Summary: O castro de Castromaior localízase no concello de Portomarín. Foi levantado sobre unha cima cun gran dominio visual, desde a que se exerce un amplo control da marxe dereita do río Miño. O seu territorio inmediato correspóndese cunha gran penichaira situada entre os contrafortes da serra do Faro e o impoñente canón do río Miño, nunha zona de paso natural entre esta conca e a cabeceira do río Ulla.

A súa situación, a escasos metros do Camiño de Santiago, converte este ben patrimonial nun recurso cultural e turístico de primeira orde. Desde o ano 2006, promovidas pola Xunta de Galiza e tendo como base a investigación arqueolóxica, realizáronse unha serie de intervencións no Castro de Castromaior co obxectivo da súa posta en valor, complementando á vez o propio carácter cultural do Camiño de Santiago por medio da difusión da evolución histórica do territorio. O programa de intervención no castro O Castro de Castromaior é un dos xacementos arqueolóxicos da Idade do Ferro máis relevantes do noroeste da Península Ibérica como demostraron os resultados das últimas intervencións desenvolvidas nel. Ofrece a vantaxe ademais do bo estado de conservación dos seus restos, o que permite realizar un exame dos modelos construtivos castrexos. A súa superficie foi pouco alterada debido, sobre todo, á pouca actividade agropecuaria sufrida, o que permitiu que se manteñan selados os últimos niveis de ocupación baixo derrubes das construcións que se manteñen case intactos. Na primeira campaña de escavación proxectouse a "domesticación" anual da espesa cobertura vexetal para ofrecer ao visitante a posibilidade de contemplar a topografía orixinal. A primeira limpeza e talla das cinco hectáreas do xacemento permitiu a observación das características morfolóxicas do castro. Realizáronse traballos topográficos intensivos e expuxéronse en orixe catro sondaxes, distribuídas polos distintos recintos que configuran o poboado coa fin de realizar unha secuencia cronolóxico-cultural e unha definición do estado de conservación. Como consecuencia dos resultados obtidos, no recinto superior ampliouse a área de intervención sucesivamente nas campañas dos anos 2007, 2008 e 2009. Escavouse en total unha superficie de máis de 1.000 metros cadrados e realizouse paralelamente a restauración dos restos para a posta en valor. De forma intermitente, desde entón vén realizando pequenas campañas de limpeza e consolidación para manter os traballos de posta en valor dos restos escavados á espera de realizar novas intervencións. A complexidade da súa morfoloxía. Os sistemas defensivos A monumentalidade formal do poboado de Castromaior responde claramente á súa configuración, que destaca pola súa complexidade morfolóxica. Posúe un recinto principal máis alto, case circular, ao que se unen outros catro cara ao leste e un máis ao oeste, formando sucesivas plataformas, todas elas delimitadas claramente por liñas de murallas, parapetos e fosos que circundan cada recinto dándolle ao poboado un aspecto fortificado. A superficie habitada conseguida, disposta en sucesivos recintos, consegue un total de 13.000 metros cadrados de terreo horizontal e con posibilidade de ocupación. Podemos comprobar como a superficie transformada é case un 60% en relación coa superficie con posibilidade de habitabilidade, o que indica un grande emprego de traballo na construción, así como a ocupación dunha ampla zona para conseguilo.Nesta ecuación toma relevancia o emprazamento, pois é a variábel que ten maior importancia á hora de instalar o poboado neste lugar que non ten fácil defensa, e si pola contra boa accesibilidade, polo que se necesitou un amplo investimento de traballo para poder delimitar o castro e conseguir unha superficie habitábel protexida. Analizando con detalle os recintos valórase que o poboado experimentou certa evolución ou rectificación da estrutura orixinal, debido a que algúns dos parapetos ou murallas presentan certas rectificacións, falta de continuidade nalgúns tramos e mesmo se pode falar dunha diferenza na súa construción. Respecto ao recinto superior ocupado pola zona de vivendas do poboado, está delimitado no seu perímetro por unha muralla de feita en pedra de 316 metros de perímetro. A muralla encerra unha superficie habitábel de 5.400 metros cadrados dispostos na parte superior do cerro contando 90 metros o seu eixo maior (leste-oeste) e 60 m o seu eixo máis pequeno (norte-sur), detectándose unha única entrada desde os recintos anexos que se atopan ao leste. A evolución do poboado da Segunda Idade do Ferro Cronoloxicamente, Castromaior enmárcase na Segunda Idade do Ferro, as datas radiocarbónicas confirmadas até o momento e o conxunto de materiais rexistrado remítennos a unhas primeiras fases antigas datadas no século IV-III a. C., fases que rastrexamos baixo os cimentos das vivendas exhumadas pertencentes ao momento de maior esplendor do poboado (século I a.C.-I d.C.). Estas primeiras valoracións arqueolóxicas suxiren unha ocupación continúa do poboado, desde a Segunda Idade do Ferro, até o cambio de Era e os primeiros contactos co mundo romano, momento de fortes transformacións que son as que van diluíndo a cultura castrexa cara a un mundo baixo influencia romana. A evolución das estruturas do castro non é produto unicamente do aumento demográfico, debido a que, como puidemos analizar no rexistro arqueolóxico, este poboado sufriu diferentes incendios e abandonos parciais e numerosas reformas puntuais. Polo de agora centrámonos en tres momentos fundamentais consecuencia de remodelacións de certa envergadura en todo o poboado, que son sen dúbida reflexo de transformacións fundamentais na dinámica económica e social dos seus habitantes. A primeira transformación, a máis antiga, foi o momento no que se substitúen as vivendas vexetais documentadas na base da estratigrafía por outras construídas en pedra. Esta remodelación a grande escala do poboado implica a construción de vivendas pétreas cubertas con teitos vexetais. Neste momento reordénase o poboado e dispóñense as vivendas ao redor da muralla xerando certos espazos comúns ou de tránsito, articulados ao redor da rolda da muralla disposta entre as vivendas e a muralla e tamén espazos e accesos transversais ou lugares de tránsito.As novas vivendas son construcións exentas ás que posteriormente se foron encostando outras construcións. Son estruturas realizadas con aparello mixto de xisto e cuarcita cuxos paramentos se conservan en ocasións até unha altura de 1,80 m. Se a isto engadimos a circunstancia de pequenos derrubes documentados en vivendas como a E11 ou E1 cuxos muros tombados medían máis de 2 m, permítenos afirmar que os muros das devanditas vivendas desenvólvense en altura máis de 4 m, ao que habería que engadir o desenvolvemento do tellado. A segunda transformación transcorre no último momento de esplendor do poboado, cando a superficie habitábel sofre unha importante transformación que é a que nos transmite a actual disposición dos restos ou estruturas. Por unha banda, remodélase a rolda da muralla unificando a dimensión en anchura da mesma a base de rectificar a planta dalgunhas vivendas, de construír outras novas ou engadir anexos. Doutra banda, xéranse unha serie de rúas transversais cegas de dominio privado, ás que só se accede desde a rolda, sen solución de saída cara ao interior do poboado, onde as rúas están cegadas. Nesta fase unha das transformacións máis importantes está relacionada cos novos espazos públicos. Constrúese, neste momento final do poboado castrexo, un edificio ou estrutura de dimensións desproporcionadas en relación ao preexistente. Sitúase nun lugar inmediato á entrada principal e en relación directa con ela. A construción deste edificio vai paralela á compartimentación de todo o espazo da croa e está asociada directamente cunha vivenda de grandes dimensións cuxa complexidade estrutural excede o concepto tradicional de vivenda castrexa. Outro cambio fundamental é que a única entrada ao recinto superior se reforza nesta fase e dimensiónase de tal modo que adquire unha gran monumentalidade toda a zona de entrada ao recinto superior. Esta nova ordenación urbanística planificada é consecuencia da última transformación cuxa orixe se asocia cronoloxicamente a un momento ao redor do cambio de era e aos primeiros contactos co mundo romano. A excesiva ocupación do espazo do recinto central expón unha serie de evolucións na construción das vivendas, na disposición das cubertas, as drenaxes para a evacuación de pluviais etc. Se atendemos á estratigrafía muraria, vemos como é unha continua sucesión de estruturas encostadas que comparten diferentes espazos, e no caso do desenvolvemento en altura teriamos unha imaxe dunha cubrición vexetal continua de todo o interior do poboado. Estas transformacións tamén son apreciábeis na estrutura xeral do poboado. Á última remodelación da que estamos a falar parece corresponder á construción dos últimos recintos, onde os resultados obtidos nas sondaxes arqueolóxicas reflexan a existencia de zonas especializadas cuxa funcionalidade responde a actividades realizadas no exterior da croa, como os traballos metalúrxicos. A entrada ao recinto superior A transformación interna do poboado vese reflexada na reconstrución da entrada ao recinto superior, que vén reforzar a magnitude do acceso ao recinto superior, de forma que, se queremos acceder á croa, debemos pasar antes dous recintos para chegar ao pé da parte central. Desde o exterior, dada a diferenza de cota e a altura da muralla e a entrada, unha persoa que quixese acceder non podería ver en ningún momento o interior do recinto nin que hai dentro del. O interior estaría totalmente oculto aos ollos de calquera visitante, aínda que puidese chegar ao pé do recinto central. O sistema de construción do acceso a modo dun longo corredor ou túnel reforzaría esta ocultación da zona principal de vivendas até que non se traspasase totalmente a entrada aberta na muralla. Como diciamos, unha vez traspasadas dúas entradas de dous recintos previos ao central, o paso cara ao interior faise a través de tres portóns. Tanto o primeiro máis exterior, como os dous interiores, que contan a cada lado con dúas habitacións ou corpos de garda, xeran en total un tránsito de 18 metros cubertos para traspasar a muralla do recinto central que acubilla as vivendas. A disposición da croa fai imposíbel divisar as estruturas ou vivendas do interior da mesma desde o exterior, polo que o poboado está totalmente oculto á vista. Conclusións As investigacións realizadas no poboado de Castromaior desvelan a existencia dun primeiro poboado nos inicios da segunda Idade do Ferro que foi totalmente renovado nunha segunda fase levantando novas casas de pedra sobre as antigas vivendas vexetais. A comunidade que habita este castro ocupa entón intensamente todo este recinto superior deixando a rolda interior da muralla como eixo de comunicación e a zona central do castro libre de estruturas. Este uso do espazo interior do poboado continuará durante anos até un momento aínda sen concretar do século I a. C., no que sofre unha forte modificación que se reflicte nos novos usos construtivos. A vivenda onde se localizou un conxunto de moedas republicanas é unha evidencia destas reformas asociadas á ocupación final do poboado, así como a aparición dunha nova estrutura de posíbel uso público fronte a entrada ao recinto superior. Esta fase de fortes cambios arquitectónicos atópase ligada estratigraficamente a un conxunto de materiais no que continúan rexistrándose elementos castrexos de carácter local, pero entre os que apareceron outros foráneos distintos dos tradicionais, como son as moedas republicanas que representan un claro contacto con Roma. Dada a data á que poden adscribirse estes materiais e a suposición de contactos previos entre as poboacións castrexas e romanas antes da conquista oficial, non podemos menos que deducir que estes contactos en Castromaior teñen reflexo na aparición deste conxunto de moedas, nun contexto de transformacións no mundo castrexo que ten lugar a finais da Idade do Ferro.


Máis ala das funcións que formalmente se lle asignan á universidade de xerar, preservar e transmitir o coñecemento, creo que a universidade ten unha responsabilidade social moi importante que inclúe poñer ese pensamento e ese coñecemento xerado ao servizo de causas sociais. Digo de causas sociais e non "ao servizo da sociedade" por que hai moita xente que, como Núñez Feijoo, non conciben o termo sociedade sen que leve as siglas SL ou SA detrás. A sociedade está no dereito de esperar e ten a obriga de esixir que a universidade sexa un espazo de referencia, onde a reflexión e a crítica formen parte da normalidade e constitúan unha expresión de liberdade. A universidade, por tanto, non pode seguir actuando como unha administración submisa e silenciosa fronte ao poder político que a está estrangulando financeiramente. A universidade, por tanto, non pode seguir actuando como unha administración submisa e silenciosa fronte ao poder político que a está estrangulando financeiramente O manual privatizador establece como liñas mestras, as presións do mercado e un maior control das estancias de goberno. A pouco que observemos, veremos a aplicación moi desenvolvida do manual nas nosas universidades. Veremos que os efectos sobre a autonomía universitaria son desbastadores e como, pouco a pouco, se vai erosionando a capacidade de resistencia á gran presión do capital financeiro para conquistar o negocio dos Servizos Públicos e controlar un espazo tan estratéxico como a educación superior e a investigación. Apropiarse da investigación, do coñecemento xerado para o propio negocio e crear os perfís d@s titulad@s universitari@s que precisa. Calquera sociedade que queira ser democrática e aspire a conquistar un futuro de xustiza e liberdade, necesita dunha universidade capaz, autónoma e libre; e iso é o que está en xogo. Na USC hai dous candidatos e os dous cun discurso moi parecido, alén dos matices e das distintas énfases: hai que modernizar a universidade e conseguir financiamento Comezamos a campaña para as eleccións na Universidade de Santiago (USC), hai dous candidatos e os dous cun discurso moi parecido, alén dos matices e das distintas énfases: hai que modernizar a universidade e conseguir financiamento. Porén, con ton apoucado na esixencia de recursos públicos e resaltando a estratexia de buscar financiamento privado nos caladoiros oportunos; unha reacción de supervivencia que, en certo modo, contribúe ao éxito dos obxectivos privatizadores. Se o mercado compra directamente a investigación ao persoal investigador, nin este nin as universidades determinan os proxectos de investigación. Non son os intereses sociais senón os intereses das grandes corporacións os que prevalecen. Aínda que non chegase a producirse a compra directa de investigación lixo, estratexicamente manipulada serve aos intereses das empresas compradoras. Sempre ten máis prestixio se vén dunha universidade pública, de momento. Hoxe todo discurso enmarcado no xogo democrático normal é falso. Falar dun proxecto de universidade para o futuro obviando o financiamento público imprescindible e a autonomía, ambas cuestións intimamente relacionadas, é falso; pois o goberno da Xunta neste caso, ademais de asfixiala financeiramente, intervén violentando a súa autonomía e incumpre os acordos e as promesas de financiamento para impedir calquera planificación. As universidades están afectadas dunha especie de rankinite aguda que, ás veces, resulta difícil de entender; sobre todo porque enredan no escenario que lles marca a Xunta Por iso as universidades están diante dunha clara disxuntiva: resignarse a decidir que membros amputa e vender a alma ao demo, ou revelarse e abandonar a estratexia da aparencia. O estúpido farol de que estamos sempre nos postos altos dalgún ránking; emulando ás empresas que teñen que mostrarse no mercado coa máscara do éxito. As universidades están afectadas dunha especie de rankinite aguda que, ás veces, resulta difícil de entender; sobre todo porque enredan no escenario que lles marca a Xunta; competindo pola miseria en vez de cooperar para esixir desde a unidade o financiamento público e a autonomía imprescindibles.


Summary: Anuncia asembleas abertas en diferentes comarcas de cara á preparación do Día da Patria.

Causa Galiza fai unha convocatoria a que o 25 de Xullo a sociedde galega se mobilice pola independencia nacional. Un chamamento que fai após a imposibilidade dunha manifestación conxunta do soberanismo sobre parámetros de "independencia" e "ruptura co Réxime do 78". A organización anuncia unha campaña comarcal, nucleada en torno a asembleas abertas para renovar "diagnósticos e estratégia" de CG, nun proceso que abrirá as portas ao denominado 'Processo Trevinca' "Causa Galiza avalia que hoje existem as condiçons objetivas e subjetivas imprescindíveis e a massa crítica necessária para levantar, com paciência e humildade, um projeto político e umha estratégia que respostem com radicalidade e vontade de coerência estratégica à grave crise nacional que enfrenta a Galiza. É neste marco construtivo que enquadramos o Dia da Pátria 2018", afirman nun comunicado.


Summary: O documental Tesouro de Corcoesto de Cora Peña será un dos filmes que se proxecten no ciclo "Olladas de muller", coordinado por Encarna Otero e organizado pola Comisión de Igualdade do Consello da Cultura Galega e o Centro Galego de Artes da Imaxe.

Entre persoas e colectivos o documental Tesouro de Corcoesto contou co apoio de 180 colaboracións para o seu financiamento. Afonda así no seu carácter social, condición que se aprecia na propia realización do filme dirixido por Cora Peña que contou coa voz colectiva de participantes e a veciñanza da localidade ameazada por un proxecto de minería agresiva. Coa proxección no CGAI dentro do ciclo "Olladas de muller" a vindeira quinta feira 5 de marzo ás 20.30 horas inicia o ciclo de exhibición que o levará a salas de todo o país. A proxección, con entrada de balde como todas as do programa, incluirá a presentación e coloquio coa participación da directora, Cora Peña. "O documental pretende ser unha ferramenta para a reflexión e o debate perante un modelo de desenvolvemento que víu propoñer o actual goberno da Xunta de Galicia. Un modelo que ten o lema "Galicia é unha mina", e do cal Corcoesto sería o primeiro e máis senlleiro exemplo", explican do contido dun documental que tivo a súa especial estrea no mes de febreiro en Carballo. Será unha das sesións do ciclo "Olladas de Muller" que o CCG e o CGAI promoven unha vez máis arredor da conmemoración do 8 de marzo co obxectivo de darlle visibilidade ás producións audiovisuais de autoría feminina. Desde o día 3 ao 7 de marzo, nas salas do CGAI prográmanse proxeccións diarias que teñen como fin difundir filmes feitos ou protagonizados por mulleres. Dous días, unha noite, dos irmáns Dardenne inaugura o programa sendo ademais a única película con dirección masculina mais que trata a situación das mulleres no mundo do traballo nun tempo de crise. A protagonista, Marion Cotillard conseguiu ser candidata ao Oscar polo seu papel de traballadora que inicia unha loita para conservar o seu posto de traballo. Mil noites, unha voda, o retrato dunha muller libre de Marie Amachouekeli-Barsacq, Clire Burger e Samuel Theis será a oferta do día 4, antes de se centrar o ciclo na creación de autoras galegas. Ademais de Tesouro de Corcoesto de Cora Peña, o ciclo ofrecerá o documental Muller(es) Muller de Inés Pintor, producido por SocialDocs que recolle a historia de mulleres de tres xeracións e a mesma familia.


Summary: A páxina 'feijoo2012.com', que denuncia os incumprimentos do presidente autonómico e a "nefasta" xestión da Xunta na última lexislatura, supera todas as expectativas e xa acumula unha media de 5.000 visitas diarias. "Estamos desbordados", recoñece un dos seus creadores, que nos desvela varios dos seus segredos.

"Eu si podo garantir que se decepciono como presidente, se o meu Goberno non funciona como esperamos que funcione e se Galicia presenta peores resultados despois de catro anos, eu non vou pedir unha segunda oportunidade". Esta frase, que se escoita cando un entra na web feijoo2012.com, foi a que inspirou o proxecto. A páxina de internet, esa que nunca quixo o presidente da Xunta, ten superado todas as expectativas e avanza a unha media de 5.000 visitas diarias. E tenas empregando como nome e dominio un dos lemas de campaña do PP. A web superou as expectativas e ten xa 5.000 visitas diarias de media En menos dunha semana, esta web, que denuncia os incumprimentos e a política da Xunta de Galicia na última lexislatura, revolucionou xa a precampaña. "Cando escoitamos esa frase, xurdiunos a idea de como enfocar a páxina", conta un dos seus creadores, que mantén o seu anonimato e que aclara que feijoo2012.com foi "un encargo empresarial". Nela, faise un repaso do que se consideran "as mentiras" e as "desfeitas" do Goberno Feijóo durante os últimos catro anos, destacando xa en portada varios dos incumprimentos dun presidente que, segundo din, "se autoproclamou como abandeirado das políticas de austeridade do PP que agora está a practicar o seu aliado e compañeiro político Mariano Rajoy e que só están a derivar en recortes sociais e na destrución masiva de emprego". Así, a web destaca a "solución" ao paro que prometera Núñez Feijóo, as dúbidas xurdidas sobre os contratos de Pemex, os masivos recortes en Educación ou Sanidade, o fracaso da lei de dependencia, a suba de impostos ou os danos ao medio ambiente en Galicia. Todo, baseándose nos 14 puntos daquel famoso Contrato con Galicia que o candidato conservador asinara na campaña electoral de hai catro anos. Analízase a xestión do PP baseándose naquelas 14 promesas do 'Contrato con Galicia' asinado por Feijóo en 2009 "Decidimos que para ser máis obxectivos, teriamos que coller aquelas catorce promesas do seu contrato e ilas analizando unha a unha para ver se en realidade cumprira o que dixera", conta un dos autores da web, que explica que a páxina está baseada principalmente en "temas económicos e de emprego", pero que hai moito máis material. Abofé que o hai. Na web poden atoparse noticias sobre as políticas da actual Xunta que se van actualizando constantemente, así como probas videográficas das promesas incumpridas de Feijóo ou unha biografía do xefe do Executivo galego na que se lle acusa de levar "21 anos trepando na política". A web é tan completa que se fai un percorrido da xestión do candidato do PP á reelección desde a súa chegada ao poder e até a actualidade, destacando o que os creadores da páxina consideran as principais eivas. Feijoo2012 inclúe vídeos, dossier de prensa, novas actualizadas ou unha completa biografía do candidato do PP Deste xeito, en feijoo2012.com destácase que, nada máis chegar ao poder, Feijóo prometeu acabar co paro e a crise en 45 días, reducir o tramo autonómico do IRPF ou pagar aos proveedores noutros 45 días. Nada diso cumpriu. Ademais, destaca a "nefasta" xestión na fusión das caixas galegas, a inexistente fábrica de baterías de litio para coches eléctricos, as dúbidas sobre o novo hospital de Vigo, o fracaso no concurso eólico ou a eterna promesa da creación da Axencia Tributaria Galega, entre outras moitas cousas. O curioso é que a web válese do dominio feijoo2012, un dos lemas empregados polo candidato en todas as súas aparicións públicas co PP, algo que, segundo un dos creadores da páxina, "demostra que o Partido Popular non ten un grande interese en internet". "Non é a primeira vez que lles ocorre, porque na campaña municipal da Coruña víronse obrigados a cambiar todos os carteles publicitarios cando se decataron de que un dos seus lemas xa fora rexistrado por un particular", lembra. "A campaña de internet que ten este partido é bastante pobre, pero se cadra son conscientes de que o seu público obxectivo non está maioritariamente na Rede", insiste. Quen si ten público é feijoo2012.com. Tanto, que os creadores recoñecen que "se viron desbordados" e que incluso tiveron que variar algunhas cousas do proxecto inicial. "Contratamos un servidor co cálculo de ter entre 100 e 200 visitas diarias, pero estamos sobre as 5.000 e tivemos que afacernos ás novas circunstancias", explica. Todo, nunha soa semana e en plena precampaña. Todo, para contar a "verdade" da xestión do Executivo nos últimos catro anos.


Summary: A Asociacion Cultural Obradoiro da Historia e os familiares dos asasinados organizan este sábado unha homenaxe no cemiterio compostelán

O 8 de febreiro de 1937, hai 80 anos, 11 veciños de Ordes foron fusilados no cemiterio de Boisaca (Santiago de Compostela). Condenados por un tribunal militar, o seu delito foi defender a democracia e a liberdade fronte á sublevación fascista do 18 de xullo de 1936. Este sábado a Asociacion Cultural Obradoiro da Historia e os familiares dos asasinados organizan unha homenaxe no cemiterio compostelán a estes once homes e mais a outro veciño da localidade, que fora paseado en Boisaca uns días antes. Os actos comezaron ás dez da mañá cunha visita ao antigo cárcere (nos baixo do Pazo de Raxoi), continuando ás 12 do mediodía no camposanto compostelán, en concreto no monumento aos de Ordes situado no paredón de Boisaca. Os 11 fusilados aquel día de febreiro de 1937 foron Ángel J. Caamaño Villaverde (natural de Parada e mestre), José García Fernández (dirixente da Frente Popular de Ordes e mestre), José de la Iglesia Vilariño (veciño de Ordes e xornaleiro), Manuel Moure Rey (veciño de Sar, Ordes, e labrego), Andrés Nogareda (Do Casal, UGT, xornaleiro), Paulino Pérez García (veciño de Ordes, mecanógrafo), José Pérez Sanmartín (natural de Noia, veciño de Ordes), Manuel del Río Pampín (socialista e membro da FP de Ordes), José del Río Pampín (galeguista), José Vázquez Mandayo (natural da Espenica, Ordes) e Benito Vilariño Liste (veciño de Ordes, xornaleiro). Ademais, Manuel del Río Mandayo (socialista e membro da FP de Ordes), fora paseado en Boisaca o 5 de outubro de 1936, segundo podemos ler na completa información achegada polo historiados Manuel Pazos no seu Censo das Mortes Violentas na Comarca de Ordes. Este mesmo sábado tivo lugar unha homenaxe semellante en Ourense, Ribadavia e Melón, lembrándose a cinco veciños da comarca do Ribeiro, que foron fusilados o 11 de febreiro no cemiterio de San Francisco, e a outros seis que morreron nos meses seguintes en cárceres e campos franquistas.


Summary: Publicamos a seguir un texto de Xurxo Lobato dedicado á memoria de Manuel López, un dos fotoxornalistas galegos máis brillantes da súa xeración, recentemente falecido.

A primeira noticia que tiven de Manuel Lopez foi cando vin na revista Teima, ano 1977, fotos súas que enviaba dende a redacción de Cuadernos para el Dialogo, era a súa xenerosa e altruista contribución a un proxecto xornalístico novo en Galicia, comprometido coa información plural e con visión de País. Esta actitude solidaria define a Manolo en toda a súa vida. Compromiso coa fotografia. Loitador pola democracia no franquismo nas filas socialistas, en tempos en que todo o PSOE madrileño cabía nun piso. Mostra de xenerosidade e compromiso, doa a súa biblioteca de máis de 4.000 libros de fotografía á Deputación da Coruña, onde se poden consultar na Biblioteca Provincial Nacido en Vilasantar, viviu no barrio de Monte Alto na Coruña. Aprendeu fotografía en Alemaña onde chegara como emigrante coa súa familia. Xa de volta a terra non topa traballo en Galicia e vai a Madrid de fotógrafo na redacción de Gaceta Ilustrada, incorporándose despois a Cuadernos para el diálogo e, xa en democracia, é redactor xefe de fotografía en El Periodico de Madrid, e alí estivo retratando a infamia de Tejero no Congreso e a Transicion. Até que unha enfermidade profesional lle impide seguir exercendo o fotoxornalismo e dá o salto a editor coa revista Foto, referente durante moitos anos na defensa do sector fotográfico. Nesta traxectoria sempre estivo presente Galicia. Participou nos xurados do premio Ksado de fotografía. Tiven a honra de ser o comisario da exposición antolóxica "Manuel Lopez, 1966-2006" que itinera por Galicia e España, até hoxe. Mostra de xenerosidade e compromiso, doa a súa biblioteca de máis de 4.000 libros de fotografía á Deputación da Coruña, onde se poden consultar na Biblioteca Provincial, na sección que leva seu nome. Quería que serviran para as novas xeracións, crear canteira, xerar interese pola imaxe. Unha maneira de permanecer na súa terra e facer País.


A crise acelerou a nosa percepción do tempo. Coma se a gravidade se alterase por algunha razón, en cinco anos transcorreron varios lustros. E agora, tras un longo e frenético ciclo electoral, todo parece retornar a vellos ritmos acougados e a esa feroz aparencia de normalidade, consecuencia de horizontes de expectativas non satisfeitos, refluxo desmobilizador, certa frustración, desgana e cansazo colectivos... Mais convén non confundir. Os acaneos electorais, coas súas leis tan particulares, soamente fan parte dun proceso máis complexo e de longo percorrido no que se tenta articular un espazo de ruptura, do que fai parte En Marea e tamén todo un corpo diverso e activo de suxeitos de intervención política, institucional e asemblearia que se vén configurando desde as eleccións municipais de 2015. As diferentes mareas e candidaturas municipais de confluencia manteñen activas as súas bases asemblearias nas cidades conquistadas e en moitos outros concellos de Galicia. Será interesante ver de que maneira se dá combinado En Marea coa cidadanía do común organizada nesas asembleas e mareas. Queda moito por facer, aínda que en termos electorais e institucionais o espazo galego de ruptura xa non é un neno e vén profundamente marcado polas súas experiencias. Ninguén hai cinco anos contaba con todo isto. Todo proceso electoral tende a operar como factor de estabilización do réxime e das súas normas. As eleccións lexitiman e perpetúan a orde establecida, sen dúbida, pero baixo determinadas condicións poden converterse en momentos políticos de mobilización e toma de conciencia. Neses casos, que dalgunha maneira vivimos nos últimos tempos, non é improbable que ao final dun ciclo de expectativas non satisfeitas nos encontremos cun refluxo de normalización política e restauración. A volta a un mapa político previo ao cataclismo destituínte convértese nunha opción asumida mesmo en certos sectores do propio espazo. O que xusto despois das municipais de 2015 se vía coma unha quimera, a restauración do mapa político estable anterior á irrupción de AGE en outubro de 2012, agora, tras a relativa decepción das eleccións galegas de 2016, regresa ao escenario do posible. Trataríase así de reordenar a normalidade anterior, xa non de clausurala. Existe, logo, o perigo de que neste refluxo conservador se poña en dúbida a propia idea de espazo de ruptura. Pero a reordenación neoliberal do mundo non parou. Ao contrario, intensifícase mediante unha deriva reaccionaria. Non habería razón, pois, para imprimir unha dirección contraria a aquela na que nos vimos movendo nos últimos cinco anos. A loita de clases non se detivo. Seguimos nunha guerra que non concluíu, que nos obriga a resistir e a continuar imaxinando e poñendo en vigor unha orde alternativa. Esa tensión creativa entre a resistencia e a proxección de necesidades colectivas segue a manterse sobre a brecha aberta no tecido do réxime. Unha brecha que non pode reducirse nin desaparecer, que se agranda, da cal é tamén expresión monstruosa esa deriva reaccionaria. Tras o frenesí electoral, toca converter En Marea nun instrumento político eficaz para un espazo de unidade popular e ruptura. E aí emerxe o sentido da encrucillada, nas diferentes posibilidades que se abren para determinar cal debe ser ese instrumento e como se ten que articular. Dous proxectos que a grandes trazos e con modelos contraditorios entran en disputa. Un proxecto conservador, de normalización política e retorno con actores novos a un momento anterior, fronte a un proxecto de profundización do proceso de ruptura. Recambio fronte a ruptura, como en ocasións ten descrito Xosé Manuel Beiras. O momento de crise na configuración do suxeito de ruptura non ten un sentido terminal, senón de reactivación creativa. Sitúanos nun cambio de ciclo. O que se pecha é o máis determinante da nosa historia recente, pois significou antes de nada a ruptura de vellas formas, a destrución de fronteiras e lugares comúns e a conquista dun discurso ousado que non dubidou en poñer nome exacto a todo o que estivera oculto, era difuso e estaba prohibido. Soubemos que a organización é un instrumento perecedoiro, dúctil e flexible sometido ao suxeito colectivo que o emprega e non unha máquina de expropiación de capacidade política mediante relación xerárquica entre partido mediador, militantes obedientes e votantes pasivos. E iso implicou unha ruptura interna con parte da propia tradición da esquerda e do nacionalismo. A fase que conclúe expresou a necesidade de transgredir. Transgredir as normas, impugnar os regulamentos do réxime, comprender que o dereito é a ditadura do poder constituído e por tanto as normas del derivadas non nos comprometen, non nos serven. Transgresión foi a propia existencia de Anova, a creación de AGE, as candidaturas populares das municipais, En Marea, a instalación no imaxinario colectivo da Marea como idea de contestación ao violento estado das cousas. Pero se a fase que conclúe se escribiu cos caracteres dunha transgresión radical, a que comeza non pode ser menos. Non tería sentido terminar onde se empezou, nunha organización clásica que reproducise todo aquilo que se impugnou, que abandonase a necesidade mesma da transgresión. A tentación termidoriana existe. Operou en Anova des que se propuxo nacer como partido movemento, operou tras a irrupción de AGE e das mareas municipais e opera no artefacto En Marea. Faino sen solución de continuidade desde o primeiro éxito electoral ata hoxe mesmo. Tras dous meses desde as eleccións aos seus órganos políticos, En Marea non dá elixido Coordinadora nin estableceu portavocías que rompan coa acumulación de cargos e coa subsunción do orgánico e do multitudinario no institucional. Tampouco puxo en vigor a proposta política que conquistou a maioría. E non foi por defecto conxénito, senón por certa deriva conservadora na correlación de forzas internas. A tentación restauradora opera así mesmo cando certa representación institucional tende á autonomía e a actuar á marxe dos espazos comúns de control, deliberación e decisión popular. E opera no intento, anteriormente xa derrotado, de recompoñer unha organización nacionalista de oposición institucional moderada nos contidos e radical nalgunhas proclamas. Ou cando sectores de Podemos e EU apelan obsesivamente á fosilización dos espazos partidarios para escapar dos abismos que todo cambio abre. O repregamento identitario sempre se encontra co fetichismo de partido grazas a unha incomprensión compartida do proceso. Ao cabo, non é casual que o bloqueo de En Marea se exprese en termos de representación e de programa. Por unha banda, na composición da Coordinadora e en quen serán os (ou as) portavoces; por outra banda, en cales serán os principios políticos de referencia. En realidade, a encrucillada exprésase en dous modelos que abranguen non só fórmulas de organización senón tamén a necesidade dun programa de ruptura ou, por contra, a conveniencia dunha proposta de intervención institucional orientada á xestión do existente. É asumir o réxime de representación política, a autonomía do político e a política como discurso, ou ben a idea de acción política como intervención no territorio do material, das relacións de produción, da hexemonía que o poder desprega en todo o seu esplendor. A encrucillada é ruptura ou restauración. O proxecto restaurador é o da normalización do réxime. Compárteno forzas aparentemente tan dispares coma as que arelan un Unidos Podemos subalterno en Galicia, unha fidelidade insubornable ao xogo electoral e ao marco de relacións e resolución de conflitos que este propón, ou a refundación dun nacionalismo de praxe autonomista e verborrea soberanista sobre a borralla da pecaminosa unidade popular se non é entendida só como alianza electoral, se se ergue como proceso de encontro dos sectores sociais que compartimos base material máis alá de marcas e identidades. A zona de intersección destes territorios é o desexo compartido dunha veloz estabilización política. Fronte a esa restauración, está o proxecto dun suxeito político en que a maioría social, a multitude, o proletariado destes tempos se organice e organice a expresión das súas necesidades. Reconstruírse como clase antagonista, conquistar autonomía social e crebar as subalternidades dándolle expresión a toda a súa multiplicidade e diversidade desde unha conciencia unitaria do común. É a idea de comunismo, se queremos acudir á fermosa obsesión de Badiou, coa que necesitamos opoñernos ao capitalismo e os seus efectos. Entre a pulsión restauradora e a transgresora, En Marea ou ben opta por profundar na transgresión e consolidar un espazo de ruptura que sexa partido e movemento e articule unha institucionalidade cooperativa, solidaria e común, ou ben recúa e se reconstrúe nun instrumento de competencia electoral. Non é unha encrucillada patolóxica, senón a expresión organizativa do desaxuste entre sociedade civil e sociedade política que a crise desvelou en toda a súa vella crueldade e o 15M e outras formas de impugnación souberon expresar. A elección do principal órgano de dirección de En Marea, o Consello das Mareas, reflicte en parte ese desaxuste conflitivo. Tamén desde o punto de vista da participación. Nese sentido, contrasta o elevado apoio electoral e a enorme corrente participativa que se produce principalmente coas mareas municipais, e tamén coas primarias de En Marea, coas escasas 1.500 persoas que votaron para o Consello das Mareas. Probablemente ese desaxuste participativo fala de cansazos e frustracións postelectorais, pero tamén expresa que a desafección respecto á normalización e as formas de representación que a acompañan segue a ser multitudinaria. Ese diferencial fala dun desinterese por participar naqueles espazos en que sobrevivan vellas formas de representación, do partido mediador e da súa relación coas institucións do réxime. O conflito confronta modelos de participación que esixen decisións comúns co sometemento á representación e a consecuente entrega incondicional de toda capacidade política. A encrucillada outra volta: ou En Marea cristaliza como expresión dun espazo de ruptura e contrapoder na sociedade civil ou se converte en suxeito electoral con forma de partido tradicional e se agarra á lóxica da representación. Ou sexa, esvaécese. Con todo, que este conflito se exprese de maneira máis ou menos aberta, como xa ocorreu no seu momento en Anova e en parte volveu ocorrer antes desta III Asemblea Nacional, demostra que a pulsión transgresora segue viva. Toda encrucillada esixe elixir, e En Marea, dunha ou doutra maneira, elixirá. Ou un camiño de retorno, ou a articulación do espazo de ruptura mediante a recuperación do pulso asembleario, popular, de participación cidadá, que tivo o seu momento climático coas mareas e os procesos de confluencia das municipais. Lembremos: as organizacións políticas só como motores auxiliares. Cómpre, superar de vez a fase de coalición de partidos, que os sectores conservadores se negan a abandonar. Nada volverá ser o que fora antes dos momentos políticos máis importantes dos últimos tempos: a fundación de Anova, a creación de AGE, o nacemento de Podemos e as municipais de 2015. A seguinte cita electoral tardará, e iso será un alivio para que poidan superarse certas dinámicas competitivas. Será en 2019, as primeiras municipais posteriores ás mareas. Coa necesidade de consolidar os gobernos de base popular e engadir outros novos, convidarannos a insistir na asemblea (non na mistificación da comarca e do territorio) como célula do suxeito común de ruptura e na capilarización por todos os espazos da sociedade civil para construír contrapoder. Alá onde exista ou se constitúa unha asemblea estará En Marea. Se queremos que se articule como espazo de ruptura e opere como motor de construción de redes de solidariedade, apoio mutuo e contrapoder, o corpo das mareas e candidaturas municipais de unidade e confluencia volverá ao centro do escenario. Ben conscientes de todo iso son o poder e os seus aparellos, que apuntan firmes contra os gobernos municipais de ruptura ao tempo que ven con bos ollos certos sinais de recondución institucionalista e identitaria de En Marea. Urxe seguirmos encontrándonos no discurso e nos escenarios de ruptura. Neguémonos a normalizar En Marea nun partido electoral clásico. Non se trata de saír á rúa nunha ritual manifestación interminable, esoutro lugar común, senón de articular na sociedade civil un espazo que se proxecte na sociedade política mentres crea as súas redes e a súa propia institucionalidade. Eis o crucial labor que teñen por diante o Grupo Parlamentario de En Marea e o seu voceiro Luís Villares: ser na institución a expresión do que a multitude en proceso de organización expresa e decide en cada recanto da sociedade civil. Mandar na institución obedecendo as multitudes nas prazas, nas asembleas, en cada lugar de encontro. A encrucillada de En Marea só se resolverá ao reactivar a idea do partido movemento para articular contrapoder fronte ao Estado e os seus mecanismos de coerción e control, fronte ao privado e a súa imposición de condicións materiais e inmateriais indignas. Sempre o organizativo ao dispor e ás ordes do común. Parafraseando a Emmanuel Rodríguez e Brais Fernández, trátase de construír ese gran sindicato social cuxa expresión institucional sexa o cabalo de Troia ás ordes da multitude organizada. A tensión entre o vello e o novo, en sentido gramsciano e leninista, é inevitable. Cómpre asumir sen dramas esa contradición entre a restauración e a ruptura. A crise do réxime e do sistema, da representación política e das propias relacións de produción, esixe novas ferramentas. As novas formas de organización traen canda si unha contradición que non opera nunha oposición simplemente espacial e nominalista entre dereita e esquerda nin, por suposto, entre nacionalismo e non nacionalismo, pois ambas se producen no interior do espazo normativo. Vai máis alá delas. Fala de agredidas e agresores, de espolio e saqueo, de explotación e lucro, de relacións de produción e clases sociais. Pregúntase Que Facer, Como Facer e Para Que Facer. En Marea está nesa necesidade de elixir cando menos o Como e o Para Que: con democracia radical, igualdade e decisións comúns; para romper con todo, para mudalo todo, para non deixar nada como estaba. Fronte a un proxecto conservador que non entendeu a tradución ao orgánico das esixencias políticas, un proxecto de movemento e ruptura que conciba toda política emancipadora como cambio radical. Esa é a encrucillada. O reto inmediato consiste en enlazar persistentemente o instrumento En Marea coas experiencias de base asemblearia e popular das mareas e candidaturas municipais de confluencia e mais co discurso e as experiencias políticas heréticas e de ruptura que se viñeron sucedendo ata hoxe mesmo. Neses espazos se disputa o novo tempo político. Ou a fosilización nun vello instrumento electoral, ou a penetración en todos os patios e recantos da sociedade civil. Non é un problema de portavocías e liderados, que serán o resultado dos procesos e non a condición previa que os faga posibles, senón de modelo organizativo e por tanto de programa de ruptura. De que, de como, de para que facer. Non esquezamos todo o que nos trouxo ata aquí. Mesmo a necesidade de reinventarnos a partir das mellores experiencias do proceso. Abandonar agora sería a máis absurda das derrotas.


Summary: A imaxinación agroma a rente da pel nos tatttoos en galego que está a recibir o facebook do Clube da Lingua do IES Marco do Caballón de Vila de Cruces. Unha iniciativa de grande suceso.

Que a "Alborada" de Rosalía pode ser tatuada no corpo? Pode, como versos de Lupe Gómez, como o escudo de Castelao, Torre de Hércules en tamaño XL, unha gaita ou un feixe de percebes. Algunhas imaxes requintadas como as que mostran ombreiros adornados con delicadas pandeiretas ou plumas con versos e outras facendo gala de certa tendencia kitch nunha cuncha de vieira con bandeira nacional e a lenda "miña terra galega". Haber hainos e iso é o que lle interesa ao Clube da Lingua do IES Marco do Caballón de Vila de Cruces, identificalos, que alguén os fotografe e mostrar as persoas que se gaban de levar a lingua, e tamén o país, na pel para toda a vida. "Olá, boas, déixovos o meu tattoo grazas a unha amiga que me dixo do voso concurso. É unha gaita coas iniciais de meus pais e meus irmáns. Espero que vos guste e noraboa pola iniciativa", escribe Santi Varela, a nova incorporación á colección de tatuaxes que xa pendura do facebook do Clube da Lingua. Sonia, de Vilagarcía, manda un tattoo musical cunha ferreña e unha copla, ela que leva desde os 18 anos cantando e tocando a pandeireta con tanta intensidade que quere mostralo no seu propio corpo. "A copla é unha das que cantamos no meu grupo e síntome identificada con ela, ademais de parecerme preciosa", explica. Delicadísima tatuaxe como as de Candela e Comba, dúas irmás que comparten pintada na pel en homenaxe a unha persoa moi importante nas súas vidas, a súa avoa. "Un anxo no ceo", lese nos seus brazos. "O voso proxecto paréceme cheo de interese, sobre todo porque buscades formas actuais da identidade galega, o que lle dá vitalidade e interese. Facedes dialogar pasado e presente e non vos quedades ancorados nunha identidade só de pasado como se as culturas e os povos foran algo estático e fixo", afirma o antropólogo Marcial Gondar no propio facebook do Clube da Lingua que estes días ferve de visitas e novas incorporacións de imaxes das máis diversas partes do corpo. Imaxinación e emoción Imaxinación e emoción poderían ser as claves dunha boa tatuaxe, á vista do que chega ao catálogo do concurso. Para se imprimir no corpo unha lenda ou unha imaxe para toda a vida ten que dicir moito de quen a porta. "Ás veces a vida pode ser tan sinxela coma unha caña e un bo amigo", lese na de Miguel López. "Está feita con letra tipo "máquina de escribir" e como saberán, pola tinta ou por cargar máis na tecla había letras que quedaban moito máis marcadas que outras. Pois ben, todas as letras que se ven con máis tinta son iniciais ou letras pertencentes a nomes de amigos meus", explica Miguel López que recolle unha das vocacións dalgunhas das tatuaxes de toda a vida, levar canda quen a porta para sempre o recordo da xente á que se quere. Acontece tamén co merliño de David Rodríguez. "Boas, esta tatuaxe que vos mando é a tatuaxe dun merlo que eu me fixen polo recordo do meu avó xa que así era como o chaman, como chaman a meu pai e como me chaman a min, e o merlo é unha imaxe bastante boa de Galiza, por iso penso que esta foto estará ben nese álbum de fotos", comenta o tatuado. Unha muller imaxinada polo artista Leandro Lamas foi a que Silvia Mella decidiu estampar no seu brazo. "Para min simboliza moitísimas cousas, non sei se sabería explicalas todas, porén todas teñen que ver cunha muller espida e brava, independente, sen medos e sobre todo libre!", explica, ao tempo que anota que o autor non sabe nada do seu brazo. "Se estás por aí, manifesta-te... Por favor!", invocan desde o Clube da Lingua. Lamas non tarda en responder a través dun comentario: "Estou encantado, emocionado, agradecido, alucinado...". E as tatuaxes seguen a chegar...


Summary: Na madrugada do 15 de octubro as forzas fascistas asasinaban no quilómetro 58 da estrada que vai de Baiona a Camposancos a nove traballadores do Val Miñor. O crime conmocionou á comarca e a volta na que atoparon o fin das súas vidas quedou na memoria da veciñanza. O domingo 15 ás 13 horas o Instituto de Estudos Miñoranos lembra a súa memoria na "Volta dos nove".

Un monumento do escultor Fernando Casás na sobrecolledora paisaxe de Baredo lembra para sempre a memoria dos nove homes asasinados naquela tráxica volta. Tiñan todos entre 30 e 51 anos e a maior parte deles deixaron fillos menores de idade e mulleres que tiraron por eles con dor e dificultades. A volta quedou marcada na memoria dos de Baredo. O silencio teceuse sobre a historia dos nove asasinados pola furia fascista mais mans anónimas teimaron en que a historia dos nove non quedara no esquecemento. No monte que pega co acantilado aparecían a cada pouco nove cruces vermellas debuxadas sobre a pedra, unha por cada unha das víctimas. Era a homenaxe silenciosa de quen non se podía manifestar pero reclamaba xustiza para os asasinados. Cúmprense 76 anos do asasinato dos nove viciños e, como cada anos, o Instituto de Estudos Miñoranos volve ao pé do monumento de Casás para honrar a memoria dos nove. Como cada anos, agárdase a presenza de familiares, mesmo algúns fillos que gardaron a memoria dos pais desde a infancia. A homenaxe consistirá nunha ofrenda floral máis unhas palabras de Carlos Méixome, director do IEM e autor xunto con Xosé Lois Vilar dun artigo que recolle a historia da Volta dos Nove, alén de seren promotores da recuperación da memoria do que foi un dos episodios máis tráxicos do golpe militar. Contemplan tamén un "momento de recollemento", un elemento que ven de seu na homenaxe porque poucos espazos da memoria son tan sobrecolledores como esa Volta dos Nove que no quilómetro 58 da estrada Baiona-Camposancos.


Summary: El Mundo revela o testamento do ditador, que legou uns 28,5 millóns de pesetas, onde as Torres eran a peza de maior valor, máis da metade do patrimonio total 'oficial', moito menor á fortuna que lle atribúen varias investigacións.

O ditador Francisco Franco deixou uns 28,5 millóns de pesetas (equivalentes na actualidade a uns 1,8 millóns de euros seguindo a evolución do IPC) en herdanza para a súa muller, Carmen Polo, e a súa filla Carmen, tal e como consta no testamento que publica este luns El Mundo e elaborado polo xeneral fascista en febreiro de 1968, case oito anos antes do seu falecemento. O testamento revela que o Pazo de Meirás era a parte máis valiosa da herdanza 'oficial' da familia FrancoDe entre todo o patrimonio legado, entre terras, valores en sociedades e contas ou inmobles, destaca sobre todo o Pazo de Meirás, a parte máis valiosa da herdanza, un conxunto cun valor total que se calculou daquela en 16 millóns de pesetas (equivalente a case 1 millón de euros actuais), tal e como se especifica no testamento que, como é lóxico, non recolle todas as propiedades e cartos que o ditador e a súa familia acumularon durante décadas e que diversos investigadores debullaron en diferentes obras. Segundo algunhas investigacións, Franco acumulou unha fortuna duns 400 millóns grazas á súa rede corrupta. A cantidade total varía entre os 120 millóns e os 600 entre propiedades inmobiliarias e unha maraña societaria, tal e como relatan investigadores como Mariano Sánchez Soler, autor do libro Los Franco S.A.Segundo se explica no testamento, Franco legou á súa filla o Pazo de Meirás, o seu ben máis preciado e valioso, como se fose seu e malia as investigacións históricas que revelan que foi espoliado xunto a terreos adxacentes da veciñanza baixo presións e ameazas disfrazadas de subscrición popular impulsada por homes de prol do franquismo e do bando fascista da guerra civil. O pasado mes de xullo, e logo de anos de reivindicación cidadá, o Estado presentou unha demanda contra os Franco na que reclama a devolución do Pazo ao patrimonio público e céntrase na tese xa desenvolvida en anteriores investigacións e no informe histórico-xurídico encargado pola Deputación da Coruña, ademais de no achado de novas probas. Advirte que a transmisión de Meirás a Franco fíxose a través dun contrato simulado en 1941 para evitar que pasase a ser parte do patrimonio estatal e cando xa levaba tres anos sendo utilizado polo ditador, a quen lle fora doado en 1938. Xa que logo, as Torres foron vendidas dúas veces e a última delas a través dun acordo "fraudulento", cando o inmoble xa era residencia do xefe do Estado tras un acordo anterior. O Pazo de Meirás estaba valorado en 16 millóns de pesetas, o legado de maior valor, máis da metade dos 28,5 millóns totais que terían Franco e a súa donaO testamento, segundo conta El Mundo, foi aberto ante o notario Sergio González Collado, e constaba da sociedade conxugal de Francisco Franco e Carmen Polo, que tiña algo máis de 28,5 millóns de pesetas, que equivalerían a case 1,8 millóns de euros actuais. O Pazo de Meirás estaba valorado en máis da metade dese total, tal e como aclara o mesmo documento.Ademais, o testamento fai unha completa descrición do conxunto do Pazo de Meirás, composto por unha "grande extensión de terro, dedicado a xardín, horta, prado e bosque, casa palacio e outros pavillóns destinados a outros servizos". "Ocupa, segundo o título", di o testamento, unha superficie de case 57.000 metros cadrados, equivalentes a "128 ferrados, un cuartillo e dous terzos doutro", aínda que o texto aclara que logo de novas medicións, a extensión real quedou en case 67.000 metros cadrados, "150 ferrados, dez cuartillos e catro novenas partes doutro". De 14 a 16 millónsO testamento advirte da "casa palacio" do conxunto de Meirás, "coa súa fachada de 1.002 metros cuadrados" e dos "cinco" pavillóns máis dos que conta a propiedade. E valora o conxutno, nun inicio, en 14 millóns de euros aos que se suman 2 millóns máis, ata os 16, logo da "adquisición de parcelas adxacentes ao Pazo", unha práctica que, segundo diversos estudos de historiadores, consistiu no roubo e espolio á veciñanza de numerosos terreos polos que moitas familias aínda loitan hoxe.A principios de 2018, os herdeiros do ditador puxeron á venda o Pazo de Meirás nunha inmobiliaria, Mikeli, especializada na venda de propiedades de luxo e por un prezo inicial de 8 millóns de euros.O testamento aclara que a valoración do Pazo aumentou logo da "adquisición de parcelas adxacentes ao Pazo"No testamento, o ditador aclara o seu desexo de que, mentres viva a súa esposa, non se practique a división da herdanza, senón que se administre e usufrutúen todos os bens nos que esta consista. Carmeno Polo quedou coa mitad da súa participació nos gananciais (14,25 millóns de pesetas) e ou terzo de libre disposición (4,75) logo da renuncia da viúva de Franco á cuto lega de usufrutuaria. Pola súa banda, Carmen Franco recibiu 9,5 millóns de pesetas. Ademais, e segundo o testametno, en diferentes contas Franco e a súa muller tiñan un saldo total de algo máis de 1 millón de pesetas e 1,5 millóns en accións de diferentes compañías. Na renda actualizada, o total seríad e algo máis de 150.000 euros.


Summary: Desde a entrada en vigor da Lei da eutanasia, en xuño de 2021, poucos datos transcenderon sobre o número de persoas que accederon á prestación da axuda a morrer na Galiza. A asociación Dereito a Morrer Dignamente (DMD) recoñece falta de transparencia e información suficiente na aplicación da norma.

Na Galiza, o desenvolvemento da Lei da eutanasia comezou cun "entorpecemento pasivo" por parte do Goberno galego, afirma Miguel Anxo García Álvarez, presidente de DMD. O psicólogo clínico fai balance do percorrido da norma no seu primeiro ano e destaca os atrancos cos que botou a andar. De entrada, a Xunta demorou até primeiros de xullo a creación da Comisión de Garantía e Avaliación, chave para facilitar o acceso á prestación da axuda a morrer. "Tiña que estar en vigor o 25 de xuño, como estaba, regulada e en pleno funcionamento, noutros territorios do Estado". Nos albores da lei as dificultades tamén se trasladaron á documentación que as persoas que queren facer constar a súas instrucións previas a respecto dos coidados de saúde deben manexar. "No impreso inicial que facilita a Consellaría de Sanidade non se incluía a opción da eutanasia de forma expresa, polo que solicitamos a súa modificación". O Sergas mudou o formulario, "pero entón fixo outra máis", que foi a de incluír, tres opcións referidas á eutanasia -opto, non opto, non me pronuncio- no canto dunha soa. Temor innecesario "Á eutanasia só se pode acceder nos supostos que recolle a lei por petición explícita e en condicións de plena capacidade da persoa, o mesmo que para outorgar instrucións previas e que estas sexan recollidas polo sistema", aclara García Álvarez. É un dereito que só se pode usar en positivo e que polo tanto só require unha opción. Que a Consellaría decidise introducir dúas máis no seu impreso só ten un precedente, en Madrid, "e consideramos que vén a reflectir unha iniciativa da Conferencia Episcopal en residencias de maiores para que fixeran as instrucións previas rexeitando a eutanasia 'porque, se non, poderían aplicárllela'". Galiza rexistrou 9 peticións de eutanasia desde a entrada en vigor da lei O psicólogo clínico apunta unha "intención malévola" por parte da Administración que o único que consegue é introducir un temor, unha "inquietude" inxustificada. Por outra parte, desde DMD denuncian que segue sen cumprirse "unha obriga estabelecida na lei orgánica de facer a máxima difusión da lei entre as persoas e de formar os profesionais sanitarios no seu coñecemento e nas formas concretas para a súa prestación". Malia recoñecer que na Galiza non se dá "unha oposición frontal á lei, porque non pode ser", Miguel Anxo García Álvarez observa unha "actitude non facilitadora" que non impediu que se desen avances. Desde xuño do ano pasado non consta que se impedise ningún procedemento relacionado coa solicitude da eutanasia e só se rexistrou unha demora administrativa na asignación de médico responsábel. Con todo, di García Álvarez, "cómpre esperar á memoria da Comisión de Garantía e Avaliación para coñecer en detalle cantas solicitudes se realizaron, cantas persoas accederon á axuda e en que condicións". A finais de febreiro Sanidade informou "dunha ducia de solicitudes en marcha, catro persoas que xa accederan á prestación e unhas 150 persoas obxectoras". A falta de actualizar estes números, o psicólogo clínico asegura que a porcentaxe de persoal médico que se nega aplicar a lei non é relevante nin impide o cumprimento do dereito. "A sensibilidade e a posición favorábel cara a esta prestación foi sempre moi alta", tamén na sociedade, onde se dá un "apoio transversal" cada vez máis significativo. Entra en vigor a Lei de eutanasia sen os deberes feitos na Galiza Solicitude e prestación Desde o inicio da solicitude, a prestación da eutanasia, de ser o caso, pode chegar a resolverse no prazo de 40 días. O proceso comeza coa solicitude da persoa e continúa coa asignación dun médico responsábel encargado de acompañar o doente, analizar o seu padecemento e avaliar todas as alternativas. Será quen solicite a valoración dun médico consultor. De ir adiante o caso, a Comisión de Garantía e Avaliación nomeará unha comisión mixta -sanitario e xurista- que revisará o caso e remitirá un informe. A decisión final será da Comisión de Garantía. De ser favorábel, trasládaselle á persoas e acórdase con ela onde e en que prazo se lle proporcionará a prestación co equipo médico e de enfermaría designado.


Summary: "Si quieres algo te vienes por la comisaría y se lo intentas contar a alguien que te entienda", respondeulle un funcionario da Policía Nacional de Ferrol a un cidadán que pretendía presentar unha denuncia por teléfono. A Mesa denuncia o caso de discriminación lingüística.

Un funcionario da comisaría de Ferrol negouse a atender a denuncia dun cidadán por falar en galego. Esa é a queixa recibida a través da Liña do Galego da Mesa pola Normalización Lingüística por un veciño de Caranza que padeceu a discriminación polo uso do galego cando pretendía denuncia un ataque informático do que fora vítima. O funcionario esixiulle que se expresara en español mais, ao se negar o denunciante a cambiar de lingua facendo gala do seu dereito a se expresar en galego recibiu como resposta por parte do seu interlecutor que se dirixise á comisaría para falar con "outra persoa que o entendese" antes de lle cortar o teléfono. "A policía debe servir e respectar á cidadanía, non desprezala por usar a súa lingua", sinala o presidente da Mesa pola Normalización, Marcos Maceira, quen define a situación como un "grave prexuízo e unha inadmisíbel discriminación para este cidadán" ademais da vulneración non só da lexislación vixente sobre dereitos lingüísticos senón tamén o deber dos empregados públicos de "tratar con respecto que se merece a toda a cidadanía". "É inadmisíbel que unha agresión como esta parta dun corpo que debería velar polo cumprimento dos dereitos da cidadanía e non desprezalos atacando a quen os fai valer", denuncia Marcos Maceira. A Mesa denunciou o caso perante a Comisaría de Ferrol como ao Valedor do Pobo, o Ministerio do Interior e a SXPL e esixe que a Policía Nacional "cumpra a lexislación e se garantan os dereitos lingüísticos da cidadanía galega".


Summary: Insta o Executivo estatal a "adoptar cantas medidas sexan necesarias o máis axiña posíbel, incluída a intervención pública temporal para a súa posterior venda a un investidor privado que garanta un proxecto industrial viábel, para o mantemento da actividade industrial e dos postos de traballo na factoría de Alcoa en San Cibrao".

A iniciativa presentada polo BNG, a través dunha transaccional con PSOE e PP, foi apoiada pola maioría das forzas da Cámara. Nela ínstase ao goberno "para adoptar cantas medidas sexan necesarias o máis axiña posíbel, incluída a intervención pública temporal para a súa posterior venda a un investidor privado que garanta un proxecto industrial viábel, para o mantemento da actividade industrial e dos postos de traballo na factoría de Alcoa en San Cibrao". A iniciativa obtivo 32 votos a favor (BNG, Unidas Podemos, PSOE, PP) e 5 en contra (Vox). "Alcoa só deixa unha vía, a intervención" (Néstor Rego, BNG) O acordo alcanzado por esta formación con PSOE e PP chama ao Goberno español "a adoptar cantas medidas sexan necesarias o máis axiña posíbel, incluída a intervención pública temporal para a súa posterior venda a un investidor privado que garanta un proxecto industrial viable para o mantemento da actividade industrial e dos postos de traballo na factoría de Alcoa en San Cibrao". Durante o debate da iniciativa, a deputada socialista Ángeles Marra asegurou que "esta semana é crucial" para o futuro da planta e que o Goberno e a Xunta de traballan "explorando todas as solucións", desde a anulación do ERE exposto pola compañía, declarándoo como "fraudulento", e esixir a devolución de "todas as axudas recibidas" e do cumprimento da lexislación laboral e ambiental. "Esta semana é crucial" para o futuro da planta (Ángeles Marra, PSOE) Para Nestor Rego (BNG), a multinacional "só deixa unha vía, a intervención pública", e a pesar de que a súa formulación é a nacionalización, acepta esta intervención "aínda que sexa temporal, para posteriormente vender a Liberty ou a calquera empresa cun proxecto industrial estábel". "O importante é procurar unha solución que poña fin á incerteza que se está vivindo", dixo. O nacionalista espera que a resolución do Congreso sexa tomada en conta polo Goberno español e polo Goberno galego, "que deben pórse de acordo para actuar da forma máis inmediata posíbel". Antón Gómez-Reino, de Unidas Podemos, sinalou que "o Estado non pode permitir o peche de empresas de sectores estratéxicos de alto valor engadido". "O Estado non pode permitir o peche de empresas de sectores estratéxicos" (Gómez Reino, UP) Anuncio Alcoa certificaba a pasada sexta feira os peores presaxios e cumpriu con man de ferro as súas ameazas, que pasan polo despedimento de 524 traballadores da factoría de aluminio primario de San Cibrao (Cervo) e a parada progresiva das cubas, unha medida que, como advertiron desde o comité de empresa en varias ocasións, supón sentenciar a fábrica. Alcoa afirma que toma esta medida "após analizar todas as opcións posíbeis", mais faino cunha "actitude insensíbel", como denuncian os traballadores, e sen esgotar o prazo de 15 días que marca a lei a respecto da aplicación do despedimento colectivo que puxera sobre a mesa o pasado 29 de setembro, o día despois de que rematara un período de consultas marcado pola súa "mala fe" á hora de negociar unha saída que garantise a continuidade da actividade na planta e do emprego nunhas instalacións vitais para a comarca, para Galiza e para o Estado español.


Summary: Promovido por unha vintena de nomes da política, a sociedade e a cultura galegas, recibiu xa o apoio de eurodeputados de diferentes países, músicos como Lluis Llach ou Valtonyc, actores como Willy Toledo e representantes como o vicepresidente do Parlamento Europeo, Dimitris Papadimoulos.

"Defender a democracia, a liberdade, a xustiza e a dignidade colectiva non é apenas un dereito, senón unha obriga". Así comeza o manifesto da solidariedade para cos 19 militantes nacionalistas aos que familiares do ditador e a Fundación Franco piden penas de 247 anos de prisión e por volta de medio millón de euros de multa pola toma simbólica do pazo de Meirás. No manifesto cualifícase como "unha verdadeira barbaridade do punto de vista tanto político canto xurídico" esa petición. Afírmase que estamos perante una tentativa de "criminalizar" a liberdade de expresión. As persoas asinantes asumen as demandas dos militantes do BNG que o pasado 30 de agosto de 2017 tomaran simbolicamente o Pazo de Meirás: "A demanda de que todos os bens espoliados por Franco na Galiza (o Pazo de Meirás, mais tamén a Casa de Cornide e as estatuas de Abraham e Isaac do Pórtico da Gloria) sexan devoltas ao pobo galego". Un grupo de 19 persoas de dieferentes son as promotoras do manifestó: Carlos Babío, Paula Carballeira, Paulo Carril, Cristina Domínguez, Pilar García Negro, Sonia Lebedynski, Margarita Ledo, Miguel de Lira, Ana Miranda, Alfonso Pato, Óscar Pazos, Manuel Pérez Lourenzo, Ana Pontón, María Reimóndez, Manuel Rivas, Francisco Rodríguez, Uxía Senlle, Suso de Toro e Artur Trillo. Entre as sinaturas e apoios recibidos até o de agora están os do escritor e politólogo Ramón Cotarelo, o actor e activista Willy Toledo, o músico Lluis Llach ou Ramón Grosfoguel, sociólogo portorriqueño e profesor na universidade de Berkley. O escritor vasco Bernardo Atxaga, o rapeiro exiliado Valtonyc ou o dirixente da esquerda abertzale Arnaldo Otegi tamén asinaron o manifesto. O vicepresidente do parlamento europeo, o grego Dimitris Papadimoulos, tamén deu o seu apoio, así como eurodeputados de formacións como Die Linke, Front de Gauche, PCP, Syriza, Bloco de Esquerda, Sinn Féin…


Summary: Uns 90 traballadores da Rede Galega de Kioskos acumulan seis nóminas impagadas e agardan unha solución que non chega por parte da Consellería de Traballo, que defende a empresa. Os empregados temen que antigos xestores se fagan coa compañía: "Téñenlles pánico".

"Cada vez estamos peor". Así resumen a súa situación actual os 90 traballadores da Rede Galega de Kioskos (Regaki) de Galicia. Persoas con discapacidade que atendían os 37 establecementos que operaban en Galicia e que levan tempo agardando unha solución logo de que o grupo Cogami, ao que pertence a Rede, presentase concurso de acredores ante a súa suposta insolvencia, suspendese pagos e deixase de pagarlles os salarios. Os traballadores discapacitados acumulan cinco meses sen cobrar e o seu soldo era o salario mínimo Logo de moitas semanas traballando sen case material, sen prensa e sen calefacción, os quioscos pecharon e os empregados acumulan cinco meses sen cobrar e seis nóminas impagadas, xa que tamén lles deben a paga de Nadal. Era o salario mínimo, uns 645 euros "que lles permitía unha certa independencia a estas persoas con discapacidade", tal e como aclara Purificación Fernández, representante de Comisións. Reclamaron a intervención da Consellería de Traballo, que lles pagaba a metade do soldo, pero a resposta deixounos aínda máis "desilusionados e frustrados". "Confirmáronse as sospeitas de todos os traballadores", explican. As que tiñan de que a Xunta mantiña o seu apoio incondicional a Cogami, malia as múltiples denuncias contra a Confederación -tamén por acoso laboral-, a situación dos empregados e as axudas públicas que recibiu nos últimos anos. A intervención da conselleira Beatriz Mato no Parlamento a unha pregunta de AGE acabou coa paciencia. Asegurou que ofrecera mediación ás partes, pero os traballadores aclaran que só o fixo coa empresa, que o rexeitou. Falou ben dunha compañía que dixo "respectada" e lavou as mans. Os empregados de Regaki critican a defensa que a Xunta fai de Cogami, que cobrou milleiros de euros en subvencións públicas "Chegou a dicir que se debería escoitar máis a empresa e menos os traballadores", denuncian uns empregados que lembran que o conflito é cunha empresa pertencente á ONG sen ánimo de lucro Cogami, que recibiu no último ano e medio uns 1,5 millóns de euros da Consellería de Traballo en subvencións para, precisamente, cubrir o custo laboral de manter centros especiais de emprego. O grupo matriz GES (Galega de Economía Social), segundo a CIG, recibiu un total de case 3 millóns de euros en axudas do Goberno galego en 2014. E o máis grave: a Consellería entregoulle á empresa 250.000 euros tan só uns meses antes de que suspendese pagos e para sanear as súas contas e que irían acompañados dun plan de viabilidade ata 2018. A Xunta xustifica a subvención e aclara que, unha vez dada, non hai seguimento. Os traballadores pediron que estes cartos fosen empregados para pagar o que se lles adebeda, pero nada se fixo. A Consellería de Traballo entregoulle á empresa 250.000 euros tan só uns meses antes de que suspendese pagos "O único no que ten razón a conselleira é en insistir en que o asunto está xudicializado", aclaran os traballadores. Coincide Beatriz Mato coa única resposta que dá a empresa, "É o administrador concursal o único que pode aclarar a situación", insisten. O último auto da xuíza desestima o ERE de extinción e xa houbo algunha oferta, segundo aclaran os sindicatos. Unha delas procede do xerente e dun coordinador provincial de Regaki; e a reacción de varios traballadores foi solicitar a extinción dos seus contratos, buscar unha solución e, polo menos, cobrar o paro. "Téñenlles pánico; non están dispostos a pasar polo mesmo que pasaron nin por esa situación de escarnio e trato irrespectuoso; tentarán evitar traballar con esa xente como sexa... Son os mesmos cans con distinto colar", chegan a dicir. "Teñen unha idea clara: que lles limpen a empresa a través do concurso e que pague o Fogasa para quedar eles cos quioscos rendibles", engaden. Ao tempo, as situacións persoais empeoran. "Ao drama laboral e económico engádese o drama social", explican. Logo das discutidas respostas da conselleira Mato hai uns días no pleno do Parlamento, unha das afectadas que acudira tivo que ser atendida por un ataque de ansiedade. É unha das persoas que traballaba nos quioscos, que non ten ingresos e que, como a maioría deles, precisa de medicación. "Está xogando con ela e non tomando toda a que debe porque non quere deber máis cartos", conta a representante do cadro de persoal. "Ao drama laboral engádese o drama social". A maioría dos empregados precisan medicación que en moitos casos xa non poden mercar "Estamos en risco grave por non poder comprar as menciñas", engade outro dos afectados, que asegura que os traballadores están a ser "vítimas do goberno do PP, que se desentende dunhas 90 familias que a maioría só ten como único ingreso ese salario, mentres presume dun suposto gran labor social das persoas con discapacidade, cando o único que fai é regalar cartos públicos a supostas ONG como Cogami". "Moitos tiveron que volver a casa dos pais e perder a pouco independencia que tiñan", engade outro. "Condénannos á pobreza", finaliza.


Summary: A plataforma 'Lugo de cara ao Miño' organiza este verán andainas nos que, para alén de gozar, da contorna do río, as voluntarias poderán inspeccionar e recoñecer o estado do río.

Pasear pola beira do Miño ao tempo que se vixía que este non sufra agresións ambientais. Esta é a proposta que a plataforma 'Lugo cara ao Miño' lanza neste verán e que abre á participación de toda aquela persoa interesada. As recentes talas en bosque de ribeira no tramo do Miño comprendido entre o Clube de Piragüismo e a zona de Meilán foron o que levou á plataforma cidadá a idear e pular por esta iniciativa de custodia territorial do río. "A iniciativa consiste en facer, durante unhas dúas horas, paseos de inspección ou recoñecemento dos valores paisaxísticos e ambientais do río en varios dos seus treitos dentro da contorna da cidade", explica o colectivo. Con estas andainas, 'Lugo de Cara ao Miño' busca facer un seguimento temporal continuo de todo o que teña a ver co río: estado da vexetación das marxes e do bosque de ribeira, posíbeis puntos de vertido, calidade das augas, impactos urbanísticos ou garantía do dereito de servidume de paso, entre outros aspectos.


O presidente insiste en que a Xunta atendeu todas as peticións de axuda que recibiu, pero obvia os impedimentos para solicitalas e di que ampliar os criterios facilitaría que máis xente o pedise por "interese" Se a Xunta non outorgou máis axudas para pagar as facturas eléctricas aos fogares que non son quen de asumilas non é porque o procedemento para pedilas supoña unha traba nin porque só poidan recibilas as vivendas onde residan menores de idade ou persoas con discapacidade. O Goberno galego deixou sen gastar 8 de cada 10 euros que orzamentou para ese cometido "probablemente porque non había esa dificultade de pobreza enerxética que inicialmente tiñamos prevista", segundo asegurou este xoves o presidente da Xunta. A Alberto Núñez Feijóo preguntóuselle este xoves, na rolda de prensa posterior á reunión semanal do seu Goberno, polo feito de que a Xunta só gastase un 20% de todo o orzamentado o pasado ano para combater a pobreza enerxética. A resposta do presidente foi a seguinte: "Pensabamos, dado que había bastantes noticias nos medios de comunicación e había preocupación na sociedade, que había moita xente con pobreza enerxética, en consecuencia, puxemos ese percentil de renda [o limiar de ingresos para solicitar as axudas] en relación con escasísimos recursos económicos, e comprobamos que non esgotabamos o crédito probablemente porque non había esa dificultade de pobreza enerxética que inicialmente tiñamos prevista". En varias ocasións o propio Feijóo cifrou en 40.000 as familias ás que pretendía chegar cunha axuda eléctrica que finalmente recibiron pouco máis de 5.000 O presidente insistiu na súa resposta en que, cos requisitos actuais, "atendemos a todas as solicitudes, non atendemos máis porque non se presentaron máis, polo tanto esa dificultade [a pobreza enerxética en Galicia] non estaba dimensionada de forma correcta inicialmente". Un sobredimensionamento ao que tería contribuído el mesmo, xa que en varias ocasións o propio Feijóo cifrou en 40.000 as familias ás que pretendía chegar cunha axuda eléctrica que finalmente recibiron pouco máis de 5.000. Ante esta situación, a solución que achegou Feijóo é que agora a Xunta estudará que modificacións introducir nas axudas, "probablemente revisar á alza a renda para poder obter unha". Oposición e entidades sociais veñen criticando os obstáculos que atopan as familias necesitadas para poder solicitar as axudas Na súa resposta, nada dixo Feijóo dos obstáculos que os grupos da oposición e as entidades sociais atopan tanto noutros requisitos contemplados nas axudas á marxe do nivel de ingresos como nas dificultades para solicitalas. Por unha banda, as axudas só se poden solicitar por vía informática, o que dificulta que persoas sen formación ou equipamento informático as poidan solicitar. Por outra, só teñen dereito ao denominado tícket eléctrico os fogares nos que non residen menores de idade ou o persoas con algunha discapacidade igual ou superior ao 33%. Estas dificultades foron obviadas por Feijóo, quen, ante a posibilidade de subir o límite de ingresos para que máis persoas poidan acceder ás axudas, valorou que "sempre que subamos a renda, sempre nos podemos atopar con máis xente á que lle interesa que lle paguemos unha parte da luz".


Summary: O histórico certame chega hoxe á súa edición número 49.

A Coruña, Malpica, Ferrol e Cedeira serán as protagonistas da Regata Rías Altas a un ano vista da celebración do seu 50 aniversario. Desde 1974 o Real Club Náutico da Coruña organiza un trofeo moi especial que ten como obxectivo "recoñecer o bo facer mariñeiro dos e das participantes, ademais da súa habilidade técnica". Neste ano 2022 terá, a maiores, a condición de proba puntuábel para o Campionato de España de Cruceiros de Altura por superar no seu percorrido as 80 millas náuticas. Este vén de ser presentado polo comodoro da entidade organizadora, Jorge Echeverría, que estivo acompañado no acto por Chuco Pérez-Lafuente, director responsábel da mesma. A regata dispútase, tradicionalmente, entre Punta Carreiro -no límite coas Rías Baixas- até a Ría de Ribadeo, un espazo imposíbel de abarcar nunha mesma edición. Na que arranca hoxe optouse por distribuír o mesmo en catro etapas, sendo a primeira a que arranca hoxe ás 12 horas no interior da baía herculina e que concluirá en Malpica. A segunda manga será mañá entre Malpica e Ferrol, desde onde as embarcacións continuarán o sábado até Cedeira. Finalmente, o domingo, día 31 de xullo, terá lugar a última xornada entre Cedeira e A Coruña, onde á finalización da mesma terá lugar a cerimonia de entrega de premios na sede do Náutico coruñés. 15 candidatos á Torre de Hércules de prata Unha quincena de barcos enfróntanse a esta sempre dura regata, que esixe o mellor dos desempeños tanto de patróns como de tripulantes se queren facerse cos distintos premios para os tres primeiros clasificados en cada clase, sendo o máis cobizado a Torre de Hércules de prata que levará o gañador absoluto. O favoritismo recae no Mirfak (Armada Española), con Diego López de patrón; o Eleko-Mambo, de Carlos Sampedro (Náutico de Cabanas); o Urbapaz, de Fran Edreira, do mesmo club; o Golfiño, de Pepe Naya (Ría de Ares); e A María, de Carolina Martínez. Tamén brilla a presenza na Regata Rías Altas do barco Bon III, de Víctor Carrión (Punta Lagoa), que dentro dunha semana fará a Regata Finisterre entre A Coruña e Vigo. Zampacavallo, líder provisional do Campionato do Mundo de Vaurien en Vigo Os e as participantes no LX Campionato de Mundo de Vaurien, que está desenvolvéndose desde comezos de semana en Vigo, tiveron onte unha merecidísima xornada de descanso tras sucar as augas durante practicamente 14 horas en tan só dous días. A clasificación xeral do torneo, que conmemora o 60 aniversario do primeiro Vaurien que navegou pola Bretaña francesa, está comandada por Francesco Zampacavallo e Carlos Francés (RCN València), con 11 puntos netos (2-5-2-1-1-[8]); seguido polo SR360 Racing de Tone Pérez e Laura Llópiz (RCN Vigo), con 21 puntos (1-1-11-[UFD, 86], 7, 1); mentres que o terceiro caixón do podio sería para Pablo Cabello e David Fernández, tamén do Náutico de Vigo (5-4-[8]-3-5-6), con 23 puntos. Esta vén condicionada polo conflito xurdido na cuarta manga, cando un pequeno grupo de barcos reparou en que aínda faltaba un tramo por percorrer, iniciándose unha cadea de penalizacións e reclamacións que levou a que algunhas tripulacións, molestas, non competiran na quinta e na sexta manga.


Summary: Un matrimonio en crise viaxa a Escocia con motivo do 75 aniversario do avó. Como está gravemente enfermo tratan de ocultar a súa difícil situación para que non lle afecte á saúde, pero non lles vai ser nada doado manter o segredo por mor dos seus tres falangueiros fillos.

Comedia de situación con cheiro a whisky escocés e sabor a flegma británica que supón o salto a gran pantalla do dúo televisivo formado por Andy Hamilton e Guy Jenkin, recoñecidos no seu país por seren os creadores do éxito da BBC Outnumbered, onde tamén trata, en chave de comedia, dun matrimonio con tres fillos. O Noso Último Verán en Escocia non é a adaptación desta serie mais si utiliza a mesma técnica de semi-improvisación que se usa nela e que consiste en que os adultos aprenden a súa parte de guión pero os cativos simplemente reciben unhas precisas instrucións xusto antes da escena para que provoquen unha determinada situación. Os adultos teñen que adaptar o texto ás ocorrencias que van escoitando dos rapaces quedando así asegurando o esmendrelle provocado pola innata naturalidade infantil que nunca se sabe moi ben por onde van saír. Un método de traballo moi efectivo que obtivo grande aceptación do público da serie e que poñen en práctica na película para tratar de temas serios, como o drama da separación, o maltrato psicolóxico, o cáncer ou a morte, que son abordados coas mesmas doses de realismo e humor. Cada vez que abren a boca os tres cativos, interpretados por Emilia Jones, Bobby Smalldridge e Harriet Turnbull respectivamente, son as risas. Sen dúbida o mellor do filme xunto con Rosamund Pike (Perdida) como nai de carácter, David Tennant (Dr. Who) como pai inseguro e no rol do avó de aire hippy, pasado deportivo e sangue viquingo o sempre solvente Billy Connolly (A Súa Maxestade Mrs. Brown), que con apenas un par de aparicións xa se mete o público no peto. Non desmerecen os secundarios Ben Miller e Amelia Bullmore, que aportan outro grao de disfuncionalidade marital que quizais merecía máis atención polo xogo que podería dar unha parella onde a sombra do maltrato é alongada. Fáltalle xusto ese punto de profundidade psicolóxica para ser redonda, pero é o prezo por tratar de apuntar en tantas frontes. A maioría das veces menos é máis, e neste caso dáse un pouco o efecto contrario... Con todo, en conxunto O Último Verán en Escocia é unha comedia moi entretida cunha forte dose de moralina que case logra emocionar pero, iso si, acada sacar un amplo sorriso e algunha que outra gargallada provocada pola espontaneidade e saídas dos tres pillabáns que, aínda que pareza mentira, acaban converténdose nos máis sensatos do conto. Atención tamén ao tratamento da paisaxe e da música tradicional celta que terá o seu punto álxido na catarse colectiva do final. A estrea en 14 salas do país dobrada ao galego é unha excelente nova que esperemos sexa o comezo dun bon costume e, xa que estamos, ogallá se vaia alternando con filmes en versión orixinal con subtítulos en galego. Por pedir que non sexa...


Summary: Coa liberdade creativa e ornamental como bandeira, desde a falta de consenso na interpretación dos rexistros conservados, o contrabaixista Pablo Sanmamed leva ao terreo do jazz as cantigas de Afonso X no seu último disco, 'Ben Vennas Maio'.

Hai discos que chaman a atención no panorama galego polo singular da súa achega. É o caso de Ben Vennas Maio, o último traballo do contrabaixista Pablo Sanmamed, no que as linguaxes da música medieval e o jazz conflúen con sutileza para traer aos nosos días unha interpretación propia das cantigas de Afonso X. E precisamente a perspectiva do autor foi unha das chaves neste senlleiro vinilo que vén de publicar aCentral Folque, pois como sinala o compositor en conversa con Nós Diario, pensaba que estas pezas estaban "máis consensuadas". Porén, hai moitos aspectos abertos á interpretación: "Non está segura a notación, non hai orquestración nin codificado", explica o músico. Nas cantigas hai moitos aspectos abertos á interpretación: "Non está segura a notación, non hai orquestración nin codificado", explica o músico Esta non era a primeira vez que Sanmamed traballaba coas cantigas, pois no seu periplo en Fía na Roca xa o levara a tocar algunha. Mais comezou a interesarse a fondo polo tema recentemente, a raíz dalgunhas lecturas. E o que o sorprendeu foi precisamente a liberdade creativa que se abría no traballo con estas melodías, que el trouxo ao seu propio terreo: o jazz. Deste modo, atoparemos rexistros ben diferentes ao longo do disco, desde o piano intimista que se espreguiza con delicadeza como un interludio entre as partes cantadas desa coñecida "Strela do Día" até as superposición de voces de "O Genete". Tamén profanas A selección dos temas, conta Sanmamed, foi atendendo quer ao plenamente musical quer ao contido da letra. Neste último procuraba que non houbese un exceso de loanza desa figura feminina idealizada e arquetípica, pois iso non lle interesaba especialmente. "Ademais das de Santa María, hai tamén cantigas profanas", explica o contrabaixista, polas que admite que se sentiu máis atraído. Aínda que a maioría das faixas se corresponden cunha única cantiga, "Sola fusti Senlleira" é unha suma de varias, que ao compositor lle encaixaban nas distintas partes harmónicas. Noutros casos houbo que acurtar, pois as pezas de Afonso X tenden a ser moi longas. Aliás, o disco conta cunha feliz excepción: "La rosa enflorece". Este é o único corte que non atoparemos nas composicións do rei sabio, senón que adapta unha canción andaluza, como ben destaca melodicamente ao ouvido. "Xa que traes a unha especialista en música mudéjar, que menos", comenta Sanmamed. Refírese a Begoña Olavide, que toca o salteiro e canta. Ademais dela, rodean o compositor Elena Tarrats (voz), Xurxo Varela (viola de gamba), Iago Mourinho (piano), Chus Pazos (batería) e Carlos Castro (percusións). Dentro da procura temática, algunhas cancións resultarán de seguro sorprendentes desde a lectura do presente. É o caso da aceda crítica aos excesos dos poderosos en "Non ven al maio". Sanmamed engade o impactante que lle resultou a "perspectiva humanista" da cantiga "47", unha ollada "pacifista que case parece deste século". Porén, esta peza non se atopa na escolma final, da que moitas cousas ficaron fóra. O vinilo e o límite A condicionar esta selección contribuíu a duración limitada que supón editar en vinilo. A Folque optou por un formato moi coidado, de tirada pequena, que alén das propias gravacións se complementa coas imaxes do fotógrafo Eutropio Rodríguez e unha serie de textos elaborados pola poeta Alba Cid, nos que reflexiona sobre os distintos temas que lle vai suxerindo cada peza. Gostarías de seguir coa lectura? Vai polo Nós Diario á libraría ou quiosque máis próximo ou mércao na nosa tenda online. E prepárate para futuras informacións de interese tramitando a subscrición agora mesmo! Imaxes de Eutropio Rodríguez.


Summary: A asociación de traballadores do servizo contra incendios da Xunta "lamentan" que Rajoy non incluíse a Higinio Vivas, falecido en marzo nun lume en Castrelo do Val, no acto de recoñecemento celebrado en Madrid

O pasado 27 de marzo o bombeiro forestal Higinio Vivas, de 59 anos, falecía atrapado entre as lapas do incendio contra o que loitaba, en Castrelo do Val. Coma el, tamén morreron durante este ano outros profesionais da loita contra o lume noutros puntos do Estado, un piloto, un brigadista e un axente ambiental na Comunitat Valenciana ou un membro da Unidade Militar de Emerxencias en Cáceres. Estes catro traballadores foron homenaxeados o pasado 9 de outubre en Madrid, no acto organizado polo Goberno central para recoñecer o traballo de todos os equipos anti incendios. Pero nas condecoracións, que tamén se estenderon a diversos organismos oficiais, non estivo incluído o brigadista galego. Este "esquecemento" doeu especialmente en Apropiga, a asociación que agrupa a parte dos traballadores do servizo contra incendios da Xunta. "Higinio non tivo nin un só recoñecemento nin homenaxe por parte das autoridades autonómicas ou estatais malia dar a súa vida na loita contra o lume", din, e a única lembranza chegou "dos seus compañeiros", cun acto sinxelo o pasado abril na base de helicópteros de Vilamaior, na que se instalou "un monolito" co seu nome "que foi custeado" polo resto do persoal. "A este acto non asistiron autoridades nin cargos da Xunta", só os traballadores e os familiares do falecido. O Estado condecorou os outros catro falecidos na loita contra o lume durante 2012 "Dende Apropiga decidimos impulsar a solicitude para Higinio dun recoñecemento oficial", explica a asociación, xa que consideran que debe ter "o mesmo recoñecemento que se lle dá a outros colectivos". Pero "a día de hoxe non recibimos resposta ningunha á nosa solicitude", silencio ao que se engade agora que fose "totalmente esquecido" no acto do día 9. "Queremos denunciar o absoluto esquecemento dos profesionais da prevención e extinción de incendios forestais en Galicia", di Apropiga, xa que considera que estes traballadores e traballadoras non reciben "ningún tipo de atención" por parte "nin do Goberno de Galicia nin do Goberno de España", malia ser "unha das comunidades con máis incendios forestais" e na que "hai profesionais que se dedican en corpo e alma á loita contra esta plaga, chegando a dar a súa vida". Neste contexto Apropiga lembra tamén os dous brigadistas falecidos en Fornelos de Montes en agosto de 2010 e ao piloto que tamén finou en Laza, en outubro de 2011. "Esiximos a homenaxe institucional que Higinio Vivas merece e o recoñecemento dos profesionais que en Galicia se dedican a loitar contra os incendios forestais", conclúen.


Chegou o debate!, dirán uns. Por fin ábrese o debate!, dirán outros. Bendito debate!, dirán aqueloutros. Sexa cal sexa a expresión que cada quen empregue, o certo é que definitivamente abriuse o mesmo. Que é mellor para un neno/a que quere comezar a súa andaina musical, matricularse no conservatorio ou facelo nunha escola de música? En primeiro lugar, quero aclarar que cando falo neste artigo de conservatorio refírome exclusivamente á primeira etapa educativa. É dicir, só ao grao elemental, non á totalidade dos estudos musicais. Pois ben. Unha vez feita a aclaración imos logo co asunto, o cal xa vai con atraso, debido a que se a estas alturas, aínda non se abriu a discusión sobor da necesidade de excluír o grao elemental dos conservatorios, é polo pouco interese que hai cara a educación artística. Que é mellor para un neno/a que quere comezar a súa andaina musical, matricularse no conservatorio ou facelo nunha escola de música? Se eu son pai/nai e un fillo/a meu quere, ou eu mesmo quero animalo, a iniciarse na música, teño que ter en conta o seguinte. Se este pequeno/a non ten seguro que instrumento quere aprender a tocar ou non mostra unha decidida vontade de estudar música, co cal, nós como pais/nais probamos a introducilo nese mundo, non teña a menor dúbida que nestes casos concretos o conservatorio (sen chegar a xeneralizar) vai asegurarlle, nunha alta porcentaxe, de que o seu pequeno/a acabe aborrecendo, e non querendo saber nada máis da música por unha boa tempada. Co cal, non só perdeu vostede a posibilidade de que o seu fillo/a estude esta arte, senón que tamén isto vai afectar ao conxunto da sociedade e da vida cultural en si mesma, a cal vai perder un posible asistente ás salas de concerto. Saiba que os conservatorios de música poden ser os lugares máis fascinantes e marabillosos do planeta, máis tamén poden converterse no maior pesadelo. Por que? Pois por algo coñecido como "inflexibilidade" Saiba que os conservatorios de música poden ser os lugares máis fascinantes e marabillosos do planeta, máis tamén poden converterse no maior pesadelo. Por que? Pois por algo coñecido como "inflexibilidade". E sobre todo por algo coñecido como "convocatorias", que obrigan a rematar os catro anos que abrangue o grao elemental, en cinco oportunidades. Co cal, non se pode un permitir o luxo da elasticidade ou da flexibilidade que mencionaba anteriormente. Como o seu fillo/a sufra calquera alteración no transcurso normal da súa vida diaria (exemplo: o mais común para os que tocan calquera instrumento de vento-metal como a trompeta, trompa, trombón ou tuba, é a implantación do corrector bucal), vaia esquecéndose de cumprir co programa e vaia dándolle a benvida á inquedanza mais a presión que supón ter enriba do neno/a, e das nais/pais, a lousa das convocatorias. O mellor para comezar en calquera disciplina artística é a posibilidade de poder facelo desde ben pequenos sen ningún límite de idade. Facelo de xeito ameno onde o neno/a aprenda sen decatarse. É dicir, que aprenda xogando, divertíndose sen férreos e estritos métodos e/ou currículos de estudo. Onde se poda ser moi flexible sen ter prefixado un período de anos para rematar ningún tipo de etapa. Onde non existan as presas. Onde os nenos/as teñan a oportunidade de que pasen polas súas mans todos os instrumentos antes de tomar a decisión de decantarse por un ou por outro. Onde as avaliacións só se utilicen para informar aos titores da evolución e desenrolo dos nenos/as. E así outras moitas cuestións que poderiamos reflectir aquí. Se logramos isto, a mellora será para todos e todas, por obvias razóns pedagóxicas, culturais, sociais, económicas,... que creo, xa son sobradamente coñecidas pola sociedade. Nisto, as escolas de música, xogan un papel esencial, pois os conservatorios están sometidos a unha dura, excesiva e inmobilista disciplina, tanto administrativa coma pedagóxica. Uns dos maiores atrancos para poder desenrolar este tema, vén da parte correspondente aos concellos, pois o incremento de alumnado faría, en moitos casos, inviable poder acollelos a todos/as. Inviable poder asumir o custo das nóminas, e/ou veríanse obrigados a fixar uns prezos prohibitivos para moitas familias. Máis isto ten doada solución se existe vontade política. Moito profesorado xa está contratado pola administración pública. Chámanse empregados públicos de ensinanzas artísticas. Se as administracións colaboran entre elas, aprobando convenios para trasladar tan só ao profesorado de conservatorio estritamente necesario, que voluntariamente decidan trocar de centro cara as pequenas escolas de música que non teñen posibilidade de asumir o custe dos salarios de novo profesorado, xa temos a solución ao problema. E isto non debera asustar aos traballadores actuais das escolas de música (nin aos futuros) que non accederon á función pública a través dunha oposición, pois a demanda de traballo, coa potenciación das escolas, sería tal, que ía incrementarse notablemente (internamente sería confuso compaxinar dous traballadores con nóminas desiguais, máis non debería ter maior problema se cada un asume as súas responsabilidades, e respecta a parte do outro). Todo isto que acabo de expoñer non necesita de ser creado. Xa existe, xa é realidade. Chámanse escolas de música, e cunha mellora a nivel lexislativo, regulador, de condicións laborais, planificación, etc. os seus resultados Todo isto que acabo de expoñer non necesita de ser creado. Xa existe, xa é realidade. Chámanse escolas de música, e cunha mellora a nivel lexislativo, regulador, de condicións laborais, planificación, etc. os seus resultados, no tocante á mellora educativa e social, veriámolos en poucos anos. Máis, só se precisa de algo tan sinxelo como un mínimo coñecemento do que aquí se trata, e do xa mencionado anteriormente, que non é máis ca unha dose superior de vontade. Vontade que vén a reforzar o artigo publicado neste mesmo xornal o pasado sábado, 16 de maio, onde se intúe que non acadaremos unha mellora no eido cultural mentres os artistas non deamos o paso para acceder a postos de responsabilidade de goberno nas institucións públicas e políticas.


Summary: A través do testemuño directo das súas protagonistas, o documental pon de relevo como as cooperativas, os movementos de base e as organizacións comunitarias permiten afrontar cuestións como a contaminación, a violencia ou a carencia de traballo en América Central

O documental Comunicando comunidades, gravado en El Salvador por un equipo de voluntariado de Agareso integrado por Juan de Sola, presidente da organización; Alba Sotelo, cámara e fotógrafa, e Gabriela Sánchez, xornalista, comezou esta semana a súa "ruta de sensibilización" por 10 concellos galegos, que continuará ao longo deste mes. Este venres celebrouse, ademais, o Día do Voluntariado, un dos aspectos no que se centra este traballo, que tamén afonda na importancia das cooperativas ou as organizacións comunitariasn en América Central. A través do testemuño directo das e dos seus protagonistas, o audiovisual pon de relevo como as cooperativas, os movementos de base e as organizacións comunitarias permiten afrontar cuestións como a contaminación, a violencia ou a carencia de traballo A actividade de sensibilización compleméntase cunha charla previa para contextualizalo e un debate posterior no que se anima á mocidade a implicarse na resolución das problemáticas sociais que afectan a súa contorna. A través do testemuño directo das e dos seus protagonistas, o audiovisual pon de relevo como as cooperativas, os movementos de base e as organizacións comunitarias permiten afrontar cuestións como a contaminación, a violencia, a falta de información ou a carencia de traballo no país centroamericano, que viviu doce anos de guerra. As charlas acude o equipo técnico da organización, acompañado por algún dos voluntarios que participou na gravación do audiovisual en terreo, e por unha representante da coparte salvadoreña de Agareseo, Radio Tehuacán. Deste xeito o alumnado pode coñecer tamén de forma directa a experiencia do voluntariado nos proxectos de cooperación. O pasado 1 e 3 de decembro tiveron lugar as charlas no IES da Pobra do Caramiñal, o día 2 foi no IES de Fene e o documental tamén se puido ver en Boiro e Bergondo. O día 11 será a quenda de Teis (Vigo), o 15 en Cabanas, o 16 en Poio, o 17 en A Estrada e rematará o seu periplo o 18 en Pontecesures. Máis de 500 alumnos e alumnas da ESO asistirán a estas charlas. Cooperación internacional Máis de 500 alumnos e alumnas da ESO asistirán a estas charlas O Fondo Galego de Cooperación e Solidariedade financiou no último ano o proxecto impulsado por Agareso para previr e reducir a vulnerabilidade perante o risco de inundacións en comunidades e centros escolares dos municipios de Tecoluca e Zacatecoluca a través da mitigación, sensibilización e educación ambiental. Os resultados desta formación e a capacidade de reacción da poboación fronte unha emerxencia amplificáronse mediante a emisora comunitaria Radio Tehuacán. Ademais das capacitacións impartidas pola ONGD local Cordes, entregáronse materiais de prevención aos comités de protección civil e aos centros educativos, entre outras tarefas que culminaron coa gravación do documental sobre a participación comunitaria.