Summary: A Real Academia Galega, autoridades nacionais e o alcalde de Compostela realizan unha ofrenda floral na honra do autor, que "naceu no mesmo ano en que apareceu no ceo o cometa Halley".

Unha sinxela ofrenda floral presidida por integrantes da Real Academia Galega (RAG), autoridades nacionais e o alcalde de Compostela foi a forma de homenaxear ao autor Ricardo Carvalho Calero no Día das Letras Galegas, que este ano se celebra de forma atípica debido á pandemia de coronavirus. O presidente da RAG, Víctor Freixanes, a académica Margarita Ledo, o conselleiro de Cultura, Román Rodríguez, e o presidente do Parlamento, Miguel Anxo Santalices, foron algunhas das personalidades que se achegaron até a porta da casa onde viviu o intelectual na capital do país, na Rúa Carreira do Conde, para realizar esta ofrenda floral, recitar un dos seus poemas e dedicarlle unhas palabras neste domingo. A gaiteira Susana Seivane foi a encargada da homenaxe musical. A situación obrigou a que neste 17 de maio se optase por un acto "sinxelo" que o presidente da RAG quixo lembrar como unha celebración "chea de afecto, admiración e agradecemento", por encima de todo o demais. O 17 de maio "sempre é un día especial", unha "data simbólica do noso Rexurdimento, da nosa identidade nacional, do noso idioma en que aprendemos os primeiros nomes das cousas e que nos instala entre as culturas do mundo", engadiu. Alí, tamén rememorou "o traballo, lealdade á causa da Galiza, compromiso e exixencia" que reflicte a obra de Carvalho Calero. En calquera caso, Freixanes agarda que o próximo 31 de outubro, a Real Academia poida realizar unha homenaxe en condicións en Ferrol, cidade natal do autor. Desta maneira, celebración coincidirá co 110º aniversario do autor, que "naceu no mesmo ano en que apareceu no ceo o cometa Halley". Foi o propio don Ricardo o primeiro en estabelecer unha relación entre o paso de este cometa polo ceo e o seu nacemento, nun dos seus poemas. Por iso mesmo, Margarita Ledo decidiu darlle voz nesta homenaxe a eses versos que o autor dedicou ao seu 'irmán' Álvaro Cunqueiro en 1980. A académica recitou: "O primeiro aeroplano ensaiaba o seu voo, ti ja o dixeches, / namentres nós nacíamos. / E o cometa Halley brillaba no ceu, / e Tolstoy se apagaba cando nós nacémos (...). A princípios de século nacémos, / a fins de século morrémos. / Ti e máis eu fomos, verdadeiramente, / fillos do noso século". De Ricardo a Rosalía, de Rosalía a Ricardo Neste 2020 fanse 57 anos desde que se comezou a celebrar o Día das Letras Galegas. No 17 de maio de 1963, o Pazo de Fonseca de Santiago acolleu aquela primeira celebración, onde o propio Carvalho Calero dedicou unhas palabras á poeta homenaxeada, Rosalía de Castro. Nesta ocasión tocoulle ao mestre "Don Ricardo" recibir a admiración dos intelectuais galegos que o lembran como un "poeta intenso e exixente" que construíu "un universo por primeira vez" coa documentación da historia da literatura galega.


Summary: "Curtas para Rosalía" chegan á quinta edición promovendo a creación audiovisual arredor da figura central da literatura galega. A AS-PG convoca este certame ao que se poden presentar traballos até o día 23 de abril.

A Asociación Socio-Pedagóxica Galega convoca por quinto ano consecutivo o certame de curtametraxes "Curtas para Rosalía", unha iniciativa encamiñada a promover a creación audiovisual arredor de Rosalía e a literatura galega. A convocatoria naceu no ano da conmemoración do 125 aniversario do falecemento de Rosalía e celebrou tamén en 2013 o 150 aniversario da publicación de Cantares Gallegos. Desta volta, a nova edición establece importantes premios de 1.500 € máis diploma para a obra gañadora ademais de establecer un novo galardón conmemorativo da quinta edición co que se recoñecerá á mellor produción da historia do certame. A iniciativa conta nesta nova edición coa colaboración da da Área de Cultura da Deputación de Lugo. Poderán concorrer ao certame obras con temática rosaliana -arredor da súa obra ou a súa vida ou calquera punto de interese arredor da autora e o seu mundo- mais a convocatoria tamén se abre a curtas centradas en calquera texto da historia da Literatura Galega e a súa tradición oral. Unha Comisión Organizadora, designada pola AS-PG será a encargada da xestión do certame, desde a recepción das obras ate organizar as galas de entrega dos premios. A AS-PG designará tamén un xurado que estará composto por relevantes figuras do mundo da cultura galega e do audiovisual.Os nomes que compoñen tanto a Comisión como o Xurado faranse públicos na web: : http://bitaculas.as-pg.com na entrada Curtas para Rosalía. Premios de 1.500 Co fin de conmemorar a V edición do Certame, a organización establece dúas categorías de premios, o do xurado á mellor curta da V edición para o que se proporán tres obras finalistas e o Premio do xurado á mellor curta das cinco edicións do certame. Para participar nesta segunda categoría poderán presentarse as obras gañadoras das anteriores convocatorias, en calquera das súas categorías. O importe dos premios será de 1.500 € máis diploma. Ao seren acumulativos, o total pode ascender a 3.000 €. A duración das obras non poderá exceder os 30 minutos e o prazo de presentación das obras rematará ás 14 horas do 23 de abril. Cada participante poderá presentar até tres curtas que se adapten ás bases que están publicadas ao completo na páxina da AS-PG. Desde a organización do certame entenden que "homenaxear a Rosalía é homenaxear e divulgar a Literatura Galega" e confían nas "potencialidades que se agochan na obra de Rosalía" que, segundo defenden nas bases, "deben seguir sendo descubertas xa que o mundo rosaliano é aínda un mundo revelador e con propostas clarificadoras para hoxe". As obras gañadoras coñeceranse na Gala de entrega de premios que se desenvolverá a sexta feira 8 de maio ás 20 horas no Salón de Actos da Deputación de Lugo.


Summary: "Este é un xuízo político feito por un tribunal político" (Suso de Toro, escritor e activista, moi involucrado na defensa da causa autodeterminista catalá). "A Fiscalía non ten caso. Non ten elementos de probas que demostren a existencia dun delito de rebelión" (Antón Losada, profesor de Ciencias Políticas da USC e colaborador de distintos medios de comunicación). Esgotados os primeiros capítulos do proceso ao procés, falamos con Losada e De Toro sobre un xuízo penal que é moito máis que iso: estamos ante un procedimento xudicial que testa a calidade da democracia no estado.

"Este é un xuízo político. Aquí hai un tribunal político, mesmo pola súa composición, cos seus membros escollidos polos dous principais partidos de ámbito estatal. É un tribunal político na medida en que está a levar a cabo un xuízo político", afirma Suso de Toro. "Á luz do que podemos ver, é evidente que a Fiscalía, a Avogacía do Estado e a acusación particular de Vox non prepararon ben as súas acusacións", engade. Losada non partilla, porén, a caracterización do xuízo como político. "Non, estamos ante un xuízo penal. Un xuízo penal onde, como pasa tantas veces, a Fiscalía non ten un caso sólido. Outra cousa é que sexa un xuízo que ten consecuencias políticas. Sen dúbida. Pero é un xuízo penal. Estanse a respeitar todas as garantías. O único que acontece é que, como moitos dixemos desde un principio, non hai caso!". O Ministerio Público non foi quen de achegar probas, niso concordan os dous analistas. De Toro pon o acento na falta de preparación da vista oral por parte das acusacións. "Isto pode ter dúas explicacións. Unha, a falta de ética e de capacidade profesional. E dúas, que non importe o que ocorra nesa sala [do Tribunal Supremo] porque hai un designio político previo, o mesmo que inspirou a instrución da causa, e ese designio é que esas persoas teñen que ir presas", razoa. "Acúsanos de algo para o que hai que achegar probas moi sólidas e o único que están a achegar son titulares de imprensa, valoracións sobre opinións e pouco máis. Non hai evidencias sólidas de nada. Do ponto de vista penal, e tal e como eu dixen desde o minuto 1, isto é un pesadelo xurídico para calquera persoa que teña un mínimo coñecimento ou interese do dereito", esténdese Losada. Unha das perguntas que pairan sobre o Salón de Plenos do Supremo é se a sentenza deste xuízo xa está previamente escrita, isto é, se o veredito vai depender ou non do que digan fiscais, testemuñas e acusadas. "Non, non creo que a sentenza estea escrita de antemán. Cando es maxistrado do Supremo é posíbel que esteas moi preocupado pola unidade de España e polo estado do dereito, mais penso que tamén che preocupa como vai ficar o teu nome na historia. Todos os maxistrados son conscientes de que esta causa vai definir a súa carreira e o seu legado", afirma Losada. Aquí Suso de Toro ten unha opinión distinta: "Tendo en conta o desleixo dos fiscais, as súas equivocacións, os seus datos errados, os comentarios absurdos, os xuízos de valor que adiantan, o relato que constrúen, os comentarios e mesmo as perguntas insidiosas, pois en efecto si infiro de todo isto que efectivamente hai un veredito previo". "Ben, non quero parecer inxenuo", matiza Losada, "o xuízo estase a facer nun contexto político moi determinado. Ten consecuencias políticas. Iso inflúe nos maxistrados. Mais eu teño a intima convicción, baseada tamén no meu coñecimento do que é a carreira xudicial, de que ao final nos maxistrados vai prevalecer o feito de que esta sentenza vai definir o seu legado profesional como xuristas". Nin rebelión nin sedición Concordan tamén ambos analistas en que dificilmente a sentenza poda ser condenatoria dos delitos de rebelión e sedición que pesan sobre os líderes independentistas. Nese sentido, De Toro desliza que "coido que o Goberno Sánchez non ten interese en que sexan condenas que obriguen a entrar no cárcere. Supoño que a este goberno lle gustaría que se limitase todo a faltas administrativas ou a delitos menores, de tipo monetario, cousa que tamén sería inxusta e falsa porque o ministro de Facenda do goberno de entón [Cristóbal Montoro] ten dito que non se gastara nen un euro do diñeiro público na realización do referendo". Por súa parte, Losada cre que do ponto de vista do dereito penal "se hai algo, que xa veremos, sería un delito de desobediencia". En ningún caso rebelión ou sedición: "Non se puxeron sobre a mesa elementos probatorios que demostren que se cumpren os requisitos de tipicidade do delito de rebelión. [O Ministerio Público] Ten dificultades para probar que estivesen coordinados [os acusados] para alzarse de maneira violenta co propósito de proclamar a independencia de Catalunya. Iso e non outra cousa é o delito de rebelión", indica o profesor de Ciencias Políticas da USC. "Un observador internacional", reflexiona o autor da novela Fóra de Si, "decataríase de contado de que aquí hai unha instrución errada, que prexulga actos e que tamén hai unha acusación torpe, ineficaz, que non merece ser contemplada. Ese observador internacional concluiría que o xuízo tería de ser anulado por ter sido mal instruído e pola incapacidade da Fiscalía, a Avogación do Estado e Vox á hora de achegar probas de delitos". Ante o hipotético escenario de as persoas acusadas seren finalmente condenadas só por desobediencia, Losada deita luz sobre un detalle en absoluto menor: "[Se son exoneradas dos delitos de rebelión e sedición] O estado español e a xustiza española van ter moitas dificultades á hora de explicar o ano e pico de prisión preventiva" que xa cumpriron os presos independentistas. A súa formación xurídica faina valer Losada cando xulga o rol do presidente do tribunal: "Hai cousas que Manuel Marchena as está facendo ben. Puxo no seu sitio desde o minuto 1 a acusación particular de Vox. Houbo momentos en que coas súas intervencións evidenciou aínda máis o absurdo que estaba a ser o interrogatorio da Fiscalía... Mais esa obsesión que lle acaba de entrar polo tempo e por acelerar e tal... Alguén ten que lle recordar: un momento, vostede é o presidente dun tribunal penal, non é un rexedor de televisión. Hai unha escaleta e téñoa que cumprir, non, isto non funciona así!". Canto ao rol dos meios, De Toro distingue entre o ámbito "madrileño-español" e o "catalán". "A cidadanía catalá recibe unha información máis completa do que a española. Pode ver o sinal do xuízo ao vivo. A española, non". E a imprensa galega? "Nada, é unha sucursal. O sucursalismo político está acompañado do mediático. Isto é Madrid e as súas provincias. Prevalece sempre o designio do estado. O designio da Corte". Losada pon o foco noutro aspecto da cuestión: "Por deformación académica ou profesional, tendo a ver con certa desconfianza, especialmente nos procesos penais, está presenza constante dos medios". "A poeira mediática, esta especie de carrusel xudicial en tempo real, parece que non estamos a asistir a un xuízo, senón a un espectáculo...Teño a impresión de que afecta a marcha da vista oral e non nun sentido positivo". "Hai cousas que están a afectar os dereitos dos acusados", alerta o profesor da USC. "Que se acepte con tanta naturalidade que imos acelerar o xuízo, os interrogatorios, para que non coincidan os políticos coa camaña electoral. Oiga, isto é un xuízo penal, aquí estamos decidindo se un grupo de persoas se pasan 15, 20 ou 25 anos que lles quedan de vida na cadea. Ese é o valor supremo que hai que protexer. As garantías procesais deses señores. E non se coincide ou non cunha campaña electoral ou se me vén ben ou mal acabar antes do día non sei que de marzo", engade. As enquisas polo diálogo O xuízo desenvólvese no corazón do poder xudicial estatal após terse coñecido inquéritos —publicados por La Vanguardia e El Periódico de Catalunya— que sinalan que mesmo en Madrid a maioría de cidadás e cidadáns apostan no diálogo antes de nunha nova aplicación do 155. "Iso é interesante porque evidenciaría que a maior parte da xente non desexa nin o ensañamento nin o castigo polo que advoga o sistema político, mediático e financeiro hexemónico", pensa De Toro, en tanto que Losada, experto en inquéritos, ve estas sondaxes como "críbeis". "Coinciden coa intuición que eu teño. Hai moito cansancio da confrontación. Hai unha demanda de buscar solucións negociadas ou dialogadas. Así en abstracto. Outra cousa é despois como se repartirían os apoios en función do contido desa negociación".


Summary: 16 días despois do 8N, o escrutinio aínda non rematou por inteiro nos EUA. En voto popular a vantaxe de Clinton supera xa os 2 millóns de sufraxios. O que falta por escrutar non afectará a distribución de forzas no colexio eleitoral que formalmente elixe o presidente, mais hai compromisarias e compromisarios que amagan con mudar o sentido do seu voto.

O sistema eleitoral nos EUA é extremadamente complexo e en termos prácticos a elección do presidente da República é indirecta: son os Estados os que, através de compromisarias e compromisarios reunidos nun colexio eleitoral, votan o inquilino da Casa Branca. De acordo co reparto decretado polas urnas o 8N, Trump tería 290 votos no colexio eleitoral e Clinton, 232. 270 é o limiar que dá a vitoria. As e os compromisarios (electors, en inglés) do colexio eleitoral vanse reunir o próximo 19 de decembro para formalmente elixir o presidente dos EUA. En principio, o taboleiro de marcas está cantado: 290 a 232, o cal garante a presidencia a Trump. Mais, segundo informa Politico.Com, hai sectores nas marxes do Partido Demócrata (embora alentados polo secretario de comunicación de Clinton, John Podesta) que se estarían a mover para demandar unha recontaxe dos votos, por pretensas irregularidades no sufraxio electrónico, nos estados de Michigan, Pennsylvania e Wisconsin. Ese novo escrutinio ten sido solicitado tamén pola candidata do Partido Verde, Jill Stein. Aliás, Politico.Com indica que até media dúcia de compromisarias e compromisarios do colexio eleitoral (un deles do Partido Republicano) poderían mudar o sentido do seu voto. En todo caso, non daría para alterar o resultado final nun sentido favorábel a Clinton. En 29 Estados existen leis que obrigan as compromisarias a votar polo candidato que obtivo a victoria na súa xurisdición. Voces dentro do partido demócrata estanse a erguer estes días contra estas leis e contra o sistema eleitoral no seu conxunto. Achan acubillo na contundente victoria de Clinton en voto popular. Segundo os últimos dados divulgados por Cook Political Report, a candidata demócrata tería obtido no conxunto dos EUA 64.418.125 votos face os 62.314.184 de Trump (48,1 por cento face ao 46,5, un 1,6 por cento de marxe para Clinton). En voto popular Trump si gaña a Clinton nos swing states, isto é, naqueles estados indecisos onde realmente se disputaron as eleccións Inquirido a este respeito nunha recente entrevista no New York Times, o presidente eleito deixou entrever que o seu obxectivo na campaña foi o de conseguir a maioría de votos no colexio eleitoral e que, portanto, apenas fixo campaña naqueles estados populosos (New York ou California) onde non tiña ningunha opción de ficar por diante de Clinton. De feito, en voto popular Trump si gaña a Clinton nos swing states, isto é, naqueles estados indecisos onde realmente se disputaron as eleccións. Neles o republicano conseguiu 22.134.291 votos face os 21.280.128 da demócrata. A estas alturas, dúas semanas após a xornada eleitoral, a contaxe dos sufraxios aínda está por finalizar en 15 estados. A saber: Alaska (lévase feito o 99,5 por cento do escrutinio), Connectica (99,9), Illinois (99,1), Iowa (99,9), Kansas (99,9), Maryland (99,9), Missouri (99,9), New Jersey (99,3), New York (99,7), Oregon (99,1), Pennsylvani (99,8), Texas (99,9), Utah (94,3), Virginia (99,9) e Washington (91,3). Unha significativa parte dos votos que fican por escrutar son os dos soldados norteamericanos destacados no exterior.


Summary: O 7 de febreiro de 1876 saiu á rúa o Parrafeo Primeiro deste xornal, que chegou a vender 4.000 exemplares. O 7 de febreiro quedará instituída esta celebración para "visibilizar os medios que utilizan a lingua galega e poñen o foco na realidade do país". Os actos centrais terán lugar o sábado 3 en Fene.

O 7 de febreiro de 1876 saiu á rúa o Parrafeo Primeiro de O Tio Marcos d'A Portela, o xornal impulsado por Valentín Lamas Carvajal, que chegou a vender 4.000 exemplares, converténdose na primeira cabeceira de masas publicada en lingua galega. Aproveitando esta conmemoración, vén de instituírse o Día dos Medios en Galego, impulsado pola Asociación de Medios en Galego, que se celebrará todos os anos o 7 de febreiro, co obxectivo de "visibilizar os medios de comunicación que utilizan a lingua galega e poñen o foco na realidade do país". Os actos centrais deste Dia dos Medios en Galego celebraranse en Fene o sábado 3 de febreiro. O Tio Marcos d'A Portela tivo unha duración bastante prolongada, aínda que irregular, pois estivo distribuída en tres épocas diferentes: entre 1876 e 1880, entre 1883 e 1889 e entre 1917 e 1919. A súa periodicidade comezou sendo quincenal, pasando en poucos meses a semanal. E así se mantivo durante as dúas primeiras épocas, aínda que na terceira pasou a ser de novo quincenal. Tamén variou na súa extensión, tendo catro páxinas na primeira xeira e despois oito nas dúas seguintes. En total saíron do prelo case cincocentos Parrafeos. O xornal vendíase nas feiras e mediante subscricións por toda Galicia e nas comunidades emigradas de América e acadou unha tiraxe e unha sona moi destacadas, sobre todo se temos en conta a elevada taxa de analfabetismo que existía naquel tempo. Destaca a Real Academia Galega que "foi a primeira tentativa exitosa de crear unha prensa de masas escrita na nosa lingua. Con el naceu unha auténtica escola de xornalismo en galego que tivo numerosos seguidores e imitadores por todo o país". Unha gran parte dos artigos do periódico foron escritos polo propio Lamas Carvajal usando diferentes pseudónimos. Outros debéronse á pluma de varios colaboradores. En xeral os seus contidos recollían os temas habituais da prensa do momento, cunha evidente predilección pola literatura culta e popular: poemas, contos, refráns, cántigas. As súas páxinas acolleron ademais textos dos principais autores galegos do Rexurdimento. Mais tamén estiveron sempre presentes as noticias de actualidade -local, galega, española- e os comentarios políticos, moitas veces expresados en forma dialogada (parrafeos), como xa viña sendo habitual dende a aparición da primeira prensa en galego.


Summary: Catro asociacións piden que se protexa o hipocausto romano de Burela, en alarmante estado de abandono. Denuncian que o que definen como "xoia da arqueoloxía" está en risco de desaparecer.

O Colectivo Cultural Buril, a asociación Cultura do País, Adega e Mariñapatrimonio denuncian diante do Servizo de Patrimonio da Xunta o estado de abandono no que se atopa o xacemento arqueolóxico de Castrelo, no concello de Burela. Nove anos despois de seren atopados os restos arqueolóxicos, os achados están en grave estado de degradación sen ningún tipo de protección, segundo denuncian as catro asociacións. Atopado no ano 2004, o hipocausto romano -sistema de calefacción para balnearios e mansións- saíu á luz cando se desenvolveu a escavación arquelóxica nas proximidades do que ía ser a nova estrada de acceso ao porto. "O sitio arqueolóxico está a sufrir o desgaste propio das inclemencias meteorolóxicas, a vexetación apropiouse do xacemento, os tixolos das columnas do hipocausto e outros materiais arqueolóxicos están a ser espoliados e mesmo se está a utilizar este ben patrimonial como entulleira para o lixo", sinalan, polo que esixen á Xunta que atenda a Lei de Patrimonio co fin de protexer "esta xoia da arqueoloxía". Lembran que a ourivería prerromana da colección Álvaro Gil, na que se atopa o torques de Burela vén de ser retirada do Museo de Lugo e reclaman que outro tesouro de Burela non "desapareza para sempre por mor da desidia dos que teñen a obriga de protexela".


Summary: Isabel Tocino, Carlos del Álamo e Pascual Fernández, membros do Consello de Administración, ocuparon cargos públicos de responsabilidade en materia de Medio Ambiente e Augas. En varias ocasións nos últimos anos decisións políticas favoreceron os intereses da empresa. CRONOLOXÍA: ENCE 2073, da promesa do traslado ao traxe á medida para a permanencia ENCE: 60 anos máis en Pontevedra

CRONOLOXÍA: ENCE 2073, da promesa do traslado ao traxe á medida para a permanencia ENCE: 60 anos máis en Pontevedra 12 cifras sobre ENCE Os colectivos contrarios á continuidade de ENCE en Lourizán adoitan incidir nas "relacións próximas" entre os dirixentes da empresa e os poderes públicos, sobre todo o exercido polo Partido Popular, tanto en Galicia coma en Madrid. Son rechamantes as relacións persoais entre algúns altos cargos da compañía e políticos en activo e tamén que un bo número dos e das actuais integrantes do Consello de Administración pasaron con anterioridade por posicións destacadas dentro do Goberno galego ou na Administración Central, nun novo fenómeno de portas xiratorias entre o poder político e as xerarquías empresariais. Ademais, son varios os episodios nos que se criticou que determinadas decisións políticas favoreceron os intereses da empresa. Isabel Tocino, Carlos del Álamo e Pascual Fernández, membros do Consello de Administración, ocuparon cargos públicos de responsabilidade en materia de Medio Ambiente e Augas Dous nomes destacan por riba dos demais, pola súa significación pública, e polos cargos que ocuparon: o de Isabel Tocino (ministra de Medio Ambiente 1996-2000) e Carlos del Álamo (conselleiro de Medio Ambiente da Xunta 1997-2003). Tanto un coma outro tiveron que adoptar durante os seus mandatos decisións que afectaron á actividade de ENCE e ás súas regulacións e controis ambientais. Antes de ocupar a Consellaría, Del Álamo foi director xeral de Montes e Medio Ambiente Natural da Xunta (1990-1996) e en xuño de 1996 foi nomeado director xeral de Conservación da Natureza do Ministerio de Medio Ambiente. Outro conselleiro cun importante pasado político é Pascual Fernández Martínez (nomeado por Alcor Holding, S.A), que foi Secretario de Estado de Augas e Costas do Goberno de Aznar, con Jaume Matas como ministro de Medio Ambiente. Cómpre salientar, igualmente, que María José Echevarría, subdirectora xeral de Coordinación Ambiental da Xunta de Galicia é esposa do director da fábrica de Ence-Pontevedra, Antonio Casal. Unha relación familiar que foi denunciada pola APDR, que pediu a súa inhabilitación. A Xunta respondeu ás criticas sinalando que as competencias de tramitación da Autorización Ambiental Integrada corresponden á Subdirección Xeral de Avaliación Ambiental, sobre a que Echevarría non ten mando ningún. No Consello de Administración atopamos outros nomes con relacións máis ou menos estreitas co poder político. Figuran, por exemplo, Fernando Abril Martorell, fillo do que fora vicepresidente do Goberno e Ministro de Economía con UCD. Tamén Pedro Barato Triguero, ex secretario da organización empresarial agraria Asaja, próxima ao PP. Decisións políticas A empresa conseguiu que o Goberno de Fraga saltase a autonomía municipal en materia urbanística, creando un Proxecto sectorial de incidencia supramunicipal exclusivo para ENCE Dende a privatización de ENCE en 2001, o Goberno central e a Xunta adoptaron en varios momentos decisións importantes que beneficiaron a empresa. A empresa foi pasando por riba de todas as súas datas de peche e beneficiouse de modificacións lexislativas e medidas políticas para manter a súa actividade que chegará, se non se impide, ata o ano 2073. Xa en 2002 a Xunta concedeulle a Autorización Ambiental Integrada que a compañía solicitara para poder seguir producindo. A empresa conseguiu, ademais, que o Goberno de Fraga saltase a autonomía municipal en materia urbanística, creando un Proxecto sectorial de incidencia supramunicipal exclusivo para ENCE, co que a planta evitou someterse á normativa municipal, dándolle legalidade urbanística a todo o complexo. O Concello de Pontevedra iniciou unha longa batalla legal que non se resolveu ata o ano 2012, no que o Tribunal Supremo anulou o proxecto de supramunicipalidade. Porén, de momento a Xunta conseguiu mantelo, entendendo que a sentenza se cumpriu, simplemente, publicando en decembro de 2012 o proxecto no Diario Oficial de Galicia. Esta supramunicipalidade sérvelle á Xunta para legalizar urbanisticamente unhas instalacións que deberían estar sometidas á normativa urbanística municipal. Nestes anos ENCE tentou tamén outras vías para incrementar o seu beneficio e reducir a capacidade de control dos poderes públicos sobre a súa actividades. Por exemplo, buscou sen éxito que o Ministerio de Medio Ambiente recoñecese a innecesariedade dos terreos nos que se asenta por perda das condicións naturais e a suposta imposibilidade de devolvelos ao seu estado orixinario e recuperalos para o goce da cidadanía, polo que o lugar sería para sempre terreo industrial. E tamén tentou que os terreos de Lourizán quedasen adscritos á Autoridade Portuaria de Marín, de novo sen logralo. No entanto, unha modificación lexislativa de 2013 tamén lle permitiu á empresa non ter que renovar a súa Autorización Ambiental Integrada, que caducaba o 31 de decembro de 2015. A autorización, de todos os xeitos, está recorrida ante os tribunais. Outra decisión polémica ten que ver coa caducidade da concesión. O 19 de maio de 2011 a Audiencia Nacional ordenoulle ao Ministerio de Medio Ambiente a apertura do procedemento de caducidade da concesión de Ence, en sentenza firme. En xullo de 2014 unha sentenza do Tribunal Supremo instou de novo á Administración Xeral do Estado a incoar o expediente de caducidade da concesión que goza Ence, demandándolle que adoptara todas as medidas legalmente contempladas para a paralización das actividades e suspensión do uso e explotación das instalacións. O 19 de maio de 2011 a Audiencia Nacional ordenoulle ao Ministerio de Medio Ambiente a apertura do procedemento de caducidade da concesión de Ence, en sentenza firme A APDR denuncia ademais que na concesión outorgada a Ence se explicita como causa de caducidade o feito de que a DBO (Demanda Biolóxica de Osíxeno) das augas de vertido supere as 20 ppm "un límite superado de forma sistemática por ENCE ata o ano 2005 e con moita frecuencia desde esa data ata a actualidade". A presenza de ENCE en Lourizán tiña como data límite o 29 de xullo de 2018. Porén, a modificación da Lei de Costas en 2013 abriu a posibilidade de prorrogar as concesións de dominio público marítimo terrestre En calquera caso, a decisión política máis relevante para o futuro da factoría foi a aprobación da nova Lei de Costas, en 2013. A presenza de ENCE en Lourizán tiña como data límite o 29 de xullo de 2018. O 29 de xullo de 1988 entrou en vigor a Lei de Costas, que fixaba un prazo máximo de 30 anos para quen fose titular dunha concesión outorgada con anterioridade a ela. Porén, a modificación da Lei de Costas en 2013 abriu a posibilidade de prorrogar as concesións de dominio público marítimo terrestre outorgadas ao amparo da lei anterior.


Summary: Allariz; Viveiro; Oleiros; Cangas; A Estrada; Carballo e Ribadavia acollerán esta semana os actos de presentación de Sermos O Diario Galego. Uns actos pensados para responder as dúbidas das persoas participantes e para recoller suxestións.

Sermos O Diario Galego continúa a darse a coñecer por toda Galiza. Esta semana visitaremos Allariz, Viveiro, Oleiros, Cangas, A Estrada, Carballo e Ribadavia. A primeira das paradas será esta terza feira, día 12, en Allariz. A Fundación Vicente Risco acollerá a presentación, que contará coas intervencións de Cristina Cid (concelleira); Luís Martínez-Risco (presidente da fundación) e Nemésio Barxa (membro do Consello de Administración) ás 20.30 horas. Tamén a terza, día 12, ás 20.30 horas será a quenda de Viveiro. Organizado polo colectivo Pensamento e Sementeira, o acto, que decorrerá na Biblioteca Municipal, contará coas intervencións de Xulia Canoura (membro do colectivo); Mónica Pazos (secretaria xeral da Mesa pola Normalización Lingüística) e Xoán Costa, presidente do Consello de Administración de Sermos Galiza. A cuarta, día 13, visitaremos Oleiros. No Teatro das Torres de Santa Cruz, ás 20 horas e da man da Asociación Cultural Vieiros, Uxío Pedreira Dans (presidente da asociación); Xián Alcayde (escritor e xornalista) e María Obelleiro (directora do semanario Sermos Galiza) presentarán Sermos O Diario Galego. O día 14, quinta feira, é a quenda de Cangas; A Estrada e Carballo. En Cangas, o acto, organizado pola Concellaría de Normalización Lingüística, decorrerá ás 20 horas no salón de plenos do concello e contará coas intervencións do profesor César Varela e do membro do Consello de Administración de Sermos Galiza Xoán Colazo. Ás 20.30 horas dará comezo o acto da Estrada, que decorrerá na Sala de Exposicións de Abanca. Convocada pola A.C. Vagalumes, na presentación tomarán a palabra Clara Iglesias, presidenta do colectivo; David Otero, escritor, e María Obelleiro, directora do semanario Sermos Galiza. E ás 21 horas encetará o acto de Carballo. Convocado pola Asociación Ambiental Senda Nova, terá lugar no Espazo da Natureza de Oza e contará coas intervencións de Eva Cameán Pensado, tesoureira da asociación; Jose Antonio Andrade Figueiras, escritor, e Xoán Costa, membro do Consello de Administración de Sermos Galiza. Para fechar a semana, desprazarémonos a Ribadavia o sábado, día 16. A Casa da Cultura acollerá a partir das 19 horas o acto de presentación de Sermos O Diario Galego da man do caricaturista e humorista gráfico Xosé Lois González "O Carrabouxo" e de Roberto Vilameá Ponte, membro do Consello de Administración de Sermos Galiza. Medio cento de actos Sermos Galiza organizará medio cento de actos en todo o país ao longo do mes de xuño. Presentacións enmarcadas na campaña de promoción de Sermos O Diario Galego co fin de resolver as dúbidas das persoas presentes, de recoller as suxestións formuladas e de sumar as 3.000 subscricións que son necesarias antes do 31 de xullo para facermos viábel economicamente o diario.


Summary: O pleno do Parlamento, o primeiro ordinario da lexislatura, aprobou por unanimidades a proposta de creación da comisión investigadora proposta polo PP, grupo que votou en contra doutra petición case idéntica formulada polo PSdeG.

O voceiro do grupo popular, Pedro Puy, confirmou a comparecencia de Alberto Núñez Feijóo no organismo investigador. O voto dos populares desbloqueou así unha proposta que pospuso nos últimos meses da pasada lexislatura, despois de que en agosto pasado o hemiciclo dera luz verde á creación da comisión. A súa formalización chega 14 meses despois de que a oposición comezara a solicitala, como recordou o voceiro do PSdeG, Abel Losada. "Non é sen tempo", ironizou o parlamentario socialista. Os traballos da comisión non se iniciarán ata febreiro debido ás vacacións parlamentarias, motivo polo que o voceiro do BNG, Francisco Jorquera, solicitou, sen éxito, habilitar o mes de xaneiro para comezar canto antes a investigación. Jorquera reclamou unha comisión ao estilo "islandés", que permita "depurar responsabilidades políticas", además de esclarecer "cómo foi posible que as caixas se convertesen en terreos particulares" dos exdirectivos. Xosé Manuel Beiras, de AGE, urxiu unha solución para o colectivo dos estafados polas participacións preferentes. "Se non se toma unha decisión inmediata, a súa acción cos cidadáns será criminal", acusou. Na sesión de hoxe tamén se debateu unha proposta do BNG sobre a conversión de Novagalicia Banco nunha "entidade pública de crédito dependente dos poderes públicos galegos". Na súa defensa, Carlos Aymerich reivindicou que Galicia necesita "un sistema financieiro propio" e demandou dos poderes públicos a mesa vontade política que a chanceler alemá, Angela Merkel, demostrou co sistema alemán de bancos públicos territorializados. A iniciativa contou co apoio de AGE, en tanto que o BNG rechazou a enmenda presentada polo PSdeG e o PP adiantou o seu voto en contra.


Summary: Mónica García Prieto, gañadora do Premio José Couso, mantivo un encontro con xornalistas no que explicou que "os conflitos armados cada vez se cobren peor" e augurou que a Guerra de Siria continuará durante varios anos.

"Siria é un taboleiro de xogos, como o foi a guerra civil libanesa. E a guerra ten moito máis potencial desestibilizador que calquera outro conflito da zona. A guerra vai durar anos". Mónica García Prieto vive en Beirut dende 2007 e dende alí leva anos informando sobre o terreo das primaveras árabes e nos últimos tempos, sobre todo, da Guerra de Siria. A xornalista recolleu o xoves o IX Premio José Couso de Liberdade de Prensa e reivindicou o importante labor dos freelance para informar do que acontece. De feito, declarou que entende o galardón como "un recoñecemento xeral á cobertura da crise de Siria", onde só traballan xornalistas freelance que "non atoparon cabida en medios convencionais". "Siria é un taboleiro de xogos, como o foi a guerra civil libanesa. E a guerra ten moito máis potencial desestibilizador que calquera outro conflito da zona. A guerra vai durar anos" Este venres mantivo un encontro con xornalistas en Compostela, no que destacou o paulatino empobrecemento da informacion internaciónal e da cobertura dos conflitos armados: "Case ningún medio está cubrindo a guerra de Siria, que é o conflito máis importante que temos aberto nestes momentos. Nin sequera a CNN, que pode mandar un equipo unha vez ao ano e o resto do tempo o cobre con freelances". Mónica García salienta que "dende o 2001 coas Torres Xemelgas e sobre todo dende o 2003 e a invasión de Iraq cambiou completamente o xornalismo internacional". E conclúe que "a única forma de reducir a propaganda nunha guerra é que haxa moitos xornalistas sobre o terreo". "Case ningún medio está cubrindo a guerra de Siria, que é o conflito máis importante que temos aberto nestes momentos" Un dos cambios máis importantes foi a práctica de empotrar os xornalistas nas unidades militares nortemericanas -viaxar con eles, ser protexidos por eles- como garantía para obter información en primeira liña. "Nunha guerra é moi difícil separar o xornalismo civil do militar, sobre todo dende que os redactores comezaron a ir empotrados. Vas cun chaleco e un casco coma os dos soldados. Por moito que leves roupa civil a min paréceme entendible que sexan disparados. E se non ías empotrado, ías acompañado por un camión cheo de soldados". Mónica García afirma que "iso fixo que se perdese o respecto polo reporteiro de guerra e ademais creou a paranoia de que é moi perigoso traballar nunha guerra. Sempre o foi, por suposto". Todo iso acabou producindo, por unha banda, que os grandes medios deixasen de enviar xornalistas e cubrisen os conflitos por axencias ou a través de freelances. Outro dos cambios é que os grandes medios comezaron a traballar en grandes centros fortificados e a pagan mercenarios armados para os traslados: "pagas 3000 euros para un traxecto que podes facer en taxi por 30. Creouse un gran negocio ao redor dos correspondentes de guerra", explica. "Eu como freelance teño un plantexamento diferente: vou a un hotel pequeno e intento pasar desapercibida. Vestir como unha muller local, non falar en público para que non se note o meu acento e ir só acompañada por persoas da zona". "Eu como freelance vou a un hotel pequeno e intento pasar desapercibida. Vestir como unha muller local, non falar en público para que non se note o meu acento e ir só acompañada por persoas da zona" "Como os medios cada vez envían menos xente isto creou un espazo libre para os freelances, pero estes están mal pagados e non teñen apoios. E máis en Siria onde non funcionan as axencias de seguridade -mercenarios- coas que traballan os grandes medios", conta, "e así como en Bosnia había centos de xornalistas sobre o terreo e tamén en Afganistán ou Iraq, en Siria hai moi poucos que o cubran in situ. Todo isto provoca que a guerra se cubra mal con pezas soltas e de pouca profundidade e suxeitas á propaganda das dúas partes". O traballo dunha xornalista na guerra O traballo de Mónica pasa por seguir o gran curso da guerra: "hai que estar atenta a como evolucionan as frontes, que en Siria cambian moi rápido, porque hai combates todos os días e todos os días gáñase ou pérdese terreo". Pero tamén hai moitas historias persoais ou locais: "Eu estou en Beirut e vou a Siria cando teño un contacto. Pero en Beirut chegou xa un millón de refuxiados procedentes de Siria: son o 25% da poboación actualmente. A xente mendiga para que lle aluguen un cuarto, dorme na rúa, acampa onde pode ou aluga un anaco de terra para facelo". "A versión do réxime chega pola axencia oficial Sana. E as dos rebeldes, como non teñen axencias ou medios de comunicación, chéganche por Skype ou polas redes sociais" Como flúe a información nunha guerra? "A versión do réxime chega pola axencia oficial Sana. E as dos rebeldes, como non teñen axencias ou medios de comunicación, chéganche por Skype ou polas redes sociais". A xornalista engade que "agora aos rebeldes teñen moitas máis conexións por satélite e multiplicouse o número de persoas que che mandan información. E non sabes que crer. Cada información que chega tes que contrastala por dúas ou tres vías. Ou chamas a alguén polo terreo: despois de dous anos teño unha rede de persoas que coñezo por toda Siria". A fiabilidade das información que se difunden polas redes sociais é un dos puntos clave nestes momentos. Foron varias as informacións difundidas polos medios occidentais contra o réxime de Assad que partiron de vídeos falsos ou de informes pouco contrastados. "O primeiro é rectificar. A Guerra de iraq sustentouse nunha mentira", afirma e explica que "son moi cauta cos vídeos que me chegan dos rebeldes sirios pero comprobos se son reais ou non polos uniformes e sobre todo polos acentos". Tamén afirma que "en cambio hai moitas cousas ás que non se lles está dando a importancia que merece. Por exemplo a matanza de Bayda realizada por Assad, da que case non se falou porque coincidiu co atentado de Boston" O futuro da guerra "Estanse destapando odios e feridas que nunca se pecharon. Tanto Iraq coma o Líbano tiveron as súas guerras civís entre sunitas e xiítas. E pecháronse en falso, como sucedeu en España" Mónica García Prieto augura que a guerra durará anos: "Siria é un taboleiro de xogos. Como o foi a guerra civil libanesa. En Oriente Próximo, dende a invasión de Iraq que é a caixa de Pandora que destapa os odios entres sunitas e xiítas, hai unha guerra fría entre eles. Qatar e Arabia queren que Siria estea gobernados polos sunitas. E Irán quere manter o seu arco de poder entre Siria, Iraq e Irán. Teherán foi o único que gañou en Iraq pero non se está metendo directamente. Si están entrando en cambio en Siria xente de Hezbola e milicias xiítas dende Iraq". "Os activistas que protestaban contra a ditadura xa se están desentendendo e din: esta xa non é a miña revolución, isto é unha matanza sectaria" "Estanse destapando odios e feridas que nunca se pecharon. Tanto Iraq coma o Líbano tiveron as súas guerras civís entre sunitas e xiítas. E pecháronse en falso, como sucedeu en España. En Iraq vai estoupar unha guerra civil e en Libano xa está empezando con enfrontamentos en Tripoli". E conclúe: "Assad vai morrer matando e o pais está destruido con matanzas sectarias nun e noutro bando. Non tiña que ter habido guerra civil e se a houbo foi pola retórica do réxime, que asociaba todos os movementos de protesta na súa contra cos terroristas salafistas. Pero en realidade os activistas que protestaban contra a ditadura xa se están desentendendo e din: esta xa non é a miña revolución, isto é unha matanza sectaria"


Summary: A Comisión de Peticións do Parlamento Europeo recibiu esta terza feira, 12 de novembro, unha delegación galega de integrantes da rede Contraminacción. Ante as membros da Comisión, tres peticionarias reclamaron o inicio dunha investigación sobre a contaminación na contorna da antiga mina de cobre de Touro, pechada en 1988, e o proxecto de reapertura dunha nova explotación. A Comisión aceptou manter aberta a súa petición, solicitar información ao Goberno galego e ao do Estado, e valorar o envío dunha misión de investigación.

Cinco minutos por persoas peticionaria, quince en total, para expoñer as demandas das integrantes da Rede Contra a Minaría de Galiza, Contraminacción, ante a Comisión de Peticións do Parlamento Europeo. Unha hora en conxunto para resumir máis de dous anos de resposta social ao proxecto de reapertura dunha explotación mineira, impulsado pola empresa local Cobre San Rafael S.L., nos concellos de Touro e O Pino. A Comisión, organismo ponte entre a Administración europea e a cidadanía, confirmou esta terza á delegación veciñal que manterá aberta a súa petición, solicitará información completa do proxecto ás Administracións responsábeis, Xunta de Galiza e Goberno do Estado, e sopesará enviar unha misión de investigación a Touro. "Foi un esforzo grande vir até aquí, a valoración é moi boa. Todos os grupos parlamentares de distintos partidos, agás un, contribuíron a que a petición siga aberta. Danos alento, estaremos atentos a que a misión de investigación se forme o antes posíbel", celebrou Isabel García, representante da plataforma, tras o remate da votación. Foi Francisco Xosé Millán Mon, europarlamentario galego do Partido Popular, quen rexeitou manter aberta a petición, cualificándoa de "superflua" e de "precipitada". "Só ten información de parte, a que lle fixo chegar a Xunta, pero nós farémoslle chegar toda a información, para que teña a nosa parte e valore con coñecemento de causa", declarou García. É a segunda vez en dous meses que o organismo europeo recibe unha petición relacionada coa problemática mineira en Galiza. Esta terza feira as peticionarias denunciaron a "falta de control" da Administración galega sobre a contaminación orixinada na antiga explotación de cobre, que pechou as súas portas en 1988, reclamaron medidas para a restauración dos terreos e demandaron a cancelación da reapertura. A delegación lembrou que hai máis de dous anos e medio desde que se publicou no DOG o proxecto mineiro, mais a Xunta non emitiu a Declaración de Impacto Ambiental, toda vez que diferentes organismos sectoriais da Administración pública sinalaron as deficiencias do proxecto. A maiores, fixeron referencia ao importe das multas que a Administración galega impuxo á empresa dona dos terreos e matriz de Cobre San Rafael S.L., Explotaciones Gallegas S.L., que acumula 85.000 euros en sancións, catro en total, nos últimos meses. "Ás empresas compénsalles contaminar", afirmaron. Unha problemática que desborda a mina Tres peticionarias interviñeron na sala, convidadas polo grupo europeo Os Verdes-ALE a través da súa eurodeputada Ana Miranda, do Bloque Nacionalista Galego. Ante as representantes da Comisión, amosaron imaxes da contaminación que afecta os terreos e augas da contorna da mina. Consigo portaron a mostra de auga captada no rego de Pucheiras, un dos afluentes da conca fluvial do Ulla que recibe as verteduras ácedas das balsas da antiga explotación. As peticionarias repasaron as autoridades ás que trataron de achegar a súa demanda, desde os Gobernos locais até as representantes dos partidos políticas, das Consellarías da Xunta ou a Valedora do Pobo. "Acudir aos tribunais non está a resolver o problema", sinalou Gallardo "Lamentabelmente, este Parlamento e a Comisión escoitará falar unha vez máis dun proxecto mineiro galego que infrinxe a normativa da Unión Europea. Lemos no informe da Comisión que outro exemplo, un entre ducias, aínda non é suficiente para actuar. Non é o suficientemente sistemático, mesmo se hai tan só un mes escoitou falar da mina de San Finx, dos procedementos penais abertos neste caso e de como o acudir aos tribunais non está a resolver o problema", comezou Luís Gallardo. Gallardo criticou a propia Comisión de Peticións, que emitiu un ditame no que respondía á solicitude da plataforma contra a mina de Touro e O Pino remitíndoa ás Administracións galegas ou á vía xudicial. "Retense información ambiental, ignórase á Convención de Aarhus, restrínxese a participación pública. Impóñense multas e sancións ridículas tras as nosas continuadas queixas. E dinos que acudamos aos tribunais", reclamou. A última multa imposta por Augas de Galicia á empresa Explotaciones Gallegas S.L. ascende a 5.000 euros polo desvío dun regato. A mineira xa fora sancionada até catro veces polo organismo público, tendo que pagar até 80.000 euros por verteduras e contaminación de augas. Pedimos ao Parlamento que tome en serio a falta sistemática de cumprimento nas operacións mineiras galegas, demandou Gallardo "Pedimos formalmente ao Parlamento que tome en serio a falta sistemática de cumprimento e de lexislación da Unión Europea nas operacións mineiras galegas e antes de que sexa demasiado tarde. Que manteñan aberta esta petición e que manden unha misión de investigación, demandou Gallardo. Iria Ares é veciña de Arinteiro (Touro). De 21 anos, axuda a súa familia na explotación familiar. Como grande parte das familias da comarca, de tradición gandeira e agricultora. O proxecto da nova mina contempla a construción dunha balsa de lodos de 200 metros de alto e 3 quilómetros de longo a 200 metros da súa casa. "Construímos unha nova granxa hai dezaseis anos con outras dúas familias, grazas ao noso esforzo e ás axudas da Política Agraria Común", sinalou. Un investimento que enterraría a aprobación da nova mina, argumentou, a raíz da expropiación das leiras afectadas. María Pilar Sampedro, mariscadora da ría de Arousa, amosou coa súa quenda de palabra a extensión da problemática que suporía a aprobación do nova mina. "A poucos quilómetros ao norte atópase, na ría de Muros e Noia, a explotación de San Finx. A contaminación por metais pesados xa transformou en non aptas para o marisqueo a área máis próxima á desembocadura", remachou Sampedro. "A ría de Arousa conta cunha flota pesqueira composta por 1.709 buques, 38,6% do total galego, e 842 auxiliares de pesca e acuicultura, case 70% do total. Unha das maiores de Europa. O sector xera empregos estábeis, mesmo en momentos de crise, dando traballo directo ou indirecto a miles de familias", subliñou a mariscadora. En Galiza aprendemos á forza a non confiar nas autoridades, denunciou Sampedro "En Galiza aprendemos á forza a non confiar nas autoridades. Nós, as nosas nais e pais, vivimos en primeira persoa as consecuencias da minaría na Galiza, cando entre 1973 e 1988 a mina de Touro descargou a súa contaminación de metais pesados ao río Ulla e á ría de Arousa sen ningún tipo de sanción para os culpábeis", expuxo. "Por este motivo", lembrou, "30.000 persoas mobilizáronse en Santiago de Compostela, entre elas miles de traballadoras do mar". Visita oficial á antiga explotación Ana Miranda, eurodeputada do Bloque Nacionalista Galego, fixo unha valoración moi positiva do resultado. "Catro grupos parlamentarse apoiaron estas peticións, que son un berro unánime de gran parte do país na defensa do medio, da saúde das persoas e do emprego", sinalou unha vez emitido o ditame da Comisión de Peticións. "Neste caso incúmprense tres directivas, a Directiva Marco da Auga, a de Información Ambiental e tamén a Directiva de Tratamento dos Residuos. Esta e unha petición con moito fundamento. Conseguiron o obxectivo de que queden abertas, isto significa que que hai dúbidas respecto do proxecto. Imos loitar desde o grupo Os Verdes-ALE porque acuda unha misión de investigación a Galiza", declarou. Tras acadar que a petición continúe aberta, o seguinte paso corresponde á Comisión de Peticións. Esta solicitará á Comisión Europea que, á súa vez, reclame información sobre o proxecto mineiro de Touro tanto á Xunta de Galiza como ao Estado español. "Nuns catro ou cinco meses a petición tratarase na Comisión, daquela o Goberno da Xunta terá que achegar toda a documentación. Nós paralelamente trataremos de impulsar a investigación", afirmou Miranda.


Summary: PP e PSOE queren que a traxedia de Angrois non salpique a alta velocidade. En xogo, substanciosos contratos a nível mundial. Un exemplo, Brasil, cuxo megacontrato de 13.000 millóns de euros para construír a súa alta velocidade ten unha cláusula para aspirantes: Non puideron ter un accidente fatal nos últimos 5 anos

O interese de Estado é que o AVE non se vexa prexudicado polo sinistro de Angrois. Hai moito en xogo. Empresas españolas optan ao megacontrato de 13 mil millóns de euros para construír e xestionar o corredor de alta velocidade de Río de Janeiro-Sao Paulo-Campinhas. E entre as condicións que Brasil exixe os aspirantes a esta obra está que non tivesen un "accidente fatal" nos últimos 5 anos. Hai pánico polo goberno español e o consorcio de empresas a perder o pastel brasileiro. A liña Ourense-Compostela vendeuse na súa inuaguración en decembro de 2011 como AVE por Fomento, Adif e Renfe. Agora as tres manobran para que o descarrilamento de Compostela sexa considerado pola Unión Internacional de Ferrocarrís (máximo órgano do sector) un "accidente nunha liña convencional mellorada". E no medio do esperpento, BNG e AGE tentan que se esclareza o acontecido naquel 24 de xullo. Por que sucedeu e se puido ser evitado. Declaran os presidentes de Renfe e Adif O presidente de Renfe, Julio Gómez Pomar mais o de ADIF, Gonzalo Ferre Moltó declararán hoxe no Congreso para dar a súa versión do accidente do Alvia en Angrois. Terán que explicar as razóns de que non estivera aplicado ningún sistema de seguridade que freara o tren diante dun fallo humano e as medidas que se adoptaron despois do sinistro. As investigacións apuntan a que cun sistema de freado automático como o ERTMS o accidente teriase evitado. Mañá tocaralle o turno a Ana Pastor. BNG e Izquierda Plural pedirán que se investigue o sinistro e que se depuren responsabilidades. Máis información no Sermos Galiza nº59


Summary: Pachi Vázquez anunciou o "apoio total" dos socialistas pero dixo que non o crerá "até que o vexa". Pola súa banda, o BNG criticou a "perda de galeguidade" da empresa e Esquerda Unida afirma que pedirá no Congreso a "renacionalización" do estaleiro.

A noticia, avanzada por Praza Pública na tarde do martes, de que o consello de administración de Pemex acordou adquirir o 51% do capital de Barreras, provocou este 1º de maio reaccións inmediatas e enfrontadas nas principais forzas da oposición. "Falta asinar o acordo, pero esa é a idea de Pemex", asegurou este martes un conselleiro de Pemex en conversa con Praza Pública. Pemex queda co control de Hijos de Barreras aproveitándose da difícil situación económica do estaleiro. O acordo contemplaría a compra de dous floteis que tamén serían construídos nos estaleiros vigueses por un importe de máis de 300 millóns de euros. Os socialistas avanzaron o seu apoio á operación polo "pulo" que pode supor para a actividade naval. Na manifestación que tivo lugar este mércores na Coruña o secretario xeral do PSdeG-PSOE, Pachi Vázquez anunciou o "apoio total" dos socialistas pero dixo que non o crerá "até que o vexa". De igual xeito, José Antonio Gómez, secretario xeral de UGT, puxo o énfase na necesidade de contar con "carga de traballo" para os estaleiros e solucionar o problema de desemprego no sector. O acordo contemplaría a compra de dous floteis que tamén serían construídos nos estaleiros vigueses por un importe de máis de 300 millóns de euros Pola contra, as posicións feitas públicas por BNG e EU son moito máis críticas. Na manifestación convocada pola CIG en Vigo, o voceiro nacional do BNG, Xavier Vence, acusou a Alberto Núñez Feijoo de actuar coma un "bróker" que se dedica a "vender empresas galegas aos capitais estranxeiros". De igual xeito o voceiro do Bloque no Parlamente, Francisco Jorquera, criticou a "perda da galeguidade da empresa" e acusou a Feijoo de "usar as súas viaxes oficiais para vender empresas". Mentres, o deputado de Esquerda Unida no Congreso, José Luis Centella, pedirá que o gobierno renacionalice o estaleiro e demandou que se expulse do accionariado a García Costas e á empresa Albacora, aos que acusou de "desangrar" o patrimonio da empresa. Para Centella, a privatización de 1997 foi "unha fraude" e un "espolio do patrimonio público". EU puxo o exemplo de Francia, que quere renacionalizar os estaleiros TX en Saint-Nazaire, especializados en cruceros. Pola súa banda, a Xunta de Galicia valorou "positivamente" a decisión de Pemex e salientou que facilitará "máis contratos para Galicia e garantirá máis carga de traballo para o naval galego". O conselleiro de Economía e Industria, Francisco Conde, destacou que con este novo acordo que se está a concretar entre México e Galicia, "se poden abrir as portas a novas posibilidades para a comunidade galega, xa que o estaleiro Barreras pasaría a formar parte do Grupo Pemex, o que facilitaría as condicións para a contratación de novos barcos".


Summary: A xuíza non impón medidas cautelares ao alcalde de Compostela pola suposta trama de pagos de empresas a políticos

"Non fixen nada delictivo polo que non penso demitir". Con estas palabras recibía á imprensa o alcalde de Compostela, Ángel Currás, após de declarar diante da xuíza instrutora da Operación Pokémon, Pilar de Lara. Após das tres da tarde rematou en Lugo o interrogatorio que durou case tres horas e tras do que a xuíza non lle impuxo medidas cautelares. "Non fixen ningunha irregularidade nin nada incorrecto", engadiu o aínda alcalde compostelán. Pouco antes do seu interrogatorio comparecía o seu xefe de gabinete, Francisco Castro, a quen tampouco se lle imputaron medidas cautelares. O caso Pokémon entrou non concello de Compostela apóis de que declarara, tamén como imputada, Rebeca Domínguez, sucesora de Currás na concellaría de Cultura. O caso que se investiga é por presunto tráfico de influencias na contratación do servizo da gardería de Salgueiriños, na capital de Galiza. Currás estivo no departamento de Cultura no tempo en que o grupo Vendex conseguira varias adxudicacións, entre elas a desta gardería. Feijóo quere "a verdade" Feijóo e o PP galego agardan saber as declaracións de Currás para tomar unha decisión sobre o seu futuro. "Actuaremos en consecuencia", asegurou Feijóo, "estou convencido de que poderá explicarse e dicir a verdade". A confianza do actual presidente da Xunta xa non é tan evidente para co seu compañeiro de partido e alcalde de Compostela após que deixara o mesmo cargo o anterior alcalde, tamén do PP, Gerardo Conde Roa.


Summary: Desde Compromiso por Galicia apostan por confluír con forzas que non sexan "altofalantes das súas sedes de Madrid" para as eleccións do 12 de xullo.

O 81% das bases de Compromiso por Galicia (CxG) votou a favor esta terza feira de concorrer ás eleccións do próximo 12 de xullo nunha coalición de forzas galegas. A vindeira sexta feira finaliza o prazo para a inscrición de coalicións e perto de converterse nunha delas está a alianza de En Marea, Compromiso por Galicia e o Partido Galeguista, que ademais queren sumar a mareas municipalistas que se presentaron ás pasadas eleccións municipais con distintos resultados. Segundo informa CxG nun comunicado, a súa militancia decidiu concorrer ás eleccións nunha coalición por unha "amplísima maioría". A formación aposta por unha "candidatura de país ampla" que teña como "eixo central" ao galeguismo. O secretario xeral de CxG, Juan Carlos Piñeiro Docampo, asegura que se vai a "facer todo o posíbel" por alcanzar unha "solución ampla" para o 12 de xullo con forzas que non sexan "altofalantes das súas sedes de Madrid".


A imaxe dun cativo Estado de Israel amezado polo mundo árabe cambiou durante o goberno de Levi Eshkol (1963-69) aplicado a difundir a nova fotografía dun país de rebordante agricultura, de inxeniosas patentes, de industrias de éxito e de pleno emprego. A cámara pasaba por xardíns babilónicos de eficiente rego automático para rematar nunha aldea palestina pobre e desolada, a esperar un burro augador. Unha imaxe valía máis que mil palabras: mentres uns se laiaban da necesidade, outros facían pola vida. Mal se presentará como paradigma de modernidade un Estado como o de Israel que nega dereitos básicos a máis dun millón de habitantes en razón da súa procedencia étnica, que ignora o dereito á asistencia legal ás persoas detidas, que considera legal a tortura Este vello discurso de supervivencia pola inventiva foi o que repetiu en Vigo o pasado luns no Club Faro o embaixador de Israel para España e o Principado de Andorra. Como di o catedrático de Historia da Universidade de Chicago John Mearsheimer, ao Estado de Israel preocúpalle enormemente o control do debate: centrarse en cifras de produción, en número de patentes, nos bos resultados da agricultura. O embaixador explica que estes resultados son a realidade sen discusión do actual Estado de Israel. Preguntado polo estado de guerra no que ten lugar tanta modernidade, o embaixador redúceo a "diferencias entre vecinos". A modernidade dun país só pode medirse en termos de progreso legal e democrático. Mal se presentará, polo tanto, como paradigma de modernidade un Estado como o de Israel que nega dereitos básicos a máis dun millón de habitantes en razón da súa procedencia étnica, que ignora o dereito á asistencia legal ás persoas detidas, que considera legal a tortura ou a violencia equivalente que significa manter a menores na cadea polo delicto de tirar pedras aos soldados que ocupan a súa terra. Non pode presentarse como un Estado de progreso o que está rexido por leis racistas que prohíben desde o retorno de 4.700.000 persoas expulsadas até os matrimonios mixtos O que o embaixador presenta coma paradigma de modernidade foi obxecto do maior número de resolucións condenatorias do Consello de Dereitos Humanos da ONU (máis ca todo o resto de estados xuntos). Non pode presentarse como un Estado de progreso o que está rexido por leis racistas que prohíben desde o retorno de 4.700.000 persoas expulsadas até os matrimonios mixtos e constitúe un desafío á racionalidade considerar un avance histórico e convivencial o expolio dos recursos naturais do pobo palestino, demoler as súas vivendas, privalos da auga, contaminar a terra con armas químicas e condenalos ao consumo de acuíferos contaminados polos colonos. O que nos trouxo a Galiza o embaixador é a vella mentira de Eshkol para vestir a violencia, o expolio e a guerra colonial A expresión "diferencias entre veciños", utilizada con desleigo polo embaixador, é na realidade o dereito de Palestina, recoñecido pola ONU, a reclamar a súa terra roubada por Israel. O que nos trouxo a Galiza o embaixador é a vella mentira de Eshkol para vestir a violencia, o expolio e a guerra colonial.


Summary: Unha historia de historias, ambientada na Vilagarcía de Arousa de comezos de século onde se cruzan mariñeiros alemáns e ingleses e unha moza que "intenta ceibarse das ataduras da Galiza daquel tempo" vén de se facer co premio San Clemente na súa 24ª edición. É O xardineiro dos ingleses (Galaxia, 2017), de Marcos Calveiro (Vigo, 1968).

A particularidade do galardón reside no seu xurado: estudantes de secundaria de toda Galiza. Alumnos e alumnas do instituto Rosalía de Castro de Compostela -organizador do certame canda Abanca e co apoio de Política Lingüística-, do Nosa Señora dos Ollos Grandes de Lugo, do Agra do Orzán da Coruña, do Valle-Inclán de Pontevedra, do San Mamede de Maceda e do Xelmírez I de Compostela decidiron recoñecer a novela. O San Clemente, de cuxo palmarés fan parte algúns dos autores e autoras fundamentais da literatura contemporánea galega e internacional -Paul Auster, Tariq Ali, Suso de Toro, Amélie Nothomb, Teresa Moure ou José Saramago- conta tamén con categorías en español e noutras linguas. Nesta edición, foron distinguidos La uruguaya, de Pedro Mairal (Bos Aires, Arxentina, 1970), e A vexetariana, de Han Kang (Gwangju, Corea do Sur, 1970), respectivamente.


Summary: O número de persoas que sairon das listaxes de desemprego en Maio duplica as altas na Seguridade social. A chave está na emigración. Académic@s e sindicatos coinciden en que a saída de moz@s na procura dun posto de traballo contribúe significativamente á queda dos rexistros do INEM

En concreto citan "os arredor de 77.000 mozos e mozas galeg@s de 15 a 35 anos que tiveron que emigrar entre 2009 e 2012", advirten desde a Confederación Intersindical Galega. A saída de milleiros de rapazas e rapaces na procura dun emprego influíu "de maneira notábel" na queda do paro rexistrado publicado esta terza feira. Desde o PSdeG, o portavoz parlamentar, Abel Losada, fixo fincapé en que os dados coñecidos en relación ao desemprego ocultan esta realidade e sinalou que se se pon en relación "o número de persoas que abandonaron as listas do paro" coas rexistradas na Seguridade Social observamos que hai o dobre de saídas que de afiliacións. Isto, apuntou, débese á emigración que está a padecer o noso país. O secretario confederal de emprego da CIG, Miguel Malvido, preguntouse, após facérense públicos os índices de desemprego rexistrado en maio, "cal serían as cifras reais" de se contabilizaren "todas estas persoas". Entre 2002 e 2011 máis de 124.000 moz@s abandonaron o noso país con faixas de idade entre os 18 e os 34 anos, unha realidade que desde a CIG aseguran "evitan que a Galiza teña unha taxa de paro idéntica á do Estado".


Vén de rematar a edición do 2019 do Armadiña, o festival de curtas de Poio que, coma moitas outras mostras do país, supuxo unha oportunidade para reflexionar sobre a dirección que está a tomar a curtametraxe galega. Nesta reportaxe salientamos varias das pezas que pudieron verse no Armadiña, un de cuxos puntos en común é o intento de reflexión sobre a violencia estrutural coa que convivimos, e ás veces a achega á reparación ou polo menos ao recoñecemento das persoas que sufriron violencias simbólicas -e físicas, en distintos graos- por distintos motivos, entre eles o patriarcado como realidade.Brotar Mirta ten os ollos cheos de peixes. E as mans inzadas de flores. Cando algunha queda murcha, ela gárdaa con todo o coidado. Agóchaa entre as páxinas dos libros. Porque sabe que segue a ter valor. Diso vai 'Brotar', de Alifáfaro (Montse Piñeiro e Rubén Abad), un dos máis belos documentais que puideron verse no Curtas Armadiña 2019. Unha homenaxe ás avoas, realizada a partir do traballo coa técnica stop-motion a partir de obxectos de cerámica feitos por Piñeiro e da produción de espazos sonoros e musicais por parte de Abad. "A protagonista" -conta Piñeiro- "está baseada en características das miñas dúas avoas maternas, que para min foron un exemplo de forza e independencia. Ámbalas dúas quedaron viúvas moito antes do agardado, traballaron na terra e no mar, construíron as súas casas e sacaron adiante as súas familias co seu traballo". Como símbolo da súa fortaleza -engade- as mans. Que cosían un traxe con catro farrapos. Que facían contas sen papel e lapis. Que sachaban á velocidade do demo e aínda tiñan tempo para facer agromar flores pola casa.Brotar' ten unha estética que evoca as primeiras décadas do século XX, con transicións de cine mudo'Brotar' ten unha estética que evoca as primeiras décadas do século XX, con transicións de cine mudo. O obxectivo era remitir ao espectador "á etapa clásica da animación", baixo a influencia de cineastas coma Ian Skankmajer ou os irmáns Quay. Na parte musical, algo leva á radio americana dos 50, aos coros dos Beach Boys… "Dende co comezo pensamos nun proxecto onde animación e música tivesen un peso similar", indica Abad. A partir, ademais, da confluencia do interese de ambos pola arte de primeiros do XX, foi xurdindo 'Brotar', na que a parte visual veu antes ca música. "Para nós, as primeiras décadas do XX supoñen unha etapa artística fascinante, onde se funden as correntes do século anterior coas vangardas... Un período no que a liberdade parecía estar ao alcance da man: os movementos obreiros, o sufraxismo… A nosa pretensión é facer unha homenaxe a unha época de creación sen límites e de creación artesanal, como se facía entón", explica.Mirta garda as flores que os demais consideran mortas. Vellas. Inservibles. "É unha metáfora" -indica Piñeiro- "a varios niveis. Cada vez máis, a sociedade capitalista tende a anular as ideas de morte e de vellez". Opoñendo o "vello" -os "coñecementos máis cotiáns que dalgunha maneira nos fan máis independentes do que cremos- co "novo" -a "tecnoloxía", por exemplo-. "Ás veces pensamos que estamos a revolucionar o mundo cun novo descubrimento, ou unha corrente artística modernísima, e resulta que hai máis de cen anos xa había xente facendo cousas similares, como é o caso dalgunhas das técnicas que empregamos para animar algunhas partes do vídeo, que parten de ilusións ópticas que se desenvolveron no século XIX. Por outra banda, estamos hiper formadas, sacamos carreiras, masters, doutorados… Pero a min cústame moito manter vivo un cactus", resume. 'Brotar' amosa conexións, ademais, con outra curta que puido verse no Armadiña, da que en Praza falaramos con ocasión do Curtas Fim Fest de Vilagarcía: 'Brotes', de Jorge Fernández, traballo sobre a perda da figura do avó.Instrucciones para empezar a hablar en gallegoO xogo cunha estética doutro tempo é tamén un dos alicerces de 'Instrucciones para empezar a hablar en gallego', outra das curtas que puideron verse no Armadiña. Feita ao xeito das curtas documentais escolares estadounidenses dos anos 50 e 60, esta peza de Matías Nicieza e Bernardo Penabade, adaptación do relato homónimo de Séchu Sende incluído no libro 'Made in Galiza', critica desde o humor as presións sociais que sofren as persoas que deciden mudar do castelán para o galego. "A idea xurdiu" -conta Nicieza- "debido á convocatoria do certame audiovisual da Asociación Sociopedagóxica Galega, que tiña como condición que as curtas tivesen vínculo coa literatura galega. Escollín adaptar a Séchu por dous motivos: porque gosto moito deste relato, en particular pola grandísima carga de retranca que leva; e porque teño trato co Séchu e sabía que non me esixiría o pago de dereitos por levar algo seu á pantalla".O xogo cunha estética doutro tempo é tamén un dos alicerces de 'Instrucciones para empezar a hablar en gallego', outra das curtas que puideron verse no ArmadiñaA estética da curta, explica, trata de ser unha homenaxe e ao mesmo unha parodia dun tipo de filmes escolares americanos de mediados do XX que conxugaban unhas intencións didácticas cunha elevada "inxenuidade formal" doada de ver desde a perspectiva de hoxe. A precariedade de medios, apreciable no resultado da curta, é froito da realidade da carencia dos mesmos mais reflicte tamén esa mesma estética. "Como eran xa obras feitas con medios moi básicos, o estilo adaptábase ben ás posibilidades técnicas que tiñamos nós, que raiaban no inexistente. A curta está gravada cunha cámara dixital doméstica coma a que pode ter calquera persoa na casa. O efecto estético conseguiuse a través de darlle unha corrección de cor que imita a do celuloide estragado, e de superpoñerlle por riba un escaneo dunha tira de celuloide antiga con raias e imperfeccións. Ademais, tamén se degradou o son para facelo soar máis próximo ao da época, e o efecto completouse ao engadir temas musicais extraídos directamente de varias das curtas escolares das que falaba antes, que ao ter caído hoxe no dominio público aforrábanos de novo o pago de dereitos de autor", indica Nicieza."A idea é que quen vexa a curta e estea en calquera dos dous lados -quen quere facerse galegofalante e non se atreve, e quen pon ou puxo algunha vez paus nas rodas a quen o intentou- sexa quen de rir de si mesma e ver que non é tan grave a cousa"O ton xeral da curta sitúase na comicidade. "Eu non o vexo como material didáctico -aínda que podería funcionar como tal-, senón como parodia dun tipo específico de material didáctico, xa que o que conta é tan evidente que cae adrede na perogrullada. A comicidade esténdese precisamente a esas persoas para as cales, por desgraza, a cousa non parece ser tan evidente. O ton da curta é esaxerado, pero os prexuízos son reais. A idea é que quen vexa a curta e estea en calquera dos dous lados -quen quere facerse galegofalante e non se atreve, e quen pon ou puxo algunha vez paus nas rodas a quen o intentou- sexa quen de rir de si mesma e ver que non é tan grave a cousa", indica Nicieza. De feito, a curta non ten unha intención didáctica, se por iso se entende estar pensada para a xente nova. "Non está dirixida a un sector especial, senón a calquera persoa que, con calquera idade, se poida sentir identificada coas situacións que aparecen nela. Si que me parece que chegar á xente nova é de importancia capital para consolidar o uso útil da lingua, por iso quixen que aparecesen na historia rapazas e rapaces en idade escolar, mais creo que pode chegar igualmente a unha persoa de 15 anos que a unha de 90. Ou alomenos iso espero", asegura o autor.UgandaOutra curta de ton cómico do Armadiña que deixa albiscar a crítica social é 'Uganda', de Fernando Tato. Neste caso, o obxectivo era ollar a un certo xeito de xestionar os conflitos. Ou máis ben de incrementalos ao non saber enfrontarse a eles. Dúas parellas de boa posición económica e social pasan xuntas o que parece un día normal de encontro de amigos. Mais acontece algo que o torce todo. E vai abrollando unha face deles -os ciumes, a hipocrisía...- que todos quererían levar agochada. "A idea da curta" -sinala Tato- "xurdiu dunha anécdota real, dunha rapaza que lle pasou algo parecido. Collemos esta anécdota para contar algo que me preocupaba"."O que quería contar é que, por moi civilizados que parezamos, sempre hai cunha cousa que está aí, que son as relacións mal entendidas, os ciumes…"'Uganda' ía ter, nun principio, feitura de thriller, mais acabou, no proceso de traballo cos actores -Adrián Castiñeiras, Xoel Fernández, Susana Fernández e Paloma Otero- achegánse máis á comedia. "O que quería contar é que, por moi civilizados que parezamos, sempre hai cunha cousa que está aí, que son as relacións mal entendidas, os ciumes... Todas estas cousas tan escuras que aínda están na xente, e que temos que controlar. Porque repente, cun detonante, que pode ser o alcohol, ou alguén que xestiona mal as emocións, pódese liala moitísimo en vez de tranquilizarse e utilizar a cabeza en vez de guiarse pola tripa, polo instinto, pola violencia...", sinala o director. Aínda que pode ser doado interpretar a curta como unha crítica a unha certa clase social -o título procede dunha conversa de dúas das personaxes sobre unha viaxe de pracer a Uganda, na que afloran por exemplo os prexuízos coloniais- non era a intención do director."Simplemente queriamos" -asegura- "poñer uns personaxes que fosen como un símbolo do máis 'civilizado'. Xente con éxito, que vive moi ben""Simplemente queriamos" -asegura- "poñer uns personaxes que fosen como un símbolo do máis 'civilizado'. Xente con éxito, que vive moi ben. Un éxito laboral que pode ter un punto superficial, e que non impide que esas persoas poidan comportarse como cafres en determinadas circunstancias. Porque ao final teñen as mesmas miserias e as mesmas historias ca calquera". A rodaxe, en exteriores, foi segundo o director, unha "marabilla", facilitada polo feito de ser os intérpretes, ademais de amigos, unhas "bestas" -no bo sentido- na súa profesión. Mais o complicado foi chegar a realizala, debido ás inclemencias temporais. "Cada vez que tiñamos todo organizado, poñíase a chover", lembra. De feito, complementa a curta un making off que repasa "todas as calamidades que nos pasaron". Ata conseguir o produto agardado, que vén de acadar o Premio do Público (ou Áncora de Prata á Mellor Curtametraxe) do Armadiña. Coa xestión das emocións -ligadas neste caso á raiba ante a inxustiza- ten que ver, tamén, coma 'Uganda', outra das curtas do Armadiña, que analizamos cadrando co OUFF: 'O que medra por dentro', de Nacho Ozores, que recrea a posible reacción dun mozo ecoloxista ante a descuberta casual do causante do intento de destrución do bosque que el ama e coida.Escarnio e MaldicirO Armadiña acolleu tamén a proxección -xa mudando de ton cara ao dramático- doutra curta -de notable valor estético- relacionada coma 'Brotar' coa homenaxe ás mulleres da sociedade tradicional: 'Escarnio e Maldicir'. Mulleres condenadas socialmente por seren fortes e libres parecen ser as protagonistas nunha curta que se atopa entre a ficción e o vídeo-catálogo de moda, e que dalgún xeito evoca as "viúvas de vivos" de Rosalía de Castro. "O xénero cinematográfico correspóndese co do Fashion Film" -apunta o director, Aitor Ramos-. "É dicir, unha pequena curta que transmite a inspiración da pequena colección cápsula de Olaya de los Palos. A idea xorde porque eu, como traballo de fin de grao de Comunicación Audiovisual na USC, quixen facer un fashion film e para iso busquei colaboración cunha deseñadora. Mediante unha solicitude aberta á colaboración que colguei no Instagram, Olaya ensinoume esta colección tan fermosa que confeccionou para unha das materias do Grao de Deseño da Mestre Mateo. Foi imposible contestarlle que non: fascinoume e segue facéndoo con cada proxecto que crea", asegura."Escarnio e Maldicir é un tributo á historia da muller galega" -sinala Ramos-. Especialmente relacionada coa emigración, tomada desde a perspectiva das mulleres que quedaronA colección de moda estaba inspirada no traxe tradicional galego. "Escarnio e Maldicir é un tributo á historia da muller galega" -sinala Ramos-. Especialmente relacionada coa emigración, tomada desde a perspectiva das mulleres que quedaron. "Consta de tres episodios emocionais: abandono e soidade; transición, angustia e proceso de superación e fortaleza e empoderamento feminino" -engade-. Acompaña as imaxes unha voz en off -a de Mela Casal- que le un texto literario. "Unha leve adaptación" -aclara Ramos- "dun poemario da deseñadora que escribiu de corazón mentres elaboraba a colección. Mela Casal é todo un referente galego en nós, e tras coñecela en 'Na memoria da túa esposa' (curta da miña amiga valdeorresa Cristina Yáñez) onde colaborei de foto fixa, tiven claro que ela tiña a voz perfecta. Unha voz totalmente íntima e que empatiza moito cos espectadores, como se estivese a carón deles. Estoulle plenamente agradecido"."O que nos uniu foi o amor polo noso, o amor e o afecto que temos polas nosas avoas e por Galicia" Outro dos elementos máis importantes é a música, de pandeiretas. "Sempre tiven claro que quería representar a Galicia con elementos como a pedra, a auga, o hórreo e o rural, xunto co baile e a música galega. A pandeireta, ademais de ser un elemento musical típico galego, na curta é a ferramenta que cobra maior importancia. Fai alusión aos latexos do corazón e ademais funciona como un aparello de conexión entre os diferentes planos e estados de ánimo das protagonistas", resume o director. Canto á rodaxe, indica, "foi unha experiencia que recordarei sempre como unha das máis fermosas e enriquecedoras que tiven nunca. A maior parte do equipo que traballamos na curta foi o mesmo que traballou na webserie 'Sígueme' de Nuria Cancela, entón isto fixo moi doado a colaboración en equipo. A min encántame a fotografía e a dirección de fotografía, á deseñadora gústalle o estilismo e estar inmersa no audiovisual, ó reparto a cámara, e así seguiría con todas e todos, pero o que nos uniu foi o amor polo noso, o amor e o afecto que temos polas nosas avoas e por Galicia", conclúe.A ninguna parteCarla (Lidia Veiga) sae cunha amiga e acaba enfadada con ela por deixala soa mentres está cun mozo. Decide marchar, e polo camiño atopa por casualidade outra rapaza que, aínda que non o di, parece precisar axuda. Así comeza 'A ningunha parte', de Pedro Vilas, outra das máis destacables curtas do Armadiña deste ano. "Acontece que a curta está baseada nunha historia real, e dese universo recollemos os principais trazos para a construción da personaxe de Carla. Tamén é certo que dende que comezamos a escribir o guión tiñamos na cabeza a Lidia, e por iso quizais este fose un factor definitorio. Sen dúbida o gran referente, que serviu de inspiración para facer esta película, foron as mulleres que me rodean: fortes, valentes, que teñen que loitar diariamente para ser escoitadas e respectadas", explica o director, Pablo Vilas.'A ningunha parte' é, en realidade, unha historia de sororidade. Carla exponse a si mesma para axudar unha moza que acaba de coñecer pola rúa'A ninguna parte' é, en realidade, unha historia de sororidade. Carla exponse a si mesma para axudar unha moza que acaba de coñecer pola rúa. Transmitíndolle, se cadra, coa súa valentía, a forza que precisa para afrontar o problema que ten. "A historia de Carla é unha historia de sororidade, si, pero tamén de empatía, de determinación e de valentía. Dende que a escoitei por primeira vez atraeume moito o feito de ser conscientes da nosa forza interior, e da necesidade de compartila para poder espertala noutras persoas: esa sensación de empoderamento", indica o director. É unha curta gravada de noite. "A rodaxe foi moi dura, xa que todas as escenas foron gravadas pola noite, con moita figuración, adversidades meteorolóxicas, frío... Foron moitas horas pero, malia todo isto, foi un proceso moi bonito e emocionante. Todos os membros da equipa estabamos entusiasmados e totalmente entregados por contar esta historia", asegura. Lidia Veiga, a actriz protagonista, encarna tamén as personaxes principais de 'Trala porta', de Alejandro Rodríguez -que tamén puido verse no Armadiña, e do que falaramos con motivo do último OUFF- e de 'Vía Láctea', do mesmo autorLidia Veiga, a actriz protagonista, encarna tamén as personaxes principais de 'Trala porta', de Alejandro Rodríguez -que tamén puido verse no Armadiña, e do que falaramos con motivo do último OUFF- e de 'Vía Láctea', do mesmo autor. E nas tres a calidade da súa interpretación é igual de salientable. "A Lidia tiven a oportunidade de coñecela e de vela actuar na rodaxe de 'Leucoíña!', de Pablo Aguilar. Alí quedei marabillado con ela, coa súa expresividade única, coa súa capacidade inesgotable de transmitir emocións: inevitablemente pensei nela cando comecei a escribir esta curta.Tivemos a sorte de que Lidia coñecía a Fran (Nogueira), e pensamos en Sara (Sanz) para a personaxe de Julia. Quedamos abraiados xa que todo o casting estaba a querer colaborar connosco, e non tiñamos moitas esperanzas ao tratarse dun proxecto universitario sen apenas orzamento. Penso que tivemos moita sorte co casting xa que todos son grandes profesionais que fixeron un traballo espectacular; especialmente Lidia, o eixo principal deste traballo, que lle deu a Carla unha profundidade e unha veracidade que remexe por dentro". A música é tamén un elemento importante neste proxecto. "Contar cos temas de Basanta e de Underclock foi tamén un privilexio", subliña. 16 de decembroA crítica á violencia contra as mulleres en diversas das súas expresións, mais a reflexión sobre a súa presenza actual na xente nova, é en realidade o motor de varias das curtas que puideron verse no Armadiña. Unha delas -a que gañou a Áncora de Ouro á Mellor Curtametraxe- é '16 de decembro', de Álvaro Gago. "A miña realidade" -comentou Gago a Praza con ocasión da proxección de '16 de decembro' no FicBueu - "gritábame e continúa gritándome que a violencia gratuíta en contra das mulleres existe e en grandes cantidades, e que vive baixo o amparo dunha sociedade contaminada de actitudes machistas aparentemente 'inocuas' que despois vemos que de inocuas non teñen nada".Unha moza de 26 anos chamada Lucía é a protagonista de '16 de decembro'. "A personaxe" -explica Gago- "foise moldeando en base a unha idea única: des-estereotipar". A partir dunha idea "universalización e a despersonalización". Lucía "xoga ao balonmán, ten un carácter forte e é expansiva porque, de boas a primeiras, non asociamos unha muller destas características con episodios de violencia machista. Pero esta violencia non fai diferencias. Foi esta unha idea que colleu aínda mais forza despois de ler a testemuña dunha das sete protagonistas do libro 'Invisibles', da periodista Montse Fajardo, no que relataba como ninguén sospeitaba da súa situación porque 'como podía ser que unha muller independente, cun nivel alto educativo e con carácter, puidera estar vivindo unha situación, neste caso, de violencia psíquica". "É moi importante" -remarca Gago- "entender que todas as mulleres, independentemente dos seus trazos físicos, caracteriais e do seu contexto socio-económico, son suxeitos potenciais""É moi importante" -remarca Gago- "entender que todas as mulleres, independentemente dos seus trazos físicos, caracteriais e do seu contexto socio-económico, son suxeitos potenciais, porque nese momento poderemos trasladar as preguntas ao outro lado e xa non será un 'como pode ser que ti… unha muller coma ti..?', senón un 'qué temos que facer para evitar isto?'. '16 de decembro' naceu co proxecto de "filmar unha ficción obxectiva, despoxada de teatralidade e imposturas", que "permita un proceso de identificación pero con distancia".O equipo buscaba "imaxes que non emitisen unha forza plástica que cubrise todo o demais -aínda que, revendo a película, penso que usei mais o pincel do que inicialmente quería- imaxes que deixen oco ao ollo do espectador. Ese oco plástico sumado ao oco rítmico deriva nun espectador con tempo para activar a súa imaxinación. E nese proceso imaxinativo de cada un reside un primeiro impulso que, quizais, faga que a película conviva co espectador durante un tempo e, quizais, desemboque en algo máis. Non se trata de facer unha película dende a óptica de 'vou a cambiar o mundo', pero si de apelar aos que o poden cambiar", resume Gago. LimboO Premio Crea á Mellor Dirección do 'Armadiña' foi para 'Limbo', de Daniel Viqueira, que ten tamén de fondo a violencia de xénero. O director respondera as preguntas de Praza sobre este traballo con motivo da celebración do Festival FKM. A curta, de moi salientable virtuosidade técnica, empezou sendo unha historia "apocalíptica", na que un home se atrincheira na súa finca coa súa escopeta tentando "protexerse do mal" que se agocha detrás do valado da casa, para acabar sendo a metáfora do bucle de "psicose infinita" no que cae ese mesmo home tras asasinar a súa muller e a súa filla por atreverse a decidir deixalo e marchar. O terror e a paranoia -zombis, ruídos inquietantes- constitúen, segundo o director, o castigo deste asasino, que en ningún momento transmite remordementos polo seu crime.O terror e a paranoia -zombis, ruídos inquietantes- constitúen, segundo o director, o castigo deste asasino, que en ningún momento transmite remordementos polo seu crimeOs efectos especiais, a cargo de Gorka Aguirre, a fotografía, de Lucía C. Pan e a música -composta especialmente para esta curta por Germán Díaz-, axudan moito a apontoar un relato redondo, cunha estrutura de elipses e flashbacks que reforza o concepto do bucle, unha das ideas, segundo lembra Viqueira, máis presentes nas curtas de xénero das últimas décadas. Ese bucle é, en Limbo, a condena á eterna repetición na que o home quedou atrapado. Un castigo autoinfrinxido sen querer. O sangue non marcha, por moito que lave as mans. A súa pel agocha o demo no que se converteu. "Os efectos especiais eran moi importantes, porque se fallaba iso, todo ía chirriar", sinala Viqueira.O protagonista -Xosé Eirín- non expresa máis emoción que o medo. E faino coa mirada, cos xestos. "Traballamos moito, na montaxe, co que significaba cada plano en función do que viña despois", indica ViqueiraLimbo é tamén, así, unha curta na que a montaxe é especialmente relevante para a construción da estrutura narrativa. O protagonista -Xosé Eirín- non expresa máis emoción que o medo. E faino coa mirada, cos xestos. "Traballamos moito, na montaxe, co que significaba cada plano en función do que viña despois", indica Viqueira. Ao xeito do "efecto Kuleshov", engade. E así, a partir da idea do bucle, foi saíndo un filme que apunta á violencia de xénero como fenómeno universal. Idea que reforzan as imaxes finais, nas que se abre o plano e, alén dun espazo doméstico concreto, percíbese que a o asasino protagonista non é o único. "Decidinme por este final máis universal. Tamén eliminei moito diálogo", conta Viqueira. O resultado é un drama de horror, ou máis ben de terror, contado desde a perspectiva do maltratador, no que as mulleres quedan nun segundo plano, mais nunca deixan de estar presentes.HomomaquiaO premio Áncora á Mellor Curtametraxe Animada do Armadiña foi para 'Homomaquia', de David Fidalgo, outra peza galega que, coma 'Limbo', está a ter un importante percorrido en festivais de cinema independente, e da que en Praza xa falaramos tamén varias veces debido á súa presenza en varios festivais do país, coma o FICBueu. 'Homomaquia' é unha historia de maltrato animal na que se inverten os tornas: son os humanos os cousificados, perseguidos, capturados, explotados por uns seres que, coma eles, están despoxados de linguaxe, de racionalidade e mesmo de identidade. Só que os humanos conservan a capacidade para os afectos e para a empatía, ademais da arela de verse libres. "A idea" -explica o director- "era establecer un contexto no que os humanos son tratados coma os touros na nosa realidade, pero sen que os toros tomen o papel do humano, pois dubido moito que eles se dedicasen a torturar…". A idea" -explica o director- "era establecer un contexto no que os humanos son tratados coma os touros na nosa realidade, pero sen que os toros tomen o papel do humano, pois dubido moito que eles se dedicasen a torturar…""Quería" -engade- "que os humanos fosen primitivos, animalescos, polo que a fala non tiña cabida. Dalgunha maneira, trato de deshumanizar o humano, pero non ao límite, e poñelo baixo o sometemento duns seres sombrizos antropomórficos que representan o peor do ser humano, sendo aquí sombras de toureiro. Un mundo moi masculino no peor sentido da palabra, que me axuda non só a mostrar o maltrato animal, senón que me leva a reflexionar sobre como este tipo de "masculinidade" trata a muller na sociedade. Hai un momento moi cru da curtametraxe que é unha chiscadela e crítica a todas esas manadas de violadores que se están dando, sendo a de San Fermín o claro exemplo". 'Homomaquia' non denuncia só, nese sentido, o machismo, senón tamén a homofobia. "Quixen liberar os personaxes" -sinala o director- "dos prexuízos que temos na sociedade sobre a sexualidade ou a orientación sexual"'Homomaquia' non denuncia só, nese sentido, o machismo, senón tamén a homofobia. "Quixen liberar os personaxes" -sinala o director- "dos prexuízos que temos na sociedade sobre a sexualidade ou a orientación sexual. Na curta non se pensa se son homes ou mulleres. Simplemente, son humanos". Nese sentido, 'Homomaquia' afonda en como "certos poderes masculinos someten a outros que cren máis débiles. O caso da muller é o máis claro, pero sucede tamén cos dous protagonistas masculinos". Protagoniza a curta un trío de humanos que debe procurar camiños máis aló do establecido, que representa como a ignorancia sobre a posibilidade dunha vida mellor "pode facerche crer que iso é todo, mesmo que a túa vida sexa bastante deplorable. Pero cando alguén descobre que hai algo máis, que o que cría a súa liberdade era o seu cárcere, abre os ollos". Se a vida lle deixa. E outras propostas...O Armadiña acolleu tamén a proxección doutras tres curtas de animación: 'Los siete hermanos chinos', de Ismael Mon, 'La voda de Gallo Pinto', de Zé Carlos Pinto, e 'El último canto', de Borja Guerrero. Aínda que, por unha conexión puramente temática -a reflexión sobre as consecuencias dunha masculinidade tóxica, relacionada coa deficiente xestión das emocións e co abuso da posición de privilexio proporcionada polo patriarcado-, é fácil relacionar 'Homomaquia' con outra das curtas proxectadas no Armadiña: 'El jefe', cuxa dirección Fernando Tato comparte con Ozo Perozo, e que en Praza analizaramos con motivo do último festival OUFF. Salientable tamén pola súa feitura técnica, así como pola calidade da interpretación dos actores, é 'Marusía', de Pedro Sancho, na que afondaramos con ocasión do FICBueu. Pola escaseza no cinema galego do seu enfoque ou da súa temática, poderiamos destacar porén, da programación do Armadiña, filmes coma 'Koan', de Dani Viqueira e Omar Rabuñal, unha peza que parece un filme de pelexas, unha sorte de homenaxe ás películas de Steven Seagal, de Van Damme ou de Bruce Lee. Mais que non é iso. Ou non só, senón un espello no que ficción e realidade, persoas e personaxes, se confunden. Nun xogo que mestura dogma, artes marciais e certas dúbidas existenciais, mais a idea do bucle infinito explorada por Viqueira tamén en 'Limbo'. Tampouco é tan habitual no panorama audiovisual galego a perspectiva adoptada por 'Helnsinki 79', un falso documental sobre a historia de Eufemiano e Lalo, dous galegos que terían conseguido colocarse na lista de hits en Finlandia con 'Helsinki 79', un tema feito cun produtor musical finés. Se quedamos, porén, coa achega á fantasía -con moita máis tradición no audiovisual galego- habería que subliñar, do Armadiña, ''Cafeína', de Julio López e Sara C. Lorenzo, metáfora do desexo irrefeable e da adicción con forma de relato da degradación dun home "tranquilo" e "normal" que é expulsado da súa cafetería habitual perdendo, así, o equilibrio; xunto con 'Mouras', de Olga Osorio, ou 'Beautiful Boy', de Fran X. Rodríguez.


Esta terza feira tiveron lugar de novo concentracións de protesta ás portas dos hospitais Montecelo e Provincial, en Pontevedra, convocadas polos sindicatos sanitarios Prosagap, CESM-Galicia e Co-Bas, que acusan o Servizo Galego de Saúde (Sergas) de "manipular descaradamente" os datos de contaxio por COVID-19 nas áreas sanitarias de Compostela e Vigo. Denuncian que nesas áreas "producíronse caídas insólitas" o día 12 de xuño cando pasaron de 92 a 34 e de 184 a 148 infectados, respectivamente, e unha caída no conxunto de Galicia de 108 casos, que representan 23%, sinalaron. Os representantes sindicais tamén apuntaron, ademais, que o número mínimo de camas UCI que se esixen para poder saír do estado de alarma atópase entre 1,5 e 2 unidades por cada 10.000 habitantes, unha cociente que, segundo sosteñen, "non se cumpre". "Durante a maior crise da pandemia en Galicia contamos con 274 camas de coidados intensivos, 114 máis das que había antes da irrupción do virus procedentes dos postos de Reanimación, pero é unha cifra moi afastada das que en realidade se piden, que son 405", indicaron. CESM Galicia, CO- BAS e Prosagap están convencidos de que "toda esta manipulación obedece a unha campaña de imaxe, por parte do Goberno da Xunta, para as próximas eleccións autonómicas do 12 de xullo". O doutor Enrique Marra-López, de CESM-Galicia, asegurou que "non" queren "entrar en política". "Queremos falar de sanidade con técnicos, pero estes técnicos están vendidos, son comisarios políticos da xente de Santiago e non atenden a razóns para facer manipulación das cifras para alcanzar o seu obxectivo, que é chegar ás eleccións", lamentou. Estes sindicatos reprochan ao Goberno galego que "queden no esquecemento" algúns "asuntos e demandas históricas vitais para os profesionais sanitarios" tales como a estabilidade laboral, a modificación da Lei de Ordenación das Profesións Sanitarias ( LOPS), convocar ao Foro Profesional, avanzar no marco Estratéxico de Atención Primaria ou materializar a participación dos pacientes a través dun Consello Asesor. Dimisión da xerencia Os representantes das traballadoras da área sanitaria de Pontevedra e O Salnés volveron a esixir a dimisión da Xerencia. Ademais instan ao Sergas a que abra unha mesa de negociación con carácter urxente para abordar todas as súas reivindicacións que seguen "plenamente vivas", subliñaron, e acabar coa situación de "precariedade" que afirman padecer desde fai máis dunha década. Neste sentido apuntan á "necesidade de aplicar rigorosamente" a Lei de Prevención de Riscos Laborais, a urxencia de contar con máis recursos humanos e mellores condicións de traballo, e o rexeitamento á privatización de servizos non sanitarios, como se recolle no Plan Director do Gran Montecelo, privatizacións polas que piden explicacións públicas á Dirección da área sanitaria.


Summary: Novembro en Cork é frío. Aínda que non tanto como foi estes días. A terceira cidade de Irlanda, portuaria, bastión republicano durante as guerras de independencia, e hoxe pulmón cultural alimentado pola poboación universitaria, sufriu esta fin de semana dous fenómenos en parte opostos: unha vaga polar e o festival de poesía Winter Warmer. No evento houbo presenza galega, a voz de Daniel Salgado.

Máis de vinte poetas, entre eles un galego de nación e outro de adopción, un iraquiano, irlandeses, estadounidenses ou afroirlandeses, leron en voz alta a súa obra, escoitaron a dos outros, conversaron e nutríronse do viño especiado quente -mulled wine- a disposición de participantes e numeroso público. Á cabeza, Paul Casey (Cork, 1968), poeta de ollada aguda sobre os perigos da modernidade tecnolóxica e a destrución da terra, e director de Ó Bhéal, asociación organizadora do evento. Foi Keith Payne, irlandés residente en Vigo, autor de Broken Hill (2015), tradutor de escritoras galegas -a el pertencen as magníficas versións da antoloxía Six Galician Poets (2016)-, quen a sexta feira 24 de novembro se debruzou sobre os vínculos entre Galiza e Irlanda. Despois recitou, de memoria e cunha magnífica dicción, os seus textos, testemuños dunha vida axitada e para a que o mundo enteiro é escenario. Poesía do concreto e da marabilla cotiá, nunca perde de vista a súa propia orixe. Canda Payne, a maiores activista e ponte infatigábel entre poetas da illa e Galiza, Biddy Jenkinson (Dublín, 1949) estendeuse cun poema dramático, épico, en gaélico. Esta, xunto o inglés de irlandeses, ingleses, galeses e estadounidenses, foi lingua franca do encontro. Caitríona Ní Chléirchín (1978), a quen o presentador situou na esteira da rusa Marina Tsvetaeva, tamén o emprega na súa obra. Na variante escocesa expresouse Rody Gorman (Dublín, 1960), que combinou -xa o sábado- a rescrita da serie mítica sobre Suibhne -lendario rei de Dál nAraidi no Ulster- con haicús máis ben sarcásticos. A primeira xornada de Winter Warmer pechou con Brendan Cleary (Carrickfergus, Irlanda, 1958). Autor intenso, amabilísima persoa, pinchadiscos especializado en rhythm and blues, declamou acompañado do saxofonista Ken Marshall e, por un intre, o espírito de Tom Waits fíxose carne na fermosa sala do Village Hall de Cork: "Todos os días falo cos mortos / Ás veces respóndenme". A conexión galega do Winter Warmer ten varias terminais. Na pasada edición, o poeta Martín Veiga (Noia, 1970), veciño de Cork desde hai vinte anos e director do Centro de Estudos Galegos da universidade, amosou a súa obra, marcada pola lectura do poeta nacional irlandés William Butler Yeats ou por Ezra Pound. Paul Casey recitou no último Poemaria de Vigo e o pequeno selo de Keith Payne, Malinche, editou unha escolma dos seus textos traducidos ao galego por Daniel Salgado. Que foi o escritor galego deste ano. A segunda e última xornada abriu coa proxección de videopoemas e o diálogo improvisado entre danza e poema de Inma Pavón -coreógrafa nada en Málaga e anos de vida na cidade irlandesa. En Cork naceu o mítico guitarrista de blues rock Rory Gallager, a quen o poeta George Harding (Cork, 1949) dedicou un poema ao tempo que lembraba como fora un dos 15 asistentes ao seu primeiro concerto en no Marquee Club de Londres. Stephen Watts (Londres, 1952), con aspecto de vello hippie, acompañou coas súas traducións o exiliado iraquí Adnan Al-Sayegh (Al-Kufa, 1955), cabeza visíbel do chamado Movemento dos Oitenta. Watts tamén leu os seus propios poemas, tres brutais -e longos- textos que arrincaron os aplausos espontáneos da audiencia. "Este poema titúlase República dos Paxaros, pero non vai de paxaros, vai de migrantes", presentou o máis estremecido dos tres poemas, cru e merecidamente implacábel co mundo contemporáneo. A singular e provisional comunidade creada nesta "fin de semana de poesía en Cork" rematou a súa existencia polos pubs da cidade. Confirmábase, de novo, o peculiar lugar da poesía na vida cultural irlandesa. As imaxes amosan o poeta irlandés Paul Casey, director do festival de poesía Winter Warmer de Cork, dirixíndose ao público do encontro e ao galego Daniel Salgado mentres recita. As fotos son da organización.