Summary: Case todos os pasos fronteirizos na raia continúan pechados, o que está a provocar un gran prexuízo económico e comercial nas localidades dunha e doutra beira. A partir do luns poderase cruzar tamén a través de Calvos de Randín. Na rolda de prensa conxunta, o alcalde de Valença subliñou que "Portugal non é só Lisboa e España non é só Madrid"

Cada día son máis as voces que reclaman a apertura de máis pasos fronteirizos na raia que separa Galicia e Portugal. Na actualidade, mantéñense as restricións aplicadas dende hai dous meses e medio, no comezo do estado de alarma aprobado para facer fronte á pandemia de coronavirus. Tan só se pode cruzar -por razóns de traballo ou transporte de mercadorías- a través da ponte da autoestrada entre Tui e Valença e no paso que une Chaves e Verín. O Goberno portugués anunciou que a partir do vindeiro luns se permitirá tamén o paso a través do paso que une Tourém e Calvos de Randín, pero só durante unhas poucas horas os luns e os xovesO resto do pasos están pechados, o que obriga a moitos traballadores e transportistas a percorren moitos quilómetros extra para poder cruzar a fronteira que, ademais, rexistra importantes retencións debido aos controis establecidos. O Goberno portugués anunciou este xoves que a partir do vindeiro luns se permitirá tamén o paso a través do paso que une Tourém e Calvos de Randín. Iso si, será nunhas quedas horarias moi determinadas: unicamente os luns e os xoves, entre as 6 e as 8 horas e das 17 ás 19 horas.A pasada semana a Agrupación Europea de Cooperación Territorial (AECT) do Rio Miño e as Eurocidades do Miño acordaron adoptar "medidas contundentes e visibles de protesta" para reclamar a "apertura urxente de pasos na fronteira con Portugal". De igual xeito, a Xunta e a Comisión de Coordinación e Desenvolvemento Rexional do Norte de Portugal (CCDR-N) acordaron realizar unha petición conxunta aos Executivos de España e Portugal para habilitar máis pasos que permitan o tránsito dos traballadores transfronteirizos e de mercadorías. As dúas institución apostan por "flexibilizar de forma gradual os controis fronteirizos debido á particular permeabilidade da Raia" e lembran "a relevancia das eurocidades na recuperación económica".Tui e Valença, "unha única realidade social e económica""Todos temos asumido dende hai moitos anos que isto non é un paso fronteirizo, é unha ponte que une unha única realidade social e económica"Mentres, os alcaldes de Valença do Minho e Tui, Manuel Lopes e Enrique Cabaleiro, compareceron este venres nunha rolda de prensa conxunta, celebrada a carón da vella ponte internacional que une as dúas localidades, para esixir a apertura deste paso na fronteira "cando menos ao tráfico local e coas medidas oportunas". Os dous rexedores, apoiados por concelleiros de distintos grupos políticos, reclámanlles aos respectivo Gobernos de Portugal e España que permitan os desprazamentos entre as dúas vilas, que conforman unha Eurocidade, de xeito que se restableza a importante actividade económica e comercial que se desenvolve entre elas."Portugal não é só Lisboa e Espanha não é só Madrid!", subliñou o alcalde de ValençaEnrique Cabaleiro afirmou que "todos temos asumido dende hai moitos anos que isto non é un paso fronteirizo, é unha ponte que une unha única realidade social e económica". O alcalde de Tui pediu aos Gobernos español e portugués "axilizar as medidas de reapertura das fronteiras", porque a actual situación "está a causar un grave prexuízo á nosa economía e aos traballadores transfronteirizos", engadindo que "a fácil mobilidade de persoas e de vehículos é un factor do que precisamos para a recuperación económica" e que "a nosa viabilidade económica depende en gran medida dos clientes dun e do outro lado da fronteira"."Portugal não é só Lisboa e Espanha não é só Madrid!", afirmou o pola súa banda presidente da Câmara de Valença, que sinalou que "não estamos a solicitar trabalho aos nossos governantes! Estamos apenas a pedir que nos deixem trabalhar!". Manuel Lopez destacou que o sur de Galicia e o Norte de Portugal contan nestes momentos cunha situación epidemiolóxica "muito semelhante" e criticou a "teima" en mater a fronteira pechada en case todos os seus pasos, o que provoca todos os días a formación de longas fileiras de coches e camións que agardan para pasar dun país a outro. "O Norte de Portugal não vive sem a Galiza e a Galiza não vive sem o Norte de Portugal", concluíu LopesLopes salientou finalmente que "Galicia e o Norte de Portugal son un único pobo", responsabilizando aos gobernos de Lisboa e Madrid das consecuencias que poderá ter nas economías deste territorio manter o único paso na nova Ponte Internacional. "O Norte de Portugal não vive sem a Galiza e a Galiza não vive sem o Norte de Portugal", concluíu.


Summary: O agredido, Carlos M.A., está acusado tamén dun delito de lesións, ao igual que o seu cuñado. Así o decidiu o maxistrado pola testemuña dos axentes e os seus danos físicos.

A Xustiza vén de imputar por un posíbel delito de "atentado contra a autoridade" ao home que foi vítima de dous policías fóra de servizo en Linares. Carlos M.A., que recibiu unha malleira mentres estaba coa súa filla nunha terraza da localidade, está acusado tamén de causar lesións aos axentes. Así o home pasa a ter un dobre papel no suceso do 12 de febreiro: é vítima mais tamén imputado. Para o maxistrado os policías foron os que causaron danos á vítima na parte final da pelexa na rúa pero tamén esta última tivo un papel determinante no comezo da lea, pois o auto sostén que "agrediu a un dos axentes" primeiro. O responsábel de levar o caso atende, para esta imputación, ás declaracións do subinspector José Luis P.C. e do policía Manuel F.N. e ás lesións que tiñan nos seus corpos. Por iso chamou a declarar a Carlos M.A. e ao seu cuñado, que estivo presente durante todo o incidente, para ver se cometeran algunha ilegalidade. O familiar, segundo amosan as cámaras de vixilancia do estabelecemento xunto ao que decorreu a malleira, chegou a agarrar a un dos funcionarios para que non entrara na lea entre a vítima e o outro axente, polo que tamén está acusado dun delito de "atentado contra a autoridade e lesións". Malia que o escrito xudicial indica que o ataque dos detidos foi con "violencia atroz" e que actuaron cun "sentimento de impunidade", puntualiza que iso sucedeu ao final da pelexa e que ao principio foi o axente Manuel F. N. O que "leva a peor parte" dos golpes. O subinspector culpa en todo momento ao agora acusado de comezar a disputa no interior do negocio de hostalaría sen que houbera un detonante de por medio. O xuíz de Linares visualizou todas as imaxes aportadas para chegar a esta decisión pero tamén pediu a colaboración de especialistas para coñecer "as expresións proferidas" ao longo do suceso.


Summary: Pola volta de dúas ducias de persoas aproveitaron a retransmisión en directo do sorteo para sentaren entre o público do Teatro Real da cidade española. No intre en que cantaron o primeiro premio, erguéronse lucindo batas brancas contra a privatización ou unha copia ampliada do décimo 00925, o número de empregad@s que irán á rúa co ERE do PP madrileño

As protestas en contra da privatización da sanidade e dos despedimentos na televisión pública madrileña, Telemadrid, chegaron este sábado até o Teatro Real da cidade española, onde se realiza a retransmisión en directo do sorteo da lotaría. Traballador@s da mencionada canle aproveitaron para se presentaren na gala cunha copia en grande do número co cal tentaron á sorte, o 00925, en referencia ao número de postos de traballo que contempla o ERE presentado polo Goberno madrileño, que preside Ignacio González (PP). No momento en que se cantou o primeiro premio, erguéronse e amosaron cartaces co lema 'Non ao ERE en Telemadrid'. Tod@s @s empregad@s que conseguiron sentar entre o público, e que se atopan en folga indefinida desde esta cuarta feira, foron desaloxadas. Segundo informan nas redes sociais, a protesta transladárona a unha administración de lotaría que vendera décimos premiados, perante a previsíbel visita dos medios de comunicación. Os servizos de seguridade fixeron o propio coa ducia de cidadá(n)s que entraron no Teatro e entre os cantos d@s nen@s de San Ildefonso coaron os seus berros en prol dunha sanidade pública. Dúas mulleres ataviadas cunha bata branca puxéronse de pé e berraron 'A sanidade, pública!'. Porén, @s comentaristas encargad@s da retransmisión, a través da canle pública española TVE, obviaron a súa presencia.


Summary: O gandeiro reclámalle case 12 mil euros ao Concello de Lalín e á organizadora da proba, e conta cun informe veterinario que certifica que os abortos foron provocados polo estrés xerado pola proba automobilística.

Sucedeu o 17 de marzo de 2012, no Rali do Cocido de Lalín. Un dos treitos, entre Maceira e Goiás, pasaba a carón da explotación gandeira Finca Martino, e a tan só uns dez metros da corte, na que viven unhas 200 vacas. O forte ruído provocado polos coches da competición (xusto nese lugar hai unha pequena curva) provocoulles un gran susto aos animais. Os que estaban libres comezaron a correr polo campo, e "as que estaban amarradas empezaron a tirar para atrás e a esborrecar co medo, porque saltaban ata as areas dentro do establo", declaraba hai uns meses o responsable da granxa, José Antonio González, en La Voz de Galicia. Entre as seguintes 48 e 60 horas tres das vacas -en avanzado estado de xestación- sufriron abortos, e outra fíxoo días despois. Un informe realizado por tres veterinarios responsabilizou do sucedido ao "estrés" provocado polo rali. Entre as seguintes 48 e 60 horas tres das vacas -en avanzado estado de xestación- sufriron abortos, e outra fíxoo días despois. Un informe realizado por tres veterinarios responsabilizou do sucedido ao "estrés" provocado polo rali González presentou unha reclamación ante o Concello de Lalín e ante a aseguradora e a entidade organizadora da proba, a Escudería Lalín-Deza. En total, pedíalles unha indemnización de 11.638 euros máis intereses. En decembro, a Xunta de Goberno desestimou a reclamación alegando que non se acreditara que o dano fose imputable ao Concello "por canto a autorización municipal limítase ao uso das pistas de titularidade municipal, contando a proba con autorización administrativa concedida pola Xefatura Territorial da Consellería de Presidencia", e delegando a responsabilidade nos organizadores do rali. Posteriormente, a Escudería Lalín-Deza tamén rexeitou a súa responsabilidade no sucedido, o que levou o gandeiro a presentar, hai uns días, a presentación dun recurso contencioso-administrativo no xulgado de Pontevedra. O avogado mesmo chegou a programar un acto de conciliación entre as dúas partes, pero ninguén se presentou pola organizadora da proba Agora, o conflito, que xa dura dous anos, dirimirase nos tribunais, nunha vista aínda sen data, pero que podería aínda adiarse varios meses. O avogado Alberto Barreiro, que traballa para o sindicato Unións Agrarias, levará o caso. O cálculo da indemnización inclúe os tres tenreiros que perdeu, os tratamentos veterinarios aos que tivo que someter ás vacas e o cálculo dun ano de produción de leite coa que tampouco puido contar o gandeiro. "Aínda poderíamos pedir moito máis porque o resto das vacas tamén baixaron a súa produción como consecuencia da tensión sufrida pola proba automobilística", indicou o gandeiro. O avogado mesmo chegou a programar un acto de conciliación entre as dúas partes, pero ninguén se presentou pola organizadora da proba.


Summary: Ana Pontón avoga por unha unha negociación bilateral Galiza-Estado e Luis Villares sostén que o "status quo oficial" non é abondo para o país.

O resultado da conferencia de presidentes autonómicas decepciona BNG e En Marea, que critican o papel desenvolvido por Núñez Feijóo en tanto representante de Galiza. "Non se concretou nada relevante", salientou a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, quen describiu o encontro como "gran escenificación dun acordo PP-PSOE para que nada cambie, e afondar nun modelo de recentralización en ámbitos como a sanidade, a educación ou a fiscalidade, que en ningún caso vai ser positivo para Galiza". A cita, sostén a nacionalista, evidencia "a falta de peso político de Feijóo" e a súa "incapacidade para defender" o país. A cita de presidentes amosou, engadi, a necesidade que Galiza teña unha relación bilateral co Estado. De por parte, Luis Villares, afirmou que Feijóo asistiu a esa conferencia sen que o resto de formacións políticas en Galiza soubese que postura e posicionamento ía defender. Finalizado o encontro, mantén, "non sabemos nin sequera se o goberno galego cumpriu coas súas expectativas". Nesta liña, o portavoz parlamentar de En Marea considera que se deu unha "fraude para Galiza" e que de se quere manter o "estatus quo oficial" iso é algo "insuficiente e inxusto" para o noso país. O portavoz do grupo do PSdeG no parlamento galego, Xaquín Fernández Leiceaga,tamén manifestlou a súa decepción polos "resultados limitados" da Conferencia. Resumiu que "non sabemos por qué saca peito Feijóo", xa que, dixo, "Pariron os montes e naceron comisións de estudo e estratexias a un ano vista pero apenas ningún resultado".


Summary: A repunta da gasolina, cun novo máximo histórico que se achega aos dous euros por litro de media, deixa sen eficacia o desconto de 20 céntimos.

O prezo medio da gasolina no Estado español tocou un novo máximo histórico esta semana ao alcanzar os 1,94 euros por litro, polo que alcanza cifras nunca vistas antes por segunda semana consecutiva, mentres que o diésel, malia baixar 1,06%, até os 1,867 euros o litro, segue a ser máis caro que na media da Unión Europea —1,856 euros o litro—. Os prezos que pagan as persoas consumidoras no surtidor non alcanzan este récord por mor do desconto obrigatorio de 20 céntimos que aprobou o Goberno estatal, cuxa aplicación está vixente desde o 1 de abril. Mais, a pesar diso, a escalada imparábel dos carburantes nas últimas semanas fagocitou a práctica totalidade desa axuda, xa que antes de tomar esa decisión o prezo de gasolina e gasóleo oscilaba entre os 1,75 e os 1,8 euros o litro. A suba incontrolada dos carburantes fagocita o desconto de 20 céntimos por litro En concreto, o prezo medio do litro de gasolina encadeou a súa quinta suba consecutiva após a Semana Santa e ficou nun máximo histórico de 1,94 euros, tras un encarecemento de 2,27%, segundo os datos do Boletín Petroleiro da Unión Europea (UE). No caso do gasóleo, rexistrou un leve retroceso de 1,06% no seu prezo medio esta semana fronte á anterior, para situarse nos 1,867 euros o litro e anotar a segunda caída consecutiva. O pasado ano nesta altura o litro de gasolina era 43,7% máis barato, mentres que no caso do gasóleo encareceuse 54,3%, sen ter en conta a bonificación vixente na actualidade. Alza do petróleo Estes prezos rexístranse nunha contorna de alzas constantes do cru no actual contexto, marcado pola guerra de Ucraína. Así, o barril de Brent, de referencia en Europa, cotizaba contra as 11 horas desta quinta feira arredor dos 114,5 dólares, mentres que o Texas americano intercambiábase a case 111 dólares. O prezo da gasolina supera o do diésel: novo máximo histórico do prezo do combustíbel O prezo dos carburantes depende de múltiples factores, como a súa cotización específica —independente da do petróleo—, a evolución do cru, os impostos, o custo da materia prima e da loxística e as marxes brutas. Deste modo, a evolución na cotización do cru non se traslada directamente aos prezos dos combustíbeis. Con estes niveis, o prezo da gasolina sen chumbo 95 está no Estado español por baixo da media da Unión Europea, situada en 1,981 euros o litro, e da zona euro, cun prezo medio de 2,049 euros. O diésel, máis caro Porén, no caso do diésel o prezo no Estado español é superior ao da media da UE, de 1,856 euros, malia que fica por baixo da da zona euro, cun prezo de 1,896 euros.


Summary: Desde o pasado 1 de outubro, cando comezaron as mobilizacións, polo menos 250 persoas perderon a vida no Iraq no transcurso das protestas, a maioría por disparos das forzas de seguridade. Os miles de manifestantes denuncian a precariedade dos servizos públicos e o desemprego. Porén, alén das certezas da realidade socioeconómica, cómpre pór na balanza o achegamento do Iraq -un dos maiores produtores de petróleo- ao Irán, eterno inimigo dos EUA e Israel.

Sete manifestantes morreron a pasada segunda feira, 4 de novembro, por disparos da Policía cando se manifestaban fronte ao consulado iraniano en Kerbala, cidade do sur de Iraq, onde se centran as mobilizacións desde que deran comezo o pasado 1 de outubro. Isto fai un total de 257 persoas falecidas, a maioría a mans das forzas de seguridade nos suburbios da capital, Bagdad, onde na terza feira se volveron rexistrar varios feridos de bala. Despois dunha pausa, as manifestacións retomáronse o 24 de outubro. Os miles de manifestantes, a maioría varóns universitarios, denuncian a precariedade dos servizos públicos (a sanidade e a educación foron privatizadas) e o desemprego. Mais non só. Tamén esixen mudanzas políticas, como a purga da dirixencia corrupta e unha reforma da Constitución. O primeiro ministro, Adel Abdul Mahdi, é o principal sinalado. A situación de desencanto chega despois de lustros de inestabilidade nun país que desde 2003 até 2017 sufriu unha ocupación estranxeira, unha guerra civil e o xurdimento do Estado Islámico. Nas protestas de Kerbala, unha cidade santa xiíta que cada ano visitan millóns de peregrinos iranianos, os manifestantes tentaron pór lume á representación diplomática do país persa. As axencias de noticias occidentais centran as súas informacións neste aspecto. Os concentrados, que acusan o Irán de ser quen move as cordas do actual Goberno iraquí, despregaron bandeiras do país no muro do complexo consular e escribiron: «Kerbala libre, Irán fóra». Crimes do Estado Fóra da certeza da precariedade socioeconómica no Iraq, cómpre ter en conta outros aspectos que superan a lexítima loita do pobo iraquí por unha mellor calidade de vida. Alén, evidentemente, dos crimes contra a poboación por parte das forzas de seguridade do Estado. Ao respecto deste último punto, o Goberno publicou un informe no que reduce a 157 as persoas falecidas e culpa os oficiais e comandantes que «perderon o control dos seus axentes durante as protestas e isto causou o caos». Un informe criticado por políticos e activistas da oposición. O ex primeiro ministro iraquí Haider Al Abadi, segundo recollen as axencias internacionais, dixo que os disparos contra os manifestantes seguían «as ordes dunha alta autoridade central», alén de criticar o Goberno por non revelar «quen fora realmente o responsábel de dar a orde». Viraxe de intereses O primeiro ministro do Iraq é Adel Abdul Mahdi, un antigo membro da Asemblea Suprema Islámica do Iraq, un importante partido xiíta con fortes ligazóns co Irán, país de maioría xiíta. Foi designado para o cargo hai un ano, en outubro de 2018, polo presidente do país, o kurdo Barham Salih. Segundo un acordo tácito, non oficial, de 2003, baixo a ocupación do país por parte dos EUA, o presidente do Iraq (cargo cerimonial, máis que executivo) debe ser un kurdo; o primeiro ministro, un xiíta; e o presidente do Parlamento, un sunnita. O Goberno iraquí estreitou relacións co Irán e con Siria malia as presións dos EUA O Goberno de Mahdi, malia as fortes presións de Washington, quen ten despregado no territorio iraquí arredor de 5.500 soldados en sete bases militares (mais outras cinco de adestramento no Kurdistán iraquí), estreitou relacións diplomáticas co Irán e con Siria nos últimos tempos. Por exemplo, abriu pasos fronteirizos con este último país e mantivo relacións trilaterais cos Gobernos iraniano e sirio en temas de seguridade na rexión. Ademais, o intercambio comercial co Irán é cada vez máis fluído, impedindo que as sancións e os embargos económicos dos EUA ao país persa teñan o efecto desexado. Por outra banda, o actual Goberno iraquí é belixerante nas súas declaracións sobre Israel acerca da situación dos territorios ocupados e o conflito palestino. Xa que logo, neste taboleiro xeopolítico no que se sitúa o «triángulo dourado» das reservas de petróleo, Irán-Iraq-Kuwait, alén do sempiterno, omnipresente e fortemente desestabilizador conflito palestino-israelí -con Irán e a ameaza nuclear como pano de fondo-, cómpre ter en conta a loita de poderes polo control rexional á hora de analizar máis polo miúdo as recentes protestas cidadás. Por unha banda está o eixo EUA-Israel-Arabia Saudí, e polo outro, o que conforman o Irán, Siria e, agora, o Iraq. Ouro negro En calquera caso, as mobilizacións non son algo novo. Máis, tendo en conta que a industria petrolífera continúa a pleno rendemento e non para de medrar. Actualmente, o petróleo representa 85% dos ingresos totais da Administración, ademais do 80% dos ingresos en divisas, nun país onde priman as empresas públicas baixo o control do Estado. O petróleo representa 85% dos ingresos totais do Iraq, a través de empresas públicas baixo o control do Estado O país posúe a quinta reserva de petróleo máis grande do mundo. Con todo, a riqueza xerada non se traslada en melloras para a cidadanía. En 2018, Basora e de novo o Iraq meridional viviron grandes manifestacións para protestar pola falta de electricidade, a escaseza de auga e o elevado desemprego. Desde os sindicatos considerábano consecuencia da neglixencia do Goberno e da corrupción financeira do sistema estatal. Os contratos do Iraq con grandes compañías petroleiras internacionais pódenlle permitir ampliar aínda máis os ingresos. Con ese obxectivo está a realizar melloras na infraestrutura de procesamento e de exportación, tal e como leva facendo na última década. Por exemplo, a maior petrolífera rusa, Lukoil, en colaboración coa norueguesa Statoil, puxo en funcionamento hai cinco anos os pozos de extracción de West-Qurna 2, un dos maiores campos petrolíferos do mundo. Referendo kurdo O control da extracción do petróleo tamén é causa de conflitos internos. En 2017, as exportacións de petróleo iraquís procedentes dos campos do norte foron interrompidas tras o referendo de independencia non vinculante levado a cabo o 25 de setembro polo Goberno Rexional do Kurdistán (GRK). A consulta, gañada con 93,25% dos votos, levou a un conflito militar co Goberno de Bagdad, que finalizou coa perda por parte do GRK de 40% do seu territorio, alén da súa principal fonte de ingresos: os campos petrolíferos de Kirkuk. China vs EUA Mais canda a batalla entre os dous eixos pola hexemonía na rexión, hai outra en xogo de marcado carácter económico: a disputa entre China e os EUA. O país oriental, dentro da súa estratexia global de entrar en mercados fóra da influencia sinocéntrica, asinou acordos económicos co Iraq para reconstruír as infraestruturas destruídas durante a invasión da coalición liderada polos EUA. O debate sobre as verdadeiras razóns da Guerra do Iraq veñen de vello. Ninguén dubida xa que entre estas estaba a intención de Washington de controlar a extracción e a exportación do petróleo e o gas iraquís. China, que é o principal importador do cru iraniano -e continúa a selo malia as sancións impostas polos EUA a comezos deste verán-, tamén o é do que produce o Iraq, importando máis da metade do total. China é o maior importador de petróleo tanto do Irán como do Iraq A razón da momentánea vitoria da China sobre os EUA responde a estratexias de diplomacia, case de correntes filosóficas. Beixín, fiel á súa máxima de non inmiscirse nos asuntos internos dos países cos que negocia, centrouse exclusivamente aos asuntos empresariais sen entrar, por exemplo, nas disputas entre Bagdad e o GRK. O apetito de combustíbel chinés é complicado de saciar cunha sociedade cada vez máis desenvolvida e poboada. Malia a cantidade inxente de petróleo importado da rexión, tan só é a terceira fonte tras Arabia Saudita e Rusia. A vantaxe estratéxica estadounidense na carreira contra a China é a súa capacidade de produción. Os EUA consomen máis de 22 millóns de barrís diarios, mais xeran uns 17 millóns (máis que Rusia ou Arabia Saudita). Pola súa banda, Beixín importa uns 17 millóns de barrís diarios dos case 20 que consome. Xa que logo, a dependencia do petróleo do golfo Pérsico para a China é maior que a que teñen os EUA, que importan máis do Canadá, México e Venezuela. Iso, ademais, tendo a maquinaria militar instalada na rexión en caso de necesidade.


Summary: O suplemento coordenado pola MxL acompañará o xornal en papel esta semana.

O Sermos Galiza desta semana incluirá o suplemento editado en parcería coa Mesa pola Normalización Lingüística. Disponíbel a partir da cuarta feira na nosa loxa e a quinta nos puntos de venda habituais, inclúe unha entrevista con Nel Vidal, presidente da Coordinadora de Traballadores/as de Normalización Lingüística (CTNL). Con el afondamos nun dos últimos proxectos postos en andamento polo colectivo, Apego, dirixido á normalización da lingua galega entre as crianzas através do seu uso no ámbito familiar. Unha iniciativa posta en andamento man a man cos concellos. Aliás, explicamos o programa Tosta Cargo 2016, arredor da diversidade cultural e lingüística que se organiza en Donosti. Tamén inclúe, toda a información sobre a Iniciativa Lexislativa Popular para a recuperación da obra plástica de Castelao que o PP rexeitou no Parlamento e da última visita da Mesa ás Nacións Unidas na defensa dos dereitos lingüísticos do pobo galego ou a discriminación padecida por unha rapaza na escola hípica Casas Novas (Arteixo). Como en números anteriores continúa a sección asinada polo profesor Freixero Mato encamiñada a mellorar o uso do idioma e o consultorio en liña do galego. A Mesa pola Normalización Lingüística disponibilizou através do seu portal web os números anteriores do suplemento.


Summary: Centos de operarios e cidadáns tomaron parte na asemblea aberta na Praza de Armas onde se cualificou o plan de reestruturación de Navantia de "surrealista". Manterán a loita porque, apuntan, está en xogo o futuro de toda unha comarca.

Centos de operarios do naval e de cidadáns de Ferrol asistiron esta mañá á asemblea aberta realizada na Praza de Armas de Ferrol, diante do Concello onde medio cento de traballadores manteñen un peche desde o domingo para exixir solucións para o sector e para a comarca. Unha asemblea que ten lugar apenas horas despois de que o último buque, un LHD para armada australiana, abandonase os estaleiros e sitúe a 600 traballadores das auxiliares no gume de ir á rúa. "Sabemos facer barcos. E facémolos moi ben. Iso é o que queremos seguir facendo. E hai qun parece interesado en non deixarnos" Na asemblea, representantes dos diferentes sindicatos explicaron e debullaron algúns dos aspectos que Navantia adiantou na xuntanza de inter-centros sobre o seu plan de reestruturación. Se ben a dirección afirma que non vai haber despedimentos, non hai nin un só compromiso de traer traballo para Ferrol e Fene. E iso implica a fin das industrias auxiliares como comezo. "Incompetentes" Para os sindicalistas este plan é unha mostra da "incompetencia" e "inoperancia" da dirección da compañía. Mais tamén denunciaron que os gobernos da Xunta e de Madrid son cómplices. Manuel Grandal, da CIG, lembra as promesas públicas reiteradas unha e outra vez polo PP do dique flotante ou as promesas do flotel de Pemex. Palabras das que non fica nada. Ignacio Naveiras, voceiro do comité de empresa, xa anunciou que as mobilizacións e protestas van seguir "ata que teñamos carga de traballo". Por iso, "non imos cesar de lle exixir o PP, que é quen goberna, que faga algo". Grandal reiterou que en Ferrol "sabemos facer barcos" e afirmou que o único que está a pedir esta comarca é que se lles deixe construír buques e acceder á construción civil. Nas diferentes intervencións ficou claro que a defensa do naval é a defensa do presente e futuro para a comarca de Ferrolterra, devastada por un nivel de desemprego por riba do 30% e coa xente nova a emigrar ante a falla de perspectivas.


Summary: Das 29 camas dispoñíbeis, a ocupación non supera de 10 a 13 pacientes. Por que non hai ingresos psiquiátricos en Conxo? O cadro de persoal da unidade do Hospital denuncia graves deficiencias asistencias nunha área da sanidade pública na que se están a cebar os recortes.

O conxunto de traballadores e traballadoras da unidade de psiquiatría do Hospital Provincial de Conxo de Compostela, arredor de trinta, denuncian o "deterioro asistencial que vén sufrindo esta unidade de forma continua e progresiva". O baixo índice de ocupación das camas a unidade é, segundo o persoal, o máis claro indicativo de como están a operar os recortes no ámbito da psiquiatría. Só entre 10 e 13 camas están a ser ocupadas das 29 dispoñíbeis nunha unidade que lembran sempre saturada. Que cando todos os datos evidencian o incremento de enfermidades mentais e mesmo de suicidios coincida co menor índice de ocupación da unidade só se explica, segundo o equipo do centro, polos recortes tamén nos ingresos. "Antes sempre estaba completa, cunha demanda que superaba as posibilidades. Agora sabemos que as necesidades son maiores pero atenden en urxencias e mándanos para casa ou derivan á privada", explican. "Agora sabemos que as necesidades son maiores pero atenden en urxencias e mándanos para casa ou derivan á privada", explican A denuncia inclúe de maneira insistente a merma da calidade asistencial na unidade. As actividades terapéuticas e ocupacionais desapareceron coas mobilizacións forzosas do persoal que non só se ocupan da unidade senón que están a cubrir baixas do resto do hospital. "Estamos recoñecidos con funcións en saúde mental, mais estannos mandando por todo o hospital de correturnos porque non contratan xente co que a unidade queda descuberta", anotan poñendo como exemplo da situación as dúas agresións que se produciron nesta cuarta feira que só se explican, ao seu ver, polo "terríbel deterioro da asistencia". "Non se fai ningún tipo de actividade a diario. Hai meses isto podía pasar de forma esporádica, pero coas mobilizacións forzosas na unidade en todas as quendas de traballo isto pasa a diario", explican ao tempo que informan de que o terapeuta ocupacional prometido pola dirección médica para compartir co Hospital de Día segue sen aparecer. Na unidade chegan a quedar 4 e mesmo 3 persoas nalgunhas quendas cando os mínimos marcados é de 6 persoas. "O ingreso dun paciente psiquiátrico con gripe A produciu un brote que afectou a dez pacientes máis que foron incomunidados, sen teléfono, visitas nin televisión" Illamento de pacientes de psiquiatría por gripe A Exemplo extremo da "mala calidade asistencial" foi o vivido a pasada semana. O ingreso dun paciente psiquiátrico con gripe A na unidade, en lugar de ir a Medicina Interna, produciu un brote que afectou a dez pacientes máis. A decisión tomada pola dirección foi, segundo @s traballadores e traballadoras, illar todas as persoas afectadas prohibindo as visitas, co agravante de que o illamento impedía todo tipo de comunicación co exterior -sen visitas, sen teléfono nin televisión-, unha práctica de risco cando se trata de enfermidades psiquiátricas. "Isto ocasionou múltiples episodios de angustia e ansiedade tanto por parte dos pacientes coma dos familiares. Incluso chegouse a fechar a unidade a calquera ingreso, cando non estaba recomendado por Medicina Preventiva e non pasou en ningunha planta", denuncian agora nun escrito elaborado polo propio cadro de persoal que levarán o día 4 de febreiro á xuntanza que ten convocada o Movemento Galego de Saúde Mental. "Por todo isto e máis cousas que están sucedendo na unidade, queremos dar a coñecer a situación dos pacientes que ingresan na nosa unidade. Quedando toda a actividade asistencial no feito de dar pastillas sen ningún outro tipo de terapia nin axuda psicolóxica", conclúen para dar conta dunha situación que queren que traspase as portas do Hospital de Conxo para que sexa de dominio público. "A nosa idea é que queren eliminar unha unidade. Xa o intentaron coa do Gil Casares e non puideron e agora continúan insistindo nesta e os traballadores e traballadoras vémonos na obriga de facer chegar á sociedade o que está a acontecer nunha unidade tan importante como é a psiquiátrica á que os recortes están a afectar especialmente", denuncian.


Summary: Os recortes non afectarán este corpo da policía española. Namentres o orzamento do ministerio de Interior cae, a partida 'Material antidisturbios e equipamentos específicos de protección e defensa' subirá dos 173.670 euros de 2012 até os 3,26 millóns do ano que vén

O gasto en material antidisturbios e equipamento de protección de axentes da policía española multiplicarase por 18,8 en 2013, segundo a información que se recolle nos Orzamentos xerais do Estado. En termos porcentuais, o PP gastará até un 1.780% máis e isto a pesares dos recortes do ministerio de Interior, do cal depende a policía, e cuxo orzamento se reducirá un 6,3%. Porén, a baixada na inversión afectará a partidas como seguranza cidadá, namentres aqueloutras como a renovación de 'Material antidisturbios e equipamentos específicos de protección e defensa' subirá dos 173.670 euros de 2012 até os 3,26 millóns do ano que vén. O secretario xeral do Sindicato unificado da policía, José Manuel Sánchez Fornet, xa dixo que "o Goberno sabe que vai ser un ano difícil e conflitivo, e pretende resolvelo usando a policía". Así as cousas, ollando os OXE polo miúdo, o diñeiro destinarase fundamentalmente en repoñer o material deste corpo da policía española: escudos, cascos, chalecos, máscaras de protección ou artificios lacrimóxinos. Por contra, a inversión en reposición reducirase de 250 mil a 150 mil euros no caso da Garda civil.


Eva Solla é a deputada máis nova do Parlamento. Ten 27 anos, milita en Esquerda Unida, é enfermeira e ocupaba o terceiro posto na lista de AGE por Pontevedra. Nestas primeiras semanas de actividade comezou centrándose nos problemas da sanidade, un tema que preocupa especialmente na súa cidade, Vigo. Como están sendo os primeiros dias no Parlamento? Xa te sentes como unha deputada á marxe das dificultades para contar cun despacho? Xa levamos unhas semanas funcionando, independentemente dos problemas que nos ocasionou a falta de previsión por parte do Parlamento de entrada de novos grupos. "Decepcionoume que se tomase a decisión de que AGE e BNG non poidamos estar presentes na mesa do Parlamento" Como están sendo e serán as relacións con BNG e PSOE? Persoalmente, decepcionoume que se tomase a decisión de que AGE e BNG non poidamos estar presentes na mesa do Parlamento. Independentemente disto, a relación é de normalidade, cada grupo temos que facer o noso propio traballo dentro e fóra do parlamento. Como debe ser o traballo parlamentario nunha cámara na que o PP aplica a súa maioría como un rodillo? Lonxe de ser un feito desmotivante, debe servirnos para ter claro que as loitas van a ser máis e maiores. Debemos ser quen de visualizar o noso traballo dentro do Parlamento, para que a xente que confiou en nós se senta representada. Pero tamén debemos traballar e multiplicarnos fóra do Parlamento. Debida a esa maioría do PP na Cámara, a maior parte das batallas hai que gañalas na rúa, coa nosa xente. "Debemos ser quen de visualizar o noso traballo dentro do Parlamento, para que a xente que confiou en nós se senta representada. Pero tamén debemos traballar e multiplicarnos fóra" Cales son os primeiros asuntos nos que te estás centrando? Hai tantos temas que tocar! Eu particularmente comecei pola sanidade: recortes de persoal, recortes de servizos, privatizacións, deterioro da calidade... Hai moitas frontes abertas. Están desmantelando todos os nosos servizos públicos. Moita xente dubidaba nun comezo da viabilidade de AGE. Como son as relacións con Anova e os outros grupos? Contabamos co escepticismo dalgunha xente. A relación é boa, aínda que como é lóxico está a distintos niveis nas diferentes comarcas. A nivel parlamentar a relación do grupo é excelente. Levámolo dicindo dende a campaña: o importante é o que nos une, que son as necesidades do noso pobo nesta situación tan agresiva para a clase traballadora. AGE é unha nova forma de facer política? A nivel interno que pasos ten que dar AGE para consolidarse como esa Syriza galega? Ben, o camiño que tome a coalición débeno decidir os afiliados e afiliadas das distintas forzas. Non se debe traballar con présa, senón facendo ben as cousas. "O importante é o que nos une con Anova, que son as necesidades do noso pobo nesta situación tan agresiva para a clase traballadora" Como se leva á práctica ese obxectivo que Beiras e Yolanda puxeron sobre a mesa: AGE como correa de transmisión dos movementos sociais? Estamos a manter xuntanzas con colectivos sociais dende o inicio de esta andaina, eles trasládannos a súa problemática e nos trasladámola ao traballo parlamentar. Resulta importantísima a visibilización dos mesmos. Semella que o Parlamento estaba pechado para os cidadáns e cidadás, estamos intentando cambiar isto. Con 6 millóns de parados en España. Como é que isto aínda non estoupou? Hai moita xente que ten medo. Os gobernos (central e autonómico) xogan a iso. Xa non só o medo á perda de traballo, que moita xente xa non ten, se non o medo á represión. Por unha parte a violencia física: agresións policiais e detencións. Pero por outro económico: multas por manifestarse, por reclamar dereitos... Que persoa desempregada se pode permitir pagar multas de centos de euros? Agora iso será aínda peor, xa que coas taxas xudiciais os pobres non terán nin dereito a defenderse. Como se pode vencer esa sensación de que o voto non serve para nada e de que todas as decisións se toman en lugares moi afastados e non democráticos? Como comentaba antes, a xente debe poder entrar no Parlamento. Nós somos representantes do pobo, do que eles precisan, non mandatarios do pobo. É responsabilidade nosa trasladar ao interior os seus problemas. A xente debe poder sentirse representada. "Temos que deixar de ser espectadores para ser protagonistas das decisións que cambian as nosas vidas" AGE conseguiu unha parte moi importante dos seus votos entre a xente máis nova. Como involucrar á xente moza na política? Que propostas lle ofrece AGE á mocidade? As mozas e os mozos deben tomar conciencia que todo se decide de maneira política. Non só se pode facer política nun partido, senón nunha asociación, nun sindicato... Temos que deixar de ser espectadores para ser protagonistas das decisións que cambian as nosas vidas. Desgraciadamente, ao sistema capitalista interésalle que non participemos, para que sexamos máis manipulables. Interésalle dar esa versión afastada da política da xente normal. Debemos romper con iso. Parece que Vigo é o lugar de Galicia máis afectado pola crise. Como percibes o ambiente? Por onde se sae desta crise? Loxicamente en Vigo nótase máis esta crise porque é a cidade que tiña máis industria de Galicia. Moita desa industria xa non existe, e outra funciona con problemas. Iso incide nun menor gasto da xente e polo tanto en incidir máis na destrución de empregos. Non se sae con recortes. Sáese xerando emprego: público, cooperativismo e pequenas empresas. Se se quere pódese. Pero para iso hai que recadar máis: dos especuladores, dos grandes defraudadores, dos ricos..., os que xeraron a crise. Non é unha utopía, pódese facer, pero hai que ter vontade política. Pola contra estes gobernos inciden máis no problema atacando as clases populares. "O Novo Hospital de Vigo debe volver ao lugar de onde non debeu saír: a titularidade pública, de todos e todas" En Vigo estades vivindo tamén o ensaio da degradación da sanidade pública e da saúde feita negocio. Como se soluciona isto? O Novo Hospital de Vigo debe volver ao lugar de onde non debeu saír: a titularidade pública, de todos e todas. As entidades de crédito que o "financiaban" foron rescatadas con cartos públicos, logo o hospital xa é noso, hai que nacionalizalo. Os servizos privatizados tamén deben volver ao público. A saúde non é un negocio, pero unha empresa privada coma é lóxico, busca ter beneficios, polo tanto é claramente incompatible con prestar un dereito social. Agora van a por todo: centros de saúde, equipación médica, mantemento... É un espolio en toda regra, atacando o dereito máis básico: a vida. Sen sanidade podemos morrer. Temos que defendela con unllas e dentes.


Summary: Xefe de Servizo de apoios e recursos lingüísticos da Conselleria d'Ensenyament en Catalunya, este experto en política lingüística participou en Santiago nun debate sobre o futuro do galego e advirte da "grande oportunidade" de futuro que a lingua ten pola súa "intercomprensión co portugués".

Pere Mayans (L'Hospitalet de Llobregat, 1963) é licenciado en Filoloxía Catalá, posgraduado en Xestión da diversidade lingüística e cultural e catedrático de Lingua e Literatura Catalá no ensino secundario. Tamén xefe de Servizo de apoios e recursos lingüísticos da Conselleria d'Ensenyament da Generalitat de Catalunya, participou en Compostela nunhas xornadas sobre a situación do galego na escola aos dez anos da aplicación do decreto do plurilingüismo, organizadas por CIG-Ensino e a AS-PG. Antes, falou con Praza.gal sobre o proceso de normalización das linguas minorizadas e sobre o seu futuro. O seu relatorio titúlase A escola no proceso de normalización lingüística do catalán en Catalunya. Segue a ser clave o papel do ensino na normalización dun idioma?É importante reflexionar sobre o peso da escola no proceso de normalización, sobre todo nun momento no que ese peso non é mesmo que tiña a finais do século pasado, durante todo o século XX ou máis atrás. Ata tempos ben recentes, a escola érao practicamente todo para o alumno. As linguas nacionais ou estatais, naqueles territorios onde non se falaba esa lingua doi Estado, impóñense porque a escola é o referente básico onde se forman os cidadáns. No caso do catalán, o galego ou o vasco, cando accedemos á posibilidade de facer ensinanza nestas linguas, o peso da escola nos usos lingüísticos, nos referentes culturais ou na educación non formal é xa menos importante. A tal hora, os inputs lingüísticos e o comportamento lingüístico do noso alumnado non é exactamente, nin moito menos, ao de hai anos, onde o peso da escola era fundamental. "O peso da escola no comportamento lingüístico do alumnado non é o de hai anos, nin moito menos; daquela o peso do ensino era fundamental"Digamos que a rapazada ten moito máis influxo doutros ámbitos e que a escola non é tan importante?É importante, claro que si, porque é o único espazo onde das a posibilidade de aprender a lingua do territorio en concreto, a única oportunidade de aprendela formalmente, a ler, a escribir... A escola é facilitadora de coñecemento, pero calquera política que só se basee na escola como o elemento normalizador ten agora unha competencia no uso da lingua maioritaria ou de mellor posición como nunca tivera antes. Hai exemplos claros...Como cales?Nos anos 80 e 90, os pequenos tiñan unha posibilidade de consumo televisivo onde a presenza do galego, do éuscaro ou do catalán nos seus territorios era bastante equiparable ao do castelán. Na actualidade, coas plataformas dixitais, a presenza das nosas linguas non é que sexa minoritaria, senón que é absolutamente minoritaria. E non é minoritaria a oferta, senón tamén o consumo que fan os nosos nenos e mozos de produtos culturais nas nosas linguas, A presenza da lingua do Estado, do castelán, é omnipresente. A escola é potente pero non é omnipotente. En calquera política lingüística é importante manter a lingua do país como lingua de referencia no sistema educativo, pero se deixamos de lado o resto dos ámbitos sociais, seguramente a conciencia de moito alumnado será a dun idioma que se emprega na escola mentres hai outra na que consome produtos culturais modernos, música e demais... A educación é importante pero coa educación non temos dabondo. Non é a única responsable da normalización. Se non hai outras cousas, non iremos cara adiante. "O ensino é importante no proceso de normalización lingüística, pero co ensino non temos dabondo, fan falta moitas outras cousas"Neses ámbitos de ocio e culturais dos que fala os poderes públicos teñen máis difícil actuar?É máis complicado porque hai unha presión dos mercados, de toda unha industria cultural á que lle interesa moito máis que todo sexa homoxéneo e non tanto a diversidade. Aínda así, como puidemos comprobar con algunha serie en galego ou en catalán, as posibilidades que temos a nivel técnico de ofrecer tamén o produto nas nosas linguas son grandes. O que ocorre é que o mercado tende a simplificar e os poderes públicos han de traballar nesta liña, aínda que tampouco nos axuda o feito de non ter unha normativa nin unhas leis claras a nivel estatal. Con todo, non debemos renunciar; debemos seguir traballando e vendo as posibilidades de colaborar con todas estas plataformas dixitais, por exemplo. Dá a impresión de que calquera medida de protección ou normalización dunha lingua é vista por algúns colectivos como un ataque á liberdade...Mentres o francés ou o español teñen leis que protexen as súas linguas ante outras, algo que é normal, as linguas que non temos un referente estatal sempre temos a presión de grupos que consideran que é unha imposición protexer a túa lingua no teu propio territorio. Por facer a metade do que fan as linguas estatais sempre somos acusados, sistematicamente, de querer impoñer, de non respectar os dereitos individuais... No caso do ensino catalán é sempre así, sempre se nos acusa de impoñer o catalán... Se non o impoñemos nese ámbito, onde o imos impoñer? No entanto, os catalánfalantes que hai en Aragón non teñen dereito ao ensino en catalán. Daquela, as persoas non teñen os mesmos dereitos estean onde estean? Vese que non. Hai problemas, non só pola política, senón pola contorna económico-política que hai arredor da escola... E a pobre escola queda sempre no medio. "Sorprendíame moito de neno ver como os pais galegos dos meus compañeiros falaban entre eles en galego pero non llelo falaban aos fillos"En Catalunya non é anormal ver rapaces falando entre eles en catalán malia ser de familia castelánfalante, mentres que en Galicia o fenómeno é moitas veces ao contrario: os rapaces falan en castelán malia ter o galego como lingua habitual na casa.É certo que, no contexto escolar e especialmente en Primaria, si é posible esa interacción entre os rapaces en catalán, pero en Secundaria baixa bastante e, na sociedade en xeral, aínda máis. Non se conseguiu que ese fenómeno se xeneralice, nin moito menos. Respecto do que di do galego, eu son de L'Hospitalet de Llobregat e tiña moitos compañeiros na escola que eran fillos de galegos. Sorprendíame moito xa daquela que seus pais falasen entre eles en galego pero aos seus fillos non llelo falasen. Os catalánfalantes, en xeral, mantivemos a lingua e por iso me sorprendía moito aquilo, pero non tiña capacidade para preguntar e entender por que ocorría. Pasaba o que pasa aínda hoxe con moita xente: a lingua dominante era o castelán e as familias optaban por iso para evitarlles os problemas que eles tiveran, posiblemente, tamén co galego cando eran cativos. En Galicia ocorría tamén coa emigración interior das aldeas e vilas ás grandes cidades...Certo. Visto desde fóra, era unha cousa que me sorprende moito ao ir a cidades como Vigo. Toda a xente me explicaba que isto ocorría ao pasar a vivir nun contexto social onde a lingua dos que progresaban non era o galego senón o castelán. Aquí en Catalunya sempre foi un pouco diferente porque, polo xeral, as clases económicas máis privilexiadas non se pasaron ao castelán, agás as dun nivel máis alto, que si o fixeron durante o franquismo. En xeral, non houbo deserción lingüística, mesmo hai casos curiosos de xente que nos anos 60 falaba aos fillos en castelán pero que tras a Transición pasaron a falarlles en catalán. No fondo, todo o mundo quere falar aquela lingua na que pensa que pode progresar mellor socialmente... Agora atopámonos con políticos ou profesores de universidade que optan por falarlles en inglés aos fillos e isto, que podía ser unha anécdota, xa non o é porque se repite demasiado. Que futuro lle ve a linguas minorizadas como o catalán, o galego o éuscaro neste mundo globalizado?Hei de dicir, antes de nada, que a porcentaxe de catalanfalantes iniciais en Catalunya é moitísima máis baixa do que se pode pensar desde, por exemplo, Galicia. Non o temos fácil. Logo de que se nos acuse desde fóra de impoñer o catalán, de non respectar dereitos e demais, a situación da lingua é a que é e o castelán non desapareceu, nin moito menos. Convido a toda esta xente que fala desde fóra da situación lingüística a que escoite as conversas na rúa, por exemplo, en Barcelona. De cara ao futuro? Debemos ser consecuentes e coherentes e debe haber continuidade co que facemos na escola, así como ser esixentes co mantemento da lingua en diferentes ámbitos sociais e profesionais. Falo por exemplo de polémicas que chegan por casos como ese de Balears no que se criticaba que se esixise aos profesionais médicos saber catalán. Acaso unha persoa que fale catalán e á que lle custe expresarse en castelán non debe ter os mesmos dereitos que o resto? Estamos chegando a un nivel no que, nalgúns restaurantes ou locais de territorio onde se fala catalán, pregúntanche estrañados cando pides algo en catalán pero contestan sen problema se llelo pides en inglés. A pesar do que se diga, debemos ser esixentes no cumprimento da lei, apelar á responsabilidade dos falantes e incorporar as novas migracións á lingua, neste caso, catalá. Debemos ter claro que a lingua de cohesión social, a que dá igualdade de oportunidades é o catalán e iso non implica non aprender castelán ou non sabelo, nin moito menos. "Galicia ten unha grande oportunidade potenciando a intercomprensión co portugués e non a súa separación"Desde fóra, como ve a situación do galego no futuro?Galicia ten unha cousa que non temos nós e que é unha oportunidade, a de poderse relacionar con moitos millóns de persoas mediante a intercomprensión co portugués. Quedei impresionado unha vez, estando en Galicia, cando vin como un xornalista galego entrevistaba un futbolista brasileiro en castelán. Alí decateime de que igual estabades perdendo unha grande oportunidade moi importante para darlle á lingua galega este mercado que as linguas minoritarias, por desgraza, non temos. Potenciar a intercomprensión e non a separación do portugués e do galego creo que sería moi importante.


Summary: Parapetado tras a lectura da Constitución española que, segundo a súa interpretación, blinda a "autonomía local" de calquera tipo de fiscalización.

Caballero dedicou as súas primeiras palabras a mostrar a súa solidariedade coas vítimas do sinistro do Marisquiño, "teñen todo o noso recordo, o noso cariño", dixo. A seguir, o alcalde de Vigo leu o artigo 140 da Constitución española, un precepto que, segundo dixo, "garante a autonomía dos concellos". A idea de que o Parlamento galego non é quen para xulgar as súas eventuais responsabilidades no accidente permeou todo o seu discurso. Botou tamén man dun informe do Consello de Estado segundo o cal as asembleas lexislativas só teñen facultades para controlar o poder executivo que emana delas, pero non outro órgao executivo eleito por outro corpo electoral (neste caso, as e os vigueses). Caballero deslexitimou en todo caso a comisión, proposta polo maior grupo da cámara, co argumento de que as súas conclusións estaban predeterminadas. "Non facía falta esta comisión. Os culpábeis xa están determinados", dixo. Na quenda de intervencións dos distintos grupos, Olalla Rodil (BNG) dixo ver na intervención de Caballero a intención de "ocultar algo", en tanto que Carmen Santos (En Marea) reivindicou a capacidade fiscalizadora do Pazo do Hórreo: "Se houbo un fallo político, ten que se dirimir aquí". Por parte do PP interveu Alberto Pazos, quen demandou a Caballero que asumise as súas responsabilidades políticas. O PSdeG non tomou parte na comisión, ao considerala una especie de oficio inquisitorial contra o alcalde de Vigo, a día de hoxe o seu maior activo institucional. Após a intervención dos distintos portavoces, Caballero desviou o tiro das responsabilidades á Autoridade Portuaria de Vigo: "O que se fundiu foi unha inmensa estrutura de formigón e o titular é o porto".


Summary: Nora Miralles (Barcelona, 1987) fai parte do Secretariado Nacional da CUP (Candidatura d'Unitat Popular) e é a responsábel das Relacións Internacionais da organización, que este sábado 25 de xullo abriu a votación telemática para elixir as súas candidaturas para as eleccións do 27 de setembro. Visitou estes días Santiago para participar na Declaración de Bonaval, con BNG e Bildu. Fixo parte tamén dunha palestra no Festigal. Falamos con ela sobre o proceso soberanista e sobre as eleccións.

-Que teñen de especial as eleccións do 27 de setembro? En teoría, son unhas eleccións puramente instrumentais. Trátase dunha lexislatura que, en teoría -insisto, porque non temos nada claro que vaia ser así-, ten que durar 18 meses. Neste período poranse as bases dunhas estruturas de Estado e do proceso para a redacción dunha constitución, co fin de proclamar unha saída unilateral para lograrmos a independencia. -En que punto se atopa agora o proceso soberanista? Atopámonos diante dunha confrontación inaudita co Estado español. A vía autonomista está esgotada e hai unha abrumadora maioría polo dereito a decidir. Este é un escenario fantástico no proceso de transformación e ruptura para incluír os Països Catalans -a nosa nación- e non só unha rexión do noso país. Polo outro lado, o proceso de transformación social e nacional non pode facerse sen a asociación con outros pobos do Estado español e de Europa. Somos revolucionarios e, como tal, o internacionalismo debe ser base do programa de transformación. -Cal é o proxecto das CUP para as eleccións en Cataluña? As CUP presentámonos en solitario porque cremos que é a mellor maneira de sumar ao proceso soberanista, porque nós si que miramos cara ao proceso soberanista, que ten que ser liderado por organizacións civís e autónomas. En solitario, podemos atraer todo un espectro de xente a prol da independencia, pois somos unha bisagra entre o social e o nacional. Atraemos xente que nunca votaría independentismo ou que non o entendería de non ser polo proxecto das CUP. Non vimos gobernar nin xestionar, senón a desmantelar unhas institucións que foron construídas coas ferramentas do amo e que nunca imos poder facer nosas -En que basean a candidatura as CUP? Nun programa nidiamente popular, anticapitalista e desde a rúa e os movementos sociais e, pola outra banda, en transformar a institución para poñela ao servizo do contrapoder desde a rúa. As CUP non vimos gobernar nin xestionar, senón a desmantelar unhas institucións que foron construídas coas ferramentas do amo e que nunca imos poder facer nosas. Queremos contribuír á construción da hexemonía do relato da rutura democrática -esgotáronse as vías da negociación- e propoñemos que a saída do Estado español sexa unilateral e baseada no lexítimo dereito a exercer a desobediencia das leis que non nos representan nin votamos. Defendemos un proceso popular constituínte no que a xente poida organizarse, así como un espazo onde se poida debater e construír a sociedade nova dos Països Catalans. -Desde as CUP falan de rupturismo. A que se refiren? Somos a única opción que declara de maneira nítida que é necesaria unha ruptura a través da desobediencia co marco legal do Estado español. Neste sentido, formulamos tres cuestións: a ruptura unilateral co Estado, a ruptura democrática co capitalismo e co patriarcado e un proceso constituínte que non consista nun grupo elixido polas elites para redactar a constitución, senón que sexa un proceso popular de base democrática no que a xente teña espazos para poder decidir. -Que vos diferenza da candidatura de Junts pel Si? Esta candidatura unitaria non é rupturista e busca ter forza nunha posíbel negociación ou confrontación dialogada co Estado español para lle demostrar que somos unha maioría independentista e que, polo tanto, debemos ter o dereito a decidir. As CUP, pola contra, formulamos que ese dereito non se pide, senón se exerce, polo que non temos que negociar nada co Estado español. -Cal é a prioridade das CUP para o próximo Govern? En primeiro lugar, un plan de emerxencia social que evite situacións de pobreza infantil e os desafiuzamentos, amais de fomentar a transparencia e a participación. A nivel nación, hai que ter en conta que se abre o mellor escenario que tivemos desde a transición e que hai forzas de esquerda e rexionalistas que van axudar a levantar a autoestima de todas as rexións dos Països Catalans co fin de que abandonen o autoodio e recuperen os valores culturais e idiomáticos. Partimos dunha situación fantástica para construír de maneira coordinada un proceso común de construción nacional cun proxecto único en todo o país. -Que resultados esperan o 27 de setembro? Non temos dúbida de que a lista do "si" vai ser a maioriataria, aínda que descoñecemos en que grao, se vai ter maioría simple ou se vai poder gobernar. Ademais, demostrarase a forza do relato da terceira vía, que é a que quere rexenerar o Estado español. Non vai ser fácil nin pouco traumático, aínda que algúns teimen en facernos crer o contrario -Será Catalunya independente? Se é o que as maiorías sociais queren é o que imos ser. Imos ser independentes a nivel nacional, o problema é como conseguilo e cal será a reacción do Estado español. Non vai ser fácil nin pouco traumático, aínda que algúns teimen en facernos crer o contrario. -Como xurdiu a "Declaración de Bonaval" asinada entre o BNG, EH-Bildu e as CUP en defensa da soberanía? Foi unha proposta do BNG e nós, evidentemente, participamos de todas as iniciativas comúns que propoñan os pobos irmáns. É máis importante que nunca a coordinación dos pobos do Estado de cara a sumar forzas para a confrontación que moi probabelmente se levará a cabo proximamente e para evitar que isto non quede nunha reforma constitucional que lle poña couto ás necesidades de soberanía. É necesaria a colaboración fronte ás agresións que sufrimos e sufriremos e non só Catalunya; tamén Galiza como nación absolutamente colonizada ou Euskal Herria polo cero apoio ao proceso de paz.


Summary: A crise en Cuba tivo consecuencias na saúde pública. Mais o feito de contar cun sistema forte de asistencia sanitaria universal que non foi posto en causa durante a crise, xunto cunha aposta pola mellora da atención primaria e a participación comunitaria, mitigaron os efectos sanitarios da crise e mesmo, sorprendentemente, permitiron mellorar algúns indicadores básicos

Nun estudo publicado recentemente no British Medical Journal conclúese que a fonda crise económica que sufriu Cuba nos anos noventa traduciuse indirectamente nun descenso moi significativo da mortalidade por doenzas coronarias e por diabete. As razóns disto teñen a ver cunha perda de peso moderada da poboación (5,5 Kg. de media) e cun un aumento do exercicio físico moderado, produto respectivamente da diminución da inxestión calórica e da escaseza de combustíbel para o transporte. A fonda crise económica que sufriu Cuba nos anos noventa traduciuse indirectamente nun descenso moi significativo da mortalidade por doenzas coronarias e por diabete. As razóns disto teñen a ver cunha perda de peso moderada da poboación e cun un aumento do exercicio físico moderado O que me resultou sorprendente, unha sorpresa agradábel, é ter coñecido este estudo nun xornal como El País, habitualmente hostil mesmo até o ridículo perante calquera información sobre Cuba. E ademais cun titular na súa edición dixital que, se cadra sen querelo, apunta ao cerne dunha cuestión importante: "La lección de la crisis cubana para rebajar la mortalidad". Obviamente a lección da que fala, e á que apunta o estudio, non é que debamos ver algo positivo na crise e na penuria, ou que haxa algo de desexábel nunha diminución forzosa do alimento e da enerxía dispoñíbel para o transporte. Non hai nada exemplar nisto, para dicilo sinxelamente. A lección aquí é que o caso da crise cubana dos noventa é un exemplo case ideal, de laboratorio por así dicilo. Éo porque permitiu un estudo con dados completos nun período de tempo moi longo, cunha crise moi fonda que produciu a devandita escaseza en moi pouco tempo, e –isto será importante- sobre unha poboación homoxénea en termos de saúde, é dicir, sen grandes desigualdades socioeconómicas nin no acceso aos coidados de saúde. Nestas circunstancias é posíbel estabelecer unha relación directa entre as condicións citadas e un descenso na mortalidade por doenzas cardiovasculares e diabete, por máis que non sexa posíbel dicir se é máis importante a menor inxestión de calorías, a perda de peso ou ou aumento do exercicio. Así, a lección da crise cubana para a redución da mortalidade, segundo este estudo, non é nada sobre as crises económicas, senón sobre o feito de que as políticas de prevención deste tipo de doenzas haberían de ser dirixidas ao conxunto da poboación e que efectivamente o peso e o exercicio teñen unha grande importancia, por máis que no caso cubano viñesen dadas por circunstancias non queridas e, no seu conxunto, indesexábeis. Segndo The Lancet, a crise financeira e a austeridade están a constituír unha forte ameaza á saúde pública en Europa, que xa se está comezando a sentir especialmente en países como España, Grecia e Portugal Pero a crise dos noventa en Cuba agocha outras leccións útiles para a saúde pública, e para a xestión das crises económicas no que atinxe á saúde das poboacións. Este tipo de leccións son tanto máis importantes na decorrente crise económica que sofremos, un de cuxos efectos está a ser o deterioro da saúde da poboación. Isto púñase de manifesto nun artigo publicado hai pouco noutra prestixiosa revista médica, The Lancet, no que se concluía que a crise financeira e a austeridade estaban a constituír unha forte ameaza á saúde pública en Europa, que xa se estaba comezando a sentir especialmente en países como España, Grecia e Portugal, como tamén advertira hai un tempo –mesmo coa seu habitual conformismo político– a OMS. E isto todo sen ter en conta dúas cousas. En primeiro lugar, que as principais consecuencias das políticas actuais de recortes, exclusión e privatización no eido sanitario non se percibirán en toda a súa amplitude máis que no medio prazo. En segundo lugar, que o principal factor que afecta á saúde das poboacións nos países desenvolvidos non é tanto –sorprendentemente, pero a evidencia empírica é abafante- o acceso ou a extensión dos servizos de saúde, como a desigualdade socioeconómica. Como é sabido, a desigualdade socioeconómica tense disparado no Reino de España, sendo hoxe o segundo Estado con máis desigualdade na Unión Europea, só por detrás de Lituania. A lección da crise cubana dos anos noventa amosa que non é inelutábel que unha crise económica, nin mesmo que sexa de grande fondura, necesariamente ten que levar a un deterioro da saúde grave, e ao incremento da desigualdade en saúde A lección da crise cubana dos anos noventa amosa que non é inelutábel que unha crise económica, nin mesmo que sexa de grande fondura, necesariamente ten que levar a un deterioro da saúde grave, e ao incremento da desigualdade en saúde. En definitiva, que hai outras políticas de saúde posíbeis en situacións de crise, e mesmo nunha situación de emerxencia, unha vez que se establecen cales son as prioridades. É xeralmente aceptado que réxime revolucionario cubano prestou desde o inicio unha atención destacada á saúde pública, con salientábeis resultados na comparativa dos países do seu entorno. Sen embargo, o afundimento da Unión Soviética co que Cuba mantiña unhas relacións económicas privilexiadas que lle permitían compensar o bloqueo norteamericano, provocou nos anos noventa un desastre económico de proporcións enormes, o que o goberno cubano denominou "período especial". Entre 1989 e 1993 reduciuse o comercio exterior case un 80% e o PIB caeu un 34%. Paralelamente o bloqueo norteamericano que xa se viña producindo durante tres décadas incrementouse coas leis Torricelli e Helms-Burton. O que isto supuxo para os programas de saúde é imaxinábel. Así, a falta de divisas reduciu a un terzo a importación de medicinas ao tempo que a industria farmacéutica local deteriorouse por carencia de materias primas. Os efectos do bloqueo, que incrementaron as presións ás multinacionais farmacéuticas para que non comerciaran con Cuba supuxeron tamén un aumento dos prezos, de xeito que en 1994 Cuba pagou 5,2 millóns de dólares por transporte de medicinas desde países de Europa ou Asia, que só terían custado 1,4 millóns caso de se poderen transportar desde Estados Unidos. É unha anécdota, pero significativa, que tamén se interrompeu o subministro de libros de texto de medicina desde España: a editora que os publicaba foi adquirida pola norteamericana McGraw Hill, que baixo as leis de embargo non deu cumprido o contrato. A situación económica non comezou a reverter senón no ano 1994, pero o tamaño da economía era só o 65% respecto a 1989 e as importacións reducíranse daquela á cuarta parte. A falta de divisas reduciu a un terzo a importación de medicinas ao tempo que a industria farmacéutica local deteriorouse por carencia de materias primas En termos dos resultados de saúde, todo este proceso significou un empeoramento das condicións. Xa non só polas carencias provocadas no sistema de saúde, senón polo deterioro xa salientado das condicións nutricionais, así como o rexurdimento de doenzas tales como a tuberculose ou a diarrea. Paga a pena considerar a cuestión nutricional. A inxestión de calorías reduciuse un 40% de 1989 a 1993 e malia que as políticas nutricionais tentaron protexer aos cativos, anciáns e embarazadas, a porcentaxe de nados con baixo peso subiu do 7,3% en 1989 ao 9% en 1993, despois dos dez anos anteriores de mellora do indicador. O nivel nutricional só se deu recuperado en 2001, mentres que o nivel de redución de nados con baixo peso recuperouse xa algo antes, en 1998. Con todo, e fronte ao que adoita ocorrer en situacións de crise económica, o axuste estrutural levado a efecto neses anos non puxo en causa o carácter público, gratuíto e universal da atención sanitaria. Un salientábel estudo de campo conducido por Nayeri e López Pardo, publicado en 2005 no International Journal of Health Services, amosou que a pesares da evidente escaseza en servizos e atención deica a recuperación de 1995, non se produciron en cambio graves problemas de desatención sanitaria nin –o que é tan importante- un acceso desigual á mesma (mesmo que se introduciran reformas favorábeis ao mercado e a oferta de tratamentos médicos a turistas como forma de ingreso de divisas). Víronse, si, afectadas a atención secundaria e terciaria debido á falla de provisións e tecnoloxía médica, pero iso non sucedeu no caso da atención primaria. O feito de contar cun sistema forte de asistencia sanitaria universal que non foi posto en causa durante a crise, xunto cunha aposta pola mellora da atención primaria e a participación comunitaria, mitigaron os efectos sanitarios da crise e mesmo, sorprendentemente, permitiron mellorar algúns indicadores básicos Certamente a crise tivo consecuencias na saúde pública. Mais o feito de contar cun sistema forte de asistencia sanitaria universal que non foi posto en causa durante a crise, xunto cunha aposta pola mellora da atención primaria e a participación comunitaria, mitigaron os efectos sanitarios da crise e mesmo, sorprendentemente, permitiron mellorar algúns indicadores básicos. Así, por exemplo, a mortalidade infantil que en 1990 era de 10,7 por cada 1.000 nados vivos, reduciuse en 1995 –durante o peor momento da crise- a 9,4 (e mesmo a 6,5 en 2001). O contraste pode vir mesmo polo que neses anos ocorría nos países resultantes da caída da Unión Soviética: una catástrofe sanitaria da man primeiro do colapso da economía e despois polo deterioro das institucións sanitarias, as privatizacións salvaxes, o desmantelamento dos servizos públicos, o aumento da desigualdade e o deterioro das condicións de vida. O tránsito a unha economía capitalista incrementou en Rusia de forma masiva a porcentaxe de poboación vivindo en condicións de pobreza (a liberalización de prezos de 1992-1993 supuxo un descenso do 40% dos ingresos reais da poboación). Con isto, os resultados en termos de saúde medidos polos principais indicadores, reflectiron un empeoramento con poucos precedentes en tempos de paz. A esperanza de vida para os homes caeu desde 63,8 anos en 1990 a 57,6 en 1994 e aínda que se recuperou en 1998 (61,4), volveu caer a 58,5 en 2001. Non están os tempos para –como adoita denunciar Boaventura de Sousa Santos- desperdiciar experiencias O contraste ben serve para resaltar a outra lección da crise cubana, isto é, que é posíbel manter a protección da saúde en niveis razoábeis mesmo nos peores escenarios de crise. Chegados a este punto, porén, son ben consciente que é case unha temeridade analisar o caso de Cuba para tentar tirar algunha lección del. É case imposíbel falar de Cuba razoabelmente por cima de todos os preconceptos, ou avaliar un aspecto concreto sen ter que pasar polo fastío do xuízo sumario sobre o seu sistema político-social só a partir do cal moitos formarán o seu criterio sobre o escrito. Éo tamén, no tema que nos ocupa, pola incorporación que nesta experiencia de saúde pública se fai dos elementos máis salientábeis da tradición latinoamericana de medicina social. E xa se sabe que é unha tradición que por considerarse periférica e subdesenvolvida é invisíbel ou doada e fachendosamente desbotada desde o centro. Mais creo, é o que me anima a escribir isto, que non están os tempos para –como adoita denunciar Boaventura de Sousa Santos- desperdiciar experiencias.


Summary: Os senadores da coalición galega, xunto cos de En Comú Podem e Compromís-Podem, integraranse nun grupo ao que Podemos prevé ceder algúns dos seus representantes vascos para reflectir tamén na Cámara Alta a plurinacionalidade do Estado.

En Marea formará parte dun grupo de "nacións sen Estado" no Senado. Esa é a idea que teñen tanto a coalición galega como En Comú Podem e Compromís-Podem, que se unirían nun mesmo grupo na Cámara Alta cos seus dez senadores. Ademais, Pablo Iglesias ofrece a posibilidade de integrar nel parte dos cinco senadores obtidos polo seu partido en Euskadi. O ofrecemento de Podemos suporía, de facto, que ese grupo podería ser mesmo máis amplo que o da formación morada. En Marea formará parte dun grupo de "nacións sen Estado" xunto a En Comú Podem, Compromís-Podem e senadores vascos de Podemos A idea de Podemos é favorecer que o Senado reflicta tamén a pluralidade nacional que defenderon coas súas candidaturas de confluencia en territorios como Catalunya, Galicia ou o País Valencià. A formación liderada por Pablo Iglesias ofreceu os seus socios nese tres territorios a posibilidade de que tamén na Cámara Alta teñan presenza propia, á marxe das siglas do partido morado. Podemos prevé ceder parte dos seus senadores vascos a este grupo para reflectir tamén na Cámara Alta a plurinacionalidade do Estado En Marea, En Comú-Podem e Compromís-Podem suman no seu conxunto un total de dez senadores, entre os obtidos o 20D e os nomeados por designación autonómica. A formación galega conseguiu no Senado un representante pola Coruña, José Manuel García Buitrón (Podemos), e outra por Pontevedra, María Vanessa Angustia (EU). En principio, este grupo de "nacións sen Estado" non precisaría préstamo ningún para superar a fronteira de dez senadores que permite, segundo o regulamento, configurar un grupo propio no Senado. Fontes das confluencias aseguran, con todo, que ven con bos ollos o xesto político de incluír nese virtual grupo senadores vascos. Podemos obtivo un total de 9 senadores nas eleccións de decembro, aos que se se suman outros 4 de designación autonómica. "O Senado é o lugar indicado para facer un grupo destas características", sinalou a este diario un dos dirixentes das candidaturas de confluencia coas que Podemos se reuniu a principios de semana para avaliar unha estratexia conxunta de traballo parlamentario. Mentres tanto, no Congreso, a formación segue empurrando pola creación de tres grupos parlamentarios á marxe do que lidera Pablo Iglesias. O PSOE non se decidiu sobre os catro grupos A existencia de catro grupos arredor de Podemos non é do agrado do PSOE, aínda que os de Pedro Sánchez non se negan radicalmente á proposta se iso os achega á Moncloa. As maiores dúbidas dos socialistas teñen que ver coa discusión interna que xera a iniciativa, sobre todo no ámbito do PSC. O PSOE de Cataluña preséntase ás eleccións por separado do resto do partido pero, tradicionalmente, os seus deputados intégranse nun mesmo grupo. No PSOE moitos opinan que aceptar a creación dos grupos parlamentarios catalán, valenciano e galego pon as súas federacións neses territorios en inferioridade de condicións. Ter un grupo propio no Congreso significa, ademais dunha importante dotación económica, maior peso nos debates. O PSOE considera que Podemos chegaría a cada discusión parlamentaria coa posibilidade de intervir até en catro ocasións por cada discusión. A idea non gusta en Ferraz pero cada vez son máis os que na contorna de Sánchez cren que haberá que ser elásticos neste punto para non bloquear desde o inicio a posibilidade dun pacto á portuguesa.


Summary: O Alto Comisionado insiste nun informe que o visto e prace outorgado pola Xunta, e que segue vixente, é papel mollado e lembra que "se Edgewater pretende retomar o proxecto, a única posibilidade que ten é presentar unha nova solicitude".

A multinacional Edgewater teima en seguir adiante co seu polémico proxecto mineiro en Corcoesto, pero todo son atrancos. Malia que buscou socio e que di negociar con Sacyr, a negativa que a Xunta lle deu xa unha vez parece definitiva, por moito que o Goberno galego lle manteña vixente a Declaración de Impacto Ambiental (DIA). Para o Valedor, a autorización ambiental non existe, está caducada e é papel mollado. Dixérao xa, pero ante a falta de resposta do Goberno galego, volveullo reafirmar á plataforma Salvemos Cabana. O Valedor reafirma a invalidez da autorización ambiental da Xunta e dálle un novo golpe á promotora de Corcoesto O Alto Comisionado remitiu un informe no que confirma que no caso de que Edgewater pretenda retomar o proxecto "a única posibilidade é a presentación dunha nova solicitude" na que "terían que se coñecer todos os detalles, tamén os de carácter ambiental". O Valedor vai máis aló e aclara que "mesmo se a empresa pretende presentar un mesmo proxecto, as consecuencias xurídicas serían idénticas, posto que o anterior foi formalmente rexeitado por razóns de fondo". Xa que logo, a multinacional non ten nin tan sequera o trámite máis complicado de conseguir. O Valedor deixa patente o seu criterio, tal e como expuxo no seu momento como resposta ás 628 queixas recibidas contra o proxecto mineiro. Nelas e no informe dirixido ao Parlamento de Galicia correspondente a 2013 sinalaba que "dado o rexeitamento global ao proxecto, este ten como consecuencia que decaian todos os actos de trámite deste, entre eles a avaliación ambiental" pois "non resulta aplicable o previsto para a posible caducidade das declaracións, posto que a pervivencia durante un prazo prevese para os casos en que se deu a autorización ao aprobación do proxecto e este non comenzara a executarse (artigo14 do Real Decreto Lexislativo 1/2008)". "Se Edgewater pretende retomar o proxecto, a única posibilidade é a presentación dunha nova solicitude", di o Valedor Por iso, "o feito de que iso fose así" foi o que levou ao Alto Comisionado "a non facer unha análise de fondo da avaliación e a DIA", pois se o proxecto mineiro "non tivese concluído da forma indicada habería que ter valorado nas queixas os diferentes aspectos inadecuados da DIA". O Alto Comisionado lembra tamén que xa trasladara á Xunta a súa resolución unha vez que recibira os informes complementarios e os achegados por diversas fontes, "como a propia promotora do proxecto ou as organizacións ambientais". Neles observáranse "determinadas actuacións aparentemente non adecuadas no proceso" pero, tal e como aclara o Valedor, a través de sede parlamentaria coñeceu o rexeitamento ao proxecto por parte da Administración, "xa non resultaba preciso formalizar as actuacións que se poderían deducir". Salvemos Cabana pide que se "retire de inmediato" a autorización ambiental que a Xunta mantén vixente Ante esta reafirmación, Salvemos Cabana volve exixir que se retire a autorización ambiental. "Tan só cabe retirar de inmediato a DIA do proxecto de Corcoesto, tal e como indica o Real Decreto Lexislativo 1/2008, do 11 de xaneiro ao que se refire o Valedor, e que non deixa lugar a equívocos ao indicar con claridade as condicións de caducidade obrigatoria deste tipo de autorizacións". Porque aínda que de xeito ordinario as declaracións de impacto ambiental teñen un prazo de validez de cinco anos, a mencionada normativa sinala que "a DIA do proxecto ou actividade caducará se unha vez autorizado ou aprobado o proxecto non se tivese comezado a súa execución no prazo fixado pola comunidade autónoma" e que "en tales casos, o promotor deberá iniciar novamente o trámite de avaliación ambiental do proxecto". Nunha entrevista en El País, o presidente de Edgewater, George Salamis, aínda presumía a pasada fin de semana de liderar un proxecto "aprobado pola Xunta en 2012 baseado nos máis exixentes principios de respecto ao medio ambiente" e que tamén cumpriría o seu "socio español". Hai menos de dous meses, a Consellería de Economía confirmaba tamén que a condición de proxecto industrial que o Goberno lle dera á mina de Corcoesto tampouco estaba vixente. Sen a DIA tampouco, parece imposible que o temido proxecto saia adiante. Pero a multinacional teima nel.


Nos últimos tempos estame a invadir unha anguria permanente ó ler ou escoitar novas sobre os diversos conflitos internacionais que sacoden ó mundo: os rusos reivindican partes de Ucraína que consideran historicamente súas e por iso arman ós rebeldes en contra do goberno de Kiev, causando un número de vítimas que vai en ascenso, incluído o derrubamento dun avión de pasaxeiros polo que aínda non se esixiron responsabilidades. os israelíes, aducindo razóns de seguridade, invaden a Faixa de Gaza con todo o seu poderío militar e arrasan barrios enteiros, matando a centos de civís inocentes sen reparar en mulleres ou nenos en Iraq os radicais islamitas (yihadistas do EIIL) están tentando instaurar un califato islámico no Norte do país, en conexión con Siria, e para iso non dubidan en cometer as maiores atrocidades contra a poboación local na citada Siria dende hai 3 anos un conflito de carácter civil entre o ditador Bashar Al Asad e unha oposición moi diversa e fragmentada lévase cobrado milleiros de vítimas e desprazado a varios millóns de persoas fuxindo da guerra o virus denominado "Ébola" xa levou por diante a máis de 1.000 persoas en varios países de África (Liberia, Nixeria, Ghana…). Tanto estes conflitos coma outros menos mediáticos non están contando coa suficiente (por non dicir ningunha) implicación da Comunidade internacional, nomeadamente a da ONU, que semella mirar para outro lado cando tanta xente os necesita con urxencia. E isto prodúceme frustración, pois eu medrei contra ó final da Guerra Fría, cando parecía que a posición das Nacións Unidas debería ser a de árbitro do mundo á que acudir en caso de conflito, coma se fora un súper- heroe que loitara contra os "malos". Desgraciadamente ese papel poucas veces o ten desempeñado cando era necesario, ata o punto de non facer nada por evitar guerras tan atroces como a de Ruanda, as dos Balcáns, as do eterno conflito árabe-israelí ou no avance dos radicais islamitas por todo o Norte de África, Oriente Próximo e Sur de Asia. A ONU debe ser reformada nun dobre sentido: eliminando a Comisión Permanente na que se sentan os 5 países citados (e por tanto os seus dereitos de veto) e dándolle máis poder á Asemblea Xeral, onde están representados tódolos países Quizais a causa desa certa inacción da ONU haxa que buscala no momento da súa creación, alá polo 1945, trala II Guerra Mundial. En teoría naceu co obxectivo de evitarlle ó mundo un sufrimento tan terrible coma o padecido nos anos anteriores. Pero a súa estrutura naceu viciada en orixe, ó concederlles ós países vencedores da Guerra a capacidade de veto das resolucións do organismo, co cal a ONU nunca ía poder actuar contra os intereses particulares dalgún deses 5 estados con dita capacidade de veto: os EEUU, a URSS / Rusia, China, Reino Unido e Francia. Por iso o papel da ONU como resolvedor de conflitos redúcese a aqueles casos nos que conflúan os intereses das potencias con dereito de veto, deixando o resto en simples declaracións de intencións ou en abortadas condenas sen ningún efecto práctico. Na miña opinión a ONU debe ser reformada nun dobre sentido: eliminando a Comisión Permanente na que se sentan os 5 países citados (e por tanto os seus dereitos de veto) e dándolle máis poder á Asemblea Xeral, onde están representados tódolos países, tomando decisións por maioría cualificada. Deste xeito daríase o paso de recoñecer implicitamente que estamos nunha nova Orde mundial, con moitos máis actores globais e onde as actuacións da Comunidade internacional sexan decididas por todos, non só por unhas poucas potencias.


Summary: Desde junho a situação na cidade se agravou devido aos bombardeamentos diários. Até ao momento, só nesta região controlada pelas forças pró-russas já morreram mais de 350 civis e 1.500 ficaram feridos desde 24 de fevereiro. Agora, Donetsk enfrenta o perigo das minas PFM-1 espalhadas por zonas residenciais.

"Eu vou afastar-me um pouco porque estas merdas podem dar cabo de uma perna", diz um soldado da milícia popular de Donetsk enquanto atira uma pedra contra uma mina que acaba por rebentar. Este é um dos muitos vídeos que circulam nas redes sociais sobre este tipo de engenho explosivo. Veja quem são as vítimas destas minas. São pessoas comuns São do tamanho de uma mão e pesam menos de um quilo. Verdes ou castanhas, podem facilmente passar despercebidas entre as folhas das árvores e em jardins. Chamam-lhes minas pétala ou borboleta e estão a deixar a população de Donetsk à beira de um ataque de nervos. Têm sido lançadas às centenas dentro de rockets ucranianos sobre zonas residenciais desta cidade maioritariamente pró-russa. Cada um destes projéteis pode levar até 300 minas que se espalham pelo chão depois do impacto. Por poderem ser confundidas com um brinquedo, as autoridades têm receio de que as crianças tenham o instinto de as agarrar. Crônica desde o Donbass: "Todos temem pela sua vida" Segundo a Convenção de Genebra, este é um ato proibido e constitui um crime. Nas redes sociais circulam imagens destas minas em vários pontos da cidade. Apesar dos trabalhos das equipas especialistas em explosivos, andar em Donetsk exige precaução. Com o outono a chegar, os caminhos enchem-se de folhas e cada passo deve ser feito com cautela. Sobretudo, durante a noite. Desde 30 de julho, 53 pessoas, entre as quais duas crianças, pisaram este tipo de mina soviética que se encontra nos arsenais de ambas as partes. Pelo menos uma acabou por morrer dos ferimentos no hospital. É no centro de traumatologia de Donetsk que encontramos Liudmila Foshneva de 70 anos. Pisou uma destas minas enquanto cuidava da horta na freguesia de Kuybyshevsky. "Comecei a gritar. As pessoas vieram a correr. Mas a ambulância não pôde vir e o meu genro levou-me de carro", recorda. "Havia 'pétalas' [minas] espalhadas no meu quintal e na horta. Eu não sabia que elas estavam lá. Não estavam antes. Fui à horta, andei dois metros e houve uma explosão. Estava num passadiço cimentado. A minha perna foi arrancada", descreve deitada numa cama do hospital. As minas são do tamanho de uma mão e pesam menos de um quilo Questionada sobre se sabe quem lançou estes engenhos sobre a cidade, é peremptória. "Do lado ucraniano. Uma vez mais, espalharam estas minas. Quando cheguei ao hospital, o meu filho voltou a encontrar 'pétalas' no pátio. A Ucrânia é que faz isto tudo. Eles fazem a guerra contra mulheres e crianças. Será normal? Eles são monstros. Os alemães não fizeram o que eles fazem", denuncia Liudmila Foshneva. Nos corredores do hospital, o diretor assistente deste serviço, Vadim Onopriyenko, explica que estas minas são especialmente perigosas e que seis dos seus pacientes foram já submetidos a cirurgias de amputação. Os efeitos destas 'pétalas' são devastadores e explica porquê: "Esta é uma mina de pressão. Foi criada por engenheiros não para matar uma pessoa, mas para mutilar. Em regra, um encontro com este objeto explosivo termina com a perda do pé. Mas esta mina é ainda mais perigosa porque todas as pedras, toda a sujidade, também o solo, servem como um agentes traumáticos secundários. Todas estas feridas acabam obviamente cheias de complicações". Segundo este médico, estas complicações acontecem em 85-90% dos casos. Até ao momento da entrevista, doze pessoas tinham recorrido às urgências deste hospital e seis foram submetidas a uma cirurgia de amputação. Para Vadim Onopriyenko, há falta de formação entre a população para lidar com este tipo de engenho explosivo. Há quem tente neutralizar estes objetos, algo que "pode acabar por incapacitar uma pessoa" porque, como explica, "rasga tecidos moles e tritura os ossos". Crônica desde o Donbass: Donetsk. Civis na mira das bombas As autoridades ucranianas, como já vem sendo habitual, acusam a Rússia de bombardear esta cidade pró-russa. Indignado, este médico diz que se encontrasse quem tem lançado estas minas lhe diria nos olhos "que está a fazer muito mal" à população civil. "Porquê espalhar minas em zonas residenciais ou em lugares movimentados como a Praça Svoboda? Há ali um grande interface de transportes. Porquê fazer isto? Para intimidar a população local. Veja quem são as vítimas destas minas. São pessoas comuns. Ainda não foi trazido até nós um único soldado que tivesse pisado uma mina destas. São todos civis". Em 2020, já em plena guerra civil desde 2014, a Ucrânia recusou destruir este tipo de minas no âmbito da Convenção sobre a Proibição do Uso, Armazenamento, Produção e Transferência de Minas Antipessoais e sobre a sua Destruição, conhecida como Tratado de Otava. Em 2021, este país tinha no seu arsenal 3,3 milhões de minas PFM-1.


Summary: A plataforma galega Ensino sen Riscos reclama á Xunta que o alumnado das familias que así o decidan manteñan o ensino en liña. Desde Confapa, que comprende esta demanda no caso de familias con persoas de risco, e Profesorado en pé lembran que os centros contribúen a diminuír as desigualdades sociais.

A volta ás aulas no mes de setembro ten en vilo á comunicade educativa galega. Docentes por unha banda e familias pola outra agrupáronse este verán nos colectivos Profesorado en pé e Plataforma Galega Ensino sen Risco. Con algunhas diferenzas, ambas agrupacións comparten moitas das súas reivindicacións. As principais pasan pola modificación do protocolo elaborado pola Consellaría de Educación cara a outro modelo que implique unha redución do alumnado das aulas e a contratación de máis profesionais nos centros. Un protocolo que podería ser modificado nas vindeiras xornadas, xa que non inclúe o uso obrigatorio da máscara nas aulas que o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, si proporá na reunión dos Gobernos territoriais co Estado. Unha folla de ruta redactada "tarde, mal e a rastro", segundo familias e docentes, e "incoherente" coas medidas aprobadas a nivel social. As familias piden decidir As 600 familias galegas agrupadas en Ensino sen risco piden á Xunta a posibilidade de decidir se as súas crianzas se educan nos centros escolares ou nos seus fogares. "Queremos que o alumnado das familias que o decidan sigan co ensino a distancia. Hai medo ao virus e familias que contan con membros de risco nas súas casas", explica a este medio dese Vigo Paula Rúas, unha das integrantes da plataforma. Hai medo ao virus e familias que contan con membros de risco nas súas casas, argumenta Paula Rúas "Estamos a recoller sinaturas, remitimos unha petición á Valedoría do Pobo para que interveña e se pronuncie neste sentido e tamén imos tentar presentar mocións nos nosos respectivos Concellos", agrega Rosa María Souto, quen se declara partidaria de que o seu fillo manteña o ensino en liña porque ten "moito medo" á enfermidade. As persoas da plataforma consultadas por Nós Diario fan fincapé en que as familias que escollan non enviar as súas crianzas ao centro deben ter acceso a material que lles permita atender as aulas a distancia. "Non queremos que as familias con menos recursos e que escollen esa opción queden descolgadas, como aconteceu durante o confinamento", apunta unha integrante, que incide en que o ensino en liña debe organizarse para non repetir o "caos" dos meses de marzo, abril ou maio. Presencialidade En tanto, ANPAS Galegas* , publicou onte un manifesto de mínimos dirixido á Xunta no que defende unha volta presencial ás aulas, polos beneficios que supón para o alumnado, se ben defenden que as familias nunha situación de risco deben ter garantido un ensino a distancia de calidade. Ás vantaxes da educación presencial tamén se remiten integrantes do colectivo Profesorado en pé. "Parécenos primordial porque non todo o alumnado ten as condicións materiais nin a estabilidade emocional necesaria nos seus fogares para seguir un ensino a distancia. Entendemos que haxa familias que pidan isto, pero non compartimos esta idea", expón a docente Alexandra Cabana a este medio. O desenvolvemento social, afectivo, emocional e intelectual do alumnado só é posíbel na interrelación directa e presencial, di Confapa Cabana especifica que o ensino na aula permite o contacto co alumnado e axuda a rapazada "a nivel emocional". A maiores, os centros tamén achegan á rapazada con necesidades especiais a axuda especializada que requiren. Desde ANPAS Galegas, engaden que "o desenvolvemento social, afectivo, emocional e intelectual do alumnado só é posíbel na interrelación directa e presencial entre iguais, co profesorado e a súa contorna". Para que ese regreso ás clases se desenvolva con seguridade, familias e persoal volven repetir a necesidade de contratar máis profesionais. "Non só docentes, senón tamén persoal de limpeza, por exemplo", puntualiza unha das compoñentes da plataforma Ensino sen riscos. DesdeAnpas Galegas, agregan a necesidade de contar con especialistas do eido da enfermaría ou da educación social. Unha reivindicación, esta última, apoiada polo Colexio de Educadoras e Educadores Sociais da Galiza. Responsabilidade A maiores, familias e docentes reclaman á Xunta da Galiza que asuma a responsabilidade do protocolo e dos plans que elaboren os centros educativos e do que aconteza nos centros. "Os profesores non son especialistas en sanidade nin tampouco en riscos laborais", sinala Paula Rúa. Non existen esas aulas burbulla, argumenta Rúas Desde Ensino sen risco tamén reclaman á Administración galega que descarte os chamados grupos de convivencia. "Non existen esas aulas burbulla, eu teño unha filla e un fillo que estudan en centros distintos e logo están xuntos na casa, onde está a burbulla?", agrega Rúa. *Fé de erros: O artigo atribuíu inicialmente o manifesto a Confapa, a Confederación Galega de ANPAS da Galiza e non a ANPAS Galegas.


Summary: José Barro foi o precursor da automoción no país.

Non é parente meu. Debo advertilo porque o meu entusiasmo polo personaxe pode dar pé a equívocos, pero xa me gustaría ter a José Barro (Viloalle, Mondoñedo, 1873 - Chavín, Viveiro, 1943) entre os meus devanceiros familiares, porque temos que saudar a Barro como o precursor da automoción na Galiza. Entendan así o título deste artigo, con tantos 'o' como rodas queiran. A súa relación coa casa francesa De Dion-Bouton comeza xa en 1904 mercando o carro Populaire Tipo Q co que percoreu Galiza en 1905, coa matrícula LU-4, pero en 1907 comeza a imprortar chasis de Francia e en 1910 fabrica os primeiros automóbiles do noso país. Un século xa de automoción na Galiza. Todo producido na súa factoría de Chavín, Viveiro, cando no territorio do Estado español só se fabricaban automóbiles na barcelonesa Hispano-Suiza. Non é este artigo sobre deseño gráfico, senón sobre deseño industrial, do que sempre laiamos que aquí non houbo, mesmo que aínda non hai. Pois si, houbo e hai e aínda que Barro centrou a súa actividade en montar vehículos franceses —como quen di unha Citroën viguesa avant la lettre na Mariña— tamén desenvolveu deseños propios como por exemplo os faros Siempreluz que podía incorporar aos vehículos para iluminar mellor as viradas da estrada —lembro agora que de pequeno, indo de Pontedeume a Viveiro no carro familiar, xogábamos a contar o número de viradas que tiña aquela estrada, Barro sabía ben como eran as estradas galegas. Debo agradecer a Apaga —o paradoxal acrónimo da Asociación de Profesores de Automoción da Galiza— a información e algunhas das imaxes que aquí se reproducen e debemos agradecer todos os deseñadores e todos os galegos este rescate de Barro en forma de centro de interpretación que veñen de abrir en Mondoñedo coa colaboración de Hidrofersa, a actual propietaria das instalacións de Chavín, que cede a documentación, e ao Concello de Mondoñedo, que dispón das instalacións. Esperemos que, como quere Apaga, isto sexa só o principio da consideración deste pioneiro, que foi un emprendedor cunha actividade incansábel. En 1896 Viveiro tiña xa luz eléctrica fornecida pola central de Barro. Tivo liñas de autocarros na Mariña, pero ademais desenvolveu unha industria punteira no carrozado deste tipo de vehículos, con talleres de carpintaría, tapizaría, pintura, cromado... Durante a Guerra Civil a empresa foi militarizada e Barro, co grao de coronel, fabricou cabezas de proxectís e camións blindados, ambulancias... Nos anos vinte contaba con oitenta traballadores, pero na posguerra chegou aos trescentos, dada a escaseza de pezas de todo tipo no mercado español, que a empresa si podía deseñar e fabricar. Co pasamento de Barro en 1943 a empresa divídense e a actividade de carrozado de autocarros é a derradeira actividade que resiste.


Summary: Ana Pontón reclama a comparecencia da conselleira de Educación e unha mesa de diálogo entre a Xunta e o a comunidade educativa.

A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, mantivo esta segunda feira un encontro co sector educativo e lanzou unha serie de propostas que, ao seu entender, tamén deberían pasar por unha mesa con todos os integrantes do sector educativo coa Xunta. Entre as propostas, atópanse dar por finalizado o curso con data do 13 de marzo, garantir as prazas das oposicións convocadas para este ano, e eliminar taxas universitarias. Máis en detalle, en rolda de prensa, explicou que a "fenda dixital" pode causar desigualdades para continuar coa avaliación de contidos no terceiro trimestre escolar, polo que considerou que se debe facilitar o paso de curso do alumnado, salvo algunha excepcionalidade que considere o profesorado, e retomar os contidos o curso 2020-2021. Pontón, que considera a actuación da Xunta "errática" e "falta de decisión e liderado" á hora de afrontar a situación, apuntou que "é necesario saber que pasa co que falta de curso escolar, ter criterios claros, xustos e equitativos" e que "eviten decisións contraditorias" entre os centros. Por iso, reclamou unha mesa de diálogo con Anpas, sindicatos, representantes dos estudantes e toda a comunidade educativa. A dirixente nacionalista alertou de que "nin o persoal educativo, nin o alumnado" estaban listos para "afrontar unha situación" como esta e incidiu na "clara fenda dixital" que existe, cun sistema "que non estaba preparado para o teletraballo". No rural, sumou a falta de alumnado que poida estar conectado por "falta de medios técnicos", o que "dificulta a aprendizaxe". Pontón tamén se acordou dos alumnos con "necesidades especiais", cuxas familias "non poden asumir o rol" que teñen os educadores, porque "non teñen recursos suficientes". Por iso, reclamou que se aclare "como vai ser a continuidade das avaliacións". "Ten que tomar unha decisión xa", exhortou. Ligado ao sector educativo, tamén reclamou aclarar "cal vai ser o contido" das probas de acceso á universidade, coa data prevista para os exames que se colocou na que estaba reservada para a proba extraordinaria. Oposicións Na súa intervención, Pontón tamén pediu aclarar todo o relativo ás oposicións, sobre o que lembrou que a pasada sexta feira lle preguntou ao vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, na comparecencia no Parlamento, pero obtivo "o silencio" por resposta. Así, esixiu "claridade" nunha decisión que lle corresponde ao Goberno galego adoptar, e despois de que outras comunidades xa especificasen as súas decisións. A portavoz nacional do BNG recoñeceu que se trata dunha decisión "complexa" pero "importante" e incidiu en que "non se pode ter a tantas persoas sen darlles unha data". Así, reclamou a comparecencia da conselleira de Educación, Carmen Pomar, para que explique cales son as decisións da Xunta, como xa solicitaron de forma conxunta por escrito BNG, Grupo Común dá Esquerda e Grupo Mixto o pasado venres no Parlamento de Galicia. Sobre as oposicións, a política nacionalista augurou que "parece difícil que en xuño" poida haber "grandes aglomeracións de persoas", polo que se se deciden atrasar as oposicións, pediu un "dobre" compromiso: "garantías de que se van a manter as prazas e a repartición" por especialidades e que, se se pospoñen a 2021, en función da taxa de reposición, se convoquen as prazas que xa se comprometeron e as novas pendentes. En canto á universidade, Pontón quere que se "establezan garantías" para que toda aquela persona que queira ir á universidade "non se vexa afectada". Como medidas, propuxo que se "supriman as taxas universitarias" o ano que vén e triplíquense " as bolsas" previstas, rebaixando tamén os requisitos de acceso a eles.