Summary: A ex-conselleira define o voceiro nacional do Encontro Irmandiño como "o gran líder do nacionalismo moderno" e di que o seu papel no proxecto nacionalista que está a xestarse terá que ser "importante"

A ex-conselleira Teresa Táboas non descarta que Xosé Manuel Beiras volva á primeira liña política como líder do novo proxecto nacionalista que están a artellar varios axentes políticos. Nunha entrevista, que Táboas dedicou practicamente na súa totalidade a falar dos "tempos", sinalando que estes non poden vir fixados "polas citas electorais" e criticando "a urxencia que queren marcar algúns desde fóra", a que fora titular de Vivenda co Goberno bipartito dixo que a día de hoxe "non hai diferenzas de liderado" na xestación dese Novo Proxecto Común --NPC--, pois é esta "unha cuestión secundaria". Táboas critica "a urxencia que queren marcar desde fóra" "Se se decide seráo, por suposto. Cal é o problema?", cuestionou ao insistir na posibilidade de que o voceiro nacional do Encontro Irmandiño encabezase o NPC. Táboas asegurou que nas negociacións que están a se producir fica claro que o de Beiras "xa foi e terá que ser un papel importante, porque estamos a falar do gran líder do nacionalismo moderno". Evitou falar de si propia e das súas responsabilidades, apuntando que "xa se verán nun futuro", indicando que a día de hoxe o proxecto "hai que traballalo" para garantir que teña permanencia e "que sirva de ferramenta política ás persoas que se senten parte dun País". Teresa Táboas abandonou a corrente Máis Galiza despois das eleccións municipais do 20 de novembro por discrepancias con Carlos Aymerich, e deixou a acta de deputada no Parlamento galego en febreiro deste ano. A nacionalista recoñeceu que "non tiven moito tempo para pensar", pois mantívose fóra da Galiza practicamente desde que deixou o escano no Hórreo, mais aclarou que "si, estou orgullosa" das decisións políticas tomadas. Máis Galiza, Acción Galega e EcoGaleguistas asinan un acordo que Causa Galiza interpreta como "unha negativa" a acatar as decisións das bases. A FPG súmase aos debates Entrementres, a xestación do NPC segue o seu curso. As correntes Máis Galiza, Acción Galega e EcoGaleguistas mantiveron unha xuntanza na quarta feira, após da que anunciaron un acordo sobre principios políticos e programáticos que será presentado de xeito inmediato á cidadanía para sometelo a un proceso aberto de deliberación pública e participativa. Da reunión formou parte tamén Encontro Irmandiño, que non subscribiu o acordo nin asinou o comunicado remitido aos medios. Pola súa banda, a Fronte Popular Galega --FPG-- fixo público ese mesmo día que se sumará aos debates nas asembleas "de maneira construtiva". O acordo asinado polas tres correntes foi valorado desde Causa Galiza --que se implicou nos debates arredor do NPC cunha liña de diálogo aberta tamén co MGS e a UPG-- "como unha negativa d@s asinantes a se submeteren ás decisións e acordos adoptados nas asembleas nacionalistas de base". A plataforma soberanista constatou ademais "a evidencia de que consideran máis relevantes as expectativas electoralistas de curto prazo que a propia definición dun proxecto útil para facer país". Causa Galiza non abandonará o debate, pois entenden que "é posíbel" perfilar un proxecto político "que combine loita ideolóxica, institucional e de masas". Por isto, presentaron xa unha proposta de bases para sometela á deliberación e discusión nas asembleas.


Teatro de Atlántico, a compañía de Xúlio Lago e María Barcala, cumpre 30 anos. E faino con O principio de Arquímedes, unha obra de Josep María Miró i Coromina que veñen de presentar na MIT de Ribadavia e que fala sobre o medo, a obsesión pola seguridade e a desconfianza no outro como xeitos de control social. Unha escolla que se sitúa na liña que define a compañía: teatro de texto, de autor. Se cadra "realista". Que pode ser un xeito de dicir clásico. Con todo o que iso implica. E que non ten que ser o contrario do moderno. Alén de etiquetas, e en calquera caso, historias que falan dos conflitos cotiáns. Da vida. A escolla de O principio de Arquímedes polos 30 anos foi casualidade ou debeuse a algunha razón? Xúlio Lago: Non foi por nada especial. Non iamos acabar aos 30 anos… Porque pensastes en deixalo… Xa na anterior produción. María Barcala: Pensamos, si. Porque podes afrontar unha produción, por difícil que sexa. Pero despois non hai onde poñela en escena. E é terrible facer unha función hoxe e outra dentro de mes e medio. Nunca chegas a ter seguridade no escenario. Non ten sentido manter unha compañía para que despois non poida haber comunicación co público, que é o obxectivo. Por iso dubidamos se seguir. E aínda agora non sabemos. Porque é un esforzo enorme: físico, económico, emocional… e o retorno non compensa. Mais, claro: o corazón late cando les un texto que te apaixona, ou cando ves unha obra que che gusta moito… O principio de Arquímedes é o medo. Como xeito de control, se cadra. Xúlio: É o medo a todo. E a desconfianza do outro. E a facilidade coa que nos manipulan. A min é algo que ma ataca: ese xeito de vivir con desconfianza a todo o que se move. Eu quedo enganchado mirando como xogan os nenos. E noto que me miran como se fose un perigo. María: E se eu quedo mirando os nenos non pasa nada, porque son muller. Diso fálase na obra. Cando Xurxo lle di a Ana: e se ti lle dás un bico a un neno non pasa nada porque es muller. É é verdade. Mais a min hai outra cousa do texto que me interesa moito, que é a estrutura. Porque normalmente temos tendencia a xulgar o todo pola parte. O autor, Miró, é periodista de formación, e el falábanos disto: de como se emiten xuízos sumarísimos, presentando a realidade de modo parcial. E a cuestión é a superficialidade coa que reaccionamos: o xeito no que non afondamos, non cuestionamos nada. Pois a estrutura da obra obríganos a dubidar, a pensar se o posicionamento que adoptamos ao principio é o axeitado… O tema das redes sociais e os medios xa estaba na montaxe anterior, A charca inútil. E xa o tratarades máis veces… Xúlio: Non é unha procura intencionada. É algo que está no ambiente. Os dramaturgos manexan ese conflito, que está en moito teatro contemporáneo. Estaba tamén no Vanzetti, por exemplo. Non atopas por ningures información libre. E a capacidade de manipulación é brutal. As redes sociais tamén son unha arma moi poderosa… María: Dependendo de como se usen… Xúlio: En A charca inútil tamén se vía iso: o poder dos medios e das redes sociais. Deume moita pena ter que retirar ese espectáculo. Pero non había onde facer funcións… Hai unha ambigüidade no personaxe de Xurxo, o acusado de pederastia. É un pouco chulo, machista… Vémolo pasar do chiste politicamente incorrecto ao derrube. Dubida de si mesmo máis do que dubidamos nós del. Está todo claro... Xúlio: E eses dous extremos opostos que mostra o personaxe axudan a crear unha dúbida. Aínda que é verdade que se cadra identificámonos con el máis do que me nos gusta… O autor optou por un personaxe chulo, machista, burlón, un pouco borde… E iso sementa a dúbida. Ademais fai referencias á homosexualidade dos nenos, ás miradas das nenas… Porque os nenos e nenas non son alleos á sexualidade. E o medo a iso tamén leva á paranoia co tema da pederastia. Xúlio: É outra virtude do texto. Entra en asuntos complexos como a sexualidade dos nenos. Un tema do que non se fala… Tamén a personaxe de Ana ten as súas dúbidas, que remarca a interpretación… María: Xurxo e Ana son os personaxes máis definidos polo autor. Ana é unha personaxe difícil, cunhas vivencias moi duras, que proxecta unha autoridade só con falar, -para min foi difícil: eu co meu metro e medio, fronte á altura de Toni...-, e que ten un sentido da ética moi grande. Chamoume unha espectadora que é nai dun monitor de natación, igual ca Xurxo. E dicíame: claro, vostede, como nai, comprendía a situación, pero como directora da piscina tiña unha responsabilidade… Ela é a responsable e ten que actuar. Pero ten un sentido da ética, sabe que Xurxo é un bo profesional… Ana non é que sexa a clásica personaxe brillante en escena que todos queremos facer. É máis contida, pero moi interesante. Defínese no encontro co pai obsesionado. O pai chega cun discurso homófobo. Mais non deixa de estar cheo de medo. María: Esa escena podería ser a primeira. Na que é realmente a primeira, Ana é moi dura con Xurxo. Pero despois defende a Xurxo fronte a ese pai. Sabe que non ten dereito a preguntarlle a Xurxo pola súa vida, pero ten que coñecer a súa verdade… Xúlio: O pai ten un claro prexuízo, porque realiza un xuízo previo de perversión a partir da orientación sexual que lle supón a Xurxo. E ela acaba sendo partícipe dese prexuízo. María: Pero é que ela ten que establecer unha estratexia de defensa fronte aos pais. Porque Xurxo afúndese, pero ela tamén, como responsable da piscina. Ela ten que ter datos para poder reaccionar. Ollando os textos que escolledes, hai unha liña que se mantén. Bastantes autores irlandeses, por exemplo. Xúlio: Non son tantos. O que pasa é que uns textos lévante aos outros. O primeiro irlandés chegounos por Avelino González: A raíña da beleza de Leenane, de Martin McDonagh. Despois chegounos O encoro, de Conor McPherson, e despois Afterplay, de Brian Friel… E traballariamos con máis, se a tradución e a edición estiveran en mellor situación. Hai moitas cousas dos textos irlandeses que teñen bo eco para nós. Mais nós temos unha biblioteca teatral moi potente, e vamos escollendo o que máis nos gusta…, trate do que trate. É verdade que hai temas que se repiten. Dicíao porque tenden a ser textos que falan de conflitos cotiáns. Cos que convivimos normalmente. Xúlio: Falas do que che toca, che preocupa, che afecta. Da condición humana. Do que ten que ver con todos nós. Hai un teatro de só divertimento que está moi ben, pero que a nós non nos atrapa. Despois, vas facendo escollas tamén segundo o que xa fixeches. O zoo de cristal, de Tennesse Williams, gustábanos moito, pero era moi próximo a A Bombilla Máxica de Woody Allen. E non quixemos repetirnos. Se puideramos facer varios Chéjov, por exemplo, estariamos a falar do paso do tempo, da soidade… sen repetirnos. Pero neste caso pareceunos que si sería repetitivo. En calquera caso, falas do que che sucede dentro. E cando o teatro nos axuda a entender o que nos pasa, os nosos conflitos… é o mellor. Porque entender o que nos pasa é o camiño para afrontalo. María: É a maneira na que entendemos o teatro, que tamén é un espazo de gozo. Mais o teatro é un espello da sociedade. Semella unha definición clásica do teatro realista. Xúlio: Eu discuto disto moitas veces. Porque ás veces parece que hai unha mirada pexorativa sobre o realismo. Como se fose algo antigo, en desuso. É absurdo, porque o teatro o que ten que ter é un rexistro formal amplo, con distintos estilos complementarios. O que non nos interesa é o teatro morto. María: E ás veces pásanos a nós. Rematas unha función coa sensación de ter feito teatro morto. Aínda que non queiras. Na Mostra de Cangas tratouse o tema da presenza da muller no teatro. Xúlio posicionouse en contra de que as subvencións se condicionen ao cumprimento da paridade dun mínimo de 40/60 % Xúlio: É que non creo que o tema teña que tratarse así, desde un punto de vista de obrigatoriedade legal. En Teatro do Atlántico xa temos un compromiso coa cuestión da figura da muller na sociedade contemporánea, e sen pretendelo de xeito consciente. María: É que nun espectáculo pode haber o mesmo número de actrices que de actores, e as personaxes femininas representar só roles secundarios. Non é iso. A cuestión é cal é a imaxe que se proxecta da muller. Tamén é verdade que este é un tema polo que hai que pelexar de modo brutal para que algúns sectores se decaten da realidade. No audiovisual, por exemplo, é moi difícil. E se cadra o que temos que facer, ás veces, é dicir que non a certos papeis. Entendo que é complicado, pola situación laboral que temos. Pero os principios teñen que estar por diante. En Memoria de Helena e María ou E.R. había personaxes femininas ben potentes… María: Memoria de Helena e María xa nos chegara antes, pero nun principio ía montalo Roberto… Despois montámolo nós. Foi moi duro. Pero moi satisfactorio. E catárquico. E.R fala de mulleres actrices cunha certa idade… É un texto con moita carga de profundidade. Que tiña algunha conexión con Sólo para Paquita... E no 85, cando comezades, cal era o voso proxecto? Tedes varias obras montadas a partir de textos da literatura galega, por exemplo. O primeiro que facedes é de Manuel Lourenzo, ademais. Xúlio: Cando comezou 'Xoana' aínda non eramos Teatro do Atlántico. Era Dorotea Bárcena quen o interpretaba. Despois Dorotea empezou na dobraxe e marchou. Nós collemos o espectáculo, xa como Teatro do Atlántico, e Luísa Merelas fixo o papel que fixera Dorotea. María: Despois volvemos traballar con Manuel Lourenzo, cun texto por encarga, en 'Ocaso', na que xuntamos a Clitemnestra de Marguerite Yourcenar co Agamenón de Manuel Lourenzo. Pero normalmente non encargamos o texto, senón que escollemos un que xa estea feito. Xúlio: En calquera caso, desde o principio tiñamos claro que iamos facer teatro en galego, pero tampouco era a idea levar a literatura galega ao teatro. Escollemos o texto que nos atrapa, e se é galego mellor. María: Como cando montamos obras de Teresa Moure, Roberto Salgueiro… Ás veces tamén pasa que atopas un texto que che gusta pero non podes montalo. 'Unha primavera para Aldara' gustábanos moito, pero era inasumible polo número de personaxes que tiña. A propia Teresa non só nos deu permiso para adaptalo: adaptouno ela. E foi unha experiencia tan boa… Xúlio: No 85, xa que preguntabas, as circunstancias eran moi diferentes. Todo estaba en proceso de construción, de forzar os mecanismos para que a administración apoiase o teatro cuns medios mínimos. Fomos avanzando pouco a pouco e con moito traballo. E agora todo o que construímos está caendo. Ademais, cando comezamos eramos poucas compañías e agora somos moitos, cunhas axudas que se reduciron á metade. As compañías que acaban de entrar en Escena Galega din que o modelo de subvencións está obsoleto. Parece mesmo que as axudas están pensadas para xerar dependencia: podes producir pero, como diciades antes, non tes onde distribuír, entón nin recuperas o investimento… Na MIT pedíase unha lei das artes escénicas. Pode ser unha solución? Xúlio: É un tema moi complexo. A cuestión de fondo é que as institucións públicas non teñen ningún interese no teatro. Nin deputacións, nin Agadic, nin concellos… O teatro é unha cousa dos "teatreiros". Non se considera parte dun servizo público ao que a cidadanía ten dereito. O que se fai é repartir unha cantidade pequena de cartos para que os do teatro non fagan moito ruído. Mais despois hai outra cuestión, que é que vivimos no país do minifundio. Temos unha estrutura teatral cunha cantidade de compañías que non pode sosterse. E temos que decatarnos de que non todo o mundo pode entrar a competir no teatro profesional. Todo o mundo ten dereito a facer teatro, é verdade, pero... María: O que pasa é que deu moito traballo construír a mazá. No 85 non había CDG, nin ESAD, nin circuítos de distribución. Nós pertencemos á xeración que fixo posible, coa súa loita ante as institucións, que houbese unha escola, un teatro cunha programación de calidade como o Rosalía, unha mostra como a de Ribadavia… E o que non pode ser é que alguén cunha responsabilidade na política cultural veña agora dicindo que o CDG é un "chiringuito". A mazá medrou polo noso traballo. E agora é moi fácil tirala ao lixo. O que nos faltou sempre foi que haxa teatros estables nos concellos que fagan unha programación continuada. Que poidas saber que todas as semanas hai teatro… É dicir, o modelo de residencias. Que vai alén do que se fixo co bipartito. Suporía convocar concursos públicos para xestionar espazos, coa programación propia da compañía e doutras. Mais non hai risco de que así leven case todo o investimento unhas poucas compañías e o resto, sobre todo as máis novas, queden fóra? Moitas delas xa están apostando moito por saír. Xúlio: É que hai que pensar o teatro como un servizo á cidadanía e non como o que lle pase á miña compañía. Se se crean compañías residentes, non van facer obras só para dous actores. Nin sería un contrato a 20 anos. Pode ser a catro anos, por exemplo, e despois podería renovarse ou non, segundo os resultados. Por outra banda, non sería só o repertorio da compañía. Habería que facer unha programación para diversos tipos de público, que incluíse teatro clásico, infantil… Sería un proxecto aberto. É certo que acaban de incorporarse a Escena Galega compañías novas. Pero é que nós levabamos anos demandando que se incorporasen! Por outra banda, as residencias non anularían a itinerancia. Convivirían as dúas. Da mesma maneira que convivirían varios estilos. María: Ademais, iso permitiría que un actor non teña que estar traballando nun monte de compañías. Agora é necesario se queres sobrevivir, pero non é o mellor desde o punto de vista artístico. Se tes catro anos por diante, podes facer teatro realista e teatro vangardista e todo o que queiras. Mais a cuestión é que haxa vontade política de apoiar o teatro. A que había cando Luís Álvarez Pousa era director xeral de Cultura… Tamén hai que superar o medo a pensar que se os demais teñen fortuna, o tipo de teatro que fago eu vai desaparecer. Cada un ten o seu espazo. Os gustos son diversos e a diversidade é positiva. Tamén hai cousas que melloraron moito, non si? Como aprendiades cando non había escola nin nada? Xúlio: Facías cursos. A escola é un paso adiante moi importante. Pero tamén hai que lembrar que a formación autodidacta deu figuras xeniais coma Fernando Fernán Gómez… María: É verdade. Pero se atopas un bo profesor, o camiño que ías facer con curvas adiante e atrás tórnase moito máis recto… A escola é unha das cousas polas que pelexamos e eu estou moi orgullosa. Hai moitos actores novos moi ben preparados. Eu aprendín cos compañeiros maiores, facendo cursos, e cando xa tiña claro que quería dedicarme ao teatro fun traballar e estudar a Madrid. Ademais, o teatro é un oficio e apréndese traballando. Se cando eu comecei houbese escola, non tería que pelexar tanto para que se aceptase que o era o que quería facer… Falando con outras mulleres que comezaron nos 70, contaban que ao principio custou que se aceptase que tamén era oficio para mulleres. E que non era só cousa de teatreiros pobres e bohemios. Xúlio: Se cadra a televisión contribuíu a mudar a imaxe do teatro, nese sentido. A que se vise como un xeito de gañar a vida. María: Si, o que pasa é que o que vende a televisión é unha determinada concepción do éxito, como se di en 'La merda', que estivo en Ribadavia. A min meu pai apoioume, sobre todo cando tiven claro que era ao que quería dedicarme. Pero custaba, sobre todo porque, claro, de que ías vivir se te dedicabas ao teatro? E ademais eu deixei a carreira de medicina… Ao que me refería, tamén, é a que os profesionais novos que saen da escola teñen outra concepción do teatro, de como xestionar unha compañía, ou mesmo da interpretación, que era algo que se vía en O principio de Arquímedes, por exemplo. Se cadra son perspectivas complementarias. Xúlio: Si, claro. E iso axuda a facer o teatro máis sólido. María: Os mozos traballan con nós e eu creo que tamén sería moi bo que os mozos contasen cos maiores nas súas producións. Xúlio: No teatro catalán, por exemplo, ese fundido é natural. Tamén porque o teatro é parte da normalidade social. Aquí aínda non o é. Os novos veñen moi preparados e dá gusto. Se hai talento…


Summary: A imparábel popularización da figura de Rosalía de Castro terá a última fin de semana de setembro un novo fito. O Festival Rosalía xuntará durante dous días en Santiago de Compostela músicos, poetas, artesáns, que amosarán ao público diferentes maneiras de se achegar á autora de Follas Novas.

"Quixemos recoller a idea de Rosalía como o noso maior símbolo identitario, a nosa maior icona, ademais de ser a escritora máis musicada e a que máis influíu nas xeracións posteriores", expuxo na presentación da gala ante a imprensa a vicepresidenta da Deputación da Coruña, Goretti Sanmartín. O ente provincial organiza o certame coa colaboración do Concello de Compostela, a Fundación Rosalía de Castro e a Asociación de Escritores en Lingua Galega (AELG). Sanmartín salientou, ademais, que a poeta transcendeu, hai tempo, a literatura e a música. Abundan tazas, camisolas, sacas, cartaces, postais que empregan o seu rostro, xa que, engade, "transporta unha mensaxe comprometida, contundente e enérxica". Esta presenza ubicua de Rosalía de Castro será a que o festival do 29 e 30 de setembro celebre. A sexta feira 29 será o intre da poesía e da música. As escritoras Marta Dacosta e Rosalía Fernández Rial e mais Anxo Angueira -tamén presidente da fundación da poeta e responsábel das últimas edicións dos seus clásicos en Edicións Xerais- e Cesáreo Sánchez Iglesias -que dirixe a AELG- porán os poemas, presentadas por Lorena Conde, a última gañadora do premio de poesía González Garcés. O pianista Abe Rábade, que traballou sobre a obra de Rosalía no proxecto Rosalía XXI canda o propio Angueira, será un dos intérpretes que axudarán a entender o xa longo e sempre renovado vencello da autora coa música. Uxía Senlle, o brasileiro Sergio Tannus canda o acordeonista Santi Cribeiro, Nastasia Zürcher, Najla Shalmi e Xiana Lastra completan a nómina da sexta feira 29. Será no Teatro Principal de Compostela ás nove da noite. A entrada é de balde. Ao día seguinte, sábado 30 de setembro, o Festival Rosalía adoptará formas novidosas. Na Praza de Cervantes reuniranse "empresas que fabrican camisolas, bixutería, cervexa, sacas, libros ou discos coa escritora como protagonista". A Banda Municipal de Santiago, o grupo folk Habelas Hainas e a compañía de monicreques Larraitz Urruzola acompañarán a xornada. "Queremos reivindicar unha Rosalía viva e do noso tempo", concluíu Goretti Sanmartín, que compareceu acompañada da concelleira de Igualdade de Compostela Marta Lois, os presidentes da fundación Rosalía, Anxo Angeuira, e da AELG, Cesáreo Sánchez Iglesias, e máis a artista Xiana Lastra.


Summary: Tras os feches, o número total de oficinas sitúase na Galiza por baixo das 1.500.

A banca fechou na Galiza 49 oficinas no terceiro trimestre do ano, o que deixa o número total de sucursais nas 1.428. O Santander, e en menor medida Caixabank, están detrás da maioría dos feches, xa que ambas entidades puxeron en marcha este ano Expedientes de Regulación de Emprego asociados á redución das súas respectivas redes comerciais. No caso do Santander, a integración do Popular, que aínda non acabar de dixerir a compra do Banco Pastor, xerou un gran número de duplicidades en centos de vilas galegas, que agora ven como a rede comercial das entidades bancarias queda reducida á mínima expresión. No conxunto do Estado, o Santander fechou 395 oficinas neste período, polas 183 de Caixabank. Segundo a estatística publicada recentemente polo Banco de España, as entidades de depósito españolas fecharon 553 sucursais entre xullo e setembro, a razón de seis por día, até situar o total da rede en 24.855 oficinas. É a primeira vez desde xuño de 1980 que a cifra baixa das 25.000 sucursais. Con todo, Galiza non é das comunidades que máis oficinas perden. Lideran a listaxe Cataluña e Castela e León, con 79 feches cada unha, seguidas de Andalucía (72) e Madrid (53). Por detrás quedarían a Comunidade Valenciana, con 51, e Galiza, coas mencionadas 49. Por detrás figuran Castela-A Mancha, onde se fecharon 29 oficinas; Estremadura, onde se suprimiron 28; Euskadi 21, en Aragón 17, nas Baleares 21, en Canarias 15, na Rexión de Murcia 14, en Nafarroa 9, en Asturias 9, na Rioxa 8 e en Cantabria 3. En Ceuta e Melilla mantiveron as 37 oficinas existentes.


Outravolta xuntáronse os gobernos catalán e vasco (a primeira vez foi en decembro) para avaliar o implacábel proceso de recentralización desenvolvido por Rajoy desque chegou ao Goberno do Estado. E os seus voceiros chegaron dicir que o PP estaba a destruír o autogoberno deseñado nos Estatutos de Autonomía. Rajoy está a rematar unha silente e trampulleira reforma constitucional, blindada pola absoluta parcialidade do árbitro Rajoy está a rematar unha silente e trampulleira reforma constitucional, blindada pola absoluta parcialidade do árbitro, pois que un partido que desfruta de maioría absoluta nas dúas Cámaras estatais nomea ao seu xeito ao Tribunal Constitucional, como de feito fixo o PP nesta lexislatura. Velaí a recentralización de contidos e o empoderamento do castelán no ensino da contrareforma educativa da LOMCE. A desmontaxe de moitos dos estándares de calidade ambiental e control administrativo en beneficio dos consumidores da Lei de unidade de mercado ou a adopción da licenza deportiva única contra do criterio de case todo o mundo federativo galego. Xunto co desapoderamento dos concellos en beneficio dunhas Deputacións concibidas como ferramentas favorecedoras da privatización a prol de grandes grupos empresariais estatais e da igualación por abaixo dos servizos públicos locais. A recentralización ten claros gañadores e perdedores. Gañan as elites madrileñas no seu proceso de hexemonización da intermediación financeira, das concesións dos servizos públicos e do espazo comunicacional de todo o Estado A recentralización ten claros gañadores e perdedores. Gañan as elites madrileñas no seu proceso de hexemonización da intermediación financeira, das concesións dos servizos públicos e do espazo comunicacional de todo o Estado, como ven de definir a xeito Suso de Toro nun seu recente artigo. E perden a calidade dos servizos públicos, as empresas locais, nomeadamente as pemes e as posibilidades de espazos territoriais que tenten desenvolver con políticas de proximidade os intereses da cidadanía e dos consumidores, o desenvolvemento sostíbel e a saúde ambiental. Galicia sofre este proceso moito máis ca Euskadi ou Catalunya, que posúen ferramentas empresariais, políticos e sociais que nós non temos. Galicia representa só o 5% do PIB e o 6% da poboación estatal e depende duns alicerces económicos que para o Estado son prescindíbeis. Velaquí que os recortes do seu autogoberno se traduzan de xeito directo en perda de tecido empresarial e de benestar para a súa cidadanía.


Summary: BALANCE DE CAMPAÑA O presidente da Xunta realiza unha maratoniana derradeira xornada de campaña á procura do obxectivo de manter a maioría absoluta de escanos. En Marea aspira a acentuar o seu perfil de alternativa de esquerda en Galicia, o PSdeG, a manterse, e NÓS busca unha representación que recompense a súa traballada campaña.

O 22 de maio era, como este 18 de decembro, día de peche de campaña e Alberto Núñez Feijóo percorreu as sete cidades pedindo o voto para os seus respectivos candidatos. Previamente advertira de que o que se elixía eran alcaldes e alcaldesas e, en ningún caso, as eleccións municipais debían ser lidas como un referendo sobre o seu liderado ou a respecto do Goberno da Xunta. Sete meses despois, este venres, péchase a campaña das xerais e Feijóo realiza unha maratón final moi semellante: almorzo informativo en Ferrol, paseos na Coruña e Lugo e mitins en Ourense e Vigo. Un acelerón final á procura dunha ducia, a de deputados, sen a cal o balance do PPdeG podería ser lido como un fracaso na noite do 20-D. Cando, o pasado día 3, o CIS fixo pública a súa enquisa preelectoral, prognosticando unha caída do PP galego dos seus actuais 15 escanos no Congreso a 10, o xefe do Goberno galego ratificou a súa aposta para a campaña: malia perder algo, o obxectivo é acadar a maioría absoluta de escanos, isto é, cando menos 12 dos 23 que se elixen. A expectativa de Feijóo baséase en que o PP só perda tres escanos, na Coruña, Pontevedra e Ourense. A do CIS contempla que perda dous na Coruña e un nas outras tres provincias, pero houbo inquéritos peores, como o de Sigma Dos para El Mundo, que rebaixaban o horizonte a 9 asentos, cunha perda de dous en Pontevedra. Así as cousas, se o PP acada 12 escanos Feijóo poderá cantar vitoria na noite electoral con independencia de que, porcentualmente, poida ter diante de si un dos peores -ou mesmo o peor- resultados do partido en Galicia nunhas eleccións xerais. Se oscila nos 10-11, probablemente poderá dicir que o partido acadou en Galicia mellores resultados que no resto do Estado. Se baixa ata 9 o fracaso sería incuestionable e tería, sobre todo, un nome: Pontevedra, a provincia de Rajoy e das súas amigas e candidatas ao Congreso, Ana Pastor e tamén Pilar Rojo, presidenta do Parlamento galego que, no caso de non acadar o PP o terceiro escano pontevedrés, tería que ficar, cando menos de inicio, sen viaxar a Madrid. Se o PP baixase ata os 9 escanos o fracaso sería incuestionable e tería, sobre todo, un nome: Pontevedra Os populares galegos esforzáronse en Pontevedra cos seus efectivos locais pero tamén co propio Rajoy, que no antepenúltima día de campaña visitou Vigo e mais a capital da provincia, onde viviu en primeira persoa un episodio de violencia inédito contra un presidente en campaña e cuxa repercusión electoral está por ver, por máis que o propio agredido reclamase non tirar conclusións políticas do acontecido. Anuncios de obras diversas na provincia por parte da Xunta e da propia Pastor, candidata pero tamén ministra de Fomento e mesmo varios actos en Vigo do ministro Luis de Guindos completaron un despregamento que culmina co peche de campaña galega, con Feijóo na propia cidade viguesa. Todo para a provincia de Pontevedra pero sen o presidente provincial, Rafael Louzán, duplamente imputado pero ostentando un ambiguo posto de suplente ao Senado tras Marta Lucio, muller da súa plena confianza. PSdeG, NÓS e En Marea Se En Marea lograse a segunda praza no conxunto de Galicia impulsaría o seu perfil como alternativa á Xunta O resultado do 20-D será un dos elementos que precisa Feijóo para decidir se, en menos dun ano, volve optar á Presidencia da Xunta, e tamén para comprobar a eficacia da estratexia deseñada polo seu director de campaña, o agora mediático conselleiro de Política Social e exalcalde de Ferrol, José Manuel Rey. Esta análise depende, en boa medida, do cumprimento ou non das expectativas xeradas para outra das forzas sobre as que se pousarán moitas olladas na noite electoral, En Marea. Se, como augurou o CIS, a coalición de Anova, Podemos e Esquerda Unida é quen de obter representación nas provincias do interior, monocultivos do bipartidismo dende hai tres décadas, implicaría que o fai grazas a unha notabilísima baixada no apoio porcentual do PP e tamén do PSdeG. O PSdeG aspira a manter os seus 6 escanos e reivindícase como vía máis segura ao cambio Un resultado desas características, máis aínda se é quen de conformar grupo propio, impulsaría o perfil da plataforma como posible líder dunha virtual alternativa de goberno pola esquerda nos comicios galegos. Isto sucedería, sobre todo, se o seu apoio cidadán é maior que o obtido por un PSdeG que, no treito final da campaña, advertiu de que só hai un "camiño" para "o cambio", tanto en España como en Galicia, e ese pasa por Pedro Sánchez. "Queremos gañar e a xente ten que votar o domingo para non arrepentirse o luns", di José Ramón Gómez Besteiro, a quen un resultado aceptable -a comezar por manter os 6 deputados que ten o PSdeG, como augura o CIS- lle daría certos folgos para seguir á fronte do partido mentres agarda polo desenlace da súa situación xudicial. Tras os prognósticos das enquisas, obter representación sería lido como un éxito da traballada campaña de NÓS A foto do 20-D galego completarase con dous elementos máis: a avaliación de se a representación parlamentaria de Ciudadanos existe ou non alén das enquisas e a observación de se NÓS-Candidatura Galega foi quen de inverter os prognósticos dos propios inquéritos, que maioritariamente viñeron deixando a candidatura na que participa o BNG fóra do Congreso. No caso de obter un escano -a priori, o máis doado sería o da Coruña- a traballada e creativa campaña da formación soberanista sería lida como un éxito na actual conxuntura, de inédita pugna pola terceira praza política no país, e como un triunfo aínda maior se a candidatura lograse manter os 2 postos logrados polo Bloque en 2011.


Summary: Débora Álvarez Moldes é directora do proxecto As Letras de Florencio, unha iniciativa que dende 2016 mobilizou a sociedade valdeorresa para acadar un Día das Letras Galegas para Florencio Delgado Gurriarán. Neste artigo séguelle a pista ás pegadas que deixou na poesía do autor a paisaxe da súa Valdeorras natal.

Do meu vale, de combas e relanzos, espellado de louxas e de xeixos,rañado de amieiros e caborcos, garnido de mimosas e milleiras,barroco de cepeiras e castiros,recendente de ourego e cabrinfollo,tinguido de cireixas e de amoras, polos cachois roscido e as pincheiras,arrolado dos carros, que se afastan antre a poeira da silvosa corga.Na soalleiro louro de laranxas, roxo de balsaís e sangradeiros,dóce de mel, cinsento de oliveiras... E a tanguer os axóuxeres dos conchos e broslado de felgas, no abisedo. Con estes versos saúda Florencio a Otero Pedrayo nun poema que é un todo, un poema que agocha a paisaxe enteira de Valdeorras. Comezamos aquí un percorrido. Unha viaxe que faremos a través dos ollos de Florencio. Este Saúdo a Otero Pedrayo é unha fotografía na que as cores e as sensacións transportan o lector diante dunha paisaxe moi concreta. Non se trata dun cadro estático, senón todo o contrario, é un cadro en movemento onde as estacións do ano se van sucedendo e van mudando as imaxes, as cores, as plantas. Do mesmo xeito que a mesma terra se move, este poema transloce o movemento da vida reflectido no evoluír do paso do tempo. Atopamos nel elementos que nos identifican aos valdeorreses, o monte debuxado con louxa e o xeixo, que ofrecen os tons que serven de pano do escenario onde irán aparecendo os distintos verdes. As árbores como o amieiro, os castiros ou catiñeiros; as plantiñas como as mimosas, as milleiras, o ourego, o cabrinfollo, o nonmeesquezas, ou as semprenoivas que máis que unha descrición amosan un abano de cores con mensaxes de amores ocultos. Os froitos coas súas cores falan da chegada da primavera coas cireixas e as amoras. Un verdadeiro catálogo natural que poderíamos desfrutar nun mes de maio calquera nestas terras co "ouro a tremar das xestas nos outeiros e coa farna dourada das candeias". Estas cores mudan e tínguense de vermellos, garnachas e da cor "alicante ourilocente da lanzal viura e verdes de searas centeeiras". Que nos anuncian que a vendima está perto, que o "resurexit" do "Himno ao viño" está próximo, a morte da uva traerá un novo rei ás terras. E con estas pinceladas comezamos a nosa viaxe. Quizais debamos presentar o lugar do que vos queremos falar e para iso que mellor que amosar os cumes que rodean estes vales. Con arruada refrega a "Lastra"o ventre das súas ladeiras,ten unha enchente de invernoe ceiba arrotos de brétema. A Serra da Lastra animalizada coma un xabaril amosa unha enchente de inverno. O vello Montouto tamén animalizado, ten comechón na pel producida polas bridas. "Montouto", vello petrucio,ten un proído dos diaños,róenlle as bridas as cabrascal se fosen carrachos. A moza Manzaneda, toda modernidade, fuma, como as belas señoritas dos casinos mentres que ten que escoitar as burlas de Trevinca. De seguro que o asisado Eixe consegue poñer paz entre tanta lea. A testa de "Manzaneda"fuma o tabaco das bouzas,e ata o ceo bota chamase fume pola cachopa.A pena "Trevinca" tensepor mellor moza cás outrase faille tolos acenosde burla ás montañas todas.A serra do "Eixe", que ve de lonxe aqueles acenos,un desafío lle manda polo correo do vento. O inverno agocha a paisaxe coa néboa que por veces aparece acoitelada polas raiolas do sol. O inverno é unha estación dura e os rigores do frío chegan a deixar as súas marcas no mesmo monte, mesmo as árbores choran a súa dor. A esgrevia e irta montañamostra os poutazos do tempoen fondas rabuñadelasnas que corren os regueiros.A auga, escumante,entre as penas chouta,das fondas feridasé sangue que escoa. Os bidueiros, espidospola fera man do inverno,coma linguas da montañacarpen a súa dor ao vento. No entanto, será a mesma natureza a que cure as feridas e as sangueiras, coa dura xiada, as neves e a néboa, e coa súa brancura faga apósitos medicinais que calmen a dor. Do rañado monteOs regueiros calla,e atalla a sangueira,a fría xeada. Deita o seu pano de nevespor enriba dos cavorcos,para acochar as feridasdo monte, o ceo bretemoso. Por fuxir da neve,tremendo co fríoo vento ás carpazas,pídelle agarimo. Por momentos é este vento o que fere o monte, o vento frío do inverno. Máis atopamos noutros poemas, outros ventos. O vento do norte como portador de recordos da terra fría, en comparación co vento do sur. Vente, ventiño do norte,tráeme lembranzas dos montes,de branca neve cubertos;de parte da branca neveven darme xeado beixo,que máis quero aterecerao contacto dos teus beizosque sentir os agarimosde ventos moles e tépedos; trae a min o bruar fero;tráeme os laios musicaisdas xestas e dos piñeiros,pois quero ouvir, da montañao baril belo concerto;quero trocar a molezae dozura do bo tempo,polos ásperos aloumiñosdo varudo e forte inverno;quero que rente a min cheguescantando o canto guerreirodo norte, e que cheo de azos,mates o canto meigodo brando sur, teu inimigo;quero verte de min preto;quero ese teu bruar rouconon o carpir silandeiroe feminino das bris maina cal choro de neno.E pois non quero tenruras Este fero vento do norte, este fero guerreiro tráelle ao poeta forza e azos para unha loita, e máis a música que o monte achega non é outra cousa que un canto guerreiro que nos transporta aos chamados á loita do himno galego do prócer Eduardo Pondal. En contraposición, o vento do sur aparece representado coma débil e choromiqueiro. Outras veces o vento está animalizado, por exemplo coma o can da pastora lúa: Ten sede de habenza das nubes e baixa a beber no río,pérdense algunhas ovellasentre os carballos espidos.A pastora lúacoas mans de luar,acénalle ao vento,quen, ladrador can,pola carballeiravainas buscar,e aos eidos do ceovólveas a levar. Ao sentirse magoadaspolas poutas das estrelas,cara a banda de Santiagotodas dan sebo ás canelasCorrendo o vento tras delasfoi bater contra uns penedos,esnaquizou a cachola,ficou ouveando e morrendo. A lúa, branca pastora,toda a noite anda a chorar;polo vieiro de Santiagofuxíronlle habenza e can;ha de vir seu pai o sol,tenlle medo ao seu rifare corre, denantes que veñatras do monte a se agachar. Noutras ocasións, estes ventos son mozos namoradeiros que queren enguedellar ás estrelas e á lúa, como vemos no poema "Muiñada". Os ventos, mozos de pobo,polos agros a cantar,terán de rubir ao ceopola noite a rebuldar.Ao ver o muíño a escurasruben os ventos a présa,xunto á muiñeira lúa,e xunto as mozas estrelas. A señora lúa,chiscándolles os ollosás mozas estrelasaos ventiños mozos, arranxa as parellas,cada un ao seu choio,e, co máis varudo,ponlle ao sol os cornos De regresarmos coa vista ao monte, podemos facer un catálogo de árbores propias deste ecosistema, na meirande parte árbores de ribeira e de orixe tradicional, malia que xa nos tempos de Florencio comezaban a aparecer especies foráneas. Estas especies ás veces axudaron a mellorar as producións e noutras achegaron pragas e enfermidades. O ciprés, a árbore senlleira e representativa dos pazos, das grandes casas e anfitrión de moitos cemiterios aparece transformado nun espazo relixioso, nunha capela. Nótese a linguaxe destes versos onde a escolla dos adxectivos é tan perfecta que consegue crear unha imaxe visual moi poderosa. Nin clásico ciprés: xeometríacircia e lanzal, do reiseñor capela,mística oxiva, ergueita escintileado vello pazo ou da espadana esguía. Seguimos co catálogo e fálanos dos bidueiros e deles recórdanos outros tempos cando os camiños e as estradas eran para os camiñantes e acostumaban estar escoltadas por estas árbores para fornecer de sombra os traxectos. Aparece o eucalipto, o piñeiro cantarín e máis os ameneiros decorados cos novos brotes que dan sensación de seren pequenas pedras preciosas a decorar a árbore. Ningún deles consegue a categoría da árbore senlleira e tradicional da zona, o castiro ou castiñeiro. Nin as bidueiras en verde teoría,veira da estrada, a devecer na arelade camiñar e camiñar por ela,romeiros dunha eterna romaría.Nin o eucalipto a acoitelar os ventos.Nin o piñeiro a marmular concertos.Ni a esmeralda a tremer dos ameneiros…Namórame o feitizo do tesouro-fino brocado de candeas de ouro-enfeite dos petrucios castiñeiros. Os castiñeiros que na meirande parte das veces aparecen floridos coas candeas a decorar a súa follaxe, son petrucios e senlleiros. Os ourizos aparecen como nobres fidalgos nesta bonita alegoría que ten por título "Romanzo do cabaleiro Ourizo". Relátanos as bondades deste pazo, da súa relación cos seus vasalos; nel tamén atopamos o que na miña humilde opinión é unha das imaxes máis amábeis do poeta. Ese ourizo vello que ao sorrir nos amosa o seu tesouro, é unha metáfora tan plástica e visual que evoca de forma instantánea a imaxe dun ourizo abríndose e amosando os seus froitos. Aínda que rendas non cobre,no outono de ouro vén cheo o seu verdecente pazo o ourizo, bo cabaleiro.e cando olla tal tesouroo ourizo, que xa vai vello,sorrí, e ao sorrir mostraa nobreza do seu peito,espallando ouro e bondadesentre os seus ditosos servos. Agora ben, os castiñeiros tamén poden presentarse coma seres do alén, coma membros dunha Santa Compaña coa que nos fala da eternidade destas árbores. Seres entre o mundo dos vivos e dos mortos que seguen en pé aínda que xa non sexan árbores sans e produtoras. Fixémonos no cambio de linguaxe, nomeadamente na escolla de adxectivos que nos transporta a unha escena de dor e loita contra a morte. Estordegados,no derradeiropulo da morte,erguen ao ceoas irtas gallascon desesperoMecos sinistros,a poren medo,vestindo panosde neboeiro,nas arrepiantesseráns do inverno Estes castiñeiros feridos pola enfermidade atopan consolo na mesma natureza que trata de protexer até o derradeiro alento as árbores A gris mortalla do mole tamo,que ten piedade das carachochas,anda a embrullalas, con agarimo,para acubillalas da fría choiva. Deixemos de lado o pano do escenario de Valdeorras e tentemos mergullarnos nos sons que se nos amosan nos poemas. Xa falamos do vento e dos piñeiros como cantores, agora falemos dos paxaros. Florencio consegue trasladar o son da primavera a través dos paxaros que aparecen nos seus escritos, o reiseñor, a milpéndora, a anduriña que é unha falangueira: A paroleira anduriñaanda a falar polo baixo coa bris, vella contequeiraque marmura entre os carballos. "Unha noite no muíñomoitos din que non é ren,mais, sabendo aproveitala,nela moese moito e ben" Coa personificación de todos enche Florencio este escenario cuns actores moi especiais. Pechamos este apartado dos paxaros facendo referencia un poema no que o poeta utilizando os recursos formais das cantigas medievais nos presenta o cantante por excelencia destas terras, o reiseñor. Reiseñor meigo que no agro floridoArrolas cantando ao serán durmido¡Ouh doce trobeiro! Reiseñor meigo que no agro vizosoArrolas cantando ao serán fermoso¡Ouh doce trobeiro! Arrolas cantando ao serán durmidoQue escoita a cantiga do son esvaído¡Ouh doce trobeiro! Arrolas cantando ao serán fermosoQue ouve o feitizo do son agarimoso¡Ouh doce trobeiro! Deixando de lado o sentido do oído pasemos a refrescarnos nas augas destas terras, xa apareceron os pequenos regueiros que no inverno parecían feridas do monte, mais tamén se nos fala do pasado mineiro da zona nunha bela historia sobre o río Sil ao que as penas Gardas civís levan preso por roubar o ouro. A Cadea.As penas gardas civís, ao río Sil lévano preso. Seica din, que aló no monte,zugoulle o sangue aos regueiros; forzou doncelas fontes; e roubou o ouro das serras para gastalo no mar no cabaret da sereas. Ora ben, hai outras augas que debían transportar a Florencio a un mundo amábel e pasado, as augas do río Farelos. Vémolo neste poema A Caldeira Do riu de Farelos ehí ven a caldeira pra amatala sedede tódalas terras. Espelliño ledo,cristal manseliño,ven cantaruxandoveira dos camiños. O seu ben reparte,cal Samaritana,e acaba probiña,e morre escoada. Quizais por estas augas, canalizadas para a rega das terras de labradío, tamén xogou Florencio aos barquiños igual que os cativos e as cativas da aldea fixeron até moito tempo despois. E non podiamos pechar esta viaxe pola terras de Valdeorras sen nomealas a todas: Nomes da veira do Sil,Val de Afreixo, Val de Godo,a Pena da Moura, o Castro,Porto Mourisco, Baxeles,Córgomo, Castelo, Arnado, Outarelo, Millarouso,Portela, Cesures, Arcos...Nomes, nomes de Valdeorras,dóce e sonoroso canto! Florencio faino no poema "Nomes" no que introduce a toponimia do seu novo fogar en Nova Galicia, e así achegándonos eses lugares exóticos retoma na memoria os nomes da terra. Faino quizais tamén coa teima, tan necesaria, de recordar a necesidade do uso dos topónimos tradicionais e reais de Valdeorras. A viaxe chega á fin, agardo que fose do agrado dos lectores e antes de rematar deixo unha recomendación, unha suxestión. Hai moito máis Florencio do que aquí aparece, hai moita máis poesía e moitos máis mundos poéticos que coñecer da súa man. Non perdan a ocasión.


Summary: O Salón Teatro acollerá o sábado 27 a homenaxe a Roberto Vidal Bolaño, conducido por Carlos Blanco e no que participarán Chévere, Ataque Escampe, Mini e Mero, O Leo e varios integrantes de Teatro do Aquí. O acto destacará a actividade pioneira no teatro galego de Vidal Bolaño, que "tivo que facer case tanto traballo coma unha Consellaría"

Dez anos despois do seu pasamento, que se cumpriron o pasado 11 de setembro, Roberto Vidal Bolaño recibirá unha merecida homenaxe que moitas persoas do teatro, e non só, e do mundo da cultura, e non só, levaban moito tempo desexando facer. E será o primeiro dos actos do ano das Letras Galegas que lembrará o dramaturgo no 2013, aínda que esta homenaxe está completamente desvinculada desas celebracións, como sinalaron os seus organizadores, pois comezou a artellarse moito antes da decisión da RAG. "Vai ser algo moi espectacular, moi teatral", salienta Roi Vidal, fillo do homenaxeado e tamén dramaturgo, que engade que o obxectivo é "homenaxear a persoa, a Roberto, a Berto", sen esquecer todo o seu labor practicamente iniciático no teatro galego, onde en solitario "tivo que facer case tanto traballo coma unha Consellaría, refirome aos inicios de Abrente, por exemplo". Na homenaxe tamén se destacará o seu compromiso social e político, como lembrou o propio Roi Vidal: "Tivo moito protagonismo en asembleas e foros no tardofranquismo e na transición e xa nos anos noventa colaborou de xeito moi activo na defensa dos presos políticos galegos. Tivo unha presenza moi activa en todos os actos aos que o convidaban e estivo moi comprometido con iniciativas que buscaban axitar conciencias ou a dinamización sociocultural". E tamén Xoán Carlos Mejuto: "Estaba comprometido coa súa cidade e co seu país e nunca eludiu unha batalla aínda que a vise perdida". Finalmente, aínda que estaba previsto, non se celebrará un pasarrúas previo. "Nunca eludiu unha batalla aínda que a vise perdida" Como anticipou Praza hai unhas semanas, a homenaxe terá lugar ás oito da tarde do sábado 27 no Salón Teatro de Compostela. Será conducida por Carlos Blanco e nela participarán Chévere, Ataque Escampe, Mini e Mero, O Leo, Dolce Vita, A Magnifique Band dos Homes sem Medo e varios integrantes de Teatro do Aquí, que representarán varios fragmentos de Criaturas. Laura Ponte fará un monólogo do propio Vidal Bolaño. A entrada é libre con convite que se pode recoller na libraria Couceiro de Compostela, o pub Avante e a Casa das Crechas. Alí tamén se pode adquirir un bono-axuda de 5 euros para colaborar coa organización da homenaxe. Ao remate haberá unha cea na que tamén se pode inscribir calquera persoa.


Summary: A Xunta decidiu onte non restrinxir, "polo momento", a mobilidade na comarca da Coruña para conter o que é o principal foco de coronavirus na Galiza, que suma xa 463 casos activos, 56% do total da Galiza, e eleva a súa taxa de incidencia ao nivel da española. No canto de endurecer as limitacións impostas a semana pasada ou de reforzar os seus servizos, que afectan especialmente o ocio nocturno, os centros de día e as residencias, o Goberno galego opta por aumentar PCR e derivar nos Concellos e nas forzas de seguridade do Estado o control do cumprimento dos seus protocolos.

Malia o "procupante" da evolución epidemiolóxica na área sanitaria da Coruña e, en concreto, da cidade e os seus concellos limítrofes, a Xunta evitou onte restrinxir "polo momento" a mobilidade xeral nesta comarca para controlar a incidencia da Covid-19, que, cunha taxa de 92 casos por cada 100.000 habitantes e máis da metade dos casos activos da Galiza, case cuadriplica nesta ámbito a media galega (23,74) e achégase á española (94,60). As medidas de contención, que comunicou o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, após unha reunión co comité clínico e co conselleiro de Sanidade, manteñen, unha semana máis "como mínimo", as restricións instauradas o pasado día 7 en canto a prohibición de festas e eventos nocturnos, redución da capacidade dos locais comerciais e de hostalaría, limitación do horario de bares e terrazas até a unha da madrugada, fechamento de centros de día e restricións nas visitas nas residencias. A elas súmanse, desde esta madrugada, a decisión de limitar o acompañamento a persoas hospitalizadas e de reforzar o número de probas PCR a realizar nestes concellos, co inicio de "cribados preventivos aleatorios" en sectores da poboación máis afectados polo virus para "tentar circunvalar os abrochos" non detectados, especialmente entre menores de 40 anos. Porque, segundo alertou Feixoo, esa é a franxa de idade onde o foco coruñés está a ter especial incidencia. Segundo os datos que facilitou, 80% dos novos contaxios nesta área danse entre menores de 60 anos e nos hospitais a media de idade está nos 56 anos, con nove persoas menores de 50 ingresadas con coronavirus. "Necesitamos que a xente moza tome con seriedade as condutas que temos que aprobar. Necesitámolo porque pomos en risco a vida, no só dalgúns mozos, senón dos pais e avós, e este é un feito confirmado", alertou o presidente do Goberno galego, antes de chamar os Concellos e a Delegación do Goberno na Galiza a "instar" as Policías Locais e as forzas e corpos de seguridade do Estado a que estan "vixilantes e proactivas" en controlar que se cumpren as prescricións. Fóra de contención Esa é a derradeira medida adoptada onte pola Xunta, que non contempla polo de agora outras accións de reforzo para atender a crecente incidencia da pandemia, que na última semana sumou tres falecementos –os primeiros desde xuño–, duplicou os casos activos na Galiza –dos 412 do día 6 aos 827 comunicados onte polo Sergas– e multiplicounos por tres na área sanitaria coruñesa, onde se viviu entre os días 6 e 8 un "incremento brusco", ao pasar dos 177 aos 302 positivos. No entanto, o presidente galego derivou unha parte importante da responsabilidade da contención nos recursos dos Concellos e do Goberno estatal, ao vincular o incremento de casos coa "enorme relaxación nos control das medidas en vigor", neste caso, na zona da Coruña. "Esperamos ter unha contención maior do virus porque lamentabelmente, nesta área sanitaria, non o estamos conseguindo", sinalou, despois de achacar a unha parte da poboación da comarca "un nivel de relaxación impropio dun pobo tan serio, moderado e sensato como é o galego en xeral" e facer un chamado á cidadanía e mais ás autoridades municipais e centrais para cumprir e facer cumprir a normativa sanitaria. "Se non se cumpren as medidas a situación irá a peor, e se vai a peor, seguiremos adoptando medidas sen nos tremer a man, porque é a nosa obriga", avanzou, coa vista posta na reunión do comité clínico dentro de seis días para avaliar a eficacia das restricións implantadas a semana pasada. "Estamos orgullosos da sociedade coruñesa. Entendemos que a inmensa maioría das coruñesas e dos coruñeses están cumprindo coa normativa e o que cremos é que non podemos permitir que por uns cantos irresponsábeis se prexudique a saúde de todo o mundo", opoñía onte o portavoz do Goberno municipal coruñés, José Manuel Lage Tuñas, quen defendeu que o Concello "traballa desde o primeiro día, a través da Policía Local, para facer cumprir as medidas e normativas sanitarias". "Seguiremos facéndoo, velando por que se cumpran as normas e protocolos vixentes e agardando unha responsabilidade colectiva para facer fronte á pandemia", salientou o responsábel local, quen, a preguntas de Nós Diario, emprazou o presidente galego a "adoptar as medidas que teña que adoptar", por ser súa a responsabilidade sanitaria. "O que está a vista é que, salvo falar das súas responsabiliades, [Feixoo] fala de todos os demais", censurou, para reafirmar a "liña de colaboración da Coruña coas autoridades sanitarias". No mesmo sentido, concellos como o de Abegondo, Cambre, Carral ou Culleredo explicitaron no día de onte o "respecto" polas decisións sanitarias definidas desde a Xunta para conter a expansión do virus. Novos focos na Galiza Malia que a principal preocupación das Autoridades sanitarias galegas está no foco da área coruñesa, a xornada de onte deixou novos surtos noutras comarcas. É o caso da de Ferrol, onde a Consellaría vén de identificar 13 casos relacionados cun campamento de verán, no que hai menores, persoal monitor contaxiado, e contactos próximos, situados, en parte, no municipio de Cerdido. Ademais, o Sergas deu conta doutro abrollo familiar con tres positivos no concello de Ourense, detectado tras realizar unha PCR a un home que presentaba síntomas leves. En canto ao foco da Mariña, a Xunta salienta que se atopa "en vías de resolución", con 30 casos activos, 16 deles identificados nas últimas semanas e todos "con trazabilidade e orixe coñecida". En conxunto, Galiza sumou, segundo os datos do Sergas, 87 novos casos, até os 827, 35 deles en hospitalización e un na UCI. Non se pode fumar A Consellería de Sanidade establece que non se pode fumar na vía pública se non existe unha distancia de dous metros de separación con outras persoas. Así figura nunha das resolucións publicadas na noite desta cuarta feira no Diario Oficial de Galiza (DOG) . O texto íntegro deste cambio indica: "No caso particular de consumo de tabaco ou de cigarros electrónicos na vía pública ou en espazo ao aire libre, incluídas as terrazas, só poderá exceptuar a obrigación de uso de máscara, e exclusivamente durante o indicado consumo, sempre que, tendo en conta a posíbel concorrencia de persoas e as dimensións do lugar, poida garantirse o mantemento, en todo momento, da distancia de dous metros con outras persoas". [Podes ler a reportaxe íntegra no Nós Diario en papel, á venda a partir da terza feira, día 28, nos quiosques ou na nube]


Summary: As deputadas do Bloque exixiron á Xunta de Galiza que suprima estas entidades da "Guía de recursos, apoio e asistencia á maternidade" e inste ao goberno de Madrid a frear a reforma da Lei do aborto anunciada por Alberto Ruíz Gallardón.

Congregación Hijas del Divino Cielo, congregación relixiosa Siervas de la Pasíón-Hogar Santa Isabel, Betanía de Jesús Nazareno, Rebaño de María, Asociación de Axuda á Vida ou Red Madre son algunhas das entidades que xestionan os programas de apoio ás mulleres xestantes recollidos na "Guía de recursos, apoio e asistencia á maternidade" publicada pola Secretaría Xeral de Igualdade da Xunta de Galicia. Das dezaseis entidades que a listaxe publicada polo goberno galego contempla, once delas están xestionadas por ordes relixiosas cunha manifesta oposición ao dereito ao aborto. O grupo parlamentar do BNG vén de presentar unha iniciativa encamiñada á supresión destas entidades da listaxe de organizacións que fornecen "apoio ás mulleres xestantes" e exixe ao executivo que determine cantas mulleres foron atendidas a través das mesmas. Segundo a deputada nacionalista, Carme Adán, a Xunta debe "suprimir as referencias á Red Madre da información que se facilita ás mulleres" grávidas que deciden interromper o seu embarazo pois as devanditas organizacións son "contrarias aos dereitos en igualdade" e, nomeadamente, opositoras ao aborto. Para a deputada do Bloque --que compareceu acompañada polas restantes representantes do grupo parlamentar, Tereixa Paz, Ana Pontón e Montse Prado-- as políticas desenvolvidas pola Xunta de Galiza nos últimos anos son "contrarias á igualdade" que pregoa como reflicten o endurecemento dos "requisitos da prestación económica de pagamento único" para 2013, o "repagamento dos comedores escolares" ou as limitacións impostas nos horarios de escolas infantís públicas. Exixen ao goberno de Núñez Feijóo que se posicione a respeito da re-penalización do aborto As deputadas nacionalistas presentaron unha proposición non de lei pola que instarán á Xunta de Galiza a rexeitar a reforma da lei de saúde sexual e reprodutiva que prevé aprobar o executivo de Mariano Rajoy. Para Adán, as declaracións do ministro de Xustiza español a respeito das mudanzas que se introducirán na norma avanzan "un grave retroceso" naqueles "dereitos que as mulleres considerabamos adquiridos", indicou, ao impor "o programa ideolóxico dos grupos ultra-relixiosos" que orbitan na esfera do Partido Popular. Neste senso, instan ao goberno galego a se "pronunciar con clareza" no Parlamento a respeito da reforma prevista polo executivo español e a garantir o mantemento e desenvolvemento da lei vixente en Galiza.


Summary: O presidente do Goberno español desprazouse a Galiza para coñecer de primeira man a situación. Ten claro que os incendios foron "provocados" e afirma ter dado "instrucións" para os corpos de seguridade do Estado faceren "o maior esforzo posíbel" para deter os incendiarios.

Rajoy visitou o posto de mando avanzado instalado en Pazos de Borbén e alí non só inspeccionou as tarefas de extinción dos lumes, senón que mantivo un encontro coa imprensa. O titular do Executivo español declarou sen dúbidas que os incendios foron "provocados" e quixo transmitir a idea de que o Estado vai pór todo da súa parte para arrestar os incendiarios. Dixo terlle dado "instrucións" a Policía Nacional e Garda Civil para "que fagan o maior esforzo" para "deteren as persoas que provocaron unha situación como esta". "Será un dos grandes obxectivos nas próximas datas", engadiu. "O que estamos a viver non se ten producido por casualidade, foi provocado", dixo e a título de exemplo aludiu ao lume de Pazos de Borbén: "Un incendio maiúsculo iniciado ás 1.30 horas da madrugada, entre o sábado e o domingo, en cinco pontos á vez". Con quen nos enfrentamos? Con incendiarios isolados ou con redes organizadas. O presidente do PP da Coruña, Diego Calvo, desbotou esta última hipótese en declaracións a Radio Coruña. Calvo defende que aos pirómanos non se lles chame "incendiaros", senón "terroristas incendiarios". Seguindo a súa lóxica, eses terroristas non estarían encadrados nunha organización, senón que actuarían como lobos solitarios.


O partido irlandés dos Verdes anunciou a súa intención de entrar en conversas para a formación de Goberno cos partidos de centro dereita Fianna Fail e Fine Gael, aínda que advertiu que as abandonaría no caso de non conseguir introducir no programa políticas de acción climática. Irlanda leva nunha parálise política desde as elección lexislativas de febreiro, co Executivo do primeiro ministro Leo Varadkar en funcións. O Fine Gael de Varadkar e o seu histórico rival político, o Fianna Fail, alcanzaron un acordo inicial a mediados de abril para formar Goberno xuntos, aínda que sen negociar cuestións do mesmo polo miúdo. Con todo, necesitan máis apoio para ter a maioría parlamentaria, e até que sexa elixido un novo primeiro ministro non pode ser aprobada ningunha lei. No caso de lograr o apoio dos 12 representantes dos Verdes chegarían a esa maioría, que lles permitiría aprobar normas chave nestes momentos, como por exemplo a ratificación do paquete de 6.5000 millóns de euros de Bruxelas destinado a paliar os efectos da pandemia nos pequenos comercios. Así, por exemplo, isto permitiríalles adiar o pagamento de impostos durante 12 meses e usar até dous mil millóns de euros nun programa de créditos. Medidas que requirirán da súa aprobación en xuño ou a inicios de xullo, segundo sinalou o ministro de Finanzas, Paschal Donohoe. Dous terzos da militancia "Somos conscientes dos enormes desafíos que afronta calquera Goberno no medio da crise da COVID-19", manifestou o Partido dos Verdes nun comunicado feito público nas últimas horas, tras días de conversas no seo da formación. "Calquera proposta debe ser transformadora a respecto da acción climática e comprometida cun forte progreso cara a unha sociedade máis sustentábel e máis xusta. De non ser este o caso, os representantes do Partido dos Verdes retiraranse das negociacións", engadiu. Segundo os medios locais, algúns membros do partido son escépticos sobre que o FG e o FF vaian apoiar políticas ambiciosas. Nomeadamente, o principal punto de fricción pode ser o estabelecemento dun compromiso de redución anual de gases de efecto invernadoiro en 7%. Aínda que os representantes parlamentarios acorden entrar na coalición, calquera decisión deberá contar co visto bo de polo menos dous terzos da militancia.


Summary: A investigadora Alba Díaz Geada, na actualidade nunha estadía en Lyon, presentou o pasado ano a súa tese de doutoramento na USC: Mudar en común. Cambios económicos, sociais e culturais no rural galego do franquismo e da transición (1959-1982). Falamos con ela.

A investigadora Alba Díaz Geada, na actualidade nunha estadía en Lyon, presentou o pasado ano a súa tese de doutoramento na USC: Mudar en común. Cambios económicos, sociais e culturais no rural galego do franquismo e da transición (1959-1982), un estudo sobre a evolución política e social dos labregos e labregas galegas nos anos sesenta e setenta. Un traballo que se enmarca na liña de investigación aberta polo grupo Histagra sobre a mobilización política e a conflitividade social na Galicia rural durante a Transición. Na súa investigación, Díaz Geada afonda nas grandes transformacións experimentadas polo rural galego e os seus habitantes, pero procura facelo a través das olladas e vivencias dos propios homes e mulleres do campo que viviron e executaron eses cambios, e ir máis aló do relato en exceso simplificador que se adoita facer sobre esta transformación: "En manuais e textos xeralistas acostumamos ler parágrafos do tipo: e chegamos ós sesenta, comeza a etapa desarrollista do réxime, a xente dá en emigrar, diminúe a poboación activa no campo, van medrando a industria e o turismo, vemos a tele, facémonos modernos e volvemos á terriña por vacacións. Compartimos un relato herdado polo que semella este un proceso natural, lineal, lóxico. Que se cadra crea certa morriña, mais inevitable ó fin. O que nos propoñemos neste traballo é ofrecer unha lectura máis complexa deste proceso". "Este mudar en común foi a transformación máis fonda da nosa historia contemporánea. Quedan moitas historias por facer. Historias que renuncien á gran explicación para poder construír novas maneiras de mirar". O rural galego experimentou entre os anos 50 e 80 unha transformación acelerada (a mesma que noutras zonas de Europa durou case un século) de todas as súas estruturas, do económico ao social, e con fenómenos migratorios moi importantes. Estudouse suficientemente este proceso, que define en boa parte a Galicia de hoxe? Estudáronse os milleiros de procesos individuais que o compoñen? "Incorporar a perspectiva histórica e, sobre todo, o papel dos actores, á explicación deste proceso, pode achegar elementos para avanzar na súa comprensión e na dos nosos conflitos colectivos e das contradicións da nosa sociedade de hoxe" O proceso de cambio estrutural que se produciu ó longo desas décadas foi estudado no seu presente por moitos cientistas sociais: sociólogos, economistas, xeógrafos, que se sentían testemuñas dunha transformación de non retorno. Entendido como transo dunha sociedade rural a outra industrial, e dacordo cos paradigmas teóricos do momento, encheu páxinas e páxinas dentro e fóra do noso territorio. Non foi tan estudado, sen embargo, por parte da historiografía, se cadra pola perspectiva temporal á que adoita apelar, e non é un tema moi común nos estudos históricos dos nosos días. Atopámolo moitas veces como vago pano de fondo contextual sobre o que se desenvolven outros obxectos de estudo, e segue a entenderse, tanto por boa parte da academia, coma dos medios, coma da memoria colectiva que os anteriores contribúen a conformar, desde o esquema cognitivo atraso-progreso que dominaba naquelas décadas. En tradución automática: eramos rurais tradicionais, fixémonos urbanos modernos. Incorporar a perspectiva histórica e, sobre todo, o papel dos actores, á explicación deste proceso, pode achegar elementos para avanzar na súa comprensión e na dos nosos conflitos colectivos e das contradicións da nosa sociedade de hoxe. "Adoito asóciase a identidade labrega cunha posición conservadora e reaccionaria. Estas asociacións derivan de miradas alleas e estrañas á realidade que toman como referente, simplifícana, homoxenízana e néganlle un lugar ós actores" No relato sobre o proceso de Transición política, téndese a primar o que sucede por arriba, nas elites, nos grandes procesos, sobre o que se movía por abaixo, na xente. Na imaxe que se dá sobre o mundo rural isto está mesmo máis acentuado? Por parte da historiografía contemporánea hai xa tempo que diferentes investigacións tratan de ir máis alá dese relato de nomes propios para abordar a fin da ditadura a través do estudo dos movementos sociais. Atendeuse ó papel da organización obreira, da estudantil, da veciñal e, desde hai anos, tamén da labrega. Con todo, cómpre seguir traballando na análise da construción e vivencia do cambio político desde abaixo. Desde logo, no caso da poboación do rural, o lugar que acostuma adxudicárselle nese proceso segue inzado de tópicos. Adoito asóciase a identidade labrega cunha posición conservadora e reaccionaria, nos que os dous termos teñen de posicionamento contrario ó cambio político e ó cambio socioeconómico. Estas asociacións derivan de miradas alleas e estrañas á realidade que toman como referente, simplifícana, homoxenízana e néganlle un lugar ós actores. Os estudos micro demostran que as comunidades rurais non son unha masa informe que nace coa papeleta debaixo do brazo. Amosan que a resistencia pode construírse en defensa dunha cultura común á que non lle encaixan as imposicións dun proxecto modernizador que conquistou durante décadas todas as esferas de poder. Mostran que o proceso de transformación sociocultural do rural galego, teceuse desde a adaptación creativa das comunidades, das casas e dos labregos e das labregas, que xogaban a partida en desigualdade de condicións. Sobre o mundo rural caeu, sobre todo, moita incomprensión. E cando un mundo non se comprende, pasa como coas palabras, o que se oe é ruído. O estudo da mobilización desde abaixo tamén convida a repensar a explicación do cambio político que aínda hoxe parece predominar entre a maioría dos creadores de discurso. Invita a cavilar sobre os propios conceptos que empregamos. A que lle damos o carácter de político e a que llo negamos? Que entendemos por democracia? Por que escollemos falar de transición? Son todas cuestións abertas sobre as que, mirando a vista de piollo, semella preciso non deixar de facerse preguntas. "O proceso de transformación sociocultural do rural galego, teceuse desde a adaptación creativa das comunidades, das casas e dos labregos e das labregas" Que capacidade de organización e de decisión sobre o seu tiñan os labregos e labregas neste tempo? A nivel colectivo, a ditadura desarticulou o entramado do sindicalismo agrarista de preguerra e tratou de borrar mesmo a súa memoria para impoñer, posteriormente, un organigrama de encadramento oficial (as Hermandades Sindicales de Labradores y Ganaderos) carente de representatividade e cunha funcionalidade escasa. A capacidade de manobra dos labregos e labregas durante a ditadura, por tanto, viuse moi mermada, o que non quita que non botasen man de diferentes mecanismos para mostrar o seu desacordo con determinadas políticas, ou ben facendo uso das canles legais establecidas, ou ben reactivándose formas de resistencia cotiá máis acaídas a contextos de falta de liberdade. Non será ata comezos dos setenta cando se vaian artellando, na clandestinidade, novos sindicatos labregos ligados a distintas organizacións políticas nacionalistas e de esquerda, que colaborarán con parte da protesta labrega deses anos e tratarán, ó tempo, de ir facendo rede para ampliar o seu tecido asociativo. A participación sindical na mobilización labrega destes anos non se entende separada do momento histórico en que se sitúa, de aí que acade un sentido político (de reivindicación da identidade labrega, da nacional, da democrática) que vai moito máis alá da vertente xestora que se acentuará en anos posteriores. "A nivel colectivo, a ditadura desarticulou o entramado do sindicalismo agrarista de preguerra e tratou de borrar mesmo a súa memoria para impoñer, posteriormente, un organigrama de encadramento oficial" O atraso foi un concepto moi utilizado para analizar o rural galego, e tamén o seu oposto progreso. Cres que estes dous conceptos empregáronse axeitadamente? Ambos os dous conceptos cómpre tratar de entendelos no seu contexto intelectual e cultural e dacordo ó sentidos en que foron empregados. Tamén os conceptos teñen a súa historia, e é preciso diferenzar o seu uso analítico do seu funcionamento histórico. Dito doutra maneira, a dualidade atraso-progreso, como ferramenta de análise, trae aparellada unha simplificación nada inocua da realidade á que se asocia. Implica a escolla duns determinados proxectos políticos e o desbote doutros, e non lle deixa sitio ós suxeitos históricos na construción da súa propia historia. O anterior non quita, sen embargo, que dita dualidade funcionase na práctica, na maneira en que moitas persoas deron sentido a determinadas experiencias, na maneira en que se percibiron individual e colectivamente, na maneira en que, desde diversas esferas de poder, se adheriu a un determinado esquema de comprensión polo que o camiño bo era un, e non había máis ca ese: o do progreso, o da modernidade. Desde aí, o que se sitúa ás marxes non conta e o que non se suma á corrente dominante déixase quedar atrás. O lugar tamén se quita na palabra. "A dualidade atraso-progreso, como ferramenta de análise, implica a escolla duns determinados proxectos políticos e o desbote doutros, e non lle deixa sitio ós suxeitos históricos na construción da súa propia historia" Todo o que os habitantes do rural, os labregos e labregas gañaron con respecto á situación anterior é evidente, está á vista de todos, sobre todo no seu día a día. Somos igualmente conscientes das cousas que se perderon? A memoria individual e a colectiva están a reconstruírse constantemente dacordo coas experiencias que imos remoendo en interacción os uns coas outras. A mellora de determinados indicadores materiais (durante moitos anos nun trazado que semellaba ininterrompidamente ascendente, agora volto a revirar sobre si mesmo), posta en relación coa vivencia de miseria da nenez dos máis dos nosos maiores, deulle un claro lugar ás "ganancias", mais non por iso deixaron de sentirse as "perdas". Esas perdas adoitan asociarse co colectivo, co relacional, co cultural. A maneira de traballar a terra, de coidar os animais, de lavar no río, de sementar, recoller, mallar e esfollar en común, os cantos e os contos que aniñaban neses espazos, as regras que guiaban as relacións dunha aldea contida na cabeza, son todos elementos que teñen que ver cunha cultura de comunidade que viu comprometida a súa reprodución polo conxunto de procesos económicos e socioculturais que se produciron nestas décadas. A perda, sexamos máis ou menos conscientes dela, ten un lugar na memoria colectiva, e ten un lugar tamén na explicación da dimensión conflitiva de todos estes cambios. "A desintegración do sistema agrario a través da repoboación forestal permite visibilizar, nunha das súas múltiples dimensións, o que de ruptura tiveron a transformacións socioeconómicas destes anos" Esta ruptura co común é tan importante que mesmo muda a paisaxe, como pode ser na propiedade das terras, os seus usos ou a consideración e usos do monte, verdade? Si. A separación do monte do sistema de agrario de policultivo-gandeiría é un proceso ben estudado pola historiografía contemporánea galega. "Agora os eucaliptos chegan ata a porta das casas", din moitas avoas, porque nos seus tempos mozos non se concibía tal colonización do espazo agrario. O monte rozábase e labrábase. Daba centeo, toxos, leña e castañas. Ofrecía espazos para apacentar o gando. A súa desintegración do sistema agrario a través da repoboación forestal permite visibilizar, nunha das súas múltiples dimensións, o que de ruptura tiveron a transformacións socioeconómicas destes anos. A concentración das parcelas, a través de procesos privados non programados e, máis aínda, a través da execución de proxectos públicos de concentración parcelaria, tamén permite achegarse ó cruzamento de lóxicas distintas: a dun "progreso" polo que se entendía racional a reordenación da propiedade ó servizo dunha agricultura especializada e orientada ó mercado, e a dunha comunidade que viña desenvolvendo historicamente un sistema de policultivo-gandeiría e recurso á pluriactividade no que o (desde racionalidade "progresiva") tan denostado minifundio acadaba razón de ser. "A transmisión do seu saber, do seu coñecemento compartido, da cultura que soportan e reconstrúen a partir da vivencia en colectivo, vese comprometida" Destacas que "a ruptura consúmase na década dos oitenta. Non está nunha folla de calendario. Non se debe ó número de automóbiles en circulación, ós blocos de pisos con ascensor, ás beirarrúas asfaltadas ou ó libro de coñecemento do medio. A ruptura dáse na transmisión". Que importancia ten ese relevo xeracional e as relación entre as distintas xeracións? As xeracións adoito precisan contrapoñerse para autoafirmarse, mais o destas décadas semella un proceso de transformación que vai máis alá dun cambio xeracional. As vivencias dunhas e doutras xeracións, sen embargo, permiten ver. No conxunto de transformacións interrelacionadas que se tecen nestas décadas non hai somentes claras modificacións cuantitativas, senón tamén rupturas cualitativas. O cambio é inherente á historia. As sociedades están a cambiar seguido, e o mesmo acontece coas comunidades rurais, internamente desiguais e historicamente mudables. O que parece configurarse nestas décadas é un escenario no que a transmisión do seu saber, do seu coñecemento compartido, da cultura que soportan e reconstrúen a partir da vivencia en colectivo, vese comprometida. Máis dunha neta lle terá oído á avoa un, "Non sabes Fulano… non, ti que vas saber…" Con todo, non estamos perante un proceso fechado. Amais de rupturas hai continuidades e da maneira en que as reinventemos colectivamente dependerá o común que vaiamos construíndo para a nosa xente pequena. Que papel xoga a emigración e o retorno da emigración neste proceso de ruptura do común? A análise do sentido e das consecuencias da emigración e do retorno destas décadas é un tema especialmente complexo que precisaría de maior estudo. As interpretacións son moitas e se cadra poderiamos comezar por preguntarnos a que responde cada unha delas. Durante as décadas dos sesenta e dos setenta, o "exceso de poboación activa agraria" era frase recorrente en moitos estudos, aínda cando outros xa comezaban a chamar a atención sobre os problemas desa maneira de entender, que o é dacordo a un determinado proxecto socioeconómico, dacordo á racionalidade do modelo de mercado. Emigracións e retornos hóuboos sempre, mais se en determinados contextos históricos funcionaron como estratexia colectiva para a reprodución da casa e, con ela, da comunidade, noutros non poideron desempeñar o mesmo papel. "Durante os sesenta e os setenta as filacións ós sindicatos labregos adoitaban facerse en grupo; as accións de protesta organizábanse por grupos de veciñanza; en cada reivindicación, uns lugares apoiaban, outros non" Dis que "nas razóns do formar parte ou non dunha acción de protesta e no unirse ou non a unha organización, a comunidade importa". Como podemos ler a influencia deste factor nas mobilizacións labregas dos 60 e 70? A mobilización social ou a organización sindical poden abordarse como obxecto de estudo en si, mais tamén poden servir para tratar de observar a través delas os cambios do colectivo social que as produce. Durante os sesenta e os setenta as filacións ós sindicatos labregos adoitaban facerse en grupo; as accións de protesta organizábanse por grupos de veciñanza; en cada reivindicación, uns lugares apoiaban, outros non; coexistían novas modalidades de protesta con outras xa coñecidas. Son algúns dos elementos que permiten observar o funcionamento das redes comunitarias a través do conflito organizado. "Nas primeiras eleccións municipais en democracia a opción gañadora foi a abstención, que se ben pode ser interpretada de diferentes formas, en parte, dá conta dunha dobre percepción da política" Como era a participación política dos labregos e labregas nas primeiras eleccións a partir de 1977? En que medida inflúe a estrutura caciquil de control do voto? Que papel ten a abstención? Como inflúen no voto as mobilizacións (contra a CESSA, ou Xove, por exemplo)? De novo estamos perante preguntas complexas, que precisan de novos achegamentos e que teñen sido e seguen sendo carnaxe para os tópicos. Nas primeiras eleccións municipais en democracia a opción gañadora foi a abstención, que se ben pode ser interpretada de diferentes formas, en parte, dá conta dunha dobre percepción da política. Por unha banda, como acción perigosa (derivada da súa asociación coa subversión á orde establecida polo réxime ditatorial, coa represión contedora conseguinte) e, pola outra, como corrupción institucionalizada (derivada do funcionamento clientelar do entramado de goberno a nivel local). Hai estudos que dan conta dun elevado grao de continuidade nas elites locais nos primeiros gobernos trala ditadura. Ó tempo, a análise micro da mobilización no rural e da organización sindical labrega, apunta importantes correspondencias entre o apoio sindical a determinadas protestas colectivas e a xeografía electoral tanto dos sindicatos coma dos partidos políticos afíns. Outra vez, poñendo contra as cordas moitos lugares comúns. Con todo, trátase de cuestións complexas nas que inciden múltiples factores. Para calibrar e interpretar o grao de pervivencia das redes clientelares cumpriría afondar nos estudos micro. O feito de que se mantivesen, en maior ou menor medida, non quita que as elites que continuaron desde a ditadura non tivesen que adaptar o seu discurso ó novo marco democrático. E en certo modo, é posible que da súa apropiación dese novo marco e da capacidade de extender a súa idea de democracia derivase a posición marxinal á que quedaron relegadas outras formas de entendela.


Summary: Un paro en apoio ás demandas do profesorado, indican desde esta asemblea.

A Asemblea Nacional das Estudantes Galegas (Anega) chama o estudantado de ensino medio á folga este 12 de decembro. Esta convocatoria "xorde como apoio á folga do profesorado galego de ensino non universitario" anunciada pos sindicatos con representación na educación. Nesta liña, Anega convioca unha manifestación en Compostela para ese día, quinta feira, 12 de decembro, en Compostela, ás 12:00 horas. Para alén de apoiar as demandas do profesorado ("redución horaria de 18 horas en secundaria e 21 en primaria, recortes, diminución de ratios por aula...) Anega quer que esta mobilización tamén mostre o rexeitamento á "precarización do ensino medio".


Summary: A normativa fixa 14 festivos: 12 marcados polo Estado e dous elixidos polos concellos

O Diario Oficial de Galiza (DOG) publica esta cuarta feira, unha vez aprobado polo Consello da Xunta, o calendario laboral de Galiza para o próximo ano, no que terá como festivos propios o Día das Letras Galegas (17 de maio) e o San Xoán (14 de xuño). Nun comunicado, a Xunta lembra que a normativa estatal, fixada polo Real Decreto 2001/1983, establece as 14 datas anuais de ámbito estatall non recuperábeis remuneradas e de carácter obrigatorio. Destes 14 festivos, dous son elixidos por cada concello. Dos 12 restantes, nove son de carácter obrigatorio e non sustituíbeis a non ser que coincidan en domingo: 1 de xaneiro, Venres Santo (15 de abril en 2022), 1 de maio, 15 de agosto, 12 de outubro, 1 de novembro, 6 de decembro, 8 de decembro e o 25 de decembro. No ano 2022 hai dous festivos estatais que coinciden en domingo: o 1 de maio (Día da clase obreira), que se substitúe polo 17 de maio, Día das Letras Galegas; e o 25 de decembro (Nadal), que se cambia polo Día de San Xoán (24 de xuño). Ademais, outros tres festivos de carácter estatalpoden ser substituídos polas comunidades: o 6 de xaneiro, que nunca cambia, agás que coincida en domingo; o Xoves Santo (que en 2022 cae o 15 de abril), que Galza non cambia tradicionalmente; e dáselle opción ás comunidades entre o 19 de marzo e o 25 de xullo. Sempre se elixe o 25 de xullo, xa que é o Día da Patria Galega, tal e como quedou establecido polo Decreto 8/1978, do 10 de xullo.


Summary: A obra, que consta de dez capítulos de curta duración, busca o galardón no Santiago Web Fest que decorrerá na capital de Chile en novembro. "Queremos levar a marca Galiza a outro continente", apuntan desde a produtora, Conxuro Produción.

Que faría o sanguinario ditador Adolf Hitler no seu tempo de lecer se nacese en Ourense? Esa idea roldou hai máis dun ano as cabezas de catro estudantes —Elisa, Uxía, Gemma e Javier— do ciclo de Produción de Audiovisuais e Espectáculos do CIFP A Farixa, nesta mesma cidade, e que tornou finalmente na webserie Os tempos mortos do Führer. Após seren finalistas no Carballo Interplay e presentar a obra en até oito certames, como o Festival Internacional de Curtas de Verín ou o Festival de Cinema de Ourense, estas catro persoas de só 20 anos de idade presentan a súa candidatura no Santiago Web Fest, que decorrerá en novembro na capital chilena, co obxectivo de lograr desta volta un galardón. "Sería un orgullo e satisfacción chegar á final porque o proxecto está na nosa lingua e somos conscientes da cantidade de galegos que se encontran no sur de América", apuntan desde a produtora, Conxuro Produción. A webserie consta de dez capítulos de menos de cinco minutos de duración e está impulsada por xente nova A mocidade protagoniza Os tempos mortos do Führer, pois tamén un dos guionistas e autor desta sátira xunto a Héctor Martínez, Diego Temes, ten 21 anos. Martínez é quen representa Hitler na obra. E Elena Seijo, tamén partícipe, é unha actriz coñecida a nivel estatal e gañadora de diferentes premios. Detrás da webserie atópase o CIFP A Farixa, centro de estudos onde foron alumnos e patrocinador desta peza audiovisual coa que Conxuro Produción quere "levar a marca Galiza ao outro continente". A webserie cómica Os tempos mortos do Führer consta de dez capítulos de menos de cinco minutos de duración —dispoñíbeis na súa totalidade en YouTube— que presenta o ditador en diferentes escenas da súa hipotética vida cotiá en Ourense.


Summary: Organiza A Pomba do Arco. Será o 23 de xullo na Casa da Cultura.

Fayed Badawi naceu no campo de refuxiados palestinos de Tal az-zatar, en Beirut Leste e é supervivente da matanza de Sabra e Chatila, na que a falanxe cristiá libanesa masacrou ante a pasividade israelita máis de 500 refuxiadas. Veterano da batalla de Beirut, militante da resistencia palestina desde os 12 anos e incansábel conferenciante e divulgador da situación de Palestina por toda Europa, estará en Foz o día 23. Badawi é representante en Europa da Fronte Popular de Liberación de Palestina (FPLP), organización laica e marxista que loita contra a ocupación israelita. En Foz estará convidado por A Pomba do Arco, para dar unha palestra sobre sobre "A situación de Palestina na crise de Oriente Medio". Será a terza feiras 23 de xullo ás 20:30 na Casa da Cultura "Poeta Manuel María de Foz".


Summary: Carlos Callón estrea nova sección en Sermos. Será unha vídeo-columna sobre actualidade, lingua, sobre a historia do país, sobre historia da homosexualidade na Galiza... que publicará na mañá das segundas feiras no noso diario dixital. Conversamos con el para saber que ten en mente para esta iniciativa.

En que vai consistir a túa sección? Vai ser unha vídeo-columna de opinión, ou unha vídeo-opinión, que se vai subir cada segunda feira pola mañá. Nun momento no que até o papa Francisco crea unha canle en Youtube... levaba tempo dándolle voltas á posibilidade de transmitir opinións e ideas dunha maneira diferente. Vou facer un esforzo de síntese, de resumo, para non pasarme do minuto ou minuto e pouco. Vai ir na liña doutras colaboracións que teño feito no pasado, como a páxina semanal que escribía nos últimos anos de Galicia Hoxe até que Feijóo acabou con ese xornal, ou no meu propio blog. Desta vez, esforzareime por comunicar da forma máis concisa posíbel para chegar a máis xente. A través desta sección revelarei un documento histórico exquisito sobre a homosexualidade na Galiza que vai deixar a xente coa boca aberta Que temáticas vas tocar? Por unha banda, falarei do máis habitual en min, que é a lingua, a súa situación. E tamén tocarei a historia, aquelas pequenas anécdotas que penso que é interesante que se coñezan sobre o noso pasado para saber de onde vimos e cara a onde vamos. Ademais, falarei sobre a historia da homosexualidade na Galiza. De feito, vou anticipar que a través desta sección revelarei un documento histórico exquisito que vai deixar a xente coa boca aberta –cóntocho para que me sigan (ri)-. Tamén farei comentarios de actualidade e de política. Pódesnos adiantar algo da túa primeira colaboración? O primeiro que vou tratar vai ser a asemblea nacional do BNG. Quero gravar o vídeo no final da asemblea, no propio espazo onde vai ter lugar. En ocasións, gravarei os vídeos desde a miña casa, mais noutras ocasións fareino en lugares relacionados coa opinión que exprese. Recorrerei a espazos históricos que é importante divulgar ou a lugares onde se desenvolveron os acontecementos dos que fale. Tirareille todo o proveito posíbel ao vídeo, con medios humildes. Os medios tecnolóxicos que temos ao noso dispor son suficientes para poder facer máis con eles e para poder sacarlles todo o rendemento. Non hai suficientes contidos no noso idioma neste tipo de plataforma e, ás veces, hai xente que para tentar ter máis audiencia abandona a nosa lingua Por que queres facelo? Era algo ao que lle viña dando voltas tempo atrás. Contra final de ano tiven que adiar a idea pola campaña electoral. Quero axudar, na medida do posíbel e con toda a humildade, a afortalar un espazo galego de comunicación e de opinión porque é moi necesario facelo. Vémolo día a día. Moitas veces falamos de que a lingua non ten a presenza que debería nos medios, pero a propia realidade galega, sexa na lingua que sexa, non ten a presenza que debería. Eu, no que poida, quero colocar o meu gran de area para termos opinións desde nós. E así o farei aínda que sexa con humildade. Penso que podo contribuír e por iso me animei. Non vou xubilar Gabilondo (ri). Hai que sinalar que hai outras persoas que se decidiron a facer estes pequenos vídeos de opinión en galego e desde o país. Unha das iniciativas máis interesantes é a que promoven Iago Lestegás e Adrián Dios. Aviso: eu non vou ser un youtuber propiamente dito, para nada. Mais é certo que temos o problema de que non hai suficientes contidos no noso idioma neste tipo de plataforma e, ás veces, hai xente que para tentar ter máis audiencia abandona a nosa lingua.


Summary: O estudo Combivacs avala a segunda dose de Pfizer nos vacinados con AstraZeneca.

Os resultados preliminares do ensaio clínico 'CombiVacs', posto en marcha polo Instituto de Saúde Carlos III ( ISCIII), evidenciaron que unha dose da vacina contra a covid-19 de Pfizer produce resposta inmune forte e efectos secundarios de leves a moderados en persoas menores de 60 anos que recibiron unha soa dose de AstraZeneca. A principios de abril, Sanidade tomou a decisión de vacinar con AstraZeneca só a maiores de 60 anos pola aparición de eventos trombóticos "moi raros" sobre todo en persoas de menor idade, seguindo o exemplo doutros países europeos como Francia ou Alemaña. Esta restrición provocou que moitos menores de 60 anos que recibiran xa unha dose de AstraZeneca non puidesen recibir a preceptiva segunda inxección. Os afectados son, principalmente, persoal esencial como profesores ou policías. O ensaio realizouse en cinco hospitais do Estado: La Paz de Madrid, o Clínico San Carlos de Madrid, o Vall d' Hebron de Barcelona, o Clinic de Barcelona e o Cruces de Biscaia. O Centro Nacional de Microbiología, pola súa banda, tamén participou como laboratorio de análise central do estudo. Neste ensaio clínico fase 2, comparativo, randomizado e adaptativo participaron 676 pacientes de diferentes grupos de idade e territorios do Estado que recibiron unha soa dose de AstraZeneca e van dos 18 aos 59 anos. Dividíronos en dous grupos: un de 226 que recibiu a dose "inmediatamente" e outro de 450 que a recibiu tras 28 días. Os resultados presentados esta terza feira son os analizados aos 14 días despois de recibir a dose de Pfizer. Expertos chaman a respectar a pauta vacinal Os expertos chaman a respectar a pauta vacinal ante a falta de fundamento do estudo CombiVacs. Para África González, catedrática de Inmunoloxía, "este tipo de estudos está ben facelos, pero vexo varios problemas. Dunha banda, chega tarde. Reino Unido xa comezou con eles hai meses. Doutra, o número de persoas que inclúe este ensaio é baixo, faltan grupos para analizar. E ademais, por que só se considera a combinación de AstraZeneca e Pfizer, non outras?", cuestiona a investigadora do Centro de Investigacións Biomédicas da UVigo -Cinbio-.


Summary: O Goberno galego permitirá a subcontratación do 30% dos servizos e os sindicatos alertan de que iso dificulta a subrogación dos traballadores "Ata a sentenza de hai un ano, a Xunta nunca planificou o transporte en Galicia e agora bótase a correr" Seis claves para entender a masiva folga de autobuses en Galicia

"Ata a sentenza de hai un ano, a Xunta nunca planificou o transporte en Galicia e agora bótase a correr" Seis claves para entender a masiva folga de autobuses en Galicia O Goberno galego publicou este venres no Diario Oficial de Galicia o acordo adoptado este xoves polo Consello da Xunta que, segundo salientou o presidente Feijóo, garante a subrogación dos condutores de autobús actuais por parte das novas empresas adxudicatarias do seu novo plan de transporte, un texto co que tenta desactivar a vertente laboral do conflito que mantén aberto con sindicatos e patronal. Porén, o documento contempla que as empresas que resulten adxudicatarias poderán subcontratar ata o 30% dos seus servizos, o que para os sindicatos volve deixar no aire o futuro dos traballadores. Ademais, o acordo hoxe desvelado incide na posibilidade que ten a Xunta de adxudicar discrecionalmente os novos servizos, algo que a patronal considera que a lei non permite para contratos dun importe tan elevado. "O que queremos é licitar, que haxa concorrencia", dixo este xoves Feijóo, pero este venres o documento publicado no DOG segue incidindo na posibilidade de contratación directa pola Xunta En febreiro a Xunta incluíu na lei de acompañamento deste ano varios artigos que a facultan para poder adxudicar "discrecionalmente" a dedo os novos contratos de transporte público cos que a partir de agosto quere unificar no rural o autobús de liña regular co escolar. Este xoves o presidente Feijóo, preguntado por esa posibilidade ou mesmo polo seu uso como baza negociadora para tentar rachar a unidade da patronal, asegurou que non ten intención de realizar esas adxudicacións directas senón que convocará unha licitación aberta. "O que queremos é licitar, que haxa concorrencia", dixo este xoves o presidente. Pero este venres o documento publicado no DOG segue incidindo nesa posibilidade de contratación directa. Sobre esa posibilidade de adxudicación directa pola Xunta pronunciouse este venres o presidente da asociación de empresarios maioritaria no sector en Galicia (Transgacar), Carlos García Cumplido, nunha xornada de debate con outros representantes da patronal e dos sindicatos organizada no Parlamento de Galicia polo PSdeG. Alí o representante da patronal asegurou que as leis españolas non permiten adxudicar a dedo contratos dun importe tan elevado como os de transporte. Sobre esa cuestión tamén se pronunciou o portavoz parlamentario do PSdeG, Xoaquín Fernández Leiceaga, para quen a xunta se reserva "demasiado poder discrecional que pode utilizar con criterios políticos" e "non técnicos". O Goberno galego permitirá a subcontratación do 30% dos servizos e os sindicatos alertan de que iso dificulta a subrogación dos traballadores Nesa mesma xornada de debate, o representante de UGT, Eladio Romero, advertiu das dúbidas que lles suscita aos sindicatos a posibilidade de que as empresas que resulten adxudicatarias das novas concesións poidan subcontratar parte dos servizos, xa que iso, ao seu xuízo, dificultaría garantir os postos de traballo actuais, como se pretende coa subrogación. E esa posibilidade de subcontratación de ata un 30% dos servizos totais é outra das cuestións introducidas pola Xunta no texto publicado este venres no DOG. Na tarde deste venres, tras unha nova reunión entre Xunta e sindicatos, as dúas partes transmitiron que tamén chegaran a un principio de acordo sobre as reivindicacións sociais dos traballadores que engadir ao xa acadado en materia de subrogación, mentres que aínda quedan elementos que debater en materia económica, e pediron que a patronal, que o xoves deu por roto o diálogo, tamén dea pasos na negociación. Porén, malia eses avances que se seguen a producir no eido laboral, a folga segue activa e a partir do xoves estenderase a todos os días da semana ademais dos martes e mércores actuais. DOG co acordo do Consello da Xunta sobre a subrogación de traballadores e a subcontratación das novas liñas


Summary: Os falecementos abeiran os 700 desde o comezo da pandemia no país e un 44% deles están vinculados aos centros residenciais. De feito, no último parte da Consellaría de Sanidade aparece outra vítima usuaria da DomusVi de Outeiro de Rei.

Os resultados das probas PCR seguen arroxando unha realidade de novos contaxios na Galiza. Os casos activos subiron en 21 nas últimas 24 horas e o virus chegou a outras 201 persoas. O ritmo baixou un pouco se ben a cifra é inestábel desde hai días e, en todo caso, segue a ser moi elevada. Este último balance da Dirección Xeral de Saúde Pública é froito da baixada do número de contaxios novos e de casos positivos nalgunhas áreas sanitarias. En concreto, houbo máis altas que baixas de doentes en catro zonas e o número total de afectadas é de 4.322. O cómputo global segue a baixar lentamente na Coruña e Cee, onde entre a noite desta segunda feira e onte as responsábeis da Consellaría de Sanidade tiveron noticia de 9 pacientes menos. Agora son 1.237. En Ourense (500) caeron en 3 as enfermas, mentres que na zona de Compostela houbo unha reducción de 14 pacientes, quedando nas 659. En Ferrol a cifra só se rebaixou en un positivo e manténse por enriba dos 180. A situación volveu dar a volta en Lugo con 9 contaxios máis, dos que polo menos 6 están relacionados co feche do restaurante A Cofradía de Rinlo polo contaxio dalgunhas empregadas e empregados. Agora hai 781 casos activos. En Pontevedra é onde máis crece a presenza do virus, con outros 25 casos máis até sumar 577. Onte o responsábel da área sanitaria recoñecía certa preocupación e revelaba que máis da metade das contaxiadas proceden dos concellos de Pontevedra, Poio e Vilaboa. Curiosamente, desde hai días nestes municipios existen limitacións extra impostas pola Xunta. En Vigo o ascenso foi de 14 doentes até os 387 actuais. De todos os positivos, 29 permanecen nas UCI e 211 en unidades de hospitalización. No entanto, a inmensa maioría reciben seguemento telefónico domiciliario. Desde o principio da pandemia, e sempre segundo informes de Sanidade, xa se curaron 15.829 galegas e galegos, se ben tamén faleceron 696, dúas máis das que incluía o parte anterior. Un 44% dos pasamentos tiveron relación cos xeriátricos. Onte unha das vítimas foi un home de 86 anos que finou no Hospital Lucus Augusti (HULA) pero que fora trasladado desde a residencia DomusVi de Outeiro de Rei. Tamén morreu unha muller de 91 anos, con patoloxías previas, no Hospital Virxe da Xunqueira de Cee.