Summary: A Asociación de Actores e Atrices reivindica o "amor ao teatro" e "unhas boas condicións de traballo" na entrega anual dos seus preios

O "ceo de mil bombillas" creado por Elefante Elegante no Teatro Rosalía Castro da Coruña serviu na noite deste xoves como escenario para a entrega dos XIX Premios de Teatro María Casares, aos que concorrían 16 espectáculos en 14 categorías e nos que as compañías IlMaquinario Teatro e Chévere foron as grandes triunfadoras. A gala tornou, asemade, en toda unha declaración de "amor ao teatro. A montaxe Perplexo, de IlMaquinario, foi a que aglutinou un maior número de premios, ao obter a distinción ao mellor vestiario, para Yaiza Pinillos, mellor iluminación (Tito Asorey e Germán Gundin), mellor adaptación-tradución (Catuxa Pato e Tito Asorey), e tamén dous dos principais galardóns, a mellor dirección, para Tito Asorey, e a distinción como mellor espectáculo. Pola banda de Chévere o espectáculo galardoado foi a súa celebrada Ultranoite no país dos ananos, que levou tres premios: mellor música orixinal (Xacobe Martínez Antelo), mellor texto orixinal (Manuel Cortés) e mellor actor secundario (César Goldi). Ademais de IlMaquinario e Chévere outras seis compañías foron distinguidas na festa do teatro do país. Elefante Elegante, Sarabela Teatro, A Panadaría, CatroCadeiras, Eme2 e Tanxarina tamén obtiveron premios nunha gala na que a vicepresidenta da Asociación de Actores e Actrices de Galicia, Victoria Pérez, lle puxo voz ao discurso da directiva da asociación. Nesta intervención Pérez agradeceu a colaboración das entidades que colaboraron na gala, "compañeiras de viaxe" e reivindicou un oficinio no que, salienta, "defendemos que as condicións do traballo sexan boas, que as emocións non teñan incómodos prescindibles". A Asociación de Actores e Atrices reivindica o "amor ao teatro" e "unhas boas condicións de traballo" Nun contexto no que a asociación está a negociar o segundo Convenio do Teatro de Galicia e seguindo, asemade, a negociación do Convenio do Audiovisual, Pérez resalta que "queremos facer o noso traballo ben e en boas condicións, queremos facer bos espectáculos e presentarllos ao noso público como se merecen". De aí, indica, a "importancia do convenio", porque "o seu cumprimento leal favorece a todo o mundo". Neste sentido, resalta, "unha das armas máis importantes que todos temos é dicir non; dicir non cando se pretenda que traballemos" xa "non por debaixo do convenio", senón "por baixo do mínimo". "Pódese dicir non", evidencia. A reivindicación dun "trato axeitado por parte da TVG" e o convite ao novo conselleiro Román Rodríguez, a que "se mergulle na Cultura" estiveron tamén presentes nunha gala conducida por Elefante Elegante e concibida como unha "viaxe cara á multiculturalidade". A intención da cerimonia foi amosar un "espello de vida dos actores" no tempo en que se movían "como viaxeiros polo mundo". O elenco da gala estivo formado por Iria Pinheiro, Ángela Blanco, Pablo Sánchez e os propios María Torres e Gonçalo Guerreiro e Suso Montero ideou a escenografía, confeccionada por Iluminaciones Santiaguesas e o Centro Dramático Galego. Todos os premios 1. Mellor Maquillaxe Raquel Fidalgo 'Pequenas certezas' Sarabela Teatro 2. Mellor vestiario Yaiza Pinillos 'Perplexo' ilMaquinario Teatro 3. Mellor iluminación Tiso Asorey e Germán Gundín 'Perplexo' ilMaquinario Teatro 4. Mellor música orixinal Xacobe Martínez Antelo 'Ultranoite no país dos ananos' Chévere 5. Mellor adaptación-tradución Catuxa Pato e Tito Asorey 'Perplexo' ilMaquinario Teatro 6. Mellor texto orixinal Manuel Cortés 'Ultranoite no país dos ananos' Chévere 7. Mellor escenografía Carolo Losada Soto 'Kassa' Elefante Elegante 8. Mellor actriz secundaria Areta Bolado 'PAN! PAN!' A Panadaría 9. Mellor actor secundario César Goldi 'Ultranoite no país dos ananos' Chévere 10. Mellor actriz protagonista Elina Luaces 'Meu ben' Eme2 Producións 11. Mellor actor protagonista Machi Salgado 'O Feo' CatroCadeiras 12. Mellor dirección Tito Asorey Perplexo ilMaquinario Teatro 13. Mellor espectáculo infantil 'A CASA DO AVÓ' Tanaxarina 14. Mellor espectáculo 'Perplexo' ilMaquinario Teatro


Summary: O xornalista Afonso Eiré vén de presentar a novela Ausentes (Hércules de Edicións, 2022), un relato que tece experiencias e historias de emigración na procura de explicar o drama de tantas familias galegas. A obra serve de desculpa para afondar nun tema pouco tratado en profundidade, como explica o autor en conversa con Nós Diario.

Que relación directa tivo coa emigración? Como moitos rapaces galegos, vivín a emigración en primeira persoa aínda que non emigrásemos. Á miña casa chegaban as cartas dos meus tíos, da veciñanza que viña para que llas lera meu pai. A emigración estaba sempre presente na cociña. Coñecín antes os barrios de Bos Aires ou da Habana que Madrid ou Barcelona. A xente da aldea emigrada eran uns veciños máis. Sabiamos cando casaban, tiñan fillos ou se mudaban de traballo. Un estudo afirma que por cada emigrante hai 100 persoas próximas que sofren esa situación. Afonso Eiré: "O Piloto non quería marchar porque consideraba preciso seguir defendendo os demócratas" A emigración non é só a xente que se vai, é un estado tamén dos que quedan: da familia, da parroquia e do país. A Galiza non se entende hoxe sen a emigración. Se nos explicaran a emigración ben e o que supuxo, a Galiza sería distinta. Temos colectivamente asumido que emigramos porque nos gusta, mais foi porque nos botaron. No libro quixen plasmar a idea desa ausencia dos que se van, dos que volven e dos que quedan. Hai aspectos da emigración que nunca foron tratados. Os únicos que entenderon a emigración foron os poetas. Os demais non deron unha relación global da emigración, senón unha idea parcial de triunfadores ou fracasados. É hora de que se vexa o que supuxo a emigración e da razón pola que emigramos. Sacar a idea de que a Galiza era unha nación pobre cando en 1800 tiñamos tres veces máis poboación que Catalunya e catro veces máis que Madrid. Cal foi a razón de que se dera o fenómeno da emigración? Obrigáronnos a emigrar por lei. Desde os Reis Católicos e Fernando III houbo un pacto entre as elites galegas e as elites españolas. Éralles moito máis rendíbel exportar man de obra que gando ou viño. Os mesmos barcos que levaban escravos, levaban galegos. Son historias que mostran até que punto descoñecemos a nosa emigración. Moita xente, hoxe en día, non sabe que foi dos seus familiares na Arxentina, por exemplo. Non se difunde que moitos non chegaban ao botalos pola borda, como acontecía cos sindicalistas da CNT que loitaban contra as navieiras por este tema. Na novela conto, a través dun personaxe, como moitos se lucraron coa emigración. Foi o caso da banca de Piñeiro en Ausentes, un reflexo da Banca de Soto de Chantada. Consultei moitos papeis desta entidade para saber os tratos que tiñan cos emigrantes. "Se non fose polo nacionalismo, non coñeceriamos o país que hoxe temos" Os peores eran os 'ganchos' que estaban polo país adiante e que levaban os galegos como antes levaban os negros de Centroáfrica. Moitos eran servidores públicos, por exemplo axentes dos xulgados ou alcaldes. Asinaban cláusulas coas que podían ser mallados se non cumprían. Esas circunstancias explican que non se coñeza hoxe que representou a emigración? Desde logo. Os medios de comunicación non contan a emigración. A excepción, como moi ben explica Gustavo Luca de Tena, da prensa da emigración que non chegaba aquí. As redes caciquís esténdense até hoxe. Chantada e Betanzos eran as zonas de máis emigración galega. A razón era que non emigraba quen quería, senón quen tiña diñeiro ou conseguían un préstamo. En Chantada estaba o Banco de Soto e en Betanzos o Banco Etcheverría. A banca española quixo acabar con estas entidades pola competencia grande que tiñan como consecuencia das remesas dos emigrantes, que chegaron a ser máis do 50% de todas as que chegaban da emigración ao Estado español. As propias directrices do Banco de España indicaban que ese diñeiro tiña quen ir a outros territorios e non quedar na Galiza. Hoxe o desarraigo é tremendo. Falas coa xente maior que volve e cóntache que construíron unha casa e teñen os fillos e netos alá. Despois está a nova emigración con rapazas e rapaces cualificados que teñen que marchar como consecuencia das políticas actuais.


Summary: O xuízo polos presuntos pagos en negro das obras da sede do PP da madrileña rúa de Génova está evidenciando a nova estratexia de defensa de Luis Bárcenas. O sentido das súas declaracións preocupa nas filas dos populares galegos. O antigo xerente da formación, Cristóbal Páez, e o propio Bárcenas afirmaron na Audiencia Nacional que o último ingreso rexistrado na caixa B do partido do que tiveron coñecemento procedeu da organización pontevedresa e formalizouse en 2010. BNG e PSdeG pediron ao PP explicacións.

Mariano Raxoi comparecerá o vindeiro 24 marzo na Audiencia Nacional para testemuñar no xuízo aberto polas obras de reforma da sede central dos populares na rúa de Génova, en Madrid. O antigo presidente do Goberno do Estado non só deberá responder sobre o presunto uso de diñeiro negro para sufragar as obras do cuartel xeral dos populares, que o actual equipo de Pablo Casado tenta sacar á venda. Ademais, Raxoi será interpelado a respecto dos sobresoldos pagados a dirixentes da formación con diñeiro negro, da súa participación nesta operativa como beneficiario e das contías recibidas dunha cantidade de presunta orixe irregular achegada en 2010 polo Partido Popular de Pontevedra. Luis Bárcenas testemuñou durante o xuízo que a caixa B se liquidou en 2009 mais que o último ingreso na mesma o efectuou en 2010 o Partido Popular de Pontevedra. Así, sinalou que "desde 2009 non se achega nin un só empresario a facer un donativo ao partido. Desde ese momento, baléirase a caixa e entrégase todo ao presidente. As entregas a Raxoi e a Cospedal realízoas eu sempre. Remátase a caixa B en 2009. O saldo estaba a cero. Hai un embargo en Pontevedra de 70.000 euros. Avisámoslles de que tiñan que devolver esa cantidade. Entréganme 50.000 euros e fago dous sobres de 25.000 euros e entrégolle un a cada un, a Mariano Raxoi e a Cospedal". A conexión de Ana Pastor O donativo do PP de Pontevedra foi confirmado na súa declaración polo xerente do PP naquel momento, Cristóbal Páez. Este recoñeceu diante do xuíz que a causa dun embargo na conta do partido por un impagamento da súa franquía pontevedresa, a secretaria xeral, Dolores de Cospedal, contactou con el co obxectivo de atopar unha solución. Indicoulle, segundo expuxo: "Fálao con Ana Pastor, que era deputada por Pontevedra, e a ver se sabía algo e tal. Aquel tema moveuse dalgún modo". Ao pouco, dixo Páez: "Chamoume o xerente de Pontevedra e díxome que estaba xuntando o diñeiro para devolvelo. Eu díxenlle: Ben, pero a min no me deades o diñeiro, tendes que ingresalo na conta de onde saíu, facer unha transferencia ou o que sexa". Porén, o xerente dos populares de Pontevedra sinalou que "non, non podemos". Páez afirmou que os populares de Pontevedra "insistiron en que non tiñan como facelo doutra maneira e aí Bárcenas decatouse". "Un día eu vin que o xerente de Pontevedra saía do seu despacho e entón díxenlle: Que fas aquí? Logo el puxo un pouco cara de incómodo e dime: Non, que o asunto ese do embargo xa está solucionado. Como que está solucionado? Xa está solucionado e tal. Entón eu, cando me decatei diso, advertín á secretaria xeral do que vira e xa está. Así é todo, Páez sinalou descoñecer o destino que Bárcenas lle deu a esa cantidade e se efectivamente ese diñeiro rematou no peto de Mariano Raxoi e Dolores de Cospedal". Os testemuños de Bárcenas e Páez serán completados nas vindeiras semanas por novas comparecencias. A este respecto, as diversas partes consideran chave as palabras do secretario de organización do PP na Galiza entre 1995 e 2003, Pablo Crespo, que mesmo pode achegar ao longo do procedemento diversa documentación que confirme o sistema de retribución paralela da formación na Galiza. Ademais, Crespo coñece de maneira moi precisa o funcionamento da organización dos populares pontevedreses polas responsabilidades políticas desenvoltas na circunscrición, como presidente da formación en Vilagarcía e polo seu peso específico no Salnés, comarca cun relevo particular para os populares e para a súa estrutura de financiamento. Rafael Louzán, no punto de mira A influencia do Salnés na estrutura de dirección PP chega até hoxe. No momento de realizarse este ingreso na caixa B do PP, a formación en Pontevedra dirixíaa Rafael Louzán, o político de Ribadumia que presidiu a Deputación entre 2003 e 2015. A institución resultou decisiva na recomposición do PP na Galiza após a derrota electoral de 2005, como acreditou o importante número de cadros populares acubillados no ente e o feito de que Louzán fora dos baluartes principais da candidatura de Alberto Núñez Feixoo ao liderado do PP. Segundo fontes consultadas por Nós Diario, Louzán, que chegou á política institucional da man de José Ramón Barral 'Nené', actualmente procesado por contrabando, podería ser chamado a testemuñar en relación con esta doazón dos populares pontevedreses á caixa B do PP. A achega de 50.000 euros de diñeiro presuntamente ilícito por parte do PP de Pontevedra á caixa B do partido afecta de cheo o actual núcleo de dirección dos populares galegos. Á volta de 2010, Feixoo presidía a formación e a Xunta e Alfonso Rueda, máximo responsábel na actualidade do partido en Pontevedra, exercía de secretario xeral da organización e ocupaba posto no Goberno. Ao tempo, o antigo xerente, Cristóbal Páez, apuntou no seu testemuño na Audiencia Nacional a Ana Pastor, cabeza de lista do partido na circunscrición e persoa do círculo íntimo de Mariano Raxoi, como peza chave para conseguir o transvase desa contía, que os dirixentes pontevedreses se negaron nun primeiro momento a facer efectiva. A preocupación sobre a situación na Galiza tense instalado nos diversos niveis de dirección do Partido Popular. Porén, Madrid e Santiago de Compostela discrepan en como afrontar a crise e agardan os termos exactos da declaración de Pablo Crespo, cuxo testemuño ameaza con dar unha volta ao panorama político nacional e estatal. Dáse por feito que o antigo secretario de organización do PP e conselleiro de Portos da Galiza no momento -que dependía organicamente dunha consellaría dirixida por Núñez Feixoo-, ten moi avanzadas as negociacións coa Fiscalía para conseguir beneficios penitenciarios. Segundo diversas fontes consultadas por Nós Diario, o Ministerio Fiscal estaría pedíndolle a Crespo que entregue a documentación que acredita os pagos en diñeiro negro do partido así como os sobresoldos a determinados dirixentes da formación. BNG e PSdeG piden explicacións Os grupos da oposición galega coincidiron hoxe ao exixirlle a Feixoo explicacións sobre as afirmacións nas que o ex tesoureiro Luis Bárcenas relaciona os populares galegos coa caixa B do partido. A líder do BNG, Ana Pontón, considerou que é "evidente" que as declaracións de Bárcenas "volven situar o foco da corrupción nunha ramificación no PP". O do PSdeG, Gonzalo Caballero, puxo de manifesto que "temos que ser implacábeis contra a corrupción, esa é unha máxima que eu teño claro como referente dunha organización política e como cidadán". O portavoz parlamentario do PP, Pedro Puy, retrucoulles onte nunha rolda de prensa: "As explicacións están a darse onde hai que dalas, nos xulgados". O alcalde de Lalín, baixo sospeita As dúbidas sobre a participación do PP pontevedrés na trama de financiamento irregular dos populares non se limita á referida doazón rexistrada na caixa B da formación de 2010. Neste sentido, a xustiza investiga unha serie de ingresos de diversos grupos empresariais non recollidos na contabilidade oficial da organización pero si nun informe elaborado en 2006 polo xerente do PP na Galiza, Modesto Fernández, e cuxa cifra ascende a 1.888.275 euros. A este respecto, un dos instrutores da causa, o xuíz Pablo Ruz, formulou a hipótese de que este diñeiro negro se podería ter empregado na campaña electoral das galegas de 2005, onde o Partido Popular liderado por Manuel Fraga perdeu a maioría absoluta. A campaña dos populares en 2005 estivo dirixida polo actual alcalde de Lalín, José Crespo. O rexedor do Deza foi nomeado coordinador da campaña dos populares en novembro de 2004, após a tentativa de motín dos deputados fieis a José Luis Baltar, a posíbel substitución de Xesús Palmou como secretario xeral e nun contexto de fonda crise na formación, após a caída de Xosé Cuíña. Ao tempo, Crespo deixou a súa pegada na campaña, cun despregue de medios descoñecido até o momento e onde se significaron grandes actos de masas, entre eles un mitin decorrido na última semana de maio de 2005 no Monte do Gozo (Santiago de Compostela), onde afirmaron repartir 30.000 racións de empanada. O acto político do Monte do Gozo aparece sinalado nun documento manuscrito entregado por Bárcenas ao xuíz, Pablo Ruz. Recóllese un apunte escrito coa caligrafía do tesoureiro do PP onde se sinala "Congreso e Monte Dogazo (sic), pagos", que os xornalistas José Precedo e Xosé Hermida asociaron ao congreso do PP de 2006, onde foi elixido Feixoo, e ao acto político dos populares no Monte do Gozo.


Summary: Apostan por incrementar o seu presuposto 1%

BNG por unha banda e PSdeG pola outra presentaron onte sendas baterías de medidas para promover a reactivación do sector cultural, contando sempre coa participación do mesmo. En concreto, os nacionalistas proporán desenvolver un paquete específico para paliar os efectos da Covid-19, reducir o IVA cultural de 10% a 4% ou o impulso a unha lei de dereitos culturais consensuada con todos os axentes. A súa deputada Mercedes Queixas advertiu que os efectos da pandemia sobre a cultura e a creación poden ser "letais". En tanto, o PSdeG demandará a Xunta antes de fin de ano a redacción dun plan plurianual de reactivación na que se incrementen os fondos, a posta en marcha dunha campaña que anime á cidadanía a desfrutar da cultura ou unha mesa permanente de diálogo con todos os actores culturais. Marina Ortega, deputada socialista, instou ao PP a "sumarse a estas demandas". Ambas as formacións políticas apostas, como pediu o Consello da Cultura Galega, por incrementar os orzamentos destinados a Cultura en 1%. Ortega lamentou que a política da Xunta se resumise a un "intento" de reprogramación de eventos.


Summary: Cando está a punto de iniciarse o último exercicio da actual lexislatura e xa vemos no horizonte as eleccións autonómicas (setembro 2020) resulta oportuno preguntarnos se os/as galegos/as, na súa maioría, vivimos hoxe mellor que, por caso, hai dez anos cando A. Núñez Feijoo chegou a Presidencia da Xunta

Cando está a punto de iniciarse o último exercicio da actual lexislatura e xa vemos no horizonte as eleccións autonómicas (setembro 2020) resulta oportuno preguntarnos si os/as galegos/as, na súa maioría, vivimos hoxe mellor que, por caso, fai dez anos (2009) cando A. Núñez Feijoo, ao fronte do Partido Popular (PP), chegou a Presidencia da Xunta de Galicia. Unha análise que debe apoiarse na avaliación dos principais indicadores relativos a calidade de vida e o benestar.Empecemos polo principal: o traballo. Ninguén pode discutir que nesta sociedade capitalista neoliberal ter ou non ter traballo, e que tipo de emprego, condiciona decisivamente a vida dos/as cidadáns. Pois ben, utilizando sempre as estatísticas oficiais, en Galicia hoxe (2019) hai menos emprego que fai dez anos (2009) polo que seguemos a ser unha comunidade con un moi baixo nivel de ocupación que leva a que moitos/as galegos/as ben estean no desemprego ben teñan que emigrar. Por si esta non fora suficiente desgraza o emprego que se crea e crecentemente precario o que, por caso, leva a que a porcentaxe de traballadores pobres sexa a mais elevada do período democrático alcanzando cifras récords: por vez primeira na democracia o ter un emprego non libra da pobreza.As rendas. As estatísticas veñen a confirmar unha evidencia: que as diferenzas de rendas disparáronse neste período. Así, as rendas do traballo non pararon de perder peso na riqueza nacional a prol das rendas de capital situándose no furgón de cola a nivel español e sendo Galicia unha das poucas comunidades nas que o peso das rendas de capital é claramente superior ao das rendas de traballo. Esta desigualdade trasladouse tanto a nivel de xénero como de idade facendo ca pobreza xa non distinga entre idade, xénero, situación laboral, etc. e adopte un carácter sistémico, incrementado a lenda entre familias ricas e pobres. Os servizos privados básicos. A liberalización neoliberal está pensada para favorecer, entre outros, aos grandes monopolios (enerxía, electricidade, comunicación, etc.) que, como por caso nos informa a CNMC (Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia) e confirman as evidencias, aproveitan para crear oligopolios que disparan os prezos a pesares de empeorar en calidade. Ninguén pode discutir que os prezos de servizos básicos como a luz, os carburantes, a telefonía, etc. disparáronse tendo incrementos moi superiores ao incremento medio do IPC. Isto leva a que as familias das clases populares galegas ben teñan que dedicarlle unha porción cada vez maior da súa renda ao pago destes servizos ben teñan que optar por un menor consumo que afecta a súa calidade de vida ("pobreza enerxética"). Os servizos de benestar. Os fortes recortes no gasto público están tendo un grande impacto tanto na calidade de vida como no benestar dos cidadáns galegos, especialmente as clases populares, como ben denunciando repetidamente o Consello de Contas. Si o crecente déficit atinxe a tódalas funcións de benestar, tres están sendo as mais castigadas polos axustes: atención sanitaria, ensino e vivenda. Uns déficits que obrigan a moitas familias galegas a ter que empregar unha cada vez maior porcentaxe das súas rendas ao pago destes servizos que deberán ter carácter gratuíto e universal.Esta situación en Galicia de o mercado laboral e o estado de benestar ten o seu impacto a nivel macroeconómico moi especialmente na demanda global quen non remata de recuperarse. O gasto privado segue, en termos reais, claramente por baixo dos valores acadados nos anos anteriores a grande crise (2009): se o gasto das familias iniciou unha tímida recuperación non sucede o mesmo coo investimento privado que, como xa sinalamos nestas mesmas páxinas, non é quen de levantar cabeza. O mesmo sucede coas importacións. Un gasto privado que se ve arrastrado polos axustes fiscais xa que, como demostran tódalas evidencias, é o gasto público quen turra do gasto privado e non o contrario como afirman as teses neoliberais: dado que a produción de bens e servizos e maioritariamente privada un incremento do gasto público repercute inmediatamente na produción privada e, xa que logo, no gasto privado (consumo, investimento, comercio …).Este é o panorama da Galicia real cando entramos no que será o último exercicio da actual lexislatura. Un período que debera servir para que os políticos galegos debateran con rigor e seriedade sobre si os/as galegos/as hoxe vivimos mellor que fai dez anos cando se iniciou outro longo período de goberno conservador (PP).


Summary: Os institutos de Ordes, Vila de Cruces e Oleiros impulsores da Axencia Escolar Espacial Galega completaron o sábado a recuperación da sonda que o luns 7 de maio lanzaran á estratosfera por terceiro ano consecutivo, superando os 33 mil metros de altura. Na súa caída perdeuse o sinal do aparello, que apareceu en Negreira

O pasado luns 7 de maio lanzouse dende Ordes a terceira sonda da Axencia Escolar Espacial Galega, a MarumaSAT3, que buscaba repetir o éxito acadado nos dous últimos anos. De novo, o alumnado de tres institutos públicos (o IES Maruxa Mallo de Ordes, o IES Miraflores de Oleiros e o IES Marco de Camballón de Vila de Cruces) traballara conxuntamente durante meses para facelo posible. O lanzamento foi ben, e a sonda acadou -pendurada dun globo de helio- os 33.223 metros de altura (roldando o record acadado o pasado ano), penetrando na estratosfera, unha capa da atmosfera de límites difusos, que vai dos 10 aos 50 quilómetros sobre a terra. Alí, como explican en Ceos Galegos, "a densidade é tan pequena que ese globo vai aumentar o seu tamaño ata ocupar tanto coma un camión. A cantidade do gas interior é o mesmo, pero ao diminuír a densidade exterior o globo incha. No momento no que chega ao seu límite de elasticidade estoupa e a sonda inicia unha caída libre". Daquela, nun momento da súa caída, o equipo perdeu o seu sinal, o que dificultou moito as tarefas de recuperación do aparello. A procura estendeuse durante varios días, supoñíase que a sonda podía estar preto de Serra de Outes ou Negreira, aínda que a falta de noticias obrigou a estendela a concellos próximos, como Muros ou Carnota. A Axencia Escolar Espacial Galega chegou a solicitar apoio a través das redes sociais para conseguir recuperar o aparello. Finalmente, o sábado pola tarde a sonda apareceu en Negreira, moi preto do lugar previsto para a súa aterraxe. Rafa, alumno de 3° ESO do Maruxa Mallo de Ordes, foi quen a atopou. Houston, tivemos un problema... E solucionámolo. Ademais do propio lanzamento da sonda, os e as integrantes do equipo buscaban realizar varios experimentos, incluíndo a comprobación dos efectos que a viaxe á estratosfera tivera para unhas fabas, que foron plantadas días despois. Nestes momentos, o alumnado dos tres institutos analiza tamén os vídeos gravados e os demais datos rexistrados polos distintos sensores e aparellos que transportaba a sonda. Tres anos de lanzamentos O primeiro lanzamento foi realizado en 2016 por alumnos e alumnas de 3º de ESO do ordense IES Maruxa Mallo. A iniciativa fora impulsada por tres mestres do centro: Raquel Rendo (profesora de Tecnoloxía), Xosé Díaz (de Matemáticas) e Xosé Manuel Fernández (de Lingua Galega). No curso seguinte Raquel Rendo pasou a dar clases en Oleiros e Xosé Díaz en Vila de Cruces. Isto, lonxe de impedir a continuidade do proxecto, fixo que se ampliase, implicando tamén a estes dous centros e permitindo o traballo conxunto entre o alumnado dos tres institutos, que conformaron a Axencia Espacial Escolar. Manteñen unha comunicación permanente a través de Internet e tamén realizan encontros presenciais, coa participación dos case 200 alumnos e alumnas que participan no proxecto. Organízanse, ademais, en distintos grupos de traballo, algúns máis relacionados coa construción física da sonda, outros ligados á realización dos cálculos para o seu correcto voo e aterraxe, outros vinculados ás medicións que a cápsula deberá facer, outros que deben atopar recursos económicos para financiar a iniciativa


Summary: Jorge Ilegal, Juanma Bajo Ulloa, Gran Wyoming, Tony Lomba ou Silvia Superstar son algúns dos convidados do certame, que se celebrará entre o 22 e o 25 de maio. Estrearase Somos gente honrada, de Alejandro Marzoa, Encallados de Zarauza, e Toñito Blanco, so, perdido e vicioso. Tamén se abre Cans Visibles cunha selección de curtas LGTB galegas.

O Festival de Cans fai dez anos e, a pesar das dificultades económicas e da redución das achegas da Xunta e do Goberno central, despregará do 22 ao 25 de maio unha programacion variada e con estreas e figuras de primeiro nivel. Entre elas, algúns dos principais convidados que pasaron polo Torreiro da Festa na última década: Wyoming, Jorge Ilegal, Víctor Coyote, Juanma Bajo Ulloa, Manuel Manquiña, Tony e Elio dos Santos ou. Silvia Superstar. O xurado estará formado por Juan Ibáñez Trancas, Cristina Pato, Unax Ugalde, Mara Sánchez, Xabier Fortes, Patricia Vázquez, Xavier Villaverde... Este martes presentouse en Cans a programación da edición deste décimo aniversario coa presenza de Nelson Santos, alcalde do Porriño; Jacobo Sutil Nesta, director de Agadic; Cristian Martín, delegado comercial de Estrella Galicia; Juan Carlos Fasero, director da delegación noroeste da SGAE, Alfonso Pato, director do Festival de Cans; Keka Losada, da Asociación Cultural Arela, entidade organizadora; e Mara Sánchez, actriz e representante do xurado. O director do festival, Alfonso Pato, sinalou que esta décima edición "quere ser unha festa de amigos que pasaron por Cans e que marcaron a historia do festival". Na programación destaca a estrea de Somos gente honrada, de Alejandro Marzoa, Toñito Blanco, só, perdido e vicioso, de Xacobe Sineiro e Nico Campos. E tamén de Encallados, de Alfonso Zarauza, dentro da sección "Primeiro test", un espazo no que se somete un filme sen rematar á valoración do público antes da súa versión definitiva. Haberá 21 curtas a concurso: 14 de ficción e 7 de animación, máis traballos ca nunca. E tamén se inaugura a sección "A que andas?" na que novos realizadores nos contarán en que proxectos están mergullados na actualidade. Outra das novas seccións é Cans Visibles, unha selección de curtas LGTB made in Galicia. Tamén haberá música, cunha vintena de actuacións de todos os estilos: rock, pop, folk, música lixeira, charanga... E recuperarase a Canastro Experience cun espectáculo de Víctor Coyote no Hórreo da Casa de Bugarín. O festival porá á venda proximamente as 800 entradas dispoñibles para ver as curtas a concurso o sábado 25 de maio, día grande do festival. Este xoves 9 de maio ás 9h da mañá activarase na web o sistema de reserva dos 400 packs de entrada + camiseta dispoñibles a través de internet. O resto das entradas, 400, poranse á venda o xoves 16 de maio (véspera do Día das Letras) ás 19h no Local Parroquial de Cans, situado no torreiro da parroquia.


Summary: Organizacións de todo o Estado, como a CIG na Galiza, demandan a creación dunha banca pública e opinan que a unión destas dúas empresas financeiras dificulta esa opción.

Esta sexta feira organizacións sociais e sindicais de todo o Estado español, representadas na Galiza pola CIG, veñen de promover un manifesto de oposición á fusión de Caixabank e Bankia que foi aprobada onte na xunta extraordinaria da primeira entidade. Baixo o título "Non á fusión Caixabank-Bankia" os colectivos pretenden recoller sinaturas para impulsar a creación dunha banca pública e paralizar esa unión. O manifesto pode asinarse na páxina web www.bancapublica.org/ca e xa conta co apoio de numerosas plataformas como a da Banca Pública ou a Asociación para a Tributación das Transaccións Financeiras e a Acción Cidadá. Segundo destacou hoxe a CIG, no documento que asinan explican que a fusión "afasta a posibilidade de que se cree un banco público e diminúe a competencia ao aumentar a concentración bancaria". Igualmente, no texto lémbrase que este cambio no mercado bancario vai aumentar "a inestabilidade do sistema ao crear entidades demasiado grandes e incontrolábeis e empeora as condicións para as persoas usuarias porque se incrementan as comisións se reducen os servizos e o acceso ao crédito". Ademais, o sindicato fai fincapé na destrución de emprego que vai implicar a unión porque fecharán oficinas, tamén na Galiza, e haberá traslados de persoal. Xunto a isto denúnciase a enorme destrución de emprego que provoca; a redución da obra social, de forma alarmante, e a diminución do control social. Na presentación desta iniciativa, a responsábel do sector Financeiro da CIG-Banca, Rosa Conde, alertou de que "os grandes bancos privados do Estado español están controlados por fondos de investimento estadounidenses que posúen a maior parte do seu accionariado e que o que queren é rendibilidade por enriba de todo". Isto vai dificultar os préstamos a pequenos aforradores e á cidadanía en xeral.


Summary: Facenda recoñece ante a Audiencia Nacional que sete imputados na trama Gürtel regularizaron máis de nove millóns de euros aproveitando as amnistías fiscais dos gobernos de Zapatero e Rajoy

As aministías fiscais pode que, tal e como denunciaron os técnicos do Ministerio de Facenda, nunca recaden tantos cartos como os que os propios gobernos que as impulsan din que van recadar. Mais semellan que si que son toda unha oportunidade de negocio para regularizar ou legalizar diñeiro. Ben o saben imputados na trama Gürtel, sete dos cales aproveitaron as amnistías fiscais, tanto de Zapatero como de Rajoy, para legalizar case dez millóns de euros. Foron dous exdeputados do PP e cinco empresarios. E a cantidade total legalizada ante o fisco foi de 9.805.000 euros. No listado de imputados da trama Gürtel que acudiron ao fisco a regularizar as súas contas unha vez souberon que estaban baixo a lupa da xusticia destaca Alberto López-Viejo, exconselleiro da Comunidade de Madrid e que fora home de confianza de Esperanza Aguirre. Esta noticia prodúcese cando aínda non recuou a maré xerada polo feito de que o propio Bárcenas se beneficiase da amnistía fiscal para regularizar parte dos seus cartos.


Summary: A incidencia nos centros de ensino redúcese á metade trala volta do Nadal

Como anunciabamos a semana pasada, a tendencia da incidencia do COVID na Costa da Morte, tras varios meses en caída, volve ser á alza. Os datos que o Sergas recolle hoxe na súa plataforma de transparencia sinalan que nos 19 concellos da bisbarra temos 528 novos casos diagnosticados nos últimos 14 días, 152 máis que a semana pasada. A subida débese ao novo incremento de casos na zona de Bergantiños. En apenas 4 días Carballo doblou a incidencia (de 35 a 68), con importantes subidas en Coristanco, Laxe ou A Laracha. Porén, o de Vimianzo segue a ser o caso máis preocupante, xa con 110 novos casos (133 activos) e unha taxa de incidencia absolutamente desorbitada. A subida tamén é grave en Camariñas, que pasou de 28 a 59 novos casos en só 4 días, tendo ademais 62 casos activos. Entre eles, un positivo entre o persoal do CEIP Ponte do Porto, que provocará a creación dun cribado dirixido ao profesorado e aos traballadores do comedor e do servizo de limpeza.A rexedora camariñá pediu un cribado xeral pero o Sergas indicou que van seguir realizando cribados sectoriais Mentres Mazaricos e Santa Comba se relaxan, volven subir os casos en Cee e Muxía. En Galicia estanse diagnosticando arredor de 600 positivos diarios, sendo positivas arredor do 10% das PCRs realizadas. Volve subir a presencia de ingresados no Hospital Virxe da Xunqueira, que hoxe se sitúa en 5, 2 máis que a pasada semana. Baixa presencia nos centros de ensino Hai un mes calculábamos o número de casos nos centros de ensino da comarca e eran 79. Este pasado venres 9, na volta ás clases, o número descendeu a 47, dando conta do bo comportamento da poboación escolar durante as vacacións de Nadal. Non hai casos moi graves (apenas un par de centros en Cee e Santa Comba con 5 casos positivos) e non hai aulas pechadas. Concello Centro Total Positivos Aulas Pechadas CAMARIÑAS IES Plurilingüe Pedra da Aguia 5 0 CARBALLO IES Alfredo Brañas 1 0 CARBALLO CPR Artai 2 0 CARBALLO CEPPR Aspaber 1 0 CARBALLO CEIP Bergantiños 1 0 CARBALLO CEIP Fogar 1 0 CARBALLO CEIP Plurilingüe A Cristina 1 0 CARBALLO IES Monte Neme 1 0 CEE CEIP Plurilingüe Eugenio López 1 0 CEE IES Fernando Blanco 1 0 CEE IES Agra Raices 5 0 CORISTANCO CEIP Canosa-Rus 1 0 LAXE CPI Plurilingüe Cabo da Area 2 0 LARACHA CEIP Ramón Otero Pedrayo 5 0 LARACHA ES Agra de Leborís 2 0 MALPICA IES Urbano Lugrís 2 0 MALPICA CEIP Milladoiro 1 0 MUROS CEIP Ramón de Artaza y Malvárez 1 0 MUROS IES Plurilingüe Fontexería 2 0 PONTECESO IES Eduardo Pondal 1 0 PONTECESO CEIP Eduardo Pondal 1 0 SANTA COMBA CEIP Plurilingüe Pepe de Xan Baña 1 0 SANTA COMBA IES Terra de Xallas 1 0 VIMIANZO IES Terra de Soneira 3 0 VIMIANZO CEIP Baíñas 1 0 ZAS IES Maximino Romero de Lema 1 0 TOTAL 45 0 Máis novas sobre o covid COVID: "Esta é a nosa historia". Un monstro vén a verme. Corrupción, industria farmacéutica e capitalismo do COVID-19.


Summary: O líder d@s populares expresábase así na clausura do Congreso do PP na Coruña onde acompañou o re-eleito presidente provincial, Carlos Negreira.

Alberto Núñez Feijóo non cesa nas súas mostras de apoio ao seu chefe partidario, Mariano Rajoy. Neste senso na súa intervención perante a militancia do Partido Popular na Coruña, o presidente da Xunta de Galiza asegurou crer en Rajoy e no PP e non nas informacións publicadas durante os últimos días. Nun perfecto castelán e cun rotundo "dígoo contundentemente e para que se saiba", Alberto Núñez Feijóo quixo deixar claro que --ao contrario que Esperanza Aguirre-- publicamente non vai dar as costas ao aínda presidente do Goberno español nun momento de crise política e partidaria. A súa intervención enmarcouse na clausura do Congreso provincial do PP da Coruña en que o rexedor da cidade, Carlos Negreira foi re-eleito presidente provincial por unha ampla maioría dos votos. Acompañarano á fronte da dirección a conselleira de Traballo Beatriz Mato e a deputada Paula Prado, entre outros nomes.


Summary: Decenas de colectivos sociais, sindicatos e partidos políticos concentráronse en Vigo baixo o lema 'Galiza pola paz. Non á guerra imperialista", en repulsa pola resposta contra os atentados de París.

Máis dun centenar de persoas berraron este sábado en Vigo contra "a guerra imperialista". Decenas de colectivos sociais, sindicatos e partidos políticos convocaron unha concentración para denunciar a resposta militarista contra os atentados de París. "A contrapartida á barbarie de París non pode ser a guerra, e si o fin das ofensivas internacionais que deixan tras de si regueiros de medo, torturas e matanzas indiscriminadas de milleiros de persoas", manifestou o escritor Xosé Álvarez Cáccamo, que deu lectura do manifesto conxunto. Recordaron que en Palestina, Afganistán, Iraq, Libia, Sudán, Iemen ou Siria, "as bombas e as armas da UE, da OTAN, de Israel e Estados Unidos masacran a diario milleiros de inocentes". "A paz é un valor sempre ameazado polo odio e polos intereses imperialistas en todo o mundo. A primeiravítima das tensións bélicas mundiais son os dereitos e a democracia", remarcou Álvarez Cáccamo. O acto tivo lugar no Marco de Vigo, organizado pola Asemblea Popular de Vigo, RSP, CUT, Os Ninguéns, Asemblea Republicana, CGT, Sindicato Ferroviario, STEG, PAH Vigo-Baixomiño-Tui, Acouga, SLG, Queremos Pasar, SAGAP, Plataforma en defensa Ensenada de San Simón, Piratas, FOAMPAS, A. Pensionistas Retornados, Ponte Solidaria, AGABO, Plataforma Cidadá de Redondela, Sindicato da Elevación, Plataforma Hepatites C, Fronte Cívica e Foro Social de Cangas.


Summary: A Comisión Europea difunde o borrador dunha proposta para considerar a enerxía nuclear "verde" para acelerar a descarbonización. Os gobernos alemán, austriaco e español opóñense a esta medida.

A Comisión Europea fixo circular entre os estados membro este sábado un borrador de proposta que clasifica como 'verde' o investimento en determinados proxectos de enerxía nuclear ou gas natural. Deste modo, propón dar esta cualificación aos proxectos que substitúan o carbón e emitan até 270 gramos de CO2 por quilowatt e hora (gr CO2/KWh). As licenzas de construción poderían obterse até 2030, sempre que exista un plan para mudar á enerxía renovábel ou de baixas emisións antes do remate de 2035. "A Comisión considera que o gas natural e a nuclear poden cumprir unha función para facilitar a transición cara a un futuro baseado predominantemente nas renovábeis", explicou o organismo comunitario, a través dun comunicado. A Unión Europea (UE), aliás, declarou a súa intención de lograr a neutralidade das emisións de CO2 para 2050 reducindo a contaminación en todas as áreas, incluídas enerxía e transporte. Reaccións políticas Esta proposta foi criticada polo eurodeputado dos Verdes alemáns Michael Bloss: "Incluír a enerxía nuclear e o gas na taxonomía da UE é como etiquetar como orgánico un ovo de galiñas engaioladas". Este domingo, a ministra austriaca para Acción Climática, Leonore Gewessler, afirmou que o seu goberno "denunciará" o plan "se se pon en marcha tal e como está redactado". Así, acusou a Comisión de facer un "lavado de cara" dunha fonte enerxética que é "perigosa" e "en ningún modo representa unha solución contra a crise climática". Tamén o líder adxunto do Partido Socialdemócrata (SPD) no Parlamento alemán, Matthias Miersch, declarou que "Alemaña debería esgotar todas as posibilidades á hora de evitar a promoción desta tecnoloxía a nivel europeo", porque a nuclear, ao seu xuízo, é "insostíbel" e "non ten sentido desde un punto de vista económico". Pola súa parte, a vicepresidenta segunda do Goberno estatal e ministra de Traballo, Yolanda Díaz, instou a Comisión Europea a mudar de opinión: "Europa aínda ten a oportunidade de reconsiderar esta decisión para evitar afastarse da evidencia científica e a demanda social. Temos a responsabilidade política de perseguir un Green Deal transformador e ambicioso para a cidadanía europea". E a ministra para a Transición Ecolóxica, Teresa Ribera, engadiu este domingo: "Independentemente de que poidan seguir producíndose investimentos nunha ou outra, consideramos que non son enerxías verdes nin sostíbeis". Para ser aprobado o texto precisa do voto favorábel de, cando menos, 20 países da UE que no seu conxunto representen 65% da poboación dos 27 estados membro.


Summary: Cerca de 30 mil professor@s manifestarom-se em defesa da Escola Pública e contra a política implementada pelo governo, seguindo as exigências da troika

No desfile entre a praça Marquês de Pombal e o Rossio, em Lisboa, @s professor@s pediram a demissão do ministro da Educação. Uma das palavras de ordem mais gritadas foi justamente Crato para a rua, a escola não é tua. Outras: Com este Governo andamos para trás; Um governo sem razão não faz falta à educação; Mobilidade especial para quem governa mal e Troika e FMI fora daqui. "Este protesto tem o sentido de ser um aviso claro, tanto dos professores, como de todos os cidadãos, de que não aceitam a destruição da escola pública", disse Arménio Carlos, líder da CGTP. 'Este governo há-de soçobrar' Presente na manifestação, o deputado Luís Fazenda, do Bloco de Esquerda, sublinhou que "estes professores estão hoje aqui mobilizados na defesa da Escola Pública, na defesa de alguma esperança em Portugal, para que a democracia prevaleça sobre a troika e sobre este governo que está a arruinar todas as condições de futuro de Portugal". Para Luís Fazenda, motivos não faltam para protestar: "Querem despedir até 50 mil professores, querem aumentar a carga letiva até 40 horas, querem limitar o acesso à escola pública e querem fechar escolas, querem diminuir a rede de unidades de educação no nosso país. Nós estamos frontalmente contra essa perspetiva. A escola pública é um elemento constitutivo da nossa democracia, tem de ser defendida", afirmou. A jornalistas que perguntavam se o governo vai ouvir o protesto, o deputado do Bloco respondeu: "O governo pode ser surdo às reivindicações dos professores e do povo português, mas fatalmente, como outros, será derrotado. A Escola Pública há-de triunfar e este governo há-de soçobrar". Polícia reteve os autocarros d@s professor@s A manifestação começou atrasada e ficou marcada por uma polémica na auto-estrada A1, onde 100 autocarros ficaram retidos devido a um acidente com um camião que transportava porcos. Mário Nogueira, líder da Fenprof, disse que vai pedir uma reunião com o Ministério da Administração Interna, para protestar contra o comportamento da polícia, que acusou de ter deixado passar os veículos ligeiros, mas retendo os autocarros d@s professor@s.(Artigo tirado de Esquerda.net)


Summary: Compromiso propón que todos os cargos públicos imputados por algún delito abandonen automaticamente os seus postos. Salvador González Solla está acusado de non concederlle unha licenza de actividade a Ecocelta de forma arbitraria.

Compromiso por Galicia reclama a dimisión do alcalde de Ponteareas, Salvador González Solla, do Partido Popular, pola súa imputación por prevaricación na tramitación da licencia de Ecocelta. CxG propón que todos os cargos públicos imputados por algún delito abandonen automaticamente os seus postos, o que se coñece como listas brancas. A empresa acusa o rexedor de negarlle a licenza de actividade por motivos arbitrarios. O pasado mes de marzo, o TSXG fallou a favor de Ecocelta con relación ao expediente para a licenza definitiva de ampliación da súa planta de produción de humus de lombriga. Entón, o Concello de Ponteareas concedeulle licenza definitiva o pasado xuño. Con todo, prohibiulle exercer a actividade de compostaxe e advertiulle que de incumprir este requisito pecharía a empresa. Ecocelta argumenta que esta actividade, ao aire libre, xa estaba contemplada no seu proxecto inicial e que, de non poder exercela, non sería viable. Ecocelta solicita unha indemnización de máis dun millón de euros porque asegura que, ao non contar coa licenza que solicitou en 2007, non puido ampliar a súa capacidade de produción e perdeu numerosos contratos durante catro anos. Chuco Abalde, secretario local de Compromiso por Galicia de Ponteareas, afirma que "neste momento en que a clase política está tan desprestixada, hai que devolver os galegos as galegas a confianza nos seus representantes e os partidos deben actuar ante casos de corrupción; e todas as persoas que ocupan cargos públicos deberán dimitir cando sexan imputados". Abalde lembra que o alcalde deberia ser "sumamente escrupulosos nestes supostos, xa que foi un dos que tamén esixíu a demisión de José Castro por prevaricación". E engade: "pode ser, que como agora que a filla de Castro vai nas listas do PP muda a súa interpretación da lei e da ética, aínda que ética e Solla son termos incompatibles".


Summary: CIG denuncia que a Xunta négase sistematicamente a negociar un acordo na mesa sectorial para devolver os recortes salariais acumulados desde 2010 ou estabelecer un calendario de recuperación

A CIG-Saúde concentrouse nesta quinta feira ás portas da Consellaría de Sanidade para reclamar a devolución dos salarios "arrebatados" ao persoal do Sergas desde o ano 2010, cando o primeiro Executivo de Feixoo decidiu conxelar os salarios do persoal da sanidade galega dos exercicios 2010, 2011 e 2012. Como explica a secretaria nacional da CIG-Saúde, María Xosé Abuín, foi unha decisión que non atinxiu ao resto do persoal da Xunta de Galiza e que adiantou os recortes para este colectivo laboral aos estabelecidos na Lei de Medidas de Estabilidade Orzamentaria pola que, baixo a escusa da crise económica de 2008, se rebaixaron as condicións laborais e retributivas de todo o persoal dependente das administracións públicas. Desde aquela, salienta Abuín, a CIG-Saúde vén reclamando a devolución dos dereitos retributivos, especialmente tendo en conta que a Xunta promoveu acordos de mellora salarial para outros colectivos e recoñeceu a carreira profesional para todo o persoal laboral e funcionario da Xunta da Galiza. Porén, o goberno galego "négase sistematicamente a negociar un acordo na mesa sectorial para devolver os recortes salariais acumulados nese período ou incluso a estabelecer un calendario de recuperación que estamos dispostos a pactar e que sexa en máis dun exercicio orzamentario", apuntou a líder sindical. "O que estamos a pedir non é un incremento salarial, é que nos devolva o que nos levan roubado", apunta Abuín, unhas cantidades que permitirían que se equipararan as súas condicións á media dos servizos de saúde. Fronte a iso, asevera, "non só se afonda na fenda salarial entre as traballadoras e traballadores do Sergas e o resto do persoal da administración pública galega, senón tamén respecto dos demais servizos de saúde do Estado español". Abuín esixiu tamén que nesta recuperación de salarios se muden os niveis retributivos de cada colectivo para adaptalos a requisitos de titulación e a prestación de servizo. No marco desta campaña, a federación de Saúde da CIG tamén se reuniu coa Valedora do Pobo para pedirlle que interveña ante o Goberno galego. Tamén ten previsto solicitar reunións co grupos parlamentarios para trasladarlles a situación do persoal do Sergas.


Summary: GraffitiRosalía levará os versos de Rosalía aos espazos públicos. É unha das iniciativas coas que a Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega (AELG) conmemorará o Día de Rosalía de Castro o vindeiro 24 de febreiro, aniversario do nacemento da autora.

"Querémola pola rúa,/nos barrios e nos arrabaldes,/nas aldeas e nas prazas,/nas fachadas brancas dos edificios". Centros de ensino con poemas de Rosalía nos muros. GraffitiRosalía é unha das iniciativas da AELG para conmemorar o próximo 24 de febreiro o Día de Rosalía de Castro, no aniversario do nacemento da autora de "Follas Novas". A Asociación dirixiuse xa aos centros de ensino de toda Galiza para animalos a realizaren nas propias instalacións ou en espazos públicos coa colaboración dos concellos, unha acción colectiva que consistirá en pintar os muros con imaxes e versos de Rosalía. "Graffitear" versos de Rosalía é a encomenda canda recitados de autora e outros actos que o mundo educativo organice para conmemorar o Día de Rosalía de Castro, xornada que a AELG leva anos querendo institucionalizar. Como en anteriores edicións, cos vídeos gravados nos centros, a AELG pon ao seu dispor as súas plataformas de comunicación para difundir as actividades desenvolvidas polas comunidades escolares. A AELG busca que o Día de Rosalía serva para celebración da nosa literatura e, por esta razón, convida un ano máis a agasallar nese día cun libro en galego e unha flor. Un número de 29 concellos ademais da Deputación da Coruña declararon o Día de Rosalía de Castro. A Asociación seguirá solicitando ás entidades municipais que contemplen a data no seu calendario e recollan a celebración nas súas programacións culturais. Para a convocatoria da iniciativa graffitiRosalía a AELG distribuiu o seguinte poema: Rosalía de Castro é unha fenda. Unha ferida aberta nas conciencias. A voz que sempre nos asombra. Querémola viva, sabémola ceiba. Querémola pola rúa, nos barrios e nos arrabaldes, nas aldeas e nas prazas, nas fachadas brancas dos edificios. Queremos que os seus versos nos invadan, fender con eles o mutismo das paredes. Para que a súa voz ilumine os muros. Alta e clara como murmurio e como berro. Por iso, convidámosvos a participar en graffitiRosalía.


Summary: Os galegos e galegas que en decembro comezaron a cobrar a súa pensión recibiron un pagamento medio de 1.156 euros, lixeiramente superior ao dato do ano pasado, pero inferior ao de 2014 (1.172) e ao de 2013 (1.165). As persoas que se xubilan comezan a recibir pensións inferiores ás que o fixeron hai catro anos.

Os galegos e galegas que este mes de decembro comezaron a cobrar a súa pensión de xubilación recibiron un pagamento medio de 1.156 euros brutos. A cifra é lixeiramente superior á de decembro de 2015 (1.139 euros), pero inferior á de decembro de 2014 (1.172 euros) e á de decembro de 2013 (1.165 euros). O importe das novas pensións de xubilación acumulan case catro anos de estancamento, un reflexo das conxelacións e reducións salariais dos peores anos da crise e tamén de situacións en que persoas que estaban preto da súa xubilación perderon o seu emprego. Racha así unha tendencia de crecemento constante para as pensións contributivas que, por exemplo, fixera elevar a pensión media dos novos xubilados e xubiladas galegas dende os 950 euros de xaneiro de 2008 ata os 1.183 euros de xaneiro de 2013. Hoxe, en cambio, as persoas que se xubilan comezan a recibir pensións inferiores ás que se xubilaron hai catro anos. As persoas que se xubilan comezan a recibir pensións inferiores ás que se xubilaron hai catro anos Podemos observar a mesmo comportamento no resto de pensións contributivas (incapacidade, viuvez, orfandade...) e na media xeral das novas altas, situada hoxe nos 929 euros mensuais, fronte aos 944 de decembro de 2013 e aos 922 de decembro de 2012. As pensións de xubilación foron o soporte que nos peores anos da crise permitiu saír adiante a milleiros de familias galegas As pensións de xubilación foron o soporte que nos peores anos da crise permitiu saír adiante a milleiros de familias galegas -os fillos, fillas, netos e netas dos e das pensionistas-. Entre 2008 e 2014 o gasto medio naqueles fogares nos que o sustendador ou sustentadora principal tiña menos de 45 anos pasou de 30.746 euros a 24.949; e o mesmo pasou nos fogares nos que os ingresos eran achegados primordialmente por persoas entre 45 e 64 anos (de 35.510 a 30.418 euros). Pola contra, o consumo mantívose estable naquelas familias que dependían da pensión de xubilación de persoas de máis de 65 anos; neste caso, partindo dun nivel de gasto moi inferior en 2008 (22.826), este apenas descendeu ata os 22.176 euros. Este ano que comeza as pensións sufrirán a maior perda de poder adquisitivo en cinco anos O importe das pensións, aínda que moi por debaixo da media española e deixando por baixo do limiar da pobreza a importantes colectivos, seguiu crecendo de forma sostida, pasando por exemplo dos 646 euros de xaneiro de 2010 aos 771 euros de xaneiro de 2017, un ascenso moi superior ao experimentado polos salarios. Este incremento sostido das pensións medias débese principalmente a que os novos e novas xubiladas contan con pagamentos máis elevados, o que contribúe a elevar o promedio. Iso si, este ano que comeza as pensións sufrirán a maior perda de poder adquisitivo en cinco anos e, ademais, o estancamento que levan anos experimentando as novas pensións comezará tamén a deixarse notar nas medias totais.


Summary: O alcalde, do PP, xustificou o despedimento da traballadora hai un ano en que non había cartos para pagarlle o salario. O PSdeG denuncia que o posto vacante pasou ser ocupado por un concelleiro "cuxo soldo case duplica" o que tiña a despedida.

O Concello de As Nogais, gobernado polo Partido Popular, pagou 41.000 euros para despedir a unha traballadora, especializada na área administrativa, para colocar no seu posto "a un político". Así o denuncia o Partido Socialista en base á acta de conciliación do Xulgado do Social Nº2 de Lugo. Un acta que, para o PSdeG, demostra que o goberno local "botou a esta profesional, asumindo o tremendo gasto que isto supón para as arcas públicas, cun fin claramente partidista, xa que, na actualidade, é un concelleiro, con dedicación exclusiva, o que se está ocupando de tarefas que, con anterioridade, desempeñaba a ex-traballadora". Os socialistas critican decididamente a actuación, "orquestrada" polo alcalde e afirman "non poder entender como se gasta o diñeiro deste xeito". Ademais, @s socialistas afirman que o salario do 'político' colocado case duplica o da ex administrativa. "Así actúan os gobernos do Partido Popular, colocando á xente a dedo". Explicacións En marzo de 2013, o equipo de goberno do PP prescindiu definitivamente desta traballadora, afirman do PSdeG, "que asumía unha importante carga de traballo". @s socialistas afirman que daquela requeriron explicacións ó rexedor nun pleno polo despedimento. "A resposta do Alcalde foi que a entidade local tivo que proceder á rescisión do contrato porque non había diñeiro para pagar o seu salario. A liquidación realizouse conforme ó estritamente legal, como non podía ser doutro xeito".


Summary: A sinatura de Armando Requeixo é presenza habitual en suplementos, revistas e xornais, sempre e cando se escriba sobre literatura galega. A pasada sexta feira, o seu labor de divulgación e crítica era recoñecido co premio Manuel Reimóndez Portela da Estrada na súa viséximo segunda edición. "No xornalismo cultural traballamos con materia altamente sensíbel", indica a Sermos, "porque a cultura é a columna vertebral dun pobo".

"O xornalismo cultural debe vivificar a identidade colectiva", insiste Requeixo (Mondoñedo, 1971), quen considera que, debido a esa responsabilidade, o oficio ten "un cometido engadido". A tradición, as artes, a cultura no sentido cinxido á expresión estética, son, para o tamén experto no poeta Xosé María Díaz Castro, elementos centrais para a construción dun país. E aqueles e aquelas que escriben sobre eles na prensa participan moi directamente na tarefa. De "francamente bo" cualifica o estado xeral da disciplina pola que foi galardoado. "A calidade dos que exercen a profesión en Galiza non ten nada que envexar a doutros países achegados", di, aínda que puntualiza: "Outra cousa son as condicións en que se desenvolve, que non sempre son óptimas". Os materiais premiados na Estrada -os artigos Rosalía voa alto, Palabras para o Alén, Lingua Zombi, Cando iso non pode pasar aquí e De rosas e letras- foron publicados no diario Faro de Vigo, co Diario de Ferrol un dos medios en que Armando Requeixo difunde habitualmente o seu traballo. Con proverbial optimismo -"moderado", asegura el-, considera que a cultura galega atravesa un bo momento. "Poden dicirnos que, se cadra, soñamos de maís. Pero esa é a gasolina que nos alimenta", opina. E remite aos recoñecementos foráneos a "escritores, músicos e artistas" como proba da súa tese: "Porque fóra non regalan nada. Outra cousa é que sexamos quen de convencer aos nosos concidadáns, e coterráneos, desa excelencia". O conflito lingüístico tamén ocupa as súas reflexións. De novo cunha ollada singularmente positiva. Entende que os medios de comunicación "espellan a realidade sociolingüística" de Galiza, as súas carencias e as súas potencias, pero o espazo do galego neles parécelle insuficiente. "Debemos substanciar máis presenza da lingua nos medios", engade, "non obtante, imos na boa dirección, progresamos". Na actualidade, Armando Requeixo exerce de secretario e investigador no Centro Ramón Piñeiro para a Investigación en Humanidades. Admirador incondicional das incursións no xornalismo cultural do seu paisano e "mestre" Álvaro Cunqueiro, a el xustamente dedicará o seu vindeiro libro xa no prelo: Álvaro Cunqueiro e Mondoñedo. Guía literaria, que, editado polo concello da histórica vila, responde con exactitude ao que promete o seu título.


Summary: Cunha xornada de actividades con festa en Compostela para públicos de todas as idades. Así vai celebrar a libraría Couceiro os seus 50 anos de vida.

Concertos e contacontos forman parte do programa de actividades co que a libraría Couceiro celebra o seu medio século de vida en Compostela. A xornada comeza ás 12.15 horas coas crianzas de Semente e as súas Generalinhas, seguidas de De Ninghures. Ás 13.45 horas será a quenda de Os tres pés, do que forman parte Leo i Arremecaghona, Roberto Sobrado e Xosé Constenla. Na xornada da tarde, a partir das 18 horas, desenvolveranse os contacontos da man de Celso Fernández e de Sole Felloza. Ao longo deste mes de marzo, Couceiro realizará unha programación especial na que teñen cabida obradoiros de escritura e encontros con centros de ensino. Ao longo das próximas semanas, a libraría desconta o 5% de cada compra para agradecer ás lectoras e lectores a confianza depositada nos seus 50 anos divulgando cultura galega. Fundado en 1969 en Compostela por Xesús Couceiro, é un dos estabelecementos con máis tradición na venda de libro galego na Galiza. As súas novas instalacións, inauguradas en 2007 na praza de Cervantes, foron concibidas como un espazo cultural de 400 metros cadrados divididos en seis plantas. Hoxe son os fillos de Xesús, Pablo e María, quen se atopan á fronte desta fábrica de soños.


Summary: Un debate cos líderes políticos galegos na TVG sobre as eleccións xerais. Está é a petición que lle fará o BNG ao director xeral da CRTVG, Alfonso Sánchez Izquierdo, e ás forzas políticas para que a cidadanía coñeza as propostas programáticas dos partidos.

Rubén Cela, coordinador da campaña electoral do BNG de cara aos comicios estatais, propuxo na mañá desta quinta feira a realización dun debate na TVG entre as forzas con representación no Parlamento galego. É a maneira, explicou Cela, de que "os e as líderes políticas das forzas galegas expliquen a través da televisión pública cales son as diferentes propostas e alternativas para este país". O nacionalista adiantou que o Bloque remitirá unha carta ao director da CRTVG, Alfonso Sánchez Izquierdo, e ao resto de forzas políticas para organizar o debate, "estamos seguros de que o PP non porá ningún problema porque o BNG non está propoñendo nada que non se fixera xa no pasado". Referíase Cela ao realizado antes das eleccións de 2008 na TVG e no que tomaran a palabra Alberto Núñez Feixoo, Anxo Quintana e Emilio Pérez Touriño. "As galegas e galegos meréceno", engadiu. O obxectivo, que se fale de Galiza Aliás, Rubén Cela deu conta dalgúns dos eixos básicos sobre os que pivotará a proposta do BNG para os comicios do 28 de abril. "Imos desenvolver unha campaña cun obxectivo moi concreto, que se fale de Galiza e dos problemas dos galegos e das galegas, que se fale do que nos interesa como sociedade e como país". O Bloque, advertiu, porá os seus esforzos en que Galiza "non fique ausente, non fique mude e non fique ignorada baixo as liortas dos partidos estatais que só ven Galiza como un graneiro de votos pero da que se esquecen ao día seguinte de retirar as urnas". "Estamos fartos e fartas de que nos usen como mercadoría electoral. Fartos e fartas dos paracaidistas electorais que veñen desde Madrid como quen ven de veraneo a provincias só cando queren pedirnos o voto", salientou. As visitas dos "paracaidistas" Ao respecto, Cela lembrou que Pablo Casado "veu a Galiza na primeira en xullo, na súa campaña á suceder a Raxoi. E non se volveu acordar de Galiza até que se anunciaron as eleccións anticipadas, cando volveu a Vigo a pedir o voto para o PP". "O mesmo co señor Sánchez, oito meses de presidente e non tivo tempo de vir até que convocou as eleccións e, claro está, para pedirnos o voto", engadiu. "O BNG quere que se fale menos de Casado, Rivera ou Sánchez e que se fale máis de Galiza e do que nos interesa aos galegos e galegas. Dos nosos problemas e de cales son as propostas das forzas políticas para resolvelos e para conseguir que vivamos mellor, que se fale dos problemas concretos que afectan a maioría social deste país", sinalou. Citou, entre outros, a emigración, a precariedade laboral e salarial ou a perda de miles de empregos na industria polo custo enerxético "cando producimos enerxía a esgalla". Cela tamén denunciou "a estafa da AP9 mentres baixan un 30% as tarifas das radiais madrileñas" e o "servizo de tren do século pasado, mentres outros territorios celebran máis dun cuarto de século de AVE". As pensións máis baixas do Estado e a débeda de 188 millóns do Estado con Galiza para dependencia foron outros dos asuntos sobre os que puxo atención o nacionalista, que aludiu a un modelo de financiamento "absolutamente insuficiente e inxusto para o noso país que nos impide ter uns maiores e mellores servizos públicos". Fixo referencia á última lexislatura, en que Galiza, denunciou, "foi absolutamente invisíbel no debate estatal e irrelevante politicamente". Cargou entón contra o PP de Raxoi e contra "os orzamentos infames para Galiza propostos polo PSOE co apoio de En Marea e Podemos".


Summary: O 'non' á independencia gañaría ao 'si' por tan só dous puntos.

De realizárense hoxe as eleccións ao Parlament catalán, as urnas darían o primeiro posto a Esquerra Republicana de Catalunya (ERC). Junts per Catalunya (JxCat), que ficara primeira baixo o liderado do ex president Carles Puigdemont nos anteriores comicios (2017), quedaría agora como segunda forza. O PSC estaría na terceira posición mentres que Ciudadanos sería o partido máis danado, ao pasar de ser primeira forza a quedar no cuarto posto. Así o sinala o primeiro barómetro de 2020 do Centre d'Estudis d'Opinió, órgano dependente da Generalitat de Catalunya e encargado de realizar estudos sociolóxicos e de opinión. A repartición de escanos sería a seguinte: entre 33 e 35 para ERC (actualmente ten 32), de 28 a 30 para JxCat (34 ten agora), 23 ou 24 quedarían para o PSC (ten 17), entre 16 e 18 serían para Ciudadanos (caerían dos 36 actuais) e medraría En Comú-Podem até os 13-14 escanos (ten 8 agora). Tamén crecería até os 8 ou 9 a CUP (ten 4). Da caída de Ciudadanos pouco se beneficiaría o PP, que obtería 7 ou 8 actas fronte ás 4 actuais. Vox tería entre 0 e 2 escanos. En intención de voto habería un cambio nas posicións. ERC seguiría gañando, obtendo 22,1% dos votos, pero a segunda forza máis apoiada sería o Partido Socialista con 13,4%, seguido por JxCat, que quedaría con 10,2%. En Comú-Podem obtería 9,3%, a CUP 6%, Cs obtería 3,4% e o PP 2,1%. Ao comparar os datos co anterior barómetro de 2019, ERC baixaría, pasando de 24,3% de intención de voto a 22,1% e de entre 38-39 escanos a 33-35, mentres que o resto de partidos quedan estábeis ou mellorarían de maneira lixeira. De tocaren eleccións ao Congreso, ERC voltaría a ser a forza gañadora, (13 -14 actas). O PSC sería segundo (12), seguido de JxCat (7-8), En Comú (7), PP (3), CUP (3), Vox (2) e Cs (1). 47,1% 'non' e 44,9% 'si' O barómetro tamén pregunta pola independencia. 47,1% da poboación enquisada votaría en contra de que Catlaunya fose un estado independente en caso de referendo, mentres que 44,9% votaría a favor. 6,5% aínda non sabe que votaría e 1,6% non quixo responder esa pregunta. O electorado máis independentista é o de JxCat (94,1% votaría que si nun referendo), seguido do votante da CUP, (93,4% ), ERC (78,1%) e En Comú (23,8). O CEO entrevistou 2.000 persoas entre o 10 de febreiro e o 9 de marzo para realizar este barómetro.


Summary: Tamén se localizaron os restos óseos de cando menos sete persoas: un recén nacido e tres nenos e outros tres adultos, de épocas que van dende o século V ou VI ata o XVII.

O xacemento romano de Adro Vello, no Grove, está considerado como unha das necrópoles máis importantes de Galiza. É unha necrópole dun longo uso, máis de mil anos de soterramentos, asentada sobre as dunas da praia do Carreiro, un xacemento onde non se realizaba ningún traballo arqueolóxico desde hai 17 anos. Un equipo combinado das Universidades de Santiago e Vigo traballou estes días nese xacemento, descubrindo unha mostra de peixe de hai 1.700 anos de antigüidade "pode ser un achado único", asegura Adolfo Fernández, docente e investigador do Grupo de Estudos en Arqueoloxía, Antigüidade e Territorio da Universidade de Vigo (Geaat), que xunto á docente e investigadora do Departamento de Zooloxía, Xenética e Antropoloxía Física da USC Olalla López e un grupo de sete investigadores das dúas universidades se encargou da dirección técnica da intervención. Unha actuación na que tamén se localizaron os restos óseos de cando menos sete persoas: un recén nacido e tres nenos e outros tres adultos, de épocas que van dende o século V ou VI ata o XVII. "A conservación destes restos óseos é moi boa e a súa datación prolóngase durante un período moi longo de tempo", explicou a antropóloga da USC. "Queremos coñecer cómo eran as persoas de Adro Vello, cómo vivían, qué comían e cómo os enterraron e os achados de esqueletos infantís son especialmente importantes porque os nenos representan o sector da poboación máis fráxil ", explica Costas.


Summary: Os traballadores de Vestas manifestáronse este sábado polas rúas de Viveiro. Na próxima terza feira, as mobilizacións trasladaranse a capital do país, onde está prevista unha reunión co Goberno.

Centos de persoas saíron este sábado ás rúas de Viveiro para mostrar o seu respaldo aos traballadores da factoría de Vestas ante o ERE anunciado pola empresa que afecta 115 traballadores. Os veciños de Viveiro volveron arroupar o persoal da fábrica percorrendo as rúas da localidade mariñá nunha manifestación que arrincou ás 12 horas e que supón "o disparo de saída" ao calendario de mobilizacións que preparan os traballadores para reclamar unha saída de futuro ante a pechadura anunciada pola compañía. Así o explicou o presidente do comité de empresa, David Mariño, que denunciou ao feche decretado "sen a máis mínima alternativa" por parte da empresa, a que instan a repensar a decisión. Tamén se dirixen ás administracións e formacións políticas, a quen demandan que medien para alcanzar "unha alternativa" que consideran que pode pasar pola venda da planta. Manifestación en Compostela "Falamos de que hai un problema neste momento, mais tamén é un problema a longo prazo", incidiu o representante sindical, salientando que a situación aberta con Vestas se une á que atravesa Alcoa San Cibrao. "A Mariña morre e necesitamos solucións", exixiu, na liña das consignas que se puideron escoitar como "sen industria non hai futuro". Tras esta marcha en Viveiro, os traballadores de Vestas realizarán outra na terza feira en Compostela. Partirán das Cancelas para se dirixir á sede do Goberno, en San Caetano, onde se reunirán co vicepresidente segundo e responsábel da área económica, Francisco Conde. "Necesitamos feitos, nin máis nin menos. É hora xa de que a clase política comece a mover ficha", reivindicou Mariño.


En realidade o seu apelido é Pisco, mais ben podía ser D. de Dignidade, de Democracia ou de Dereitos. Como acontece coa revista satírica española El Jueves, que sempre ten portadas alternativas, para este texto tiña outros títulos como "Nélida Pisco, a nosa Rosa Parks", "De Montgomery a Teo, 60 anos, a mesma inxustiza", a "Violencia machista e o traballo" ou "Terrorismo empresarial". A nosa Rosa Parks non vai sentada no autobús, vaino conducindo, mais ten a mesma rexa convicción nos ideais de xustiza, dignidade e igualdade que a veciña de Montgomery A nosa Rosa Parks non vai sentada no autobús, vaino conducindo, mais ten a mesma rexa convicción nos ideais de xustiza, dignidade e igualdade que a veciña de Montgomery. O caso da Nélida é o de todas, non é (só) o seu problema, é un problema da mesma sociedade que vén de celebrar o día da muller con proclamas de todo tipo, algunhas, como a do Santiago Freire, alcalde de Noia, que retratan cal é a verdadeira diagnose do estado das cousas. Fóra de exabruptos como o do machista de Noia, a maioría dos actos gozan só dunha retórica que non ten un substrato material na sociedade; é dicir, facemos proclamas que aínda non están interiorizadas de forma colectiva, porque moita xente aínda non remata de acreditar na necesidade dunha igualdade real, precisamente porque seguimos a vivir nun patriarcado que o rega todo co seu machismo. Non me estendo nesta idea que levan explicando e documentando durante anos os feminismos, cuxas reivindicacións están tan vixentes coma sempre a pesar das cotas e as formalidades. É, ademais, unha cuestión de dignidade obreira, de explotación da Nélida en canto que traballadora e, ao tempo, unha lección de dignidade de quen non acepta que a compren con diñeiro. Por iso rexeita unha indemnización –tal vez o camiño máis doado e menos doloroso-, porque o seu obxectivo é deixar un mundo mellor para a súas fillas, para as nosas fillas, para todas as fillas. Aquí están reflectidas moitas persoas que ven como por unha indemnización, cada vez máis pequena, a patronal, amparada pola lei feita para favorecela, pode desfacerse delas de forma improcedente, inxusta e ilexítima. Deste modo o caso da Nélida convértese nunha sorte de xustiza poética colectiva, para todas aquelas que non puideron, non resistiron ou lles foi negado o seu dereito a manter o posto de traballo e que llo quitaron por un prato de lentellas. Tamén é unha demostración do fracaso das institucións, incapaces de obrigar á empresa Autobuses de Calo, a todas as empresas que a diario a incumpren, a que cumpra a lei Tamén é unha demostración do fracaso das institucións dun estado sedicentemente democrático e de Dereito, incapaz de obrigar á empresa Autobuses de Calo, a todas as empresas que a diario a incumpren, a que cumpra a lei, prexudicando a outras que si cumpren coa lei e coa responsabilidade social, en franca competencia desleal. Este estado fracasado, que condena a protesta pacífica (lei mordaza) e o exercicio do dereito de folga, que é áxil para criminalizar folgas, mesmo usando o delito contra a liberdade das persoas traballadoras e as súas variantes penais contra sindicalistas e compañeiros, é inoperante para facer valer a lei contra empresas como HEDEGASA, S.L.. E pregúntome: se vostede ou eu incumpriramos a lei dunha forma tan pertinaz respecto, por exemplo, a pagar os nosos impostos ou se romperamos os cristais dos seus buses resultaríanos tan doado como lle está a resultar a HEDEGASA, S.L? Se vostede ou eu incumpriramos a lei dunha forma tan pertinaz respecto, por exemplo, a pagar os nosos impostos ou se romperamos os cristais dos seus buses resultaríanos tan doado como lle está a resultar a HEDEGASA, S.L? É unha forma de terrorismo, palabra que tanto lle gusta usar ao poder para infundir o medo, mediante esta forma de violencia patronal, infelizmente non exclusiva desta empresa, preténdese disuadir á xente de que queira unha vida mellor, que desista de reclamar o que lle pertence e se conforme co neoesclavismo que se está impondo: "ti non te queixes que polo menos tes traballo", aínda que sexa un traballo precario, mal pagado e nun contexto de relacións laborais non democráticas, tiránicas, "eu son o xefe", "a ti págoche eu", "ti non te queixes", "non te revolvas", "ti só non podes virar o mundo, as cousas son así", "é o que hai, senón hai corenta esperando á porta", "mira o que lle pasou á rapaza dos autobuses"... Mais a rapaza dos autobuses rebelouse e no tempo do medo xorde Nélida Parks, unha muller sen medo, aquela que invocaba Eduardo Galeano: "Es el tiempo del miedo. Miedo de la mujer a la violencia del hombre y miedo del hombre a la mujer sin miedo." Quero louvar á muller sen medo, só que nunha sociedade democrática unha traballadora non debera ser unha heroína, só facer o seu traballo e vivir a súa vida, coas súas fillas e a xente que quere. Tal vez a CIG, que tantas veces ten escoitado a pregunta "onde están os sindicatos?", hoxe decida facer asembleas polos centros de traballo para preguntar onde está a clase obreira para defender os seus dereitos?, onde está a cidadanía para revolverse contra esta inxustiza machista? Porque o sindicato está onde estivo sempre e onde debe estar, defendendo a unha compañeira con toda a forza, porque a súa causa é a de todas, porque o sindicalismo é hoxe máis necesario que nunca. Porque o sindicato está onde estivo sempre e onde debe estar, defendendo a unha compañeira con toda a forza, porque a súa causa é a de todas, porque o sindicalismo é hoxe máis necesario que nunca Podería titular Nélida P., e non só de Pisco senón de Paradigma porque esta muller, pagando un alto custe en benestar e saúde, é un exemplo, unha pioneira, como o foi Hipatia de Alexandría, María Wonenburger, Clara Campoamor, Olimpia Valencia, Julia Morgan ou Rosalía de Castro, pioneiras no seu. Por iso o seu nome ben podería figurar no noso rueiro para enchelo de exemplos de dignidade e xustiza.


Summary: Da tripla arcada do Pórtico da Gloria, só o arco central se completou cun gran tímpano, o cal supón o punto culminante no relato sobre a historia da humanidade que desenvolveu o Mestre Mateo neste conxunto, obra cume da historia da arte medieval. No tímpano do Pórtico represéntase, cun discurso apocalíptico e salvífico, a Xerusalén Celeste que virá ao final dos tempos; unha obra que debe contextualizarse en relación co resto do conxunto. Así mesmo, nos seus relevos poden apreciarse diferentes mans e sensibilidades dos integrantes do obradoiro que, baixo a dirección do Mestre Mateo, se encargou de culminar a construción da catedral románica, incorporando, na contorna do ano 1200, unha nova linguaxe artística que sentou as bases da arte que se desenvolvería na Galiza a partir dese momento.

A Xerusalén celeste ao final dos tempos Entre os anos 1168 e 1211, o Mestre Mateo dirixiu un gran proxecto que supuxo a culminación da catedral románica para a súa solemne consagración, cerimonia que tivo lugar o 21 de abril de 1211. Parte esencial do referido proxecto era a fachada occidental do templo, para a que Mateo concibiu unha audaz estrutura arquitectónica, organizada en tres niveis en altura, configurando un espazo sacro de gran singularidade no cal desenvolveu, en esculturas e relevos, un completo programa iconográfico para o que incorporou novas solucións, anticipando a chegada dunha nova maneira de concibir a arte e a forma en que esta servía para transmitir a súa mensaxe. O bispo armenio Mártir, que peregrinou a Compostela a finais do século XV, escribiu unha crónica que nos ofrece unha das primeiras descricións do Pórtico da Gloria que chegaron aos nosos días: "Vese a Cristo sentado nun trono, coa presentación de todo o que aconteceu desde Adán e do que ha de suceder até o final do mundo; todo iso é dunha beleza tan exquisita que é imposíbel de describir". A pesar do tempo transcorrido, o texto non perdeu vixencia e constitúe un perfecto compendio do programa iconográfico desenvolvido polo Mestre Mateo no cerramento occidental da catedral. Sostido polo parteluz e polas estatuas columna dos piares laterais, o tímpano do arco central é o punto culminante do programa Sostido polo parteluz e polas estatuas columna dos piares laterais –onde se representan profetas, no lado esquerdo; e apóstolos, no dereito–, o tímpano do arco central é o punto culminante do referido programa e está presidido por un gran Cristo en Maxestade que figura coroado, como Rei de Reis, sentado no "seu trono de Gloria" e que se atopa flanqueado por senllos anxos con incensarios. Na imaxe, tomando como referencia as novas correntes espirituais da época, destácanse, a través da policromía, as pegadas do martirio nas súas mans, os pés e o costado, mostrando o sacrificio realizado pola salvación da Humanidade por Deus feito Home: "Xesucristo, a testemuña fiel, o primoxénito dos mortos e soberano dos reis da terra. Ao que nos ama, e lavounos dos nosos pecados co seu sangue". A estrutura e disposición da peza seguen a descrición do relato apocalíptico: "e velaquí un trono que estaba posto no ceo e un sentado nel. E o que estaba sentado era de aspecto semellante a unha pedra de xaspe e de cornalina". Escoltando o Maiestas Domini atópanse os catro evanxelistas cos seus respectivos símbolos, seguíndose, de novo, o texto da Apocalipse: "en torno ao trono, catro Viventes cheos de ollos por diante e por detrás. O primeiro Vivente, como un león; o segundo Vivente, como un xato; o terceiro Vivente ten un rostro como de home; o cuarto Vivente, é como unha aguia en voo". En efecto, no lado esquerdo da imaxe de Cristo, atópanse San Xoán, coa aguia nos seus xeonllos e, debaixo, San Lucas cun xato; mentres que á dereita están San Mateo, escribindo sobre un pequeno pupitre e, debaixo, San Marcos acompañado do león alado. A Paixón de Cristo A parte inferior do tímpano complétase con oito esculturas de anxos que portan outros tantos instrumentos relacionados coa Paixón de Cristo e que inciden no seu martirio, de esquerda a dereita temos a columna na que foi azoutado, a cruz na que foi crucificado, a coroa de espiñas, os cravos e a lanza coa que lle atravesaron o peito na cruz; a ánfora de vinagre, o flaxelo e, por último, a cana coa esponxa empapada en vinagre. Salienta o feito de que cando algún deses obxectos tivera estado en contacto directo co corpo de Xesús, os anxos non o tocan directamente e cobren as súas mans con panos. As figuras están dispostas coma se dunha procesión se tratase, tomando como referencia a propia liturxia catedralicia do Venres Santo, nunha mostra evidente do coñecemento que Mateo –ou o seu colaborador teolóxico no proxecto- tiña do cerimonial da época e, en particular, do que se celebraba na propia catedral compostelá; e, aínda que os Arma Christi xa apareceran anteriormente noutros lugares, o carácter procesional que manifestan aquí dota de especial interese a este conxunto, así como a súa estreita relación coas chagas do Cristo en Maxestade, subliñando esa nova espiritualidade na que se pon en valor o sufrimento na Cruz. O posíbel autorretrato do Mestre Mateo Deste grupo escultórico chama especialmente a atención a figura axeonllada que está situada no extremo da esquerda, un anxo sostendo coas súas mans a columna, disposto ao modo propio dos doantes dos tímpanos románicos e que chegou a ser identificado como un posíbel autorretrato do propio Mestre Mateo, tal e como recolleu Antonio Neira de Mosquera, a mediados do século XIX, na primeira monografía publicada sobre o Pórtico da Gloria: "Ao contemplar os curiosos este Pórtico […] os seus ollos escudriñadores fixáronse nun dos ángulos do frontón da gloria. Unha espontánea aclamación brotou da multitude como o berro dun só home. Unha cabeza que descansaba sobre un pequeno corpo, cuxas mans suxeitaban unha columna, chamaba extraordinariamente a atención dos composteláns. Esta cabeza era entón o retrato do Mestre Mateo […]. Colocara a súa cabeza na gloria, lugar privilexiado dos benaventurados. Adiantouse á vontade divina: vivo aínda". Sen dúbida, a hipotética presenza no Pórtico dun autorretrato do architectus -ben no tímpano ben, con maior posibilidade, no reverso do parteluz, no chamado Santo dos Croques–, demostra a especial consideración que tivo, desde un principio, o Mestre Mateo. Fernando II concedeu unha xenerosa pensión vitalicia a Mateo pola "dirección da obra do mencionado Apóstolo" Tamén en relación coa Paixón de Cristo -pois cada un dos instrumentos actuarían como metáfora dos distintos momentos da mesma– e co relato apocalíptico desenvolvido no tímpano, estarían os vinte e catro anciáns que ocupan a arquivolta, unha temática que Mateo introduce aquí, por primeira vez, na arte galega e que habería de ter especial desenvolvemento a partir de entón. Os anciáns son aqueles que "se prostraron diante do Cordeiro. Tiña cada un unha cítara e copas de ouro cheas de perfumes, que son as oracións dos santos. E cantan un cántico novo". Neste caso, dous deles portan redomas con perfumes, mentres que o resto afánanse en concluír o afinado previo a comezar a tocar os seus instrumentos, os propios daquel tempo: fídulas, arpas, salterios, cítaras, laúdes e, na clave da arquivolta, o organistrum; pezas que foron reproducidas en pedra polos escultores con tal exactitude que, a partir delas, foi posíbel recuperar a música da época do Pórtico da Gloria. Por fin, os xustos, "o Pobo Santo, rescatados de Xavé" e os benaventurados que "cantan un cántico novo diante do trono", completan a nómina de personaxes representados no tímpano. Todos eles son representados como nenos e chegaron aquí desde os arcos laterais, axudados polos anxos que os acompañaron na súa viaxe e colocáronlles as súas coroas; unha vez máis, o Mestre Mateo estase a guiar polo relato apocalíptico: "E co teu sangue adquiriches para Deus homes de toda tribo, lingua, pobo e nación; e fixeches deles, para o noso Deus, un reino de sacerdotes, e reinarán sobre a terra". Proxecto 'ex novo' Así mesmo, nos linteis que sosteñen o tímpano, atópase unha inscrición "dunha solemnidade excepcional no seu xénero" para a época e que supón un inédito recoñecemento ao labor do artista. No referido epígrafe, datado o 1 de abril de 1188, faise constar que "os linteis do pórtico principal da igrexa do benaventurado Santiago foron colocados polo Mestre Mateo, que dirixiu este portal desde os seus alicerces". Ademais do sinalado e do valor documental do texto, que evidencia a marcha do proxecto mateano vinte anos despois de terse iniciado e, en particular, do estado do Pórtico da Gloria naquel momento; a inscrición achega un último dato de especial interese sobre o papel desempeñado polo Mestre Mateo, director dun proxecto que levou a cabo "a fundamentis". Así parece suxerilo, tamén, o contido do documento polo cal, o 23 de febreiro de 1168, Fernando II concedeu unha xenerosa pensión vitalicia a Mateo pola "dirección da obra do mencionado Apóstolo". A todo iso debe sumarse a análise estilística da área occidental da catedral, onde se aprecian importantes novidades respecto aos tramos previos e, sobre todo, recentes achados arqueolóxicos obtidos na contorna do Pórtico da Gloria que parecen confirmar que, en efecto, o Mestre Mateo actuou ex novo no corpo occidental da catedral e non sobre estruturas preexistentes rematadas. Un proxecto para unha catedral nacional Mateo, cuxo labor nas obras se aproximaría á do director á fronte dun magnífico equipo de colaboradores, completaría os últimos tramos das naves lonxitudinais, respectando o módulo arquitectónico previo e variando, unicamente, o estilo decorativo dos capiteis, onde se fai evidente o cambio de proxecto. Seguidamente, pasou a ocuparse do feche occidental co Pórtico da Gloria, singular hierotopía estruturada en tres niveis: cripta, nártex e tribuna; e que se completaba coa súa fachada exterior, asomada ao que hoxe é a praza do Obradoiro. Tras o Pórtico, Mateo construíu un monumental coro pétreo policromado que ocupaba os primeiros tramos da nave principal e, por fin, levou a cabo outras actuacións de adecuación no interior e o exterior do templo, entre elas, a escultura de Santiago sedente que, desde entón, preside o altar maior da catedral. Tamén cabe enmarcar no proxecto mateano a creación do Panteón Real Tamén cabe enmarcar no proxecto mateano a creación do Panteón Real, un dos motivos que explican o apoio recibido por parte da monarquía galaico-leonesa, ao ser a catedral o lugar elixido, como referente espiritual do reino, para acoller a súa última morada. O Panteón, que se desenvolvería nas primeiras décadas do século XIII, estaba localizado, orixinalmente, no extremo do brazo norte do cruceiro, onde actualmente se atopa a capela de Santa Catalina; e terminou acollendo as tumbas dos principais impulsores do proxecto: Fernando II e Afonso IX (aínda que, en realidade, debería ser o VIII), así como as dalgúns dos seus familiares, caso de Raimundo de Borgoña, Conde de Galicia; a raíña Berenguela ou o Infante Fernando Afonso. Hoxe, o Pórtico da Gloria móstrasenos encaixado tras a fachada barroca do Obradoiro; previamente, no século XVI, modificouse a portada, que até ese momento se abría ao exterior permitindo que a obra, que estaba ricamente policromada, -cun destacado protagonismo do ouro e o azul lapislázuli–, relucise co impacto directo dos raios do sol, configurando "un conxunto máxico, deslumbrador e chispeante" que causaría un impacto indescritíbel naqueles que se achegasen á catedral nos primeiros anos do século XIII.


Summary: A Fundación Rosalía e a Universidade de Vigo queren traducir os poemas de Cantares Gallegos a 50 linguas para celebrar os 150 anos da publicación desta obra.

"Farväl älvar, farväl källor, farväl alla backar små". Deste xeito comeza en sueco o poema Adiós ríos, publicado no Cantares Gallegos de Rosalía. A Fundación Rosalía e a Universidade de Vigo presentaron este xoves o proxecto Rosalía é Mundial, que fai un chamamento á tradución de poemas de Cantares gallegos ás linguas do mundo para celebrar os 150 anos da publicación desta obra. Neste momento xa se poden atopar na web do proxecto as traducións de "Airiños, airiños aires" e "Adiós ríos, adiós fontes" a 15 linguas: Catalán, Checo, Español, Eusquera, Galurés, Grego, Inglés, Italiano, Polaco, Portugués, Romanés, Sueco e Ucraíno. O chamamento está aberto até o 1 de xullo e os organizadores contan con chegar a 50 linguas. A coordinación das traducións corre a cargo dos profesores Xosé Henrique Costas, da Universidade de Vigo, e Malores Villanueva, da Universidade de Barcelona. Na iniciativa están participando de forma desinteresada tradutoras e profesoras de moitas universidades estranxeiras, desde Finlandia até Armenia, xunto cun numeroso grupo de exalumnos dos cursos de galego para estranxeiros da USC e da UVigo. Nas rúas e nos bares Na semana previa ás Letras quérese "que todo o Casco Vello de Vigo estea decorado con estes carteis-poemas As traducións dos poemas estarán tamén en PDF para poderen ser baixadas por calquera usuario como se for un cartel. Na semana previa ás Letras quérese "que todo o Casco Vello de Vigo estea decorado con estes carteis-poemas, que a xente poida descolgalos e levalos, que estean en bares e comercios a disposición da xente, que a xente leve os versos de Rosalía no idioma que queira para a casa, para o traballo, etc.". "Sin ela vivir non podo, non podo vivir contenta", ou como se diría en romanés: "Fără ea să trăiesc nu pot, nu pot trăi bucuroasă".


Nos pasados meses tivemos varias noticias sobre o decreto para o plurilingüismo no ensino. A primeira foi o informe do Consello de Europa no que nos achegan a súa preocupación pola redución do uso progresivo do galego en todos os niveis educativos desde a aprobación dese decreto e comprobaron que na práctica nin tan sequera se cumpren os niveis de galego dese decreto. En consecuencia o Consello de Europa estableceu a necesidade de establecer a prioridade e un apoio diferenciado para o uso do galego nas aulas. Isto significa que a Xunta incumpre a lexislación europea. Sorprendentemente tres meses despois da publicación do informe non houbo contestación por parte do goberno. Os indicios móstranos que na axenda do noso goberno non teñen outros apuntamentos que os de intentar forzar incluso fóra dos límites legais as restricións ao uso do galego en todos os ámbitos sociais Case inmediatamente despois comezaron a coñecerse varias sentenzas do TSXG nas que ditaminaban que o decreto para o plurilingüismo era ilegal. E non foron dúas nin tres sentenzas, nin media ducia. Foron sete, unha tras outra. Á Xunta non lle queda máis remedio que cambiar a lexislación e podería facer uso desta necesidade para comezar a realizar unha política favorecedora do galego. Porén os indicios móstranos que na axenda do noso goberno non teñen outros apuntamentos que os de intentar forzar incluso fóra dos límites legais as restricións ao uso do galego en todos os ámbitos sociais. O mellor exemplo é o proxecto que se presentou para ser a futura lei de educación, a LOMCE e ao que o goberno de Feijóo xa anunciou apoio incondicional. A lingua galega queda relegada ao terceiro e último grupo xunto cunha materia optativa e ábrese a a posibilidade de que non se inclúa nas reválidas No proxecto da LOMCE establécese unha xerarquía de materias clasificadas en tres grupos. No privilexiado estarían as denominadas materias troncais e entre elas, xunto coas matemáticas atopamos á lingua española ou o inglés. Está previsto que a cerna das futuras reválidas se configure sobre as materias troncais. A lingua galega queda relegada ao terceiro e último grupo xunto cunha materia optativa e ábrese a a posibilidade de que non se inclúa nas reválidas. A LOMCE, tomando como lei o que o TSXG xa declarou ilegal por atentar contra o Estatuto e a Lei de Normalización Lingüística, pretende blindar a negativa a recibir clases en galego obrigando á Administración a garantir e pagar a escolarización dos insubmisos ao galego nun centro privado, no que xa se dá por suposto que non existirá ensino en galego. O proxecto consiste en amurallar o ensino privado para que dentro del non teña cabida a nosa lingua, e reducir as súas posibilidades ata máis alá dos límites legais no ensino público. Contra esta política de racismo lingüístico proponse unha alternativa de consenso ratificada pola totalidade do parlamento no 2004: o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega Contra esta política de racismo lingüístico proponse unha alternativa de consenso ratificada pola totalidade do parlamento no 2004: o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega. Trátase dun programa que entre outras cousas establece a integración do alumnado de infantil no coñecemento do galego e unha garantía dun mínimo dun 50% de aulas na nosa lingua. Non queremos un ensino discriminatorio, que privilexie a lingua privilexiada e que exclúa a lingua marxinada. Queremos galego para todos, para que non haxa exclusións, para construírmos unha sociedade máis solidaria, conformada arredor dunha lingua compartida por toda a sociedade galega durante máis de oito séculos. Tanto a LOMCE como o decreto para o plurilingüismo obedecen a prácticas radicais e sustentadas no odio á lingua é á cultura galegas Tanto a LOMCE como o decreto para o plurilingüismo obedecen a prácticas radicais e sustentadas no odio á lingua é á cultura galegas polo que se fai un chamamento a todos os cidadáns dignos que garden nos seus corazóns un mínimo de orgullo polo noso, polo galego, que é a lingua que nos une. Pola lingua que nos une. Manifestación o domingo 27 de xaneiro. Ás 12:00 na Alameda de Santiago de Compostela. Queremos Galego na escola.


Summary: As repercusións da PAC no noso agro son os temas de debate da xornada que BNG e Fruga desenvolven o sábado 1 de marzo na localidade de Castro de Ribeiras de Lea, concello de Castro de Rei.

Como espazo de análise e debate máis propostas de actuación desde o nacionalismo preséntase a xornada "Unha PAC para o rural galego" que se desenvolverá na mañá do sábado en Castro de Ribeiras do Lea. Abrirá a xornada o portavoz do BNG, Xavier Vence quen exporá no acto inaugural a posición da fronte nacionalista diante da nova PAC e as propostas para a elaboración do Plan de Desenvolvemento Rural (PDR) de Galiza para o período 2015-2020. No encontro, que se desenvolverá durante toda a mañá e será aberto ao público, intervirán tamén a candidata nacionalista ás eleccións europeas, Ana Miranda, a portavoz parlamentar de Agricultura, Tereixa Paz, o presidente de Fruga, Xurxo Álvarez, Antonio Oca, ex director de Política Agraria, Bernardo Valdés, profesor de Economía aplicada no Campus de Lugo. Un dos obxectivos da xornada é continuar a rolda de contactos cos sectores produtivos para achegaren propostas que se incorporarán ao programa electoral que a formación nacionalista prepara de cara ás eleccións europeas do 25 de maio.


Summary: Estamos ás portas da primavera, datas nas que os paxaros fan o niño. Así que imos falar de que tipos de niños hai e de como botar unha man ás aves para protexérense.

Xa vai que os días comezaron a medrar, aparecen primaveras á beira dos ríos e os chíos dos paxaros son cada vez máis fortes e constantes. Xa vai tamén para un mes que pasou a candeloria e como di o refrán: a partir da candeloria, ningunha ave voa soa. Para as aves emparelladas, toca logo comezar a traballar nun fogar no que sacar adiante a súa prole, cousa nada doada. Pensemos que un niño ten que ser un lugar seguro, xa que é onde se van pór os ovos, chocalos durante días e criar os polos até que sexan capaces de voar. Niños para todos os gustos Existen unha manchea de formas de niños: abertos ou fechados, co xeito dunha cunquiña, como o do xirín ou máis grande, á maneira dunha boa cunca, como o do merlo ou tordo. Podemos atopar estruturas circulares feitas de ramallada, como o da pega e outras tamén redondas como o da carriza pero elaborado con follas e musgos. E as construcións de ramaxe que fan os paxaros varían tamén no tamaño: desde os catro paus que empregan as rulas e pombos para depositar os ovos até as grandes estruturas das aves rapaces ou os niños de cegoñas, que recompón cada ano e chegan a ter varios metros de alto e a pesar centos de quilos. Tamén varían os soportes: as femias de lavanco real pon os ovos en niños cheos de plumas e os mergullóns fan niños flotantes en pozas e lagoas que soben e baixan co nivel da auga. Hai auténticas obras de arquitectura, como os niños feitos de barro pola anduriña común ou da anduriña de cu branco, e que dicir dos máis elaborados aínda da anduriña dáurica, que son cazolas de barro con entradas en forma de tubo do mesmo material. E logo están aqueles aniñadoiros que non son tal, xa que algunhas aves apenas fan un burato ou aproveitan unha depresión no chan e apenas materiais aportan. É o caso da píllara das dunas, unha das nosas aves máis ameazadas e considerada en perigo de extinción, que só realiza un pequeno furado a modo de cazola na area para depositar os ovos. Verdadeiramente non lle fai falla moito máis, xa que os pitiños son nidífugos, é dicir, abandonan o niño nada máis saír do ovo. As aves trogloditas Hoxe imos prestar atención ás aves que aniñan en cavidades de árbores e que se coñecen como aves trogloditas por ese feito. Ferreiriño azul, cristado e dos piñeiros, ferreiro común ou gabeador azul son algúns dos paxaros que crían en furados das árbores. Son tamén aves insectívoras e polo tanto beneficiosas para moitas das actividades que os humanos desenvolvemos, como pode ser a agricultura. Sabiades que os ferreiros azuis capturan milleiros de ovos de vermes e pequenos insectos ao longo da época de cría para alimentar a súa prole? Pois así é. Esta captura masiva suma millóns de vermes e insectos ao final do ano. Non hai mellor praguicida. Estas aves son principalmente forestais. Segundo os datos do programa SACRE (Seguimento Aves Comúns Reprodutoras) da asociación SEO/Birdlife, nos últimos anos tiveron un incremento moderado, asociado probabelmente ao aumento da superficie forestal. É probábel tamén que na Galiza o incremento sexa menor que noutras zonas da Península Ibérica. O motivo? Porque aquí os bosques autóctonos trocáronse por monocultivos de eucaliptos e piñeiros que, ao teren ciclos de tala moi curtos, impiden que as árbores medren e a ave como os petos poidan facer niños nos seus troncos e ser usados posteriormente por ferreiros e ferreiriños. Outro problema que se dá nas vilas e as cidades, cada vez é máis frecuente, é a tala de árbores vellas (e con ocos) que poidan ser un perigo para as persoas. Por estes motivos e outros, como os incendios, pode ser de interese botarlle unha man a estas aves e construírlles (mercar é outra opción) unha caixa-niño e instalala no xardín. Construír unha caixa-niño Unha caixa-niño é un cubículo para que os paxaros e outros animais, como os morcegos, por exemplo, fagan o seu niñeiro ou se refuxien. No caso das aves existen tantos tipos de caixas como de especies precisen furados para criar; mouchos, curuxas, lagarteiros, etc. Hai multitude de tipos de caixas, con burato ou abertas, de madeira ou de cerámica, pero todas son beneficiosas. Alén de proporcionar un espazo para aniñar, ofrecen tamén un refuxio onde protexerse nas noites de inverno. Así mesmo, a instalación de caixas-niño, facilita as tarefas de estudo das aves e outros animais e contribúe a labor de divulgación ecolóxica e sensibilización social que se realizan coas campañas de colocación. A primeira imaxe é o plano para construír unha caixa para páridos. O plano que acompañamos é unha proposta, non ter que ser exactamente igual. A caixa pode ser algo máis alta ou máis ancha, xa que na natureza non existen estas formas tan exactas. Para a construción recomendamos madeiras sen tratar e a poder ser de taboleiro macizo. Se son madeiras reutilizadas, moito mellor. O tamaño do burato de entrada pode variar, indo dende os 26 milímetros para ferreiriño dos piñeiros e ferreiriño azul, até aos 29 milímetros dun ferreiro común, cuxo niño tamén pode ser ocupado por pardais. Tanto se se constrúen como si se mercan, debemos lembrar unhas cuestións básicas á hora de instalalas. As caixas-niño teñen que ser inaccesibeis para os gatos e outros depredadores, e a poder ser deben colocarse nun lugar non moi transitado, xa que os paxaros gustan da tranquilidade. Se podemos elixir, é mellor un sitio non moi exposto ao sol, nin á sombra continua, nin ventoso. Por último, se a caixa-niño é ocupada, débese baleirar e limpar tódolos anos, xa que estas aves fan un niño novo cada primavera. Pois xa está. A traballar. Logo só queda coller uns prismáticos e esperar a que a ocupe algún inquilino voador.