Summary: O Álvaro Cunqueiro inundouse após a súa inauguración por mor dunha avaría. As organizacións sindicais advirten das carencias de persoal e material.

O proxecto estrela da Consellaría de Sanidade do goberno Feijóo. Así foi presentado unha e outra vez o novo hospital de Vigo, o Álvaro Cunqueiro, por parte do executivo malia as críticas polo modelo de xestión concertada que, de facto, supuña --segundo as forzas da oposición e os sindicatos-- a privatización dun servizo público. Horas despois da súa inauguración, o complexo hospitalario ficaba con varios corredores da planta 0 á zona A do aparcadoiro inundados. Unha avaría obrigou o persoal a tirar de caldeiros, toallas e fregona para achicar a auga. Días despois, un falso teito víñase abaixo caendo riba dun doente, que tivo que ser atendido --para alén da súa doenza-- polo dano causado polo derrubamento. Á falta de persoal e carencias materiais denunciadas polas centrais sindicais súmanse mesmo a escaseza de espazos, neste senso, traballadoras e traballadores denunciaron através das redes sociais a dimensión das taquillas disponíbeis nos vestiarios nas que apenas colle unha cazadora de verán. As críticas increméntanse día a día e non só no referido ao servizo hospitalario tamén ao feito de que o aparcadoiro do Álvaro Cunqueiro é de pago, no concreto, 1,2 euros a hora ou a posibilidade de optar a un bono mensal de 60 euros (pacientes e familiares) ou de 40 euros para o cadro de persoal. "En todos os demais hospitais públicos hai unha alternativa para os que non queren pagar por aparcar… aquí non, aquí só é posible deixar o coche no aparcadoiro e pagar por iso, non hai un espazo gratuíto no que estacionar", denuncian.


Summary: Cifran en máis dun 70% o seguimento da folga en Renfe convocada por Comisións Obreiras para esta segunda feira 15 de xullo co obxectivo de denunciar os incumprimentos da empresa sobre o convenio. Segundo informa a sección ferroviaria de CCOO na Galiza, o paro foi secundado de maneira maioritaria polo persoal "con posibilidade de facer folga", e denuncian o estabelecemento duns servizos mínimos "abusivos".

En torno ao 70% "do persoal con posibilidade de facer folga" secundou os paros convocados esta segunda feira 15 de xullo en Renfe, segundo informa nun comunicado a sección ferroviaria de Comisións Obreiras na Galiza. O paro obrigou á suspensión de máis de 60 traxectos con orixe ou destino na Galiza, dos cales 33 corresponden a comboios de Media Distancia. 320 é o total de transportes afectados nesta xornada no Estado. En canto os servizos mínimos estabelecidos por Renfe e o goberno central, desde o sindicato cualifícanos de "abusivos", xa que "impediron a adhesión á convocatoria de todas as traballadoras e traballadores que o desexaban". En canto os servizos mínimos estabelecidos por Renfe e o goberno central, desde o sindicato cualifícanos de "abusivos" Nese sentido, desde CCOO critican que o goberno autorizase a Renfe a fixar en todo o Estado uns servizos mínimos de entre o 50% e o 75% nas circulacións de proximidade, do 65 % en media distancia, do 72% en AVE e longa distancia e do 25% no transporte de mercadorías. O sindicato lembra que "xa na última folga a Audiencia Nacional acabou anulando, meses despois, os desproporcionados servizos mínimos". Coa folga de hoxe, quíxose denunciar o incumprimento por parte de Renfe do convenio colectivo. O sindicato esixe o crecemento real do emprego, unha distribución da xornada anual que realmente axude na conciliación da vida laboral e persoal, así como a consolidación dos incrementos salariais ligados ao aumento da produtividade. O sindicato esixe o crecemento real do emprego e unha distribución da xornada anual que realmente axude na conciliación da vida laboral e persoal Desde este sindicato estatal valoran a convocatoria de folga de "éxito de seguimento", e "non descartan estender as mobilizacións durante o verán se a dirección de Renfe non atende as demandas sindicais".


Summary: En greve desde o pasado 7 de febreiro, o colectivo manifestouse este sábado en Compostela. Máis de 2.500 persoas tomaron parte na mobilziación. Responsabilizan a Xunta do bloqueo das negociacións e de tentar poñer a opinión pública na súa contra.

Máis de 13 xornadas de greve, cun seguimento que anda en 90% , demostran que o colectivo de traballadores e traballadoras da xustiza de Galiza están convencidos das reclamacións e demandas que defenden. A manifestación deste sábado, con centos de persoas a percorrer de loito as rúas de Compostela para denunciar "a morte da xustiza a mans da Xunta", reitera ese convencemento. As negociacións bloqueadas e sen atisbo de acordo a curto prazo mais o persoal da administración mantén o protesto, embora que cada grevista leve deducidos do seu soldo case mil euros polos protestos. "Non á discriminación" foi un dos berros da manifestación, na que se instou a Xunta a negociar e a finiquitar a discriminación laboral e salarial do persoal da administración de xustiza de Galiza a respecto do resto de territorios do Estado. Representantes de BNG, En Marea e PSdeG apoiaron coa súa presenza a mobilización, na que as persoas participantes defenderon tamén a "dignidade" da greve e dos grevistas. "Estamos fartos de que desde a Xunta se intente poñer á xente en contra nosa". .Desde o inicio da protesta suspendéronse por volta de 7.000 xuízos e 20.000 trámites.


Summary: A escaseza de material sanitario de protección bate en todos os servizos, tamén os municipais, que prestan unha atención de proximidade á veciñanza. Os concellos están a reclamar da Xunta un "esforzo" para poder cubrir estas necesidades, que se fan especialmente urxentes na atención domiciliaria.

Dos múltiples servizos que os concellos prestan á cidadanía, aqueles que se realizan a domicilio e, moi en concreto, os de axuda no fogar, son os que requiren con maior "urxencia" do material de protección que o seu persoal precisa para reducir o risco de contaxio. Priorizalos foi unha das peticións que a federación galega de municipios, a Fegamp, trasladou á Xunta, dentro do protocolo para a distribución destes equipamentos que, malia os últimos envíos desde o Ministerio de Sanidade e o reparto d Administración galega, seguen a resultar insuficientes, á vista da demanda dos concellos. Así o trasladaba o presidente da Fegamp, Alberto Varela, na xuntanza do Centro de Coordinación Operativa –o Cecop– esta pasada segunda feira, quen reclamaba dos Gobernos galego e central un "esforzo", dada a "precariedade" dos concellos e e a importancia das súas actividades: desde a atención á dependencia, emerxencias, albergues ou residencias nalgúns casos aos traballos de "leal colaboración" que, salientaba, están a desenvolver nesta crise sanitario, como a desinfección de ambulancias ou a provisión de puntos de descanso para transportistas en polígonos industriais. A Xunta anunciaba esta fin de semana o inminente reparto de 100.000 máscaras, 15.000 traxes de protección e 50.000 pares de luvas entre os municipios, que a semana pasada comezaron a recibir material do Goberno galego, a través das distintas delegación dos postos de mando avanzado creados a esta fin e en colaboración coa Fegamp, que a diario lle remite un parte de necesidades dos distintos municipios, segundo vai recollendo nun formulario na súa páxina web. De acordo con esta información, a semana pasada entregáronse máis de 20.000 máscaras, case 300.000 luvas e uns 100.000 traxes de protección. Con todo, concellos como o de Monforte facían público nas últimas horas o seu malestar ante a "insuficiencia" dos recursos achegados, que neste caso se limitaron, segundo denunciou o seu alcalde, José Tomé, a 14 unidades de máscars elaboradas e dúas caixas de 100 das cirúrxicas, tres pares de luvas de limpeza e once caixas dos de un só uso, ademais, 12 unidades de gafas e 120 buzos de protección. Criterios de reparto do material de protección do coronavirus Os criterios que o Goberno galego alegou para explicar a distribución, e que tamén remitiu á Fegamp, aluden ao número de casos positivos en COVID-19 de cada concello, aos servizos sociais e de atención ás emerxencias que prestan e tamén á súa poboación; como indicou o vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, nunha comparecencia hai poucos días, o material remítese de forma prioritaria aos concellos máis pequenos, "pola súa menor capacidade de facerse con el". Desde a Fegamp, o seu presidente advirte da situación de "necesidade" das cidades, cuxos servizos requiren material de protección para desenvolver uns labores que, como subliña a entidade, "están moi en contacto coa cidadanía" e que no caso de servizos como a axuda a domicilio, atenden en moitos casos persoas especialmente vulnerábeis, que tamén o o son ao risco de contaxio do coronavirus. As Deputacións, dispostas a colaborar coa entrega dos equipamentos Ademais das necesidades por cubrir, outro atranco dos concellos para obter o o material de protección está a ser a propia distribución. A Xunta anunciaba na fin de semana a implementación dun sistema para chegar a todos os concellos e "convidaba" ás Deputacións da Coruña, Lugo e Pontevedra –as tres presididas polo PSOE– a participar na repartición, como xa fixera a de Ourense, da mesma cor política que o Goberno galego. Todas elas manifestaron xa a súa disposición a colaborar para unha organización "máis eficaz" e, como integrantes da Fegamp, están en contacto co organismo de cara a poder achegar os equipos aos distintos puntos do territorio, se ben, como manifestaba desde Pontevedra a súa presidenta, Carmela Silva, trátase "unha competencia directa e exclusiva da Xunta".


Summary: VÍDEOS | O certame, que celebra a súa segunda edición, busca difundir a tradición da improvisación oral en verso en galego

O certame, que celebra a súa segunda edición, busca difundir a tradición da improvisación oral en verso en galego O proxecto Enreguéifate, que o Concello de Santiago puxo en marcha o ano pasado para difundir a tradición da improvisación oral en verso en galego, medra na súa segunda edición deste 2018 e, ademais de ampliar as súas actividades aos concellos de Ames, Teo e Carballo, estrea páxina web (enregueifate.gal), na que se poden ver os gañadores do pasado ano das distintas categorías: regueifa máis brava, máis aguda, máis diversa, máis reivindicativa, mellor falada e mellor cantada. Regueifa máis brava na categoría xeral do certame de 2017 "O obxectivo principal deste proxecto é que a cidadanía entre en contacto coa improvisación oral en verso a través da experiencia de regueifar, nomeadamente no ámbito escolar. Por iso, inclúe accións formativas para alumnado e profesorado, un certame regueifeiro e un encontro anual de regueifa", salientan os organizadores. Regueifa máis brava na categoría escolar do certame de 2017 Enreguéifate mantén as dúas actividades xa desenvolvidas o ano pasado: o certame de regueifas en video, que será convocado nas próximas semanas, e o festival Regueifesta que se celebrará o 2 de maio no Auditorio de Galicia. A esas suma dúas accións novas: unha xornada de formación para docentes que terá lugar en Carballo e xornadas de formación para o alumnado en cada un dos catro concellos participantes.


Summary: "Traballar nunha institución como a C.V. dache esa satisfacción persoal de que cando ves os logros, non ves os números económicos, ves toda a xente que axudamos". "O voluntariado que vai a asemblea local é un voluntariado máis fiel e que vale para todo".

Carmen Reigía, natural de Cerqueda, é a Coordinadora Provincial da Cruz Vermella na Coruña. Outra malpicá que triunfa no eido laboral, e que segue moi vinculada coa súa comarca. Falamos con ela, longo e tendido de experiencias vitais e servizo á cidadanía. QPC: Onde te criaches? Como foi a túa infancia? Nacín en Cerqueda, son moito da Costa da Morte. Crieime cos meus avós, porque meus emigraron, como moitísima xente da Costa, ata que volveron meus pais cando eu tiña 9 anos. E toda a miña infancia foi alí, na Unitaria de Cerqueda, e despois ao colexio Milladoiro, que o estreamos a miña xeración. O IES fíxeno no Alfredo Brañas de Carballo e aos 18 anos marchei da casa, e viñen estudiar a Coruña e xa non retornei a Cerqueda. QPC: Levas moitos anos vivindo na Coruña pero a tua vinculación segue sendo máxima con Cerqueda, non? Si, somos dos emigrados á cidade de semana, pero que retornamos ao niño cada fin de semana. QPC: Agora que crías ao teu fillo na Coruña, botas de menos crialo nunha aldea? Boto de menos parte das vantaxes que che dá vivir nunha aldea: o campo, a lberdade… sobre todo nesta época de pandemia, que unha cidade limítate moitomáis, e máis con nenos. Pero tamén é certo, como eu por sorte sigo tendo un vínculo con Cerqueda, vou todas as fins de semana, e o meu fillo pode disfrutar do campo, de sachar, de xogar ao fútbol no xardín… co cal esa parte que a cubro con ese respiro de fin de semana.A verdade que durante o ano pasado, si que te das conta o te afogas nunha cidade sen esas posibilidades que che dá a aldea. QPC: A que recuncho nunca deixas de ir? Teño varios recunchos que me encantan. Un é a casa dos meus pais, na que me criei, e que para min é unha desconexión total. Pero despis gústame ir aos Muíños da Ribeira, un lugar que me trae moitos recordos da infancia, que ía co meu pai e meu avó a buscar percebes, e véndoo agora non entendo como podía facelo con 5 anos…Tamén me gusta moito ir ao río da Fonte, é un río de lavar, que íamos xogar cando eramos pequenas. É outro sitio que me trae moitos recordos. QPC: Estudiaches Náutica. Por que? Un pouco por vinculación de meu pai e meu avó ao mar, porque aínda que non eran mariñeiros, sempre fomos unha familia con moitísima vinculación con mar. Eu de pequena tiña dúas patas, por un lado sempre pensaba que me gustaría levar un barco algún día, víame de capitana. Por outro lado, como meu pai traballaba na construción, pensaba que quería ser arquitecta. Tras facer Selectividade pedín Arquitectura de primeira, pero non entrei, e fixen Náutica e foi o mellor que puiden pasar. Tiven unha experiencias marabillosas. QPC: Ao final serviuche para entrar na Cruz Vermella, non? Despois de facer Náutica, estiven embarcada; fun a Barcelona a traballar nunha multinacional de portacontedores, de importación de Carrefour e Día dos país do este a España. Estaba encantada nesa empresa. Pero ao final, esa morriña tan galega foi o que me fixo retornar. Botaba de menos a familia, a casa. E un Nadal que viñen de vacacións, vin a oferta de buscaban un resposanble das Bases Salvamento Marítimo na Cruz Vermella, e botei o CV, fixen a entrevista, e eu son das que penso que cando pasa o tren hai que collelo. E para aquí me viñen. QPC: Como é o cambio dunha multinacional a unha ONG como a Cruz Vermella? Non teñen nada que ver. Nunha empresa privada, ti traballas para un empresario, un xefe, e os resultados teñen que ser bos polos obxectivos económicos, polo negocio. Aquí, nunha institción como a C.V., traballamos por e para as persoas, sexa no eido que sexa. A responsabilidade social é moito maior, porque nunha empresa podes ter uns malos números, e ao xefe pode que non lle guste; pero aquí débeslle o teu traballo á sociedade, que estás para axudar á xente. QPC: Como responsable de Emerxencias de toda Galicia, tocouche vivir de primeira man sucesos como o de Angrois ou o de Tomas Velicky, aquel rapaz eslovaco que se lanzou ao mar do Orzán e arrastrou cara a morte a tres Policías Nacionais. Como lembras aqueles sucesos? Que aprendiches? Tras un ano en Salvamento, entrei na Dirección do Centro de Coordinación de Emerxencias de Galicia, estiven 9 anos. Aprendín moitísimo. Dache experiencias boas e malas, pero sobre todo moitas táboas para saír de situacións complicadas e intentar ser resolutiva. O momento máis complicado de toda a miña traxectoria profesional foi o accidente de Angrois. Foi a traxedia máis importante que houbo en Galicia, e coordinar todo o dispositivo, dende o momento cero, dende o lugar de orixe, ata coordinar o dispositivo de apoio ás familas, foi moi complicado. Aínda que o momento da evacuación é moi duro, o das familias foi desgarrador. QPC: Cal é o teu traballo na actualidade, en que consiste? Botas de menos as Emerxencias? Dende 2017 son a Coordinadora Provincial da Cruz Vermella na Coruña, e o meu traballo consiste en coordinar todas as áreas de actividade, socorros, educación, emprego, saúde e inclusión social e medioambiente; e coordinar con todas as asembleas locais. Saín un pouco da trinchera e agora estou na retaguardia.É un traballo completamente distinto ao que facía en emerxencias, pero creo que dos postos que hai en Cruz Vermella é o máis enriquecedor. Dache a oportunidade de ver toda a realidade, toda a incidencia, toda a xente que axudamos, todo o que conseguimos. Traballar nunha institución como a C.V. dache esa satisfacción persoal, de que cando ves os logros, non ves os números económicos, ves toda a xente que axudamos. O esforzo do voluntariado, por exemplo, son cousas moi gratificantes. QPC: Como é a relación entre a central da Coruña e as delegacións da Cruz Vermella na Costa da Morte ? Coordinados a área Bergantiños (que ademais da Asemblea de Carballo tamén ten as dúas bases de mar de Laxe e Malpica, a Asemblea Comarca de Fisterra que ten a súa sede en Cee; e a de Soneira que ten a sede en Vimianzo.A verdade é que todas as técnicas locais son para poñer de exemplo, co seu esforzo, mobilizando mogollón de voluntariado. Tanto Santi en Cee, Fátima en Vimianzo, Ana e Gema en Carballo, están sempre dándoo todo. Son referentes, e a xente os ten de referencia. Son a nosa cabeza na comarca, e contan co apoio co apoio das presidencias, que apoian á provincial en todo o que fai falla.En cada zona faise unha análise de realidade local e as necesidades, e intentamos adaptarnos ás necesidades de cada territorio. QPC: Son distintas as necesidades das nosas comarcas rurais coas das cidades? Non ten nada que ver as necesidades en Bergantiños que na Coruña ou Ferrol. Nunha comarca como Bergantiños é unha atención moito máis individualizada, máis directa, son axudas moito máis integrais, porque cando as persoas chegan á oficina, xa vemos a realidade completa das súas necesidades. E nunha asemblea como Coruña, hai xente que entra en proxectos máis concretos. Hai moito máis abano de ofertas, pero vén buscando unha axuda concreta. Hai realidades distintas. Na Coruña traballamos moito con persoas sen teito, e na Costa da Morte practicamente non hai. Tamén é certo que en cidades como Coruña, Santiago ou Ferrol non hai tanto apoio comunitario como hai na Costa da Morte. Cando falamos do programa de maiores, en aldeas, pobos pequenos, o apoio comunitario, é diciri, os veciños, si que fan esa labor.Aquí na Coruña unha veciña vive soa no 3º, e no 1º os veciños non saben nada. Hai que facer un traballo moito máis laborioso para traballar en comunidade. En cambio, en zonas pequenas, coñécense todos, e non fai falta que esteamos tan presentes, porque son os propios veciños os que se ocupan de axudar. O o apoio comunitario da veciñanza é unha gran vantaxe dos pobos que a sociedade non lle dá o valor que ten. QPC: E como é o voluntariado? Hai moita diferencia? En canto ao voluntariado, non hai moitas diferencias. Nas cidades hai máis resposta porque hai máis xente, e chegan perfiles moi diferentes, maiores, xente nova… axudas esporádicas… A diferencia é que o voluntariado que vai a asemblea local é un voluntariado máis fiel e que vale para todo: axudan para ir ao médico, axudan a chamar aos usuarios, axudan a entregar alimentos… o compromiso é moito máis arraigado nas asembleas locais que nas cidades, onde tamén son comprometidos, claro. QPC: Como cambiou todo coa pandemia? Fíxonos cambiar a pasos axigantados. Vímonos dunha semana a outra, en estado de alarma, todos na casa, todo pechado pero nós como institución, tiñamos que estar apoiando á sociedade nese momento de emerxencia. Mantivemos en todo momento as portas abertas das nosas sedes. Pasamos de traballar a un ritmo do 100% ao 200%, con todo tipo de demandas, con situacións que entraban, e nos tivemos que reinventar, de facer todo presencial, a adaptarnos tecnoloxicamente. Tivemos que solventar problemas e vivimos como é a brecha dixital que está aí moi presente, e non só polo descoñecemento, senón porque a xente non ten infraestrutura para ter dous fillos facendo os deberes online cun móbil.Estou moi orgullosa de como se fixo, entre os técnicos locais, conseguimos dar unha resposta á xente das necesidades moi áxil dentro da situación que vivimos. QPC: Como está sendo a volta á normalidade? Está sendo, se cabe, un pouco dura. As restricións non nos deixa volver de todo. Non podemos volver traballar de xeito presencial cos nosos usuarios. Aínda así si que creo que atopamos un equilibro entre o pouco presencial que podemos facer e e online. QPC: Non provocou a pandemia algo de deshumanización no trato cos usuarios, agora que non se pode falar tanto cara a cara? Aquí todas son persoas, nunca pasaron a ser números. Seguimos tendo contacto directo con eles, mesmo por teléfono, e para nós son persoas completas, cada un coa súa mochila e sabemos que para eles a institución é case parte da famila. Hai un documental "Regueiros", que cómpre ver, que amosa a realidade que viviu a xente no confinamento, dende o punto de vista das persoas e todo o que hai detrás das persoas.


Summary: É o 58% do persoal afectado polo ERE da teleoperadora en todo o Estado.

Extel pretende despedir 205 traballadores no seu centro da Coruña no marco do expediente de regulación de emprego (ERE) que afecta a 355 empregados en todo o Estado. O peso principal do expediente, pois, recae na cidade galega, que soportará o 58% dos despedimentos. Un de cada cinco traballadores de Extel na Coruña (onde ten 900 traballadores) terá que ir ao paro, segundo os plans da empresa. A compañía de telemarketing prevé botar 104 empregados en Zaragoza, 29 en Alcobendas, 13 Hospitalet e 4 en Málaga. A empresa tivo 1,5 millóns de euros de beneficio en 2015 e 1,6 millóns en 2014. Factura máis de 80 millóns anuais A maior parte dos despedimentos na Coruña afectarán a teleoperadores (182), aínda que o ERE tamén afecta a coordenadores (12), formadores ou xestores, entre outros. Esta quinta feira hai convocado un paro no marco das mobilizacións do sector de centros de chamada (8.000 traballadores na Galiza) contra o bloqueo do convenio colectivo. Extel Contact Center está controlada desde Suiza pola matriz Adecco SA, fechou o ejercicio 2015 con beneficios de 1,5 millóns de euros, y o 2014 con ganancias de 1,6 millóns. Factura máis de 80 millóns anuais. Desde a sección sindical da CIG rexeitan absolutamente o ERE e acusa a Movistar-Telefónica –multinacional para a que a Extel presta servizos- de despedir traballadores en Galiza para deslocalizar os servizos de atención telefónica a terceiros países.


Summary: Àngels Chacón (1968) é a candidata á Presidencia da Generalitat polo Partit Demòcrata Europeu Català (PDeCAT) nas eleccións do 14-F. A ex conselleira de Empresa -cesada por Quim Torra após o cisma en Junts- explica o seu "plan realista" para a independencia e critica a xestión da pandemia realizada polo Govern.

Por que a xente ten que votar o PDeCAT? Porque no eixo independentista ten un discurso realista. Sen renunciar a nada. E na xestión do país ten os pés no chan. Somos o centralismo político e social. Somos independentistas, pero xa xestionamos bastante frustracións. Alguén lle pode dicir que este é o discurso de ERC. Temos un modelo de país moi diferente e o discurso dirás que o fai ERC, pero de feito tamén o fai Junts no Congreso indo ver ao rei. De facto é o mesmo. Pero nós, a CUP e ERC temos modelos moi diferentes. Por exemplo? A escala fiscal, nós temos claro que Cataluña é país de pequena e mediana empresa. Nós non somos Wall Street. E nestes momentos temos que trasladar a presión fiscal ás pequenas empresas e a clase media? Non. Quen gañe máis, que pague máis. Evidente. ERC pensa nun país máis asistencialista, que debe ser, pero tes que xerar oportunidades e postos de traballo; se non, tampouco é sostíbel. Pero entón, o seu plan para alcanzar a independencia cal sería? Pois realista. Non hai estratexia unitaria independentista. Socialmente, agora, estamos preparados para paralizar o país? Se temos un fito para tocar, si. Pero agora, acabamos de pasar unha gripe e temos que facer un maratón? Non poderemos. Traballouse o recoñecemento e alianzas internacionais? Non. Asumimos os nosos erros. Poñámonos a traballar nun proxecto realista. Hai xente que pode compartir o modelo de país. Pero estamos nunhas eleccións onde non se pode decidir nin o día que se fan. Que se fai co modelo de país, se non se pode nin respirar? A sensación de afogo é moi alta, está aí. Hai momentos que son críticos. Seino. Por exemplo, democratizar as cámaras de comercio. Aí deixáronme ben soa. Se Canadell foi presidente é porque alguén, despois de dez anos, tivo a coraxe, incluso indo a Madrid, de defender o voto dixital. E aquí, síntoo moito, fun eu. Que non mo expliquen. E sen facer ruído nin facer grandes titulares. O afogo está. Pero non só. O president Torra mesmo, vendo o desgoberno, considera terminada a lexislatura. Pois convoca as eleccións! Ao final é un tribunal que decide inhabilitar o presidente Torra por unha pancarta. Preparamos as eleccións? Non. Por incompetencia. Incompetencia manifesta. Non sabemos planificar. Queremos ser independentes e non sabemos nin xestionar unha pandemia. Non o fixemos ben. Cando digo que o Goberno, na segunda onda da pandemia, é incompetente, e que a represión do Estado non o tapa todo, e que fomos incompetentes, dígoo porque cando me tocou xestionar a pandemia, vós oístes que houbese algún incidente? Que os sectores dixesen que non sentían acompañados? Estabamos no lado da xente, informando, loitando pola xente. Creamos o programa Orfeo de tests masivos. Mobilizando todos os centros de investigación. E o Departamento de Saúde detívoo! Esta improvisación levounos a que un tribunal decida. Hai unha parte de represión? Si. E unha parte de incompetencia. A incompetencia máis destacada que viu unha vez dentro? Que non tiñamos un plan de residencias nin de probas.


O dirixente do Partido Conservador e ex ministro de Economía durante o mandato de Boris Johnson, Rishi Sunak, converterase esta terza feira no novo primeiro ministro de Reino Unido. Rishi Sunak anuncia oficialmente a súa candidatura a primeiro ministro de Reino Unido Desta forma, Sunak será a terceira persoa en ocupar este cargo en menos de dous meses, despois da marcha do propio Johnson e da dimisión a pasada semana de Liz Truss, após levar só 45 días á fronte do Executivo británico. Sunak xa fora un dos principais candidatos a suceder Boris Johnson no 10 de Downing Street. Naquel momento, o ex titular de Economía recibiu 42% dos apoios, por 58% de Truss. Agora é o escollido polos 'tories' para dirixir o Partido Conservador e o Goberno do Reino Unido durante os vindeiros meses. Rishi Sunak e Liz Truss pugnan por liderar o Goberno do Reino Unido Precisamente esta segunda feira remataba o prazo dos e das aspirantes a suceder Truss para presentar os cen avais necesarios para poder presentarse a unhas hipotéticas primarias. Neste sentido, Sunak foi o único en alcanzar ese obxectivo. Outras candidaturas Ademais do ex ministro, a líder da Cámara dos Comúns, Penny Mordaunt, era a outra gran candidata a converterse na nova primeira ministra do Reino Unido. Despois de non conseguir os avais mínimos, Mordaunt anunciou hoxe mesmo a retirada da súa candidatura. Johnson dimite após os últimos escándalos Nun comunicado difundido nas súas redes sociais, a dirixente conservadora trasladou o seu "total apoio" a Sunak e afirmou que "queda moito traballo por facer". Por outra parte, e a pesar de ser acusado por amplos sectores do Partido Conservador de ser o causante da actual crise da formación política, Boris Johnson posicionárase nos últimos días como unha terceira alternativa para recuperar o cargo de primeiro ministro. Nova crise no Goberno británico: dimiten os ministros de Saúde e Facenda Porén, Johnson retirouse esta fin de semana despois de que Sunak e Mordaunt rexeitasen chegar a un acordo de colaboración para presentar unha candidatura única.


Summary: E a Rianxeira representará ao noso país na bandeira feminina da competición que decorrerá en setembro en Donosti

Calqueira que goce das traiñeiras debería ir, polo menos, unha vez á Concha, en Donosti, e vivir alí o que a "Nai de todas as regatas". A competición por antonomasia do remo e que ten lugar a mediados de setembro. Xa só clasificarse para competir nas augas do Cantábrico que bañan Donosti é un premio para calquera tripulación. E nesta edición da Bandeira da Concha haberá dúas representantes galegas: Tirán e Chapela. Esta última foi a gran sorpresa nas tandas de clasificación que veñen de ter lugar, pois non figuraban nas quinielas. Na clasificación competiron 24 traiñeiras para lograr facerse un oco na Kontxa e clasificáronse oito. Alén das dúas galegas, haberá unha cántabra (Astillero) e cinco vascas: a anfitrioa (Donostiarra) e as de Kaiku, Urdaibai, Hondarribia e San Juan. Un plantel que promete que esta edición será competida nas augas da bahía da Concha. Poder feminino galego Mais non hai que esquecer que desde hai uns anos, na Concha tamén se disputa a bandeira feminina de traiñeiras, na que as vogadoras galegas mantiveron unha supremacía absoluta. Para esta edición, a embarcación de Galiza-Rianxeira volveu se clasificar e batallará polo primeiro posto coas tripulacións de Zumaia, Getaria-Tolosa e San Juan


Summary: Andrés Castro achéganos o último filme de Woody Allen.

MAXIA AO LUARTítulo orixinal: Magic in the Moonlight Ano: 2014 Duración: 97 min. Nacionalidade: estadounidense Director: Woody Allen Guión: Woody Allen Fotografía: Darius Khondji Elenco: Emma Stone, Colin Firth, Marcia Gay Harden, Eileen Atkins, Jacki Weaver, Simon McBurney, Hamish Linklater, Jeremy Shamos, Erica Leehrsen, Didier Muller, Catherine McCormack, Ute Lemper SINOPSEStanley (Colin Firth) é un reputado mago inglés que recibe o encargo de desenmascarar a Sophie (Emma Stone), unha medium norteamericana que está causando furor pola Riviera francesa. Mais cando Sophie empeza a adiviñar feitos inexplicábeis da súa vida que ninguén coñece, empezará a mirala con outros ollos. CRÍTICAFiel a súa cita anual, Woody Allen estrea película. Maxia ao Luar é unha comedia romántica que aborda os seus temas preferidos: a vida, a morte, o amor e a existencia de Deus. Ambienta a historia nos anos 20 e volve a filmar en Europa (e xa van unhas cantas), concretamente na Costa Azul. Un mago, cun escepticismo levado á máxima expresión, introdúcese de incógnito nunha sesión de espiritismo dunha adiñeirada familia norteamericana para tratar de desvelar os trucos dunha vidente con pinta de estafadora. Pero curiosamente, lonxe de cachala nun renuncio, vai quedando alucinado das incribles visións que fai alarde e que ninguén debería saber salvo que tivera realmente un don especial. Comezará entón unha loita interna por seguir co seu inflexible pensamento racional ou comezar a crer en algo espiritual que non acha a entender de todo. Por suposto, outros sentimentos máis románticos aparecerán mentres tanto... Allen firma guión e repite de novo co iraní Darius Khondji, director de fotografía dos seus últimos filmes: A Roma con Amor, Midnight in Paris, Todo o demais. Non falta a música jazz, ingrediente básico nun filme alleniano, charlestón, debido á época na que se desenrola, e tamén música clásica, tirando de Mozart, Stravinsky ou Beethoven para resaltar os momentos máis dramáticos. Aínda que ten diálogos brillantes, o guión non está entre o mellor de Allen. Está cheo de clixés e é bastante irregular. Pasa de comedia romántica a reflexión profunda sobre a existencia de Deus, aliñando con doses de teimosía, escepticismo e incluso cun toque Agatha Christie. Unha amalgama de temas e situacións nas que pasa de puntiñas pero sen concretar. Iso si, enxérgase a que Allen, como todo o mundo nun momento dado da súa vida, pregúntase realmente se hai algo máis tras a morte. O malo que ten competir consigo mesmo é tratar de superar, ou igualar, xoias coma Match Point, Blue Jasmine, Broadway Danny Rose, Zelig ou Annie Hall E para iso proxecta as súas dúbidas no seu alter-ego Colin Firth (O Discurso do Rei), que se encarga de dar vida ao mago con aires de galán atormentado pola dicotomía cerebro-corazón que sementa no seu interior o sorriso da coqueta medium, interpretada por Emma Stone (Criadas e señoras), que vai pór patas arriba o seu, inquebrantable ata o momento, mundo racional. Dentro dos altibaixos que nos ten acostumados o director neoiorquino, Maxia ao Luar poderíase meter dentro dos momentos "baixos". O malo que ten competir consigo mesmo é tratar de superar, ou igualar, xoias coma Match Point, Blue Jasmine, Broadway Danny Rose, Zelig ou Annie Hall, por citar algunhas… Non sempre é doado. Pero tamén é certo que os momentos "baixos" de Woody Allen poden dar mil voltas a moitos "altos" de calquera outro director en activo. Si, pódenselle achacar moitas cousas e incluso dicir que non está a altura da súa anterior filmografía, pero non se pode negar que o amor polo cine corre polas súas veas. E hai que recoñecer que, aínda que non figure entre o mellor de Allen, Maxia ao Luar ten cheiro a clásico e destila cine... moito cine.


Summary: Comunicadora, poeta, actriz, autora de teatro, terapeuta da risa, youtubeira... non comprende como se pode gozar co sufrimento alleo.

Baia Fernández (Cuntis, 1980) vai ser a persoa que lerá este ano o manifesto da manifestación antitouradas. Unha mobilización que terá lugar este sábado, 10 de agosto, en Pontevedra e con punto de partida na Praza da peregrina (20:00 horas) baixo o lema 'Agora abolición'. Touradas Fóra de Pontevedra indica que esta comunicadora declara non comprender como pode haber persoas que desfruten co sufrimento alleo mais está convencida de que a sociedade está avanzando e máis pronto que tarde as touradas serán parte da historia. A lectura do manifesto será en torno as 21:15 na Praza da Peregrina, ao remate da mobilización que percorrerá o centro de Pontevedra.


Summary: A cidade conta nesta temporada con dúas equipas na división de honra, Ponte Ourense C.F. e Cidade das Burgas F.S., que achegan algunhas das mellores xogadoras da selección galega.

Non contan para os grandes medios de comunicación de masas e os seus partidos non se televisan en directo con grandes audiencias. Cada fin de semana dan todo o que teñen e loitan por dignificaren un deporte feminino minorizado. Aínda así, no fútbol sala Ponte Ourense C.F. e Cidade das Burgas F.S. seguen coa colleita de éxitos nas canchas. A Ponte Ourense C.F.-S.A.D naceu en 1977 e desde hai seis anos conta cunha sección de Fútbol Sala Feminino. A súa progresión foi constante. O primeiroano campioa invicta da liga e da copa deputación e o segundo campioa galega con ascenso de categoría. Organizou a XVI copa da raíña fútbol sala feminino na temporada 2009/2010, e un ano despois proclamouse campioa da liga dúas xornadas antes do seu remate e clasificouse para disputar, por cuarto ano consecutivo, a copa da raíña. Acada tamén a copa ibérica gañando ao FCV F.C. Vermoim portugués e ao Móstoles F.S. Ese mesmo ano leva tamén a copa Xunta e é nomeada "mellor club de Galiza". A Cidade das Burgas F.S. nace en setembro de 2007 despois de que, por iniciativa de nais e pais, procurasen "dignidade" para o deporte das súas fillas. O primeiro ano quedaron segundas na liga e achegaron catro xogadoras á selección galega que ese ano quedou campioa. En 2011 quedaron campioasda copa deputación e na pasada temporada subcampioas da copa Xunta. "Antes case pagabamos por xogar, eran pais e nais @s que achegaban os carros para o transporte, as empanadas para o xantar... Agora os clubs apoian e os orzamentos en fútbol sala son maiores" Enátali Fernández, delegada e coordinadora da equipa de fútbol sala feminina Ponte Ourense C.F., deixou hai seis anos as pistas como xogadora despois de vinte anos en activo. Conta que este deporte, en Ourense evolucionou moito. "Antes case pagabamos por xogar, eran pais e nais @s que achegaban os carros para o transporte, as empanadas para o xantar... Agora os clubs apoian e os orzamentos en fútbol sala son maiores". É a mesma análise que fai Sonia, xogadora en activo de Cidade das Burgas F.S. "Cando comecei tiña nove anos e había só unha equipa na cidade, adestrabamos nunha cancha no exterior mesmo cando chovía". A parte negativa, en que coinciden ambas as dúas, é na falta de apoio dos medios de comunicación e de difusión. De seren profesionais mellor non falar. "Aínda que sexas moi boa é raro que podas vivir disto", di Enátali, "todas traballan ou estudan". Sonia asegura que hai unha mínima posibilidade "mentres estás en competición, logo xa non". Esforzos como o de "viaxar a un partido saíndo de Ourense ás 4 da tarde e chegando a Catalunya ás 6 da mañá para xogar e regresar ese mesmo día" pagan a pena "pola experiencia de competir e coñecer compañeiras excelentes". Para esta temporada dous desexos: o de Enátali de "quedar entre as 8 primeiras" e o de Sonia "coa permanencia outro ano máis".


Nunca foi para mim tam difícil decidir o voto. O veram arrecendia a unidade. O optimismo prendia em muitas vontades. O outono veu murchar essas esperanças e adiantar um inverno que no meteorológico nom se deixou ver ainda. Agora cumpre decidir, arranxar o coraçom partido e situar-se, cada quem como se o seu voto fosse o decisivo. Aí intentei colocar-me eu para saber que era o que eu devera fazer este domingo. E no impulso comunicativo, coa sua pinga de arriscado exibicionismo, que impulsa todo o que escrivo, quero argumentar o que é que vou fazer nesta cita eleitoral, das mais importantes que levo vivido. Cumha mistura de medo e vertigem, acolhim as enquisas que asseguram o êxito da candidatura En Marea, e uns moi malos resultados para NÓS Candidatura Galega. Medo a que só umha das partes que estavam chamadas a construir um processo de unidade popular acade representaçom. Vertigem ao nom ter a seguridade de que só sejamos o ponto 277 [*] dum programa eleitoral. Vertigem ao nom reconhecer-me no país que querem construir comigo. Medo a desaparecer no médio dumha estratégia, que coa melhor das vontades, quere colocarmo-nos como povo numha táboa de surf que nom colhe a onda que precisamos. Medo a que essa táboa nom tenha o suficiente contrapeso e acabemos afogando em mares alheios. O êxito de En Marea está assegurado, contam coas camas elásticas das televisons e os lideres mediáticos. Mas eu quero que também todo o capital político, de resistência cultural, social e humano que representa NÓS Candidatura Galega, tenha umha parte no poder político que se reparte o domingo no Estado. Porque quero ajudar a impulsar todo o processo de transformaçom e novos liderados que conseguiu o nacionalismo de esquerdas neste país, o meu, e que nom está completado. Um cámbio na metodologia política, no discurso, nos programas e propostas, que nom esta rematado, e nom se pode frustrar. Um cambio generacional que assegura um jeito de vê-lo mundo que tem no epicentro Galiza, a vontade de ser e exercer como naçom. Umha oportunidade de desembaraçar-se de servidumes a poderes económicos, que souberom, em ocassom, mechar às estruturas e influir em estrategias que os beneficiavam. Se hai algumha possibilidade de que Galiza conte cum grupo parlamentar próprio nas Cortes, e que exerça essas funçons, vai ser coa palanca da representaçom de NÓS Candidatura Galega. Ademais pensar que a representaçom que pudera acadar NÓS, facendo-lhe caso a algumha das enquisas, pudera ser a costa de sacarlhe diputados ao PP, também é umha morbosa e saudável motivaçom a ter em conta. Quero ir votar o domingo como se o meu voto fosse o decisivo, o que marque que a candidatura de NÓS tenha representaçom ou nom. Por mim nom vai ser. Eu vou votar NÓS Candidatura Galega. [*] Programa de Podemos (277.-Direito a Decidir).


Summary: Ana Pontón (Sarria, 1977) atende Nós Diario no Parlamento antes de media mañá. Percíbese a axenda completa, a longa lista de tarefas e compromisos que ten por diante antes da fin do día. Vacacións? Sorrí: "Nunca desconectamos ao 100%". Mais, confesa, darase unha pequena tregua para gozar con amizades e familia e desfrutar da Costa da Morte.

Que se fixo mal para que a estas alturas esteamos en plena quinta vaga? Expertos e autoridades sanitarias advertían que podiamos estar así. A vacina funciona e o que hai que pedir é que se acelere a campaña de vacinación. A xente nova está a pagar a crise dunha dobre maneira: o nivel de contaxios neses tramos de idade é agora máis alto e, por outro lado, esta pandemia é unha crise que van pagar precisamente a xeración que agora ten que agardar pola vacina. Creo que na xestión desta pandemia os Gobernos galego e español non foron quen de se anticipar, puxeron por diante da vida a economía e iso tivo consecuencias nefastas. Outros países, como Australia ou Nova Zelandia, tiveron claro que o principal era salvar vidas e, ademais, tamén tiveron mellores resultados no económico. "A incapacidade de Feixoo para defender Galiza non deixa de abraiarme" A Galiza que saia desta pandemia vai ser mellor? É difícil de predicir, claro (ri). O que é evidente é que esta pandemia déixanos leccións sobre a capacidade que ten o pobo galego para facer fronte a situacións moi difíciles. Demostrou unha capacidade de resiliencia e de sacrificio polo ben común que hai que poñer en valor. Quen demostrou non aprender a lección é o Goberno Feixoo, estamos a velo agora: en plena crise sanitaria suspenden operacións, féchanse camas, non se reforza un sistema sanitario que está extenuado... Hai un ano desde o BNG instábase a Feixoo, ante a magnitude da pandemia, a que sumase voces e esforzos para unha comisión de reconstrución que deseñase unha saída á crise. Ao final houbo unha comisión e tanto BNG como PSdeG votaron en contra das conclusións. O PP viuse forzado a crear esa comisión, nunca tivo confianza nin intención de que de aí saíse un gran acordo de país para afrontar a crise. Se lemos o ditame que presenta o PP vemos que é un cúmulo de vaguidades e lugares comúns, é unha especia de 'onda' ao Goberno galego no que lle di que siga como até agora, que todo vai perfecto. É preocupante que o PP non aprenda as leccións desta crise. Hai que reforzar o sistema sanitario público e non afogalo como leva facendo unha década. Pero se temos unha Atención Primaria onde hai lista de espera.. para ter cita! Outra lección é a importancia de producir aquí. Os Fondos Next Generation poden acabar sendo un grande fracaso en vez dunha oportunidade, poden acabar nos petos de multinacionais en vez de no tecido produtivo galego. Mudamos de inquilinos na Moncloa mais as políticas para Galiza non mudan A incapacidade de Núñez Feixoo para defender os intereses de Galiza non deixa de abraiarme. Vimos de ver un Congreso do PPdeG onde o señor Feixoo deixou claro que a súa preocupación é que o PP chegue á Moncloa, non Galiza. A estratexia de Feixoo é suicida para Galiza: pona aos pés dos intereses de Pablo Casado. Hai un ano da vitoria de Feixoo nas eleccións galegas... E non temos Goberno. Se analizamos este ano, é un Goberno de oposición: de oposición ao BNG, de oposición a Pedro Sánchez... Eu non vexo este Executivo preparándose para os retos importantes que temos por diante, para a crise social e económica, para a crise climática e enerxética... Non son quen nin de reclamar as competencias que nos faltan! É un Goberno que só ten tona, semella que non hai nada dentro. Que sentiu ao coñecer a sentenza da Audiencia Nacional que anulaba a prórroga a Ence? Pois reconcilioume coa xustiza, despois de todo este tempo de sentenzas difíciles de entender desde unha óptica democrática. É unha sentenza que dá a razón ao que leva tempo defendendo non só o BNG e o Concello de Pontevedra, senón miles de cidadáns pontevedreses e galegos. É unha grande nova para Pontevedra e para Galiza, pon o interese xeral por riba dos intereses dunha empresa e tamén visibiliza a corrupción entre PP e Ence pois non só esa prórroga era inmoral senón tamén ilegal. As rebaixas da Ap-9... É un exemplo magnífico de que precisamos ter máis forza en Madrid. Cun só deputado logramos pór sobre a mesa unha cuestión tan importante como esta mais vemos que precisamos ter máis forza en Madrid para que Pedro Sánchez cumpra con Galiza porque a discriminación semella que está no ADN das forzas estatais. Mudamos de inquilinos na Moncloa mais as políticas para Galiza non mudan, e o factor que pode supoñer un cambio é que o BNG teña forza. Ás portas do Día da Patria, que mensaxe quer transmitir o nacionalismo galego á sociedade galega? De confianza e de orgullo de país e en nós propios. Galiza está limitada por esa 'concepción bonsai' que o PP ten do país. unha Galiza minguada, reducida; e nós queremos o contrario, estar no mundo, querer decidir. O nacionalismo é a alternativa a esa 'Galiza bonsai'. O nacionalismo ten unha posición importante, os galegos confiáronnos liderar a oposición e iso sitúanos en posto de saída para poder ter a presidencia da Xunta en 3 anos. É un reto e unha responsabilidade que hai que afrontar con intelixencia e ilusión.


Prezado amigo Antón: Áchote de menos. Desde que puxeches mar por medio e te instalaches en Edimburgo como lector de galego ocorreron moitas cousas no país. Daquela, lembra, andaba moi preocupado co tema da desfeita urbanística sufrida na nosa terra. Cantas esperanzas non tiñamos postas nos aires de cambio que percorrían o país! Pero o noso exceso de confianza, a deslealdade dalgúns compañeiros e compañeiras de viaxe, e a inxenuidade por considerarmos que os que sempre gobernaran o país xa estaban acabados, levounos á derrota. Ás veces, asáltanme as dúbidas acerca das intencións de todos naquela aventura polo cambio. Remabamos uns e outros na mesma dirección? Cantas esperanzas non tiñamos postas nos aires de cambio que percorrían o país! Pero o noso exceso de confianza, a deslealdade dalgúns compañeiros e compañeiras de viaxe, e a inxenuidade por considerarmos que os que sempre gobernaran o país xa estaban acabados, levounos á derrota Despois desta semana tan convulsa no mundo das finanzas, na que un feixe de ladrillos a xeito de aguillóns envelenados enfastiou as conciencias e furou a esgalla o honor e a honra dunhas elites económicas de cartón pedra, non podo máis que lembrar que, se non coidamos a paisaxe a través dun desenvolvemento sustentábel, e se non dignificamos a lingua facendo dela un valor en si mesmo que imprima valor á nosa vida colectiva tanto no eido social e cultural como no económico, non temos futuro. Estamos a recoller a semente botada ao longo dos anos por toda a sociedade galega. Si: tamén por nós mesmos cando nos deixamos levar con razoamentos a curto prazo ao usarmos a lingua como ariete político. Ninguén ten o privilexio dun uso apropiado deste ou doutros temas; outra cousa é que a súa actividade diaria referende o seu tratamento apropiado. Por que razón cando nun concello se atenúan as proclamas a prol do galego non se di nada e, porén, noutros casos achácase pouca ousadía por non levar ata as últimas consecuencias a reivindicación da lingua? Estamos a recoller a semente botada ao longo dos anos por toda a sociedade galega. Si: tamén por nós mesmos cando nos deixamos levar con razoamentos a curto prazo ao usarmos a lingua como ariete político Que é máis importante: venerar e idolatrar a reivindicación do galego ou lograr os apoios necesarios para levar a cabo políticas de dignificación e potenciación (a fin de contas, de normalización) do uso da lingua galega? Pola súa banda, que algúns compañeiros de viaxe se dedicaran a dar creto a toda unha campaña de difamación contra a nosa lingua para empregala nas súas leas internas contra terceiros foi covarde e mesquiño e deixa agora en evidencia aos seus líderes querendo mudar de política. Benvido sexa o cambio, pero recoñezamos antes o erro cometido. Igual que co vento. Mais non esquezamos quen foi o principal promotor das políticas contra o galego Mais non esquezamos quen foi o principal promotor das políticas contra o galego. O PP (autodenominado "de Galicia") puxo en marcha con claros intereses electorais e partidarios unha campaña de desprestixio contra a nosa lingua como nunca ousara facer ninguén desde os anos da transición. Que se o galego limita, que se pecha portas, que se é de aldea, que se pode afectar ao desenvolvemento das capacidades intelectuais… Unha ollada ás 55 mentiras sobre a lingua galega sería bastante ilustrativa a respecto das barbaridades proferidas sobre a nosa lingua, sobre nós mesmos como colectividade. E co consentimento dunhas autoridades políticas e económicas que coidaban que, mentres atacaban ao galego (para eles ao nacionalismo galego) garantían mellor as posibilidades de recuperar o poder político coa fin de desenvolver as políticas económicas máis acaídas aos seus intereses. Meus probes currichiños! A ver que demo fan agora, tras esta semana tráxica na que máis unha vez lle apertaron as caravillas (nada, unha parvada de case 1200 millóns máis, unhas faragullas). Velaí o infortunio dunha clase dirixente (política e económica) que asiste impotente á traxedia de quen renegou de si mesmo como colectividade en aras de ser mellor considerado e agora atópase con que fan del un pandeiro que, por moi de cacique que sexa, vai rachar en mil e un anacos. Ver agora ao conselleiro de industria facendo de antieuropeísta polo tax-lease, ou ao presidente da Xunta querendo aparentar defender a lingua galega por unha actuación concreta no Parlamento español, ou querendo dar a impresión de ameazar con romper a baralla se Galiza non recibe o mesmo trato que outros, da mágoa. Onde vai o brillo escintilante daquela burguesía coruñesa que ía comer o mundo para amolar aos vigueses? Onde o dos espelidos do financeiro de Vigo na súa guerra santa, localista, por suposto, contra o diaño encriptado no coruño? Onde vai o brillo escintilante daquela burguesía coruñesa que ía comer o mundo para amolar aos vigueses? Onde o dos espelidos do financeiro de Vigo na súa guerra santa, localista, por suposto, contra o diaño encriptado no coruño? Tras tanto negárense como galegos que son renegando do propio, nomeadamente daquilo que os diferenza, a lingua, agora son iso, uns "ninguén" devorados polo vórtice especulativo dun desenvolvemento cego. Que rapazas como Marta se atrevan a saír por aí diante dicindo que "el gallego es de paletos" non estraña nadiña. Sorte que os produtores do pemento de Herbón ben nos mostraron que a singularidade é a que nos pon no mundo, non a xeneralidade. A súa xestión cada vez máis populista e provinciana móstranos ás claras a súa mirada a curto prazo: a que vén iso de non poñer as declaracións en galego porque a edición dixital chega a todo o mundo e non as van entender? E se pretenden consolárense estes burguesóns de cartón pedra con dous ou tres medios de comunicación que lles fagan as beiras cando casen o mellorado ou vaian de cea-homenaxe polas comarcas do país, van de cu! Tanto eles como os devanditos medios. A súa xestión cada vez máis populista e provinciana móstranos ás claras a súa mirada a curto prazo: a que vén iso de non poñer as declaracións en galego porque a edición dixital chega a todo o mundo e non as van entender? Paspáns do nabo! Como se non houbera capacidade técnica suficiente para suplir as dificultades que se presentaran. Cando non queren, non queren e ó demo, oes! A guinda a este cúmulo de despropósitos púxoa a TVG esixíndolle a unha xornalista que evitara o uso da gheada porque non era propio dunha televisión seria. Iso si: a incompetencia do presentador do Telexornal do mediodía que cada xornada fusila o uso correcto do pronome enclítico, iso… iso é arte, amigos meus! Xornalismo en estado puro!


Summary: Aseguran que a "liberdade e a equidade" son os principios reitores das políticas educativas do Goberno de Feijóo entrementres a oposición critica que os recortes e a discriminación rexen as medidas adoptadas polo Partido Popular nun goberno "en fraude de lei".

Os fondos públicos destinados á privada-concertada que segrega por razón de sexo e o xa coñecido como taxazo nos comedores escolares centraron a intervención do secretario xeral da Consellaría de Educación, Cultura e ordenación Universitaria, Xesús Oitavén. Os representantes de BNG, AGE e PsdeG bateron contra o estabelecemento do repagamento nos comedores públicos e apelaron á sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galiza –mediante as que se declaran ilegais os concertos que segregan por sexos-- para denunciaren o modelo educativo do Partido Popular. Porén, o deputado do grupo maioritario, Rodríguez González, retrucou aos grupos da oposición asegurando que "a lexitimidade a dan as urnas" fronte ás sentenzas xudiciais. Estudar e interpretar as sentenzasA decisión do Superior galego que invalida os concertos retomados co ensino segregacionista foi aplaudida pola oposición que exixe sexan cesados de maneira inmediata. No entanto, desde o Partido Popular defenden que os servizos xurídicos da administración galega "analicen e interpreten" o grao de alcance dos ditames ao entenderen que entra en contradicións con sentenzas anteriores promulgadas polo mesmo órgano. Rodríguez González (PP) puxo en dúbida que a segregación por sexos constituíse un modelo educativo discriminatorio porque "ninguén obriga ás familias a ir a eses centros" onde os alumnos e as alumnas contan "coa mesma oferta educativa que os demáis". "As familias van de xeito voluntario a estes centros" aseverou o deputado popular entrementres apelou á "liberdade de elección" para xustificar a existencia destes centros. Aliás, afirmou con dureza que "para alén das percepcións individuais" a segregación por razón de sexo non tiña por que ser en si propio un modelo eduativo discriminatorio e mesmo asegurou que en países como "Francia, Alemaña ou Suecia haxa estes centros na rede de oferta pública". "En España temos un certo complexo colectivo cara este modelo" teimou Rodriguez González en defender o segregacionismo mentres os gurpos da oposición criticaban o carácter "discriminatorio e ilegal" das subvencións públicas destinadas a co-financiar estes centros. Así pois, o deputado nacionalista, Cosme Pombo exixiu o reinvestimento deses 3 millóns de euros á escola pública ao tempo que lle lembrou que o seu grupo parlamentar xa exixira a supresión destas axudas en 2009 por seren, dixo, "contrarias ao disposto na LOE". Aliás denunciou que mentres se destinan "240 millóns de euros á privada-concertada" o Partido Popular "recorta desde a Xunta" á escola pública. "O BNG non entende que sexa un problema de cartos senón de vontade política" denunciou o nacionalista que apelou a unha reforma fiscal progresiva –xunto con AGE e PsdeG-- para garantir os fondos destinados ao ensino público. Mais, asegurou o deputado do grupo socialista, para o PP, o importante "é que Feijóo poida gabarse das contas públicas máis saneadas ainda que os cidadáns as pasen canutas". "O direito dos comedores forma parte do dereito esencial ao ensino"A aplicación dunha taxa ás familias con crianzas en idade escolar que empreguen o comedor público gravará cun tributo as rendas do traballo Malia a que desde a Xunta de Galiza argúen que a decisión procura facer "pagar máis a quen máis ten" perante unha situación que tildaron de "insostíbel", a oposición denunciou que unha familia monoparental cunha crianza en idade escolar e un soldo mensal de 1.001€ terá que pagar por un servizo que "forma parte do dereito esecial ao ensino", nomeadamente para o rural galego onde a dispersión poboacional obriga a boa parte das familias a recorreren ao comedor escolar.


Summary: A sentenza do Tribunal Constitucional que declara legal a Sortu non sentou ben ao goberno español. O ministro de interior non descartou presentar novos informes policiais e voltou a nomear ás vítimas.

Jorge Fernández Díaz, ministro de Interior do goberno de Rajoy, amosou a súa discrepancia coa sentenza do Tribunal Constitucional que declara legal a Sortu. Nunha conferencia de prensa diante dos medios de comunicación lembrou a consigna do seu partido ao longo de todo o proceso de paz que está avivir Euskalherria: a esquerda abertzale ten que condenar o terrorismo, pedir perdón e entregar as armas. O goberno español insiste en que a esquerda abertzale ten que pedir perdon Agardar polo texto O ministro de Interior buscou unha saída doada ás preguntas da prensa ao pedir "tempo" para estudar o texto da sentenza cando esta chegue a ser pública. Neste sentido non desbotou a posibilidade de que o seu departamento presente novos informes policiais segundo o contido da sentenza. Ao remate insistiu que non se está a negociar con ETA nin siquera no tema dos presos, remitíndose a actual situación "real" neste apartado. O BNG celebra a legalización Para o BNG a legalización constitúe "unha boa noticia para tod@s @s demócrat@s porque restitúe o dereito democrático de miles de cidadáns bascos a se expresaren libremente nos procesos eleitorais". Ademais a formación nacionalista criticou que o fiscal xeral do Estado afirmase, poucas horas antes de se coñecer este fallo positivo do Tribunal Constitucional, que el non era partidario da legalización.


Summary: 780.000 euros deste investimento proceden dunha axuda da UE, que deberá ser completada con fondos da Xunta. A meirande parte dos cartos dedicaranse a construír unha cerca nos catro quilómetros do perímetro do aeródromo situado en Castro de Rei.

O proxecto para desenvolver avións non tripulados (drones) nas instalacións do aeródromo das Rozas (Castro de Rei) segue adiante. O INTA (Instituto Nacional de Tecnoloxía Aeroespacial), dependente do Ministerio de Defensa, utiliza este espazo dende 2011 e dende entón vén realizando distintas probas con avións non tripulados, como xa foi denunciado en varias ocasións tanto por formacións políticas como por colectivos sociais. La Voz de Galicia publica este martes na súa edición de Lugo que o INTA prevé realizar unha serie de actuacións no aeródromo, co obxectivo de acondicionalo para as probas previstas cos drones. A máis importante será a construción dun cercado nos catro quilómetros de perímetro do aeródromo, xunto coa reforma da torre de control, a construción dun novo hangar e a instalación dun sistema de seguridade aérea. En total, trátase dunha cantidade próxima ao millón de euros, a maior parte procedentes dunha partida de fondos europeos, que deberán ser completados con cartos da Xunta de Galicia, con quen o INTA deberá asinar un convenio de colaboración. Trátase dunha cantidade próxima ao millón de euros, a maior parte procedentes dunha partida de fondos europeos, que deberán ser completados con cartos da Xunta de Galicia Estas reformas xa foran anticipadas hai meses por Bartolomé Marqués, subidrector de Experimentación do INTA, nunha entrevista en La Voz de Galicia, na que destacaba que as actuacións máis "urxentes" no aeródromo pasaban por "pechar o perímetro", pois "hai caza maior e que cruce un xabarín ou un corzo cando se produce un despegue pode ser un desastre" e tamén por "montar un radar de seguimento para poder acadar distancias moito máis grandes". Ramón Vázquez, deputado de AGE, anuncia que nos vindeiros días presentará unha pregunta no Parlamento para confirmar estas informacións, sobre todo o que respecta á hipotética participación do Goberno galego neste proxecto. Vázquez xa denunciou noutras ocasións o "escurantismo" co que se están realizando probas con avións non tripulados para uso militar en Rozas, e presentou iniciativas no Parlamento galego e no Congreso (a través de IU) para demandar a paralización destas probas e "información" para que o Goberno central aclare "que tipo de investigacións" se están levando a cabo en Castro de Rei. As últimas novidades son o proxecto de reforma do aeródromo e un informe, presentado hai unhas semanas, no que o Ministerio de Defensa definía o xeito en que o Atlante sería "artillado", é dicir, dotado de armamento A pesar da ausencia de informacións oficiais facilitadas pola Xunta ou polo Ministerio de Defensa, o certo é que nos últimos meses a actividade das investigacións con drones en Rozas non se detivo. Hai un ano comezaron os voos do proxecto Atlante (Avión Táctico de Largo Alcance No Tripulado Español), un avión espía non tripulado fabricado pola empresa Cassidian, unha compañía integrada na multinacional EADS considerada "líder mundial en solucións de última xeración para forzas armadas e organismos de seguridade civil en todo o mundo" que forma parte do consorcio Eurofighter e participa tamén no "provedor de sistemas de mísiles MBDA", segundo informa a propia empresa. O avión, engade a empresa, está "dotado con tecnoloxía de última xeración" e "posúe características" que "lle permitirán operar en espazos aéreos civiles, a diferenza dos sistemas actuais, limitados a operacións en escenarios de guerra". Non obstante, Cassidian subliña que as misións do Atlante poden ser "tanto civís como militares". Estas investigacións e os seus resultados poden desembocar en que Rozas sexa "o lugar escollido para establecer unha das cinco bases de drones que a OTAN ten previsto instalar en Europa", como denunciou AGE hai máis dun ano, aínda que tamén están en marcha outros proxectos, coma o de El Arenosillo, en Huelva. Polo de agora, as últimas novidades ao respecto son o proxecto de reforma do aeródromo, coñecido este martes, e un informe, presentado hai unhas semanas, no que o Ministerio de Defensa definía o xeito en que o Atlante sería "artillado", é dicir, dotado de armamento.


Summary: "Galiza está a ser discriminada", sosteñen desde o sindicato, que denuncia que só se cobren tres das vinte e cinco vacantes.

O sector ferroviario de CCOO de Galiza advirte da convocatoria de greves en Renfe se a compañía non convoca máis prazas de interventor. O sindicato denuncia que, a día de hoxe, só están cubertas tres das vinte e cinco prazas necesarias para atender todos os servizos ferroviarios no noso país. A central presentou a solicitude de reunión da comisión de conflitos laborais —ao abeiro do convenio— como intento de solución previa ante o anuncio dun conflito. De non se chegar a un acordo para a cobertura das prazas en Galiza, "o conflito está asegurado". Para o sindicato Galiza está a ser "discriminada". En todo o Estado adxudicáronse 103 prazas de interventor, coa seguinte repartición: 32 en Cataluña (31 %), 25 en Madrid (24 %), 23 en Andalucía (22 %) e só tres en Galiza (menos do 3 %) Segundo o sindicato, o ano pasado circularon en Galiza sen interventor 4.500 trens de servizo público ou media distancia, así como 8.000 trens da rede de ancho métrico (antiga Feve), o que supón deixar de ingresar máis de 300 000 euros anuais. CCOO prevé que a cifra aumente a medida que non se cubran as vacantes orixinadas polas próximas xubilacións, pois máis de 60 000 persoas ao ano viaxan en Galiza sen título de transporte. Aliás, alerta doutro prexuízo que ocasiona esta práctica: este tipo de viaxeiros non computa para os efectos das estatísticas de ocupación dos trens, nin no paso polas estacións, o contribúe a futuros recortes dos servizos e ao peche de estacións polo suposto descenso da ocupación. A problemática afecta sobre todo a algunhas liñas convencionais nas que se dá un especial abandono e falta de atención por parte de Renfe: A Coruña-Ferrol, Santiago-Vigo ou A Coruña-Lugo-Monforte-Ourense. Canto aos servizos comerciais ou longa distancia, a empresa está propondo a redución de cargas de traballo en Galiza —pola falta de interventores— a favor doutras comunidades como Madrid.


Summary: O IES de Mos vén de informar nunha carta a alumnado e familias de que esta sexta feira 1 de marzo non terá lugar a celebración do entroido no centro, como viña sendo habitual outros anos, a fin de evitar que o estudantado marche do edificio durante a festa. Quen se disfrazar recibirá unha falta grave. A dirección rexeitou facer declaracións a Sermos Galiza.

Esta sexta feira 1 de marzo, en centros educativos de toda Galiza terá lugar unha festa con motivo do entroido, na xornada previa á ponte escolar. Porén, no IES de Mos (Mos) a mañá transcurrirá como outra calquera logo de que a dirección do centro prohibise os disfraces e calquera tipo de celebración. Desde a dirección do centro, nunha carta dirixida a alumnado e familias, informaron de que en anos anteriores e noutras festas producíronse varias fugas do centro aproveitando a troula, e que para evitar esta situación o entroido queda este ano totalmente prohibido. Igualmente, a persoa que acoda disfrazada as aulas deberá ser recollida pola súa familia e recibirá unha sanción grave que a privará de actividades extraescolares até un mes. Preguntado por esta cuestión, a dirección do centro rexeitou falar con Sermos Galiza. A imaxe da carta é de @sitofigueroa.


Summary: As agrupacións populares reivindican o seu legado artístico, social e educativo como Ben de Interese Cultural. O PP vén de reixeitar na Cámara galega unha proposta do BNG para incoar o expediente que permitiría este recoñecemento.

Con máis de 7.000 músicos e músicas e un cento de agrupacións populares federadas, as bandas de música da Galiza acubillan unha parte esencial do patrimonio inmaterial colectivo e constitúen un "fenómeno musical único de forte valor tradicional e identitario". Esta expresión foi unha das escollidas pola deputada nacionalista Mercedes Queixas para defender a pasada terza feira no Parlamento da Galiza unha proposición non de lei que reclamaba a incoación do expediente para a declaración do legado das bandas de música como Ben de Interese Cultural (BIC), unha iniciativa impulsada polas propias agrupacións e na que Federación Galega de Bandas de Música vén traballando desde hai un lustro. Proxecto Da Capo Malia o acordo unánime da Cámara para recoñecer o labor artístico, social e educativo destas formacións musicais populares, con grande arraigo social e compromiso asociativo, o PP rexeitou a proposta do BNG. "Foi un non a todo -confirma Queixas a Nós Diario-, tanto á posibilidade de empezar a incoar o expediente BIC, que non lle custa nada ao Goberno da Xunta, como á consideración do Proxecto Da Capo", presentado pola Federación Galega de Bandas de Música para situar a música como motor de desenvolvemento social, económico e innovador da Galiza. As bandas de música eran a porta de acceso á música culta en vilas e lugares pequenos Segundo Iván Estévez, presidente da federación de bandas de música, este proxecto "interdisciplinar" é moi ambicioso e busca ser parte dun "desexado" PERTE cultural que recoñeza a importancia da música dentro do sector da cultura e desta na economía. Eis a proposta do BNG para declarar BIC a música, canto e baile tradicional galego Trátase dunha iniciativa que avoga por potenciar a faceta educativa, formativa e laboral, pero tamén a dixitalización e conservación de arquivos ou a proxección exterior da Galiza a través da música, "e non só das bandas populares", que segundo o Consello da Cultura da Galiza aglutinan máis de 10.000 persoas, entre músicos, alumnado, docentes e socios. Ben de Interese Cultural "Levamos moitos anos perseguindo a idea de lograr este recoñecemento como Ben de Interese Cultural. A música de banda ben o merece, tanto como a música tradicional, que o debera ter desde moito antes e aínda non o alcanzou". Iván Estévez destaca a presenza fértil das bandas populares por todo o territorio, nomeadamente no rural. "En vilas e lugares pequenos eran a vía de acceso á música culta, en sitios onde era impensábel escoitar obras de Mozart ou Chopin, por exemplo; en Celanova, Ramirás, Ribadavia, onde a banda A Lira leva case 200 anos en activo". As bandas seguen a levar música e cultura á vilas. "En moitas é a única actividade que hai activa todo o ano, onde funcionan como auténticos espazos de convivencia interxeracional, pero tamén de formación, de creación e interpretación musical, onde a dedicación de quen participa é case sempre voluntaria. Dos máis de 7.000 intérpretes de música de banda federados na Galiza, 70% teñen menos de 30 anos Os músicos profesionais que viven exclusivamente do seu oficio son os menos. "Van porque lles gusta". Ademais, na Galiza só hai dúas bandas municipais, a de Santiago e A Coruña, aclara Estévez. O resto son agrupacións populares cuxo traballo social e cultural merece "todo o recoñecemento e protección", porfía, porque son fonte de creación. Son fonte de novos repertorios, con acento galego, e berce de músicos e músicas que fan carreira en prestixiosas formacións profesionais de todo o mundo. "De Barro, Lalín, Caldas ou As Pontes saíron trompetistas, trombonistas e chelistas que fan carreira na Sinfónica ou na Real Filharmonía da Galiza, mais tamén en Chicago, Roma ou Berlín". World Music Contest Dos máis de 7.000 intérpretes de música de banda federados na Galiza, 70% teñen menos de 30 anos. Máis de medio cento destas músicas e músicos novos son parte da Banda Sinfónica Galega convidada por primeira vez este ano ao World Music Contest, o 'mundial das bandas, que hoxe se inaugura en Kerkrade (Países Baixos). Cada músico terá que pagar do seu peto 400 euros por representar Galiza no World Music Contest de Kerkrade "A banda está formada por 61 músicos de entre 15 e 30 anos, mais o director, David Fiúza, e un gaiteiro, Josele, que viaxa como convidado para interpretar parte do repertorio canda unha agrupación francesa, de Lynde". Desde o BNG, Queixas denuncia que "cada músico terá que pagar do seu peto 400 euros por representar Galiza neste certame", un extremo que confirma o presidente da Federación Galega de Bandas de Música e que para a deputada nacionalista "demostra que non hai recoñecemento nin compromiso de futuro" coas bandas por parte do Goberno galego. "Nós mantemos a nosa petición. Volveremos insistir e faremos o posíbel por darlle máis forza e máis valor para que o recoñecemento que exiximos non se poida obviar". Conclúe Iván Estévez.


Summary: "O disco máis importante dos meus 47 anos de vida". Así define Ugia Pedreira 'A Comuna del Barruzo' (aCentral Folque), o seu novo traballo. Un disco-libro "para nenas, nenos e adultos que aínda o son" -asinado por ela mesma, Pierrot Rougier e Mónica Justo- que xunta dez canciós en eo-naviego, ou galego-asturiano, ou como se queira chamarlle.

"O disco máis importante dos meus 47 anos de vida". Así define Ugia Pedreira 'A Comuna del Barruzo' (aCentral Folque), o seu novo traballo, un disco-libro "para nenas, nenos e adultos que aínda o son"'A Comuna del Barruzo' é natureza. É respecto pola diversidade ecolóxica e social. Tal como explica Pedreira, "un castro, un círculo", no que "todos os seres son necesarios". Mais tamén á reivindicación do dereito a soñar. A imaxinar. A xogar. A facernos preguntas. A emocionarnos. E a tentar mudar as cousas. Nun monllo de temas sinxelos, nas súas melodías, mais cheos de detalles. Con ritmos que navegan entre o pop-rock, o folk galegoastur ou bretón… Un encontro, unha mestura de músicas para bailar. Para chamar polo movemento como expresión da vida. Falamos con Ugia Pedreira, quen respondeu as nosas preguntas por correo electrónico.Ugia Pedreira é a nena Pisquela. E armou este proxecto con Abel Pérez. Como xorde este libro-disco?"Mónica, a ilustradora, dixo que se inspirara na miña cara, entón algo pisquelada tou"Coñecín a Abel no Conservatorio Folque de Lalín: foi alumno alí e agora foi el quen tivo a idea de fer este disco e darme toda a liberdade de creación. Entón preguntei a Pierrot, compañeiro de vida e admirado músico bretón antes que a nosa vida trasluchara xunta.Sen el non podería levar a cabo o disco-libro, sería imposíbel. É o músico da casa, o gravador, o enxeñeiro de son, o compositor, o meu parceiro para compoñer e deseñar a Comuna del Barruzo. El aceptou e comezamos a facer unha axenda de traballo firme, audaz e divertida. A nena Pisquela é do escritor e xornalista Héctor Acebo: a súa poesía abre as letras do disco. É un texto explicativo del. Mónica, a ilustradora, dixo que se inspirara na miña cara, entón algo pisquelada tou.Mais o disco é unha creación colectiva na que se implicou moita máis xente. Que é a comuna del Barruzo? Quen son os seres máxicos que a forman? Por que se chama así? (Penso, ademais, que as ilustracións de Mónica Justo representan a algunhas das comuneiras...)"A Comuna del Barruzo é esa idea soñadora de tribo, un grupo de xente que vive nunha comunidade mediana en territorio e de maneira sustentábel"A Comuna del Barruzo é esa idea soñadora de tribo, un grupo de xente que vive nunha comunidade mediana en territorio, a terra dos Albións noutro tempo, e que vive de maneira sustentábel. Nas montañas de Oscos acontece algo así desde hai anos. Xente nova que vai ao rural vivir en boas condiciós de recursos e saúde.A medida que fun compoñendo a idea xeral do proxecto vin a calidade que tiña Mónica na construción de seres. Entre os que eu lle ía dicindo conforme as letras das canciois conformamos dez seres que protexen a Comuna del Barruzo. Dez seres máxicos e diferentes.Tamén hai amigos e amigas que, sen seren eo-naviegos, colaboraron no disco. Penso en Rosa Cedrón ou Quim Farinha, por exemplo. Quen foron e como se integraron entre os comuneiros estes amigos e amigas? "Implicamos a varios músicos da zona si, entre eles o griot da contorna, o Chus Diaz, que toca o sitar"Rosa e Quim foron necesarios polas cordas. Pierrot ía compoñendo e arranxando e segundo iamos necesitando sonoridades así chamabamos a bons e xenerosas. Ás veces non tiñamos opción e substituímos unhas sonoridades por outras por falta de músicos, mais gañamos en espazos sonoros imaxinativos. Implicamos a varios músicos da zona si, entre eles o griot da contorna, o Chus Diaz, que toca o sitar e cultiva a pintura entre os neníos-as de Oscos.Hai tamén achegas duns cantantes moi especiais: as nenas Elena, Lua e Vega e o neno Rui. De que xeito participan neste disco? "Lúa, a nosa filla, canta e é pozo sen fondo de escoita intelixentemente emocional, entón iso deunos moitos azos, seguridade e camiño"Estos nenos-as próximos á Comuna foron fonte de inspiración e guía constante na composición. Lúa, a nosa filla, canta e é pozo sen fondo de escoita intelixentemente emocional, entón iso deunos moitos azos, seguridade e camiño. Rui e familia, Elena -debuxo de Nayundes Paradise- son o recordo constante da fortaleza e do grande magma que produce ter arredor nenos-as diferentes. Na Comuna del Barruzo non hai exclusión, polo tanto nada a incluír.A acollida do libro-disco na comarca do Eo-Navia está a ser moi boa. Supoño que non hai moitos proxectos culturais en eo-naviego -aínda que poida haber cada vez máis-. Que supón a publicación deste disco neste contexto? "A xente, feliz de ver un disco-libro local e planetario de boa calidade en todos os aspectos. Unha subida de autoestima, una alegría colectiva que percibimos cada día que pasa"Este proxecto foi financiado fundamentalmente e impulsado desde unha persona, Abel Mialmaproduciois. El buscouse a vida para pagarnos e cobramos ao rematar o traballo. Isto xa dignifica a miña profesión, poucos-as fan tal cousa. Eu feliz de ter un encargo, ao fin, e ao lado de casa na miña comunidade. Imaxina!Lin, coñecín a historia, a xente, o patrimonio e comecei a compoñer. A xente, feliz de ver un disco-libro local e planetario de boa calidade en todos os aspectos. Unha subida de autoestima, unha alegría colectiva que percibimos cada día que pasa, na tenda, na rúa, é a constatación da forza que ten a arte para a melloría e benestar común.En relación co anterior, o disco parece unha celebración das cousas pequenas -que son grandes-. A natureza. O rural. A capacidade de soñar e de xogar. A importancia de desfrutar do momento. Ou de preguntar, sempre, de querer saber. Cales son, para ti, os principais temas do disco? Que é o que, dalgunha maneira, reivindica? "Non hai un sen outro: é un castro, un círculo. Todos os seres son necesarios"Non hai un sen outro: é un castro, un círculo. Todos os seres son necesarios. Un achegamento á natureza desde o seu coidado, utilidade para a vida, respecto en complemento ou contraposición, como se queira, coa vida material, robótica, informática. Letras que non entran á primeira para facerche pensar, músicas que baten á primeira pero carregadas de mil detalles.O mundo rural, dixéchesme hai pouco, está cheo de grandes inspiracións e vangardas. Non só se fai cultura nas cidades. O disco tamén reivindica iso. En que sentido? "O movemento corporal e polo tanto a afección cerebral que iso imprime é moi diferente se habitas na aldea"Unha oda á vida no rural. O movemento corporal e polo tanto a afección cerebral que iso imprime é moi diferente se habitas na aldea. O que entra polo nariz, ollos, boca, ouvidos, é distinto e tá sobrevalorada a forma de vivir das cidades. A perspectiva tamén é diferente. E dicir que é diferente non é dicir nin mal nin ben.Respecto ás melodías, son temas sinxelos pero moi variados. Hai un monte de instrumentos, tamén. Eu ao escoitar pensaba que encaixaba coa traxectoria dunha persoa coma ti, que pasou por tantos proxectos moi diferentes: Marful, Nordestinas, Galegoz, Xenreira… Como definirías o disco en canto a iso, a estilos musicais que xunta? Que buscaches nese aspecto? "Non é un disco para nenos-as, é para quen queira escoitalo mais, como realmente fai falla material escolar en galego-asturiano, pois aí tá"Os arranxos fíxoos Pierre ao seu antollo con consenso meu. El vén do coñecemento exhaustivo do pop-rock europeo e americano. Criouse na música clasica e no folk bretón. O seu abano é amplo. A sonoridade do disco non é miña estritamente, é del, e atopamonos e aprendemos un do outro con esta gravación.Tamén se mideu como produtor e técnico e tamos moi contentos de poder abrir unha vía de gravaciós para quen queira nesta nosa terra do occidente astur. Queriamos que fose bailábel, non "Infantilizado" tanto a nivel harmónico, melódico como letrístico. Non é un disco para nenos-as, é para quen queira escoitalo mais, como realmente fai falla material escolar en galego-asturiano, pois aí tá.Canto ás letras, hai moitas achegas: ademais de ti mesma, Quique Roxíos, Arturo Álvarez, Belén Rico, Nicolas Kervazo, Inés Pérez, Elia Rodríguez, Hector Acebo, Mercé de Rande e Pierrot Rougier. Como se coordinou o traballo de composición das letras? "Tou encantada de aunar familia, comarca, amigos, patrimonio e política lingüística nun mesmo proxecto"Os poetas eonaviegos funos escollendo e lendo o que máis me interesaba para ser musicado. Nicolás é amigo de Pierrot, un guitarrista bretón agora mesmo con moitos proxectos lindos e amigo da casa. Gostamos da sua composición e pedímoslle unha canción que traducimos e cambiamos algo tamén. Mercé e eu fixemos hai moitos anos 'Irmá Florita' cando viviamos xuntas en Santiago: recuperei esta canción e cambiei cousas tamén.Pierrot e eu tiñamos compostas cousiñas e gardadas, tamén botamos mao delas. Un colage moi interesante. Como directora artística do proxecto tou encantada de aunar familia, comarca, amigos, patrimonio e política lingüística nun mesmo proxecto. Ademais é a primeira vez que institución galega e asturiana se dan a mao. Isto é de agradecer ás dúas.Hai tamén no disco un equipo de persoas que fixeron a adaptación dos textos ao eo-naviego. E neles optouse por respectar a variedade do eo-naviego, algo que parece coherente coa realidade dunha lingua non oficial, non normalizada… Como e por que se fixeron esas adaptacións ás distintas variedades? (Digo porque si existen as normas ortográficas e morfolóxicas do galego-asturiano. E se aquí se fixese un disco coas distintas variedades do galego, algo de polémica seguramente crearía). "O fervor é que a xente fala na Fala, e tá viva, e esta variante do galego ten un espazo propio"Non vexo polémica nisto, a polémica tá en que a "academia asturiana" quere globalizar en asturianu toda Asturias. A polémica pode ser que esta zona é terra de ninguén? E o fervor é que a xente fala na Fala, e tá viva, e esta variante do galego ten un espazo propio e moita xente quere poñerlle altofalantes. Entón puxemos o grao de area para empuxar este lume novo e bo que non deixa de prender.No disco-libro saen, si, os logos do Ayuntamiento de Vegadeo, da Mesa pola Normalización Lingüística e da Secretaría Llinguïstica del Navia-Eo. Non sei se é a primeira vez que isto acontece mais, en calquera caso, cal queredes que sexa a achega deste libro-disco á normalización do galego-asturiano? (Que existe como optativa nas escolas). "Deixar morrer un idioma é como intoxicar cerebros. Moita xente quere que se manteña a variedade desta Fala e aí me tocou estar agora"Si, iso era o que comentaba: un agradecemento enorme a quen entendeu e apoiou na compra de libros. Primeira vez que acontece este abrazo. O libro ten que chegar ás escolas fundamentalmente: o resumo da nosa vida é o de Mújica, educación e logo tamén. Deixar morrer un idioma é como intoxicar cerebros. Moita xente quer que se manteña a variedade desta Fala e aí me tocou estar agora.A Secretaría Llinguïstica del Navia-Eo forma parte da Academia da Llingua Asturiana. E xusto agora hai un debate en Asturias sobre se facer o asturiano lingua oficial ou non. En que medida a oficialización do asturiano axudaría -ou non- á normalización do eo-naviego? Aquí houbo nesta semana moitas reuniós ao repeito e non vexo que quedemos calados. Hai minirrevolución co tema! Persoas sen colectivo nin partido xuntándose de maneira asemblearia para convocar acciós e movemento a favor do galegoasturiano."Na intimidade das casas está, nas escolas tamén, en moitos lugares escoitas falantes. Todo por facer e construír e apuxar. Unha marabilla"O eo-naviego ou galegoasturiano é tamén reivindicado, desde institucións galegas, como galego non normalizado. E hai quen está en contra de chamarlle eo-naviego. Cal é hoxe a relación dos habitantes da comarca Eo-Naviega coa súa lingua? É dicir, de que maneira forma parte da súa identidade e como a definen eles? Na intimidade das casas está, nas escolas tamén, en moitos lugares escoitas falantes. Todo por facer e construír e apuxar. Unha marabilla.No disco-libro hai tamén moitos agradecementos. Os colaboradores -Chus Diaz, Rosa Cedrón, Quim Farinha, Marina Oural, Nicolas Kervazo-, e moitas persoas que se implicaron de distintas maneiras no disco -Ramon Pinheiro, Dores Tembrás, Sabela Vázquez, Xavier Campos, Marcelino V. Cageao, Pablo Carpintero, Mario Penelo e Brais Morán-. Queres lembrar a alguén en especial? Os principais agradecementos son para todas as persoas que coidaron a miña nena Lúa para que nós puideramos estar ás tardes no estudio de gravación que montamos e construímos para este disco. Sen elas non poderiamos facer nada, a dependencia é absoluta.Sabela de OT vén de escoller unha canción de Marful para a final do concurso. Podes falarnos desa canción? "Unha alegría para a lingua, para o país, para as comarcas da Mariña e Ortegal, para as autorías femininas"Si, unha mariñana que colle a canción doutra mariñana! Unha alegría para a lingua, para o país, para as comarcas da Mariña e Ortegal, para as autorías femininas. A canción comeceina a facer na súa serra da Ganhidoira, ouvín alí unha jota que transformei con letra popular do Cancionerio de Marcial de Valladares (unha xoia de cancioneiro) e con letras e melodías miñas, un bo refrito de produtos ecolóxicos! Espero que lle dea moita sorte."Marful foi un grupo de culto popular, con moitos detractores dentro da crítica musical máis rancia galega"Tamén nos une a musicoterapia, parece máxica esta escolla. Ademais Marful foi un grupo de culto popular, con moitos detractores dentro da crítica musical máis rancia galega e que tivemos moitos premios curiosos extraoficiais e un currículo curioso. Sempre nos tocou abrir camiños e canteira. Esta canción deunos moitas sorpresas: esta é unha delas. Os meus compañeiros Teira e Pascuales fixeron un arranxo incríbel como todos. Tamos moi contentos.Entre os proxectos nos que participaches ultimamente estivo 'Inclusiones 18', en Ribadeo. Un evento para reivindicar a diversidade e a inclusión. Con iso tamén ten bastante relación 'A Comuna del Barruzo'. En que sentido?'Inclusiones' foi levada fundamental por Marina Oural, a miña parceira na Oficina de Outros Asuntos do Movemento, que tratamos temas de diversidade artística e diversidade funcional. Un espectáculo taller onde o proceso artístico en si mesmo ten valor para realizar cambios en todxs e iso promove novas sinapses e aprendizaxes.Traballamos desde a escena para a vida e ao revés. A arte escénica sexa musical, poética, performática,… como interacciona cos hábitos da vida, como fai comunicantes ás persoas, como isto inflúe e cal é o feed-back. Entón encargáronnos esta dirección que Marina levou na súa totalidade e eu nalgunha parte musical. Foi idea da Fundación Edes e estivo implicando moitos coletivos da Mariña e Asturias.Tamén fixeches, hai pouco, 'Unha faba, unha vida' e 'Enredadas', con Martirio, Carmen París e Uxía. En que consistiron estes espectáculos? Quizás o primeiro non é un espectáculo ao uso. Marina e eu escollemos a performance por ser un lugar máis libre para expoñerse. Os seus poemas musicados por min son o material básico da performance, a naturalidade de acción, de emitir e estar as dúas diante da xente é quizais o diamante. E a relación que se ole entre nós, tamén público e o que se chama xeralmente público dilúese. Destronamos o palco vertical.As canciois son moi viscerais e levan moita maceración, todo o proxecto nacido en Bretagne nunha carpintería de riveira leva cociñado lento e a poder ser con ingredientes de luxo. O de Enredadas é un agasallo que nos fixo Uxía, un cuarteto anti patriarcal e matriarcal, creo que totalmente Matrístico, nin un só grao de competitividade no proceso nin no palco, un respecto e unha xenerosidade que nunca tal vivín. Unhas señoras tremendas con vidas carregadas e dous señores, Teira e Tannus, que fan un goxo de pano fino como di a miña irmá Marina."Cantar o que unha compón é case liberar de forma inmediata o sentimento. Sei que grazas á musica aprovisionámonos de enerxía emocional. O amplo abano emocional está "semi-aceptado" nun sistema cheo de imitacións, protocolo e decoro, onde o chorar está máis mal visto ca rir ca boca pequena. Tampouco está aceitado o caos, a contradición, a dúbida (dada)", dicíasme hai anos noutra entrevista polo libro-disco 'Noente Paradise'. Segues pensando o mesmo?"Iso é a eiva máis grande que vexo na arte escénica galega, a falta de consideración e significado do lugar e imaxe que un corpo ocupa no espazo"Si, o mesmo. Unha voz que canta nun palco é un corpo que comunica. Entón toda a formación técnica é unha, logo tá a parte intelectual, a da intelixencia emocional, a consciencia corporal, o coñecemento do lugar escénico en si. Na nosa Oficina de Outros Asuntos do Movimento imos ir máis cara a pedagoxía de todo isto. Formarse no palco, que é o palco da vida, é mais integral e holístico que cantar unhas notas ou outras, que facer unha coreografias consensuadas, ou que declamar no colo da camisa uns versos cun libro na mao. Iso é a eiva máis grande que vexo na arte escénica galega, a falta de consideración e significado do lugar e imaxe que un corpo ocupa no espazo.Hai xa bastante tempo que decidiches voltar para o norte, despois de moitos anos de moita actividade. (aCentral Folque, todas as bandas musicais nas que tiveches e moitos proxectos coma Dillei, Son delas, etc, e tamén proxectos de danza e teatro…). Precisabas un lugar máis tranquilo para criar a Lúa. Por que te decidiches pola comarca Eo-naviega? Como foi a vosa integración aí? Viñemos seguindo as necesidades de Lúa. Precisabamos un colexio onde a coiden moi ben e ter tempo nós para traballar. Comezamos vivindo en Rinlo, e tamén Pierrot a fer carpintería. Mais se queremos adicarlle horas á evolución da nena precisamos tempo ancho. Por iso voltamos os dous á música a través do Coro da Mariña, do grupo de percusión-creación de Erikas e Peluxias, e puxémonos a gravar a Comuna del Barruzo ademais das acciós coa Oficina. Tamos tentando gañar a vida coa arte, e non só pagar as facturas, senón tamén pagar as terapias internacionais de Lúa co apoio de quen entenda todo isto.Por que 'A comuna del Barruzo' é un disco moi importante para ti?"Comecei a investigar sobre música -movemento e cerebro e buscar elementos de resiliencia para non cortarme as veas como fixeron outras"Despois de ter saído do palco convencional, abandonar unha escola como a Folque e adicarme á miña filla, os teléfonos non soaban. Os emails ían a menos. Xa non producía nin diñeiro nin proxectos. Eu funme afastando de todo aquilo e todo aquilo de min, e comecei a investigar sobre música -movemento e cerebro e buscar elementos de resiliencia para non cortarme as veas como fixeron outras, para non medicarme ou caír no sufrimento máis católico.Non deixei ningún día de compoñer canciós ou escribir algún verso, grazas tamén a matricularme en Apiario. Eu é o que sei facer, producir ideas artísticas a través da música e ensinar, pedagoxía da arte escénica do cantar e investigar como psicóloga e curiosa que son. Fer un disco que sexa integramente achegado ao terrén, ao terruño, con dificultades de tempo de esgotamento, de diñeiro etc, non é unha broma. E si, o disco máis importante dos meus 47 anos de vida.


Summary: Será o próximo día 22 no Teatro Colon da Coruña. Berrogüetto comeza unha singular xira de seis concertos, a primeira en formato acústico na súa historia de 17 anos. Unha "Xira de andar por casa" moi propia para o ambiente familiar do Nadal.

O Berrogüetto máis íntimo, máis próximo e directo rodará polos escenarios galegos este Nadal en que deron en chamar a "Xira de andar por casa". Seis concertos en formato acústico, perto da casa, no ambiente familiar propio deste tempo, coa comodidade e a tranquilidade do ámbito doméstico. Os sete músicos, a agrupación ao completo, póñense batín e zapatillas e bótanse a tocar e piden tamén ao público "que se poñan cómodos no noso salón, queremos que fagan súa a nosa casa e só gocen dun novo espectáculo". Aposta polo público Apostan polo público e confían na súa resposta xa que a xira será financiada só polo ingreso da billeteira. Mesmo así, o grupo non reduce a súa habitual formación e mostrarase nesta xira con todos os seus músicos, os sete mesmos compoñentes que tocan nos grandes concertos. Neste concerto "de andar por casa", ademais dos temas do seu repertorio, o grupo engadirá cantos de Nadal propios das datas, facendo o concerto moito máis familiar. Despois da Coruña virá o 23 a cita no Gustavo Freire de Lugo, o 27 a do Teatro Principal de Compostela, o 3 de xaneiro no Auditorio de Ourense, o día seguinte o centro Cultural Novacaixagalicia de Vigo e o 12 o Pazo da Cultura de Narón.


Summary: Exixen ao Goberno español a manter a parálise da actividade laboral

O Goberno estatal avisa de que "non hai data de volta á normalidade" e de que esta estará condicionada a unha redución da pandemia. Así o asegurou nesta cuarta feira, 8 de abril, o ministro de Transportes, José Luis Ábalos. "O 26 de abril conclúe a prórroga do estado de alarma", afirmou, sinalando que iso non implica que haxa unha volta inmediata á cotiandade. Desta maneira Ábalos emendou as afirmacións realizadas no mesmo día pola minista de Facenda e portavoz do Executivo, María Jesús Montero, nas que deu a entender que a partir do 26 se volvería á normalidade. Sobre a fin da vixencia do decreto do Goberno español que ordenaba paralizar a actividade non esencial e, por tanto, ante a reapertura de portas en moitos sectores da economía a vindeira segunda feira, Ábalos advertiu que as empresas deberán facer plans de prevención para esa nova fase. O BNG insta a manter o confinamento total Na Comisión de Sanidade que tivo lugar na cuarta feira no Congreso dos Deputados, onde o ministro Salvador Illa informou da evolución da pandemia e da acción do Goberno estatal, varias formacións soberanistas como o Bloque Nacionalista Galego, EH Bildu e Esquerra Republicana de Catalunya pediron manter o confinamento total da poboación e non retornar á actividade laboral. Rego cualificou de "irresponsabilidade" que o Goberno español poña fin á parálise da actividade laboral non esencial O deputado do BNG na Cámara Baixa, Néstor Rego, sinalou que a decisión tomada polo Goberno de paralizar a actividade non esencial foi "necesaria" pese "a chegar tarde" para frear o contaxio entre as traballadoras e traballadores. Por tal motivo lamentou que, segundo "parece evidente, a fin da medida non se toma con criterios científicos para evitar a perda de vidas, senón que se apoia en criterios económicos". Tornar á actividade é para Rego "moi arriscado" porque pode causar "unha volta atrás na loita contra a infección e porque pon en risco as traballadoras e traballadores xa que se carece ademais dun plan de desconfinamento". O nacionalista cualificou de "irresponsabilidade" que o Goberno obrigue a retornar aos postos de traballo e, en todo caso, exixiu o reparto de materiais de protección a toda a poboación, a realizacións de tests masivos e instou a que o Executivo clarifique se recomenda ou non o uso de máscaras. A OMS pide restricións Esta cuarta feira, Hans Kluge, director da Organización Mundial da Saúde (OMS) para Europa, instou aos Estados da UE a "non levantar demasiado cedo as restricións" de isolamento social e o Centro Europeo para a Prevención e Control de Enfermidades considerou que "actualmente é demasiado pronto" para empezar a retirar as medidas de distanciamento comunitario e físico postas en marcha.


Summary: Fai parte da xeografía da Galiza rebelde. O seu nome está asociado á revolución galega contra Castela das décadas finais do século XV e entre os seus muros vai resistir até a morte Constanza de Castro, a outra filla valente do mariscal Pedro Pardo de Cela. Abandonada á súa sorte desde hai décadas e nun estado de conservación máis que precario, as asociacións culturais da Terra Chá demandan agora da Xunta da Galiza actuacións urxentes para evitar a ruína total da torre de Caldaloba e a súa posta en valor.

O tecido cultural da Terra Chá vén de unirse para exixir a recuperación do castelo de Caldaloba. Demandan das administracións "a súa posta en valor para descubrir e afondar no coñecemento histórico e no patrimonio colectivo do pobo galego, para o que resulta imprescindíbel converter a construción e a súa contorna en propiedade pública". Neste sentido, reclaman á Dirección Xeral de Patrimonio da Consellaría de Cultura que "efectivice de inmediato as medidas que periodicamente vén prometendo para que o castelo pase a propiedade pública e se leve a cabo a súa recuperación e posta en valor". As entidades denuncian a "situación de desleixo e abandono por parte das administracións" e critican que "a súa importancia histórica e patrimonial, xunto co feito de estar considerada Ben de Interese Cultural (BIC) desde hai 36 anos, aínda non teñen sido razóns dabondo para actuar sobre esta fortaleza que, co paso do tempo, avanza na súa ruína". O chamado está asinado por 19 asociacións culturais, entre elas Xermolos, Xotramu, Lugo Patrimonio, Cultura do País, Lareira dos Soños, Cabreiros, Valle-Inclán, Caldaloba, Instituto de Estudos Chairegos, Amigos do Castro de Viladonga ou a Fundación Manuel María de Estudos Galegos. As condicións impostas aos asediados matan boa parte da nobreza rebelde Os colectivos destacan o valor patrimonial da edificación e o seu carácter de "símbolo da resistencia nobiliaria galega", e o seu "interese para entender as mudanzas significativas e duradeiras que se producen no noso país nas últimas décadas do século XV e que poñen fin á existencia efectiva do Reino da Galiza". Na mesma liña, significan "a grande utilidade para a descuberta dun capítulo transcendental da nosa historia, frecuentemente agochada e negada. Os acontecementos, conservados na memoria colectiva, contribúen a proporcionar a este lugar unha carga simbólica que non posúe ningunha outra edificación da súa tipoloxía". A torre de Caldaloba é o último resto dunha fortaleza da baixa Idade Media situada na parroquia de San Martiño de Pino, no concello de Cospeito, derrubada polas tropas castelás de López de Haro por volta de 1484 e da que hoxe só se conserva unha planta cuadrangular de 10 metros de lado, máis de 30 metros de altura e uns muros de preto de tres metros de grosor. A edificación, segundo os estudos do historiador e arqueólogo Ángel del Castillo, no seu momento constaba de catro andares edificados en mampostería de xisto e granito, rematado por unha bóveda de canón percorrida por arcos fachóns, posuíndo un sistema defensivo de foxos e contra foxos, que en palabras do seu estudoso Xavier Moure, acadaba no seu punto máis alto 10 metros de diferenza. A rebelión galega contra Castela do século XV A fortaleza está asociada á rebelión galega contra Castela das décadas finais do século XV. Após o asasinato do mariscal Pedro Pardo de Cela por orde dos Reis Católicos en Mondoñedo en 1483, a máis nova entre as súas herdeiras, Constanza, nada ao igual que a súa irma Beatriz do matrimonio do mariscal con Isabel de Castro, vese obrigada a refuxiarse canda a súa parella, Fernán Ares de Saavedra, no castelo de Caldaloba para continuar a loita. Alí vai resistir, arredor dun ano, o cerco das forzas dos Reis Católicos, comandadas por Diego López de Haro e do que fai parte un importante continxente mercenario multinacional. As circunstancias do asedio a Caldaloba, a morte de Constanza de Castro e a derrota deste núcleo de resistencia a Castela están recollidas na crónica de Vasco de Aponte. Segundo Aponte, as duras condicións impostas aos asediados provocan que durante o ano 1484 boa parte deles morran, entre eles Constanza de Castro, a consecuencia de consumir auga contaminada, salvándose exclusivamente Fernán Arés de Saavedra, ferido por pedra de trabuco e que ve incautada a totalidade dos bens, e outros "tres homes", a quen salva da execución Diego de Andrade. Ares de Saavedra, obrigado a acudir á guerra de Granada como tantos nobres galegos rebeldes para salvar a vida, falece nun lance nas terras do sur peninsular. Constanza de Castro é outra das incógnitas por resolver do quebracabezas da Galiza do século XV. Nada arredor de 1445, probabelmente nas terras de Viveiro, casa en primeiras nupcias cun medio irmán da súa nai, Galaaor Osorio, a quen en 1460 o conde de Lemos, do que é fillo ilexítimo, lle cede as vilas de Castro de Rei e Outeiro de Rei para que poida emparellar coa filla de Pardo de Cela. O matrimonio con Galaaor Osorio, un dos fidalgos máis significados da Idade Media galega pola súa lealdade e proximidade a Pedro Osorio, remata por disolverse, probabelmente, polas desavinzas co sogro. Unida posteriormente ao seu curmán, Fernán Ares de Saavedra, fillo de Ares Vázquez de Parga e Constanza López de Saavedra, señor de Guitiriz, a súa xinea ten continuidade en Constanza de Saavedra, ao tempo casada con outro gran rebelde galego, Pedro de Miranda, camarada de loita de Pardo de Cela.