Summary: Caballero anunciou que recorrerá a sentenza xudicial que o obriga a derrubar a Cruz do Castro, construída como exaltación ás tropas franquistas. Falamos co presidente da Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36 e repasamos outros símbolos da ditadura que se manteñen en Galicia.

Hai unha semana, o xulgado do contencioso-administrativo número 2 de Vigo, que hai uns días deulle a razón á Asociación pola Memoria Histórica do 36, e condenou o goberno local da cidade a proceder "de maneira inmediata" a derrubar a Cruz do Castro por ser "unha humillación para os vencidos" e que incumpre a Lei de Memoria Histórica de 2007. A cruz foi construída en 1961 para homenaxear os caídos do bando franquista, os mesmos que se alzaron contra a legalidade republicana. "Eu non quero unir a meu pai con eses tipos. Eu o que quero é que se recoñeza o asasinato de meu pai e o meu tío, e de miles de persoas máis, uns paseados e outros con xuízo sumario" O alcalde da cidade, Abel Caballero, anunciou que o Concello recorrerá a sentenza ante o TSXG, aínda que de momento non fixo efectivo tal recurso (ten de prazo até o día 25). O presidente da Asociación Viguesa pola Memoria Histórica do 36, Telmo Comesaña, pon en dúbida que chegue a presentalo e cre que Caballero estaría mesmo utilizando esta nova polémica como "cortina de fume" ante outros problemas internos do seu goberno (en referencia á recente imputación do concelleiro socialista Ángel Rivas, acusado de aproveitarse de obras municipais a través de subcontratas). A entidade que preside Telmo Comesaña leva anos traballando para acadar a desaparición deste símbolo franquista, unha enorme cruz visible dende unha parte importante da cidade, e rexeita os argumento defendido dende o Concello: que o monumento perdeu en 1981 a súa significación franquista, pois un acordo municipal o converteu nunha homenaxe "a todos os caídos". O pai e o tío de Telmo Comesaña, militantes do PSOE en 1936, foron asasinados polos franquistas. "Non se pode xuntar vítimas e verdugos, hai que respectar as vítimas, persoas que foron asasinadas por pensar diferente. Eu non quero unir a meu pai con eses tipos. Eu o que quero é que se recoñeza o asasinato de meu pai e o meu tío, e de miles de persoas máis, uns paseados e outros con xuízo sumario", afirma. "Non hai ninguén tan sereo e tan tranquilo coma os vellos. Estamos tranquilos porque detrás vén a xente nova: os netos e as netas que aínda non acaban de entender por que mataron os seus avós e bisavós" Comesaña cre que Caballero "fixo un ridículo espantoso" na súa aparición televisiva en La Sexta (onde afirmou que en Vigo non había símbolo franquista ningún). "Mentiu, arrastrou a Vigo polo chan, un ridículo afectou á cidade", di. Cita a Declaración Universal de Dereitos Humanos e os artigos da Constitución que chaman a defender a dignidade da persoa e o respecto aos tratados internacionais e salienta que "ningún alcalde pode estar por riba desas normas". Dende a Asociación, afírmase que "queremos traballar con serenidade, desmentir todo o que dixo. Imos seguir sen presa pero sen pausa, non imos ceder". Comesaña salienta que "dende sempre vimos sufrindo ofensas, aldraxes, insultos" e lembra que "pasamos 40 anos de ditadura, e despois outros 30 anos nos que o PP e o PSOE se encargaron de silenciar todo o que pasou. Do PP podes entendelo, porque proceden do fango do franquismo, pero do PSOE non, porque o Partido Socialista foi o que sufriu máis vítimas". Así mesmo, indica que se dirixirán "a Gómez Besteiro e a Pedro Sánchez para que aclaren a situación". Mesmo no caso de que finalmente o Concello de Vigo recorra a sentenza, Comesaña amósase confiado no derrube do monumento: "Se recorren, que recorran, o final tardará dous anos máis, como moito", di. "Non hai ninguén tan sereo e tan tranquilo coma os vellos. Estamos tranquilos porque detrás vén a xente nova: os netos e as netas que aínda non acaban de entender por que mataron os seus avós e bisavós", conclúe. A Coruña A CRMH está preparando unha querela xudicial para obrigar o Concello a cumprir a lei Na Coruña, a Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica (CRMH) leva anos denunciando a pervivencia dun número moi importante de rúas dedicadas a persoas ou feitos ligados á ditadura franquista, incumprindo non só a Lei de Memoria Histórica, senón tamén un acordo aprobado polo pleno municipal. A entidade sinalou de novo este verán que o Goberno municipal presidido por Carlos Negreira "segue empeñado en manter a homenaxe e recoñecemento social á ditadura franquista". En setembro de 2009 o pleno municipal, co voto a favor do PSOE e BNG e a abstención do PP, obrigou a eliminación de 52 símbolos franquistas, entre eles o nome de 23 rúas, ademais de 4 placas en grupos de vivendas, 21 distincións honoríficas e outros 4 monumentos. "Non podemos soportar nin un día máis que as nosas rúas rindan homenaxe a significados golpistas como o xeneral Mola, xeneral Sanjurjo, tenente xeral Gómez Zamalloa, tenente coronel Teijeiro e Comandante Barja", sinala Rubén Afonso Lobato, presidente da asociación, que adianta que a entidade está preparando unha querela xudicial para obrigar o Concello a cumprir a lei. Os avogados da asociación xa traballana na demanda, que se presentará nos vindeiros meses. "Os acordos municipais son para cumprilos e a lexislación é para cumprila" -di- "só pedimos que o PP cumpra os acordos aprobados polo pleno". "Estamos falando de golpistas, estamos falando da tortura, do xenocidio. Isto é impresentable" Lobato lembra igualmente que "o goberno municipal non atende a petición de veciños dalgunhas rúas, que xa dirixiron escritos ao concello para a retirada da simboloxía franquista". Por exemplo, veciños e veciñas das rúas Teniente General Gómez Zamalloa e Praza del General Mola, solicitaron por escrito a recuperación dos nomes tradicionais desas rúas: Costa da Unión e Fonte de San Andrés. E conclúe que "manter hoxe a simboloxía franquista non só é un acto antidemocrático, senón unha ofensa á memoria das 600 persoas que na comarca da Coruña foron asasinadas pola ditadura franquista". "Estamos falando de golpistas, estamos falando da tortura, do xenocidio" -conclúe- "isto é impresentable". Pontevedra Tamén se fala de simboloxía franquista estes días en Pontevedra. Recentemente o concelleiro de Educación, Agustín Fernández, anunciou que o Concello retirará un escudo preconstitucional da fachada do colexio público Manuel Vidal Portela. O anuncio mesmo contou co apoio do Partido Popular; o concelleiro César Abal mostrou o seu respecto á Lei de Memoria Histórica e afirmou que "se é un símbolo franquista, hai que retiralo". Pola contra, a Asociación Cultural A Revira cualificou o anuncio de "hipocrisía", criticando que o Concello non adopte a mesma decisión cos restantes elementos simbólicos ilegais existentes na cidade. En 2012 A Revira xa demandara publicamente a retirada de todos os elementos franquistas que persisten, entres eles varias placas da Delegación Nacional de Sindicatos e un escudo franquista co lema Una Grande Libre na rúa Michelena. Lugo A proposta de darlle o nome de Fraga a unha rúa contou co total rexeitamento do BNG e coas dúbidas dalgúns sectores do PSOE A cidade lucense aínda mantén aberto o debate sobre a nomenclatura do seu rueiro. En novembro de 2012 o goberno municipal lucense, daquela aínda conformado por PSdeG e BNG, iniciou o procedemento para renomear oito rúas da cidade que aínda estaban dedicadas a distintos persoeiros relacionados coa ditadura franquista, cumprindo así co fixado na lei de memoria histórica. Entre eles, o Xeneral Tella, Carlos Azcárraga, José Cedrón del Valle, o Teniente Coronel Teijeiro, os irmáns Pedrosa, Julio Ruiz de Alda, o Comandante Manso e Ramón Ferreiro. O proceso tivo nos últimos meses algúns episodios de conflito, relacionados con algunha das propostas para bautizar de novo estas vías e prazas. Sobre todo pola relación coa ditadura franquista dalgúns dos nomes suxeridos, sobre todo, o de Manuel Fraga. A proposta de darlle o nome de Fraga a unha rúa contou co total rexeitamento do BNG e coas dúbidas dalgúns sectores do PSOE. Porén, o secretario municipal avalou nun informe a legalidade da asignación dunha rúa a Manuel Fraga. E tamén o fixo cunha das denominacións preexistentes, a de Ramón Ferreiro, que polo tanto podería manter a avenida á que dá nome dende hai décadas. Ferreiro foi militante falanxista, un camisa vieja que foi Gobernador Civil e Xefe Provincial do Movemento da provincia de Lugo en 1939. Outras localidades En Nigrán o BNG reclamou a retirada dunha placa de mármore destinada a lembrar a José Primo de Rivera e aos "caídos do bando vencedor" Son moitos os concellos galegos, cidades, vilas e localidades máis pequenas, que manteñen intactos elementos simbólicos, físicos ou nas denominacións das súas rúas e espazos públicos, con ligazóns á ditadura franquista. En Nigrán, por exemplo, o BNG reclamou a retirada dunha placa de mármore "carente de calquera simboloxía relixiosa" e destinada a lembrar a José Primo de Rivera e aos "caídos do bando vencedor", situada no Templo Votivo do Mar en Panxón, segundo publicou Valminor.info. En Ferrol, a pesar de que foron retirados os obxectos e elementos máis rechamantes (comezando pola coñecida estatuta ecuestre do ditador, ou a cruz que dominaba a praza de Amboaxe ou os escudos franquistas presentes na Casa do Concello e na Biblioteca), mantéñense aínda algúns nomes de rúas ilegais no trazado do Arsenal, así como un escudo no antigo edificio da alfándega.


Summary: O sindicato denuncia que a Consellería de Economía non fixo as convocatorias 2015/16 e 1016/17 de formación continua para ocupados e exixe que se aclare onde van os 9 millóns de euros correspondentes aos mesmos.

As políticas da Xunta en formación para emprego, quer de traballadores ocupados como no desemprego, non merece para a CIG outra consideración que a de "nefasta". Unha mostra é, denunciou o sindicato nacionalista, que se 'saltaron' as convocatorias de formación continua para traballadores ocupados dos períodos 2015-2016, 2016-2017. Exixe a CIG que se aclarara o que se fixo cos 9 millóns de euros correspondentes a de cada unha delas. Suso Seixo, secretario xeral so dinacto, acusou a Xunta de "vivir das puras apariencias e da propaganda" mentres 'saltan' dúas convocatorias de formación continua para xente ocupada. Seixo considera "realmente gravísimo" este "grao de incompetencia" e exixiu explicacións respecto das partidas de preto de 9 millóns de euros transferidas do Estado á Xunta para cada unha desas convocatorias. Fondos destinados á formación de libre concorrencia, aos que poden optar todas as entidades privadas ou sindicais que queiran impartir accións formativas. "Queremos saber que fixeron con eses cartos, porque son partidas finalistas que só se poden destinar a formación profesional e non sabemos o que se fixo con eses recursos", dixo. Mais a denuncia das políticas formativas da Xunta non se cinxen a este único caso. Así, o secretario xeral considerou "altamente preocupante" que, tal e como está regulado todo o relativo á imputación dos cartos, "é case imposíbel" realizar a formación profesional para o emprego. Lembrou que varias entidades privadas que imparten formación veñen de constituír unha mesa en defensa da formación profesional para o emprego recoñecendo que tal e como está articulado agora mesmo "é ruinoso" e "insostíbel". A isto engadiu que das fundacións que tiñan constituídas as organizacións sindicais para impartir formación, só a CIG mantén a súa "poñendo cartos das cotas dos nosos, porque se é polos recursos que dá a Xunta, teriamos que ter pechado". Seixo denunciou tamén a política de discriminación que segue a Xunta de Galiza con respecto á CIG. Unha discriminación que levou á central sindical a iniciar máis de 33 procesos xudiciais, dos que ten gañadas xa varias demandas no Tribunal Superior de Xustiza de Galiza. Unha estratexia que sitúa nunha aposta "permanente ataque" á CIGporque "non somos do gusto do PP". Cuestionou ademais o camiño cara onde quere levar a Xunta de Galiza a formación con este modelo que a fai "inviábel" e alertou do intento do PP de aproveitar as fraudes que se deron nesta materia, "que cometeron fundamentalmente as entidades empresariais amigas do PP". A ese respecto denunciou que "están aproveitando iso para intentar deixarnos fóra ás entidades sen ánimo de lucro e destinar os cartos aos seus amigos".


Summary: Cen mil persoas tomaron parte nas mobilizacións que decorreron en varias cidades convocadas por diferentes organizacións, entre elas MAK (Movemento pola Auto-determinación da Cabilia), para comemorar a 'primavera bereber' e a 'primavera negra'.

En abril de 1980 o estado alxerino sufucou a sangue e lume a revolta que estoupou ao longo e ancho da Cabilia e que tivo na orixe a demanda de oficialidade para o bereber, unha mobilización que foi coñecida como 'a primavera bereber'. Alxeria reprimiu a sangue e lume aquel movemento, uns feitos que @s bereberes (amazigh) lembran todos os anos, chegado abril, con multitudinarias mobilizacións en vilas e cidades. Nunha desas conmemoracións, a de 2001, a morte dun mozo a mans da policía provocou un regueiro de motíns e disturbios duramente reprimidos no que se coñeceu como 'A primavera negra'. Desde entón a Cabilia lembra en abril ambas as dúas primaveras, mantendo o pulso pola defensa do seu idioma e cultura. Este ano, @s bereberes volveron tomar parte nunhas manifestacións nas que a oficialidade do seu idioma, o amazigh, e da cultura propia foi o eixo central. As reivindicacións do laicismo e democracia tamén estiveron presentes nos protestos, así como -impulsada polo MAK- a reivindicación do dereito á auto-determinación. Máis de 100.000 persoas, segundo os organizadores, tomaron parte nas manifestacións. Diferentes opcións Unhas manifestacións nas que non faltaron as fotografías de persoas que son asumidas como símbolos da súa resistencia polos amazigh: Lunes Matub, cantante asasinado en 1988 nun atentado que oficialmente se atribuiu ao islamismo mais que a familia sempre mantivo que foi organizado polo Estado, Massinissa Guerna, o adolescente torturado até a morte nunha comisaría, @s prisioneir@s amazighs... No movemento político en Cabilia conviven formacións (FS, RCD), que defenden o carácter diferenciado deste territorio mais apostan nunha Alxeria plural que dea cabida e recoñeza as diferentes identidades colectivas existentes no Estado; con outras como o MAK, defensores da creación dun estado propio na Cabilia a través do exercicio do dereito de auto-determinación. Até non hai moito, o MAK era o Movemento pola autonomía da Cabilia, e esa -a autonomía- era a súa reivindicación para este territorio do norte alxerino.


Summary: Compostela Aberta presentou a súa lista no seu local social da Praza do Toural en sesión vermú. Actuaron varios artistas para amenizar os discursos dos candidatos

Compostela Aberta presentou ao público a súa candidatura. Foi nunha sesión vermú no seu local da Praza do Toural. O encargado de presentar o acto foi un dos membros do dúo cómico Os da Ría, Carlos Meixide. Meixide afirmou retranqueiramente estar preocupado pola "xestión de parques e xardíns do concello porque Martiño No Riega". O recordo ao 25 de abril da Revolución dos Cravos foi unha constante en todas as intervencións. Os primeiros en falar, co local social cheo, foron os pechacancelas da lista, a actriz Comba Campoy e o que fora edil con Xerardo Estévez, Víctor Ferreira. Campoy afirmou que era ·"marabilloso" presentar a candidatura cun "cravo na man". Ferreira afirmou que aceptara ir na lista por ser "solidario" con Noriega, cos funcionarios do Concello e pola comunidade educativa. Tamén afirmou que polo "motivo egoísta da mala conciencia" e exhortou ao público a non caer en discursos "derrotistas" pois "non levan a nada". O recordo ao 25 de abril da Revolución dos Cravos foi unha constante en todas as intervencións Tras as intervencións do seguinte tramo de lista foi o turno das pandereteiras Fillas Bravas, unha produción da compañía Chévere, que para a ocasión compuxeron unha canción que dicía: No Concello de Santiago/foron todos imputados/colocáronlles o alcalde/e un goberno remendado. Proxecto 'do pobo e para o pobo' Logo da actuación retomaron a palabra os sete primeiros candidatos. Todos coincidiron na necesidade de rexenerar a cidade, de loitar contra a corrupción e do liderádego compartido. Tamén expuxeron a necesidade de empoderar á cidadanía e facer do goberno de Santiago un "goberno de todos". O número cinco, Xan Duro, quixo facer unha mención aos seus compañeiros de plataforma que "turraron do proxecto cando ninguén daba un peso por el". Pola súa banda a cuarta na candidatura, Branca Novoneyra, quixo subliñar a importancia de recuperar o "espazo da cultura" para que a "música e as artes volvan aos locais". "Contra a desmemoria, memoria; contra a indignidade, exercicio republicano da dignidade; contra a privatización do Concello do Partido Popular, goberno de todas e de todos e contra a baixa estima, orgullo de cidade, cidade para os agredidos" Martiño Noriega foi o último en poñerse diante do micrófono. O candidato a alcalde afirmou que o de Compostela Aberta era un "proxecto participado e colectivo de cambio e transformación". Subliñou que desde a candidatura reivindícano "do pobo e para o pobo". Noriega apelou á brevidade e explicou que o proxecto que encabeza "non vende motos". "Contra a desmemoria, memoria; contra a indignidade, exercicio republicano da dignidade; contra a privatización do Concelo do Partido Popular, goberno de todas e de todos e contra a baixa estima, orgullo de cidade, cidade para os agredidos", enumerou o candidato. "E todo iso cun sorriso e cunha equipa de garantías", engadiu. "Compostela Aberta é un proxecto participado e colectivo de cambio e transformación" O candidato afirmou que a candidatura de Compostela Aberta vai "reivindicar a Ánxel Casal e facer un cambio, non de caras, senón de cidade". "Estou convencido, imos vencer e non por unha cuestión futbolística senón de xustiza", concluíu Noriega mentres o público berraba ¡alcalde! ¡alcalde! ¡alcalde!. Foi un dos integrantes do grupo Ataque Escampe o encargado de poñerlle música ao momento do vermú. E quen tamén quixo pasar a saudar foi Leo Bassi dentro do seu "exorcismo" para "liberar" Santiago do PP.


Summary: Ester Quintana, a catalá que perdeu un ollo por unha bala de goma lanzada polos Mossos D'Esquadra, foi a imaxe escollida pola factoría de Vigo para unha campaña de prevención de riscos laborais. Debaixo da cara de Quintana, usada sen o seu consentimento, colocaron un lema: 'Ti es consciente'

Ti es consciente. Identifica os riscos e evítaos con comportamentos seguros, dicía a campaña de publicidade que a factoría de Vigo da empresa PSA Citroën puxo en marcha co obxectivo de previr riscos laborais. Na imaxe: unha muller, Ester Quintana, quen perdeu o ollo esquerdo polo impacto dunha bala de goma disparada polos Mossos D'Esquadra durante as mobilizacións da greve xeral do 14 de novembro de 2012 en Catalunya. A campaña axiña tivo resposta nas redes sociais, onde se distribuíu o cartaz malia que a empresa, mediante un comunicado, sinala que a intención era mostrar esta imaxe "exclusivamente no interior das instalacións". A avogada de Quintana, Laia Serra, confirmou nun xornal catalán que a imaxe fora usada sen consentimento e considerou que o acontecido é mostra "dunha falta de sensibilidade terríbel" pois a publicidade obvia que á muller lle dispararon un proxectil. Non semella a máis acaída para concienciar sobre "comportamentos inseguros". "O centro de produción PSA Citroën de Vigo pide desculpas a quen puidera sentirse ofendido", sinala a declaración feita pública pola empresa. Confirma que todos os cartaces foron retirados das instalacións e recalca que "Citroën lamenta o malestar provocado".


Summary: Os Verdes contarán con dous ministros no Executivo de Nicola Sturgeon.

O Partido Nacional Escocés (SNP) e o Partido Verde Escocés anunciaron esta sexta feira un acordo de Goberno de coalición, que coloca alicerces firmes para un Executivo independentista durante os próximos cinco anos. A actual primeira ministra, Nicola Sturgeon, seguirá á fronte do Gabinete, que contará con dous ministros dos Verdes. Non obstante non será unha coalición típica, xa que os ecoloxistas se reservaron o dereito a funcionar como oposición en nove áreas. Ambas as dúas formacións avogan por un segundo referendo de independencia, o popularmente coñecido como indyref2. De acordo co pacto asinado, traballarase para que este se produza na primeira metade da lexislatura ─sempre e cando a pandemia da Covid-19 estea superada─, e preferibelmente ante de finalizar o ano 2023. Outro punto salientábel dentro do acordo é o estabelecemento de delegacións de Goberno en Copenhague e Varsovia, as capitais de Dinamarca e de Polonia, respectivamente. O obxectivo é promover os intereses e a reputación de Escocia nas rexión do Norte e do centro de Europa. O SNP conseguiu nas eleccións do pasado maio 64 escanos en Holyrood (o Parlamento escocés de 129), ficando a só un da maioría absoluta, mentres que os Verdes obtiveron 8 asentos nunha cámara con 31 deputados conservadores e 22 laboristas. Histórica entrada É a primeira vez que o partido dos Verdes goberna nalgunha das nacións que a día de hoxe compoñen o Reino Unido, incluído tamén o Goberno británico. Neste sentido, o acordo contempla afondar nas medidas contra a crise climática. A histórica entrada no Goberno "non podía chegar nun momento máis importante. Debemos construír un país máis xusto e caritativo e debemos facer todo o que estea na nosa man para frear o ascenso das emerxencias climática e ambiental, ofrecendo unha transición xusta para todos", sinalou Patrick Harvie, colíder con Lorna Slater do Partido Verde Escocés. Críticas do Alba A respecto do tema do referendo, Sturgeon afirmou que este acordo "fai máis difícil, de feito, imposíbel en termos democráticos, que un Goberno do Reino Unido se resista a que o pobo escocés decida o seu futuro". Porén, segundo recolleu The Scotsman, o tamén partido independentista Alba, fundado recentemente polo exlíder do SNP e exprimeiro ministro escocés, Alex Salmond, considera que o pacto adía no tempo a reclamación e convocatoria do indyref2, e critica que se lle dea prioridade a temas como a Lei de Recoñecemento de Xéneros por diante da cuestión constitucional.


"Se na vida social e relacional domina a muller, nas decisións económicas, agrícolas e familiares a submisión do varón á súa esposa e/ou nai política é absoluta." Foi Carmelo Lisón Tolosana quen escribiu isto, en 1979, na súa Antropología cultural de Galicia (Akal). Referíase ás zonas de manda matrilineal, -nas que é a filla a mellorada na herdanza, e non o fillo-. Unhas páxinas máis adiante matizaba a súa afirmación mais, sendo a súa obra unha das achegas fundamentais á etnografía galega, contribuíu a alimentar unha idea xa daquela vella: o do "matriarcado galego". Ata hai relativamente pouco tempo abundaron as descricións de Galicia como unha sorte de reserva matriarcal do Estado español Ata hai relativamente pouco tempo abundaron as descricións de Galicia como unha sorte de reserva matriarcal do Estado español. Na cultura popular son numerosos os relatos en forma de conto, chiste... sobre que é a muller quen "manda" na casa. Escritores como Camilo José Cela ou Emilia Pardo Bazán defenderon concepcións neste sentido, moi criticadas, por outra banda, por outras autoras como María Xosé Queizán. A Xeración Nós, na súa definición do feito diferencial galego, apelou a un status "independente" da muller en Galicia como unha supervivencia das estruturas da época castrexa, e caracterizouno en base a unha serie de estereotipos: traballadoras, fortes, sacrificadas... en boa medida socialmente asimilados. Escritores como Camilo José Cela ou Emilia Pardo Bazán defenderon concepcións neste sentido, moi criticadas, por outra banda, por outras autoras como María Xosé Queizán O propio Lisón Tolosana rexeita a tese do matriarcado galego. "O dominio da muller varía segundo comarcas. É máximo na zona de manda matrilineal, que é máis ben pequena e non ten a historicidade da outra, a patrilineal. Neste sentido non é unha excepción antropolóxica, pois dáse tamén coa pubilla en partes da Cataluña. E en ningún caso se trata de matriarcalidade, que é un mito", asegura. Hoxe son moi poucos, de feito, os antropólogos que manteñen hipóteses como as que, desde presupostos evolucionistas, popularizaron clásicos da disciplina no século XIX como Bachofen ou Morgan, segundo as cales a humanidade partiría dun estadio primitivo de promiscuidade sexual, para despois adoptar un sistema matriarcal e, máis tarde, un patriarcal, até chegar á familia monógama. Non é o mesmo, ademais, matrilinealidade que matriarcalidade. Lémbrao o antropólogo e profesor da Universidade de Santiago Marcial Gondar. "O mito do matriarcado galego é, para min, totalmente falso. Si existen culturas matrilineais, é dicir, aquelas nas que a herdanza se transmite por línea feminina. Pero iso é unha cousa, e outra cousa é quen ten o poder. Xa Malinowski, no seu estudo nas illas Trobriand, se decatou de que que era o irmán da nai ou tío materno, e non a nai, quen tiña a autoridade, nunha sociedade matrilineal. É máis: o do matriarcado é un mito creado para desprestixiar as mulleres, como se elas perdesen o poder en favor dos homes pola súa menor valía", asegura. "O do matriarcado é un mito creado para desprestixiar as mulleres, como se elas perdesen o poder en favor dos homes pola súa menor valía", asegura Marcial Gondar Parte dos debates arredor do suposto matriarcado galego están recollidos no libro Antropoloxía das mulleres galegas. As outras olladas (Sotelo Blanco), coordinado por Sharon R. Roseman e Enrique Alonso Población. Este volume reúne achegas á materia realizadas por antropólogas e antropólogos estranxeiros. É significativa ao respecto, por exemplo, a introdución ao artigo de Cecilie Hoj Anvik. "Nas clases de antropoloxía do Mediterráneo da miña universidade en Noruega", -conta-, "dicíase que Galicia era en ocasións descrita como un recuncho matriarcal de España, a diferenza do resto do Estado e doutros países mediterráneos". As zonas costeiras, centro da análise Nas zonas costeiras galegas, eran as mulleres as que garantían a continuidade da casa como institución, debido á ausencia dos homes a causa da emigración e do seu traballo no mar, con altas probabilidades de non regresar nunca Foron, principalmente, as áreas de costa, o núcleo de boa parte das especulacións sobre o matriarcado. A realidade galega chocaba coas descricións das culturas mediterráneas -evidentemente, a nosa sociedade é atlántica, mais era incluída entre as mediterráneas para estudos que a consideraban unha parte máis de España- elaboradas segundo o paradigma da honra e da vergoña, que tivera un forte impacto na antropoloxía anglosaxoa nos anos 60 e 70. Segundo este modelo, agardábase que os homes, responsables da protección da honra das súas familias en sociedades androcéntricas e desigualitarias, controlasen a sexualidade dunhas mulleres que desenvolvían a súa actividade nas súas casas, afastadas do ámbito público. Nas zonas costeiras galegas, eran as mulleres as que garantían a continuidade da casa como institución, debido á ausencia dos homes a causa da emigración e do seu traballo no mar, con altas probabilidades de non regresar nunca. Este é o contexto no que se sitúa a manda matrilineal, a tendencia á uxorilocalidade -cando a parella casa, vai vivir cos parentes da muller-, ou o rol dominante das mulleres na xestión da economía doméstica e das explotacións agrogandeiras. Boa parte da súa actividade realizábana, así, na esfera pública, e a súa reputación era medida no ámbito público da aldea en tanto que traballadoras, tal como describiu Cecilie Anvik. Por outra banda, as relativamente elevadas taxas de fillos concibidos fóra do matrimonio deron lugar a clixés sobre unha suposta "liberdade sexual" das galegas que contrariaban o agardado nunha sociedade marcada, ademais, pola ideoloxía franquista sobre as relacións de xénero, fortemente patriarcal. "Queremos romper esta falsa idea, cuxa utilidade habitual é a de rebater as reivindicacións das mulleres, atribuíndolles certas áreas de poder que realmente non teñen" A cuestión era se, con estes datos, se podía falar con propiedade dunha cultura matriarcal, ou de polo menos unha sociedade menos desigualitaria. Son interesantes, a este respecto, as conclusións tiradas polas técnicas de Igualdade do concello de Camariñas Luzia Fernández e Laura Montero nun informe do 2003 dispoñible en internet: "Existe un mito moi estendido sobre a existencia dun suposto matriarcado na Galicia costeira, entendido como sistema social no que as mulleres xogan un papel preponderante, no que exercen o poder social, e que sería produto da permanencia deste trazo de orixe supostamente celta. Queremos romper esta falsa idea, cuxa utilidade habitual é a de rebater as reivindicacións das mulleres, atribuíndolles certas áreas de poder que realmente non teñen. O único que ten detrás este mito é a súa utilización para xustificar a orde existente de sobreexplotación, que non poder, das mulleres", sinalan. "Non hai evidencia da presenza dun matriarcado en Galicia, se entendemos por un matriarcado a dominación das mulleres sobre os homes", indica Sharon R. Roseman. Mais si puido haber, matiza, unhas relacións de xénero menos desigualitarias en certas zonas debido á presenza de factores como "a manda matrilineal, o forte papel da muller en moitas das casas que dependían dos sectores agro-gandeiros, pesqueiros, e marisqueiros. O feito de que as mulleres levasen a cabo numerosas tarefas principais na economía produtiva doméstica, co gran coñecemento e destreza que requiren, facía que o traballo feminino fose imprescindible", sostén. Aínda que estes roles femininos "tiveron máis importancia en contextos de forte emigración masculina. Porén a emigración tanto dos homes como das mulleres, que en moitos casos ocorría ao mesmo tempo, era sinal da precariedade económica en Galicia", lembra.


Summary: Debaixo dos predios hai restos da muralla orixinal da cidade e un informe de Patrimonio recoñece que todos os sistemas defensivos "teñen a consideración de ben de interese cultural". O Goberno local busca reducir a eficabilidade e Marea Atlántica presenta unha moción de Defensa do Común que insta a suspender a concesión de licenzas.

Dende hai catro anos o Ministerio de Defensa busca vender varias parcelas situadas no Campo da Estrada da Coruña, nun espazo tamén denominado A Maestranza e que se sitúa a carón da Cidade Vella. De feito, os predios abranguen parte das murallas barrocas que protexeron a cidade a comezos do século XIX. Son, pola súa localización (a 100 metros do mar e nun espazo con escasos espazos sen edificar), uns terreos de gran valor económico, polos que Defensa esperaba obter máis de 24 millóns de euros na poxa pública que impulsou no ano 2016. Nun comezo eran tres as parcelas, pero o Ministerio desistiu de vender unha delas, por haber máis opcións de que nela aparecesen restos arqueolóxicos.Nun comezo eran tres as parcelas, pero o Ministerio desistiu de vender unha delas, por haber máis opcións de que nela aparecesen restos arqueolóxicosO proxecto de Defensa, que prevía que se erguesen alí vivendas de luxo, contou dende ese momento coa oposición do Concello e tamén de numerosas entidades sociais, encabezadas pola Comisión en Defensa do Común, que en entrevista con Praza.gal denunciaba que "o Ministerio de Defensa non se pode comportar como unha inmobiliaria". En abril de 2016 a Comisión de Defensa do Congreso aprobou por unanimidade instar o Ministerio a suspender a poxa dos terreos do Campo da Estrada. Así mesmo, o Concello reclamou a cesión gratuíta dos terreos para destinalos a uso público, ao que o Ministerio se negou.Dende o Goberno local, agora dirixido polo PSdeG-PSOE, apóstase dende o pasado outono por limitar a edificabilidade dos terreosAs poxas resultaron desertas en dúas ocasións, pero finalmente difundiu que atopar comprador de forma directa, unha operación pola que ingresaría una 12 millóns de euros. En outubro de 2018, o Goberno municipal aprobou a suspensión das licenzas de parcelación, derrubo e construción durante un ano no ámbito da muralla da Cidade Vella. Con esta medida, o Concello buscaba gañar tempo. Con todo, a prórroga era dificilmente prorrogable e unha vez cumprido o prazo, Defensa anunciou que continuaba coa venda anunciada un ano antes.Dende o Goberno local, agora dirixido polo PSdeG-PSOE, apóstase dende o pasado outono por limitar a edificabilidade dos terreos (os metros nos que se podería construír), apoiándose na presenza de restos arqueolóxicos. Este xoves o pleno municipal debaterá unha moción relativa aos terreos do Campo da Estrada presentada pola Comisión en Defensa do Común a través da Marea Atlántica. Ademais, o BNG realizará unha pregunta sobre a venda das parcelas. A moción, que lembra que existen estudos que proban a existencia de restos das murallas nas parcelas da Maestranza, destaca o contido dun informe da Dirección Xeral de Patrimonio que recoñece que "os muros circundantes urbanos, as construcións defensivas con baluartes e os sistemas defensivos que configuran xa teñen a consideración de ben de interese cultural" en función da Lei de Patrimonio Cultura de Galicia. E que, polo tanto, segundo esta normativa e a Lei do Solo, o Concello ten a potestade de actuar para protexer os restos das murallas sen agardar por unha declaración expresa de Ben de Interese Cultural, impedindo polo tanto a venda destes terreos.Un informe da Dirección Xeral de Patrimonio recoñece que "os muros circundantes urbanos, as construcións defensivas con baluartes e os sistemas defensivos xa teñen a consideración de ben de interese cultural"O texto redactado pola Comisión en Defensa do Común e presentada pola Marea Atlántica, subliña que os terreos, que tiveron múltiples usos militares, "eran en orixe terreos comunais, un patrimonio da veciñanza que foi ocupado para instalacións militares e defensivas". E que, en consecuencia, "unha vez que deixan de ter esas funcións, deberían volver a ser patrimonio do común". Ademais, alértase de que a empresa que mercou as parcelas "xa solicitou as licenzas de obra para dous edificios", un con cen vivendas e outro con 56. A moción esixe que o Ministerio retome as negociacións co Goberno Municipal da Coruña en base aos acordos da Comisión de Defensa do Congreso, "facilitando así dende o Ministerio de Defensa a devolución gratuíta ao Concello da Coruña dos terreos". Ademais, insta a suspender a concesión de licenzas de edificación na Maestranza. Pola súa banda, o BNG preguntaralle ao Goberno municipal "que pensa facer" para "asegurar a devolución á cidade dos terreos do Campo da Estrada".A Comisión en Defensa do Común denuncia que dende 1984 o Ministerio de Defensa actúa na cidade "como unha auténtica inmobiliaria dedicada á especulación urbanística". O 30 de xuño dese ano o Goberno municipal -comandando nese momento por Francisco Vázquez- e Defensa asinaron un convenio mediante o cal o Exército lle cedeu á cidade espazos coma o Monte de San Pedro ou o cuartel de Macanaz (o lugar que hoxe ocupa a Fundación Seoane). A Comisión en Defensa do Común denuncia que dende 1984 o Ministerio de Defensa actúa na cidade "como unha auténtica inmobiliaria dedicada á especulación urbanística"Porén, a cambio o Concello recualificou terreos céntricos ocupados nese momento por instalacións militares (Cuartel de Zalaeta, Cuartel de San Amaro) ou da súa propiedade (predios en Maestranza, Corralón...), para que Defensa puidese vendelos a promotoras inmobiliarias e construír alí edificios residenciais. Defensa do Común calcula que con estas operacións Defensa ingresou xa uns 8.000 millóns de pesetas (máis de 48 millóns de euros) e lembra que A Coruña "sempre se mobilizou para frear estas prácticas especulativas"."Coñecemos numerosos casos de devolución ao patrimonio de cidades e doutras institucións de edificios e miles de metros cadrados por parte do Ministerio de Defensa. Non estamos diante dun tema de interpretación xurídica, senón de vontade política e se esta existe, poden encontrarse as vías para devolver ao pobo o que sempre foi do pobo", conclúe a entidade


Summary: É esta a única secuela que até o de agora tivo para o xenro do Rei a súa imputación por prevaricación no 'caso Nóos', polo que terá que declarar o 23 de febreiro

Iñaki Urdangarín xa non fai parte "do pack" dos Borbón. A casa do Rei vén de proceder a eliminación da súa biografía, que podía consultarse na web institucional, portal onde o xenro de Juan Carlos I non terá tampouco perfil propio, se ben seguirá a aparecer no histórico de actividades. Así llo confirmaron fontes da casa real ás axencias de noticias españolas, insistindo en que a decisión tomada non ten nada a ver coas últimas informacións sobre Urdangarín, senón que só se trata de "reafirmar e recordar" a desvinculación iniciada a finais de 2011, cando foi apartado dos actos oficiais após a súa imputación por corrupción no 'caso Nóos', polo que foi chamado a declarar o vindeiro 23 de febreiro. Temía o Borbón que a visita familiar que lle fixeron ao hospital após a súa última operación de cadeira, na cal Urdangarín acompañou á infanta Cristina, ou a cea de nadal na Zarzuela da cal tamén fixo parte, foran interpretadas como un achegamento. Así que, decidiron "marcar distancias" eliminándoo da páxina web. Di a casa do Rei que non actúan tampouco con motivo da información contida nos correos que o ex socio de Urdangarín, Diego Torres, entregou nesta semana ao xuíz e que deixan ver a estreita relación que mantiñan ambos: o ex xogador de balonmán permítese asinar as mensaxes referíndose a si propio como 'el Duque em-Palma-do'.


Summary: Ramón Regueira e Francisco Sampedro serán os primeiros conferenciantes do ciclo A vixencia da filosofía de Karl Marx no bicentenario do seu nacemento, organizado polo Ateneo de Pontevedra da man do filósofo Domingos Antom Garcia.

O salón de actos da Casa das Campás acollerá a primeira das mesas de debate esta quinta feira, 17 de outubro, ás oito do serán. Regueira (Rodeiro, 1943), licenciado en teoloxía e filosofía e catedrático xubildado desta última materia no ensino medio, dedicará a súa intervención a dous conceptos fundamentais do pensamento de Marx: o de praxe e o de alienación. Autor de ensaios como Filosofía e compromiso (Espiral Maior, 2004) ou XoánVicente Viqueira. Teoría e praxe (Novo Século, 2002), a súa conferencia tamén repasará as orixes e as derivadas de ambas as dúas ideas. Francisco Sampedro (A Coruña, 1956), pola súa banda, titulou o relatorio Ideoloxía e distorsión, como o primeiro dos seus libros, publicado en Xerais en 1997. Nel procurará "unha primeira distinción entre as dúas acepcións do termo ideoloxía" e debruzarase sobre o concepto na obra de Karl Marx para elaborar unha "teoría crítica do discurso". Entre as obras principais de Sampedro atópanse A violencia excedente (Laiovento, 2006) ou Figuras da finitude (Laiovento, 2015).


Summary: As exequias do xeneral Soleimani reuniron onte en Teherán varios centos de miles de persoas, que reclamaron "vinganza", mentres que o Goberno dos EUA mantén as espadas ─e os drons─ en alto.

Para uns o "Che Guevara iraniano" (tal e como cualificou o xornal francés Le Monde nunha información de 2017), para outros "padriño do terrorismo" (segundo escribiu na sexta feira Julian Reichelt, o editor do tabloide alemán Bild, o de maior tirada de toda Europa), o certo é que a morte de Qassem Soleimani supón un antes e un despois no escenario de Oriente Próximo. Os aliados do Irán na rexión mostraron as súas condolencias e o seu apoio ao Goberno do Irán, que o domingo xa tomou a súa primeira medida: abandonar os acordos nucleares asinados en 2015 co grupo P5+1 (EUA, Francia, Reino Unido, China, Rusia e Alemaña) que estabelecían límites ao seu programa nuclear en troques do levantamento das sancións. Uns acordos dos que os EUA se retiraron de forma unilateral hai un ano. Donald Trump ameazou con máis ataques contra intereses iranianos, mais tamén os Gardiáns da Revolución dixeron ter 35 obxectivos estadounidenses identificados no Oriente Próximo, "incluído Israel". A información íntegra pode ser consultada na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Summary: Terá lugar na sala Super8 de Ferrol o 8 de abril.

O Colectivo Opai!, Asociación Cultural para a Activación de Medios de Comunicación Alternativos, e un dos proxectos que esta integra, Radio Flispím, organizan a primeira edición do festival Conspirando por unha radio libre. Unha iniciativa coa que visan recadar fondos para a compra de equipamento técnico mais tamén, apoiar os grupos e solistas da comarca de Trasancos através da difusión das súas músicas non só nos concertos do día 8 de abril senón tamén através da edición dun CD. Compoñen o cartaz de Conspirando por unha radio libre o cantautor folque Alberto Knox, a banda de pop-rock Blah! e o grupo de synth-pop, Espejos y diamantes. Aliás, contarán cunha pinchada fin de festa. As entradas que estarán á venda ese mesmo día son de 5 euros. O seu importe íntegro, sinalan, irá destinado a apoiar o proxecto, ao igual que a venda dos traballos musicais. Colectivo Opai! e Radio Flispím constitúen un proxecto encamiñado a "activar, dinamizar e comunicar as luitas sociais e culturais da comarca, servíndose para isto de diferentes instrumentos, como son a realización de actividades, exposicións, publicacións, proxeccións, o intercambio de información, cunha actividade principal que actúe de elemento de aglutinante: a radio libre e comunitaria da comarca", explican no seu portal web. Un "instrumento" que, aseguran, visa "ser útil as persoas, colectivos, redes sociais e culturais da comarca, sen espazo nos medios de comunicación convencionais, ou que están sendo silenciados polos mesmos".


A Real Academia Galega súmase este ano á conmemoración do Día da Lingua Materna compartindo dende academia.gal "Xeliña fala galego". O relato, escrito polo mestre e tradutor Valentín Arias en 1968, conta a experiencia como nena criada en galego da súa filla Xela Arias (1962-2003), a quen a Academia lle dedica este ano o Día das Letras Galegas. O texto difúndese xunto a un artigo no que o presidente da RAG, Víctor F. Freixanes, tamén reivindica a transmisión xeracional do idioma como "unha riqueza que debemos celebrar" e lembra que o galego é ademais unha porta ao multilingüismo, un concepto no que a organización internacional pon o acento nesta edición do Día da Lingua Materna e no que tamén afonda a historia de Valentín Arias. "A proposta da UNESCO ten este ano un obxectivo moi concreto: fomentar o multilingüismo para a inclusión na educación e na sociedade. O texto de Valentín Arias 'Xeliña fala galego' é moi significativo ao respecto. Multilingüismo sen renunciar ás raíces, profundando nelas, para construír unha sociedade sen complexos", expón o presidente da Academia no artigo titulado "Lingua da memoria". Valentín Arias escribiu Xeliña fala galego no ano 1968. A protagonista do relato, publicado nun especial das festas de San Xoán de Sarria, é Xeliña, unha pequena de sete anos cuxa lingua materna é o galego, por decisión dos proxenitores malia os prexuízos sociais, e que aprendeu xa o castelán. Víctor F. Freixanes reflexiona no seu artigo sobre o valor afectivo da lingua materna, "a lingua primeira da memoria", e salienta a importancia de garantir a transmisión xeracional do galego, "unha riqueza que debemos potenciar, celebrar, asegurar e potenciar, pois non é incompatible con outras experiencias. Pero o presidente da Real Academia Galega tamén aproveita a celebración do Día da Lingua Materna para subliñar o valor das persoas que malia non se criaren en galego dan o paso para se instalar na lingua galega. "Na recuperación e uso social do galego son moi importantes os neofalantes", conclúe.


Summary: A Asociación de Escritoras/es en Lingua Galega advirte que as inspeccións de Facenda para controlar os artistas que continúan facturando despois da xubilación xa están chegando a Galiza e xa están a ter efectos inmediatos nas actividades destes.

Segundo afirma Cesáreo Sánchez, presidente da AELG, ademais da inspección á Fundación Neira Vilas denunciada nun artigo de opinión por parte do director de Galaxia, Víctor Freixanes, estanse a producir outras investigacións a escritores e artistas galegos, pero que non queren que trascendan os seus nomes. Esta presión, ademais de posibles sancións e pagamentos, sostén Sánchez, provoca "medo e retraimento, polo que moita xente está rexeitando dar conferencias ou obradoiros para evitar problemas". A AELG está a participar nas negociacións con partidos políticos como membros da plataforma Seguir Creando, tanto a nivel estatal como a nivel galego, para modificar a lexislación de 2013 que limita a facturación e os dereitos de autor por parte de artistas que cobran pensións de xubilación. "En Galiza aféctanos menos o tema dos dereitos de autor, porque somos un sistema pequeno, pero está a ter moita incidencia en obradoiros e conferencias, aos que a xente está a renunciar por medo", afirma Cesáreo Sánchez, quen mantén que estes castigos ao sector cultural son aínda máis duros en culturas como a nosa, "de especial fraqueza". Ademais, de cara ao futuro, "é un elemento disuasorio contra a posibilidade de profesionalización". "Nós non temos moitos escritores profesionais, pero no Estado hai bastantes, e moitos deles cobrando pensións non contributivas, o que lles impide facturar nin un só euro". O poeta explica que no mundo das artes as cotizacións á Seguridade Social son moi irregulares, o que provoca que haxa pensións moi baixas. Plataforma Seguir Creando A finais de xaneiro varias entidades de creadores e creadoras (entre elas a AELG, CEDRO, SGAE, ACE, VEGAP e AELC) constituíron a plataforma 'Seguir creando' para reivindicar o dereito a continuar traballando de forma remunerada durante a xubilación sen perder a pensión. Estas organizacións consideran que esta medida é inxusta e está a causar "graves prexuízos" á cultura porque "se nos está privando do talento dos creadores con máis experiencia". O obxectivo é equiparar a lexislación española á doutros países da Unión Europea, nos que xubilación e creación son actividades compatibles ao entender que a súa achega contribúe a enriquecer o acervo cultural dunha sociedade. A plataforma reclámalle ao Goberno estatal a suspensión das inspeccións xa abertas e paralizar os actuais procesos postos en marcha polo Goberno contra algúns autores (como Antonio Gamoneda, Javier Reverte ou José Manuel Caballero Bonald); modificar a lexislación de 2013 que regula a materia; e deseñar unha nova normativa máis ambiciosa que recolla as necesidades especiais dos profesionais da creación, que teña en conta a especificidade do sector salvagardando os seus dereitos.


Summary: Faise demagoxia (e ben barata) cando se apela a PISA para xustificar as necesidades de cambios lexislativos. E máis aínda cando non se dá ningunha razón para esperar que os resultados vaian ser mellores coa nova lexislación.

Xa se está a falar de novo da proba PISA, pois neste 2015 sairán uns novos resultados (faise cada tres anos e a última vez foi no 2012). Apórtanse unhas breves reflexións con datos da última proba, a sinalada de 2012, que, pensamos, mostran a realidade dun máis dos múltiples "contos" que nos contan, que nos queren "vender" (e moi interesadamente, claro). 1. Quen elabora PISA?: A OCDE. Para que nos fagamos unha idea; para a OCDE a crise débese afrontar baixando os salarios, baixando as pensións, favorecendo o despido libre, privatizando os servizos sociais, reducindo os gastos sociais e gastando todo o que faga falta para que os bancos. e as grandes empresas non teñan problemas. Xa podemos ver cal é a ideoloxía da OCDE. 2. Así que é doado imaxinar para que "vale" a educación segundo a OCDE: A educación para a OCDE é o mesmo que para o ministro Wert. A educación só conta en canto sexa funcional á economía; iso do fomento do espírito crítico, de formar cidadáns, persoas que comprenden o seu mundo ... Iso tráelles sen coidado ao ministro e á OCDE. E ese é o modelo educativo que nos queren vender cando presentan PISA como o "modelo". 3. Que mide PISA?: "competencias", non coñecementos. Ou sexa, mide só a capacidade de utilización, a capacidade instrumental, non os coñecementos, non o saber; só se son útiles para resolver os problemas que eles propoñen. E as "competencias" son moi dependentes do contexto cultural; isto é, de que sexan competentes en situacións máis ou menos próximas ou cotiás. Se as situacións que se lles presenta aos alumnos están "afastadas culturalmente", aínda posuíndo un moi bo nivel de coñecemento, "non saberán" responder ao problema adecuadamente. Foi moi significativo o caso en que se lles propuxo ao alumnado unha situación "Típica", relacionada co uso do metro. Os alumnos españois deron, en xeral, resultados moi pobres, e non digamos os galegos. Normal, se temos en conta que ese "problema" só "aparece" na "vida" de moi poucos españois. Resultados malos? NON: DESEÑO PÉSIMO do control de medida. Pero iso é algo asociado a toda medida de competencias: é moi "sensíbel" ao contexto cultural do alumno. Resultaría moito máis útil medir "coñecementos" (que logo terían que aplicar ás diferentes situacións "culturais" coas que se atopasen). Por que PISA mide competencias e non coñecementos? Por que esa "preocupación polas competencias? Probabelmente terá moito que ver co que lles preocupa da educación: que resolvan problemas, non que saiban. E non é casual nas últimas lexislacións educativas españolas tamén esa centralidade das competencias. As coincidencias non son casuais. 4. PISA mide só as "competencias" en matemáticas, comprensión escrita e coñecemento científico (chámanlle así ao coñecemento en Bioloxía, Xeoloxía, Física, Química e Tecnoloxía. As Ciencias Sociais non deben ser Ciencias para a OCDE). O que se estuda na ESO é moito máis que iso, son moitas máis materias; pero PISA non mide máis, polo que é FALSO que mida o sistema educativo. 5. Que din os datos de PISA?: as probas PISA son moi complexas, así como a súa cualificación, chegando a puntuar os máximos nas tres competencias con 554, 538 e 547 (dun máximo de 560 puntos posíbeis), nada que ver coa escala habitual de 1 a 10. 6. Se convertemos os resultados PISA nunha escala de 1 a 10, dándolle 10 ao máximo posíbel indicado, vexamos que resultados obtemos. Tomaremos como referencia os seguintes casos: o primeiro país, a primeira comunidade española, Galiza, España, a peor comunidade española; e, para comparar aínda mellor, dous dos primeiros países no coeficiente de Gini, que mide a igualdade e tamén dos primeiros nos índices de cualidade de vida, ou sexa, países envexábeis (Noruega e Suecia); ao mesmo tempo, son países cunha alta renda per capita e desenvolvemento económico, polo tanto; e suponse que a educación debería ter "algo que ver" coa súa situación social e económica. E, para rematar, a media da UE. A ver que datos obtemos. 6.1. Competencia matemática: Corea do Sur (o "mellor"): 9,89; Nafarroa (a "mellor" comunidade autónoma): 9,23; Galiza: 8,73; España; 8,64; Extremadura (a "peor" comunidade autónoma): 8,23; Noruega: 8,73 (o mesmo que Galiza e pouco por riba de España); Suecia: 8,54 (por baixo de Galiza e España); México (o "peor"): 7,38; media da UE: 8,73 (como Noruega e Galiza). Resulta que en "competencia matemática" España globalmente está por riba de Estados Unidos e Suecia, por exemplo; e Galiza entre Noruega, Portugal e Italia. 6.2. Competencia lectora: Xapón (o "mellor"): 9,61; Madrid (a "mellor" comunidade autónoma): 9,13; Galiza: 8,91; España: 8,71; Extremadura (a "peor" comunidade autónoma): 8,16; Noruega: 9 (case "unha décima" máis que Galiza e case tres que España, pero algo menos que Madrid); Suecia: 8,63 (só cinco décimas máis que Extremadura e por baixo de Galiza e España); México (o "peor"): 7,57; media UE: 8,73 (por baixo de Galiza e "dúas centésimas" máis que España). Resumindo, para o caso, en "competencia lectora" están por baixo de España, por exemplo, Luxemburgo, Israel, Islandia e, de novo, Suecia. 6.3. Competencia "científica": Xapón (o "mellor"): 9,77; Castela-León (a "mellor" comunidade autónoma): 9,27; Galiza: 9,14; España: 8,86; Murcia (a "peor" comunidade autónoma): 8,55; Noruega: 8,84 ("peor" que Galiza e España); Suecia: 8,66 (tamén "peor" que Galiza e España); México (o "peor"): 7,57; media UE: 8,88 (por baixo de Galiza e case igual que España). En fin, en "competencia científica" España supera a países como Noruega, Italia, Islandia, Israel e, como non, a Suecia. 6.4. España tería globalmente un 8,64, un 8,71 e un 8,86 nas tres competencias. A que non parecen tan malos resultados como nos vende a propaganda interesada da sofistería mediática e do ministerio? Por que esa insistencia no "mal que nos vai"? . Ademais, décima máis, décima menos, España está na media da UE; Galiza un pelín por riba en dúas e igual na outra; e as "mellores" comunidades autónomas, por riba. 7. Pero se vemos os resultados por comunidades autónomas, entón damos cunha gran variabilidade (pero en ningún caso para botarse as mans á cabeza: non temos máis que ver as diferenzas que hai). Pero ao mellor o que si resulta significativo é que entre as "mellores" soen estar as do norte (Madrid, Nafarroa, Asturias, Castela León, País Vasco ... cambiando a orde, segundo a competencia); e as "peores" tamén son as mesmas (Andalucía, Extremadura, Murcia e Illes Baleares, tamén cambiando a orde, segundo a competencia medida). Hai algunha significatividade nestes datos? 8. A conclusión está clara: CO MESMO SISTEMA EDUCATIVO (non hai diferenzas lexislativas significativas entre comunidades autónomas; as leis educativas españolas son leis orgánicas) hai unha dispersión de resultados, uns bastante por riba da media da UE e outros por baixo. Hai, pois, interese en MENTIR descaradamente e en sacar conclusións DEMAGÓXICAS sobre uns resultados que nin son malos para o conxunto de España, nin son homoxéneos, nin miden o sistema educativo. 9. Faise DEMAGOXIA (e ben barata) cando se apela a PISA para xustificar as necesidades de cambios lexislativos. E máis aínda cando non se dá ningunha razón para esperar que os resultados vaian ser mellores coa nova lexislación. Pero, ademais, habería que xustificar POR QUE INTERESA TER MELLORES RESULTADOS NUNHA PROBA CON ESES NESGOS IDEOLÓXICOS REACCIONARIOS TAN CLAROS, que responden a un modelo educativo contra o que tanto o profesorado como o alumnado nos temos manifestado e oposto reiteradamente: o modelo da lei Wert. 10. Para máis información.


Summary: As persoas expertas piden á cidadanía "respectar" a recomendación da Xunta de non superar as dúas unidades de convivencia nas celebracións do Nadal, xa que esta é "a única medida 100% eficaz" contra a Covid-19. Pola contra, ven "inútil" a obrigatoriedade da máscara nos espazos exteriores, unha medida que "non impedirá" que a incidencia siga a medrar sen control de cara ao vindeiro ano. A Atención Primaria, alertan, "xa está desbordada".

Chegou a Noiteboa, unha data para os reencontros, as apertas e a papatoria. Mais, por mor da situación epidemiolóxica, unha data tamén para a prudencia e a moderación. Así o advirten, en conversa con Nós Diario, o médico internista Ignacio Ramil e o profesor emérito de Medicina na Universidade de Santiago de Compostela (USC) e experto en epidemioloxía Juan Gestal. Na cuarta feira o líder do Goberno estatal, Pedro Sánchez, acordou cos seus homólogos na Conferencia de Presidentes estabelecer de novo a obrigatoriedade da máscara nos espazos exteriores, aínda que se cumpra o distanciamento social de 1,5 metros. O mandatario galego, Alberto Núñez Feixoo, non decretou novas restricións para as celebracións do Nadal, mais si trasladou á cidadanía unha recomendación: que nas xuntanzas participen un máximo de dúas unidades de convivencia. Malia non ser unha medida de obrigado cumprimento, os profesionais sanitarios instan a respectala. "A responsabilidade é nosa, dos individuos. Para dificultar a circulación do coronavirus precisamos limitar o máximo posíbel os contactos sociais, porque este virus ten unha enorme transmisibilidade e para freala esta é a medida máis eficaz", indica Gestal. Pola contra, cre que a obrigatoriedade da máscara ao ar libre non é, "en absoluto", unha decisión que contribúa a reducir a incidencia. "É unha nova mostra do 'teatro pandémico' que pode ter utilidade, obviamente, con algo que xa estaba estabelecido, o seu uso cando hai aglomeracións. Baixo o meu punto de vista, o Estado volve abandonar a súa responsabilidade", sostén. Na mesma liña apunta Ignacio Ramil: "Non ten sentido obrigar á poboación a levar a máscara no exterior e ver o que vemos nos interiores. Reducir os contactos en espazos fechados, sobre todo se estamos sen máscara, é o único que será eficaz. Podemos sumar unha capa de protección facendo un test de antíxenos, ventilando ben os interiores ou administrando a terceira dose da vacina ás persoas maiores, mais o risco cero non existe", di. Precisamente nesta quinta feira o Consello Xeral de Colexios Farmacéuticos advertiu que poden aparecer "falsos negativos" cando se realizan as probas de antíxenos sen ter síntomas ou cunha carga viral moi baixa: "Un resultado negativo non exclúe a posibilidade de infección". A proba máis fiábel é a PCR, que a Consellaría de Sanidade realiza de balde e sen necesidade de cita previa en diferentes cidades do país. Nas últimas datas rexistráronse longas ringleiras de persoas nestes puntos e unha elevada positividade: máis de 10.000 contaxios detectados no conxunto de país en apenas unha semana. Porén, é suficiente unha PCR para pasar as festas como antano? "Cando alguén me pregunta que test recomendo sempre digo que a Covid entra pola porta da nosa casa, e a única forma de evitalo é fecharlla. É unha mágoa nestes días tan sinalados, e a xente está moi cansa porque xa respondeu milleiros de veces co confinamento, a vacinación, o uso da máscara... Ter que renunciar ao Nadal é moi difícil, mais desde o punto de vista legal só se poden facer recomendacións e é importante cumprilas", explica Ramil. Como iniciaremos 2022? Malia que non tomará a decisión definitiva até a vindeira semana, Núñez Feixoo xa adiantou que o seu goberno está a estudar a posibilidade de prohibir as festas de Fin de Ano e as cabalgatas do Día de Reis, que, no caso de se celebraren finalmente, todo semella indicar que serían estáticas, como o pasado ano. "Estamos nun momento álxido da expansión da enfermidade, e aínda que a xente estea cansa e farta, non ten sentido facer grandes festas en Fin de Ano. E as cabalgatas quizais non se deberían celebrar", reflexiona o profesor Juan Gestal. A constante suba da incidencia da Covid-19 podería provocar que a Galiza principie 2022 nunha situación crítica. "Agora veñen semanas de moitos contaxios na rúa, e en tres ou catro semanas poderiamos roldar os 50.000 casos activos se seguimos a tendencia actual. Ese volume non o poderán asumir os centros de saúde, que terán que limitar a súa actividade cotiá ou axustala dalgún modo", augura Ramil, que tamén advirte da presión que sufrirían os hospitais: "Gústame ser prudente e non dar moitas cifras, mais penso que con esa incidencia teriamos entre 600 e 1.000 persoas ingresadas". Gestal coincide neste punto: "Hoxe a situación xa está descontrolada, temos unha sobrecarga enorme na Atención Primaria, e seguirá a medrar porque afortunadamente a meirande parte dos casos son asintomáticos, mais son atendidos igualmente pola Primaria". Falta de persoal sanitario O Consello de Ministras deu nesta quinta feira luz verde a que tanto a sanidade pública como a privada poidan contratar persoal sanitario xubilado para reforzar os cadros de persoal. "Moitos profesionais que se acaban de xubilar están aínda en perfectas condicións para poder traballar nun momento así. Penso que é unha medida axeitada porque a Primaria precisa reforzarse como sexa", expón Gestal. Con todo, matiza: "Faltan médicos e enfermeiros... por culpa de quen? Nas facultades de Medicina estivemos formando un número de médicos maior das prazas ofertadas no MIR, mais marcharon a outros países onde lles pagan ben, teñen contratos estábeis, non os contratan por horas...". Pola súa banda, o doutor Ignacio Ramil engade: "Creo que se podería ter fidelizado mellor o colectivo sanitario en xeral para non andar agora ás présas e ter que botar man das persoas xubiladas. Vivimos moitos anos 'ao límite', e agora que temos unha pandemia cada vez que vén unha nova vaga evidéncianse as eivas". 23 espazos habilitados para facer a PCR A Consellaría de Sanidade habilitou na quinta feira até 23 espazos por todo o país para realizar probas PCR sen necesidade de cita previa e de balde. Así, na sexta feira a cidadanía poderá acudir a calquera dos tres aeroportos galegos ou ás estacións de tren da Coruña, Ourense, Pontevedra, Vigo —Guixar e Urzaiz— e Compostela, entre outros puntos dispoñíbeis nestas cidades, malia que nas estacións e aeroportos só se ofrecen as probas ás persoas viaxeiras. Tamén se farán as probas diagnósticas no Barco de Valdeorras, Burela, Ferrol, Monforte, Verín e Ribeira.


Summary: A concentración da "Marea branca" en defensa da sanidade pública que se convocou para hoxe en Madrid espallouse polo noso país. Na Galiza participaron máis de 1.000 persoas e contou co apoio de SOS Sanidade Pública e as redes sociais. A Plataforma convocou para marzo manifestacións en Ferrol, Vigo e Pontevedra.

As concentracións en varias cidades do Estado en defensa da Sanidade Pública, a "Marea branca" encheron as rúas de quince cidades en protesta contra a privatización e os recortes. Na Galiza as cidades que se sumaron, co apoio de SOS Sanidade Pública, foron Pontevedra e Ourense. En Pontevedra a concentración realizouse na Praza da Peregrina, un dos lugares habituais das protestas na cidade, coa participación dunhas 250 persoas. "Foi unha convocatoria expontánea", sinala Anxo Rincón, do Colectivo Cidadán en Defensa da Sanidade Pública, "en solidariedade coas que se realizaron en Madrid e outras cidades". Rincón amosa satisfacción pola resposta "realizada en poucas horas" contra o que considera "a privatización dun sistema que segue o camiño da que deixou a máis de 36 millóns de persoas sen cobertura sanitaria nos Estados Unidos". A concentración de Ourense foi a máis numerosa pola participación dunhas 900 persoas, segundo informa Luís Álvarez de SOS Sanidade Pública. "A maior parte dos presentes eran profesionais da sanidade pública mais tamén houbo moita participación de cidadáns", asegura Álvarez, "saben que lles afectan os copagos, as privatizacións e a falta de infraestruturas". SOS Sanidade Pública en Ourense puxo de manifesto o seu descontento "coas medidads do goberno de Feijóo" e apoia ás protestas de Madrid "que serán o espello en que se miren para copiar accións privatizadoras". SOS Sanidade Pública Galiza convocou para o mes de marzo tres manifestacións que terán lugar os días 3 (Ferrol), 14 (Vigo) e 21 (Pontevedra). O seu voceiro, Manolo Martín, considera "un éxito" as concentracións realizadas hoxe "con pouco tempo, moita improvisación". A Plataforma traballa agora na realización de debates e charlas por vilas e cidades "para que a xente teña información e non só para que veñan ás manifestacións". Imaxe: @_Oscar_Sanchez


Summary: O colectivo médico que presentou a demanda contra a Xunta, en colaboración coa Plataforma de Afectados, mantén que varios doentes morreron mentres Sanidade atrasaba a autorización do tratamento. "É a confirmación de que era verdade que se estaba deixando morrer xente", din os enfermos

A fiscalía presentou unha denuncia contra o Servizo Galego de Saúde (Sergas) nos xulgados de Compostela polas restricións impostas pola Administración galega aos fármacos recetados a enfermos de hepatite C. Adiantouno El País e confirmoullo a Praza a Plataforma Galega de Persoas Afectadas pola Hepatite C, que por "eficacia procesual" unírase xa á demanda presentada polo colectivo médico Batas Blancas achegando varios casos de mortes de doentes que atribúen á restritiva política da Xunta co tratamento dos enfermos. A fiscalía presentou unha denuncia contra o Sergas nos xulgados de Santiago polas restricións impostas aos fármacos recetados Durante varios meses, o ministerio público investigou a querela presentada por Batas Blancas e na que se asegura que foron varios os doentes que morreron en Galicia mentres agardaban a autorización da Xunta dos medicamentos que xa lles foran prescritos polo especialista. O xulgado de instrución número 3 recolleu durante semanas varios testemuños e realizou diferentes probas periciais de documentación clínica, segundo fontes achegadas ao proceso, ata que a fiscalía decidiu actuar. "É unha nova positiva porque confirma que o que nós levamos tempo denunciando era certo, era verdade que se estaba deixando morrer xente e non era unha simple cuestión de xenreira ou de querer crear balbordo como aseguraba a conselleira", di agora Quique Costas, voceiro da plataforma de afectados. O seu colectivo achegou cando menos dous casos de mortes de doentes á denuncia que Batas Blancas presentou ante a fiscalía do TSXG en marzo de 2015, no mesmo mes no que outra importante manifestación reclamaba en Compostela tratamento para a hepatite C. Poucos días antes, nun polémico pleno no Parlamento, Feijóo garantía os fármacos porque Galicia "non é Venezuela" e acusaba a oposición de "xogar cos doentes" tras asegurar todos os tratamentos segundo "criterios" médicos e logo de que o PP rexeitara unha proposta idéntica semanas antes. Na mesma Cámara galega, os enfermos protagonizaran lembradas protestas. "Confirma o que levamos tempo denunciando, que era verdade que se estaba deixando morrer xente", di a Plataforma de Afectados Na súa defensa da austeridade, a Xunta elaborou un método para dar o visto e prace á dispensación das menciñas necesarias que se converteu nun enguedello burocrático. Primeiro era a comisión de farmacia a que tiña que aceptar o tratamento, pero logo tamén unha comisión a nivel autonómico formada por tres farmacéuticos e sete médicos que eran nomeados polo director xeral de Asistencia Sanitaria do Sergas. Desde a Plataforma, e tamén desde Batas Blancas, defendeuse sempre que non era función deste órgano anular ou confirmar o tratamento de non ser compasivo. "A Xunta escudouse nunha subcomisión que protexeu a través do segredo", lembra Costas. Hai agora dez meses, os doentes fixeran públicos os nomes dos integrantes da devandita comisión e preguntábanse se estaban de acordo cos criterios marcados. A denuncia céntrase nas acusacións que durante moito tempo fixeron os enfermos: denegación de tratamentos a doentes que cumprían cos requirimentos que pedía o Ministerio de Sanidade, atrasos nas resolucións de cada caso, silencio administrativo e falecementos de enfermos que estiveron meses agardando polo ditame da comisión creada pola Xunta.


Summary: Margery Kempe, inglesa nada cara a 1373 e moi dada a viaxar a calquera parte onde houber unha reliquia, embarcou en Bristol, en xullo de 1417, e após sete días de viaxe desembarcou na Coruña para continuar viaxe a Compostela. A viaxe de volta durou cinco días. En total estivo fóra vinte e seis días, catorce deles en Compostela durante os cais puido pregar á vontade e admirar a bela catedral.

A viaxe en barco á Coruña non era fácil. No mesmo século XV un peregrino, que non deixou o seu nome, escribía un texto titulado Os peregrinos por mar e os mareos: "Os que parten para Santiago renuncian a todos os praceres. Moitos enferman ao entrar no mar. Cando saen de Sandwich, Winchelsea ou Bristol ou desde calquera outra parte, os seus corazóns comezan a enfraquecer" Aceptar unha muller a bordo traia má sorte. Por iso Margery tardou en encontrar quen a quixese transportar á Coruña e iso que, sendo ela moi devota, contaba con todo o apoio do bispo de Bristol. Cando finalmente ía embarcar, a tripulación do barco advertiuna antes de por un pé na cuberta: como atraise algunha tempestade lanzaríana inmediatamente pola borda. E asunto resolto. Xa sabemos que non pasou nada pois desembarcou na Coruña e regresou a Inglaterra despois de visitar outros lugares santos. Con certeza houbo outras mulleres que chegaron a Compostela mais desta sabemos porque ditou as súas memorias a un sacerdote e esas memorias chegaron ao nós en forma de libro, O libro de Kempe, considerado a primeira autobiografía en inglés. Margery di, no libro, que non sabía ler nin escribir e por iso dita. Mais iletrada, no período, quería dicir que alguén non lía e escribía en latín fluente. Ela podía ser iletrada, mais demostra ter familiaridade con moitos libros; chega mesmo a dicir que coñecía toda unha biblioteca! Na súa narración percíbese a influencia, entre outros, dos escritos de Santa Bríxida de Suecia e de Richard Polle, autor do libro de piedade máis famoso do período. A personaxe de Maria Madalena atravesa toda a narrativa de Kempe. En 1939 encontrouse o manuscrito que ela ditara. Paga a pena ler mais non é fácil encontrar o libro. Así que, cun salto no tempo, imos tomar Sophia de Mello Breyner Andresen por compañía e achegarnos a Compostela para admirar, como fixo Margery Kempe, "a pedra esculpida do pórtico antigo" SÃO TIAGO DE COMPOSTELA (A D. António Ferreira Gomes, Bispo do Porto) A São Tiago não irei Como turista. Irei – se puder – como peregrino. Tocarei a pedra e rezarei Os padres-nossos da conta Como um campesino. Assim pudesse o poema Ter doçura de trigo Como a pedra esculpida Do pórtico antigo Ter em si próprio, a mesma Compacta alegria, Cereal claridade Ante o voo da Ave. Do Espírito se ergue Os pilares da nave. in Ilhas


Summary: Unha sentenza de 2006 prohibiu esta práctica a menos de 2 mil metros das casas, mais en 2008 ficou derrogada esta distancia mínima e a potestade de decidir se se autorizaba ou non a incineración quedou en mans do Goberno galego. A empresa argumenta a necesidade de "mellorar a eficiencia enerxética" e, con tal obxectivo, a Xunta concédelle unha axuda de 18 mil euros

Após seis anos de que o Tribunal superior de xustiza de Galiza ditara unha sentenza prohibindo a queima de pneumáticos na cementeira Cosmos, no lugar de Oural, en Sarria, a asociación ecoloxista Adega vén de denunciar que a empresa pretende recuperar esta práctica, e cunha subvención da Xunta de 18.000€, ao argumentaren a necesidade de "mellorar a eficiencia enerxética". Así as cousas, a derrogación do Regulamento de actividades molestas, insalúbres, nocivas e perigosas --Raminp-- para substituílo polo Decreto 133/2008, de Incidencia ambiental, suprimíu a distancia cautelar de 2 mil metros das instalacións contaminantes aos núcleos habitados, argumento empregado polo Superior galego para impedir a Cosmos queimar plásticos e rodas. Desde hai catro anos é a Xunta quen decide se tal actividade debe someterse ao trámite de incidencia ambiental e, de ser o caso, emitir autorización. Advirten desde Adega de que, se ben non figura publicada ningunha resolución nesta liña, a cementeira anunciou a súa intención de volver queimar pneumáticos. Cosmos ten a Avalicación ambiental integrada pendente de renovación, e da queima dos residuos que se pretenden eliminar emítense substancias "altamente canceríxenas", tal e como informan @s ecoloxistas. A non menos de 2 mil metros dos núcleos habitadosAo fío, desde Adega lembran a Cosmos que existen alternativas á incineración --reciclado como superficies deportivas ou aditivo para o recubrimento das estradas, entre outros-- e arremeten contra a Xunta polo desleixo manifestado tamén nesta ocasión, concedendo incluso unha subvención en xuño para "proxectos de aforro e eficiencia enerxética", o argumento da empresa para proceder á queima de rodas usadas e doutros pláticos. Na resolución de 2006, o Tribunal superior galego recoñece esta práctica como "molesta, insalúbre, nociva e perigosa", sinalando que non podería realizarse a menos de 2 mil metros dos núcleos habitados. Mais ao derrogaren o Raminp en 2008 ficou eliminado tamén o argumento xudicial en favor da potestade da Xunta para decidir se a práctica debe ser sometida a Incidencia ambiental e emitir o ditame que a autorice. Non hai ningunha resolución conforme a que Cosmos queime rodas e outros restos plásticos, mais as informacións que manexan @s ecoloxistas apuntan a que xa comezaron a incinerar este mes.


Summary: Milleiros de persoas denuncian ter sido espiadas co programa 'Pegasus', entre elas decenas de políticos e activistas independentistas e o propio presidente do Goberno español. Malia que a única forma de evitar unha intrusión é "estar 100% desconectado da rede", eis uns consellos que poden mellorar a túa ciberseguridade.

Como funciona Pegasus? Que me fai vulnerábel? Como evitar ser vítima dun hackeo? Máis de 50.000 dispositivos foron intervidos nalgún momento co programa de espionaxe Pegasus, segundo desvelou o pasado ano a rede de xornalistas Forbidden Stories. Xa en abril, hai escasas semanas, o semanario estadounidense The New Yorker publicaba unha investigación de Citizen Lab que informaba da espionaxe de máis de sesenta políticos e activistas independentistas cataláns. O Goberno español, se ben nun primeiro intre desmentiu as acusacións alegando que se trataba de "ataques inxustos ao CNI" porque Intelixencia "non se pode defender" debido a que as súas actuacións son sempre secretas, acabou por recoñecer por boca da ministra de Defensa, Margarita Robles, tales feitos: "Que se supón que ten que facer un goberno cando alguén declara a independencia?", xustificou, nunha intervención no Congreso. Uns días despois Moncloa asegurou que tamén a propia Robles e o presidente do Goberno estatal, Pedro Sánchez, foran vítimas deste software de espionaxe con senllas intrusións aos seus dispositivos rexistradas entre maio e xuño de 2021. Robles xustifica na Cámara a espionaxe e forzas nacionalistas reclaman a súa dimisión Como funciona Pegasus? Cada día saen á luz novas denuncias a respecto de Pegasus e unha pregunta paira sobre as cabezas de moitos e moitas de nós: podo sufrir eu tamén un ataque informático como este? "Este tipo de software entra nun dispositivo, principalmente, mediante vulnerabilidades: erros de programación, versións desactualizadas de programas que teñan algún tipo de código que se pode executar sen o teu control... Ou mediante a enxeñaría social, facendo que o usuario prema nunha ligazón e así dea permiso ao código do hacker para entrar", explica, en conversa con Nós Diario, o enxeñeiro informático Martín Coego. No caso concreto de Pegasus, un programa cun "enorme investimento" detrás, o modus operandi é "moito máis elaborado" que un correo electrónico cunha notificación, por exemplo, de que se bloqueou a túa conta do banco e o aviso de que precisas dar os teus datos para resolvelo —a técnica do phising—. Aproveitan, pola contra, todas esas 'fendas' que deixan no sistema as "vulnerabilidades" de cada dispositivo. O Goberno español denuncia o uso de Pegasus contra Sánchez e Robles A diferenza doutros programas de hacking, o Pegasus toma o control completo do dispositivo: "Ten o control de todo, tanto ou máis que o propio usuario. Pode modificar ficheiros, meter cousas que antes non había... De todo", salienta. Que me fai vulnerábel? Un xesto tan sinxelo como actualizar as aplicacións cada vez que o ordenador, tableta ou móbil así o demanda pode ser crucial para a nosa ciberseguridade. "Se tes o WhatsApp desactualizado abonda con facer unha chamada falsa que execute o seu código no móbil. Antes infectábanse moitos dispositivos cando abrías un PDF e tiñas a aplicación de lectura nunha versión antiga. É un hackeo de 'cero click', xa que non tes que premer necesariamente nunha ligazón nin dar os teus datos", apunta Coego. Outra forma de que o hacker entre no dispositivo é "mandar unha mensaxe sen texto visíbel pero que tamén executa o código cando a les". "É algo moi pouco ortodoxo, cando o hacker entra no dispositivo doutra persoa busca a forma, porque non hai unha forma exacta, de atopar esas vulnerabilidades", engade. As cinco cuestións que descoñeces do 'Catalunyagate' Como evitar ser vítima dun hackeo? "Protexerse dun virus de uso masivo [por exemplo, a través da técnica do phising] é máis fácil, pero dun programa millonario como Pegasus, con tantos recursos e xente detrás intentando localizarte... Máis ben é unha cuestión de canto tempo tardarán en entrar, a non ser que esteas 100% desconectado da rede", sostén o enxeñeiro informático. A non ser que esteas 100% desconectado da rede, non é cuestión de se entrarán no dispositivo, senón de canto tempo tardarán Porén, hai algunhas cuestións que poden contribuír a, cando menos, dificultar a entrada dese software malicioso —ou malware—. "Non abrir ningún ficheiro do que descoñezas a súa orixe, manter todas as actualizacións ao día...", indica. Tamén é de axuda reiniciar cada día o dispositivo: "Moitas veces eses programas non teñen persistencia, toman o control do móbil pero cando se reinicia precisan volver entrar".


Summary: Rubalcaba ocupou practicamente todos os postos de relevancia do Estado agás o de presidente do Goberno de España; como vicepresidente e ministro do Interior foi peza clave nos contactos que culminaron no alto ao fogo de ETA

O falecemento do ex-ministro Alfredo Pérez Rubalcaba aos 67 anos de idade por mor do ictus que sufriu esta mesma semana impactou de cheo no primeiro día da campaña das eleccións municipais e europeas, tamén en Galicia. O agravamento do seu estado de saúde tiña xa en alerta ao conxunto do PSOE que, tamén en Galicia, chora o pasamento de quen foi peza fundamental do partido e tamén do aparello do Estado durante lustros.Doutor en Química Orgánica de formación, Rubalcaba pasou o que sería derradeiro treito da súa vida exercendo a docencia desta materia na Universidade Complutense de Madrid. Este labor ocupou o centro da súa vida dende 2014, cando foi substituído por Pedro Sánchez na secretaría xeral do partido, á que chegara en 2012 por estreita marxe fronte á tamén falecida Carme Chacón. O ex-ministro e antigo líder do PSOE pasou o que sería derradeiro treito da súa vida exercendo a docencia de Química Orgánica, materia na que era doutorUn dos seus últimos cometidos como líder do PSOE, pero tamén como coñecedor de todos os mecanismos do Estado, fora colaborar na pilotaxe da abdicación de Juan Carlos de Borbón como rei de España nun dos momentos máis delicados para a Coroa. O seu final gran servizo ao partido foi posiblemente, non obstante, concorrer ás eleccións xerais de 2011 como cabeza de cartel con derrota practicamente garantida, como así foi.O secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, puxo voz ao pésame do conxunto do partido por un falecemento ante o que xa agromaron mostras de dor tanto de dirixentes actuais como de antigos cargos. É o caso do ex-ministro José Blanco, quen resalta que "marchou un amigo, persoa á que quería, respectaba e admiraba" e deixa "un gran baleiro".Rubalcaba ocupou practicamente todos os postos de relevancia do Estado agás o de presidente ; como vicepresidente e ministro do Interior foi clave nos contactos que culminaron no alto ao fogo de ETAAntes deses compases finais da súa vida pública Rubalcaba ocupou practicamente todos os postos de relevancia do Estado agás o de presidente do Goberno de España. Foi ministro de Educación e da Presidencia con Felipe González e vicepresidente e mais ministro do Interior con José Luis Rodríguez Zapatero. Dende este posto o seu papel é considerado clave nos contactos do Goberno e do PSOE coa contorna de ETA que culminaron, en 2011, co alto ao fogo que resultou ser definitivo. Neses anos foi albo de durísimas críticas da dereita política e mediática, que chegou a descualificalo como colaborador da propia ETA.Tras confirmarse a nova do seu falecemento as condolencias foron múltiplas dende todas as instancias. Alén da suspensión da maior parte dos actos de campaña previstos para este venres, e do loito oficial decretado polo presidente do Goberno central en funcións, Pedro Sánchez, en Galicia houbo múltiplas mostras de dor a comezar polos principais dirixentes do PSdeG, pero tamén doutras formacións políticas. É o caso do presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, que transmitiu o seu "pésame" á familia e compañeiros de Rubalcaba. "Marcha co recoñecemento de todos pola súa enorme capacidade política, a súa visión de Estado e o seu servizo a España", afirmou.O candidato do BNG á alcaldía da Coruña, Francisco Jorquera, despediu a Rubalcaba lembrando a "excelente relación" que mantivo con el durante a súa etapa no Congreso. Tamén dende A Coruña o alcalde da cidade, Xulio Ferreiro, enviou "unha fonda aperta á familia de Alfredo Pérez Rubalcaba e a toda a militancia socialista" e o rexedor de Santiago, Martiño Noriega, expresou "as nosas condolencias á familia de Alfredo Pérez Rubalcaba e a toda a militancia socialista".A capela ardente de Pérez Rubalcaba foi instalada no Congreso dos Deputados, onde no serán deste venres se formaron longas fileiras de persoas que quixeron renderlle tributo tras o seu pasamento. Entre os asistentes a este acto figuran as principais autoridades do Estado e antigos dirixentes socialistas como o ex-presidente galego Emilio Pérez Touriño.


Summary: O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, enxalzou a figura da escritora galega no seu discurso nun acto sobre a autora organizado pola Casa da Galiza en Madrid.

A autora Emilia Pardo Bazán é para Núñez Feixoo un punto de encontro entre Galiza e Madrid, que na actualidade veñen a constituír os "piares da España unida e diversa". Desta forma se manifestou o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, nun acto na honra da escritora galega que promoveu a Casa da Galiza en Madrid. Na sesión, na que tamén estiveron presentes outros mandatarios do Partido Popular como Pablo Casado, o líder popular galego subliñou que os galegos "combinan querenzas por distintos territorios sen ningún tipo" de ruptura "interior". Na súa opinión esa "dualidade" é algo "definitorio da identidade galega" e, por iso, tamén se poden atopar lazos entre Madrid e o país a través da obra e da figura de Pardo Bazán. "Tanto aquí [referíndose a Madrid] coma en Bos Aires, A Habana, Londres ou Xenebra, o galego asimílase sen perder as súas raíces porque fai provisión de identidades nunha síntese marabillosa", destacou. Entre as súas palabras dedicadas á intelectual, o político púxoa como exemplo, como "un anticipo do galeguismo cosmopolita que impregna hoxe a sociedade galega". "Revolución feminista non hostil" Aliás, destacou o seu papel como fornecedora das "bases da revolución feminista en España", da man de Rosalía de Castro e Concepción Arenal, "cada unha coa súa personalidade e facendo achegas diferentes". "Nos tres casos trátase dun feminismo resolto e inequívoco, pero non hostil a ninguén. Hostil só á inxustiza e a todos aqueles que se aproveitaban dela", afirmou.


Summary: A CIG non participará na mesa de negociación da Lei de Emprego Público de Galiza despois de que representantes da Xunta confirmaran que ían manter o plus de altos cargos.

O plus de altos cargos é unha das razóns que conduciu a que a Área Pública da CIG se retirarase da mesa de negociación do anteproxecto de Lei de Emprego de Galiza. A Xunta decidiu manter o plus ao tempo que se producen recortes laborais e salariais, razón que a CIG sumou á negativa dos representantes da administración a admitir ningunha das súas emendas para retirarse da mesa de negociación nesta terza feira. Nesta cuarta xuntanza, a Área Pública da CIG (formada por CIG-Administración, CIG-Ensino e CIG-Saúde) fixo público o seu balance dun proceso que conduce, segundo manifestou a unha lei que "nin favorece a recuperación do emprego público destruído, nin se vai frear o deterioro que por mor dos sucesivos recortes sufriron os servizos públicos, nin se posibilita que as empregadas e empregados públicos recuperen dereitos laborais e económicos que lle foron suprimidos nestes últimos anos". Valoración subxectiva para salarios Xusto nesta cuarta xuntanza, representantes da administración autonómica confirmaron que non se ía reducir persoal directivo, que se mantería a imposición da carreira profesional, ou que non se van dar pasos adiante na normalización lingüística da administración. Valoran como moi grave que a "avaliación do rendemento" subxectiva defina o novo sistema de retribucións xa que supón a materialización da "discrecionalización dos dereitos das e dos empregados públicos cunha "avaliación do rendemento" subxectiva que podería ser o cerne dun novo sometemento político do persoal. A respecto do plus de altos cargos, razón que conduciu á definitiva retirada da mesa, María Carme López Santamariña, portavoz da Área Pública, sinala que, malia os intentos non conseguiron a eliminación do que, ao seu ver significa nestes momentos, manter uns privilexios para os altos cargos "cando ás empregadas e empregados públicos nos están recortando os salarios e se nos nega o dereito a cobrar as nosas pagas extra completas". Na análise da Área Pública da CIG a lei baterá contra a austeridade dos altos cargos que reclama a cidadanía e defenderá os intereses de quen mandan no que definen como un deseño "extremadamente politizado" da Administración autonómica. "Redunda, non só nun gasto innecesario, senón contrario aos intereses xerais do noso país. Hai que ter en conta que a proposta actual non só pon por diante os intereses dos altos cargos senón que lesiona a independencia e profesionalidade das empregadas e empregados públicos galegos", advirte o sindicato nacionalista.


Summary: O máximo órgano do Consello da Cultura Galega vén de renovar catro dos seus membros electivos. Así, a profesora de filosofía e ex deputada do BNG Carme Adán, o historiador Xosé Manuel Núñez Seixas, a matemática Elena Vázquez Cendón e o xornalista Xosé Ramón Pousa incorpóranse ao plenario da institución.

Os novos membros ocupan o lugar do músico Maximino Zumalave, o politólogo Ramón Máiz, o xornalista Xosé López e a bibliotecaria Concepción Varela. A xuntanza do órgano de goberno do Consello da Cultura tamén renovou no seu posto ás "conselleiras" -denominación dos membros do plenario- Dolores Vilavedra (filóloga e crítica literaria) e María Xosé Porteiro (xornalista e ex deputada do PSdeG). A maiores, segundo informa a propia institución -"órgano estatutario da Comunidade Autónoma de Galiza de carácter asesor e consultivo, que ten como finalidade promover, difundir, asesorar e preservar os valores culturais do pobo galego"-, o plenario tamén aprobou a constitución dunha comisión temporal para a elaboración dun "informe sobre a provisión de postos directivos nas institucións culturais de Galiza" O plenario do Consello da Cultura Galega presídeo Ramón Villares, historiador. A presidencia de honra correspóndelle ao presidente da Xunta, neste caso Alberto Núñez Feixóo. Hai unha serie de integrantes "representativos" entre os que figuran o conselleiro de Educación e Cultura -Román Rodríguez-, o presidente da Real Academia Galega -Víctor Freixanes- ou os reitores das universidades. Final de mandato de Villares Ramón Villares achégase ao final do seu segundo mandato -preside o Consello da Cultura desde 2006, cando substituíu a Alfonso Zulueta. Entre os nomes que soan para ocupar o posto salienta o da filóloga e académica Rosario Álvarez. A institución conta este ano, 2018, cun orzamento de 2.547.225 euros, fornecido pola Xunta.


Summary: O Ministerio de Facenda español amplía a regra de gasto dos concellos

O Ministerio de Facenda do Estado español négase a devolver o IVE adebedado ás Administracións autonómicas correspondente ao ano 2017, aludindo a que isto só se podería ter feito durante 2019. Como as entidades locais tampouco o cobrarán, onte debateuse a ampliación da regra de gasto dos concellos como medida compensatoria polo impago do IVE. É a mesma medida que se formulou a pasada sexta feira, 7 de febreiro, para as autonomías. No día de onte, o presidente da Federación Española de Municipios e Provincias (FEMP), o alcalde de Vigo Abel Caballero, aceptou esa ampliación da regra de gasto aos concellos proposta pola ministra de Facenda, María Jesús Montero, e pediu que se estuden outras medidas complementarias.Desta maneira aprobouse na Comisión Nacional de Administración Local ampliar de 2,8 a 2,9 a regra de gasto que se aplica aos municipios, co que poderán gastar esa décima máis este ano. Ademais, autorízaselles a ter unha débeda de 1,9% do PIB. Abel Caballero, explicou que as entidades locais agradecen esa ampliación da marxe de gasto e asegurou que a débeda estabelecida é a que tiveron xa no exercicio 2019, polo que son obxectivos realizábeis. A FEMP calculou inicialmente a débeda total de IVE coas entidades locais nuns 750 millóns de euros, mais onte non se falou de cifras e o Ministerio de Facenda asegurou que aínda as ten que especificar. Caballero explicou que tamén expuxo a Facenda outras medidas compensatorias ademais desa ampliación da regra de gasto. Así, apresentou como propostas a creación dunha conta no Banco de España para os depósitos das entidades locais, libre de intereses, de maneira que eviten ese custo. "Temos 26.000 millóns de remanente e os bancos empezan a cobrar polos depósitos. Non os podemos gastar e vainos custar diñeiro", apuntou Abel Caballero.


En Marea, PSdeG e BNG coinciden en salientar que o Executivo de Rajoy non está a investir todo o que vén anunciando No mesmo día en que se fixo público o detalle das diversas partidas dos orzamentos do estado, e case sen tempo para analizalas, os partidos da oposición saíron xa este martes a criticar as contas propostas polo Goberno central. Á marxe doutros matices particulares, e de que o BNG deixe para este mércores unha valoración máis fonda, todos coinciden en criticar a baixa execución orzamentaria dos últimos anos como feito que fai pouco crible as novas contas que agora se presentan. Os deputados de En Marea no Congreso dos Deputados puxeron o foco na "conxelación das partidas orzamentarias para Galicia", co que salientan que "o Goberno de Rajoy perpetúa o recorte do 32% dos orzamentos para Galicia" do pasado ano. En Marea critica que a metade do orzamento vaia destinado ao AVE, unha infraestrutura que xa tiña que estar rematada e que vén acumulando sucesivos incumprimentos de prazos e de execución orzamentaria. O actual voceiro da formación na Cámara Baixa, Miguel Anxo Fernán-Vello, resalta ademais que o proxecto constata "o mal trato" do Goberno central a Lugo. Desde o PSdeG o seu secretario xeral, Gonzalo Caballero, criticou a perda de posición relativa de Galicia a respecto do resto de comunicades, salientando que as contas públicas prevén para o resto do Estado uns aumentos do investimento do 17% pero para Galicia só do 1%. Caballero tamén lembrou que nos últimos anos o Goberno central deixou de investir en Galicia uns 2.000 millóns de euros que orzamentara pero que non chegou a executar. Desde o BNG, que deixou a súa valoración das contas para este mércores para analizalas polo miúdo, a súa portavoz, Ana Pontón, anunciou que pedirá a Feijóo explicacións sobre os rozamentos estatais no Pleno do Parlamento de Galicia que se celebrará a próxima semana. En todo caso a pasada semana a deputada Olalla Rodil xa criticara que, á marxe do que reflictan as contas deste ano, a credibilidade do Goberno é limitada polo baixo nivel de execución orzamentaria que, por exemplo, no caso do AVE supuxo "unha perda de 900 millóns de euros" entre os anos 2015 e 2016.


Summary: A deputada do Bloque participou nun acto de campaña da formación abertzale en Iruñea, onde sinalou á Unión Europea como a culpábel "de condenar a miles de galeg@s á non poder producir e a ter que emigrar". VÍDEO NO INTERIOR

O BNG volveu participar nun acto electoral de Bildu en Euskal Herria, neste caso en Iruñea, onde a deputada nacionalista Carme Adán recordou que "nós xa dixemos non a Maastricht en 1992", facendo referencia á histórica posición crítica que mantivo o Bloque respecto a este modelo de Unión Europea, que, segundo Adán, "condena a galegos e galegas á miseria e a non producir, obrigando á nosa mocidade a emigrar como hai corenta anos. 110.000 moz@s tiveron que marcharse nos últimos cinco anos". Aliás, a deputada galega afirmou ante os centos de persoas que seguían o acto que "a UE mantén unha política de servidume co grande capital que só busca recortar dereitos sociais e políticos": Para combatir ese modelo pero tamén para defender "o dereito a decidir dos pobos", foi polo que Adán explicou que o BNG forma parte xunto con Bildu da coalición Os Pobos Deciden. "Váilles doer que esteamos en Europa" sinalou o candidato da formación abertzale, Josu Juaristi No acto tamén participou o cabeza de lista da formación vasca, Josu Juaristi, que presentou a súa papeleta "como a que lle doe ao réxime, o único voto válido para confrontalo". "Dóelles ver como transformamos a sociedade, como estamos na rúa, e, xa imos avisando, váilles doer que esteamos en Europa". Dúas das tres enquisas publicadas pola prensa sistémica española o domingo concedíanlle representación en Bruxelas á listaxe da que participa o BNG.


Summary: Tivo 48% dos votos. Independencia foi a segunda máis votada e sapoconcho, a terceira.

Afouteza é a palabra do ano 2017, collendo así o relevo de Irmandade, que o foi en 2016. Con 48 por cento dos votos, afouteza foi a 'palabra gañadora entre as oito finalistas (Afouteza, eucaliptización, independencia, sapoconcho, teimudo, vaga de lumes, velutina e violencia de xénero). Votaron por ela neste concurso organziado polo Portal das Palabras 3.004 persoas das 6.228 que participaron na elección. Independencia foi a seguinte en número de votos con 939 e sapoconcho a terceira con 830. Eucaliptización, teimudo, vaga de lumes, violencia de xénero e velutina completan, por esta orde, a táboa de posicións final. O éxito de afouteza cociñouse ao longo de todo o ano 2017, xa que durante varios meses liderou a listaxe de palabras máis buscadas no Dicionario semana tras semana. Os medios de comunicación recolleron este dato, dando conta de que este interese por unha voz non moi frecuente na fala coloquial era debido á campaña do Celta de Vigo "Ensinémoslle ao mundo o significado da afouteza", baseado nun verso do propio himno do club.. Afouteza vén definida no Dicionario en dúas acepcións: pode referirse á disposición de quen actúa sen temor ás dificultades ou perigos ou á seguridade en si mesma que demostra unha persoa. A orixe de afouteza atópase nun verbo latino, favere, que tiña por significado 'favorecer' ou 'protexer', e que os romanos usaban en principio no ámbito relixioso, para se referiren aos favores e á benevolencia dos deuses cos mortais. De favere e do seu supino fautum chegouse en romance a fouto e fouta, as formas primitivas do adxectivo. Logo na fala engadiuse unha vogal inicial de reforzo, e de aí afouto e afouta, é dicir, a persoa que "ten ou amosa afouteza". Completan a familia léxica o adverbio afoutamente e mais o verbo afoutar (que pode ser tamén pronominal, afoutarse), cando lle damos ánimos ou valor a alguén, para realizar algo ou encetar unha empresa. Afouteza está na lingua practicamente desde os inicios, como indica a súa presenza en documentos do século XIV. A primeira recollida lexicográfica fíxoa Juan Sobreira a fins do XVIII, na súa colección de termos. Di o padre Sobreira que "afouta" é a "persoa dilixente e activa nun traballo, manifestándose confiada no logro" e insiste "o que non desmaia, ou non manifesta desconfianza no que emprende" (adaptación da definición orixinal do frade bieito Sobreira, na súa colección lexicográfica de 1787-1805). Mais a afouteza non é só unha palabra de dicionarios e dicionaristas, xa que aparece con certa regularidade en textos literarios e particularmente nos medios de comunicación, desde O Tío Marcos da Portela, pasando por A Monteira, a revista Nós e A Nosa Terra do comezo do XX entre outras. Neste espazo comunicativo, volve brillar nesta segunda decena do século XXI. Afouteza, eucaliptización, independencia, sapoconcho, teimudo, vaga de lumes, velutina e violencia de xénero foron as oito finalistas para a Palabra do Ano 2017. As propostas escollidas entre un bo feixe de palabras diversas que chegaron na primeira fase. As oito palabras finais cumprían todas elas os seguintes criterios: están á cabeza das máis repetidas entre todas as que chegaron; son palabras contundentes, con forza informativa, que centraron por diversos motivos os temas de maior presenza nos medios e máis impacto social do ano; e teñen, as máis delas, un valor engadido desde o punto de vista estritamente lingüístico, ben por seren terminoloxía de nova creación, por exemplificaren usos singulares ou por seren colocacións léxicas de plena actualidade.