adscritas ao denominado "triángulo máxico", Verín, Xinzo de Limia e Laza, mais Santos, após a súa inmersión de anos nos diferentes entroidos rurais, advirte, "ese triángulo non é o máxico, senón o turístico". O auténtico epicentro fórmano Manzaneda, Viana e Vilariño, "nas aldeas saen os folións á noite e fanse visitas dunha parroquia a outras, como era tradición, sen entrar en desfiles turísticos máis propias do ámbito militar". "Hai décadas, dixemos cuadriláteros, hoxe dicimos espiral infinda, galaxia do entroido galego", apunta Felipe-Senén ao respecto no texto introdutorio da publicación. O de Santos é un traballo documental que reflicte unha etnografía que semellaba fenecer mais que acabou rescatándose. Beben, fundamentalmente, do pasado, mais hoxe estas variedades presentan diferenzas na súa vestimenta en ocasións, advirte, debido aos matrimonios mixtos, entre persoas naturais de diferentes lugares, "aprovéitase unha parte da roupa dun dos sitios, o pucho e a carauta doutro…". Mais seguen a ser, salienta, auténticos. Unha autenticidade que deprende cada imaxe e que garda tras de si a empatía entre fotógrafo e persoa fotografada. Múltiplas variedades O estudoso do entroido Felipe-Senén subliña no prólogo do monográfico que poucos países "ofrecen tantas variedades tradicionais tan significativas" como Galiza, que multiplica "creatividades, cores, cantos, retrousos, músicas, leria, fantasía". Un entroido, di, que actúa como proba diagnóstica do "estado anímico dun pobo". Unha catarse colectiva na que se "espantan medos" e saen á luz os "vicios prendidos na colectividade". A rivalidades que aínda existen entre parroquias, vilas e comarcas polas vestimentas e as máscaras ancestrais amosan a "gran riqueza das tradicións" que sae á rúa e que sanda contra "a uniformidade global". Refírese Felipe-Senén á vacina da "orixinalidade" que representan os entroidos da Galiza. As subscritoras e subscritores do semanario Sermos Galiza recibirán nos seus enderezos postais un exemplar da publicación como agasallo. Aliás, quen quixer adquirilo, poderá facelo en librarías a partir dos próximos días a un prezo de 19,90 euros. Xa está á venda na loxa. Un percorrido pola Galiza do interior A gran maioría das festas retratadas por Santos pertencen ao interior. Poucos son os casos das vilas costeiras que recuperaron formas tradicionais do entroido. As testemuñadas polo fotógrafo son as seguintes: a Marela de Maceda; a Morena de Matamá; a Pita das Eiroás; a Queima do Meco; a Solta da Marela de Maceda; as figuras de animais no entroido; as Bonitas de Sande; Baixada da Morena de Laza; Boteiros de Trives; Boteiros de Viana do Bolo; Boteiros de Vilariño de Conso; Charrelos de Baños; Chocalleiro de Vilardevós; Cigarróns de Verín; Entroido Ribeirao; Fareleiros; Felo de Garabás; Felos de Boborás; Felos de Esgos; Felos de Maceda; Gárgolas de Celanova; Galos da Mezquita; Labardeiros de Mugares; Máscaras de Buxán; Madamas e Galáns de Cobres; Madamitas de Entrimo; Maragatos de Laza; Mázcaras da Xironda; Mázcaras de Manzaneda; Meco das Teixugueiras; o Boi da Veiga; o Cabreiro de Muíños; o Cigarrón de Verín; o Exército dos panos; o Fedelloso de Meira; O Folión; o Irrio de Lumeares; o Meco da Xironda; o Meco das Teixugueiras; o Oso de Salcedo; o Rei de Covelo; o Xigante e o Touro de Celavente; o Vellarrón de Riós; o Vello dos Cornos de Vila de Cruces; o Zarramanculleiro de Cualedro; os Chambergos de Santeles; Pantallas de Xinzo; Peliqueiros de Campobecerros; Peliqueiros de Laza; Troteiros de Bande; Vergalleiras das Teixugueiras; Vergalleiros de Sarreaus; Vixigueiros de Samede e os Xenerais da Ulla. [Podes adquirir este caderno monográfico na loxa]


Summary: A cartografía coñeceu ao longo de toda a Idade Media un importante desenvolvemento na área escandinava, asociada ás importantes empresas marítimas desenvolvidas por eses pobos. Porén, a diferenza doutras grandes potencias do momento, como os reinos da península Itálica, ou o reino de Catalunya, son escasas as mostras que nos chegaron desa rica tradición.

Así, de todos os traballos conservados hoxe, destacan o polémico mapa de Vinland, o mapa das Terras Hiperbóreas e o mapa do Instituto Arnamagnaeanisches de Reykjavik. Época: 1250 / Autoría: Anónima / Conservación do orixinal: Instituto Arnamagnaeanisches de Reykjavik / Características: Semella copia dun traballo anterior Este último é unha das cartografías de referencia do mundo escandinavo. Malia que unha parte da historiografía o considera como unha copia dun traballo anterior polo esquematismo e sinxeleza do deseño, a opinión maioritaria sitúao como unha obra contemporánea, cuxas características derivan do seu carácter utilitario. A favor desta tese atopamos outras cartas moi semellantes noutros reinos nórdicos nese momento, todas elas significadas pola súa precisión. A presenza da Galiza nunha carta islandesa non debe sorprendernos se temos en conta a dimensión internacional do noso reino e as súas tradicionais relacións cos pobos nórdicos, do que dan boa conta, entre outras, as sagas islandesas. A respecto disto é abondosa a documentación que certifica os contactos entre ambos os lugares desde o século VIII, uns contactos que precisan de novos focos e liñas de interpretación que deben escapar da visión deformada e estereotipada sobre as xentes do norte. Un exemplo disto é a presenza continuada no tempo e a participación na política interna galega de personaxes como Ulv Galiciefarer, "O lobo galego", ou do rei noruegués Sigurdr. A carta do Instituto Arnamagnaeanisches de Reykjavik refire os pobos dos diversos continentes coñecidos. Así, para o caso da área atlántica europea sinala, entre outras, a "Britammnia", "Galicia" e "Hispania", co mantemento da vella designación que arrinca desde a Alta Idade Media. "Hispania", España, é a denominación para indicar a área da península Ibérica de hexemonía musulmá, mentres "Galicia", Galiza, serve para referirse ao espazo cristián. O uso desta terminoloxía nunha data tan serodia provoca que algúns autores o consideren copia dunha época anterior. Porén, como explicou Anselmo López Carreira, á volta do século XIII aínda é empregada polas ordes relixiosas.