Summary: Velaquí outra mostra das contradicións: a un tempo no que está no patíbulo xudicial e burocrático a demolición do edificio Citroën no coruñés barrio da Gaiteira, obra de Andrés Fernández-Albalat Lois, o pleno municipal acorda concederlle, pos mortem, o nomeamento de fillo predilecto da Coruña ao arquitecto. Argumenta o "seu inmenso labor na configuración actual da cidade" e acompaña a conmemoración con xornadas e visitas guiadas arredor da obra do galego.

Resulta preocupante o estado cultural da sociedade, efectos para concluír haber hainos. Quizais porque a cultura está monetizada, xa se ve como un valor de cambio e non de uso para resolver situacións. Medran entón os paradoxos e o esperpento no mostrario galego. Así vemos o que pasa mentres se celebra a Xeración Nós: fundacións que gardan os legados de Otero Pedrayo, de Risco ou a Penzol malviven na esmola. A casa de Risco e de Otero na ourensá rúa da Paz é mercada por un profesor que entende a dimensión galega e universal daquelas personalidades. Do recuncho de "O Volter", a taberna literaria, a do parladoiro presidido por Risco e Otero, que sobreviviu á ditadura... só se conserva o cartel de entrada e por rescatalo alguén do lixo. E para seguir cos exemplos, velaí entre as liturxias das celebracións, o centenario de Díaz Pardo, en contraste co lamentábel estado da cuestión do Museo Carlos Maside no castro de Sada, do Laboratorio Xeolóxico de Laxe do legado Parga Pondal... como as industrias cerámicas do Castro e de Sargadelos sobreviven aínda grazas á estela galega de Seoane e de Isaac e na medida que esvaeza súa orixe perderá a súa orixinalidade. Tal como tamén se deixou perder a necesidade da idea de creación do Instituto Galego da Información, a Editorial do Castro, o Laboratorio de Formas de Galicia, motores de ideas en dialéctica que non deberan prescribir. Pois velaquí outra mostra máis a sumar ás contradicións campantes: a un tempo no que está no patíbulo xudicial e burocrático a demolición do edificio Citroën no coruñés barrio da Gaiteira, obra de Albalat, representativa construción do Movemento Moderno, o pleno municipal de 23 de setembro do ano 2020, a proposta da Escola Técnica Superior de Arquitectura e da Delegación do Colexio de Arquitectos e tras informe da Comisión de Honores do Concello da Coruña, acorda concederlle, pos mortem, o nomeamento de fillo predilecto da Coruña ao arquitecto Andrés Fernández-Albalat Lois. Argumentando polo "seu inmenso labor na configuración actual da cidade". Hai moitos outros valores na obra de Albalat, abrindo camiños a novos materiais e técnicas, a novas industrias na Galiza, a máis das tradicionais que tiña moi presente e sobre as que recreaba. Asunto que o Pleno referendou o pasado 1 de outubro e complementou con xornadas e visitas guiadas arredor da obra do arquitecto. Hai moitos valores en Albalat, que abre camiños a novos materiais e técnicas Xa no ano 1997 o concello da Coruña, despois de permitir que moitas das obras de Albalat na cidade sufriran fortes alteracións, sen consultas "democráticas" previas a tantos "órganos consultivos" como deberan usar as Administracións –como a Academia Galega de Belas Artes, a Universidade, o Instituto Cornide...– outorgou licenza para demoler o Edificio Fenosa na Avenida de Fisterra, emblemático dos inicios do Movemento Moderno (1961), obra do enxeñeiro militar Castañón de Mena, figura importante na ditadura e emparentado con Barrié, en colaboración co arquitecto coruñés Tenreiro Brochón. Caso similar é o que se presenta agora co devandito Edificio Citroën da Gaiteira. Construción catalogada polo arquitecto Xulio Busquets, antes da aprobación do Plan xeral de ordenación municipal vixente, e do que, "misteriosamente" sería eliminado. No ano 2015 será a Asociación de veciños de Oza-A Gaiteira-Os Castros a que solicite á corporación municipal que volva incluír o edificio no catálogo de bens inmóbeis protexidos. Sen contestación. Adiántanse os propietarios do inmóbel en cuestión, os que en maio de 2016 solicitan licenza para o seu derrube, ao que o concello denega a demolición, entrando en litixio xudicial a cuestión. En 2018 o Tribunal de Xustiza da Galiza tumba o recurso interposto polo Goberno local, entendendo a sentenza a demolición, "por silencio administrativo e namentres non se aprobe a súa catalogación, o propietario ten dereito ao que solicita: á súa demolición". Caben outras posibilidades de xestión, a máis dos recursos xudiciais, mesmo acordos cos propietarios. Cando a Historia se repite: a demolición do edificio Fenosa e do Citroën O Edificio Citroën foi concibido como edificio industrial, de trazado modular, con perfilaría metálica, carpintaría de aceiro e aluminio, fachada de vidro, do mesmo modo que os tamén deseñados por Fernández Albalat na coruñesa Avenida da Vedra, a SEAT, a Ford e a Coca-Cola. Andrés Fernández-Albalat representaba ademais o espírito de bonhomía, tolerante, aberto, escudriñador de horizontes da Coruña, o que mesmo expresa na transparencia das súas obras. Naceu na Coruña e nunha casa das que miran á mesma praza de María Pita, no ano 1924 e, finou como o que era, no día dos Santos Inocentes de 2019. Fillo de militar de enxeñeiros e de pianista, formado entre os Salesianos e a Academia Galicia, en Ciencias Exactas na Universidade Compostelá e en arquitectura na prestixiosa Escola de Arquitectos de Madrid. Titulado no ano 1956 pasa e exercer na Coruña, contribuíndo a crear escola e unha nova visión na arquitectura e no urbanismo: en 1959 encárganselle grandes edificios na Mariña, en Porta Real, o Casino e no ano 1960, en colaboración co seu amigo e colega Antonio Tenreiro a Fábrica da Coca-Cola, no 64 a Delegación da Seat... Seguen os encargos como o Banco da Coruña (hoxe banco BBVA) en Durán Loriga, o edificio da Hípica en Maestranza, o da Praza de Pontevedra... Albalat foi tamén o arquitecto preferido de Isaac Díaz Pardo e de Seoane, mesmo como amigo e fundador do Laboratorio de Formas de Galicia, ao que se lle encarga a planificación arquitectónica dos complexos industriais e culturais de Sargadelos e do Castro, do Museo Carlos Maside... Na Mariña executará a Escola de Benquerencia, derruída hai uns anos..., en Compostela a piscina cuberta de Santa Isabel e o Estadio de San Lázaro, a Facultade de Filoloxía na Coruña, a Central de Froitos de Montecelo, o Centro de Cálculo de Caixa Galicia, vivendas en Sada, en Pontedeume, até o Hotel Hórreo de Corcubión. Foi tamén o arquitecto preferido de Díaz Pardo e de Seoane En 1968 autor do proxecto da Cidade das Rías, plan urbanístico entre A Coruña e Ferrol, ao estilo do Randstad holandés, que evitaría o unicentrismo, en especial na rede viaria. Tema de discurso de entrada, na actualidade reeditado, corrixido polo mesmo arquitecto poucos días antes do seu pasamento: lección, adianto ao urbanismo dunha cidade que mira ao mar e que debe descentralizarse, previndo o caos do sen proxecto. A vontade política debe ser a que planifique futuros fronte aos caos da desplanificación: áreas industriais, deportivas, universitarias... Saber facer á espera definitiva de publicación, ademais xa preparada para o prelo desde hai tempo polo Colexio de Arquitectos, e á vez que si saía a do tamén grande arquitecto contemporáneo e amigo de Albalat, Xosé Bar Boo. A obra dun humanista, representativa do Movemento Moderno da arquitectura na Galiza Albalat, como humanista, era polifacético, dos que entenden e practican a interacción ou simbiose das artes, así escribiu Música, Arquitectura y proyecto, disertación dada na Academia de San Fernando con motivo da entrega da Medalla e Ouro do Consejo Superior de Arquitectos de España aos seus amigos e colegas Vázquez Molezún e Corrales Gutierrez... Albalat foi Catedrático de Proxectos Arquitectónicos na Escola de Arquitectura da Coruña, da que foi creador e finalmente profesor emérito. Mesmo dirixiu coros, a Asociación de Artistas, practicou a pintura e escribiu. En silencio foi xeneroso asesor de p-rrocos para as obras dos seus templos... Significado membro do Padroado Rosalía de Castro, do Instituto José Cornide, do que foi director, do Padroado do Museo do Pobo Galego, da Real Academia Galega e da de Belas Artes, da de Ciencias... Institucións ás que dedicou o seu tempo coa ansia de normalizalas e impregnalas de gal-guidade, tamén movéndose en inútiles esperas nos corredores das burocracias. Recoñecido profesor, querido e admirado polos seus alumnos e colegas, decano fundador do Colexio de Arquitectos de Galicia, Medalla Castelao, Medalla de Ouro da Universidade da Coruña... Numerario da Academia Galega, así como Honorario da Galega de Belas Artes. A Academia Galega de Belas Artes, de diferentes modos, fixo chegar ao concello da Coruña o seu criterio, urxindo diálogo cos propietarios a repor a catalogación inmediata do Edificio Citroën, a fin de manter a memoria dunha cidade que sabe dialogar coa Modernidade, a través da obra dun arquitecto humilde, sabio e de futuro.


Summary: Quince anos despois de Los lunes al sol mostrar con extrema crueza o drama do paro, unha performance do BNG simbolizou na mesma Ría de Vigo en que se rodou o filme que miles de persoas continúan no desemprego, produto das políticas neoliberais e centralistas do Partido Popular. Ana Pontón, no barco da travesía fílmica entre Cangas e Vigo, estivo acompañada de dúas persoas en paro e unha terceira cun traballo precario. Un storytelling puro e duro. Tres historias reais contra a propaganda.

Desta vez non foi unha segunda feira ao sol, senón unha sexta, mais o monstro das políticas que destrúen traballlo continúa aí. O BNG deu a voz a tres persoas que neste momento están como os protagonistas de Los lunes ao sol e que esta mañá mantiveron un diálogo coa portavoz nacional da formación soberanista, Ana Pontón. Tres vidas que mostran como este sistema exclúe e como, quince anos após o filme, as políticas en curso non dan solución a un problema fulcral para as persoas, o de teren un traballo digno. María Luz Pérez Fernández, 55 anos, traballadora eventual en precario no sector da hostalaría. "A explotación non ten límites. Hai contratos por catro horas, mais tes a obriga de traballar oito ou doce sen parar e gañando entre 700 e 800 euros. E non temos vacacións". O pior de todo é que "se decides reclamar os teus dereitos, como fixen eu, sabes cal vai ser a resposta, o despedimento". Clemente Pérez, 53 anos, parado de longa duración Este sábado fará 54 anos e leva no paro desde 2010. "Traballaba na construción, mais con 53 anos as empresas non nos queren. O único que che oferecen son contratos por catro días". Xoán Carlos Rodríguez, enxeñeiro técnico, 4 anos no paro. No paro desde 2011, "tiven que voltar a vivir cos meus pais para non ter que recorrer a un local social ou vivir na rúa. Neste momento as persoas de máis de 45 anos temos grandes problemas para acceder ao mercado laboral porque a pesar da formación as empresas non te ven como un traballador produtivo". Tres historias como podería haber 16 mil, a das 16.000 persoas que ficaron sen emprego na Galiza segundo a última enquisa da EPA, denunciou Ana Pontón. A consecuencia máis sangrante deste fenómeno é que o Índice de Pobreza Severa atinxe xa no noso país 132.000 persoas, enfatizou a líder nacionalista. Estes testemuños refutan, aliás, o "triunfalismo do todo vai ben" que exhiben Feijóo e Rajoy, insensíbeis perante os problemas sociais e teimudos na súa aposta "en políticas que resultan en máis desigualdade e en máis precariedade. O BNG realizou este acto simbólico en vésperas do 1 de Maio, o Día Internacional da Clase Traballadora. Mobilizarse é esencial, pensa a organización nacionalista, que chama a participar nas marchas convocadas esa xornada pola CIG.


Summary: Propón crear unha mesa que promocione e diversifique a actividade dos estaleiros da ría de Ferrol, para o que esixe tamén unha maior implicación por parte das Administracións.

O BNG, a través do seu deputado Néstor Rego, vén de presentar no Congreso das Deputadas unha Proposición Non de Lei para a creación dun Plan Industrial para a comarca de Ferrol. A través da creación dunha Mesa que promocione e diversifique a actividade dos estaleiros da ría de Ferrol, a formación nacionalista reclama eliminar todas as actuais trabas e restricións á construción naval civil, co obxectivo de que se permita traballar a Navantia e haxa unha implicación maior por parte das Administracións. "Hai que facilitar a participación da Xunta da Galiza no consello de administración de Navantia e constituír unha mesa de ámbito galego para a promoción e diversificación de actividades nos estaleiros da ría" expón o deputado do BNG, que lembra que se trata dunha posibilidade prevista tanto no artigo 55 do Estatuto de Autonomía da Galiza coma no artigo 4 da Lei de Fomento do Sector Naval. Nesta liña, Rego destaca que o plan industrial para a comarca de Ferrol é "unha promesa incumprida dos distintos gobernos do Estado español" que ten fácil solución: "Débese permitir que Navantia poida traballar eliminando as restricións actuais e aproveitando todos os segmentos da actividade que potencialmente poida concorrer nas instalacións da ría de Ferrol", insistiu o deputado nacionalista. Eólica mariña Un dos eixos dese plan consistiría en potenciar a participación de Navantia no sector da eólica mariña flotante "con recursos propios ou manténdose, cando for posíbel, como socia maioritaria nas UTE con Windar ou con calquera outra empresa ou sociedade". Así mesmo, Néstor Rego incide na necesidade de dotar a fabrica de turbinas de dirección e recursos propios para a definición de novos produtos "destinados ao sector das enerxías renovábeis, en xeral, e para fomentar a súa introdución e participación nos contratos da eólica mariña, en particular". Neste senso, propón tamén introducir a fábrica de turbinas naqueles segmentos de actividade "relacionados con novos modelos sustentábeis de mobilidade marítima" así como promover e procurar "colaboracións con centros de investigación ou empresas que fosen precisas". Modernización de infraestruturas Por outra banda, Rego explica que na proposta tamén se recolle a necesidade de "concretar un plan de investimentos destinados á modernización das infraestruturas, talleres de prefabricado, diques de nova construción ou para a súa posíbel reparación", o que permitiría atender tarefas de reparacións mentres se ten en marcha unha encarga dun novo buque, algo que é imposíbel co dique actual. Na actualidade Navantia só conta cun dique que poida acoller buques de grandes dimensións, polo que o estaleiro vese obrigado a renunciar a contratos por falta de dispoñibilidade, unha media de 5 buques por ano durante os últimos 10 anos. Por iso desde o BNG destacan que "acometer as obras para un novo dique seco específico para reparacións sería importante non só para atender a demanda xa existente, senón para poder aspirar a novos mercados por tipoloxía de buques, así como para compatibilizar eses traballos cos das grandes transformacións, e non desatender outros potenciais clientes durante todo o tempo en que se manteña a ocupación do dique".


Summary: Xeiteiros e representantes de confrarías integran a representación deste sector ameazado pola prohibición xeral das redes á deriva e que vai a Bruxelas co BNG a defender o seu presente e futuro.

A Unión Europea baralla prohibir a partir do 1 de xaneiro todo tipo de redes á deriva, decisión que tamén afectaría o 'xeito', arte de pesca artesanal galega sen impacto na pesquería e na que traballan 427 embarcacións, 116 delas de Rianxo. Explicábao en outubro un xeiteiro rianxeiro: "É como se para acabar co tráfico de marfil de elefante prohíben en África todo tipo de caza. Mesmo as dos bosquimanos para comer". Bruxelas quer acabar coas redes á deriva como as quilométricas volantas, mais nese camiño pode levar por diante artes (como o xeito) que non teñen nada a ver. Para explicar e defender a posición do sector galego da pesca artesanal ou de baixura unha delegación viaxa estes días a Bruxelas convidada polo BNG Para explicar e defender a posición do sector galego da pesca artesanal ou de baixura unha delegación viaxa estes días a Bruxelas convidada polo BNG. Intégrana mariñeiros do xeito, patróns maiores de confrarías onde faenan estes barcos (Rianxo, A Illa, Cambados...), o alcalde de Rianxo, Adolfo Muíños, e polo portavoz parlamentario de Pesca do BNG, Daniel Rodas. Como 'anfitrioa' e 'representante' da delegación, Ana Miranda, que leva semanas defendendo este sector nas institucións europeas, reuníndose, debatendo, convencendo... Argumentación A proposta normativa impulsada pola Comisión Europea está a ser debatida na Comisión de Pesca e na Comisión de Medio Ambiente, polo que a delegación manterá encontros cos máximos responsábeis de ambas comisións. A delegación do 'xeito' terá a oportunidade de expor os seus argumentos ante o presidente da Comisión de Pesca, Alain Cadec, e aos eurodeputados relatores dos informes sobre as redes a deriva quer da Comisión de Pesca, Renata Briano, quer da Comisión de Medio Ambiente, Marco Affronte. En relación ao executivo da UE, a delegación manterá un encontro co director xeral, Humbert Gambs, e co xefe de unidade de conservación e control de pesca, Fabrizio Donatella.


Summary: Montse Dopico fala con Tamara Andrés sobre 'Bosque vermello' (Positivas) e 'Irmá paxaro' (Cuarto de inverno), os seus dous últimos poemarios. A súa obra máis recente esculca na concepción hexemónica do amor na nosa sociedade e nas normas que constrinxen os distintos xeitos de amar.

"Amante'', na súa etimoloxía, non é máis ca alguén que ama. En que momento convertemos algo tan fermoso nun concepto tan terrible?". Esta é unha das reflexións sobre as que se Tamara Andrés teceu 'Bosque vermello' (Positivas), o seu último poemario. Que esculca na concepción hexemónica do amor na nosa sociedade e nas normas que constrinxen os distintos xeitos de amar. E de amar, aceptando e mesmo celebrando a liberdade da persoa amada que tivo que marchar –neste caso, unha irmá- vai tamén 'Irmá paxaro' (Cuarto de inverno), o penúltimo libro desta mesma autora. Falamos con ela destes dous poemarios, poñéndoos ademais en relación coa súa obra anterior. Entre os primeiros versos de 'irmá paxaro' están: "as nenas nunca saben/ que o golpe máis duro/ é/ o tempo". O libro está dedicado a Paula, a irmá paxaro. En que momento sentiches a necesidade de escribilo e por que?Este libro accionouse cando a miña irmá pequena, Paula, marchou a Madrid para comezar os estudos universitarios. Foi un momento no que aprendín que a complicidade que existe nunha relación fraternal sempre se ve minguada polo tempo, que chega un punto no que as irmás pequenas queren distanciarse por completo da imaxe de referencia que foi a maior, e voar por si mesmas. É completamente lóxico, mais unha realidade que non ocupa moitas conversas."Chega un punto no que as irmás pequenas queren distanciarse por completo da imaxe de referencia que foi a maior, e voar por si mesmas"O libro parece estar tecido polas lembranzas da infancia. E todo resulta moi recoñecible, moi vivo… Nun poemario, ademais, moi narrativo. Que papel xogan as lembranzas neste poemario e de que xeito quixeches que o lector/a se identificase con elas?Hai lembranzas autobiográficas e outras ficcionadas, porque tamén me apetecía xogar un pouquiño, mais creo que quen lea pode deducir de todas elas unha relación vertebrada arredor da complicidade e da inocencia, e atopar algunha historia propia que se poida espellar. Tamén é doado identificarse coa idea de que o paso do tempo nos fai menos inocentes, de aí o silencio e a dor."É doado identificarse coa idea de que o paso do tempo nos fai menos inocentes, de aí o silencio e a dor"O libro leva ilustracións de María Montes. Non sei se traballastes xuntas dalgún xeito: en calquera caso, o libro xa levaba tempo escrito antes de publicarse. Como foi (se o houbo) o traballo con María? Que pensas ti das ilustracións?María e mais eu non falamos ren. Coido que preferiu o silencio para que as imaxes non fosen simplemente unha ilustración da escrita, senón que ela tiña a vontade firme de crear unha narrativa propia. María é unha gran lectora e iso pode percibirse claramente no seu traballo, no tecido que une imaxe e texto. "David e Andrea entenden a literatura como arte e como unha realidade viva que hai que coidar"Ademais, verteu toda a súa sensibilidade e moitas horas neste proxecto. Hai persoas que din que as imaxes son poemas en si mesmos, e así é. Tamén hai quen di que se pode considerar un libro-obxecto, e sen dúbida iso é grazas a María, á súa lucidez, e ás persoas responsables da editorial, David e Andrea, que entenden a literatura como arte e como unha realidade viva que hai que coidar.O poemario parece remitir, tamén, a unha infancia de carencia: "ausencia de pais/ roupa limpa/ cartos", di un dos poemas. Que é carencia neste poemario? Que relevancia ten para a conexión entre as irmás?Falamos dunhas irmás que viven no rural e que se coidan unha á outra. A carencia fai que abrolle a imaxinación, mais tamén é algo que desaparece co tempo, cando se separan, e cando desaparece tamén a fantasía."A carencia é unha construción política moi violenta"Hai un poema no que se fala dos tíos das capitais que chegaban á aldea cada verán, do grandes que entraban pola porta e do pequeniñas que eramos nós, ou máis ben do pequeniñas que criamos ser, porque todo ao noso redor nos sinalaba que nuns espazos hai defectos e noutros non, que nuns espazos hai progreso e noutros non, que nuns espazos hai carencias e noutros non. A carencia é unha construción política moi violenta.Podería parecer un libro nostálxico da infancia (e, en concreto, a infancia do rural). Mais se cadra vai alén diso. Hai, nese sentido, como unha aceptación do paso do tempo, xunta cunha celebración, ou polo menos respecto, á liberdade da irmá que desprega as ás, aínda que xa non sexa todo igual. Ata que punto é nostalxia, ou vai máis alá?Coa escrita deste libro eu quería comprender e celebrar. Por iso, malia todo, tamén hai algo de luz. Penso que é un canto ao que foi, unha necesidade de comprender a fugacidade e o cambio."Penso que é un canto ao que foi, unha necesidade de comprender a fugacidade e o cambio"'Nenæspiraes' tamén falaba da infancia, a partir dunha muller que se busca na nena que foi e xa non volverá ser. Aínda que é un libro moi diferente a 'Irmá paxaro' na forma. Cal é a diferencia entre estes dous libros en canto ao xeito no que se relaciona a voz poética co paso do tempo?A infancia que se esvae agora é a doutra persoa, non a propia. 'Nenæspiraes' foi o primeiro poemario que escribín como unha totalidade e o grao de construción literaria, de traballo arredor da palabra, era moito menor. O paso do tempo é concibido agora de xeito menos nostálxico, e tamén cunha maior vontade de ficcionalización, algo ao que sen dúbida contribuíu a escrita dese primeiro libro."O paso do tempo é concibido agora de xeito menos nostálxico, e tamén cunha maior vontade de ficcionalización"Ferida, sangue, corpo, fame e memoria estaban tamén nos libros anteriores a este. Que é, en concreto, o sangue en 'Irmá paxaro' e de que xeito esa transformación da relación entre as irmás que describe pasa polo corpo?Penso que quen lea identificará doadamente que o sangue no poemario é o sangue da menstruación. Un antes e un despois, sen dúbida. O momento no que comezan a pecharse as portas. O momento no que se comezan a intuír os segredos.'Irmá paxaro' é un libro sobre o amor (de dúas irmás). 'Bosque vermello', o teu último libro, tamén é un libro sobre o amor, sobre as formas en que amamos ou non amamos. Como comezou 'Bosque vermello'? 'Bosque vermello' accionouse nunha viaxe de lecer que fixen soa a Tenerife. Por unha banda, alí vin o filme 'L'Amant d'un jou'r, de Philippe Garrel, no que se fala do amor como un abrigo xigante que cómpre quitar para afrontar o frío. Por outra, moitas persoas se dirixían a min para preguntarme, con certa mágoa, por que viaxaba soa. Deducín axiña que por norma xeral só comprendemos o individuo na súa relación co outro, e tamén que os espazos en común, ao ofrecernos comodidade, nos privan de liberdade e de risco."Teño a sensación de que existen unhas normas non escritas que aplicamos a moitos xeitos distintos de amar. E todo isto faime concluír que non é un acto completamente libre"A partir de aí comecei a reflexionar sobre a concepción do amor na nosa sociedade e no xeito no que se concreta (ou ten que concretarse) nas nosas vidas. Amar continúa a ser un acto moitas veces violento, cheo de restricións e de límites. Teño a sensación de que existen unhas normas non escritas que aplicamos a moitos xeitos distintos de amar. E todo isto faime concluír que non é un acto completamente libre."Unha muller chora na cidade" e "A muller aprende a amar. Tamén aprende o bosque", son as dúas partes nas que se divide o libro. A primeira podería ser unha continuidade de 'Irmá paxaro'. A segunda é bastante diferente. Cal é para ti a conexión entre 'Irmá paxaro' e a primeira parte de 'Bosque vermello'? Se cres que a hai...Penso que son libros bastante diferentes na súa concepción, mais se cadra na primeira parte do 'Bosque vermello' hai un contexto máis recoñecible, unha rutina, mentres que na segunda aparece o bosque, a ausencia de lindes. A muller comeza chorando, unha acción que debe comprenderse como o impacto contra a realidade. Só ese choque pode guiala cara ao bosque, cara á aprendizaxe, cara á liberdade."A muller comeza chorando, unha acción que debe comprenderse como o impacto contra a realidade. Só ese choque pode guiala cara ao bosque, cara á aprendizaxe, cara á liberdade"Na súa forma, 'Bosque vermello' é diferente de 'Irmá paxaro'. Non ten esa narratividade. É, nese sentido, como unha volta aos anteriores poemarios. Por algún motivo especial?En 'irmá paxaro' había que contar unha historia sobre dúas nenas e tiña que desembocar nun final concreto, de aí a narratividade. 'Bosque vermello' era un lugar onde inserir certas sensacións e reflexións a través de escenas, de paisaxes, de preguntas, de anotacións. A forma de cada un dos poemarios varía porque tanto a súa concepción como a súa finalidade son ben diferentes.Un dos temas de 'Bosque vermello' é a identidade, sobre a que se pensa en relación co outro/a, co que (quizais) non é o noso corpo. En realidade, é algo que estaba tamén nos teus anteriores poemarios. Como se relacionan corpo e identidade en 'Bosque vermello'? (Parece que a ausencia do outro/a te fai máis consciente da túa propia identidade).Hai certos temas que non deixan de aparecer de xeito transversal en todo o que escribo. Supoño que esas son as cuestións obsesivas: o corpo, a linguaxe, a identidade, mais se cadra pensados en cada poemario desde unha nova perspectiva. Ás veces, cando estou con alguén, dáseme por preguntarme como habita esa persoa unha realidade na que eu mesma me atopo, como dous corpos poden habitar de xeito distinto un mesmo momento, un mesmo lugar, como todo é absolutamente subxectivo e cuestionable. Por outra banda, moito teño falado cunha amiga sobre esas persoas que coñeces en tránsitos (aeroportos, trens, viaxes breves) coas que de súpeto xorde unha complicidade inexplicable, e coas que te amosas máis libre porque estás fóra do lugar vital que che é máis común."A identidade compréndense en función de cada outro, de cada contexto, pero sempre en flutuación. A identidade de cada persoa vai abaneando grazas a outro, como unha danza"Daquela: a identidade compréndense en función de cada outro, de cada contexto, pero sempre en flutuación. A identidade de cada persoa vai abaneando grazas a outro, como unha danza."O traxecto é menos veloz có teu desexo,/ así que deixas o corpo atrás", di un dos poemas. Nesta primeira parte o desexo está bastante presente. En que sentido? Parece que ten que ver cunha urxencia da liberación do desexo…Ás veces tamén deixamos que o outro nos vaia borrando a nós mesmos, minguando a nosa esencia, en moitos máis sentidos dos que nos podemos figurar. Ás veces executamos certas accións porque non nos queda outra, e tapiamos os desexos que nos constitúen. O bosque é un lugar de liberdade onde todo se pode recuperar, se cadra tamén porque é un lugar de intimidade cunha mesma."Ás veces executamos certas accións porque non nos queda outra, e tapiamos os desexos que nos constitúen"Na segunda parte un dos poemas di: "O corpo é unha mentira". Noutro poema, fálase do corpo como a "única relixión", despois de falar de aprender como a aceptar (e amar) a rotundidade da carne (empezando pola propia). Por que?O corpo é unha mentira na medida en que é algo volátil, materia pasaxeira. Tamén hai certa carraxe nesta liña respecto ao discurso omnipresente do que ten que ser ou non ser un corpo (nomeadamente o feminino, por suposto), aínda fondamente instalado na sociedade e en cada unha e en cada un de nós, e causante de tanta violencia, sexa esta máis ou menos visible.Cando chega ao bosque, o corpo é unha celebración. Hai unha muller, por exemplo, "que escorza a cadeira cara atrás. / As nádegas exhiben a carne. / A cintura quebrada exhala a propia / sedución / (...) a muller cabalo / é tan bonita / que sorrí".A linguaxe tamén está bastante presente neste libro. Comézase, de feito, mencionando o que non a linguaxe senón a lingua fixo coa palabra "amante". Hai un sentido de liberar a linguaxe tamén en 'Bosque vermello'? Por que?Hai unha necesidade de devolverlle ás palabras o que significan por elas mesmas, e de subtraerlle a carga que lle vai insuflando cada individuo ou cada grupo social, mais isto, claro está, é unha utopía. 'Amante', na súa etimoloxía, non é máis ca alguén que ama. En que momento convertemos algo tan fermoso nun concepto tan terrible?"Amante'', na súa etimoloxía, non é máis ca alguén que ama. En que momento convertemos algo tan fermoso nun concepto tan terrible?"Algo máis que queiras salientar de 'Bosque vermello'?Agora mesmo estou a desenvolver unha acción poética arredor do libro que leva por título 'O bosque e a danza'. Consistirá nun diálogo entre os poemas e unha peza visual na que se poderán observar árbores abaneando por mor do vento e gravacións onde distintas persoas, en individual e en colectivo, aparecen danzando, co fin de transmitir ese movemento que nos modela. A cor vermella do título do poemario aparece a través das saias tradicionais.


Summary: O presidente da Xunta pide que en Europa non representen a Galicia "nin os amigos" da esquerda abertzale nin os de Resistencia Galega, reivindica a unidade de España e acusa o resto de candidatos de presentarse "para rescatar a súa carreira ou facer proclamas de secesión".

O PP definira xa a súa estratexia de campaña hai máis de dous meses. Daquela, a voceira do PPdeG, Paula Prado, dixera "entender as dificultades do Bloque para condenar accións que a Audiencia Nacional considera terroristas, como as de Resistencia Galega". "Galicia ten prioridades moi diferentes ás de Bildu e os galegos reflectirán a súa disconformidade con esta coalición nas urnas", manifestara logo de confirmarse a coalición entre o Bloque e os abertzales. Só horas antes, Novas Xeracións, a través da súa conta de Twitter, asegurara que os acordos "entre partidos que non condenan a violencia" non os representaban. Agora, e no ecuador da campaña, é o presidente da Xunta -que adoita vincular o nacionalismo con posicións violentas- o que volve coa teima. Así, este sábado Núñez Feijóo pediu o voto dos galegos e a mobilización do PP ante as eleccións europeas do día 25 de maio para que non representen a Galicia "nin os amigos de Bildu nin os de Resistencia Galega", en alusión tanto ao BNG como a AGE. Feijóo pediu o voto para que Galicia non estea representada en Europa "nin polos amigos de Bildu nin de Resistencia Galega" E fíxoo nun acto electoral celebrado no pavillón de deportes municipal de Ourense, xunto coa vicepresidenta do Goberno de España, Soraya Sáez de Santamaría, a popular Carmen Pardo e outros do partido. Núñez Feijóo pediu a máis dun milleiro de asistentes, que se mobilicen para "dar un último impulso" ao PP. "Temos que seguir explicando o noso proxecto e pedir un último impulso porque temos que volver confirmar que en Galicia somos o partido maioritario e que en España seguimos sendo o da maioría e todo iso xogámonos o día 25", engadiu. O presidente da Xunta presumiu de que o PP está a "dar a volta o marcador da economía" co Goberno de España que "leva anos combatendo con seriedade e acerto, pero non é suficiente unha lexislatura", engadiu. Ademais, non dubidou en desdeñar o resto de candidatos porque, segundo el, preséntanse a Europa "para fuxir de aquí", para "rescatar a súa carreira política" ou para "pór o pinganillo e facer proclamas de secesión e división". O presidente da Xunta cre que o resto de candidatos van a Europa "para rescatar a súa carreira política" A iso contraponse o PP, segundo Feijóo, que "pon a alguén que formou parte do Goberno de España que sacou ao país do buraco, aínda que outros -o PSOE- leven a un candidato que estivo no Goberno que fixo que Europa se espantase de España". "España foi a cruz do euro e levamos algún tempo marcando a cara do euro, así que deixar que os que piden o voto para Bildu se sigan explicando e aos outros que digan por que romperon cos nacionalistas e van agora con EU", reiterou, sobre BNG e AGE. Segundo Núñez Feijóo, cada día que pase "vai contra eles pois cada día queda máis lonxe a ameaza de rescate, a quebra dos servizos públicos e a Galicia dividida con loitas dentro do seu Goberno -en alusión ao bipartito-, e cada día está máis preto o deixar de falar de paro para falar, nos próximos dous anos, de emprego", engadiu. Feijóo aproveitou a ocasión para reivindicar o Día das Letras Galegas como "día do idioma que caracteriza ao noso pobo", e defendeu a "liberdade para usalo" cun bilingüismo cordial. Ademais, insistiu en enxalzar a unidade territorial do Estado "porque somos un pobo e queremos que nos vexan como o que somos, unha parte de España", asegurou. Galicia, segundo o presidente galego, non se sente identificada cos que queren "o referendum que queren noutros pobos" -en referencia a Cataluña- nin coa "frivolidade dos gobernos de Rodríguez Zapatero" nin que se pense" na comunidade autónoma "como un lugar sen intelixencia". Nese sentido, lembrou que o fundador do PP era galego así que, preguntouse: "como non vai haber vida intelixente en Galicia?". Segundo Feijóo, a xente intelixente "rodéase de xente intelixente" e presentou así a Soraya Sáenz de Santamaría, que lle seguiu no atril, como a "vicepresidenta máis intelixente" elixida por outro galego, o presidente Mariano Rajoy.


Summary: A electricidade producida a partir de fontes 'verdes' representou entre xaneiro e setembro deste ano 61% do total debido, principalmente, á caída de 66% da xeración hidroeléctrica, mentres a eólica descendeu 6%.

No que vai de ano estase a rexistrar na Galiza un "claro retroceso" na transición cara a un sistema de produción enerxética 100% renovábel. Así o advirte esta quinta feira o Observatorio Galego da Acción Climática (Ogacli), que calculou, con base nos datos de Rede Eléctrica de España (REE), que a xeración a partir de fontes 'verdes' caeu 35% entre xaneiro e setembro, en comparanza co mesmo período de 2021. Pola contra, neste tempo a produción de enerxía a partir de combustíbeis fósiles incrementouse en 25%. Ogacli apunta á "seca" e o "cativo crecemento da potencia eléctrica renovábel instalada" como os principais factores detrás desta cuestión. O cambio climático eleva os niveis de contaminación do ar por ozono na Galiza, agás en Pontevedra Con estes rexistros, a produción renovábel representou 61% do total, "lonxe do 100% ao que debería aspirar Galiza en 2030 para atinxir unha redución ambiciosa das emisións de gases causantes de cambio climático durante a presente década", apuntan. Así as cousas, o Observatorio explica que isto se debeu, fundamentalmente, ao notábel descenso da xeración hidroeléctrica, que representou neste período 66% menos que no exercicio anterior, mentres a achega dos parques eólicos só minguou 6%. As centrais de carbón e de ciclo combinado supliron a demanda. Así, a xeración de electricidade nas centrais de gas medrou 31%, e o gas fósil queimado nas Pontes e Sabón (Arteixo) supuxo entre 35 e 40% do total producido no país, "algo que non acontecería de non se producir unha notábel desaceleración do crecemento da potencia renovábel durante a pasada década", sinalan desde Ogacli. A Illa de Arousa e as vilas costeiras terán que facer fronte á suba do nivel do mar "Sen un forte aumento da potencia instalada, especialmente da eólica e da solar, a xeración renovábel galega continuará a minguar moito nos anos secos, que poden ser cada vez máis frecuentes", alerta o organismo. A principal consecuencia dos datos extraídos polo Ogacli é un "incremento significativo" das emisións de gases de efecto invernadoiro (GEI), que até setembro atinxiron xa 2,5 millóns e medio de toneladas, só 0,2 menos que nos doce meses completos do pasado ano.


Summary: O órgano fiscalizador das contas públicas da Xunta advirte de que o contrato do Sergas con Povisa implica que o prezo por paciente "unicamente poida sufrir variacións á alza" e nunca baixar por estar fixado cun sistema que "pode non estimular a calidade da prestación sanitaria"

Por que o Servizo Galego de Saúde paga a cantidade que paga ao hospital privado Povisa, de referencia para máis de 130.000 persoas na área sanitaria de Vigo? É unha das preguntas que o Consello de Contas tenta responder no seu informe de fiscalización sobre o concerto que mantén o Sergas co policlínico vigués. O ente fiscalizador das contas públicas galegas non é quen de responder por mor da "falta de transparencia" coa que a Xunta negociou con esta empresa o contrato a través do que lle paga uns 80 millóns de euros ao ano.No informe, entregado este 26 de xullo ao Parlamento, Contas analiza o concerto que entrou en vigor en setembro de 2014 e detense no seu funcionamento ata o verán de 2016. Adicionalmente, debulla algúns dos termos do novo acordo asinado entre o Sergas e Povisa a comezos de 2019. A "novidade fundamental" do acordo de 2014 con relación aos anteriores é que Povisa pasou de recibir fondos públicos en función da "actividade realizada" a contar cun "importe fixo de 540 euros por doente" da sanidade pública que ten asignado. "Semella -razoa- que o concesionario ten garantido un importe ao ano con independencia da utilización do servizo por parte da poboación", toda vez que "o límite máximo de poboación que pode escoller povisa é de 139.000 persoas", pero o concerto tamén garante un mínimo de 120.000 se a baixada é "consecuencia de medidas adoptadas" pola Xunta, explica Contas.E, como se chegou a ese importe de 540 euros por paciente ao ano? Para tentar sabelo o Consello de Contas remítese ao procedemento negociado sen publicidade a través do cal o servizo volveu ser adxudicado ao policlínico vigués. A Xunta xustifica o uso deste procedemento de contratación por non existir outra empresa sanitaria semellante que poida prestar o mesmo servizo en Vigo e é neste punto onde Contas reprocha a opacidade do proceso. "Non se pode garantir que o prezo" de 540 euros por doente e ano "fose establecido de acordo cun sistema axeitado para valorar os termos económicos das prestacións", di o Consello de Contas"Non consta no expediente acreditación" dos "aspectos tratados" na "negociación" do contrato, "o que sería esixible de acordo co principio de transparencia que debe guiar toda actuación administrativa. Tampouco inclúe "os datos empregados" para "calcular" o importe de 540 euros por persoa e ano. Así e todo, matiza, "é difícil que Povisa, sen ter competencia, presentase unha oferta inferior".Deste xeito, coa información fornecida por Sanidade "non se pode garantir que o prezo (...) fose establecido de acordo cun sistema que sexa axeitado para valorar os termos económicos das prestacións". Isto podería facerse, por exemplo, "comparando" o custo dos servizos na rede pública. Tampouco "queda constancia" na documentación do contrato "as razóns que motivan" que Povisa exclúa determinados servizos sanitarios da súa carteira.O contrato da Xunta con Povisa implica que o prezo por paciente, a efectos prácticos, "unicamente podería sufrir variacións á alza" e nunca baixar mediante un sistema que "pode non estimular a calidade da prestación sanitaria"Así foi, reprocha o órgano fiscalizador, como Sergas e Povisa pactaron un sistema de remuneración que "pode non estimular a calidade da prestación sanitaria" porque é "independente do número de doentes atendido e da calidade da atención". Pero tamén porque é un importe que nunca baixa; aínda que existen cláusulas de revisión en función de factores como os custos dos servizos hospitalarios que cada ano publica o INE, se o resultado dese cálculo é "negativo", o acordado con Povisa é que a cota "se manterá igual á do ano anterior sempre que o importe sexa igual ou superior" aos devanditos 540 euros. No entanto, "se a variación fose positiva, o novo importe consolídase como referencia". "É dicir -exemplifica o propio Consello- se (...) se sitúa en 520 euros como consecuencia da revisión, mantense o importe de 540, e se acadase 550 euros, xa non podería baixar e unicamente podería sufrir variacións á alza".Esta contratación de servizos con Povisa, advirte Contas, produciuse baseándose en informes da propia Xunta que non fan "ningunha referencia á influencia que podería ter" a entrada en funcionamento do hospital Álvaro Cunqueiro, aínda que se trata de documentos elaborados cando ese novo centro hospitalario estaba a construírse. Consolidouse así a decisión política instaurada polo Goberno de Manuel Fraga e mantida polo bipartito de manter Povisa "como hospital de carácter substitutorio" das prestacións públicas para unha parte da poboación viguesa, no canto de cubrila plenamente co novo hospital. Contas constata que ata o 80% da cifra de negocio de Povisa depende do concerto co Sergas, o cal "condiciona notablemente o proceso de negociación" e as súas condiciónsMalia o que o Consello de Contas dá en presentar como un marco vantaxoso para Povisa, a empresa comezou a arrastrar problemas económicos que, xustificou, se debían a que os devanditos 540 euros por persoa e ano non eran dabondo para "dar cobertura aos custos derivados da execución do concerto", nomeadamente "á parte correspondente á medicación de dispensación ambulatoria" e ás "diferenzas de interpretación sobre cal é o contido da carteira de servizos cuxa prestación asume Povisa", a cal Contas non dá discernido con claridade por mor da devandita falta de "transparencia".Neste escenario foi no que Sanidade e Povisa "iniciaron negociacións" ata "culminar coa sinatura, o 1 de xaneiro de 2019", dunha cláusula de melloras do concerto. A principal novidade foi que de agora en diante "o Sergas pasa a subministrar directamente a medicación ambulatoria que dispense Povisa a pacientes da súa poboación de referencia" e outros fármacos de "alto impacto". O certo, conclúe o informe, é que "o mantemento de Povisa como hospital de carácter substitutorio" e a "forte dependencia" da empresa "dos ingresos procedentes do Sergas", ata un 80%" da súa cifra de negocio, "condiciona notablemente o proceso de negociación do concerto á hora de fixar as súas condicións económicas e prestacionais".


Summary: Solicitan axuda para desatascar a situación e aseguran que esta mañá había catro traballadoras para atender ás 54 usuarias desta residencia de maiores.

As poucas traballadoras que restan sas na residencia de anciáns San Carlos de Celanova víronse "desbordadas" esta segunda feira para atender ás súas 54 usuarias, das cales 11 permanecen en illamento no propio centro tras coñecerse esta fin de semana que están infectadas por coronavirus. Segundo explican a Europa Press fontes desta institución, iniciaron os trámites para solicitar a intervención "canto antes" do Exército de Terra Brilat "para que axuden, polo menos, con persoal sanitario" a desatascar a situación. Nesta mesma segunda feira, pasadas as 13:30 horas, desprazouse até o centro unha dotación da Unidade Militar de Emerxencias (UME), pero o seu labor limitouse á desinfección do edificio. Despois de que tamén unha ducia dos empregados dese positivo en COVID-19, os negativos (todos sometéronse ao test) denuncian que "non dan" con todo o traballo que teñen e que o levan "un pouco atrasado". E é que, se normalmente adoita haber sobre seis ou sete empregadas para a atención directa das internas, ademais doutro persoal como enfermeiras e cociñeiras, esta mañá había "só catro persoas para 54 usuarias", comentan estas mesmas fontes. No tocante á atención das usuarias, o alcalde do municipio, Antonio Puga, aposta pola súa recolocación noutro lugar onde poidan "recibir atención sanitaria", como un centro hospitalario ou, segundo mencionou, as dependencias da Fundación San Rosendo nos Milagros, tal e como se baralla. A Xunta, segundo fontes consultadas por Europa Press, está "moi preocupada" pola residencia e calquera medida a respecto diso, ben implique un traslado ou un illamento, se adoptará, din, "sen demora". Precisamente, na residencia San Carlos de Celanova vivía a primeira persoa con coronavirus que faleceu en Ourense, unha muller de 93 anos con patoloxías previas.


Summary: Patrimonio dos Ancares prepara un informe dirixido á Dirección Xeral do Patrimonio Cultural da Xunta e ao Concello de Becerreá para que "se proceda á retirada do lixo" que se acumula no acceso á cova de Furco.

O colectivo Patrimonio dos Ancares denuncia o estado no que se atopa a Cova de Furco, en Becerreá, considerada Patrimonio desde 1991, á que resulta imposíbel acceder debido á acumulación de lixo. Integrantes deste colectivo achegáronse esta terza feira á cova para comprobar o seu estado coa finalidade de solicitar que a Xunta e o Concello acometan os traballos arqueolóxicos para determinar a antigüidade dos distintos períodos de ocupación deste espazo nos Ancares. Alí puideron comprobar que "a boca da cova foi utilizada ao longo dos anos para depositar unha enorme cantidade de lixo, o que impide practicamente o acceso ao interior". Polo que xa están a preparar un informe dirixido á Dirección Xeral do Patrimonio Cultural da Xunta e ao Concello de Becerreá para que "se proceda á retirada do lixo, solicitándolle tamén que se acometan os traballos arqueolóxicos para estudala e poñela en valor". Explotación dunha canteira Este grupo de defensores do Patrimonio traslada a Nós Diario que no ano 2000 a Consellaría de Industria "ditou unha resolución pola que se fixo pública a declaración de impacto ambiental do proxecto da canteira de Furco, onde se localizaban varias covas, estabelecéndose unha serie de cautelas arqueolóxicas como o control de voaduras, prohibición de explanacións e amoreamentos". Desta maneira, sinalan que "a explotación desta canteira xa provocou no seu momento a destrución total dun dos castros máis espectaculares, pola súa tipoloxía, da comarca dos Ancares". E salientan que a Cova de Furco, xunto coas de Valdavara, tamén en Becerreá, "son as únicas onde se ten documentado a presenza humana na prehistoria, o que as fai especialmente importantes" entre as covas existentes na comarca dos Ancares. Así mesmo, apuntan sobre a Cova de Furto que "nos anos trinta do pasado século XX, o mestre do Cereixal, en Becerreá, don Gonzalo Martín March, e o estudante Blas Ferreiro, atoparon anacos de hasta de animais, ósos humanos e varias pezas metálicas, entre outras unha maza e un puñal de antenas de bronce que foi publicado polo historiador Ángel del Castillo no Boletín da Real Academia Galega no ano 1936, e que datou entre o 700-500 antes de Cristo".


Summary: No proceso de lixiviación, é dicir, da extracción/disolución do ouro, fórmanse varios tipos de "compostos cianurados". Reciben este nome precisamente porque a maioría deles non teñen o cianuro libre senón que o teñen complexado, unido, a distintos metais.

Nadal 2012. Nunha de tantas sobremesas coa familia, alguén comenta "a ver que pasa co da mina de ouro". Son de Cereo, vivo en Madrid e era a primeira vez que oía falar do tema. Non me sabían dar moitos datos, pero dixéronme a palabra clave: CIANURO. Na industria emprégase a cantidade estritamente necesaria para o proceso, é dicir, todo o cianuro que entra, consúmese. Non hai miles, millóns de toneladas de residuos cianurados como pasa nas minas de ouro Son química. Ás veces traballo con miligramos de cianuro sódico baixo altas medidas de seguridade; hai laboratorios nos que incluso hai que comunicarlle ó médico cando o vas manipular. Por iso cando me dicían "toneladas", rebatíalles "imposible". Pero, desgraciadamente, sí eran toneladas… e diarias. De volta en Madrid, púxenme a buscar información sobre o uso do cianuro na minería. Atopei argumentos "xustificativos" por parte das empresas mineiras como "Non é tan fero o león como o pintan. O cianuro prodúceno moitas plantas, bacterias, fungos e incluso o corpo humano. Fabrícanse unhas 3 millóns de toneladas ó ano para a industria (plásticos, pegamentos, etc.) das que soamente un 18% se emprega na minería". Menos mal que tamén deixaban caer que "é un dos velenos máis potentes que se coñecen". Pois si, todo iso é certo (menos o do león) pero ten letra pequena. Na industria emprégase a cantidade estritamente necesaria para o proceso, é dicir, todo o cianuro que entra, consúmese. Non hai miles, millóns de toneladas de residuos cianurados como pasa nas minas de ouro. Nestas, o cianuro emprégase para disolver o ouro, despois sepárano do metal e queda todo como residuo. E aquí vén a parte que eu lle chamo "o timo da estampita". "Non vos preocupedes, o cianuro descomponse de forma natural cos raios do sol. Aínda así, e para que vos quededes totalmente tranquilos, nós ímolo destruír con SO2 para convertelo en cianato que xa non é tóxico". Isto ten tantos peros que xa non sei nin por onde empezar. Primeiro, para que o cianuro se descompoña de forma natural téñense que dar unha serie de factores que NON se cumpren nas balsas de residuos. Ademais, alguén imaxina que, se se descompoñese espontaneamente, ían gastar un céntimo en destruílo? No proceso de lixiviación, é dicir, da extracción/disolución do ouro, fórmanse varios tipos de "compostos cianurados". Reciben este nome precisamente porque a maioría deles non teñen o cianuro libre senón que o teñen complexado, unido, a distintos metáis A realidade é que no proceso de lixiviación, é dicir, da extracción/disolución do ouro, fórmanse varios tipos de "compostos cianurados". Reciben este nome precisamente porque a maioría deles non teñen o cianuro libre senón que o teñen complexado, unido, a distintos metais. No proceso de tratamento co SO2 que, dito sexa de paso, os hai moito máis eficientes pero, claro, máis caros (peróxido de Hidróxeno H2O2, ozono O3) soamente se destrúen, e de forma parcial, dous tipos de compostos cianurados: o cianuro libre (CN- e HCN) e o cianuro WAD (CNWAD, compostos cianurados que se disocian en presencia dun ácido débil) tódolos demais compostos con cianuro non se inmutan (CNSAD, complexos insolubles). Así que aquí nos fan o truco do almendruco porque só miden a cantidade de CNWAD que queda e non o total. Ese total déixannolo en herdanza para o resto das nosas vidas, da dos nosos fillos e, moi probablemente, tamén da dos nosos netos. Como anécdota, comentar tamén que o SO2 é un gas lacrimóxeno e irritante, causante da chuvia ácida porque se convirte en ácido sulfúrico. Eles, no seu proceso INCO, engádenlle cal para neutralizar este ácido o que se traduce en máis e máis residuos. Como vedes, o cóctel é completiño. E aínda quedaría decoralo co Arsénico, sosa cáustica, ácido clorhídrico e un largo etcétera. Un groliño?


Summary: Antón Gómez-Reino Varela (A Coruña, 1980) é o secretario xeral de Podemos Galicia e preséntase por cuarta vez como cabeza de lista pola Coruña. Galicia En Común cre ter o escano de Gómez-Reino ben consolidado e non lle preocupa a competencia de Carolina Bescansa nin onde vaian parar os apoios de quen foron ou son os socios parlamentarios de Podemos que non concorren ás eleccións. O candidato avanza unha campaña intensa, coa presencia de Xabier Domènech o sábado en Compostela e de Pablo Iglesias o domingo na Coruña.

Como secretario xeral de Podemos Galicia, con que aspiracións parte Galicia En Común nesta repetición das estatais?Aspiramos a consolidar os escanos que conseguimos en abril e a mellorar os resultados. Estamos máis próximos do segundo escano en Pontevedra que na Coruña, pero os datos que manexamos din que ambos son posíbeis. Ademais, somos a única forza política capaz de volver rachar o bipartidismo nas circunscricións de Lugo e Ourense. En Lugo estamos moi preto de volver ter escano. Pensamos que hai moito votante que o 28-A puido ter votado ao PSOE que se decatou de que entregarlle un voto de esquerdas ao PSOE é entregarlle un voto á dereita. Din as súas enquisas que están a recuperar voto do PSOE?Dino todas as enquisas. E percibímolo nós. Eu creo que houbo moito votante de esquerdas no país que lle deu un novo, e probabelmente o último, voto de confianza ao PSOE. Hai moita xente que se deu conta despois do 28-A que o PSOE non é de fiar se queres ter un goberno de esquerdas. Outras forzas políticas á esquerda e á dereita acúsanos de non ter defendido Galiza no Congreso. Pensa que se impuxo esa idea na opinión pública? Como lles afecta?Cumprimos co traballo que nos tocaba facer. Volvemos ser o espazo máis activo na presentación de iniciativas e nos poucos plenos que houbo nesta lexislatura. Levamos todas as demandas da cidadanía galega ao Congreso e ao Senado. Penso que as galegas e os galegos terían dificultades para identificar polo nome unha deputada ou deputado galego do PP ou do PSOE, mentres que o noso traballo é coñecido. Nós non queremos estar só nos temas que afectan ao país; queremos que Galiza teña un papel preponderante noutros debates. Por exemplo, en cuestións como a estrutura territorial do Estado ou a reforma das pensións ou o sector industrial, nos que non só levamos a voz de Galiza a Madrid senón que somos os que lideramos as propostas que se fan desde o espazo confederal de Unidas Podemos. Hai moita xente que se deu conta despois do 28-A que o PSOE non é de fiar se queres ter un goberno de esquerdas A cuestión catalá vai ocupar boa parte da campaña. Que postura ten Galicia En Común respecto a unha solución para Catalunya?Pensamos que a peor das noticias é que se teña xudicializado unha cuestión que é netamente política. E os problemas políticos hai que resolvelos pola vía política. Todo o mundo sabe que hai unha maioría de cataláns, uns independentistas, outros non, que queren participar na forma de incardinar a realidade catalá co resto do Estado, o seu encaixe constitucional, e iso debe facerse dunha forma democrática. Ten que rematar o tempo da xudicialización e empezar o da política. Diálogo, diálogo e diálogo. E tamén un referendo, non?Ben, hai mecanismos. En calquera caso, o que está dicindo moita xente dentro e fóra de Catalunya é que hai que rebaixar a tensión, normalizar democraticamente a situación en todos os ámbitos e, despois, volver a un escenario no que se poida falar de todo. Como está afectando Catalunya á política na Galiza e noutras nacións sen estado dentro do Estado español?Penso que o noso país ten singularidade propia a todos os efectos. Tamén no ecosistema político e en como as galegas e os galegos vemos a nosa incardinación no Estado e as controversias que hai noutras nacións sen estado. Desde aquí vemos determinadas demandas con moita máis calma... Máis aló de certos movementos residuais, no país estanse a mirar as realidades catalá ou vasca con mesura e con naturalidade democrática. Nós dicimos sempre que Catalunya é importante pero Galiza ten que ser igual de importante no marco do Estado. Temen que o PSOE e o goberno en funcións utilicen en campaña a cuestión catalá?Eu o que creo é que calquera que pretenda utilizar esta problemática política por interese electoral sería moi irresponsábel, se chame Pedro Sánchez ou se chame a vella dereita española. Non pode ser que no canto de axudar a normalizar a situación, desde o goberno se colabore en enquistala. Nós dicimos sempre que Catalunya é importante pero Galiza ten que ser igual de importante no marco do Estado. Agora que parece evidente que o PSOE fixo todo o que puido para non pactar con Unidas Podemos, que posibilidades ve dun pacto PSOE-Podemos despois do 10-N?Eu creo que todas. Diante dunha irresponsabilidade histórica, como foi a de ternos levado a esta repetición electoral, a resposta debe ser unha oportunidade histórica. E por dicilo claro, penso que Galiza ten máis posibilidades que o 28-A e que nunca antes de estar no goberno do Estado a partir do 10-N. Que renuncias non faría hoxe Unidas Podemos nesa posíbel nova negociación?Hai que ver os resultados e hai que sentar. Nós fomos moi flexíbeis. Pero fixémolo por unha cuestión fundamental: para que houbera un goberno no Estado que derogase a reforma laboral, a lei mordaza, a LOMCE... e que afronte a cuestión territorial con normalidade democrática. Logo, desta volta Pablo Iglesias non vai servir a súa propia cabeza nunha bandexa a Pedro Sánchez?Con toda a humildade, o que fixo Pablo Iglesias foi un exercicio de xenerosidade importante. Todos os candidatos á Presidencia do Goberno pensan no seu capital político persoal e na súa organización política. Pablo Iglesias puxo por riba diso o beneficio do conxunto da xente. Que lle fai pensar que está máis preto esa coalición de esquerdas que a gran coalición PSOE-PP da que se fala hai tempo?É certo que na axenda do status quo do Estado sempre estivo esa gran coalición. Pero o PSOE sabe que se fai iso estaría traizoando á súa base e aos seus votantes. Un goberno responsábel non pode destruír un só posto de traballo sen crear outro novo. Pódese defender o emprego nas comarcas industriais ao tempo que se aposta por fechar as empresas que hai que fechar?Ten que haber unha transición ecolóxica, pero ten que ser unha transición xusta. Estase facendo en Francia e en Italia, pero aquí os gobernos do señor Aznar e outros que viñeron despois burlábanse do cambio climático, por iso levamos anos de atraso nesta transición. Vostede preséntase pola circunscrición da Coruña, cal é a súa perspectiva da crise industrial?Hai que darlle saída ao sector industrial porque temos un sector vivo que se está a enfrontar a un PSOE que recorda ao dos tempos de Solchaga e da reconversión. O sector é competitivo e hai que axudalo. Evidentemente, ten que adaptarse á situación de cambio climático e haberá que facer unha síntese entre a necesidade de manter o sector e a emerxencia climática. Un goberno responsábel non pode destruír un só posto de traballo sen crear outro novo. Pero na Coruña non só hai problemas no sector industrial... Cales son os outros?Hai que atender ás necesidades do sector lácteo e do pesqueiro. Veñen novos desafíos nas negociacións con Bruxelas que temos que enfrontar. Ambientalmente levamos anos poñendo o foco no estado das rías, especialmente nas do Burgo na Coruña e na de Ferrol. Precisan unha solución urxente. Ademais, isto ten un aspecto de rexeneración económica importante. Tamén hai que xerar oportunidades de emprego para a xente moza da provincia, que está moi preparada e non topa traballo aquí.


Summary: A corporación provincial conformouse entre chamados á disolución destas insititucións.

Esta quinta feira (16 de xullo) ficou constituída a nova corporación provincial da Deputación da Coruña. Após o acordo alcanzado entre PSdeG e BNG será o socialista Valentín Formoso quen presida a institución e a nacionalista Goretti Sanmartín quen asuma a vicepresidencia. O goberno de coligazón foi apoiado tamén pol@s edís da Marea Atlántica (3), Compostela aberta (1) e Alternativa dos Veciños de Oleiros (1). Pola súa banda, o Partido Popular propuxo o seu propio candidato sendo que Diego Calvo finalmente asumirá a portavocía do seu grupo como forza da oposición. Na sesión de investidura, na que non houbo sorpresas, si houbo tempo para as reivindicacións a comezar pola defensa dunha maior presenza das mulleres na composición da institución. E é que só hai 5 deputadas provinciais nun órgao composto por 31 persoas. Da mesma maneira o edil de Compostela Aberta, Manuel Dios, prometeu o seu cargo agardando que se trate da "última" corporación. Algo que tamén lembrou a vice-presidenta. Goretti Sanmartí subliñou a posición do seu grupo cuxo obxectivo é suprimir estas institucións. O acordo entre PSOE e BNG tamén se extenderá á Deputación de Pontevedra Pola súa banda, @s deputad@s do BNG lembraron distintas persoas vencelladas ás Irmandades da Fala á hora de tomaren posesión dos seus escanos. O acordo de goberno suscrito por BNG e PSOE prevé o adelgazamento do ente provincial e a redución das súas competencias. Un feito que tamén se contempla no caso da Deputación de Pontevedra onde xa foi presentado o pacto de goberno que deixará en mans da socialista Carmela Silva a Presidencia e en César Mosquera (BNG) a Vicepresidencia.


Summary: O informe da Confederación Sindical Internacional clasifica 142 países en función de 97 indicadores recoñecidos internacionalmente para avaliar onde están mellor protexidos os traballadores e traballadoras. O resultado do estudo sitúa o Estado español no mesmo grupo que Marrocos, El Salvador ou Ghana.

Non son bos momentos para as liberdades e dereitos sindicais no Estado español. A regresión que nestes anos se deu nestes campos sitúa a España na categoría de estados nos que, coma Marrocos, Ghana ou Sri Lanka, hai "violacións regulares dos dereitos". Así se establece no Índice Global de Dereitos 2018, elaborado pola CSI en base a datos correspondentes a 142 países. A Confederación Sindical Internacional (CSI), que representa 207 millóns de traballadores e traballadoras en 163 países e territorios, elabora anualmente un informe sobre violacións dos dereitos sindicais no mundo. É o Índice Global dos Dereitos, baseado en documentos e datos da Organización Internacional do Traballo (OIT). O índice recolle 97 indicadores recoñecidos internacionalmente e referidos a dereito a sindicación, liberdades civís, dereito á folga, liberdade para a acción sindical ou a negociación colectiva. "En Europa, 58% dos países vulneraron os dereitos de negociación colectiva e en tres cuartas partes dos países vulnerouse o dereito de greve" En base ao resultado obtido deses 97 indicadores que permiten avaliar onde están mellor protexidos os dereitos dos e das traballadoras, clasifícanse os países en cinco categorías, que van desde o 1 (estados onde existe violación non regular de dereitos, como Suecia, Noruega, Dinamarca. Alemaña ou Uruguai) até o 5 (dereitos laborais e humanos non garantidos: Arabia Saudita, Turquía, China...). España figura, por primeira vez, na categoría 3, onde están aqueles territorios onde hai "violacións regulares de dereitos". Criminalización e represión Malia que o ordenamento xurídico español concede constitucionalmente aos sindicatos un papel nas relacións laborais, o documento do CSI constata que no Estado español hai represión dos dereitos de reunión dos e das traballadoras, criminalización do dereito de greve, detención de sindicalistas durante o exercicio de folga ou servizos mínimos abusivos. "As autoridades (españolas) reprimiron greves pacíficas e procesaron dirixentes sindicais empregando disposicións legais franquistas" "[En España] rexistrouse unha crecente tendencia a procesar os sindicalistas para reprimir protestas, onde o goberno reactivou unha disposición franquista criminalizando as accións de greve", explícase no Índice Global dos Dereitos. "As autoridades reprimiron greves pacíficas e procesaron dirixentes sindicais empregando disposicións legais franquistas", recóllese noutra parte deste informe. Preocupante As principais conclusións do Índice Global dos Dereitos correspondente a 2018 son preocupantes: 87% dos países vulneraron o dereito de greve, 81% denegan a algúns ou todos os traballadores e traballadoras a negociación colectiva, 65% dos países exclúen os traballadores e traballadoras da lexislación laboral... "En Europa, 58% dos países vulneraron os dereitos de negociación colectiva e en tres cuartas partes dos países vulnerouse o dereito de greve". As tres tendencias mundiais sobre os dereitos dos traballadores identificadas no ïndice Global son: a redución do espazo democrático, a influencia empresarial ilimitada e a importancia da lexislación.


Summary: O número de persoas en paro incrementou en Galiza (0,16%) no último ano, mentres que baixou no conxunto do Estado (-1,16%). No noso país xa son 92.800 os fogares con todos os membros activos en paro, 3.600 máis dos que había hai tres meses.

Galiza acabou 2013 con máis persoas no paro que 2012. A variación é estatisticamente pouco significativa, menos de mil persoas (arredor de 400, a propria EPA advirte que para menos de 5.000 persoas a mostra está suxeita a erros). No Estado, a tendencia é distinta: o paro diminuíu en 69.000 persoas. En Galiza hai 92.800 fogares con todos os seus membros activos no paro. Son 3.600 fogares máis que no trimestre anterior O paro incrementou en Galiza en taxa inter-anual nun 0,16 por cento, mentres que nas outras nacións sen Estado -Catalunya e Euskadi- as cousas foron sensibelmente mellores, nomeadamente no caso catalán, cun descenso moi significativo do 7,31%, mentres que a economía basca se anotou unha redución do desemprego do 2,72%. En ambos casos, o comportamento do desemprego foi moito mellor do que en España (a queda española do paro foi do 1,16%. A taxa de paro galega fica no 21,96%, abondo por debaixo da española, 26,03%. A explicación é que na Galiza a taxa de actividade [que mide cantas persoas traballan en relación á poboación en idade de traballar] é sensibelmente inferior á estatal: 54,32% face 59,43%. Ou sexa, empregamos moita menos persoas do que España e, ao ser a nosa poboación activa menor, resulta máis doado que o sexa tamén a taxa de paro. A EPA tampouco recolle, loxicamente, os miles de galegos e galegas que abandonaron o País rumo á emigración. Queda de activos A estatística de traballador@s activ@s non deixa lugar a dúbidas. Galiza perde máis activ@s [persoas que traballan ou están no paro na procura de emprego, isto é, persoas que están no mercado laboral] do que España. Fechouse 2013 cunha caída do 2,93% no número de activ@s galeg@s, face a queda do 1,17% estatal. Dos 277,8 miles de parad@s galeg@s 184,6 son homes e 129,2 son mulleres. A taxa de actividade entre os homes é claramente superior á das mulleres: 60,02% face o 49,14%, o cal indica que as políticas neoliberais en curso están a expulsar a moitas mulleres -que soportan piores condicións de traballo e salarios máis baixos- do mercado laboral. Fogares Na Galiza había, a finais de 2013, un total de 92.800 fogares con todos os seus membros activos en paro. Son 3.600 foagres máis que no trimestre anterior. Un dado que indica o forte impacto social do desemprego no noso país.


Summary: Só así, cunha educación sexual axeitada e coa mellora no acceso aos métodos anticonceptivos, poderemos previr de forma máis efectiva, especialmente en persoas novas, as infeccións de transmisión sexual, os embarazos non desexados e, en consecuencia, os abortos.

Dende que Mariano Rajoy, a finais do pasado mes de setembro, anunciou a retirada da reforma da coñecida como Lei do Aborto (tamén denominada contrarreforma do malogrado Gallardón, que durou o mesmo que este proxecto de modificación da norma de 2010), o movemento feminista se mantén en permanente estado de alarma e alerta posto que foron moitas e constantes as ameazas, tanto por parte do propio presidente do Goberno como dalgúns dos seus ministros, acerca da intención de modificar certos artigos desta Lei de Saúde Sexual e Reprodutiva e da IVE. O movemento feminista mantense en permanente estado de alerta posto que foron moitas e constantes as ameazas acerca da intención de modificar certos artigos desta Lei de Saúde Sexual e Reprodutiva A última, a realizada polo novo ministro de Igualdade, Alfonso Alonso, asegurando que o Goberno reformará de "forma inmediata" (fálase mesmo deste mes de febreiro) o artigo referido ás mozas de 16 e 17 anos, alegando como argumento para xustificar esta decisión unha falsa realidade: a de que as rapazas abortan como método anticonceptivo e que non falan coas súas familias. Os datos están aí. Segundo o informe da Asociación de Clínicas IVE (ACAI), xa coa Lei de 2010 en funcionamento, das mulleres que abortaron nos seus centros, só 1.186 eran menores de anos e, destas, soamente non puideron informar aos seus titores 151. E isto que significa? Pois que só un 10% das mozas de 16 e 17 anos que interromperon voluntariamente o seu embarazo -ou un 0,41 do total de mulleres que o fixeron- non levaron a cabo ese trámite. E a tendencia e porcentaxes son os mesmos se tomamos como referencia os últimos datos coñecidos, tamén facilitados por ACAI, sobre número de abortos efectuados nestas clínicas entre os meses de xaneiro e setembro de 2014. Xa coa Lei de 2010 en funcionamento, das mulleres que abortaron nos seus centros, só 1.186 eran menores de anos e, destas, soamente non puideron informar aos seus titores 151 Pero, é que ademais, o Goberno, concretamente o Partido Popular, está a manipular a propia Lei; unha lei que respecta o dereito das mulleres mozas a decidir e que tamén obriga a informar as súas familias, agás que se produzan unha serie de situacións perfectamente especificadas na propia norma. Porque, quen se pode opoñer a que unha rapaza de 16 ou 17 anos non informe a súa nai, pai ou titores legais cando facelo lle pode supoñer "un conflito grave, manifestado no perigo certo de violencia intrafamiliar, ameazas, coaccións, malos tratos, ou se produza unha situación de desarraigamento ou desamparo"? Ninguén no seu san xuízo, non lles parece? Pois isto mesmo, e de forma literal, é o que di o artigo 13 da Lei de Saúde Sexual e Reprodutiva e da IVE de 2010. Un artigo que se está a utilizar de forma torticeira para recuperar un puñado de votos -algúns dese arco ultraconservador que o PP pensa que perdeu ao retirar a súa contrarreforma- a costa de controlar a vida das mulleres, neste caso as máis novas, expoñéndoas a abortos clandestinos e desprotexéndoas en situacións de extrema gravidade. Só cunha educación sexual axeitada e coa mellora no acceso aos métodos anticonceptivos, poderemos previr de forma máis efectiva, especialmente en persoas novas, as infeccións de transmisión sexual, os embarazos non desexados e os abortos Polo tanto, e tendo en conta, ademais, que este debate xa se produciu durante a tramitación parlamentaria da Lei e se pechou cun acordo, este artigo non debe modificar nin unha coma. E se queremos previr e evitar que novos e maiores se vexan ante a difícil decisión de interromper voluntariamente o seu embarazo, desenvolvan, señoras e señores do PP, a Lei de 2010 e garantan o seu total cumprimento. Porque unha das mellores virtudes que ten esta norma é, precisamente, que garante o dereito á educación e á saúde sexual e só así, cunha educación sexual axeitada e coa mellora no acceso aos métodos anticonceptivos, poderemos previr de forma máis efectiva, especialmente en persoas novas, as infeccións de transmisión sexual, os embarazos non desexados e, en consecuencia, os abortos.


Summary: Un grupo de alumnos da Facultade de Xornalismo de Santiago elabora un vídeo humorístico no que converten uns peculiares Romeo e Xulieta en seareiros de Deportivo e do Celta co obxectivo de promover "unha rivalidade sá e entre amigos"

Humor para rebaixar a tensión. Nada como o sorriso conxunto para diminuír un chisco a esaxerada e mal ententendida paixón coa que algúns seareiros viven o derbi galego de fútbol. Un grupo de alumnos da Facultade de Xornalismo veñen de elaborar un vídeo no que parodian o duelo de rivalidade entre Celta e Deportivo. Cuns modernos Romeo e Julieta como protagonistas e co cancioneiro popular galego como tema de fondo, o colectivo Case Sempre en Galiza intenta "rebaixar a tensión e harmonizar as dúas afeccións". A Xulieta celtista é protagonizada por un seareiro do Dépor; o Romeo deportivista é socio do Celta "A idea xurdiu tras unha serie de vídeos que tivemos que facer para unha materia da carreira; con motivo do derbi quixemos facer algo humorístico e retranqueiro coa rivalidade como tema de fondo", conta Manuel Varela, un dos protagonistas do sketch, no que sae caracterizado como muller e celtista. "Eu son afeccionado do Deportivo e home... Foi o papel máis difícil da miña vida", di entre risas, as mesmas que botou co seu compañeiro de reparto, socio celtista da Guarda e que sae caracterizado como o Romeo deportivista. "O obxectivo destes partidos debe ser ese: manter a rivalidade, pero de maneira sá, como amigos e tomando cañas todos xuntos", insiste Manuel, que confía en que algún día Vigo e A Coruña poidan gozar dos derbis "como en Euskadi".


Summary: Os incendios seguen a asolar o país. No que vai de fin de semana, e segundo os datos provisionais da Consellaría de Medio Rural, xa son máis de 600 as hectáreas calcinadas, 250 delas en espazo protexido Rede Natura, en Manzaneda.

No que vai de fin de semana xa arderon máis de 600 hectáreas. Son os datos provisionais da Consellaría de Medio Rural, que informa de máis de vinte incendios no sur do país. O máis grave deles tivo lugar en Viana do Bolo, onde na parroquia de Pradocabalos arderon máis de 220 hectáreas. A este lume, que permanece activo desde onte, sumóuselle outro incendio na parroquia de Pexeiros, onde arderon máis de 70 hectáreas. Ademais, Medio Rural sinala que o lume calcinou máis de 250 hectáreas en zona Rede Natura no concello de Manzaneda (parroquia de Cernado). Este incendio, segundo a Xunta, estaría controlado desde esta mesma mañá, despois de se detectar a primeira hora da tarde do sábado. Tamén está controlado o incendio da parroquia ourensá de Cudeiro, onde ficaron calcinadas 35 hectáreas. O lume en Cudeiro obrigou a activar o nivel 2 de alerta ante a proximidade das lapas ás vivendas.


Coñecida sobre todo como poeta, foi unha pequena sorpresa que Lara Dopazo Ruibal gañase o premio de Narrativa Illa Nova deste ano. Inspirado nunha senlleira (e polémica) colección creada nos primeiros anos de Galaxia, trátase dun certame limitado a menores de 35 anos, unha marxe o suficientemente ampla como para que poida servir tanto na descuberta de novas voces debutantes como no afianzamento doutras que xa se iniciaron no mundo editorial. Aínda aventuramos, co caso desta autora, que Galaxia tamén sacará partido a descubrir facetas novas doutras persoas cunha imaxe máis relacionada con outros xéneros. Porque, aínda que algúns outros premios e edicións nos puñan na pista das inquedanzas da autora, non cabe dúbida que este O axolote é a súa primeira incursión de entidade no mundo da narrativa. O axolote e outros contos de bestas e agua / Lara Dopazo Ruibal / Galaxia / 2020 / 132 páxinas / 14,70 euros O axolote é un animal enormemente literario, a medio camiño entre o peixe e o réptil e con aspecto de criatura fantástica. Cortázar colocounos nun dos seus contos mellor lembrados como unha especie capaz de transitar a fronteira entre o real e a fantasía das persoas creadoras. Trátase dunha referencia moi difícil de esquecer ao entrar na ducia de contos que ten esta proposta e que, máis aló do fío tenue de temáticas que os engarza, aparecen unidos sobre todo polo ton compartido que os emparenta cun realismo máxico moi particular. Os relatos desta colección gardan unha conexión coa marabilla que transita entre un cotián reinventado e os grandes acontecementos, moitos deles de ton persoal, que teñen que atravesar os seus protagonistas. Historias de bestas ou de persoas que comparten algo da súa propia natureza coas bestas e que trazan desde ela a súa propia supervivencia nun universo hostil. Tamén historias que por momentos conseguen comunicar esa maxia tan particular da que fai gala a autora con outros eidos máis relacionados coas lendas populares ou os universos fantásticos. Tal e como comentamos, e como é frecuente na maioría dos libros de relatos, a súa noción de conxunto pode ser cualificada de feble. E porén, hai unha fonda noción do propio estilo de Lara Dopazo Ruibal que cohesiona, ao seu xeito, a colección. A capacidade para crear toda unha proposta ficcional afastada do realismo con catro pinceladas que a sustenten, ou a rotundidade coa que os personaxes están construídos, ás veces desde ese mesmo minimalismo, son características que fan pensar nesta faceta menos coñecida da autora como algo a non perder de vista.


Summary: Carballo presenta unha iniciativa que enche os pasos peonís con frases que chaman ao riso. En Lalín, o novo goberno tamén apostou na ornamentación das rúas através destes espazos.

As persoas teñen tres peles. Unha é a que lle cobre a osamenta e a alma. Outra é a familia. E a terceira é o lugar, a vila ou a cidade na que vive. A metáfora sérvelle ao creador Santi Pazos para presentar a iniciativa Ruar e Rir, que dende a pasada fin de semana está a encher os pasos de peóns carballeses con frases que chaman ao riso prendidas da poesía. Mentres as dúas primeiras pelicas son para nós os terreos dos afectos, ás que coidamos con mimo, a terceira adoitamos identificala como espazo hostil, de tráfico, presas, apuros e hostilidades. Hai uns días, os pasos de peóns de Carballo apareceron cheos de tatoos con mensaxes positivas. A iniciativa, "Ruar e rir", pretende sacarnos o sorriso cando imos pola rúa. Con frases ideadas polo artista e sociólogo carballés Santi Pazos, a colaboración do colectivo Crea arte con formas e o apoio da concellaría de Promoción Económica de Carballo, a idea quere contribuír a embelecer a vila ao mesmo tempo que sacar dos museos a cultura e facela asequible a todo o mundo. Unha octoxenaria conversa coa artista que se afana no mural que está a pintar na rúa. Unha nai e a súa filla recúan ao ver con sorpresa que, sobre o asfalto que a diario pisan, agora uns versos convídanas a ler. A ruta do colesterol, a que seguen aquelas persoas fieis á consigna menos prato e máis zapato, modificouse na vila para pasar á beira dos murais da iniciativa de arte urbana "Derrubando muros con pintura". Cun deses murais de fondo, o da carrapuchiña feroz que está pintado na parte traseira da agora ludoteca (unha escola construída nos anos vinte do pasado século), unha parella fai as súas fotos de voda. Ao igual que as persoas, todas as vilas teñen os seus atractivos, aínda que non cumpran cos cánones de beleza de moda, lembrou o ideador da iniciativa, Santi Pazos, na súa presentación en roda de prensa. A vila de Carballo non conta con grandes atractivos arquitectónicos nin con casco histórico, porque sufriu, ao igual que outras moitas vilas, a desorde urbanística da segunda metade do pasado século. Mais si ten un gran atractivo, como recordaron na presentación da iniciativa o alcalde, Evencio Ferrero, e o concelleiro de Promoción Económica, Xosé Regueira: o seu potencial humano, unha sociedade viva e dinámica que se da a ver nas numerosas iniciativas que as asociacións e o tecido cívico carballés levan adiante. Até que o bote de spray dure, estas frases cheas de mimo cubrirán os pasos peonís carballeses, sinalan desde o goberno de Carballo Até que o bote de spray dure, estas frases cheas de mimo cubrirán os pasos peonís carballeses. O caderno de Santi Pazos está cheo delas. Moitas están pensadas ex profeso para o lugar no que foron pintadas. Como as interxeccións orgásmicas no calellón da rúa Jacinto Amigo Leira que lembra os agochos que chaman ao pracer. Ou a frase "Fasme cóxegas" xusto diante da ludoteca onde @s cativ@s rin, o "Ler entre liñas" diante da nova biblioteca do Rego da Balsa, ou o "Vés e vas como as ondas do mar" que se pode ler á beira da rotonda do centro comercial, de camiño a Razo e pretiño dunha escultura de coñecido gravador carballés Manuel Facal. Non é a primeira vila ou cidade que leva adiante unha iniciativa deste tipo. Fíxose en Madrid, en Murcia o na Coruña, mais Carballo marca a diferencia porque é a primeira vez que algo así se se leva adiante, non de maneira alegal, senón co apoio das institucións, neste caso locais. "Sementando agarimos, recollemos bicos", di outra das frases. Así é no espazo privado. Así, tamén, ao menos en Carballo, na pelica do espazo público. Pola súa banda, o goberno de Lalín, encabezado polo propio alcalde, Rafael Cuíña, tamén desenvolveu nas pasadas semanas unha recuperación dos pasos peonís. Neste senso, o executivo local quixo pór en valor a música pintando un teclado de piano.


Summary: O epítome da pouco explorada carreira de Charles Chaplin como compositor ten unha anécdota algo excéntrica como protagonista: Chaplin recibiu un Oscar á Mellor Banda Sonora Orixinal en 1972 por Limelights (Luces de proscenio) malia que o filme é de 1952. O motivo está en que a película non foi estreada en Los Ángeles até aquel ano, razón pola que -segundo as normas que rexían na altura- os membros da Academia de Hollywood puideron votala para recibir o galardón.

Á parte do pouco coherente regulamento dos premios da época, a anécdota reflicte o desexo do show business americano por congraciarse de novo cun artista ao que expulsara décadas antes por "comunista". Falar do "Chaplin compositor" segue sorprendendo a moita xente, dado que non é a de músico a faceta máis coñecida do cómico londiniense. E, non obstante, foi un campo onde cumpriu con sobrada competencia os traballos que enfrontou: basicamente, a banda sonora dos seus propios filmes. Charles Chaplin, fillo de actores de music-hall, traballou dese os oito anos no esixente vaudeville da súa cidade natal, e non era, nin moito menos, infrecuente que as persoas que se dedicaban a ese oficio tivesen que aprender a tocar algún instrumento como parte das habilidades requiridas para pórse sobre as táboas. No seu caso, podía tocar o violonchelo, o violín, a frauta e o órgano, todos tocados "de ouvido" mais coa destreza suficiente como para compensar coa intuición a falta de coñecementos técnicos. Xa nos Estados Unidos, Chaplin cambiou o teatro polo cine, cos espectaculares resultados de todos coñecidos. Non tan célebre é o papel que tivo na concepción musical do cinema mudo. O habitual era que a música non fose considerada un aspecto importante dos filmes: adoitaba contratarse algúns músicos que acompañaban a película con pezas xa existentes para "amenizar" a proxección. Chaplin, porén, comprendeu desde o principio a importancia que tiña a banda sonora na recepción do cine e preocupouse de que cada unha das súas obras estivese acompañada por unha partitura composta especificamente para elas. Como non sabía escribir música, tiña que recorrer aos servizos dalgún músico que transcribise no papel o que el executaba, ás veces asubiando. Chaplin soubo entender que a música era un contrapunto necesario para expresar os sentimentos que se mostraban na pantalla e mesmo foi quen -sen unha cultura musical excesiva- de "reinventar" o leitmotiv, a melodía que caracteriza e acompaña unha personaxe determinada, como xa Wagner fixera antes na ópera. O vindeiro 18 de novembro, teremos a oportunidade de comprobar en directo a destreza musical de Chaplin: a Real Filharmonía de Galiza, dentro do programa de Cineuropa, interpretará a banda sonora que compuxo para o seu filme de 1923 The Pilgrim, acompañando a proxección da película. E con broche de ouro: o director da velada será Timothy Brock, un especialista na faceta musical do xenial actor e director e a quen lle debemos a restauración da banda sonora de varios dos seus filmes -Tempos modernos, City Lights, A quimera do ouro...- así como as doutras películas musicadas por autores de importancia: A nova Babilonia, dirixida por Grigori Kozintsev e con música de Shostakovich; Entr'acte, de René Clair con música de Satie ou La Mort du duc de Guise, de Charles le Bargy e André Calmettes, con música de Saint-Saëns.


Summary: O Consello de Seguridade das Nacións Unidas a operación especial para o Sáhara Occidental.

Após adiar a votación até o sábado (30 de abril) e tan só por 10 votos, un máis dos necesarios para a súa aprobación, o Consello de Seguridade das Nacións Unidas acordou renovar por un período dun ano a MINURSO, a operación especial despregada no Sáhara Occidental cuxo obxectivo é a elaboración dun censo para o referendo de autodeterminación deste territorio ocupado, desde 1975, por Marrocos. En marzo de 2016 Marrocos expulsou 84 persoas da MINURSO e ordenou o fechamento da súa oficina en Dajla A decisión prodúcese no marco dun importante aumento da tensión no territorio logo da expulsión por parte do goberno marroquino de 84 persoas funcionarias da ONU e do fechamento da oficina da propia MINURSO en Dajla en resposta ás declaracións do secretario xeral das Nacións Unidas, Ban Ki-moon, cando se referiu desde os campamentos de persoas refuxiadas á presenza de Marrocos no territorio como unha "ocupación". Cumpre lembrar que após a Marcha Verde coa que o réxime marroquino invadiu o Sáhara Occidental en 1975 a ONU non lle recoñeceu competencia política ningunha sobre este territorio sendo aínda potencia colonial administradora o Estado español. Durante o debate da resolución para a renovación da MINURSO, Venezuela e Uruguai criticaron con dureza os documentos presentados ao Consello, o último deles por volta de 24 horas antes da sesión asinado por un "reducido grupo" de estados membros baixo o nome de 'Amigos do Sáhara' mais do que ficou excluído, por exemplo, a delegación uruguaia, lamentou o seu representante. A resolución non fai "nen unha soa referencia" a Marrocos, denunciou o representante de Uruguai durante a sesión de debate Venezuela e Uruguai rexeitaron co seu voto contrario a proposta de resolución non por "non atopar nen unha soa referencia" no texto á expulsión por parte de Marrocos das 84 persoas pertencentes á ONU e a Unión Africana, por abranguer un período de tempo "excesivamente longo" (90 días) para a restitución da "plena capacidade" da operación mais sen determinar "quen e como" será responsábel de que isto aconteza. Tamén se abstiveron Nova Zelandia, Angola e Rusia que coidaron insuficiente o mandato do Consello das Nacións Unidas. As posicións defendidas por estes países marcan, segundo defendeu o representante do Frente Polisario na ONU, Ahmed Bujari, un "antes e un despois" pois achou que "Marrocos non puido dobregar a vontade do Consello". Porén, o Polisario responsabilizou a Francia de que o documento non for máis preciso a respeito da restitución das funcións da MINURSO. E é que a operación especial non cumpriu a súa encomenda desde que en 1991 fose constituída para a realización do referendo de autodeterminación.


Summary: O portavoz de En Marea formulou no Parlamento a pregunta que o presidente se negara a contestar aos xornalistas. Tamén sen éxito. Núñez Feijóo cargou con dureza na sesión contra Ana Pontón (BNG) e Villares, que o instaban a atender as demandas das mobilizacións sociais.

Luis Villares preguntou a Núñez Feijóo o nome do delegado de goberno que o alertara [segundo o propio Feijóo reoñeceu na entrevista con Jordi Évole] sobre a existencia das fotos súas co narco Marcial Dorado e a resposta foi a mesma que recibiron os xornalistas que a semana pasada fixeran idéntica pregunta: nada. O presidente pasou por riba da cuestión e centrouse, na quenda de resposta, en atacar o portavoz de En Marea. Ataque con munición vella, como a da crítica ao seu escaso apoio interno no partido instrumental, e con munición nova: a polémica pola identificación policial dunha deputada do seu grupo canda mozos aos que a Policía acusa de "vandalismo". Feijóo non desaproveitou esa bala e centrouse en pedir a Villares que tomase medidas ao respecto. "Por que vostedes non atenden o clamor na rúa a favor da prisión permanente non revisábel?" (Núñez Feijóo) A sesión comezou coas preguntas do BNG e En Marea sobre a actitude do goberno galego perante as últimas mobilizacións, un "clamor" social en defensa da sanidade pública, das pensións ou da igualdade real de homes e mulleres que Feijóo desoe, criticaron. "Ante o malestar social que se expresa na rúa, vostede que fai?", preguntou Ana Pontón, "Toma nota e dialoga? Non, responde con prepotencia e chulería". A portavoz nacionalista reprochou a Feijóo que "prefira defender antes a Rajoy que a Galiza" e instouno a dar pasos para solucionar cuestións como as baixas pensións ou a fenda salarial. "Ante o malestar social que se expresa na rúa, vostede que fai? Responde con prepotencia e chulería" (Ana Pontón) Na mesma liña, Villares afirmou que na rúa hai "un clamor" que o executivo galego non escoita. Puxo o exemplo do 8M e citou como mostra do escaso compromiso do PP coa loita das mulleres o que acontecera con Baltar. O propio presidente do Parlamento, Miguel Santalices, interveu no debate para dicirlle a Villares que "iso [a denuncia contra baltar] foi arquivado e vostede debería sabelo". "Que delegado o alertou de que atoparan fotos súas con Marcial Dorado?" (Luis Villares) Na réplica, Feijóo cargou con dureza contra Ana Pontón, á que acusou de mentir e manipular, e reprochándolle que "cando vostedes gobernaban, as mulleres ían ao paro". A respecto de atender as demandas das mobilizacións sociais en Galiza, Feijóo preguntou a Pontón por que ela "non atende o clamor social pola prisión permanente non revisábel ou o clamor pola defensa da Constitución en Catalunya". "En Galiza hai 670.000 persoas maiores de 65 anos. Moitas votarían por vostedes pero agora están anoxadas" (Fernández Leiceaga) Fernández Leiceaga (PSdeG) tamén levou o tema das pensións á sesión de control, estendendo a cuestión á carencia de servizos para as persoas maiores, denunciando a falla de prazas en residencias públicas e concertadas. Tampouco gostou Feijóo da pregunta e argumentos dos socialista e, nunha actitude cada vez máis frecuente, empregou a quenda de réplica para atacar o que fai a pregunta. Neste caso, acusando o PSOE de ser o responsábel de que as pensións sexan tan baixas.


Summary: Este venres comezan os días grandes do Entroido 2019 en todo o país. Fagamos un percorrido polas datas clave e os lugares que protagonizan estas xornadas, dende Laza, Verín e Xinzo a Cobres, Chantada, Maceda ou Viana do Bolo.

Este venres comezan os días grandes do Entroido 2019 en todo o país. Sobre todo na provincia de Ourense e nomeadamente no triángulo máxico formado por Verín, Xinzo de Limia e Laza, sen esquecer outras localidades como Maceda, Vilariño de Conso, Viana do Bolo, Chantada ou Cobres. Toda Galicia é unha festa, como xa repasamos nesta Ducia de Capitais do Entroido e nestoutra Ducia de Personaxes. Unha festa que, ademais, se goza con todos os sentidos, e moi especialmente co do gusto. Cal é o voso Doce de Entroido preferido? Viaxamos polo Entroido Galego?


Summary: Das escavacións realizadas polo instituto do CSIC tíranse uns achados dos que agora se estudan as razóns polas que se habitaron as ladeiras veciñas ao castro cando había espazo dentro da muralla para construír.

Segundo se desprende dos traballos de investigación que está a desenvolver o Instituto de Ciencias do Patrimonio (Incipit), de acordo coa Deputación de Pontevedra, o castro de Castrolandín (Cuntis) puido ser tres veces máis extenso do que até o de agora se pensaba. A comunicación desta conclusión fixérona a presidente da Deputación, Carmela Silva, e mais o director da escavación, Carlos Otero e mais o investigador e coordinador do proxecto, César Parcero. Estes novos achados, froito do traballo no castro durante todo o ano, abren novas liñas de investigación para o Incipit. Partindo do convenio que o instituto, dependente do Consello Superior de Investigacións Científicas (CSIC), ten coa Deputación pontevedresa, presentáronse esta segunda feira estas primeiras conclusións que introducen, para o equipo investigador, novos interrogantes arredor de por que estaban habitadas as ladeiras veciñas ao recinto amurallado, mentres había espazo libre para construír intramuros. O feito de que as ladeiras de Castrolandín, empinadas, de difícil acceso e peor defendidas estivesen habitadas abre, explicou Carlos Otero, unha nova liña de investigación centrada en pescudar se este feito se debía "ao proceso de abandono do castro ou coas diferenzas sociais dentro da comunidade". As construcións escavadas sitúanse nun segundo recinto de cuxa escavación, explicou Otero, se extraeron importantes achados "como dúas vivendas das que unha, de seis metros de diámetro cunha lareira monumental no centro e considerada a meirande das documentadas no poboado até agora, foi escavada na súa totalidade". Ademais acháronse pezas, a maior parte fragmentos de cerámica, elementos para o traballo de tecidos, como pesas de tear e un fuso, e o remate dunha fíbula. Xunto á escavación tamén se desenvolveu un estudo do castro e da súa contorna por teledetección a través de drons, combinando as tecnoloxías LIDAR e a fotografía multiespectral. O coordinador do proxecto, César Parcero, resaltou que "despois de 20 anos de traballos no xacemento, demóstrase que se pode seguir a producir coñecemento, que poden aparecer sorpresas como esta. Agora as persoas visitantes poden recibir unha información diferente da que recibían até o momento". Na mesma liña pronunciouse a presidenta da Deputación, Carmela Silva, que afirmou que "temos un pasado moi relevante que debemos coidar e respectar porque se trata tamén dun elemento fundamental de desenvolvemento económico".


Summary: A II Marcha pola Memoria percorre lugares emblemáticas daquela loita iniciada en 1977 nesta parroquia contra a expropiación de terras por Fenosa para a construción da mina de lignitos.

Nas Encrobas, no lugar de Pontoxo no que está a igrexa e o busto en lembranza de Moncho Valcárce tivo inicio este sábado a II Marcha pola Memoria, que coincide co 25 cabodano do coñecido para sempre como 'cura das Encrobas'. Unha marcha que, da man da propia veciñanza, volve lembrar e reivindicar a figura deste crego, nacionalista, de esquerdas, comprometido co seu tempo. Organizada por veciñanza das Encrobas, a Irmandade Moncho Valcarce e o Concello de Cerceda, a marcha percorre lugares emblemáticos da loita que en 1977 se iniciou nesta parroquia contra a ex expropiación de terras por Fenosa para a construción da mina de lignitos. Música, poesía, intervencións de vecinos e veciñas sucéndense ao longo de toda a marcha, que toma o relevo da feita no ano anterior e na que tomaron parte máis de 300 persoas. Moncho Valcárcel iniciouse na militancia nacionalista na AN-PG, sendo candidato ao senado nas eleccións do 1977 polo BN-PG, formación pola que sería concelleiro en Culleredo, na segunda corporación xa como membro do BNG. Desenvolveu un amplo e intenso labor no sindicalismo nacionalista desde as Comisións Labregas. A súa personalidade solidaria e revolucionaria fixo que fora un dos protagonistas, á carón da veciñanza no conflito das Encrobas, cando a empresa Lignitos de Meirama quixo arrebatar as terras ás labregas e labregos aproveitando un decreto asinado por Franco. Moncho Valcárce levaría xa para a historia o nome de crego das Encrobas, a parroquia na que foi detido en 1977 por defender os dereitos dos que traballan a terra.


Summary: O ministro de Xustiza, Juan Carlos Campo non precisou que uso dará Estado ao Pazo.

O ministro de Xustiza, Juan Carlos Campo, anunciou hoxe que o Goberno estatal solicitará a execución provisional da sentenza que devolve ao Estado a propiedade do Pazo de Meirás para saldar unha "débeda histórica". "Hai un ano tivemos a exhumación do ditador e agora instamos a execución provisional da devolución aos españois do Pazo de Meirás. Creo que é o camiño adecuado", dixo Campo á prensa, tras unha videoconferencia co delegado do Goberno na Galiza, Javier Losada, a Avogada Xeral do Estado, Chelo Castro, e o xefe da Avogacía en Galicia, Javier Suárez. Campo non precisou que uso dará Estado ao Pazo de Meirás, ao considerar que aínda é pronto, incidindo en que "o verdadeiramente importante é que sexa o Estado o que teña a xestión, e non a Fundación Francisco Franco". A sentenza ditada o pasado 2 de setembro pola maxistrada Marta Canles declarou a nulidade da doazón efectuada en 1938 da "leira denominada Torres ou Pazo de Meirás ao autoproclamado xefe do Estado, Francisco Franco Bahamonde, por carecer do requisito esencial de forma". Ademais, a titular do xulgado de primeira instancia número uno da Coruña condenou a familia Franco á súa devolución sen ser indemnizada polos gastos nos que afirma incorrer para o mantemento da propiedade. Campo defendeu que, "sen prexuízo das resolucións xudiciais" que quedan por coñecerse, a execución provisional é "un instrumento absolutamente legal e normal no mundo xurisdicional".


Summary: Vídeo no interior.

Un vídeo de Nós TV recolle a reacción de Ignacio Codesido, rexedor de Touro, cando veciñas e veciños lle trasladan por escrito as súas queixas sobre o proxecto para reactivar a Mina de Touro. Así reacciona Ignacio Codesido, alcalde de Touro, cando veciñas e veciños lle trasladan por escrito as súas queixas sobre a Mina de Touro pic.twitter.com/6f0ncHxgGg— Nós Televisión (@NosTelevision) 23 marzo 2018


Summary: O alcalde de Vigo insta o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, a que saia a explicar esa acusación. "Rétoo a que o desminta", di, pois sostén que as liñas de axuda aos distintos sectores non saen de fondos propios.

O alcalde de Vigo, Abel Caballero, sostén que á Xunta compénsalle esta crise sanitaria porque "gaña diñeiro". Acusou a Administración galega de estar a ingresar porque non utiliza fondos propios para as liñas de subvencións que abre de cara aos sectores prexudicados polas medidas para frear a Covid-19. Segundo o rexedor socialista "tampouco" está a investir "todo o diñeiro transferido polo Goberno central". Ante esta acusación, pediu ao presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, que se non está no certo nas súas palabras saía publicamente para "desmentir" estas informacións. No decorrer dunha rolda de prensa, Caballero insistiu en que "até o de agora, quen está dedicando recursos é o Goberno de España". "A Xunta, este ano, non dedicou nin un céntimo para hostalaría, pequeno comercio ou autónomos", reprobou. En consecuencia, atendendo á verdade que defende, lamentou que a equipa de Feixoo presuma de "anuncios" e de "plans de rescate" sen aclarar de onde saen os cartos. "Todo o diñeiro vén do Goberno de España, e a Xunta ocúltao porque é unha desleal", incide. Pero o alcalde foi máis alá nas súas declaracións: "A Xunta recibe máis diñeiro do Goberno central e da UE do que dedica á recuperación económica". Sempre segundo as súas palabras, en consecuencia "gaña diñeiro coa pandemia". "Reto Feixóo a que o desminta. Cando queira intercambiamos opinións para ver onde están os recursos que lle enviou o Goberno, e por que non poñen nos anuncios que o diñeiro dos plans de rescate vén do Goberno na súa totalidade", invitou.