Summary: Até 173.000 galegos e galegas maiores de 60 anos recibiron xa a cuarta dose.

Esta terza feira comeza a administración da cuarta dose da vacina contra a Covid-19 nos centros de saúde de referencia para aquelas persoas que "non puideron ou non quixeron" acudir aos vacunódromos, segundo explicou o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña. Até o momento foron vacinadas coa cuarta dose no conxunto da Galiza un total de 173.000 persoas maiores de 60 anos, das que 151.000 pasaron polos 'vacinódromos', precisou Comesaña. No seu domicilio, recibiron a dose 2.400 galegos e galegas. Comeza a administración da cuarta dose da vacina contra a Covid-19 Segundo a planificación elaborada pola Consellaría de Sanidade, esta pasada segunda feira, día 17, rematou a vacinación do grupo etario de entre 80 e 84 anos e, esta terza comezase a citar nos centros de atención primaria todas aquelas persoas maiores de 85 anos que non recibisen aínda a dose de reforzo da Covid-19. A pasada sexta feira, aliás, comezou tamén a vacinación á poboación de entre 70 e 79 anos nos puntos masivos, segundo lembrou o titular de Sanidade. Gripe No relativo á vacinación da gripe en persoas maiores de 60 anos, o conselleiro destacou que 94,6% dos usuarios aceptou a administración conxunta da vacina da gripe e da Covid-19. "Dato moi significativo e importante", puntualizou. Críticas aos 'vacinódromos' O colectivo de persoas xubiladas e pensionistas da CIG denunciou as "dificultades" dos maiores de 80 anos que estaban a ser convocados nos 'vacinódromos'. Segundo remarcaban nun comunicado, trátase de persoas que, na súa maioría, xa non conducían, e ás que lles supuña tamén "un trastorno enorme" trasladarse desde os seus lugares de residencia aos hospitais de referencia. Tamén o alcalde de Quiroga, Julio Álvarez (PP), criticou a "mala planificación" do Sergas: "No medio rural temos unha serie de dificultades engadidas, non temos transporte urbano e por iso fáltanos algo que nos impide acceder a uns servizos tan elementais como son as vacinas", dixo a pasada semana. O alcalde de Quiroga (PP) critica a "mala planificación" do Sergas no proceso de vacinación a maiores


Summary: Unha delegación da 'Plataforma vítimas Alvia 04155' acudiu á Comisión e Parlamento europeo para facilitar máis información sobre irregularidades do tren. Unha visita que se producíu grazas ás xestións do BNG.

Responsábeis da Dirección xeral de transporte da Comisión europeo e da Axencia europea de seguridade ferroviaria comprometéronse a avaliar e estudar as denuncias das vítimas do sinistro do Alvia en Angrois, que custou a vida de 80 persoas. Un compromiso adquirido após unha xuntanza en Bruxelas entre responsábeis comunitarios e unha delegación da 'Plataforma vítimas Alvia 04155', reunión que se producíu no marco dunha xornada de traballo xestionada polo BNG. Ana Miranda, representante dos nacionalistas nas institucións comunitarias, estivo acompañando á delegación. Miranda anunciou que a Comisión Europea comprometeuse a continuar coa ronda traballo a primeiros do ano vindeiro, o 2016, co propósito de seguer a examinar todos os feitos". Subliñou que se tratou dunha xunta "longa, de moitas horas, e onde predominaron as cuestións sobre unha das maiores catástrofes ferroviarias do estado español". Os representantes das vítimas expuxeron, entre outros ante Olivier Onidi, con atribucións no ámbito de seguridade de transportes, os argumentos das súas denuncias perante a Comisión de peticións. Desde a falla dunha avaliación de riscos na liña de alta velocidade Ourense-Santiago (financiada en parte con fondos europeos) até incumprimentos en materia se seguridade. O presidente da Plataforma, Jesús Domínguez, en declaracións perante os medios de comunicación, dixo sentirse "optimista" polo interese amosado polos responsábeis comunitarios. No marco da visita, tamén se proxectou nun espazo da Eurocámara o documental 'Frankestein 04155', un traballo co que o propio director recoñeceu, nunha entrevista con Sermos Galiza, que "procuramos crear un debate na sociedade e que se depuren responsabilidades". José Blanco: "Non tiña nin idea" O ex-ministro de Fomento e eurodeputado socialista José Blanco mantivo unha reunión coa delegación desprazada a Bruxelas. Blanco afirmou que "non tiña nin idea" de que a liña de alta velocidade Ourense-Compostela carecía do sistema de seguridade ERTMS. O ex-ministro engadíu que se enterou "tres días despois" do sinistro desa carencia.


Summary: O semanario en papel estará nos quiosques o 8 de xaneiro.

Esta semana volve o xornal en papel mais, con carácter excepcional, estará nos quiosques e nas moradas das persoas subscritoras a partir da sexta feira por mor do feriado Día de Reis. Após dúas semanas de descanso, regresamos con temas de actualidade tratados en profundidade. A violencia machista, a lei de acuicultura, a falacia da recuperación ou que está a acontecer en Catalunya e moito máis. A partir da vindeira semana, o xornal en papel volverá ao seu día habitural, as quintas feiras.


Summary: A Plataforma PROCAPD convoca unha manifestación este xoves para demandar a apertura en Ourense dun Centro de Atención a Persoas con Discapacidade para maiores de 21 ano, prometido polo PP antes dos comicios e aínda paralizado.

Ourense é a única provincia galega que carece dun Centro de Atención a Persoas con Discapacidade (CAPD) para maiores de 21 anos. Pontevedra conta co CAP de Chapela, A Coruña co CAP As Xubias e Lugo co CAPD de Sarria. A posta en marcha dunha instalación deste tipo é unha vella reivindicación nas comarcas ourensás, sobre todo a través da Plataforma ProcapdOurense, que alertaba do problema que sufrían as persoas que ao facer 21 anos xa non podían continuar máis tempo no Centro de Educación Especial Miño, para menores. "Moitos destes rapaces e rapazas hoxe están en CAPDS públicos fóra de Ourense, outros están en xeriátricos e tamén na casa, por non existir en Ourense un centro axeitado ás súas necesidades", explican dende a Plataforma. "Moitos destes rapaces e rapazas hoxe están en CAPDS públicos fóra de Ourense, outros están en xeriátricos e tamén na casa, por non existir en Ourense un centro axeitado ás súas necesidades", explican dende a Plataforma A mediados de 2016, poucos meses antes das eleccións autonómicas, a Xunta anunciou por fin que o CAPD ourensán se instalaría na antiga escola-hogar de Mariñamansa, un proxecto cuxa licitación estaría lista nos últimos meses do ano. Porén, o tempo foi pasando e a iniciativa prometida comezou a afastarse da proposta inicial. En novembro, representantes da Plataforma reuníronse co conselleiro de Política Social, José Manuel Rey Varela, para manifestarlle o seu desacordo co proxecto presentado e co número de prazas residenciais ofertadas, reclamando "un CAPD coas mesmas características que os demais de Galicia". O propio pleno municipal ourensán rexeitou en decembro por unanimidade o proxecto da Xunta, nunha moción presentada polo PSdeG-PSOE. Ante a falta de resposta da Consellaría ás preocupacións da entidade, impulsada sobre todo por nais e pais de persoas con discapacidade, a plataforma convocou unha manifestación, que terá lugar este xoves 2 de febreiro ás 20 horas. A marcha partirá da Avenida da Habana (Casa de Chocolate) pasando pola Subdelegación do Goberno, rúa do Paseo e rematando na Praza Maior. "É que os nosos rapaces son invisibles para a Xunta? Ourense non ten dereito a ter un CAPD coma o do resto de Galicia?" A Platafoma denuncia que a Consellería de Política Social "demostrou unha total incompetencia resolutiva e de xestión no que á diversidade funcional se refire". Sinalan que se senten "enganados, utilizados nas últimas eleccións e deixados de lado por Jose Manuel Rey Varela", que "tras reiterar en infinitas ocasións a súa sensibilidade ao respecto, o único que fixo foron comunicados de prensa ao gusto dos cidadáns sen levalos á práctica". Prazas insuficientes (apenas 18 residenciais e 30 de centro de día, cando se demanda un mínimo de 100), un deseño errado da súa estrutura e funcionamento e a privatización dalgúns dos seus servizos (como por exemplo a cociña e comedor) son algunhas das críticas concretas. Sinalan que se senten "enganados, utilizados nas últimas eleccións e deixados de lado por Jose Manuel Rey Varela" "É que os nosos rapaces son invisibles para a Xunta? Ourense non ten dereito a ter un CAPD coma o do resto de Galicia?", pregúntanse dende a Plataforma ProcapdOurense, que ao longo do pasado ano conseguíu reunir máis de 50 mil sinaturas en toda a provincia en demanda dun centro á mesma altura que os que existen na Coruña, Sarria ou Redondela. Xunta e Concello buscaron esta semana desactivar as mobilizacións cun encontro entre Alberto Núñez Feijoo e Jesús Vázquez no que reiteraron o compromiso de "facer un novo proxecto baseado na proposta solicitada polas familias". Porén, o compromiso verbal non se traduciu en medidas concretas e aínda este martes a Consellería de Política Social descargou no Concello a responsabilidade dos atrasos, demandándolle a escolla dun espazo para a construción do centro. Sinalan que é "unha manifestación duns pais e nais que defenden os dereitos dos seus fillos e fillas e que se ven obrigados a desempeñar o papel de pais, enfermeiros e rehabilitadores" e, ademais, "o traballo que lle corresponde aos cargos públicos" Dende a plataforma fixeron nos últimos días un chamamento á cidadanía ourensá a que apoien a súa demanda, sinalando que "os pais e nais de nenos e nenas con diversidade funcional somos unha minoría, por iso necesitamos e pedimos ao resto de ourensáns e ourensás que nos acompañen, porque sen ese apoio nos non somos suficientes para facer forza polos nosos nenos e nenas". A marcha recibiu o apoio de entidades sociais, veciñais e sindicatos e tamén de todas as forzas políticas da cidade agás o PP. Dende a plataforma subliñan, no entanto, que non se trata dunha "manifestación política", senón dunha "manifestación duns pais e nais que defenden os dereitos dos seus fillos e fillas e que se ven obrigados a desempeñar o papel de pais, enfermeiros e rehabilitadores e, por se isto non fose pouco, facer o traballo que lle corresponde aos cargos públicos de Ourense, loitando para solucionar as carencias da provincia en diversidade funcional".


Summary: Remiten unha carta ao director xeral da compañía estatal para que "aclare dúbidas" sobre os acordos e amosan a súa estrañeza polas declaracións contraditorias da empresa.

A confusión arredor dos acordos entre Pemex, a Xunta e os estaleiros galegos aumenta en México. Na propia petroleira estatal son xa varios os conselleiros profesionais que piden explicacións á empresa sobre uns contratos dos que dubidan. E moito. Nesta ocasión son dous deles os que solicitan ao director xeral de Petróleos Mexicanos, Juan José Suárez Coppel, que "aclare as dúbidas", e fano a través dunha carta remitida o pasado 1 de outubro e que inclúe varias copias enviadas tamén a Jordy Herrera, secretario de Enerxía; José Manuel Carrera, conselleiro delegado da filial PMI; e César Alejandro Chávez, titular de OIC Pemex. A misiva, á que tivo acceso Praza, foi enviada o pasado 1 de outubro por dous conselleiros profesionais que se unen ás dúbidas amosadas por outros como Fluvio Ruiz Alarcón, que nunha entrevista neste diario intentou aclarar xa os termos duns acordos que para nada se correspondían co explicado nun principio tanto pola Xunta como por Pemex. Nesta ocasión, os dous conselleiros profesionais fanse "varios cuestionamentos importantes respecto da conveniencia de ter frota propia ou ben contratar o servizo de frete e transporte con terceiros". "Ademais -explican na carta- atopámonos ante declaracións contraditorias sobre a construción dos buques en España: por unha banda as túas declaracións, por outra as do presidente da Xunta e, finalmente, o boletín de eventos relevantes á Bolsa Mexicana de Valores, no que se menciona que Pemex si asinou contratos, plenamente válidos, con estaleiros de Galicia para a construción de floteis". "Atopámonos ante declaracións contraditorias: por unha banda as de Suárez Coppel, por outra as do presidente da Xunta e logo os boletíns de Pemex", quéixanse Ante todas estas contradicións, os dous conselleiros profesionais solicitan documentos oficiais que lles permitan "aclarar dúbidas" e informar dos acordos aos directivos. "Solicitámosche que nos fagas chegar copia dos instrumentos xurídicos relacionados co tema para aclarar as dúbidas e poder informar tanto ao Comité de Estratexias e Investimentos como ao Consello de Administración de Pemex", piden dirixíndose a Suárez Coppel. O feito é que en México hai certa indignación co feito de que se coñecesen os plans para futuros contratos da petroleira estatal a través dos medios, algo que tamén critican os conselleiros na carta. "De novo enterámonos pola prensa da xestación dunha importante estratexia para renovar a frota de buques ao servizo de Pemex con investimentos superiores a mil millóns de dólares", quéixanse, para logo advertir da necesidade de que a estratexia "fose presentada e aprobada polo Consello de Administración". En México hai a impresión de que Pemex mantén un discurso para Galicia e outro para o seu país Ademais, e segundo fontes expertas consultadas por Praza, a teoría entre as personalidades próximas a Pemex é clara. "Estannnos enganando a todos; en Galicia por motivos políticos e en México polo interese en quedar ben con empresarios como Olegario Vázquez Raña, que presionou e que ten orixe galega", contan. "O acordo con PMI é válido, pero non obriga a Pemex; ademais, que se faga efectiva efectiva a construción dos buques hotel depende de dúas cousas: que a propia PMI os acepte e que PEP (Pemex Exploración y Producción) diga que os quere", explican as mesmas fontes, que tamén cren que os estaleiros galegos, xunto á filial da petroleira, "ofrecerán prezos moi competitivos". Fálase dunha redución do 30% sobre a media neste tipo de floteis. Do mesmo xeito, estas mesmas fontes, coñecedoras das negociacións de Pemex, pregúntanse "por que os estaleiros galegos asinaron contratos condicionados e por que non explican cales son as condicións" e amosan a súa estrañeza porque en Galicia se asinasen, case no mesmo tempo, "un memorando, un acordo e un contrato". "Deberían explicar que pon en cada un deles", din. A licitación, que debería producirse nos dous vindeiros meses, está agora mesmo "parada" Finalmente, tamén estes expertos deixan no aire unha pregunta. "Se o comprador final ía ser Pemex, por que non se asinou directamente con eles?", engaden, logo de advertir que a licitación de PEP para os buques hoteis, que se prevía nos vindeiros dous meses, está agora mesmo "parada".


Summary: Ao tempo que se abren cada vez máis persianas nas segundas residencias de Sanxenxo ou Viveiro, medra a preocupación dalgunhas veciñas por un posíbel aumento de contaxios por coronavirus. As autoridades sanitarias piden ás visitantes que chegan desde Madrid ou outras áreas que extremen as precaucións e que cumpran cunha corentena preventiva.

A pesar das recomendacións do Ministerio de Sanidade de evitar desprazamentos innecesarias, e da petición expresa ás residentes de todo o Estado en Madrid, a comunidade con máis casos de doentes da COVID-19, de non viaxar a áreas con un menor número de casos, galegas emigradas, madrileñas ou vascas chegaron nos últimos días ao país. Após a suspensión das aulas nas universidades e a implantación do teletraballo en varias compañías, cidadás da comunidade con segundas residencias na Galiza decidiron adiantar as súas viaxes anuais. Os desprazamentos están a provocar malestar en veciñas dos municipios nos que se concentran segundas vivendas. Unha preocupación presente nas conversas ou compartida en mensaxes nas redes sociais. Rías Baixas Un traballador dunha cafetaría de Sanxenxo, Javier, explica que na rúa se percibe algo máis de movemento. "Pero onde maís se nota é nos supermercados e onde se concentran as segundas residencias. Cada vez ábrense máis ventás", explica. Este veciño comparte a súa preocupación. "Paréceme unha decisión irresponsábel", expresa. Heládio Outeiro, concelleiro do BNG no Grove, matiza que espera que as persoas que presenten síntomas "sigan as recomendacións das autoridades sanitarias e cumpran cos protocolos quedando na casa"."Hai un murmurio xeralizado desde que zonas como San Vicente ou A Toxa comezaron a encherse de propietarias e hai algo de preocupación", comparte. A Mariña Luisa, unha traballadora do Concello de Ribadeo, explica que nas comarcas da Mariña tamén subiron as persianas de segundas residencias da zona. "Ao centro de saúde de Ribadeo achegouse polo menos unha visitante que pediu ser atendida porque pensaba que tiña os síntomas, sen facer caso ao protocolo", salienta. "Nesta situación hai que gardar a tranquilidade e, sobre todo, ser responsábeis, temos que recordar que o teletraballo ou que se suspendan as clases non equivale a unhas vacacións", matiza Luisa. Xosé, un veciño de Foz que prefire non compartir o seu verdadeiro nome, explica que desde a pasada fin de semana "comezaron a chegar coches na zona". "Eu fun traballar ao meu estabelecemento e ves a moita xente na rúa, por aquí hai moita segunda residencia", puntualiza. Desde Viveiro, Borxa conta que coñece unha traballadora que limpa pisos ás donas de segundas residencias na contorna e que nos últimos días esta recibiu varios encargos de familias que preparan a súa chegada desde Madrid. "Cando, normalmente, por esta época non veñen por aquí", engade. Responsabilidade Na cuarta feira, o presidente da Xunta da Galiza, Alberte Núñez Feixoo, anunciou "recomendacións explícitas" para as residentes en Madrid que se desprazaron a Galiza. As autoridades tamén demandan as recén chegadas que extremen as precaucións e que cumpran corentena preventiva aínda que non presenten os síntomas da enfermidade COVID-19. En Murcia, o presidente do Executivo, Fernando López Mirás, anunciou que desde a pasada sexta feira as persoas desprazadas até os municipios turísticos deberán permanecer confinadas nas súas vivendas durante catorce días. "Estamos falando da saúde das persoas, ningunha destas medidas é opcionais", afirmou. "Estamos sendo testemuñas de comportamentos fóra de lugar, que poñen en perigo a todas", engadiu López Mirás.


Summary: O presidente informa do escenario no que entra Galiza após a desaparición, o día 9, do estado de alarma. Os horarios ampliaranse en hostalaría até as 23 horas en bares e até a 1 en restaurantes. As restricións propostas teñen que ser validadas polo TSXG.

A Xunta activará o nivel baixo de restricións en practicamente toda Galiza, o que implica maior capacidade e liberdade de horarios en hostalaría (até as 23 horas en bares e até a 1 en restaurantes). Decae o toque de recoller e finaliza o fechamento perimetral da Galiza. Así o anunciou Núñez Feixoo esta quinta feira na súa comparecencia após a xuntanza extraordinaria do comité clínico. O que si vai haber, anunciou, é un peche perimetral nos concellos en nivel máximo de risco, nos que está actualmente 5 concellos: Padrón, Cambados, Laza, Cualedro e Vilanova de Arousa. Neses municipios tamén se manterá o toque de recoller ás 23:00 horas. Para iso, requirirase unha autorización xudicial, que se solicitará ao TSXG, motivándoo pola alta incidencia de risco. Se algún concello supera os limiares de incidencia de risco extremo, entraría automaticamente nestas restricións de toque de recoller e fechamento perimetral. Estes 5 concellos están en nivel máximo de restricións. As novas normas publicaranse esta sexta feira e as restricións propostas teñen que ser validadas polo TSXG O seguinte nivel, nivel alto: Hostalaría só terrazas e reunións de 4 persoas no interior e 6 exterior, medidas que deben ser ratificada polos tribunais. Aquí están os concellos da Merca, Pastoriza, Marín, A Laracha, Gondomar, Salceda de Caselas, Mesía, Ribeira e Coristanco. Concellos en nivel medio: 28 concellos. A hostalería ao 30% no interior e 50% no exterior e limitación de 4 persoas interior e 6 no exterior. O resto da Galiza fica en nivel medio-baixo. Son 271 concellos, onde habita 70,8 % da poboación galega: non haberá toque de recoller nin peche perimetral, mantéñense as capacidades. Feixoo adianta que a intención é que tamén os bares deban ter no seu interior un medidor de CO2 En canto ao pechamento perimetral da Galiza, Feixoo afirmou que é unha das cuestións que máis preocupan ao expertos e anticipou que se reforzará o rexistro de viaxeiros. Deberán anotarse aqueles que veñan de zonas de alta incidencia. Se viaxan con certificado de vacinación só terán que certificar que están vacinados e non se lles fará proba. Seguirán en vigor os cribados nos aeroportos. Toque de recoller O toque de recoller elimínase a partir das 00:00 do sábado ao domingo. O toque estenderase até a media noite para evitar como ir a casa ás 23:00 horas do sábado e poder saír á medianoite. En canto ás xuntanzas, estas limítanse nas casas e tamén na rúa a partir da unha da madrugada a persoas conviventes. Para aprobar isto, a Xunta tamén terá que solicitar autorización xudicial. Menos ferramentas "A partir do 9 de maio imos afrontar o mesmo risco (de pandemia) mais con peores instrumentos para xestionalo", afirmou Núñez Feixoo . O presidente galego lamentou que "semella que non aprendemos nada" e criticou que se vaia a un escenario no que hai que xestionar a pandemia "como se estivésemos no principio de todo". Feixoo di que o novo escenario implica "incertezas". Sinalou, así, o toque de recoller ou a fin dos fechamentos perimetrais. "Non hai garantías de que sexan posíbeis (mantelos)", dixo, e afirmou que hai "inquedanza" na maioría dos presidentes das comunidades, "de diferentes cores políticas". Acusou o Goberno español de "non escoitar" e lembrou que levou aos tribunais a Lei de Saúde. Situación A situación epidemiolóxica permite "unha maior amplitude de horarios", indicaba o propio Feixoo esta semana, que chamou a "estar preparados para un levantamento do estado de alarma, que se vai producir o domingo, e para o levantamento do toque de recoller", que decaerá nesa mesma data despois de reinstaurarse a finais de outubro. Amais, Feixoo adiantaba que os servizos xurídicos da Xunta están investigando "que se pode facer sen estado de alarma e sen lexislación específica naqueles concellos de risco extremo", para evitar a expansións dos gromos que se puideran producir.


Summary: O BNG rexistrou por escrito no Parlamento unha petición oficial para ter acceso ao contrato da Xunta coa produtora do videoclip de Enrique Iglesias. Defende tamén unha iniciativa parlamentar para a creación dunha liña de axudas para a produción de videoclips de grupos galegos.

Por escrito. Así solicita o BNG o contrato privado que a Xunta asinou coa produtora do videoclip de Enrique Iglesias polo que pagou 302.000 €. O grupo nacionalista quere coñecer os pregos de cláusulas administrativas e prescricións técnicas polas que o goberno de Feijóo abonou a elevada cantidade e coñecer se o resultado se corresponde cos compromisos adquiridos polo artista, en especial ao comprobar que as imaxes de cidades galegas se agrupan nos primeiros segundos do videoclip, antes mesmo do inicio da canción "Noche y Día". O BNG rexistrou tamén unha proposición non de lei para a creación dunha liña de axudas destinada a subvencionar videoclips de grupos musicais galegos, convocatoria que promovera a Consellaría de Cultura do goberno bipartito mais que o PP eliminou. Recolle, desta maneira, unha demanda do mundo musical galego que se agudizou ao comprobar como a Xunta financiaba a dedo o videoclip de Enrique Iglesias mentres os grupos galegos non contan con ningunha axuda pública para a súa promoción. A indignación do sector "Compartimos esta indignación e a valoración de que non é de recibo destinar unha cantidade tanimportante a un millonario de Miami, mentres non se apoia e potencia a creatividadegalega", din na iniciativa na que se demanda un maior apoio para a cultura propia, tamén como elemento de proxección exterior. Acusan a Xunta de empregar un argumento "falaz e falso" ao eliminar as axudas do bipartito poñendo como escusa a crise económica. A proposición, asinada polas deputadas Ana Pontón e Carme Adán, concretiza que a orde de axudas que demanda terá, cando menos, unha dotación económica de 300.000 euros -o que destinou a Xunta ao de Enrique Iglesias- e publicarase no DOG no prazo máximo de tres meses. Engade tamén que o Parlamento insta a Xunta a establecer unha programación "que visibilice a creatividade musical de Galiza e que sexa un escaparate para a música galega" na primeira canle da TVG.


Summary: Porase en contacto co Consello Superior de Deportes e a Federación Española de Fútbol para solicitarlles información. Seareiros celtistas denunciaron que se lles prohibía acceder ao estadio de Butarque coa bandeira galega coa estrela vermella.

O Defensor del Pueblo iniciou un expediente pola requisa a seareiros do Celta de 'estreleiras' e bufandas con trísceles no estadio do Leganés o pasado mes de xaneiro. Así o notifica esta entidade a Dereitos Civís, asociación que presentara unha queixa ao respecto. Na comunicación, o Defensor del Pueblo informa que se vai poñer en contacto co Consello Superior de Deportes e a Real Federación española de Fútbol "ao efeito de solicitarlles información sobre os feitos descritos na súa queixa". Desde Dereitos Civís lembran que un xulgado de Madrid pronunciouse a respecto da prohibición de esteladas nun estadio da comunidade afirmando que "En ningún caso resultou probado neste momento procesal que a exhibición da chamada "estelada" pode incitar á violencia, o racismo, a xenofobia ou cualquera outra forma de discriminación que atente contra la dignidade humana". A través das redes sociais, seareiros e peñas do Celta (Colectivo Nós, Tropas de Breogán ou Cigarróns Celestes) denunciaban a requisa no estadio do leganés destas bandeiras, así como de bufandas e outros elementos, como camisolas con tríscele e mesmo unha bandeira das 7 nacións celtas.


Summary: "Quero na lousa que me de sosego esta palabra que ten ás: Poeta e esta palabra que ten luz: Gallego" pódese ler xa na tumba que o acolle dende 1967. Nese momento non se colocou o texto que o autor lle encomendara á súa dona Eudosia no 1915 no poemario Vento mareiro

"Quero na lousa que me de sosego esta palabra que ten ás: Poeta e esta palabra que ten luz: Gallego". Nas primeiras páxinas do seu poemario Vento Mareiro (1915) Ramón Cabanillas deixoulle á súa dona Eudosia a encomenda dun epitafio para aquel lugar no que repousase trala súa morte. Cabanillas finou en novembro de 1959, sendo soterrado primeiro no cemiterio de Fefiñáns (Cambados) e posteriormente trasladados os seus restos as Panteón de Galegos e Galegas Ilustres, en Compostela, en 1967. En Cambados si foi colocado o epitafio (que aínda existe). Porén, en Bonaval non se realizou a inscrición. Cabanillas conta por fin co epitafio que tanto desexaba e que distintas inciativas reclamaron nos últimos anos. A asociación cultural cambadesa Unha Grande Chea pediu no 2006 que en Bonaval se respectase a vontade do poeta. A finais do 2009 tamén a Xunta de Goberno do Concello de Cambados acordou pedirlle á Xunta de Galicia que dotase o sepulcro de Cabanillas "das melloras necesarias e acorde coa dignidade do defunto" e que esculpise o epitafio. Igualmente, o académico Francisco Fernández Rei denunciou esa ausencia en reunións do Padroado do Museo do Pobo Galego, en actos e en artigos de prensa. Nas primeiras páxinas de Vento Mareiro, Ramón Cabanillas deixoulle á súa dona Eudosia a encomenda dun epitafio para aquel lugar no que repousase trala súa morte Porén, todas estas demandas non acadaran resultado, en parte pola situación patrimonial na que se atopa o Panteón de Galegos e Galegas Ilustres, despois de que unha sentenza xudicial lle concedese ao Arcebispado de Santiago a propiedade da igrexa de Bonaval. De feito, aínda que non lle correspondía esta función, o Museo do Pobo Galego tomou a responsabilidade de abrir e pechar o Panteón, de vixialo e de mantelo "pulcro e coa maior dignidade", como destaca Fernández Rei. Este venres Aurora Vidal Cabanillas, "Pitusa Cabanillas", neta do poeta, visitou por vez primeira a tumba do seu avó co epitafio desexado, nunha visita na que foi acompañada precisamente polo catedrático da Universidade de Santiago de Compostela e membro da Real Academia Galega, Francisco Fernández Rei. "Quero na lousa que me de sosego esta palabra que ten ás: Poeta e esta palabra que ten luz: Gallego", pódese ler pois na lousa que cobre os restos de Cabanillas, que descansan nunha caixa de zinc, a carón de Francisco Asorey e preto dos mausoleos de Rosalía de Castro e Alfredo Brañas.


Summary: A eurodeputada Ana Miranda presenta unha pregunta escrita dirixida á Comisión Europea, da que cre que é "imprescindible" que tome medidas e faga cumprir a súa propia normativa na defensa do dereito á información e á pluralidade nos Estados membros. Outro venres negro co persoal da CRTVG mobilizado: "Aquí seguimos, sen descanso"

Outro venres negro co persoal da CRTVG mobilizado: "Aquí seguimos, sen descanso" O BNG leva a Bruxelas o que considera "graves problemas de manipulación" na CRTVG. A eurodeputada Ana Miranda denunciouno nunha pregunta escrita dirixida á Comisión Europea, da que cre que é "imprescindible" que tome medidas e faga cumprir a súa propia normativa na defensa do dereito á información e á pluralidade nos Estados membros. Ana Miranda denuncia a "manipulación" na CRTVG nunha pregunta escrita dirixida á Comisión, á que pide que tome medidas "Son escandalosos os casos de manipulación e falseamento das informacións que sinala o Comité Intercentros da CRTVG na denuncia presentada recentemente na Comisión de Peticións", destaca Miranda, que advertiu do "exhaustivo" labor levado a cabo polos integrantes deste comité para "documentar perfectamente exemplos de manipulación". E fixo referencia ao tratamento da comparecencia de Rajoy nos xulgados, da sentenza do caso Gürtel ou da mobilización contra a mina de Touro, así como das declaracións realizadas por ela mesma na súa conta de Twitter sobre a inmigración. "Desde a conta do medio público ocultouse o contexto e o sentido no que foron realizadas", destaca o Bloque. O Bloque cre que a Xunta e a CRTVG incumpren varias normativas comunitarias por "restrinxir o pluralismo e a liberdade de información" Na iniciativa presentada, o BNG asegura que a Xunta incumpre a directiva 2010/13/UE de Servizos de Comunicación Social Audiovisual, que declara que é esencial que os Estados membros "eviten feitos que poidan restrinxir o pluralismo e a liberdade de información". Ademais, especifica que entre as obrigas impostas polo Tratado da UE, os Estados son responsables da aplicación efectiva da mesma para potenciar ese pluralismo e polo tanto o Goberno galego é responsable do seu cumprimento. O Bloque cre que tanto a Xunta como a dirección da CRTVG "conculcan a Carta dos Dereitos Fundamentais da UE", que declara que toda persoa ten dereito à liberdade de expresión, que inclúe a liberdade de opinión e a liberdade de recibir ou comunicar informacións ou ideas sen a interferencia de autoridades públicas. Ademais, Ana Miranda dixo sumar o seu apoio e o do BNG aos venres negros que o persoal da CRTVG está a celebrar para reivindicar uns medios públicos "libres e sen manipulación". E confirmou tamén que participará na manifestación convocada para o vindeiro 8 de setembro en Compostela pola independencia e pluralidade da radio e televisión públicas.


Summary: Esta sexta feira 21 de novembro A Esmorga chega a todas as salas cinematográficas do país. De que se enchan dependerá o futuro desta produción que ten moitas razóns para ocupar un espazo de privilexio na historia do cine galego.

O director, Ignacio Vilar e un dos seus protagonistas, o actor Antonio Durán, Morris, achégannos á película e a súa intensa promoción. -A Esmorga mostrouse ao público no Festival Internacional de Ourense. Que reacción percibiron nese primeiro pase xeral? Ignacio Vilar (I.V.): Ao noso ver foi espectacular. Comprobamos diante de mil persoas que a película chega, emociona e toca. Creo que conseguimos que o espectador viva unha experiencia indo ao cine, que era o noso obxectivo. -Cúmprense vintecinco anos da estrea de Sempre Xonxa, Continental e Urxa, fitos da historia do cine galego. A Esmorga está chamada a ser tamén unha referencia obrigada? Antonio Durán, Morris (M.): Ao meu ver, está, e ese mesmo comentario lle fixen a Ignacio hai uns días. Fai vintecinco anos nacía este sector que non se sabe ben até onde avanzou mais si que chegou a ter o material humano para facer unha película como esta que naquel momento non existía. Esta vai ser unha película de referencia porque é unha produción sen complexos, sen prexuízos e moi ambiciosa, cunha historia universal mais nacida aquí, na Galiza. O mesmo que fixo Chano Piñeiro vintecinco anos antes. A Esmorga era unha historia pendente, aínda que houbera outros intentos, e esta película xa colle un momento no que a evolución do cine e o teatro permite contar cun pequeno star system do que se serviu Ignacio, tanto a nivel técnico como artístico. (A entrevista íntegra publícase no semanario Sermos Galiza, n. 123, xa nos quiosques e disponíbel na nosa loxa)


Summary: Entre a súa organización catalá e o proxecto dos Comúns que lidera Colau, Pablo Iglesias opta por este último. Esta sexta feira, Pablo Iglesias e Pablo Echenique -líder e secretario de Organización da formación morada- repetiron a mesma frase: "Se eu fose catalán, non participaría no referendo".

Estouran as costuras na confluencia catalá. Por un lado, Catalunya en Comú distánciase con clareza do referendo do 1-O e por boca dos seus máximos dirixentes afirma que a consulta non é o que Catalunya necesita e cualifícana de "fuxida cara adiante". Polo outro, a dirección de Podem -a marca catalá de Podemos- chama a participar no referendo. "Non podemos manter unha neutralidade cando escoitamos a ministra de Defensa apelando o Exército como nos tempos máis escuros deste país", afirma. Pois ben, entre estas dúas posicións dificilmente conciliábeis acaba de tomar partido a cúpula estatal de Podemos e o seu máximo dirixente, Pablo Iglesias. E faino póndose acarón de Xavier Domènech e Ada Colau. "Eu se fose catalán, non participaría no referendo", dixo Iglesias, unha frase mantra que tamén foi pronunciada este mesmo día polo secretario de Organización da formación morada, Pablo Echenique. "Temos que respeitar as decisións dos órgaos -dixo Iglesias en alusión á resolución da dirección de Podem- mais a nosa posición é clara. Nós estamos con Xavi Domènech e Ada Colau, que plantexaron o sensato: o 1 de outubro pode ser unha mobilización lexítima, mais iso non é o exercicio do direito a decidir mediante un referendo con garantías e eficacia xurídica". Fachin esclareceu que Podem non é un partido independentista e que, portanto, no referendo non defenderá o SI á constitución dun Estado catalán independente. "No noso universo non entra o si, mais o importante é a participación". A tese de Pablo Iglesias é que o exercicio do direito a decidir só se podería materializar cun referendo pactado con Madrid que tivese carácter vinculante e fose ser recoñecido pola comunidade internacional. Os comúns de Colau negan o carácter refrendario da consulta e considérana exclusivamente unha mobilización social. A vía do referendo pactado está neste momento cegada pola oposición fechada do goberno español a calquera vía de entendimento a este respeito coa Generalitat.


Summary: A investigación analizou a degradación provocada pola acción humana sobre as zonas arbóreas. No teritorio galego unicamente algunhas áreas nas serras dos Ancares, Courel, Enciña da Lastra, O Invernadoiro, Candán, manteñen unha maior "integridade", libres de repoboacións con eucaliptos e piñeiros

A comezos de decembro publicouse na revista Nature Communications unha investigación liderada por Hedley Grantham (Wildlife Conservation Society) que titulada 'Anthropogenic modification of forests means only 40% of remaining forests have high ecosystem integrity' alertaba sobre o empobrecemento das masas forestais en todo o planeta por mor da acción do home. Galicia e a metade norte de Portugal son as áreas da Península Ibérica que presentan unha maior extensión de masas forestais de baixa calidadeO artigo afonda sobre o efecto das modificacións antropoxénicas de todo tipo (infraestruturas, plantacións forestais, presión agrogandeira, tallas selectivas...) e da fragmentación e perda de conectividade dos espazos de bosque. E conclúe que a nivel global unicamente o 40% das masas forestais do planeta teñen unha elevada calidade e manteñen a súa integridade, concentradas especialmente en Canadá, Rusia, o Amazonas, o centro de África e Nova Guinea. Destes espazos, unicamente o 27% de atopan en áreas protexidas. O estudo reclama "políticas ambiciosas" que prioricen a conservación da "integridade" dos espazos forestais.A investigación desenvolveu un índice de calidade das masas forestais a partir de distintos indicadores e instrumentos que amosa o grao de modificación humana que sufriu esa área boscosa e que aplica sobre un mapa do planeta. O mapa permite observar as zonas que teñen masas forestais e amosa a súa "integridade" e o impacto humano que sofren. En Galicia as excepcións a un escenario xeral de masas forestais de baixa calidade atopámolas nas serras dos Ancares, Courel, Enciña da Lastra, O Invernadoiro, Candán...No que atinxe á Península Ibérica, a maior parte do litoral cantábrico e atlántico, de Donosti a Lisboa, está composto por masas forestais de baixa calidade. Porén, estas zonas arbóreas degradadas esténdense especialmente por Galicia e a metade norte de Portugal, zonas moi afectadas nas últimas décadas polas repoboacións de eucalipto e piñeiro. As zonas boscosas de integridade media ou alta fican limitadas ás áreas montañosas do interior (Pireneos, Picos de Europa, Sistema Central...).En Galicia as únicas excepcións a un escenario xeral de masas forestais de baixa calidade (esencialmente plantacións de árbores e non bosques) atopámolas nas serras dos Ancares, Courel, Enciña da Lastra, O Invernadoiro, Candán..., ademais de espazos máis illados e fragmentados noutras comarcas.Na última década medrou en 41.000 hectáreas a superficie forestal galega, maioritariamente plantacións industriais de especies como o eucalipto ou o piñeiro, precisamente o tipo masa forestal que o estudo identifica como zonas de baixa calidadeNo conxunto de Galicia a superficie total ocupada por masas de eucaliptos (como única especie ou mesturada con outras) pasou das 258 mil hectáreas de 1986 ás 454 mil da actualidade. Nos últimos días o Goberno galego apuntou que este incremento da superficie ocupada polo eucalipto medrará un 3% ata o ano 2025 (12.000 hectáreas máis), para descender a partir do ano 2031. Durante a última década descendeu notable o espazo dedicado a terras de cultivo en Galicia (35.000 hectáreas menos) e tamén a prados e pasteiros (14.000 hectáreas menos), mentres que medraba en 41.000 hectáreas a superficie forestal. Porén, esta nova superficie forestal correspóndese maioritariamente con plantacións industriais de especies como o eucalipto ou o piñeiro, precisamente o tipo masa forestal que o estudo identifica como zonas de baixa calidade ou baixa "integridade".


Summary: Os nacionalistas critican o actual modelo forestal "en beneficio de Ence" mentres Feijóo afirma que "hai máis frondosas ca nunca". En Marea denunciou o prexuízo para Galiza dos orzamentos xerais do Estado e o PSdG cuestionou o desleixo da Xunta en política de superficie empresarial.

O BNG aproveitou a sesión de control ao presidente desta cuarta feira no Parlamento pata propoñer un "acordo de país" en materia forestal que pase por un novo plan de ordenación de usos do monte. "O actual modelo forestal é unha ruína económica, social e ambiental", afirmou a portavoz nacionalista, Ana Pontón, incidindo en que o proceso de "expansión do eucalipto" só beneficia Ence e non permite aproveitar recursos e potencialidades do monte galego. Pontón lembrou que o actual modelo forestal entra nunha dinámica de abandono do rural e incendios, polo que cómpre atopar unha solución que non pase por "hipotecar o futuro" de Galiza. O presidente discrepou da nacionalista. Erixiuse en representante dos "70.000 galegos que traballan na industria forestal", dos "80.000 propietarios de monte" e das "3.000 empresas do sector madeireiro" para defender o modelo forestal do seu goberno. "Aprobamos a única lei de Montes que hai en Galiza", dixo, indicando que apostaban en limitar as repoboacións e en fomentar as especies autóctonas. "Hai máis frondosas ca nunca en Galiza desde que hai inventario forestal", engadiu. Orzamentos xerais Os Orzamentos xerais do Estado en relación a Galiza foi a cuestión que centrou a intervención de Luís Villares (En Marea), que salientou que esas contas indican o escaso peso de Feijóo perante o 'goberno amigo' de Feijóo en Madrid. Villares debullou os recortes en investimentos e as medidas prexudiciais para diferentes colectivos que, explicou, se contemplaban nos orzamentos. Desde a tesoirada en investimentos reais ("un recorte de 30%") até a perda de poder adquisitivo para os funcionarios do estado en Galiza. Non gostou Feijóo da intervención de Villares, a quen acusou de empregar o Parlamento como se for "un circo" e acusounos de non querer que haxa orzamentos, prexudicando así investimentos e proxectos en Galiza, afirmou. Volveu tirar do argumentario de que En Marea está contra o AVE e mesmo meteu Venezuela no medio da súa quenda de intervención. Villares insistiu: Os Orzamentos amosan o escaso peso de Feijóo ante o goberno do Estado. "O ano pasado a execución orzamentaria en Galiza foi de 41% cando a media estatal foi 57%". Industria Fernández Leiceaga (portavoz do PSdeG) empregou o exemplo da Plisan, a plataforma loxística do sur de Galiza posta en andamento hai 17 anos e aínda non finalizada, para falar do desleixo da Xunta en materia de infraestrutura empresarial, alertando o perigo que iso representa para a competitividade e captación de empresas.


Summary: Desembarca na Cámara como líder da oposición, após a ruptura do grupo de En Marea, circunstancia que deixou o PSdeG como a segunda forza en número de escanos.

Gonzalo Caballero deixou dous titulares no seu desembarco na cámara galega. O primeiro, a súa propia entrada no Parlamento, case dous anos despois de se impor a Juan Díaz Villoslada nas primarias para a escolla da secretaría xeral do PSdeG. O segundo, o emprazamento a Feixoo para que esclareza se vai adiantar ou non as eleccións galegas, axendadas en principio para outubro de 2020. "Que nos diga con clareza se vai haber eleccións autonómicas no prazo do final da lexislatura ou se está a barallar outras alternativas", dixo o líder do PSdeG nun encontro cos medios após se acreditar como deputado. "Estamos preparados para distintos horizontes electorais", precisou. Todo o discurso do dirixente socialdemócrata estivo tinxido de ecos propios da longa precampaña que se vai vivir no país até a convocatoria do novo combate nas urnas. "Chego ao Parlamento para asumir a responsabilidade política de ser deputado, para manter unha vida política intensa no Parlamento galego, pero sobre todo para plasmarlle ás galegas e aos galegos que estamos en condicións de lle darmos un goberno progresista, de esquerdas e de futuro a Galiza, distinto ao que o PP mantivo ao longo dos últimos dez anos", afirmou. Para Caballero, a actual composición da Cámara —PP, 41 escanos; PSdeG, 14; En Marea, 10; BNG, 6; Grupo Mixto, 4—non retrata o país actual, senón o de hai tres anos. "Na Galiza hai un novo escenario social e electoral", dixo. A chegada do líder do PSdeG ao Hórreo prodúcese após a marcha do deputado Abel Losada ao concello de Vigo. Caballero asumirá a presidencia do grupo parlamentar socialista e Xoaquín Fernández Leiceaga manterá a súa condición de portavoz, se ben será o seu xefe de filas o que se mida con Feixoo nas sesións de control ao Goberno.


Summary: Caos no inicio da vacinación masiva en Santiago de Compostela.

A Galiza viviu esta terza feira, 6 de abril, o inicio do plan de vacinación masiva da Xunta para este mes, co que o Sergas quere chegar esta mesma semana a 145.000 persoas. Con todo e a pesar de que o dispositivo despregado funcionou con normalidade na maioría de áreas sanitarias, Santiago rexistrou unha afluencia moi por encima da prevista polas autoridades, con fileiras e aglomeracións na Cidade da Cultura. As vacinacións comezaron sobre as 15.30 horas no recinto do Gaiás, onde estaban citadas unhas 2.880 persoas dentro do grupo de entre 60 e 65 anos de idade. Con todo, o dispositivo previsto inicialmente non foi suficiente para controlar a grande afluencia de persoas que acudiu ao chamamento de vacinación. "Todo un ano sen ver as netas para non collelo [o virus] e aínda vou acabar colléndoo aquí", manifestaba indignada a unha emisora de radio unha das asistentes á vacinacion na Cidade da Cultura. "Eu marcho para a casa", anunciaba outra. Fontes da área sanitaria escúdanse en que moita xente acudiu ao Gaiás ou fóra da súa hora ou mesmo nun día diferente ao da citación, o que levou, din, a que se xerasen longas fileiras sen respectar a distancia de seguridade e aglomeracións de persoas que se apiñaban desde o aparcamento da Cidade da Cultura. De feito, foi necesario reforzar o control de seguridade por parte de Protección Civil e os efectivos policiais para pedir á cidadanía que mantivese as medidas e que acudise á hora prevista na citación marcada polo Sergas. Esta cuarta feira continuará o proceso de vacinación na Sala Eisenman con máis de 5.500 persoas citadas pola mañá e pola tarde. O Sergas fixo un chamamento a respectar as horas das citacións. Neste sentido, dividirase o acceso ao recinto por tramos horarios e aqueles que non poidan acudir á súa hora serán vacinados a partir das 20.30 horas. Noutros puntos, como a área da Coruña, o proceso desenvolveuse con absoluta normalidade no recinto do Ifeco, onde estaban citadas unhas 3.600 persoas de 60 a 65 anos. Fontes sanitarias trasladaron que o dispositivo funcionou "segundo o previsto e a bo ritmo", grazas ao traballo de 20 equipos de vacinación. Neste sentido, destacaron que a xente entrou ordenadamente e respectando as medidas de seguridade. Unha parte importante do proceso desenvólvese no Instituto Feiral de Vigo. O xerente da área Sanitaria, Javier Puente, manifestou estar "satisfeito" coa cantidade de persoas que foron a vacinarse este 6 de abril. Tal e como remarcou, "este acto de vacinación é importantísimo", pois "é o inicio da vacinación masiva". Precisamente, indicou que o proceso de vacinación trasladouse ao Ifevi para ter un maior espazo tanto para os postos de vacinación -unha vintena- como para os de post-vacinación. Segundo explicou, ademais hai un espazo clínico de preparación das doses. "É moito máis eficiente facelo así, concentrando nun mesmo punto", subliñou. En canto ao persoal, sinalou que en cada quenda traballan entre 60 e 70 profesionais, entre persoal de apoio, clínico e de vacinación. Finalmente, puxo en valor que entre esta terza e a cuarta, no Ifevi vacinaranse a unhas 11.500 persoas de entre 60 e 65 anos; e entre a quinta feira e o domingo vacinarase persoas entre 75 e 79 anos. Tras iso, dixo, continuarán coas vacinacións no mesmo punto "até terminar".


Summary: A necesidade de deseñar adecuadamente os conceitos económicos que se meden no PIB.

As consecuencias económicas e políticas dun PIB mal calibrado van máis alá dunha simples cuestión estatística. É decisivo que a política económica autonómica e de relación co Estado parta dunha definición galega dos contidos estatísticos do seu PIB. Hai un primeiro labor político que é pre-estatístico, xa que identificar e/ou recoñecer mal as fontes de creación de riqueza e, consecuentemente, as da natureza e expansión da pobreza, da nosa economía, implica errar en medidas de política económica. É o mesmo que observar a realidade exterior cuns lentes desfocadas. A marca de obxectivos, o deseño de medidas fiscais, laborais, de educación/formación..., é dicer, as de actuación pública arredor da vida dos cidadáns, levan na base, ou son respaldadas, por unha cifra de PIB inicial, e tamén poden expresar ano a ano a tendencia de crecemento.Así mesmo, os estatísticos que meden o impacto de actividades económicas a través das medidas do arrastre industrial, da influencia nas cadeas de valor asociadas ás actividades económicas analisadas... toman como ponto de partida ou referencia o quantum do PIB calculado por sectores de actividade. Esta primeira aproximación pode ter sido a única para calcular ratios de participación en orzamentos estatais, en orzamentos e medidas de compensación da UE, en marca de dereitos de acceso a determinadas subvencións e axudas de tipo internacional e tamén no acceso a programas de crecemento en función de novos investimentos privados. Mesmo mede a potencialidade económica asociada á marca de país en investigación e desenvolvemento, polo que o destino de fondos para innovación terá acollida certa en economías que amosan unha robusta capacidade potencial de expansión. Tal e como temos observado anteriormente, o PIB mede o que mede de acordo co deseño feito en economías normalizadas, industrializadas e de raigame estatística fonda. Na nosa, hai un labor político previo a tomar medidas de política económica, que é deseñar adecuadamente os conceitos económicos que se meden no PIB, elaborar no órgao estatístico autonómico os rubros da nosa economía: construír axustadamente a definición de PIB en Galiza e, a partir de aí, contar co instrumento acaído a todo o labor de goberno que implique toma de decisións económicas.


Summary: O parque acolle unha paisaxe mediterránea única na Galiza.

A Consellería do Medio Rural informou dun incendio forestal activo no municipio de Rubiá, na comarca de Valdeorras, que polo momento afecta 35 hectáreas do Parque Natural de Serra da Enciña da Lastra. En concreto, o foco permanece activo desde as 13:05 horas desta sexta feira na parroquia de Pardollán. As primeiras estimacións, ata que se parametrice a superficie exacta, apuntan a que a área calcinada é de 35 hectáreas. No seu control traballan catro brigadas, dúas motobombas, dous avións e dous helicópteros, tal e como informa a Consellaría a través dun comunicado. Coas súas 3.151,67 ha de superficie, Enciña da Lastra é o máis novo dos seis parques naturais da Galiza. Acolle unha paisaxe mediterránea única na Galiza. Destacan os bosques de aciñeiras, soutos e matogueiras mediterráneas, que contan con peculiaridades como a presenza de campos de tomiñares silvestres. Hai endemismos florais de chans calcarios e outras rarezas como máis de 25 especies de orquídeas. Entre os hábitats de interese comunitario hai uceiras, matogueiras de estevas, pasteiros, pendentes rochosas calcarias, covas e bosques de castiñeiros e aciñeiras.


Summary: Que Yolanda Castaño era a gañadora como autora do ano xa se adiantara uns días antes de que a Federación de Libreiros entregara este sábado os seus premios. Contos do mar de Irlanda, de Xurxo Souto sería o recoñecido como mellor libro do ano.

Contos do mar de Irlanda (Xerais) de Xurxo Souto -colaborador e membro do Consello de Administración de Sermos Galiza- foi o libro escollido como mellor do ano nos Premios Irmandade do Libro que se entregaron este sábado na Cidade da Cultura. Canda el, fixéronse públicos os nomes gañadores das outras edicións que recaeron no IES Castro Alobre de Vilagarcía como centro de ensino, na editorial Alvarellos polo fomento da lectura, Xiqui Xoque, Fiú fiú! (Galaxia) como libro infantil e xuvenil do ano e Urco Colección Gótica como Obra editorial. Na modalidade de librarías foi premiada O Pontillón mentres que a La Región mereceu o recoñecemento de honra dos Premios Irmandade do Libro.


Summary: O partido republicano superaría o 20% dos votos e obtería representación en todas as circunscrición da illa, nas 3 da República e na do 'Ulster'. Entre os políticos irlandeses, Adams é o que mellores valoracións recebe.

A detención pola Policía norirlandesa durante 4 días de Gerry Adams para ser interrogado por unha acción do IRA de 1972 non afecta ao seu partido, o Sinn Féin, na súa carreira electoral para as europeas. Mais ben o contrario. Enquisas e sondaxes indican que o SF segue a subir en intención de voto na República de Irlanda e que sexa a primeira forza (algo impensábel hai un lustro) pode ser unha realidade o 25 de maio. Nos 6 condados sob soberanía británica (Ulster) é a segunda forza. A mediática detención de Adams provocou que desde o republicanismo irlandés se advertirse de que había moitos nervios (en Londres e Dublin) após as sondaxes que apuntaban a un alza importante do SF. As novas enquisas (feitas despois do arresto de Gerry Adams) indican que o Sinn Féinn non vai ver unha mingua de apoios, mais ben o contrario. Primeira forza da illa O xornal 'The Irish Sun' dalle ao partido soberanista un 20% dos votos, o que supón 10 puntos máis que os que obtiveron nos comicios xerais de 2011, e un 2% superior ao que as propias enquisas daban aos republicanos a principios do mes de maio. Obterían 3 escanos no Europarlamento pola República de Irlanda, un por cada circunscrición. Na do Ulster dase por seguro que obterán un deputado. Outra sondaxe, esta do Isrish Time, outórgalle ao SF un apoio nas urnas do 23%, un aumento do 2% a respecto da anterior enquisa deste xornal irlandés. O centenario partido independentista irlandés pasaría ser a primeira forza na Illa.


Summary: No Día de acción global por un aborto legal, seguro e gratuíto, a formación frontista arremete contra tres anos "de defensa da ideoloxía do Opus dei, desviando cartos das políticas de igualdade a organizacións relixiosas" e comprométese a botar embaixo dúas leis profundamente regresivas: a 5/2010, de apoio ás mulleres embarazadas; e a 3/2011, de apoio á familia, redactadas ao abeiro dunha ILP da Red Madre e do Foro español de la familia

Sexta feira, 28 de setembro. O mundo enteiro celebra o Día de acción global por un aborto legal, seguro e gratuito. En Compostela, na praza do Obradoiro, ocupando o espazo que deixan no medio un Concello en mans do PP e unha catedral símbolo do poder da Igrexa católica, ducias de persoas, mulleres na súa maioría, secundaron a concentración convocada polo BNG en prol dun aborto libre. - Non é contraditorio para ti estar aquí cunha nena? - Non. É simple: eu son unha muller e ela é unha muller. Cando medre, quero que poida decidir O texto colocado riba destas liñas é a transcrición da breve conversa mantida entre dúas das persoas que se sumaron ao acto en defensa do dereito das mulleres á autodeterminación sobre os seus corpos. Un home colocouse a carón dunha muller que sostiña unha nena no seu colo e preguntoulle pola contradición entre ter parido e pular polo aborto. A resposta dela foi taxativa: non estaba alí por si propia, senón por todas as mulleres; dediciu libremente sobre a súa matenidade; e quere que a súa pequena teña tamén a posibilidade de decidir. Dúas leis ditadas pola Red Madre e o Foro español de la familiaPara avanzar no camiño cara a esa posibilidade, o BNG compromoteuse a botar embaixo dous textos cuxo contido foi cortado polo patrón do patriarcado e que, disfrazados de apoio, vulneran directamente os dereitos das mulleres: as leis 5/2010, do 23 de xuño, pola que se establece e regula unha rede de apoio á muller embarazada, e a 3/2011, do 30 de xuño, de apoio á familia e á convivencia de Galiza. As dúas foron redactadas ao ditado da Red Madre e do Foro español de la familia a través dunha ILP promovida a nivel estatal en defensa do matrimonio heterosexual e dun único modelo de familia. En palabras de Ana Pontón, voceira do grupo parlamentar do BNG, as dúas normas supoñen "un atentado contra os dereitos das mulleres", máis unha mostra da maneira de gobernar do PP, "en defensa da ideoloxía do Opus dei, desviando cartos das políticas de igualdade a organizacións relixiosas". Ao fío, Goretti Sanmartín, secretaria de Acción feminista da formación frontista, chamou a facer da loita contra a violencia machista "unha cuestión de nación", loita que na Lei de familia do PP nin aparece mentada. "Estamos nun espazo onde nos arrodean poderes que intentan invisibilizarnos", apuntou, e chamou a mirar o mundo con lentes violetas e que a perspectiva de xénero faga parte de todas as políticas que se apliquen desde os gobernos, fiquen aquelas vinculadas ao eido económico, social, cultural ou laboral, fuxindo da "ligazón única" entre a crise e a fenda aberta no proceso de acumulación do capital. "Feijóo empezou a lexislatura coa Red Madre e acabouna coa irrupción de Gallardón", sinalou Tereixa Paz, cabeza de lista do BNG por Ourense. Paz exemplarizou os tres anos de goberno ao servizo dunha ideoloxía coa mudanza "do asesoramento" nos centros Quérote "polo adoutrinamento" da Igrexa católica, para acabar por "volver meter os dereitos das mulleres no Código penal". Fechando o acto, o candidato á Xunta pola formación frontista chamou a frear "un modelo que no ideolóxico pretende impor a toda a sociedade un determinado sistema de valores". Cambadela do PP ás mulleresNa liña, repasou Jorquera unha serie de normas aprobadas nestes tres anos que supuxeron "un freazo" aos dereitos conquistados, como a contrarreforma laboral que puxo en xaque a conciliación da vida persoal e laboral, ou outra contrarreforma, a educativa, que pretende instaurar o financiamento de centros concertados que separan as crianzas polo sexo. Desde Madrid, o PP impón unha mudanza na regulación da interrupción voluntaria do embarazo que, de saír adiante, suporá un retroceso até antes da lei de 1985. "Os datos demostran que a perspectiva punitiva é a máis grave" respecto do aborto, acrecentou o candidato nacionalista, pois "desprotexe as mulleres" e avócaas á clandestinidade, pondo en risco a súa saúde e as súas vidas. Por todo isto, e para evitar que o PP remate por "impor o seu integrismo relixioso convertido en lei", tal e como expresou Lucía Vázquez, vicerresponsábel do BNG en Compostela, a formación frontista chamou ás mulleres ás urnas o 21 de outubro, "para lles cobrar co noso voto a débeda contraída cos nosos dereitos". Imaxes: Marcos Guisasola


Summary: Concentracións no Meixoeiro e no Hospital Xeral denunciaron o proceso de privatización do servizo de esterilización e os despedimentos que carrexará a decisión da Xunta, perto de 200 na cidade olívica. As Xuntas de persoal exixiron a demisión da conselleira de Sanidade, Rocío Mosquera.

Pinga a pinga. Así está a ser o proceso de privatizacións iniciado pola Xunta de Galiza a respeito da sanidade pública, apuntan desde as Xuntas de persoal dos centros hospitalarios de Vigo onde esta terza feira tiveron lugar senllas concentracións d@s traballador@s. Os protestos puxeron o acento na privatización do servizo de estirilización hospitalaria. Unha decisión adoptada pola Consellaría de Sanidade e publicada, unicamente, no Diario Oficial da Unión Europea (DOUE). Esta medida, denuncian desde as Xuntas de persoal, ""irá en detrimento da calidade asistencial nos quirófanos" e mesmo podería "supor un incremento das listaxes de agarda". Mais iso, a respeito da prestación @s utentes pois tamén devirá en novos despedimentos entre @s traballador@s, até 200 no caso dos hospitais vigueses. Neste senso, as organizacións sindicais reclaman o cesamento das privatizacións e a demisión da conselleira de Sanidade, Rocío Mosquera.


A pandemia do coronavirus está afectando con especial dureza ao mundo da cultura e en concreto á música. Resulta especialmente evidente a falta de concertos, que trouxo consigo o atraso da publicación de numerosos traballos musicais e practicamente impediu que moitos artistas e técnicos musicais puidesen ter ingresos durante esta crise sanitaria. Porén o impacto desta pandemia vai aínda máis alá no mundo da música, de maneiras menos evidentes para as persoas que acostuman estar fronte aos escenarios en lugar de enriba deles. De cara a compor unha canción ou preparar unha actuación en directo, os ensaios resultan fundamentais para os músicos, e durante o último ano, xuntarse varias persoas para facer música resultou case unha misión imposíbel. Pero VigoSónico era aínda máis que unha sala de ensaios, tamén funcionaba como un punto de encontro para toda esta escena underground da cidade. Na cidade de Vigo, o local de ensaios municipal, VigoSónico, fechou as portas en marzo co inicio do estado de alarma e desde entón non volveu abrir. O Concello decidiu non adxudicar o contrato de xestión deste espazo licitado a principios de ano a causa da pandemia, ao ver inviábel o uso de máscara nas salas de ensaio e os estudos de gravacións, espazos que, ademais, ao estar insonorizados, carecen de ventilación. Esa é a teoría, pero na práctica, os locais de ensaios privados están a ser capaces de abrir as súas portas aplicando amplos protocolos sanitarios para garantir a súa seguridade, obrigando aquelas persoas que precisan deste tipo de espazos a recorrer a estas alternativas máis caras cando o poden permitir, e a abandonar os ensaios cando non. O impacto que situacións como estas poderán traer á escena musical galega probabelmente non o veremos até dentro de varios anos. Os proxectos musicais xa consolidados son aqueles que menos están a sufrir os efectos de feches de instalacións como VigoSónico, ao ter máis facilidades de cara a contar con espazos propios ou acceder ás alternativas privadas. Eran as novas bandas as que máis pasaban por estas salas de ensaios, agrupacións acabadas de formar que atopaban a oportunidade de dar forma á súa proposta musical e de preparar os seus directos neste local. Pero VigoSónico era aínda máis que unha sala de ensaios, tamén funcionaba como un punto de encontro para toda esta escena underground da cidade. Ademais de todas as bandas que puíron as súas cancións nas súas salas de ensaios, foron innumerábeis as iniciativas musicais viguesas que xurdiron ao longo da última década de conversacións nos corredores deste local ou durante as partidas de ping-pong ou futbolín dos descansos entre canción e canción dos grupos que acudían cada tarde. Os efectos que terá esta dificultade de xuntarse e ensaiar na escena musical galega pro-babelmente tardaremos en velos. É moi posíbel que esta situación non faga máis que acelerar unha tendencia que xa se estaba a dar, co auxe de agrupacións con cada vez con menos membros ou mesmo dos proxectos musicais en solitario, nun tempo no que os ordenadores poden ser todos os instrumentos musicais que unha persoa pode precisar ao mesmo tempo.


Summary: Advirten de que máis unha vez vólvese "penalizar" traballadores, empresas e actividade comercial, "xa duramente castigada".

Varios alcaldes e alcaldesas de concellos transfronteirizos do sur da Galiza e do norte de Portugal concentráronse hoxe no paso fronteirizo da ponte 'vella' que une Tui e Valença para mostrar o seu rexeitamento polo feche da maioría de pasos entre ambos os territorios, e expresaron a súa "indignación" porque os Gobernos español e portugués cometeron "exactamente o mesmo erro" que durante o primeiro estado de alarma, cando tamén se decretou o fechamento de fronteiras pola pandemia. O vicedirector da Agrupación Europea de Cooperación Territorial (AECT) Ríonh, Uxío Benítez, trasladou o malestar dos alcaldes destes 26 municipios (16 galegos e 10 portugueses), onde viven unhas 400.000 persoas, pola decisión adoptada por Madrid e Lisboa. Para Benítez "é un escándalo" que, tras o feche de fronteiras do primeiro estado de alarma, que concluíu a mediados de xuño de 2020, os Gobernos "volven cometer exactamente o mesmo erro". Naquel momento, os alcaldes protagonizaron concentracións en varios pasos fronteirizos para reclamar a apertura e trasladaron aos Executivos de ambos os países a realidade deste espazo transfronteirizo. Segundo lembrou, polas diferentes pontes destes 70 quilómetros de fronteira pasa a metade de todo o tráfico que se move nos máis de 2.000 quilómetros de fronteira terrestre entre Estado español e Portugal. "É unha fronteira dinámica, con moita relación laboral, económica e empresarial, hai moita mobilidade", engadiu o vicedirector da AECT. Benítez apuntou que o feito de deixar un único paso aberto as 24 horas todos os días (o de Tui-Valença pola autovía A-55) supón para os traballadores transfronteirizos dar rodeos de decenas de quilómetros. Todo, denunciou, "por non poñer patrullas de Garda Civil, por economizar ese gasto, e trasládanllo aos traballadores". Precisou que os responsábeis municipais non se opoñen a que haxa controis sanitarios, xa que son conscientes da gravidade da pandemia, pero pediu aos gobernos que "reconsideren" o peche da maioría de pasos, e advertiu de que a AECT Río Minho seguirá coas mobilizacións. Pola súa banda, o alcalde de Tui, Enrique Cabaleiro, apelou á "sensibilidade" dos gobernos español e portugués para que "cambien radicalmente a súa política de peche de fronteiras". Segundo lembrou, o feche "está a penalizar aos traballadores, empresas e á actividade comercial, xa duramente castigada". Na mesma liña, o presidente da Cámara Municipal de Valença, Manuel Rodrígues, subliñou que o feche de fronteiras non deixa de ser unha medida "simbólica", xa que, a pesar das restricións, "agora non pasan menos persoas, pasan as mesmas", que son traballadores e transportistas debidamente acreditados. A diferenza, subliñou, é que agora fan centos de quilómetros a maiores, o que se traduce a final de mes nuns gastos de tempo e combustible que afectan os petos deses traballadores.


Summary: Foi unha das voces máis significativas nos arredores da Nova Canción Galega. Pero a proposta de Jei Noguerol mantívose á marxe das letras máis explicitamente politizadas de Voces Ceibes ou Suso Baamonde e por veces xogou con elaborados arranxos pop. Agora edita un single con dúas cancións para celebrar medio século de intermitente carreira musical.

Qué noite a daquel verán, máis alá dos ecos beatle do título, remite ás orixes do músico, nado en Viveiro en 1950, e na canción aparecen topónimos como O Valadouro, Suegos ou Folgueiros. Tamén a súa Barcelona adoptiva e o Passeig Lluís Companys. Na cara B do sinxelo, Port d'en Perris, cantada en galego e catalán, unha historia de amor entre unha noia e un rapaz que vén de lonxe. O disco, gravado en agosto e setembro de 2018 en Barcelona, fará parte do libro Folgos. Nas dúas cancións participaron Xavier Batllés, Blai Casals, Clàudia Cabero, Noa Noguerol, Dani Morén, Rosa Pascual, Pau Figueres, Daniel Farran. A composición talvez máis coñecida de Noguerol é Señor Ministro, faga o favor (1970), canción satírica sobre o estado dos camiños, ironicamente crítica e con aire pop. En 1976 publicou o seu primeiro LP, Denantes dos vinte anos. O disco é, canda o mítico Ahí ven o maio (1975) de Luís Emilio Batallán, un dos máis musicalmente traballados da canción galega da altura. Na produción estaba o músico catalán Enric Herrera, antes na banda progresivo psicodélica Máquina! Profesor de lingua e literatura castelá no ensino medio, Jei Noguerol nunca abandonou de todo a música e periodicamente edita cancións e discos en galego. Nota: cuberta do novo sinxelo de Jei Noguerol.


O Congreso español ampliou esta cuarta feira máis unha semana, até o próximo 2 de novembro, o prazo para a presentación de emendas parciais ao proxecto de Lei para a igualdade real e efectiva das persoas trans e para a garantía dos dereitos das persoas LGBT. A Mesa da Cámara Baixa tomou esta decisión a pedimento do PSOE e do PP. Trátase dunha nova ampliación do prazo para esta norma, que se tramita pola vía de urxencia. O PSOE decidiu pedir unha semana máis de prazo, presumibelmente a última prórroga, para presentar as emendas parciais, a pesar da presión dos seus socios de Goberno de Unidas Podemos, que veñen exixindo que se "desbloquee" a tramitación. Feixoo carga contra a Lei Trans: "Pon en perigo" os logros do feminismo e "trivializa ser muller ou home" Os socialistas xa avanzaran na terza feira a súa decisión, á vez que se comprometeron a rexistrar as súas emendas a vindeira segunda feira, día 31, antes de que finalice o prazo, unhas achegas coas que pretenden asegurar que o Congreso aproba un texto "garantista" e con "maior seguridade xurídica" que o saído do Consello de Ministras e Ministros. "Incomprensíbel" A ministra de Igualdade, Irene Montero, cualificou de "incomprensíbel" que o PSOE volva ampliar o prazo de emendas da Lei Trans e confía en que "rectifique" asumindo o calendario proposto polo seu departamento para aprobar a norma antes de final de ano, "sen ningún retroceso" no contido da normativa. Ademais, propuxo ao seu socio de Executivo e ao resto de grupos parlamentarios fechar o relatorio da lei o 18 de novembro. Para iso, o prazo de emendas debe finalizar definitivamente o 2 de novembro. As 9 chaves da Lei trans Tras coñecerse esta nova ampliación do prazo, a presidenta da Federación Plataforma Trans, Mar Cambrollé, anunciou que se concentrarán esta sexta feira en sinal de protesta e insistiu ao PSOE que deixe de "obstaculizar" aliñándose, neste sentido, co PP e Vox.


Summary: Un número completiño este 142. Entrevistas a Pilar García Negro e Leo Bassi, reportaxe sobre os incumprimentos no HULA, crónica a pé de rúa e flor de pel da Galiza mestiza de Bos Aires... Xa á venda na nosa loxa.

'Os servizos no Hospital de Lugo, entre promesas e incumprimentos' centra Tema da Semana do número de 142 do semanario Sermos Galiza. Feijóo comprometeuse en 2011 a dotar o HULA dos servizos de hemodinámica, enerxía nuclear e radioterapia mais catro anos despois, Lugo continúa sen eles. Falamos cos doentes, e un artigo do coordinador Plataforma Cidadán pro Hemodinámica 24 horas, Radioterapia e Medicina Nuclear, José Manuel Carballo Vázquez ('En defensa da vida'), completa a información. 'Ence entra en campaña'. O PP aposta agora na prórroga da concesión da planta papeleira, que caduca en 2018, fronte á oposición do goberno local do BNG e das plataformas veciñais, que piden o traslado para recuperar a ría de Pontevedra. Iñigo Errejón chama a "nacionalizar" as municipais 2015 como "unha decisión estratéxica, pero tamén ética". Os por ques desta decisión, na reportaxe 'Podemos ou españolización da campaña'. Neste número do semanario tamén falamos dos Maios no Bierzo e como son unha manifestación da cultura galega que se mantén moi viva nesa zona. En 'Atrapadas pola usura' falamos das centos de familias galegas que seguen afectadas polas cláusulas solo das hipotecas malia a sentenza do Supremo. Crónica sentimental "A 10.000 quilómetros de distancia, Galiza faise grande. Bos Aires recibiume cunha sensación contraditoria: a vertixe de ter cruzado un océano e saltado de hemisferio, a sorpresa de sentirme máis no mundo ca nunca viaxando a cabalo do meu país". Eis o comezo da 'Bos Aires: Crónica sentimental da Galiza mestiza'. 'Arbitrar: unha afección de risco?' escribimos que malia os últimos incidentes, os colexiados galegos consideran que os episodios de violencia eran máis frecuentes hai anos. Entrevistamos un árbitro de 19 anos, Christian Pérez: ""O peor é cando ves que os que che protestan non coñecen o regulamento". Ás portas dun novo Día do Libro para un sector importante en termos non só culturais senón tamén económicos e sociais. Hai algo que celebrar neste 23 de abril? Responden @s implicad@s nunha reportaxe que podes ler neste #sermos142. "Rosalía de Castro tiña que figurar nas antoloxías da literatura universal" Na sección Textos entrevistamos Pilar García Negro. 'No tempo de Follas novas' (Alvarellos) é unha obra coral coordinada pola profesora e escritora. Arredor da que considera a grande obra da literatura galega, García Negro convoca un grupo de persoas do ámbito literario que propoñen textos de autores e autoras que comparten tempo con Rosalía nun singular diálogo. Publicamos un avanzo editorial deste libro. Co colectivo XEA percorremos Valdanta, nas terras do Bolo, na media montaña entre o Macizo Central e as serras que teñen o seu cume en Pena Trevinca. E na contra-capa, Leo Bassi, que nos confesa que "o riso é sagrado, cumpría crear unha relixión para protexer a comicidade".


Summary: A Mesa acusa Sergas e empresa americana Medtronic de "atacar o dereito á lingua e á saúde".

A Mesa pola Normalización Lingüística denuncia a exclusión do galego na atención telefónica de Medtronic, empresa de tecnoloxía sanitaria con sede nos Estados Unidos, que só proporciona atención teléfonica en inglés aos pacientes do Sergas que precisen poñerse en contacto por mor dalgunha dúbida con algún dos seus produtos, proporcionados polo Servizo Galego de Saúde aos doentes e entre os que están algúns tan necesarios como bombas de insulina. Só a través da busca en internet a empresa Medtronic ofrece un outro número, non indicado polo Sergas, indica A Mesa. Nese número dáse información só en castelán ou inglés, sen opción de galego e sempre desde fóra de Galiza e mesmo do Estado español. Sanidade ten actualmente en vigor con esta empresa cinco convenios e catro acordos específicos cos que testan os produtos e métodos nos complexos hospitalarios públicos da Coruña, Santiago, Lugo e Vigo. Para Marcos Maceira, presidente da Mesa, "este é un exemplo máis de servizo público externalizado que é utilizado pola propria Xunta para negar a posibilidade de utilización do galego". A Mesa lembra que no informe da Liña do galego de 2017 por volta de 20% das queixas que teñen relación coa vulneración dos dereitos lingüísticos por parte das entidades e administracións públicas son ao Sergas.


Summary: A escritora mexicana Elena Poniatowska é a nova gañadora do Premio Cervantes. A autora de obras como Tinísima ou Las sieta cabritas recibiu en 2009 o recoñecemento como Escritora Galega Universal pola AELG. A súa obra A filla do filósofo (Galaxia) chegou ao galego da man dun grupo de escritores e escritoras, Lilus Kikus, o seu primeiro libro, foi traducido pola escritora Teresa Moure (Trifolium)

A autora de obras como Querido Diego, te abraza Quiela, Tinísima, La piel de cielo, Tlapalería, La vendedora de nubes ou Leanora é a cuarto nome de muller que o Premio Cervantes inclúe na listaxe das 38 edicións da súa historia. Antes que Elena Poniatowska, o galardón recaeu en María Zambrano, Ana María Matute e Dulce María Loynaz. O premio recoñece o conxunto da obra de Elena Poniatowska, unha traxectoria que visita en especial a narrativa, o ensaio e o xornalismo e na que a memoria oral e a memoria das mulleres -en especial das artistas relacionadas co México máis revolucionario- gozan de grande protagonismo. A memoria dos outros e as outras, darlle a voz a quen non a ten, foi obxecto do traballo literario de Poniatowska, como recoñeceu no seu discurso pronunciado na Coruña cando, en 2009 se achegou para ser recoñecida como Escritora Galega Universal. "Mentres duren nos nosos países as condicións de opresión, miseria e marxinación, o testemuño será o único xeito que teña o lectorado de se decatar de vivencias insospeitadas e alleas, un lector moitas veces hostil a coñecer as verdades da súa propia realidade. Ao ler, con todo, o lectorado darase conta da variedade e a riqueza da gran aventura humana. Miles de vidas espellan na literatura testemuñal, miles de vidas que tamén nos reflicten e conforman unha asombrosa historia do noso tempo", dixo a escritora, no discurso que titulou "A literatura que sobe da rúa". O presidente da AELG, Cesáreo Sánchez Iglesias mostrou a súa alegría polo recoñecemento a unha autora que se gaba da súa condición de Escritora Galega Universal. "Sempre mostrou aprecio e orgullo polo premio, é unha escritora que ama a literatura galega e así o manifesta. Nela xúntase a condición de referente ético e literario e non hai que esquecer que a súa foi a primeira voz que se alzou contra o asasinato de mulleres en Ciudad Juárez", sinala Cesáreo Sánchez. Dous libros en galego A raíz do premio e por un acordo entre a Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega e a daquela Consellaría de Cultura e Deporte no goberno bipartito naceu a tradución do seu libro A filla do filósofo (Galaxia) no que en certa maneira constituiu unha nova homenaxe da literatura galega á escritora. Un grupo de nomes da literatura contemporánea encargáronse de traer os seus textos para a nosa lingua, nunha tradución colectiva da que partillaron Francisco X. Fernández Naval, Xabier López López, Elvira Riveiro Tobío, Isidro Novo, Eva Veiga, Anxos Sumai, Rosa Aneiros, Xavier Queipo, María Reimóndez e Francisco Castro. Posteriormente chegaría ao galego a súa primeira obra, o Lilus Kikus que traduciu a escritora Teresa Moure e publicou Trifolium. A escritora referíase a esta nova achega ao galego neste artigo. De Poniatowska chegounos ao galego tamén "Benquerido diego, abrázate Quiela", traducido por María Fe González para a Editorial Trifolium en 2010. Convidada pola AELG, Elena Poniatowska participara nunha serie de actos na Coruña e en Santiago. O escritor Manuel Rivas foi o encargado de ler a laudatio da autora. A AELG disponibiliza na súa web a intervención de Poniatowska nas xornadas da Coruña en texto e video ademais doutros materiais da súa visita a Galiza.


Summary: O incremento da factura eléctrica manda na actualidade. O seu impacto déixase notar no poder adquisitivo dos particulares así como no conxunto das actividades económicas. A este respecto, signifícase a súa incidencia naquelas compañías consideradas como grandes consumidoras enerxéticas, algunhas das cales viven unha situación moi crítica nos últimos anos, pero tamén no conxunto da industria, dos sectores produtivos, de maneira moi particular no conglomerado gandeiro e dos servizos. A falla de alternativas pon en risco a viabilidade de moitas empresas.

As denominadas empresas electrointensivas ocupan máis de 5.000 persoas na Galiza. Celsa na Laracha, Ferroglobe en Arteixo, Xeal en Cee, Megasa en Narón, Finsa en Compostela, Intasa en San Sadurniño, Alu Ibérica na Coruña ou Alcoa en Cervo son exemplos de compañías consideradas como grandes consumidoras enerxéticas, cuxa actividade está moi condicionada polo custo da luz. Precisamente, algunhas delas atópanse nunha situación complicada desde hai meses, responsabilizando da mesma os seus equipos directivos o prezo da electricidade. Independentemente do grao de incidencia da enerxía na situación de crise de varias destas sociedades, o seu efecto está fóra de toda dúbida e o novo escenario apunta a un agravamento. Alcoa é un caso paradigmático de compañía electrointensiva. A factoría de aluminio erguida polo Instituto Nacional de Industria (INI) en Cervo para aproveitar as potencialidades enerxéticas do país e posteriormente vendida polo Goberno de Aznar a unha multinacional estadounidense, Alcoa, consome máis do 30% da electricidade galega. Segundo a propia compañía, a súa factura enerxética en 2020 ascende a 400 millóns de euros, representando a luz arredor de 40% dos seus custos de produción. Malia que os consumos doutras electrointensivas galegas son moi inferiores, o impacto da luz nos seus custos de produción resultan semellantes, representando para Alu Ibérica perto de 40%, para Celsa máis de 35% e unha porcentaxe próxima para Megasa. A patronal das electrointensivas prevé un aumento do prezo da luz de 200% en 2021 As grandes consumidoras eléctricas teñen unha tarifa reducida, pero moito máis elevada que os seus competidores europeos. Mentres as empresas electrointensivas do Estado español pagan no mes de xullo o prezo da luz a 88,3 euros megawatt hora, en Francia sitúase en 40,3 euros megawatt hora e en Alemaña en 59,2 euros megawatt hora. Ao tempo, as diferenzas nas regulacións e nas modalidades contractuais teñen provocado que nestes dous Estados as alzas da electricidade non se trasladen ao consumidor, o que está provocando un agrandamento da fenda existente con anterioridade. A escasa incidencia dos acordos bilaterais entre eléctricas e empresas, as coñecidas PPA, complica aínda máis a situación. A industria electrointensiva A Asociación de Empresas de Gran Consumo Eléctrico (AEGE), a entidade da que fan parte as electrointensivas galegas, prevé para 2021 o prezo máis elevado da luz de todo o ciclo histórico, superando a tarifa de 2008 e marcando a finais de ano un incremento de máis de 200% en relación co exercicio anterior. Neste sentido, agardan que o megawatt hora para as grandes consumidoras eléctricas chegue aos 96,82 euros no mes de decembro, o que supón o dobre do fixado no mercado francés para as empresas análogas. Así as cousas, advirten dun escenario moi complicado e lembran a crítica situación dalgunhas compañías integrantes da entidade. O caso das electrointensivas repítese noutros sectores da actividade económica. Así, por exemplo, o dirixente da Federación Rural Galega (Fruga), Elías Somoza, sinala a Nós Diario que "os consumos eléctricos condicionan cada vez máis a viabilidade das explotacións agrarias". "As explotación lácteas precisan cada día de máis electricidade, xa que contan con equipos como as salas de muxido ou tanques de frío con consumos moi importantes", engade Somoza, quen salienta que "unha granxa de 90 vacas tiña a comezos de ano uns gastos de luz de arredor de 400 euros e hoxe andan por máis de 700 euros". Ao tempo, destaca que "a suba da electricidade colle as explotacións lácteas nun mal momento, porque nos últimos tempos tamén teñen subido os prezos dos alimentos". Somoza, titular dunha explotación láctea en Sarria, denuncia que "esta alza da luz, tamén, afecta moito as graxas avícolas ou de porcos". Na mesma liña, lembra "as dificultades do produtor para repercutir os custos de explotación ao consumidor final" e aposta pola creación dunha "tarifa eléctrica profesional para as explotacións gandeiras galegas". "Trátase dunha reivindicación histórica do sindicalismo agrario que agora, cando os prezos da electricidade están disparados, percíbese no sector como máis necesaria. Queremos simplemente contar cunha tarifa que teña en conta a realidade das nosas explotacións", conclúe Somoza. A hostalaría A hostalaría reséntese agora coa suba da luz após tempos moi duros marcados polas limitacións impostas pola pandemia. Serxio Perille rexenta unha cafetaría no ferrolán barrio de Canido e lembra a Nós Diario que "os consumos na hostalaría son moi elevados. Nós estamos rodeados de máquinas que gastan moito, como as neveiras, os lavalouzas, as cafeteiras ou as campás extractoras das cociñas". "Os resultados dos nosos negocios dependen moito da suba da luz polo que me estou preparando para o susto que me vai chegar coas facturas de xullo e agosto", afirma. "Aínda non nos recuperamos do vivido neste ano e medio e agora toca enfrontar isto", comenta Perille, ao tempo voceiro do colectivo de hostaleiros e autónomos de Ferrolterra. Agrega que "na asociación aínda non tocamos este tema porque a uns chegáronlles as facturas e a outros non". Porén, afirma que "é un tema que está enriba da mesa e nas próximas reunións imos ter que tocalo porque a suba da luz pode acabar de arruinarnos". O impacto no comercio da alza da factura eléctrica é menor que na hostalaría. Rosa Segade, propietaria dun comercio no casco vello de Santiago de Compostela, recoñece a Nós Diario que "non sei con precisión como vai afectar a suba ao negocio, pois aínda non chegaron os recibos dos dous últimos meses e ademais teño contratada unha tarifa anual", pero amósase convencida do impacto da "alza desproporcionada, que nos vai afectar a todos e en todas partes. Isto aféctanos nos negocios e nas vivendas". Ao tempo, dise sorprendida de que os incrementos máis importantes se correspondan con aquelas horas onde teoricamente o prezo é máis baixo. O prezo da luz cuadriplícase nun ano O prezo da electricidade rexistrou onte outro máximo histórico. Após tres días de caída, marcada pola fin de semana, o prezo da factura eléctrica situouse en 132,65 euros por megawatt hora. O recibo incrementouse en case catro euros en relación coa xornada do domingo e en oito euros a respecto de hai unha semana, cando asinou un tope de 125,45 euros megawatt hora. Ao tempo, multiplicou por catro o custo de hai un ano, cando fechou un prezo de 31,67 euros megawatt hora. A suba da electricidade superou todos os récords na primeira semana de setembro, cunha alza de máis de 20%. Neste sentido, o Operador do Mercado Eléctrico Ibérico (OMIE) considerou que os datos destes días avanzaron unha tendencia alcista nos mercados e advertiron do seu incremento ligado a unha normalización da actividade empresarial após o período estival. O comportamento da tarifa eléctrica levou o presidente do Goberno español, Pedro Sánchez, a anunciar a adopción de medidas urxentes. Así, o xefe do Executivo estatal aseverou nunha entrevista concedida ao xornal El País que o recibo da luz rematará a finais de ano nuns valores semellantes aos do ano 2018. As súas palabras recibiron os parabéns da ministra de Traballo, Yolanda Díaz, quen recoñeceu a "satisfacción" polas declaración do líder socialista. Tamén onte se pronunciou ao respecto a vicepresidenta primeira do Goberno español e ministra de Asuntos Económicos e para a Transformación Dixital, Nadia Calviño, quen descartou a creación dunha empresa enerxética pública como demanda Unidas Podemos e advertiu de que o Executivo ten intención de tomar medidas legais "inmediatas" contra as empresas hidroeléctricas que están a incorrer en "malas prácticas" polo baleirado de encoros.


Summary: O Concello teima na obra malia o importante rexeitamento dos veciños do barrio, onde xa foron detidos tres deles e outros 25 denunciados ante a Fiscalía e a Subdelegación do Goberno.

O Concello de Vigo reiniciou na noite deste domingo ao luns as obras na rotonda de Coia. A construtora contratada pola administración local comezou de novo os polémicos traballos para colocar o barco de Alfageme sobre a medianoite e por sorpresa, cando comezou a desprazar maquinaria ata a zona. Uns vinte veciños saíron das súas casas para concentrarse ante uns labores que estaban protexidos por varias patrullas da policía local. Dúas escavadoras, catro camións e varios operarios reiniciaron os traballos sobre as 12 da noite Segundo a Asemblea Aberta de Coia, dúas escavadoras e catro camións, xunto a diferentes operarios, desprazáronse á zona de noite e reanudaron uns traballos acompañados dun importante dispositivo policial. O Concello teima así nunhas obras que están sendo fortemente rexeitadas polos veciños, que o pasado sábado celebraron unha nova xuntanza e ofreceron unha rolda de prensa e que este mesmo luns volven estar convocados para as sete da tarde. A asemblea aberta do barrio denunciou este sábado a actuación do Concello e negou calquera agresión á policía local, tal e como se lle atribúe a varios persoas, logo de que o goberno municipal denunciase tamén ante a Fiscalía e a Subdelegación do Goberno 25 dos 40 veciños identificados durante este mes no que saíron en varias ocasións á rúa para portestar contra as obras. "A policía local ten ordes expresar do Concello para criminalizar a protesta", advertiu Esther Lora, veciña do barrio e avogada dos dous detidos da pasada semana e ás que se uniu un novo arrestado ao que acusan, como aos outros, de atentado contra a autoridade e lesións. Tres veciños foron xa detidos e 25 denunciados ante a Fiscalía polas protestas contra as obras na rotonda de Coia En definitiva, foron xa tres as persoas detidas e 25 as denunciadas polas protestas da rotonda, mentres que a Fiscalía aceptou a trámite unha querela presentada polos veciños de Coia pola tramitación administrativa do proxecto. Abríronse así dilixencias de investigación penal por posibles delitos de prevaricación, suborno, tráfico de influencias e malversación de fondos públicos tras a denuncia interposta pola Asemblea Aberta do barrio vigués. O Concello, non obstante, insiste en que non vai tolerar o que considera actos vandálicos e insiste nunhas obras rodeadas de polémica e rexeitamento social. Os veciños e veciñas de Coia levan semanas impedindo o inicio dos labores na rotonda da avenida Castelao, unha actuación baseada na instalación alí do barco Bernardo Alfageme, propiedade do Concello, e criticada polo seu elevado custo. Ademais, o pleno municipal -cos votos de PP e BNG- votou en contra das obras o pasado 22 de decembro (como xa fixera hai dous meses). A cidadanía critica o elevado custo da obra (de cando menos 100.000 euros, como recoñece o goberno local), que se sumarían a outros gastos xerados por este barco, que dende que foi adquirido polo Concello acumula un desbaldimento de cartos públicos de case un millón de euros. Lembran en en todo o concello hai 32.000 persoas desempregadas. Propoñen tamén localizacións alternativas para a instalación deste barco, como por exemplo o Museo do Mar de Galicia, situado na cidade, unha proposta que foi aprobada pola maioría do pleno municipal, ou tamén na finca Zulueta, próxima ao museo.


Summary: Especialistas da Universidade detectan 2.144 novas palabras no idioma galego. A extracción destes neoloxismos realízase a partir dun corpus de análise constituído por varias publicacións, entre elas Sermos Galiza.

Un total de 2.144 novas palabras para o idioma galego en só un ano. Detectadas polo Observatorio de Neoloxía da Universidade de Vigo, un equipo de traballo con máis de 20 anos de experiencia. Entre esas palabras figuran sexodiversidade, deseucaliptizar, bioinformática, antitouradas ou cibercrime, entre algúns exemplos. Como explica D. Besadío no Diario da Universidade de Vigo, entre os casos que máis chaman a atención, "por producir un impacto neolóxico moi salientábel", destacan palabras como sexodiversidade, webisodio –episodio dunha serie producida para Internet-, neorretranca, cinear –dirixir películas-, eucaliptizar, deseucaliptizar, deseucaliptizador ou ecocabicha. "Porén, tamén é interesante ver, por exemplo a rendibilidade de certos compostos como biodanza, biofilm, bioinformática, cibermedio, cibervoluntario, cibercrime, ecofascista, ecocidade, ecogranxa; ou a de certos prefixos ou sufixos en binormativismo, capacitismo, hiperreducionismo, decisionismo, ultramorte; ou a de certos préstamos como podcasting, hater -nunha rede social- ou mentoring", explica Xosé María Gómez Clemente, docente do departamento de Filoloxía Galega e Latina e un dos directores do Observatorio, quen pon encima da mesa a posibilidade de que no futuro se puidese escoller o neoloxismo do ano, despois de votar as falantes, unha iniciativa que se podería unir á da 'palabra do ano' que desenvolve a Real Academia Galega. A meirande parte destes candidatos a neoloxismos créanse a partir de procedementos que identifican como formais (recuncamento, breoganista, antiausteridade, neotopónimo, contrapiquetes, aerotermia, autopublicidade...), unha oitava parte, aproximadamente, son estranxeirismos maioritariamente sen adaptar (quiche, photocall, fake news, calzone...) e hai tamén algúns exemplos de neoloxismos semánticos (tuiter, tubo...). A extracción destas novas palabras realízase a partir dun corpus de análise constituído por publicacións en liña como Sermos Galiza, Código Cero, Galicia Confidencial, GCiencia, Praza Pública ou o propio Diario Dixital da Universidade de Vigo, Duvi. "O número de neoloxismos depende, entre outras cousas, da cantidade de fontes que se analicen. Nestes momentos nós analizamos 13 (prensa e blogs): dúas delas semanalmente, os xornais Sermos Galiza e Praza Pública; as outras unha vez ao mes", salienta Rodríguez Guerra, outro dos directores do Observatorio. "A cantidade de 2.144 novas palabras distintas en 11 meses amosa suficientemente o grao de vitalidade da lingua galega, unha situación bastante semellante á que pode ocorrer en linguas como o catalán, o español, o portugués ou o italiano", recalca o docente. Para ser considerado un neoloxismo, desde o observatorio teñen que comprobar que cumpre definitivamente con algunhas das características xerais que estas unidades teñen: o feito de non estaren no dicionario é un criterio que se aplica a través do programa pero necesítase tamén comprobar se hai un criterio obxectivo de novidade na palabra, se é percibida coma tal polos falantes e se se pode documentar unha determinada extensión do seu uso. Na actualidade a Neoteca da Uvigo contén máis de 10.000 rexistros neolóxicos identificados e documentados nun corpus de prensa galega publicada desde 1997. Cada rexistro inclúe información contextual, datación, fonte, categoría gramatical e procedemento de formación léxica. O Observatorio de Neoloxía da Universidade de Vigo está dirixido polos docentes do Departamento de Filoloxía Galega e Latina Xosé María Gómez Clemente e Alexandre Rodríguez Guerra e do que tamén forman parte as investigadoras Ana Fernández Berrocal, Gema Rocha Molina e Anabel Garrido García.


Summary: O banco, pintado coas cores do arco da vella, amenceu coas da bandeira española.

"O banco da diversidade sufriu un ataque esta madrugada, que condenamos enerxicamente. O Concello de Cabanas defende e fai valor da diversidade e non tolera as agresións fascistas". Con esta mensaxe breve denunciaba a través das redes sociais o goberno local o ataque a un dos símbolos no municipio de respecto á diversidade. O pasado 28 de xullo, e con motivo do Día do Orgullo LGTBI, realizáronse diferentes actuación en Cabanas en defensa desa diversidade: desde murais a pintar un banco coas cores do arco da vella. Na madrugada desta cuarta feira, 24 de xullo, ese banco aparaceu con só dúas cores: a amarela e vermella da bandeira española. Iago Varela, tenente de Alcalde, manifestou na súa conta de twitter: "Por moito que lles pese a algúns, Cabanas é diversa e chea de cor. Non imos tolerar agresións fascistas como a sufrida no Banco da Diversidade esta madrugada. O banco volverá ser o banco das persoas libres". Por moito que lles pese a algúns, Cabanas é diversa e chea de cor. Non imos tolerar agresións fascistas como a sufrida no Banco da Diversidade esta madrugada. O banco volverá ser o banco das persoas libres #CabanasDiversa 🌈 https://t.co/bOvtRjQbfg— Iago Varela Martínez (@iagovarela) July 24, 2019


Summary: A estrea de Sempre Xonxa, Continental e Urxa en 1989 foi un deses acontecementos chamados decisivos. O cinema galego comercial iniciaba o que daquela semellaba a súa normalización. Mais as mudanzas políticas e do propio medio dificultaron o traxecto. Eis un extracto da información publicada ao respecto no número 365 do semanario en papel Sermos Galiza.

Os axentes involucrados intuían un signo de normalidade. Ao final foi practicamente unha excepción. A existencia cotiá dun cinema galego e en galego, comercial, narrativo e popular, de ficción, non acabou de verificarse. Sempre Xonxa, Urxa e Continental, as primeiras longametraxes subvencionadas polo Goberno galego, estreadas hai 30 anos en Vigo no certame Cinegalicia, foron antes a culminación dun proceso que o inicio de nada. Aquel novembro de 1989 sucedeu unha bifurcación. Tal e como lembra o profesor universitario e historiador Xosé Nogueira para Sermos Galiza, "foi a posta de longo dunha cinematografía que se quixo reconstruír xa desde os anos da Transición". Percibe certos fíos que atan os colectivos underground, politizados, que gravaban en Súper8 durante os últimos anos do franquismo, e os filmes do 89. "Mais xa había un debate, sobre todo nas xornadas de cinema de Ourense, que enfrontaba o cinema militante e o cinema normalizado en canto a produción, distribución e exhibición", sinala. É deste último do que Sempre Xonxa, dirixida por Chano Piñeiro; Urxa, de Carlos Piñeiro e Alfredo García Pinal; e Continental, de Xavier Villaverde, acabaron por ser síntese. "A videocreación experimental foi moi potente nos anos 80 na Galiza, participaban en concursos internacionais, un pouco como agora o Novo Cinema Galego", relata Manolo González a este semanario, "pero faltaba entrar nunha sala comercial, pagar unha entrada e pasar unha hora e media de cinema en galego. Iso foi Cinegalicia 1989". González traballou ás ordes de Luís Álvarez Pousa na Dirección Xeral de Cultura do primeiro Goberno de Fernández Albor, que intentara despregar as primeiras políticas públicas galegas para o cinema. O papel do tripartito As tres longametraxes acabaron por se facer baixo o tripartito de González Laxe –formado por PSdeG, Coalición Galega e Partido Nacionalista Galego–. "Ese Goberno involucrouse moito", di González. Ademais das tres primeiras películas comerciais en galego, a Escola de Imaxe e Son ou o Centro Galego das Artes da Imaxe son produto daquel Executivo. Nogueira entende aquel intre como o do "nacemento do cinema comercial galego". E identifica dous repertorios na tríade inaugural, o dos "referentes populares propios" de Sempre Xonxa e Urxa, e Continental, para González "o máis estilizado, o de maior mirada autoral". Pero o realmente decisivo, engade, foi "o premio a toda unha xeración, a normalidade. Por primeira vez o traballo cinematográfico era pagado e contaba, como en todos os demais países do mundo, con axuda pública". Non durou moito. A mudanza de goberno e a entrada de Fraga Iribarne na Xunta modificou a relativa progresión. "Non houbo continuidade. O pulo que cobra o sector máis adiante, nos 90, afortala unha visión industrial. É moi sintomático como mudou a expresión 'cinema galego' por 'cinema feito na Galiza", relata. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 365 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Esta é unha fin de semana de estrea nos escenarios galegos. Talía Teatro presenta 'Foucellas' no Rosalía da Coruña e Artello 'Non toques os meus Círculos' no Salón Teatro de Compostela.

A compañía galega Talía Teatro estrea hoxe sexta feira (a estrea de onte cancelouse por enfermidade dun dos actores) no Teatro Rosalía Castro da Coruña o seu novo espectáculo, 'Foucellas', escrito e dirixido por Cándido Pazó. A historia do mítico maquis galego pode verse tamén o sábado 5 neste escenario coruñés. Toño Casais, Dani Trillo, María Ordóñez e Artur Trillo dan vida á historia do famoso maquis galego, na que ficción, mito e realidade se mesturan para nos propoñer unha reflexión sobre ese momento histórico. Tal e como explica a compañía, abórdase ademais "o pulso metafórico sobre un transo co que, privada ou colectivamente, ás veces nos enfrontamos: a xestión da esperanza e a administración da derrota". Do mesmo xeito, Artello estrea hoxe sexta feira (tamén en cartel sábado e domingo) no Salón Teatro compostelán 'Non toques os meus círculos', un espectáculo de creación propia que conta, de xeito lúdico e directo, a peripecia de Tomás Canalejo, un científico de hoxe en día que trata de se reinventar, tomando como referente a Arquímedes de Siracusa e o seu contexto. Iso sírvelle a Canalejo para dar vida a diferentes personaxes que propician un paralelismo constante entre sucesos da época antiga e actuais, nun ton xeral de ironía e humor que engaiola ao público de todas as idades, a partir de 10 anos. Segundo a lenda, Non toques os meus círculos foron as derradeiras palabras do sabio siracusano, antes de morrer a mans dun soldado romano, alá polo ano 212 a. de C.