Summary: O candidato do Bloque á Xunta condiciona posibles pactos de goberno a un "cambio profundo" no país e defende un programa de xestión apoiado no avance cara ao concerto económico

Que vai pasar en Galicia se o PP perde a maioría absoluta? Esta, con diferentes formulacións, é unha das preguntas máis recorrentes das formuladas aos representantes das forzas políticas distintas dos conservadores de cara ás eleccións do 21 de outubro. Experiencias anteriores de goberno ou a máis que posible ampliación do arco parlamentario están por tras dun cuestionamento que este martes lle tocou ao candidato do BNG á Presidencia da Xunta, Francisco Jorquera, no marco dun almorzo informativo celebrado en Compostela. A Jorquera preguntóuselle e, á marxe da configuración do escenario postelectoral, xa ofrece unha primeira resposta: "se do BNG depende, o PP non vai gobernar en Galiza". "Non son inxenuo, non vou pensar nunha explosión electoral que lle permita ao BNG gobernar con maioría absoluta" Pero, implica iso a conformación automática dunha coalición co PSdeG se a aritmética parlamentaria o permite? Non necesariamente. "Por diante de calquera outra consideración" estará "un acordo programático" encamiñado a un "cambio profundo", di, partindo ademais da base de que "eu tampouco renuncio a que o BNG goberne en solitario", xa que a formación frontista, afirma, "concorre a estas eleccións coa convicción de que as políticas que defendemos son as que precisa" o país. Así e todo "non son inxenuo", matiza, e o candidato nacionalista non vai pensar "en que haxa unha explosión electoral que permita que o BNG goberne con maioría absoluta, iso sería unh afalta de realismo". Por iso, explica, "cantos máis escanos teña o BNG, máis capacidade de influír nas orientacións" dese eventual Executivo para levar adiante unha "nova política económica", "defender o ensino e a sanidade da privatización progresiva" e "pular por máis autogoberno". Podería incluír ese virtual pacto á Alternativa Galega de Esquerda, preguntóuselle tamén a Jorquera, máis concretamente a respecto de Esquerda Unida. "Que eu saiba, a coalición pola que concorre non defende un concerto económico para Galiza nin está insistindo na necesidade de reforzar o autogoberno nun contexto de profunda recentralización". Así e todo, as portas non están pechadas. "O que poida pasar en escenarios posteriores, xa o veremos". En calquera caso, garante, "o BNG non vai facer o que fixo IU en Extremadura, entregarlle o goberno ao PP" nin tampouco gobernará "para aplicar recortes como en Andalucía -cun Executivo do PSOE con IU-". Concerto económico Un dos "piares" programáticos que o Bloque defenderá nesas posibles negociacións será o do concerto económico, isto é, que Galicia recade todos os impostos xerados no seu propio territorio, sen prexuízo de que despois achegue a parte "que lle corresponda" á caixa común do Estado. Este modelo, argumenta, é maís necesario ca nunca porque "as transferencias do Estado son cada vez máis insuficientes, debido á política de desarme fiscal". Pero, "mentres ese novo modelo de financiamento" non se implante, explica, o BNG procurará aplicar unha "reforma fiscal" que implique camiñar "na mesma dirección nos impostos propios e cedidos", con mudanzas como unha "maior progresividade". Isto, explica, ten que combinarse cunha política de Goberno que implique que dende a Presidencia da Xunta non se actúe como "escudeiro de Rajoy", actitude que, asegura, é a que vén mantendo Alberto Núñez Feijóo dende o cambio de Goberno no Estado.


Summary: O vindeiro día 30 cumpriranse 10 anos do día en que Feijóo anunciou o inicio da contrarreforma lingüística. Cadrando co aniversario, o Consello de Europa vén de constatar o incumprimento da Carta das Linguas e reprocha atrancos como o veto a "impartir as grandes materias científicas en galego"

O vindeiro 30 de decembro cumpriranse 10 anos dende que a Xunta citou por sorpresa e nun horario inédito á prensa na nova sala de prensa do complexo de San Caetano. Alberto Núñez Feijóo ía estrear a instalación que sinalara dende a oposición como mostra do suposto "luxo asiático" do que gozara o fugaz goberno de PSdeG e BNG. E íao facer para anunciar as "bases" dun futuro "decreto do plurilingüismo" que substituíse a norma que, dende dous anos antes, fixaba un mínimo do 50% das materias escolares en galego, desenvolvendo o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega aprobado por unanimidade en tempos de Fraga.O vindeiro día 30 cumpriranse 10 anos do día en que Feijóo anunciou o inicio da contrarreforma lingüística; aquel día a Xunta non aprobara nada ligado á lingua, pero si unha achega dun millón de euros para un informe sobre as caixas que non fixo públicaEn realidade, aquel Consello non aprobou absolutamente nada a respecto da lingua. Só tivera sobre a mesa un informe para escenificar o inicio dun proceso que non tería consecuencia xurídica ningunha ata seis meses despois, cando si comezou a contrarreforma. O que si aprobara fora pagar un millón de euros á consultora KPMG para elaborar un informe sobre a fusión de Caixa Galicia e Caixanova, que a Xunta impulsaba. Pero o goberno de Feijóo non revelara nada ao respecto.Dez anos despois daquel simbólico acto, no que a posta en escena da fin dunha suposta "imposición" do galego e dun "modelo monolingüe" no ensino público -dixera Feijóo- servira para tapar unha operación económica aínda por aclarar, a cruzada lingüística que o PP galego emprendera naquel tempo regresa, a xeito de búmerang político, contra o presidente da Xunta. Faino por dúas vías. Unha, a da constatación internacional de que o seu decreto plurilingüe prexudicou notablemente ao galego nas aulas. Outra, que non lle serviu para acalmar á extrema dereita da que pode acabar dependendo o Goberno galego en 2020.O Consello de Europa constata os "límites" ao galego no ensinoO reproche europeo máis recente -que non o primeiro- chegaba nos primeiros días de decembro. Nunha nova avaliación do grao de cumprimento da Carta Europea das Linguas Rexionais e Minoritarias, tratado internacional rubricado polo Reino de España no ano 2001, con Aznar no Goberno central, o Comité de Expertos constatou diversos incumprimentos en Galicia derivados daquela medida inaugural de Feijóo. O Consello de Europa constata o incumprimento da Carta das Linguas e reprocha atrancos como o veto a "impartir as grandes materias científicas en galego""A presenza do galego é insuficiente no ensino, especialmente a nivel preescolar", destacou a revisión do Consello de Europa, que pediu ás claras "eliminar as limitacións á docencia en galego en todos os niveis de educación precisos", recollendo de xeito case literal as reclamacións que lle transmitira a Real Academia Galega. En Galicia, lamenta o documento, segue a estar legalmente vetado "impartir as grandes materias científicas en galego" e "ningún centro de preescolar, primaria ou secundaria" ten a posibilidade de ensino integral ou maioritariamente en galego.Como tamén advertiran ao Consello entidades como A Mesa pola Normalización Lingüística, a entidade supranacional constata a súa preocupación polos "últimos estudos sociolingüísticos" nos que quedou en evidenica que "a transmisión do idioma de pais a fillos xa non está garantida". Este treito do estudo refírese aos datos máis recentes do Instituto Galego de Estatística (IGE), que nas grandes cifras amosaban que o galego resiste como lingua maioritaria da metade da poboación, se ben unha ollada polo miúdo acredita que esa resistencia se asenta, fundamentalmente, na poboación maior de 50 anos.Esa quebra da transmisión xeracional do galego acreditou con números o que a realidade cotiá xa amosaba nos tempos en que o PP de Galicia, ante o temor á irrupción da daquela incipiente UPyD no electorado urbano, axitou a pantasma da suposta "imposición" do galego e teóricos riscos para a supervivencia do castelán en Galicia. Non en van, entre a poboación de 15 a 29 anos, a que daquela transitaba polo ensino obrigatorio, quen falan en galego "sempre" ou "máis galego que castelán" apenas superan o 18% e quen o fan "sempre" en castelán" ou "máis" en castelán superan o 30%.As críticas pola (extrema) dereitaPolítica Lingüística veu apostando nos últimos tempos pola "dinamización" do galego en eidos como o deporte ou as actividades de lecerDiante destas cifras, a Secretaría Xeral de Política Lingüística do Goberno galego, dirixida por Valentín García -de perfil político notablemente afastado das teorías da "imposición"- vén apostando dende hai meses pola "dinamización" do idioma entre a mocidade en eidos alleos ás aulas, tales como o deporte ou as actividades de lecer. Esas son as bases do plan elaborado ao respecto por este departamento, que pon tamén o foco na xente nova neofalante, a que foi educada en castelán e opta por pasar ao galego despois da infancia.O búmerang vén de volta por dúas vías, unha delas máis arriscada para as políticas públicas de promoción do galegoMedidas coma estas, algunhas semellantes ás que eran sinaladas polo propio PPdeG na oposición como parte dun proxecto político nacionalista e "monolingüe" son as que agora suscitan críticas contra os de Feijóo entre as filas da extrema dereita de Vox. Cargos como Santiago Abascal ou o deputado e concelleiro madrileño Javier Ortega Smith atacan ao presidente da Xunta dende hai meses asegurando que, en realidade, é un "nacionalista" galego no ámbito lingüístico. O búmerang vén de volta pero unha das vías preséntase como máis arriscada para as políticas públicas de promoción do galego que a outra: na contorna do PPdeG xa poucos se atreven a desbotar que, unha vez amortizado Ciudadanos, a única posibilidade de que a esquerda non goberne Galicia a partir de 2020 pase, precisamente, por Vox.


Summary: A federación de ensino da CIG en colaboración coa Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG) veñen de editar un novo manual de linguaxe inclusiva do que son autoras Montse Pena Presas e María Caamaño Rojo.

A Casa das Mulleres Xohana Torres, en Compostela, acolleu esta segunda feira a presentación do manual de linguaxe inclusiva Ax(e)itar a lingua. Orientacións para unha comunicación inclusiva no ensino. A publicación, da que son autoras Montse Pena Presas e María Caamaño Rojo, foi editada pola federación de ensino da CIG en colaboración coa Asociación Socio-Pedagóxica Galega (AS-PG). A responsábel de formación da CIG-Ensino, Ana Rodiño, en conversa con Nós Diario, explicou que decidiron impulsar esta iniciativa para "cubrir un oco que existe nas publicacións actuais en canto a linguaxe inclusiva, xa que hai un carencia moi grande, sobre todo no que se refire ao centrado exclusivamente no ámbito do ensino". Desde a central sindical consideran que se trata dunha iniciativa que xa "debera ter tomado a Administración educativa", mais esta "non o fai". É por iso que quixeron aproveitar esta presentación para facer un chamado tanto ás institucións que rexen as políticas educativas como á Real Academia Galega (RAG) para levar adiante avances en cuestións de linguaxe inclusiva. Rodiño, con respecto á RAG, explicou que, "aínda sendo unha institución que comparada con outras academias vai un paso por diante ", con respecto a esta cuestión, "quédalle moito por facer", e por isto pide á Real Academia Galega "que escoite a voz da sociedade". Pola súa parte, Montse Pena Presas explicou a Nós Diario que, tanto ela como María Caamaño Rojo, as autoras do manual, aceptaron o encargo por parte das dúas entidades que editan a publicación porque lles parecía "algo necesario no ensino". "A idea da guía é que sexa un material flexíbel", de forma que "a poida utilizar xente que está empezando a estar concienciada coa comunicación inclusiva mais tamén a que xa ten andado neste camiño", explica a autora. Así mesmo, aclara que a guía ten dúas partes: unha primeira en que se sintetizan "as diferentes posibilidades que existen na comunicación inclusiva" e unha segunda, "que vai dirixida a cada etapa educativa e fai propostas didácticas concretas".


Summary: A formación nacionalista recolleu máis de 1.000 sinaturas entregadas hoxe ao deputado no Congreso, Néstor Rego.

O BNG de Lugo fixo entrega ao deputado da organización nacionalista no Congreso, Néstor Rego, das máis de mil sinaturas recollidas durante a campaña contra a redución das paradas de autobús para que sexan trasladadas ao Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana, promotor dese recorte. O BNG pide dar marcha atrás á "supresión de paradas" en 23 municipios da Galiza Así o indica nunha nota de prensa a formación nacionalista, na que urxen a rectificación do Goberno español do mapa de liñas de autobuses do Estado. Tamén reclaman a incorporación das liñas suprimidas na proposta inicial "para garantir o dereito da cidadanía do medio rural a acceder á mobilidade en condicións de igualdade". O mapa concesional das liñas de autobuses de competencia estatal, presentado polo Ministerio de Transportes en abril, "supón menos paradas e rutas", segundo explica o BNG. Trens e autobuses ateigados malia as restricións de mobilidade e reunión Isto levou á formación a solicitar a comparecencia da ministra de Transportes, Raquel Sánchez, co obxectivo de que o Goberno español mudase a proposta, pois, como xa adiantaba o deputado do BNG tras coñecer o mapa, "de non rectificar a súa decisión, desaparecerán un total de 23 paradas en vilas e concellos na Galiza nos percorridos interautonómicos". "De non rectificar a decisión, desaparecerán un total de 23 paradas en vilas e concellos na Galiza nos percorridos interautonómicos" A formación detalla que os concellos afectados son A Pontenova, Meira, Guitiriz, O Corgo, Baralla, As Nogais, Pedrafita, Palas de Rei, Monterroso, Chantada e Quiroga. Por este motivo, o BNG realizou unha campaña na que recolleron máis de 1000 sinaturas para reclamar "a paralización do proxecto". Reformulación da proposta "O BNG seguirá a reclamar ao Ministerio a reformulación da proposta e que priorice o mantemento de servizos de mobilidade como servizos públicos esenciais" apuntou o deputado do BNG no Congreso. Vaga de queixas pola supresión de rutas e a escaseza de servizos de autobús na Galiza Porén, "polo momento o Goberno español non parece ter intención de rectificar a súa postura", sosteñen desde o BNG, pois "nunha das respostas do Executivo estatal a preguntas rexistradas polo BNG no Congreso, segue a xustificar a supresión destas paradas alegando que primarán a demanda de viaxeiros e viaxeiras entre as diferentes autonomías, sen atender as paradas intermedias". Rego tamén reivindicou que "manter estas paradas e liñas é especialmente importante no caso galego, sobre todo nas zonas rurais e do interior, posto que é a única alternativa, en moitos casos, de transporte público" e advirte que, de non rectificar, "prexudicaría zonas e concellos que máis sofren o despoboamento na actualidade". O transporte por estrada lastra unha mobilidade máis activa, limpa e sostíbel Por último, o deputado do BNG explicou que a proposta formulada polo Goberno de Pedro Sánchez "non pode basearse exclusivamente no rendemento económico das liñas", senón que deben existir criterios como "o ben común e asegurar un servizo público esencial para a cidadanía".


Summary: O recorte de persoal docente no IES A Sangriña, afirman desde o grupo socialista, é "unha mostra máis do "nulo interese do PP" pola educación pública".

A viceportavoz do grupo parlamentario do PSdeG, Leticia Gallego, criticou onte a Xunta da Galiza por esta "en contra da educación pública", ao tempo que instou o Executivo de Alfonso Rueda a "reverter a súa política de recortes" entre o persoal docente a fin de "garantir o dereito do alumnado a unha ensinanza de calidade". A deputada fixo estas declaracións após manter un encontro co alcalde da Guarda, Antonio Lomba; a concelleira de Educación, Fátima Rodríguez, e o director do IES A Sangriña —nesta mesma localidade—, Carlos Alonso. Neste centro, precisaron desde o grupo socialista, o Goberno galego recortou seis docentes o pasado curso e, de cara ao vindeiro, que comezará en setembro, serán sete menos. O instituto perderá así até trece profesionais en só dous anos, unha decisión que motivou a dimisión conxunta de toda a directiva en sinal de "protesta e impotencia". O curso escolar 2022/2023 sofre un recorte de 59 unidades en Infantil e Primaria En consecuencia, desde o PSdeG urxiron un xiro radical dado que a "política de recortes" levou este centro público a un "punto límite" que xera un "gran malestar" na comunidade docente, cuxas ratios chegan até 180 estudantes por profesor ou profesora e 30 en cada aula. Nestas condicións, lamentaron, resulta "imposíbel" exercer a docencia con eficacia. Para Leticia Gallego, esta é unha mostra máis do "nulo interese do PP" pola educación pública, xa que "non lles importa levar a unha situación límite os centros de ensino con tal de cadrar as contas ou beneficiar a privada". "O sistema de educación pública é o que garante a igualdade e é o motor da mobilidade social, e está a ser desmantelado polo Goberno de Alfonso Rueda, que mantén a herdanza de Alberto Núñez Feixoo", censuraron desde a bancada socialista.


Summary: ENTREVISTA | Ramón Suárez converterase o vindeiro 10 de setembro no novo presidente da histórica institución da emigración, que afronta a venda do seu histórico edificio a Ribera Saludo como "única vía de salvación" ante a importante débeda que acumula desde hai anos O Centro Gallego de Bos Aires cambia de presidente e ratificará a venda "urxente" da súa sede

O Centro Gallego de Bos Aires cambia de presidente e ratificará a venda "urxente" da súa sede Ramón Suárez, o Muxo, é un emigrante galego na Arxentina, recoñecido xornalista entre a diáspora e ex-directivo do Centro Gallego de Bos Aires (CGBA), que o vindeiro 10 de setembro celebra de novo comicios. Neles elixirase nova directiva, así como 60 representantes para completar os 90 cos que conta a asemblea da que depende o futuro da histórica entidade. Ao non haber máis candidatos, Suárez será proclamado ese mesmo día novo presidente dunha asociación mutual que afronta desde hai anos unha grave crise que, nas súas palabras, obriga a unha venda "urxente" do emblemático edificio do hospital para cancelar a importante débeda e salvagardar o importante patrimonio histórico e cultural que sobre Galicia garda unha das máis importantes institucións da historia do país. A venda parece a única solución, é así? As seis agrupacións políticas do Centro Gallego, representadas na asemblea, que é o único órgano non intervido, aceptaron o pasado 18 de decembro iniciar as negociacións para a venda do edificio do hospital. Non é que o propuxese unha ou outra asociación, senón todas. E aceptan vender o edificio, pero non o Centro Gallego, que a lei non permite vender en ningún caso porque é unha asociación mutual. Isto debe quedar moi claro. A débeda da mutual cos seus acredores era xa daquela moi superior ao valor inmobiliario do propio hospital. O Centro non ten recursos para afrontar unha débeda tan grande e á que a que se lle están a sumar máis cartos. O único camiño viable é ese porque senón pasaranos como ao Hospital Español, que acabou entrando na creba. "O que se vende é o edificio pero non o Centro Gallego, isto debe quedar moi claro" Pero a venda non se deu confirmado co paso dos meses... O interventor do Centro, Martín Moyano, non chamaba a eleccións precisamente porque tiña a promesa das agrupacións de que ían aceptar a venda e negociar, pero decatouse despois de meses que as cousas se estaban dilatando. Fun eu mesmo quen o convenceu de que isto non ía ter solución e que había que convocar as eleccións e darlle un impulso. A miña familia e mais eu podemos perder a asistencia sanitaria que levamos máis de 40 anos pagando cada mes. Por esta e outras razóns, díxenlle que estaba disposto a volver a implicarme na política do CGBA liderando unha candidatura cunha única proposta, a mesma que se aprobara xa en decembro, pero coa esixencia de que as cousas se fagan xa, porque non pode ser que despois de tantos meses non teñamos chegado a nada. Se gañamos as eleccións, queremos pechar axiña e de vez a negociación para a venda do edificio do hospital. "A condición prioritaria para a venda é que o comprador asuma a atención sanitaria dos socios a perpetuidade" Que condicións porá a nova dirección do CGBA aos compradores? A condición prioritaria é que o comprador asuma a atención sanitaria dos socios a perpetuidade, toda a vida que nos quede a cada un de nós, pagando unha cota actualizada, pero similar á que estamos a abonar hoxe. Tamén que se asuman todas as débedas da mutual Centro Gallego, así como todas as que poidan agromar. A débeda é grandiosa, enorme, pero aínda non sabemos as que poden aparecer. Nun hospital, por desgraza, morre xente todos os días e nunca estás exento de que se interpoñan demandas por mala praxe que nos poidan supoñer compensacións importantes. Esiximos, e terá que ser asinado e avalado tamén polo Goberno arxentino, que non nos queden débedas nin presentes nin futuras. Ademais, queremos a mellor solución posible para o cadro de persoal, ao que se lle deben cinco meses completos de nóminas de 2012, anteriores á intervención por parte da Administración, ademais de moitos outros cartos na actualidade. Os máis críticos lembran que desde que o Estado arxentino interviu o Centro Gallego a débeda aumentou moito máis. A intervención foi motivada porque os traballadores estiveron cinco meses sen cobrar, foron á folga, os socios non tiñamos servizo ningún e eles mesmos pediron unha solución. Enfermeiras e outro persoal non tivo outro sitio onde ir traballar, pero os médicos si foron arranxando con outros empregos. Os que non, déronse por despedidos e iniciaron numerosos xuízos laborais que gañaron todos. Cando moita xente di, alegremente, que o hospital tiña unha débeda pequena que se agrandou moito coa intervención... Claro! Como non vai aumentar se as sentenzas a todas esas demandas laborais foron agromando aos poucos? Non había con que pagar as indemnizacións e a situación empeorou. O Centro Gallego foi un exemplo para o mundo hai 80 anos, pero hoxe en día o seu modelo é totalmente obsoleto. Está en moi malas condicións e non é viable que siga así. Pero que vai pasar con eses traballadores de confirmarse a venda a Ribera Salud? De venderse o hospital, unha das condicións é que se lles pague aos traballadores o que se lles debe. Non podemos impoñerlle ao comprador que manteña todo o persoal, que xa non é moito, porque podemos facer naufragar unha operación de 50 millóns de dólares por 50 ou 100 traballadores, algo que implicaría que os 4.000 socios que quedan perdan todo. Si defenderemos que o comprador manteña a maior cantidade posible de traballadores no momento no que se asine a operación; no caso de que iso non sexa posible, queremos que se lles ofrezan retiros voluntarios, algunha fórmula beneficiosa. O que non imos aceptar é que nos posibles despedimentos se lles pague aos traballadores un céntimo menos do que lles corresponda por lei. "A operación é complexa: o grupo Centene pon os cartos, Ribera Salud a xestión e Favaloro o prestixio que ten na Arxentina" Non parece unha operación de venda doada... A operación é complexa, non é vender un hospital sen máis. Salvar o Centro Gallego tamén supón salvar a Fundación Favaloro, que está metida na operación e que a día de hoxe non pode mercar nin aspirinas. Ten un grave problema económico malia ser un centro de atención cardiolóxica de primeiro nivel mundial e cunha enorme importancia na Arxentina. A Ribera Salud os cartos véñenlle do grupo investidor Centene, que confía neste empresa para xestionar o hospital. Este grupo pretende desembarcar no negocio sanitario na Arxentina a través do Centro Gallego. Eles poñen os cartos, Ribera Salud a xestión e o nome e o prestixio, Favaloro, cuxa sede está a uns 600 metros do Centro Gallego. Hai perigo de que non se leva a cabo a venda? O grupo investidor está interesadísimo na operación, que non vai caer. A eles non lles importa o Centro Gallego, senón un lugar na Arxentina para empezar desde aí o seu proxecto de expansión no país. E esa é a sorte que temos, porque se non fose así xa teríamos desaparecido hai tempo. "Queremos que se venda o hospital para cancelar as débedas e empezar de novo; temos un panteón que manter e conservar a biblioteca ou o Teatro Castelao" Sorte? O que pretendemos as asociacións é que se venda o edificio do hospital para cancelar as débedas e empezar de novo. A mutual do Centro Gallego de Bos Aires ten que seguir porque, por exemplo, ten un panteón que manter e que ten unha importancia enorme, no cemiterio máis importante de Iberoamérica, o de Chacarita. Alí estivo enterrado Castelao, entre outros moitos persoeiros, ten unha cruz de Asorey... Temos que seguir conservándoo e para iso precisamos da mutual. Tamén temos que conservar o a biblioteca, a pinacoteca e todas as obras de arte, o Teatro Castelao... Aínda que neste último caso non estou tan preocupado. Por que? Na Arxentina, se derrubas un teatro, a lei obriga a erguer outro polo menos igual ao que se derrubou. Neste sentido non teño preocupación ningunha porque mesmo poderíamos conseguir que, no caso de ser derrubado, se construíse outro con entrada pola rúa Belgrano, o que sería moito mellor para a súa explotación. Nos estatutos do CGBA estáblecese que o teatro funcionará sen ánimo de lucro e de feito nunca se cobrou entrada, pero a nosa intención é reformar os estatutos porque en Bos Aires hai unha escaseza tremenda de teatros e sería unha fonte moi importante de ingresos e recursos para nós, recursos que precisaremos para manter o panteón e para manter a gran biblioteca. "Estamos convencidos de que o patrimonio cultural do Centro temos que defendelo nós; nin Galicia nin España o defenderon nunca" Está seguro o enorme patrimonio cultural e histórico que posúe o Centro Gallego? Estamos convencidos, non só de que temos que defender todo o patrimonio cultural do Centro, senón que o temos que defender nós. Nin Galicia nin España defenderon nunca nada do noso patrimonio. Moito falar, pero acción concreta ningunha. Se houbese un pouquiño de preocupación, e sabendo que inexorablemente a nosa xunta directiva vai tomar a dirección da mutual porque só hai unha candidatura, non debería xa alguén terse posto en contacto con nós? Non deberían ter manifestado a súa preocupación polo patrimonio cultural? Preguntarnos polas nosas intencións? Propornos axuda? Pois ninguén chamou. Sorpréndelle? Non me sorprende. A preocupación sempre foi de boca para fóra, porque senón o embaixador de España, que no mes de abril acompañou o conselleiro de Educación na súa visita, tería pasado con el polo Centro Gallego. Non foron pero falaron do patrimonio cultural do CGBA na Embaixada de España. Historicamente, Fraga, Touriño, moitos conselleiros, Anxo Quintana... Toda a xente que viña de Galicia, o primeiro sitio ao que acudía era ao Centro Gallego pero hoxe vén o conselleiro de Educación e para falar do patrimonio reúnese na Embaixada con algún representante... En fin. "Fraga, Touriño, Quintana... Todos sabían que o primeiro sitio ao que tiñan que ir era ao Centro Gallego; agora vén o conselleiro de Educación e reúnese na Embaixada" Cando calcula que se podería confirmar a venda do edificio do Centro Gallego? Para abrobar a venda precísanse dous terzos dos votos da asemblea de representantes, polo que todo depende tamén das incorporacións de 60 novos membros nos comicios e da súa futura decisión. A venda téñena que aprobar os representantes, nin o interventor nin a xunta directiva. En principio, todas as agrupacións estamos de acordo en aprobar a opreación, pero primeiro hai que chamar a unha asemblea, deixar un prazo de trinta días e logo aprobar todo. Aí empezarían as negociacións cos interesados e calculamos que sobre o mes de novembro podería estar listo. "A única vía de salvación do Centro Gallego e da atención dos socios é vender o hospital para pagar as débedas, outra saída non hai" Non é moito dicir que a entidade do Centro Gallego quedaría así a salvo? Non, non, dis moi ben "a salvo". Ao Centro Gallego non o salva ninguén se non hai venda. O que nos pasa anós pasoulles aos portugueses, aos franceses, aos israelís e aos españois cos seus respectivos hospitais e todos acabaron desaparecendo como faremos nós se non facemos algo. Os representantes dos socios, na última asemblea de maio, facultaron ao interventor para que se presente a un concurso preventivo, no que se non cumpres acabas na creba e aí xa non hai volta atrás. A única vía de salvación do Centro Gallego e da atención dos seus socios é vender o hospital para pagar as débedas, outra saída non hai. Ningunha outra? Ao persoal estáselle debendo agora moito... Están a cobrar desde hai nove meses 30 euros por semana, uns 120 euros mensuais, cando o salario habitual son 500 euros ao mes. Cada día estamos agrandando máis as débedas, por iso a solución ten que ser urxente, senón os americanos vanse cansar. Están ofrecendo investir 200 millóns de euros e saben que poden facer o negocio onde queiran. Esta é a crúa verdade, pero hai moita xente que fala sen saber a situación real. Claro que hai que salvar o Centro Gallego, pero hai que ter propostas para facelo. De boca para fóra todos sabemos, pero non é tan doado. "A resposta do Goberno de España a En Marea sobre o Centro Gallego foi infantil e lamentable" Que lle pareceu a resposta que deu o Goberno de España a En Marea respecto da situación do CGBA? Infantil e lamentable. Por exemplo, fala dunha decisión de "rango menor" en referencia á que restableceu aos gobernos de España e Galicia a facultade para designar os seus representantes no consello directivo de España e que ambos executivos delegaran. É unha decisión de altísimo rango, en realidade. Entre outras cousas, mencionan a asemblea de representantes e din que este organismo "está intervido" cando a intervención xudicial estableceu con absoluta claridade que se intervían todos os corpos estatutarios menos este. Tamén din que a Embaixada de España está "en contacto permanente co Centro Gallego", cando o actual embaixador, Francisco Javier Sandomingo, nunca xamais pisou o Centro na súa actual condición.


Summary: A vila do interior galego considérase bo observatorio astronómico porque a despoboación foi reducindo a contaminación luminosa. O Concello e a Sociedade Galega de Historia Natural traballan conxuntamente para conseguir o selo Starlite que emite o Instituto Astrofísico de Canarias

Muras vai ser observatorio de estrelas de Galiza coa certificación precisa para atraer o turismo astronómico. Este concello do rural está a piques de sumarse á exclusiva listaxe de municipios do país con selo Starlite. Así o avanza o responsábel da sección da Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN), Marcos López Alonso, que co seu equipo leva traballando arreo co goberno local para garantir o obxectivo. O departamento da institución segue "unha liña continuista" coas actividades que se viñan facendo anteriormente, como a divulgación, mais tamén está moi integrado co plan da vila de interior. De feito, unha das ideas é programar actividades alí para que a xente comprenda o que se está a perder pola contaminación luminosa presente na Galiza. De cara ao final do verán, ou cando as condicións sanitarias o permitan, gustaríalles facer dúas xornadas nas que a mente do público só estivese centrada no universo. "Pensábamos en facer unha para empadroados en Muras e outra para xente de fóra", indica o representante da SGHN. Pero, á marxe destas saídas auto programadas, que significa o selo Starlite que outorga o Instituto de Astrofísica de Canarias? "Certifica que o ceo está en condicións mellores" para facer a observación. O experto aclara que "si na cidade podes ver entre 30 e 40 estrelas, alí a simple vista chegas a 3.000; é unha diferenza moi grande". Porén, isto tamén ten unha parte non tan idílica. Muras está máis preto do ceo pola "despoboación rural". A consecuencia é que apáganse luces e vai mermando a contaminación. Diso xa saben algo no concello da Veiga, que dispón do seu observatorio.


Summary: A entidade en defensa da lingua publica un informe sobre o contido da proposta lexislativa, cuxo escaso impacto na igualdade entre as linguas contrasta coas declaracións feitas polo Goberno e por outros grupos políticos.

A Mesa pola Normalización Lingüística denuncia "frivolidade" e "desleixo" na redacción da nova Lei do audiovisual do Estado nun detallado informe que se pode consultar na súa páxina web. "En termos xerais", afirma o texto, "podemos falar de lei de apagado lingüístico no audiovisual, ao non pretender reparar, sequera minimamente, a exclusión do audiovisual feito en galego ou noutra linguas cooficiais". A entidade salienta "o contraste que existe entre as declaracións feitas polo Goberno e outros grupos políticos ao respecto da Lei e a realidade do texto presentado" e avanza que, de se aprobar tal e como está, "a nova lei terá unha incidencia moi escasa para avanzar cara a igualdade no audiovisual das linguas propias cooficiais e, nomeadamente, da lingua galega". Ademais de reclamar a incorporación das principais plataformas audiovisuais baixo demanda (Netflix, Disney +, HBO Max,...), urxe maiores cotas de emisión, especialmente nas TV lineais. En todo caso, advirte, se non van acompañadas de financiamento, as cotas de emisión non serán útiles para garantir novas producións e oferta nova nas linguas propias. "Coa redacción actual referida a linguas oficiais das Comunidades Autónomas, non se garante ningunha cota para as linguas cooficiais diferentes do español". E a lei discrimina no acceso ao financiamento por parte das empresas de servizos audiovisuais ás televisións públicas de ámbito autonómico, como a TVG. Segundo salienta a Mesa, a Lei consolida a desigualdade histórica no referido á dobraxe, lexendaxe e audiodescricións. "Non se garante para as linguas propias cooficiais, todo o que legalmente ou de facto está plenamente garantido para o español. Só mantén a achega de recursos públicos para dobrar o que en español garanten de por si as produtoras". Proposta de modificación No seu informe, a Mesa pola Normalización Lingüística, ratifica o seu compromiso co acordo do Parlamento da Galiza de 12 de maio de 2021: que a nova Lei Xeral do Audiovisual recoñeza a pluralidade lingüística como principio básico, igualando contidos e porcentaxes mínimas en galego e castelán na dobraxe, lexendaxe e audiodescricións, así como no financiamento anticipado de producións audiovisuais nas canles e plataformas de televisión lineais ou baixo demanda; e que a Corporación de Radio Televisión Española emita todos os seus contidos con opción dobrada ao galego nomeadamente na programación da canle específica infantil e xuvenil e nos contidos da súa App. En relación ao texto concreto da Lei, recorda que a referencia ás linguas propias cooficiais debe manterse ao longo de todo o texto, que no ámbito de aplicación debe incluír expresamente as plataformas internacionais, que é preciso engadir opcións de lexendaxe, audiodescrición e webs en todas as linguas cooficiais e que os prestadores do servizo de comunicación audiovisual televisivo lineal deben incorporar dobraxe nas linguas propias cooficiais, estabelecendo transitoriamente axudas e incentivos para a súa inclusión. Finalmente, con respecto ás cotas de emisión, é preciso estabelecer unha cota ampliada para o servizo público estatal de comunicación e a obriga de dobrar, lexendar, engadir audiodescricións ás linguas propias cooficias en todos os seus contidos, así como unha porcentaxe de financiamento anticipado para producións en linguas propias cooficiais idéntica as cotas de emisión.


Summary: O bispo de Donostia, José Ignacio Munilla, acusa á entidade gobernada por Bildu de introducir modificacións que impiden que se destine o 0,7% tanto a igrexa como a fins sociais.

José Ignacio Munilla, bispo de Donostia, criticou con dureza á Deputación de Gipuzkoa polos cambios introducidos nos cadros para marcar as opcións sobre a ónde destinar o 0,7% do IRPF. A Facenda Foral gipuzkoana é partidaria de que os e as contribuíntes elixan se queren que ese 0,7% vaia para fins sociais de ONGs, para a igrexa ou ben para "fins xestionados polo sector público". Unha decisión que non senta nada ben na igrexa católica, pois entende que imposibilita que o contribuínte poida optar por marcar todas as opcións, algo que, segura, prexudica a "70.000 guipuzcoanos". Munilla asegura que a decisión de Bildu é un "erro", pediulle que a reconsidere e asegurou que o tema está xa en mans de xuristas para estudar as opcións a desenvolver. Vontade cidadá Desde a Deputación limitáronse a sinalar que a actuación feita é acorde á normativa e que, entenden, é máis acaída á vontade da cidadanía. Ademais, este organismo sinalou que non é competencia súa a de financiar a igrexa, senón que iso é cousa, di, "do Estado español".


Summary: Na Galiza e León, onde emerxen guerrillas rurais desde o verán de 1936, as mulleres representaron a alma das redes de apoio que constituíron a base social dos combatentes clandestinos. E foi no corazón das vilas e aldeas onde elas levaron a cabo, sen medios, unha "resistencia civil" que durante moito tempo será esquecida nos relatos oficiais dese pasado. Os relatos persoais das mulleres incorporadas no seo da Federación de Guerrillas de León-Galiza, de 1942 a 1946, e despois na II Agrupación del Ejército Guerrillero de Galiza-León, de 1947 a 1951, recollidos entre 1998 e 2010, testemuñan este compromiso.

Ainvisibilidade destas resistentes explícase en parte polo específico da experiencia que elas viviron en tanto que vítimas da represión e actrices da guerrilla2. Aquela é, de inicio, un efecto da violencia franquista. Esas mulleres foron obxectivos privilexiados das autoridades franquistas, que buscaban reproducir os signos de restauración dunha orde nacional vinculada á realidade patriarcal tradicional. Focalizadas en tanto que "mulleres vermellas", "irmás, esposas, nais de vermellos", elas eran dobremente culpábeis aos ollos dos franquistas: culpábeis de se opor á ditadura e traizoar a misión encomendada ás mulleres, tal e como era prescrita pola Falanxe. Elas foron, xa que logo, vítimas dunha represión sexuada. En León, como na Galiza, esta violencia represiva do Estado franquista foi encadrada por instrumentos xurídicos coa aspiración de dar unha aparencia de lexitimidade ao réxime3. Tal e como o testemuñan os arquivos militares, as resistentes, levadas diante dos consellos de guerra dos tribunais de excepción, son definidas como "bandoleiras". Pero esta consideración xurídica non atinxe máis que unha parte delas, pois a porcentaxe de mulleres presas fóra de todo procedemento xurídico mesmo de excepción é incomparabelmente máis grande que a dos homes4. Como conta Consuelo Rodríguez López`, 'Chelo5, enlace da Federación de Guerrillas de León-Galicia –obrigada a pasar á clandestinidade coa súa irmá Antonia en xuño de 19456–, moitas mulleres incluídas na guerrilla foron sometidas a unha arbitrariedade absoluta: periodicamente encarceradas sen xuízo, interrogadas, mesmo torturadas, antes de ser soltadas para servir de cebo. Vén sendo o caso de Sara Álvarez, enlace da II Agrupación del Ejército Guerrillero entre 1947 e 1951: Sara conta como, caída nas mans do tenente da Garda Civil da súa localidade, padeceu durante máis de catro meses insultos e torturas que non cesaban máis que por ingresos na cadea de San Marcos en Léon7. A represión fixo do corpo das mulleres un dos seus principais campos de batalla Desta represión inflixida fóra de todo marco legal non queda, nos arquivos públicos, máis que ínfimos rastros. Algo se pode atopar nos rexistros das prisións ou nos arquivos municipais cando non foron destruídos. É o caso de Alpidia García Moral, 'Maruxa', morta tras un combate o 17 de marzo de 1949. Na acta de defunción desta combatente, conservada nos arquivos municipais da Veiga de Valcarce, pódese ler "profesión: bandolera; domicilio: el monte"8. En certos casos, non fica rastro ningún. Cómpre recorrer, pois, aos testemuños se queremos decatarnos da violencia física e simbólica que estas resistentes sufriron. O corpo da muller como campo de batalla Estes testemuños amosan que a represión fixo do corpo das mulleres un dos seus principais campos de batalla. Vítimas dunha represión non soamente sexuada mais tamén sexual, as resistentes evocan como a vergoña, a inxestión de aceite de rícino, a tortura, a violación que elas padeceron, apuntaban á súa feminidade. Sara Álvarez revela como os seus torturadores quixeron destruír no seu corpo a posibilidade de chegar a ser nai. Francisca Nieto Blanco 'Paquina'9, e Alida González Arias 'La Penca'10 contaron que elas foron torturadas moralmente a través dos seus fillos. Estes testemuños demostran que as mulleres foron utilizadas como reféns civís para exercer unha chantaxe sobre os combatentes aos que elas estaban vinculadas por relacións de parentesco ou sentimentais. Consuelo Rodríguez López narra o martirio da súa amiga Carmen Jérez Rodríguez, compañeira do guerrilleiro Abelardo Macías. Detida o 25 de xullo de 1946 e presa durante dous meses no cuartel da Garda Civil da Rúa Petín, Carmen foi transferida máis tarde a Ponferrada. Nove meses despois, o 3 de maio de 1947, o seu cadáver atopouse en Montearenas, perto de Ponferrada: Carmen, que foi violada polos seus gardiáns, estaba en avanzado estado de xestación no intre do seu asasinato. As mulleres foron utilizadas como reféns civís para exercer unha chantaxe sobre os combatentes aos que elas estaban vinculados Todas estas mulleres foron encarceradas en condicións espantosas e algunhas serán salvaxemente torturadas, caso de Carmen Rodríguez Nogueira11. Cando a elas non as localizaban, padecían indirectamente os efectos da represión ao ser perseguida a súa xente achegada. Tal foi o caso de Ángela Losada García: cando á súa nai Alpidia García Moral non lle quedou outra que se incorporar ao "maquis", Ángela converteuse, pola forza das circunstancias, xefa da familia. Ela falounos do peso da soidade e da responsabilidade, de cara aos rapaces tan pequenos que estaban ao seu cargo. Ángela implicada desde a súa adolescencia en accións de solidariedade coa resistencia, converteuse á súa vez en enlace. O día en que facía os seus 18 anos, á súa vez foi detida e acusada de axuda á rebelión. Levada diante de Consello de Guerra, foi condenada a 12 anos de prisión en 1945. Tortura moral: repetíuselle que sería liberada se Alpidia, a súa nai guerrilleira e clandestina, aceptara entregarse12. Estas probas físicas da represión, directamente ou indirectamente sufrida, son indisociábeis da violencia simbólica exercida pola Garda Civil, os tribunais de excepción e tamén a propaganda franquista. Estas mulleres foron obxecto dunha estigmatización específica que lles denegou –en razón mesmo do seu sexo– unha consideración de resistente. Elas contan, en particular, como foron presentadas pola propaganda franquista como "dexeneradas" e como as "putas dos vermellos"13. A guerrilla como obxecto dunha construción do esquecemento A guerrilla antifranquista foi obxecto dunha construción do esquecemento. Mesmo despois da pasaxe á democracia, foi eclipsada no relato oficial do Estado e tamén no dos partidos políticos antifranquistas que apoiaron durante un tempo esta loita armada. Durante moito tempo, no espazo público tampouco quedaron máis que as pegadas da descualificación franquista. Neste contexto memorialístico, compréndese porqué a cuestión do recoñecemento da lexitimidade política da guerrilla significa un reto conflitivo para todos os actores destas guerrillas. Pero esta cuestión preséntase de maneira totalmente específica para as mulleres da guerrilla, enxergada desde o feito dunha dominación de xénero que aínda está activa no presente. As mulleres foron obxectivos privilexiados das autoridades franquistas, que buscaban reproducir os signos de restauración dunha orde vinculada á realidade patriarcal tradicional Os seus testemuños, vímolo, permiten documentar puntos que ficaron escuros da represión decote extra-xudicial que elas padeceron e opor un contra-relato á figura da inimiga consignada nos arquivos producidos polo réxime. Aínda é preciso lembrar que fráxiles son as súas falas, vinculadas á escoita dos destinatarios, a un espazo de recepción atravesado por loitas de palabras, deseñado por unha historia da memoria e un horizonte de expectativa que mudan co tempo14. Resta que a confusión dos rexistros –política e moral, mesmo psicolóxica, manifesta na descualificación sexuada e sexual con que noutrora se lles contemplou– reforzou a negación do seu rol en tanto que actrices políticas e mesmo afectou, en certos casos, a posibilidade do seu testemuño retrospectivo. Pero se non se quere redobrar a asignación destas mulleres á posición secular e mediática de vítimas apolíticas, cómpre proxectar a súa experiencia e a súa memoria da violencia sufrida na interacción con elas verbo do seu compromiso coa guerrilla. É preciso, pois, escoitar o que elas din, elas mesmas, da aposta e do valor da súa experiencia resistente. Un reto sempre presente, pois para as forzas de represión franquistas non se trataba tan só de erradicar os fogares de resistencia, de exterminar os opositores, mais tamén de borrar os sinais dunha identidade e dunha historia anterior que, co programa emancipador da II República, outorgara ás mulleres dereitos fundamentais e un lugar na esfera pública. Tratábase de castigar as disidentes culpábeis de atentar contra a xerarquía dos sexos. Notas: 1) Tradución do orixinal en francés de Dionísio Pereira. 2) Segundo Mercedes Yusta, estas mulleres resistentes representaban, no noroeste de España, o 50% dos seus axentes de enlace: «Hombres armados y mujeres invisibles» Ayer, 110/2018 (2), p. 291. Ver Prada Rodríguez, Julio. Franquismo y represión de genero en Galicia, Madrid, Los Libros de la Catarata, 2013; Marco, Aurora. Mulleres na guerrilla antifranquista galega, Santiago de Compostela, Edicións Laiovento, 2011.Verbo dos resistentes en Léon: Martínez López, Francisco, Guerrillero contra Franco. Guerrillero contra el olvido, La guerrilla antifranquista de León Galiza (1937–1952), La memoria cautiva de la guerrilla (1952–2011), Madrid, Latorre Literaria, 2011 e on line http://memoriacautiva.blogspot.com.es/; Martinez-Maler, Odette «Testimonios de mujeres resistentes», en Arostegui, Julio e Marco, Jorge (coord.), El Último frente. La resistencia armada antifranquista en España,1939-1952, Ed. Los Libros de la Catarata, Madrid, 2008, pp. 313-327; Prada Fernández, Alicia, máster «Mujeres y resistencia antifranquista en el Bierzo (1936-1951): guerrilla, represión y supervivencia», xuño 2017, http://digibuo.uniovi.es/dspace/bitstream/10651/43455/6/TFM_ AliciaPradaFernandez.pdf 3) Para combater a guerrilla, o 18 de abril de 1947, entra en vigor a Ley sobre delitos de bandidaje y terrorismo 4).Prada Rodríguez, op. cit. 5) Ver o testemuño de Consuelo Rodríguez López: fondos Odette Martinez-Maler-La Contemporaine (Nanterre-France): «Fonds des particuliers, archives orales, résistances armées au franquisme, guérilleros et guérilleras» que reúne os testemuños filmados de varias mulleres da Federación de Guerrillas de León-Galiza (de 1942 a 1946) e da Segunda Agrupación del Ejército Guerrillero de Galicia- León (de 1947 a 1951), entrevistadas entre 1998 e 2010 sucesivamente por Francisco Martínez López, Herta Álvarez, Odette Martinez-Maler, Ismaël Cobo. Inventario en liña: http://www.calames.abes.fr. 6) En xuño de 1945, en Columbrianos (Bierzo), unha delación fixo caer unha gran parte da rede. 7) Entrevista con Sara Álvarez, fondos Odette Martinez-Maler, op. cit. Ela foi inculpada en 1950 por un tribunal militar. 8) Logo do asasinato do seu marido, executado polos falanxistas en xullo de 1936, Alpidia foi enlace: a súa casa de Sobrado chegou a ser un dos principais refuxios dos guerrilleiros da Federación. En outubro de 1943, os seus derradeiros agachados foron sorprendidos pola Garda Civil: Alpidia pasou á clandestinidade. Morreu en Villasinde a carón de Abelardo Macías Fernández 'O Lebre' e de Hilario Álvarez Méndez 'Bienvenido'. 9) Francisca Nieto Blanco, membro do Servicio de Información Republicana (SIR) da Federación, converteuse en responsábel da primeira compañía das «Guerrillas del Llano» do grupo dirixido polo socialista César Ríos Rodríguez. Conducida diante dun Consello de Guerra, foi condenada a tres anos de cadea.Ver fondos Odette Martínez-Maler, op.cit. 10) Enlace pasada á clandestinidade en 1945, Alida foi testemuña do asasinato do seu compañeiro Manuel Girón Bazán en Molinaseca o 2 de maio de 1951. Levada diante dun Consello de Guerra en 1951, foi encarcerada e despois encerrada nun hospital psiquiátrico en Madrid. 11) Ver Marco, Aurora, op.cit., pp. 337-353 e a entrevista rexistrada coa súa neta Salomé Da Torre en: http://memoriacautiva.blogspot.com.es 12) Reducida a súa pena, Ángela estivo na cadea durante máis de cinco anos nas prisións de Léon, Segovia e Bilbao. Entrevista realizada en 1998, ver Odette Martinez-Maler op cit. e a entrevista feita en agosto de 2010 por Esther López Barceló e Odette Martínez-Maler, Fondo Asociación Archivo Guerra y Exilio (AGE–PV), ingreso 2740. ANC. 13) Ver Odette Martinez-Maler, op. cit. 14) Velaí Concecina Amigo Martínez, enlace da guerrilla do Bierzo detida e encarcerada tras un Consello de Guerra, que rexeitara darnos o seu testemuño en 1997, douno anos máis tarde a Prada Fernández, Alicia, op.cit.,p. 41.


Summary: Unha orde ditada en pleno agosto devólvelles a parte de financiamento público que perderan estes centros do Opus, agora protexidos pola lexislación educativa, que non ve discriminación en separar os alumnos das alumnas.

Apenas mes e medio. É o tempo transcorrido entre a sentenza do Supremo que evidenciou a instancias da CIG a ilegalidade, á luz da lei educativa de 2006, de financiar os centros educativos que segregan por sexo e a decisión da Xunta de incrementar estes concertos, xa coa LOMCE na man. Cando aínda ecoa a controversia por aquel ditame xudicial, que vén dicir que o gabinete de Feijóo formalizou concertos con estes colexios malia ir contra a lei, a Consellería de Educación apóiase na coñecida como Lei Wert para incrementar a achega de cartos públicos a catro dos cinco centros que operan en Galicia, todos eles propiedade dunha empresa do Opus Dei. O pasado día 14, xusto un ano despois de obviar a LOE e seguir subvencionando estes colexios, o conselleiro de Educación asinaba unha orde para modificar o que dispuxera en 2013 e adaptar os concertos educativos a outras normas da Xunta, a un Real Decreto relativo á Formación Profesional e tamén á propia LOMCE. Nela o departamento de Jesús Vázquez lembra que a lei educativa de Rajoy regula a situación dos centros privados "aos que se lles denegou a renovación do concerto ou se lles reduciron unidades polo único motivo de ofrecer unha educación diferenciada por sexos". Ao abeiro da nova norma os colexios segregacionistas pediron recuperar os concertos que perderan -os do inicio de Educación Primaria- e a Xunta devólvellelos. Os catro colexios que gañan concertos son propiedade dunha empresa do Opus Trátase, concretamente, de catro unidades de Educación Primaria, unha para cada un dos centros que as pediron: Montespiño e Peñarredonda, na Coruña, e Las Acacias e Montecastelo, en Vigo. A LOMCE permítelle tamén ao quinto colexio segregacionista, o vigués Aloya, gañar o concerto do segundo curso de Anatomía Patolóxica e Citoloxía mentres que perde fondos públicos para unha unidade da ESO en virtude da norma que fixa en catro anos a duración de cada concerto, caso no que está tamén unha unidade de Primaria en Peñarredonda. Montespiño, pola súa banda, gaña por esta vía unha unidade de Primaria. Demanda pendente no TSXG Alén da lectura política e educativa, resulta evidente que estes concertos si se adaptan á lei, toda vez que a LOMCE protexe os centros que segregan. Non o é tanto a devandita orde de 2013, ditada cando o TSXG xa considerara ilegais os concertos por unha demanda do STEG. O alto tribunal galego terá que resolver sobre unha demanda da CIG-Ensino na que o sindicato explica que, malia "ter coñecemento directo da interpretación correcta" da LOE, que daquela aínda estaba vixente, "decidiu conceder concertos educativos aos centros que só admiten alumnado masculino ou feminino, nunha actuación que nos parece raiana na prevaricación". A Xunta concedeu concertos aos centros que segregan cando a lei aínda o impedía Educación, di o sindicato no seu escrito ante o TSXG, ditou aquela orde co "arbitrario propósito de atribuír un financiamento público a quen a lei llo nega" e fíxoo catro meses antes de que a lei Wert convertise en legal o que antes non o era. A LOMCE, di a CIG, "non convalida os vicios" dos concertos que foron "indevidamente concedidos". Así e todo, aínda que o tribunal lle dea a razón á CIG os colexios do Opus non sufrirían grandes cambios. Segundo a nova lei "non constitúe discriminación a admisión de alumnos e alumnas ou a organización do ensino diferenciado por sexos" e "en ningún caso" esta circunstancia pode implicar "unha desvantaxe á hora de subscribir concertos".


Summary: Fútbol, baloncesto, atletismo... son as modalidades máis populares, pero parte da grandeza do deporte galego radica en que hai espazo para todas, incluídas disciplinas que voan baixo o radar da popularidade masiva, casos do waterpolo, o hóckey sobre herba, a ximnasia, o tiro olímpico, o tiro con arco ou o squash.

Os éxitos dos e das deportistas galegas non se limitan ás disciplinas consideradas "maioritarias", pois hai moita vida alén do fútbol, o baloncesto ou o atletismo, mesmo naquelas que poidan resultar máis descoñecidas para o gran público, como a cesta punta. Aínda que en decrecemento, este deporte tradicional vasco chegou a ter unha gran implantación na zona da cidade herculina, como demostran os éxitos do Club Pelota Coruña, que inclúen oito títulos estatais de División de Honra (o último en 2014) e catro participacións europeas. Tamén pode parecer un tanto alleo ao día a día da realidade galega, mais a diferenza do que acontece coa cesta punta esta modalidade deportiva vai a máis, como demostra unha sólida estrutura competitiva que inclúe competicións como a Liga Galega de Waterpolo ou a Copa Galiza Open e cada vez máis conxuntos repartidos por gran parte da xeografía do país, como o Club Waterpolo Santiago, o Real Club Náutico de Vigo, o Club Waterpolo Ourense, o Club Náutico da Coruña ou o Club Waterpolo Galaico (Pontevedra). Deste último club saíu Marina Casado, quen hai pouco máis dun lustro se converteu na primeira galega en debutar na máxima categoría do waterpolo estatal. Historia inacabada do deporte galego: "Fútbol gaélico, o deporte no que a Galiza compite oficialmente" Tampouco, a pesar dos éxitos do Liceo na modalidade de patíns, somos potencia en hóckey sobre herba, o que non é óbice para que equipos históricos como o Ourense Galiza Calidade ou o Caldaria Barrocas (tamén de Ourense) brillasen nas categorías estatais. Porque a Cidade das Burgas é o epicentro do país dun deporte que padeceu o mesmo problema que tantos outros deportes minoritarios, a falta de instalacións. Por iso resulta tan meritorio que mulleres como Ana Tapias, que afrontan máis dificultades que competidoras doutros territorios, conseguisen sobresaír e alcanzar o profesionalismo, logo da súa fichaxe polo Rathgar Hockey Club de Dublín, ou que as rapazas da selección galega Sub-14 se proclamasen campioas de España en 2020. Máis practicantes, sobre todo nas idades máis temperás, ten a ximnasia, onde o nome que máis soa, e iso que ten tan só 20 anos de idade, é o de Melania Rodríguez. A pesar de non estar nos Xogos Olímpicos por unha inoportuna lesión que lle impediu ser parte das clasificatorias, agarda estar en París 2024. De momento, en xullo de 2021 proclamouse campioa do Mundo de trampolín, a súa primeira proba en ano e medio de inactividade, na que ademais rachou co seu propio récord persoal: 70.600 puntos. Historia inacabada do deporte galego: "Dereito a competir" Tampouco pode ser cualificado de mainstream o tiro olímpico, pero aí temos un galego campión do mundo: Juan Saavedra. Aos seus 48 anos, este pontevedrés exemplo de superación acumula varios títulos estatais, internacionais (incluída a Copa do Mundo de 2021 na modalidade de carabina aire tendido 50 metros R6) e unha medalla de prata nos Xogos Paralímpicos de Londres 2012 e outra de bronce en Toquio 2020. As seleccións galegas sobreviven na base Mentres resulta máis difícil ver nos últimos tempos seleccións galegas no nivel profesional ou sénior, no caso das categorías de base é algo xa habitual. Por exemplo, cada ano decorre un campionato de balonmán entre todos os territorios do Estado, un torneo ao que non faltan as distintas categorías das seleccións da Galiza, compostas agora mesmo por equipos infantil, cadete e xuvenil tanto femininos coma masculinos. De feito, no último disputado, en xaneiro de 2020 (a edición de 2021 non se xogou por mor da Covid) os cadetes galegos estiveron a piques de facerse coa medalla de bronce, mentres que as rapazas quedaban quintas, os dous conxuntos infantís remataban oitavos, o xuvenil feminino era sexto e o masculino, sétimo nun deporte no que a Galiza ten o orgullo de ser a terra natal dunha pioneira como Cristina Fernández, a primeira muller en pitar un partido tanto na liga Asobal como en competicións internacionais. O mesmo ocorre no voleibol, no que as seleccións galegas de categorías inferiores son unha referencia, como demostra o título estatal logrado en xullo de 2021 polos infantís masculinos e o subcampionato das rapazas. Ou no ciclismo, onde as cadetes e as infantís gañaron o bronce no BTT dos campionatos de España escolares, e o baloncesto, cos vixentes campións infantís masculinos. Noutros deportes de equipo, como poden ser o rugby ou o fútbol sala, e individuais pero con competición conxunta, como o atletismo, tamén son habituais as presenzas de seleccións galegas de base, demostrando que a Galiza ten canteira suficiente e motivada para poder competir, xa non só con outros territorios de España, senón a nivel internacional. Historia inacabada do deporte galego: "A forza da Irmandiña (I)" E no que se refire a deportistas individuais que amosaron a nivel internacional a súa valía, hai que sinalar casos como os de Iván Pozo, quen foi o primeiro galego en proclamarse campión de Europa de boxeo; Borja Golán, considerado como o mellor xogador de squash de todos os tempos no Estado español, que chegou a estar entre os cinco primeiros do ránking mundial e gañou os campionatos europeos de 2016 e 2018; Dani Castro, prata na Copa Mundial de Tiro con Arco de 2021 e campión canda o tamén galego Miguel Alvariño e o burgalés Pablo Acha nesta mesma proba internacional; ou o vigués Rubén Fernández, o primeiro galego en lograr unha medalla mundial de xadrez, e con tan só 14 anos.


Summary: O Instituto de Estudos Agrarios "Mártires de Sobredo" vén de botar a andar co obxectivo fundamental de manter vivo o significado do carácter social e reivindicativo dos sucesos ocorridos en Sobredo, lugar da parroquia de Guillarei (Tui) o 28 de novembro de 1922, no marco das mobilizacións sociais agrarias para a eliminación dos Foros.

O Instituto de Estudos Agrarios "Mártires de Sobredo" (IEMSO) conta con personalidade xurídica e plena capacidade de obrar e rexerase polos Estatutos aprobados na asemblea fundacional e o disposto pola lexislación vixente, reguladora do dereito de asociación. O IEAMSO non só se responsabilizará da organización anual do acto, que se celebra desde 1987, en memoria dos Mártires ao redor do 28 de novembro e de velar pola conservación do monumento, tamén se compromete: a compilar, organizar, conservar todo o material referente á obra, pensamento, e acción sobre os Mártires de Sobredo e sobre as entidades agrarias, a súa actividade social e política; a espallar o significado dos sucesos de Sobredo como fito histórico no mundo rural e agrario galego. Potenciar a figura social, humana e solidaria dos Mártires de Sobredo para que se teñan en conta no ensino e nos estudos da historia agraria Galiza, sexan incluídos os seus nomes nas entradas das enciclopedias e nos dicionarios de personaxes galegos e en todas aquelas actuacións destinadas a promover o coñecemento de figuras relevantes da historia de Galiza, para que se transmita este coñecemento ás xeracións presentes e futuras e permaneza na memoria. Serán labores deste instituto crear un centro de documentación de temas relacionados co agro, co monte veciñal e co medio rural, con todo o material impreso ou gráfico, e ofrecer este material para a consulta e a investigación, encamiñadas á públicación da historia do noso pais. Producir e editar, ben sexa por medios impresos ou dixitais, unha publicación propia en formato revista e/ou páxina web, en que se dean a coñecer as actividades do Instituto de Estudios Agrarios "Mártires de Sobredo", así como participar noutras publicacións periódicas e/ou monográficas. Forman parte da 1ª Xunta de Goberno do (IEAMSO): José Paramos Andrés Director/Presidente, Raúl Lago Carvalho - Secretario, Darío Vila Costas - Tesoureiro, Xosé Manuel Suárez Estévez - Vogal de Medio (Agro e Territorio), Xosé Alfredo Pereira Martínez - Vogal de Montes Veciñais, Francisco Xabier González Martínez - Vogal de Educación e Cultura, Fiz Manuel Axeitos Hernández - Vogal de Veciñanza. O Consello Fiscal está formado por: Xosé Antón Bastos Rodríguez, Ángel López Méndez, Francisco Xabier Martínez Rodríguez. O seu enderezo electrónico é: ieamsobredo@gmail.com e a ligazón en facebook: institutodeestudosagrarios.martiresdesobredo


Summary: O filólogo coruñés protagoniza unha palestra mañá, día 31, ás 20.30 horas no Centro Social Gómez Gaioso na que analizará por que se substituíron os nomes tradicionais por novos topónimos vencellados a zonas de nova creación ou a estabelecementos comerciais

Na cidade da Coruña a xente fai deporte pola zona de Punta Mexillosa, vai facer as compras ao Carracedo e ten os pisos de nova construción máis baratos en Eirís de Abaixo. O que pasa é que non o saben. Para o coruñés medio Punta Mexillosa é o Millenium, O Carracedo é Carrefour -ou Continente, para os nostálxicos- e Eirís de Abaixo é o Ofimático. Existe toda unha toponimia propia perdida no túnel do tempo que protagoniza a palestra Umha outra Corunha a través da súa toponimia, impartida mañá día 31, sexta feira, ás 20.30 horas no Centro Social Gómez Gaioso por Iván Méndez. O filólogo coruñés revela para Nós Diario que as orixes da desaparición da toponimia propia de séculos radica no "caótico desenvolvemento urbano" que sufriu a cidade a partir de mediados do século XX, "vinculado á chegada de moitas xentes que vivían aquí, mais como eran de fóra non coñecían o territorio. E, ao mesmo tempo, tamén tivo lugar outro movemento de persoas dun barrio a outro, perdéndose así o patrimonio toponímico", engade. Ademais, Iván Méndez tamén liga esta instauración de novos topónimos vencellados a zonas de nova creación ou a estabelecementos comerciais cun transfondo político, que exemplifica co barrio de Garás, actual Linares Rivas, unha das zonas máis caras de toda Galiza. "Garás era un barrio de mariñeiros, mais conscientemente púxoselle Linares Rivas para eliminar un pasado de ambiente popular que se foi perdendo cun topónimo do que estou seguro de que moita xente da Coruña non escoitou falar nunca, pese a ter como mínimo 500 anos de antigüidade".


Summary: O manifesto de xornalistas en apoio da folga feminista achégase xa ás seis mil sinaturas de profesionais de todo o Estado. Nos últimos días outros colectivos están lanzando iniciativas semellantes, que subliñan as situacións de discriminación e machismo que sofren nos seus ámbitos respectivos.

O pasado xoves comezou a difundirse na rede o manifesto #LasPeriodistasParamos, un chamamento de traballadoras do xornalismo e da comunicación de todo o Estado a sumarse á folga do 8M. Nun só día superou as tres mil sinaturas e nestes momentos achégase xa ás tres mil. O manifesto (aquí en galego) foi lido este sábado no Teatro Principal de Pontevedra, na clausura do congreso de mulleres columnistas As mulleres que opinan son perigosas. "Os espazos de opinión e os faladoiros están masculinizados", denuncia o manifesto de mulleres xornalistas, que amosa a súa preocupación "pola visión parcial da realidade que tantas veces ofrecen os medios" O texto denuncia as discriminacións, desigualdades e machismo que sofren as mulleres neste e outros ámbitos: precariedade, inseguridade laboral, fenda salarial, teito de cristal, acoso sexual, dificultades para a conciliación e coidados (que son asumidos maioritariamente polas mulleres)... E amosa igualmente a súa preocupación "pola visión parcial da realidade que tantas veces ofrecen os medios". Neste senso, denuncia que as versións publicadas polos medios están nesgadas porque "non teñen en conta na mesma medida as experiencias, os relatos e as vivencias das mulleres que, a miúdo, son tratadas como personaxes secundarios ou con estereotipos". Ademais, critica que "os espazos de opinión e os faladoiros están masculinizados" e lembra que "hai máis que suficientes mulleres xornalistas e expertas que poden equilibrar eses espazos". O manifesto insta á audiencia e a lectoras e lectores "a seren cómplices das nosas demandas", pedindo ademais "que ningún partido político, sindicato ou medio de comunicación se apropie das nosas reivindicacións". As mulleres investigadoras e docentes da universidade critican que "a nosa carreira académica está máis chea de obstáculos que a dos nosos compañeiros, temos contratos máis precarios e se concede menor financiamento ás nosas investigacións" Nos últimos días outros colectivos comezaron a se auto-organizar, lanzando os seus propios manifestos e iniciativas sectoriais. Así o fixeron, por exemplo, as profesoras e investigadoras que traballan na universidade, que denuncian que "as mulleres recibimos salarios máis baixos, a nosa carreira académica está máis chea de obstáculos que a dos nosos compañeiros, temos contratos máis precarios e se concede menor financia ás nosas investigacións". E lembran que "os prexuízos implícitos de xénero discriminan ás mulleres na percepción de méritos nos procesos de avaliación, acreditación, selección e promoción, na revisión e aceptación de artigos, na avaliación de proxectos de investigación e mesmo aínda no volume de citas recibidas polos nosos traballos académicos". Subliñan que só hai un 21% de mulleres catedráticas en España e apenas tres reitoras entre as universidades públicas. E reclaman "unha docencia que sexa socialmente relevante e ao servizo da transformación social, que teña en conta as experiencias e necesidades de homes e mulleres e que recoñeza as contribucións realizadas polas mulleres". Este mesmo luns pola mañá estaba convocada, así mesmo, unha Asemblea de mulleres traballadoras da USC "co obxecto de poñer en común estratexias cara á folga". Tamén están mobilizándose dende hai meses os colectivos de estudantes e, de feito, a folga feminista estudantil foi dende o inicio un dos catro piares da mobilización (xunto á folga laboral, de coidados e de consumo). Entidades como Erguer, A Curuxa e ANEGA levan tempo traballando no paro que terá lugar este xoves. "Xogadoras, adestradoras, xuízas/árbitras, directivas e demais profesionais relacionadas sufrimos día a día todo tipo de discriminación por motivo de xénero" De igual xeito, lanzouse un manifesto específico para apoiar as reivindicacións das mulleres deportistas. "Xogadoras, adestradoras, xuízas/árbitras, directivas e demais profesionais relacionadas sufrimos día a día todo tipo de discriminación por motivo de xénero" destácase no texto, que tamén denuncia a realidade que padecen "deportistas invisibles nos medios de comunicación, sen contratos laborais, sen convenios, sen ligas profesionais, obrigadas a asinar cláusulas denigrantes como as relacionadas co embarazo e a cesión dos seus dereitos de imaxe". "Deportistas que nin sequera chegan a cobrar o Salario Mínimo Interprofesional, árbitras e xuízas que son insultadas e ameazadas impunemente, adestradoras que non chegan aos bancos da excelencia deportiva, directivas que non acceden a postos de responsabilidade nos clubs e nas federacións deportivas", engádese. Nos últimos días comezaron a aparecer en distintos territorios do Estado iniciativas, peticións e manifestos destacando as razóns xerais e particulares que as mulleres de diversos sectores e ámbitos profesionais teñen para ir á folga. Algúns destes movementos (de mestras, enfermeiras, traballadoras das artes escénicas ou do sector do libro) van sendo compilados na páxina da iniciativa #LasPeriodistasParamos.


Summary: O conflito foi catalizador do choque entre Hamas e Israel de maio pasado.

O Tribunal Supremo de Israel resolveu permitir que os residentes palestinos do barrio de Sheikh Jarrah, en Xerusalén Leste, permanezan nas súas casas baixo o status de "residentes protexidos", o que permitirá que non poidan ser desaloxados nos próximos anos, informou a axencia de noticias palestina WAFA. A decisión busca pór fin á disputa entre os veciños da zona e os colonos xudeus, que serviu como catalizador para o enfrontamento armado entre Hamas e Israel de maio pasado. Porén, non se chegou a un entendemento sobre a propiedade dos terreos. Os colonos reclaman os terreos desde 1967, cando Xerusalén foi ocupada, xa que alí se sitúa a tumba dun venerado sacerdote. As familias palestinas viven legalmente no barrio desde a década de 1950, cando a xurisdición era de Xordania, país que é custodio dos lugares santos musulmáns e cristiáns de Xerusalén. Segundo informou o diario israelí Haaretz, a decisión xudicial estabelece que os residentes deberán pagar un alugueiro á organización de colonos xudeus Nahalat Shimon. Esta adquiriu os dereitos sobre os terreos a familias xudías que habitaban na zona antes do nacemento de Israel como Estado en 1948. O avogado da asociación reclamou que as familias palestinas recoñecesen a propiedade xudía dos terreos, mais non aceptaron, polo que o xuíz Isaac Amit programou outra audiencia futura. "Pasemos do nivel dos principios ao da practicidade", dixo Amit. "A xente ten que continuar vivindo alí [...] tentemos alcanzar un acordo práctico", engadiu. Coacción e transferencia A respecto do conflito de Sheikh Jarrah, a ONU lembrou en varias ocasións que é ilegal facer cambios demográficos nun territorio ocupado. "As expulsións forzosas poderían tamén violar os dereitos a unha vivenda digna, á privacidade e outros dereitos dos desafiuzados. Son un factor chave á hora de crear un ambiente de coacción que poida levar á transferencia forzosa, algo prohibido pola Cuarta Convención de Xenebra", argumentaba en maio a Oficina do Alto Comisionado da ONU para os Dereitos Humanos. Tamén na altura a Casa Branca mostraba a súa "preocupación polo potencial desaloxo de familias palestinas das súas casas, onde viven desde hai xeracións". Calquera resolución xudicial neste caso sentaría un precedente para as ducias de familias palestinas que viven no barrio. De acordo cos documentos no seu poder ─publicados o domingo na prensa israelí─, Xordania tería iniciado os trámites para a transferencia dos terreos en conflito ás familias palestinas, mais a Guerra dos Seis Días (1967) freou estas xestións.


Summary: Exportamos entre 30 e 40% da enerxía que producimos e aínda así, sendo excedentaria, Galiza vai pagar o recibo da luz máis caro do Estado para compensar as grandes eléctricas. As mesmas que facturaron por conta da enerxía do noso país centos de millóns de euros e pagaron ridículos impostos. A uns 400 quilómetros, de aquí, en Euskadi, as cousas son doutra maneira. Eis un extracto da reportaxe publicada no Sermos Galiza 319.

Xaneiro de 2015 non debe de traer boas lembranzas a Alberto Núñez Feixoo. En plena batalla contra a proposta do nacionalismo dunha tarifa eléctrica galega, o de Monte Pío tiña que ver como o seu goberno amigo de Mariano Raxoi daba o visto bo á euskopeaxe, unha nova tarifa electrónica de acceso (6.1B) polo que a industria e economía vasca se beneficiaban de rebaixas significativas no seu recibo eléctrico. Entre 50 e 100 millóns de euros ao ano e por volta de 1.000 empresas agraciadas. A deputada vasca Idoia Sagastizabal ten claro o obxectivo da medida: a industria vasca é "unha grande consumidora que soporta custos eléctricos demasiado altos que merman a súa competitividade". Por iso desde 2014 o PNV marcou ao seu grupo parlamentar no Congreso un obxectivo fundamental: lograr a euskopeaxe. E mentres... Mentres, a 400 quilómetros de Euskadi e 500 de Madrid, na Galiza nada varía. Producimos electricidade, apandamos cos custos e retornos negativos, e as compañías (todas en mans foráneas) facturaron pola electricidade producida explotando os nosos ríos e montes centos de millóns de euros e pagado unha mínima parte en impostos. Mais algo si variou: O Tribunal Supremo avalou este verán o dereito das eléctricas a recuperar o pagado en impostos autonómicos e a inicios de outubro exixiu ao Goberno que suba a luz en Galiza antes de que finalice novembro para satisfacer eses cartos que deben compensar estas empresas. Son case 37 millóns de euros no noso país, o que implica que de media cada galega e galego deberá pagar 16 euros, o que fai do noso recibo o máis caro do Estado. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 319 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: A evolución da poboación entre 1996 e 2020 deixa marcadas diferenzas entre os distintos territorios do Estado. O rural crece en Madrid, Murcia e Catalunya mentres agrava o seu baleirado na Galiza, Asturias, Castela e León e Estremadura.

O despoboamento no Estado español "non é un fenómeno uniforme". Segundo pon de relevo un informe do Centro de Políticas Económicas de Esade, entre 1996 e 2020, os municipios rurais dalgúns territorios creceron en número de habitantes ao mesmo tempo que outros non aceleraron a perda de poboación. Mentres localidades rurais de Madrid (45%), Murcia (34%) ou Catalunya (31%) melloraron o seu poboamento nos últimos 25 anos, outras situadas en Asturias (-26,9%), Castela e León (-19,7%), Galiza (-16,9) ou Estremadura (-9,6) viron diminuír a súa veciñanza. O estudo analiza a evolución demográfica desde mediados dos anos 90 até o 2020 e confirma unha forte desigualdade entre comunidades autónomas no que se refire ao despoboamento das zonas rurais. Polo que respecta aos municipios pequenos, o crecemento concentrouse no litoral mediterráneo e nas illas, ao redor das capitais e das grandes cidades mais nos eixos principais de comunicación. Por outra parte, o informe pon de manifesto que o efecto da pandemia nos fluxos migratorios traduciuse nunha mellora do saldo dos municipios con menos de 10.000 habitantes no conxunto do Estado, aínda que este avance explícase, tamén, polo freo de éxodo dos municipios pequenos e rurais de máis de 60.000 persoas. Fenda demográfica A principal conclusión deste informe é que o fenómeno do despoboamento causa profundas fendas entre os distinto territorios do Estado, especialmente en materia demográfica, de acordo co sexo e a idade da poboación; económica, en relación ao emprego, a xeración de riqueza e produtividade; e actitudinal, en termos de grao de confianza nas institucións e satisfacción ante os servizos públicos. Neste contexto, o informe do Centro de Políticas Económicas de Esade pon de manifesto diferenzas entre as zonas rurais e as urbanas. Segundo a súa análise, nas primeiras a porcentaxe de poboación maior de 65 anos rolda 40%, mentres que nas contornas urbanas este volume cae a 28%. En canto ao xénero, nas cidades a proporción sitúase en 95 homes por cada 100 mulleres, mentres que nas zonas rurais o número de homes crece ata o 102. Fenda económica Desde o punto de vista económico, mentres que as zonas urbanas concentran máis de 65% do emprego e son capaces de xerar máis do 66% do PIB estatal, as rurais congregan menos de 2% do emprego xerando cifras similares en PIB. O estudo tamén detecta diverxencias en cuestión de actitudes fronte ás institucións democráticas, con maior descontento nas zonas rurais, e no grao de satisfacción cos servizos públicos. Neste sentido, as zonas rurais móstranse menos satisfeitas cos servizos sanitarios e de transporte, pero máis satisfeitas coa educación que as zonas urbanas.


Summary: Comezarán unha acampada aos pés da sede da Xunta para reivindicar solucións.

Os incendios arrasaron no que vai de ano por volta de 15.000 hectáreas, unha superficie maior á que ardeu durante todo o 2015. Con este pano de fondo, o persoal de Seaga manifestouse en Compostela para denunciar tanto a precariedade laboral que soporta este colectivo de traballadores como a necesidade de cambiar do modelo de política forestal que impulsaa Xunta. O presidente do comité de empresa, Josafat Puente, lembrou que hai unha ducia de empresas privadas adicadas á extinción de incendios, unha tarefa que estas entenden como negocio. Reiterou a demanda do persoal de Seaga de traballar 6 meses ao ano e non só 3, como até agora, un período que impide a profesionalización do servizo. Os traballadores de Seaga operan "en primeira liña" dos incendios, apontan os manifestantes, que critican a política forestal da Xunta por deixar á marxe a prevención. "A política da Xunta é curto-pracista e no que se basea é que se un incendio se desmadra, pois explota un pouco máis os traballadores e fai que fagan xornadas de até 18 horas se hai nivel".Dende a CIG-Servizos, ao abeiro da mobilización, reiteran que "o operativo da Xunta é un caos", xa que se poden atopar nos montes galegos para tarefas de extinción máis de 11 entes de diverso tipo: medios propios da administración autonómica, Concellos, Tragsa e Natutecnia, entre outros. Parte dos manifestantes encentarán unha acampada reivindicativa aos pés de San Caetano, o edificio administrativo da Xunta de Galiza.


Summary: Un remake do clásico filme de Ivan Reitman.

CAZAPANTASMASGhostbusters(EUA 2016, 116 min.)Dirección: Paul FeigGuión: Katie Dippold e Paul FeigFotografía: Robert D. YeomanMúsica: Theodore ShapiroElenco: Kristen Wiig, Melissa McCarthy, Kate McKinnon, Leslie Jones, Chris Hemsworth, Neil Casey, Karan Soni, Zach Woods, Andy Garcia, Cecily Strong, Ed Begley Jr., Steve Higgins, Michael McDonald, Charles Dance, Bill Murray SINOPSEUnha serie de fenómenos paranormais están sucedendo por toda Manhattan. Tres científicas especializadas en espectroloxía crean un servizo de cazapantasmas para evitar que a cousa empeore. CRÍTICA"Ver, ou non ver, velaí o dilema". Ardua loita interna antes de tomar a difícil decisión de ver, ou non, este reboot/remake feminino dos Cazapantasmas de Ivan Reitman. Por un lado había unha voceciña que me dicía un rotundo "non!, trátase dun remake totalmente innecesario dun filme mítico que che gustou moitísimo e que por riba ten un dos trailers máis odiados da historia. Nin o penses sequera!". "Pero voceciña, na produción figura Ivan Reitman". "Iso non quere dicir nada! ...ou xa non lembras aquela pseudo-secuela titulada Evolution que perpetrou en 2001?". "E certo, non sei en que estaría pensando... perdoa". Parecía unha decisión ben sinxela, pero había outra voceciña poderosa facéndome dubidar ante o evidente. Outra voceciña alimentada de nostalxia, certa curiosidade cinéfila e máis un incorrixíbel espírito escéptico que apuntaban a que, antes ou despois, acabaría picando. E así foi... Piquei. Mais oh, sorpresa! non saín escaldado. De feito, prestoume. E é que Cazapantasmas conta cun guión ben engraxado, entretén e, sobre todo, fai rir. Algo que, francamente, non esperaba en absoluto... Para empezar non se trata dun remake "sen máis" onde só cambian o sexo dos protagonistas. As catro cazapantasmas, ademais de teren unha personalidade propia e ben definida no filme, son catro das mellores cómicas norteamericanas do momento: Melissa McCarthy (Espías), Kristen Wiig (Diario dunha moza adolescente), Kate McKinnon (De-mentes criminais) e Leslie Jones (E de súpeto ti). As catro saíron do Saturday Night Live (SNL) así como unha boa parte do elenco. De feito hai tantos que pasaron polo programa que case semella unha convención do SNL. Así que tampouco é de estrañar a compenetración case perfecta de todo o reparto que se atreveu, co beneplácito do director Paul Feig (Espías, Corpos especiais), a improvisar en boa parte do filme. A sensación final é de que o deberon pasar "de medo" facendo Cazapantasmas, e iso acábase notando nas boas vibracións que transmiten no respectábel. Humor moi SNL con chiscadelas veladas a filmes coma O xovenciño Frankenstein (1974, Mel Brooks) ou Little Nicky (2000, Steven Brill), entre outras moitas que farán as delicias dos cinéfilos máis avezados. Atención tamén a Chris Hemsworth (Thor en Os Vingadores), e non só polo físico pillabanas e pillabáns... Para os nostálxicos téñennos preparada unha boa ración de cameos Para os nostálxicos téñennos preparada unha boa ración de cameos onde saen todos os da saga orixinal (ou case...), incluído o de Harold Ramis, finado en febreiro de 2014 e a quen vai dedicado o filme. Unha homenaxe dignísima, por certo... Só hai estar un pouco atento e pillar onde ten a aparición ...e en que forma. Os cameos non rechían, están bastante ben integrados na historia e non despistan ao persoal máis aló do momentáneo "olla aí!". Por suposto tampouco podía fallar unha boa ración de product placement, efectos especiais de última xeración (mais sen abusar), e un final por todo o alto. Falando de finais... queden até o remate dos títulos de crédito porque, ademais de ser un xesto de boa educación, hai sorpresa final... De feito, máis de unha.


Ver un sacerdote actuando como capelán, nun hospital inglés, holandés, francés, sería algo estrambótico. Como un polbo á feira nun sagrario, ou pór unha sotana para traballar nunha central nuclear. Son democracias laicas. En España é normal velos. A Xunta destina unha partida de 650 mil euros este ano para contratar 52 sacerdotes como capeláns nos hospitais do Sergas. Ninguén se asusta diso neste país onde a Igrexa continúa tendo un grande poder. Por iso máis de 40 millóns do IRPF vai para financiar os salarios dos cregos españois. Están en nómina do Estado: os profesores de relixión; os capeláns dos hospitais; os cregos do exército e os de prisións. Que sexa normal a existencia de curas nos hospitais, non quere dicir que sexa coherente. O hospital é un lugar onde se curan enfermidades con métodos científicos. Onde traballan profesionais da medicina e enfermería que, mediante os coñecementos adquiridos, teóricos e empíricos, o uso de maquinaria específica, de medicamentos adecuados, etcétera, procuran sandar os corpos e mellorar a saúde da cidadanía enferma con descubrimentos e razoamentos investigados nos laboratorios. Os relixiosos son seres contrarios a toda razón, que cren na existencia de cousas inmateriais, en almas incorpóreas. Desde a súa crenza no dualismo, as persoas teríamos corpo material e alma espiritual: algo que non se ve. Partindo deses absurdos, queren estar, como certos animais, no momento da morte dos enfermos para recoller esa alma que sairá como fantasma do corpo moribundo. Eles son salvadores de almas e as dirixen ao ceo, lugar marabilloso. Se o cura lle dá a bendición ao moribundo, salvará a alma de calquera pecadenta/o ao separarse do corpo. Para manter esta incongruencia, a Xunta dá un diñeiro que debería ser aproveitado para mellorar o funcionamento dos hospitais. Hai quen di que a alma é a mente. Pero ninguén pode separar a mente de cadanseu cerebro. Nin poden ser inmortais unha vez separadas. Os mitos relixiosos non teñen respaldo nin teórico nin empírico. Daquela, nun hospital, onde se adopta a perspectiva científica, non caben os fantasmas sagrados. Os cregos no hospital presaxian a morte. O mesmo que algúns integrantes da Lexión Española, que visitaron ás criaturas ingresadas na planta de Oncoloxía no Hospital Materno de Málaga. Que susto non levarían as pobres cabeciñas rapadas, pola terapia contra o cancro, ante o desfile duns xigantes barbudos, cantando a todo pulmón: "Soy hermano de la muerte" ! De que cabeza sairía semellante visita? Estrambótico non é unha palabra que chegue para definir esa experiencia. É desagradable, inoportuna, macabra, incluso indecente. Como se atreven a levarlle a palabra morte a esa infancia ameazada por unha enfermidade mortal? Que cousas pasan nos hospitais españois! Menos mal que as e os profesionais son do mellorciño. Son inimigas da morte, conseguen salvar vidas e transmitir entusiasmo e alegría.


Summary: Instalacións da Escola de Enxeñaría de Santiago producen xa 18.000 envases do produto encargado polo Sergas. A USC entregou tamén ao sistema sanitario materiais de protección dos seus laboratorios como luvas e máscaras e pon "á disposición" de Sanidade instalacións das súas residencias públicas

Alén da pugna política, se en algo coinciden os gobernos galego e central no que atinxe á crise do coronavirus é na crecente dificultade para acceder nos mercados internacionais aos produtos sanitarios precisos na loita contra a pandemia. Neste contexto, maximizar as posibilidades de producir estes subministros cobra especial importancia, de aí a aposta por reconverter industrias de diversos sectores mentres dure a crise para forneceren o sistema sanitario.Instalacións da Escola de Enxeñaría de Santiago producen xa 18.000 envases do produto encargado polo SergasNesta lóxica encádrase tamén o encargo que xa ten en marcha a Universidade de Santiago, poñendo instalacións e persoal de áreas de Enxeñaría e Farmacia "ao servizo da sociedade" por mor da covid-19. Concretamente, explican dende a institución académica, xa está en marcha a fabricación de "9.000 litros de xel desinfectante" elaborado con "etanol ou alcohol isopropílico" e que terá como destino "os centros sanitarios que o precisen en 18.000 envases de medio litro", concretan dende a reitoría da USC.O encargo vén do Sergas e "é posible grazas á transformación e adaptación da planta piloto da que dispón o departamento de Enxeñaría Química na Escola Técnica Superior de Enxeñaría", en Compostela. Persoal docente e investigador e de administración e servizos dese centro e mais da Facultade de Farmacia compuxo xa un "primeiro grupo de traballo ao que se unirá máis persoal doutras disciplinas" para, mediante quendas "continuadas", axilizar todo o posible a elaboración do produto e a súa posterior distribución.Segundo Antonio López, reitor da USC, este labor é unha liña máis dentro da aposta pola "máxima colaboración coa Xunta e as autoridades sanitarias dende o comezo do estado de alarma", máis alá de adaptar a súa actividade académica mediante a implantación xeralizada da actividade a través de internet. Trátase, subliña, de "prestar toda a axuda posible á sociedade".A USC entregou tamén ao sistema sanitario materiais de protección dos seus laboratorios como luvas e máscaras e pon "á disposición" de Sanidade instalacións das súas residencias públicasNesa posta á disposición dos medios da USC na loita contra a pandemia está tamén a "achega de diverso material de protección e desinfección" que a universidade utiliza nos seus laboratorios e servizos de maneira ordinaria tanto en Lugo como en Santiago. Así, detallan, a universidade tamén proporciona ao Sergas "milleiros de luvas de nitrilo, máscaras de protección, batas, placas e diverso material de bioloxía molecular". Estes medios axudan á realización de probas e "poden axudar a paliar as carencias xa advertidas" entre o persoal sanitario.Tamén coa intención de axudar o persoal do Servizo Galego de Saúde, a USC "reorganiza e redistribúe as persoas usuarias" da súa rede pública de residencias. Así, o "estudantado que permanece facendo uso deste servizo" foi recolocado en cuartos individuais da residencia compostelá do Burgo das Nacións e "ultima a preparación de instalacións para poñelas á disposición do Sergas" para que, "chegado o caso", poida usalas con "fins sanitarios ou hospitalarios".


Summary: Axentes da Axencia Tributaria desenvolven esta cuarta feira un outro rexistro nas dependencias municipais do concello compostelán.

Á fin de continuar coas investigacións iniciadas no decorrer da operación 'Manga', axentes do Servizo de Vixilancia Aduaneira desenvolven esta mañá no Concello de Santiago a recollida de información informática. Os axentes recabarán correos electróinicos ao tempo que levarán a cabo unha copia de seguridade do servidor do Concello que data da etapa do goberno anterior liderado por Gerardo Conde Roa, en liberdade con cargos por delitos de prevaricación, tráfico de influencias e suborno a funcionar@s.


Summary: O CGAC dera por feito que xa tiña novo director, Santiago Olmo. A noticia saíu publicada. Os dous candidatos galegos presentaron alegacións ao proceso. O centro da Xunta, sen máis explicacións, reabre o proceso e convoca aos aspirantes a unha proba de lingua. Será o vindeiro 25 de maio.

O día seguinte das eleccións municipais, o CGAC tentará pechar a elección doutro cargo, despois dun complicado proceso que se lle está a torcer á Xunta. O centro de arte que ocupa o edificio deseñado por Alvaro Siza en Compostela reabre, sen moitas máis explicacións, un proceso que daba por concluído e convoca aos tres candidatos finalistas a "efectuar a valoración do coñecemento de linguas de conformidade co establecido nas bases da convocatoria no seu punto 9.2". O cargo que xa tiña nome A convocatoria dunha nova proba non tería maior relevancia se non for porque o Centro deu por concluído o proceso coa entrevista final que conduciu á cabeceira da carreira pola dirección a Santiago Olmo, candidato que superaba por só unhas décimas ao seu máis inmediato seguidor, o galego Manuel Segade. A noticia saíu publicada nos medios e todo apuntaba en que en poucos días este comisario e crítico de arte, sen experiencia en dirección de centros que era unha condición que primaba a convocatoria, ocupara o posto que deixara vacante o portugués Von Haffe. Ao CGAC apremáballe tamén que alguén se puxera á fronte dunha programación está a piques de rematar, quedando o baleiro despois da previsión deixada polo anterior director. A tal hora, todo apunta a que desde a Xunta terán que buscar vías alternativas diante do retraso do proceso. Dado Santiago Olmo como novo director do CGAC, son as alegacións dos dous candidatos galegos e finalistas no proceso, Juan de Nieves e Manuel Segade, os que conducen a reapertura da convocatoria, engadíndose unha proba de linguas que quedaría sen realizar de non ser pola intervención dos dous aspirantes. Os tres están convocados para o vindeiro día 25 no que o xurado composto por José Manuel García Iglesias, Antón Castro, María de Corral e Estrella de Diego se terá que volver a xuntar para dirimir o final do complicado proceso de elección do futuro director do CGAC.


Summary: O goberno afirma que todos os autores materiais e intelectuais "están identificados".

O goberno de Venezuela informou que capturou seis persoas implicadas presuntamente no atentado contra Nicolás Maduro, que tivo lugar o sábado en Caracas e que causou sete feridos, tres dos cales están en estado grave. O executivo asegura que todos os responsábeis materiais e intelectuais do atentado están "identificados". "Temos até agora 6 terroristas e sicarios detidos, varios vehículos incautados e practicáronse varios rexistros en hoteis da capital do noso país, onde se recolleron importantes evidencias", dixo en declaracións á TV estatal VTV o ministro do Interior, Néstor Reverol. Reverol sinalou que as investigación "evidencian" que o ataque contra maduro é "un delito de terrorismo e magnicidio en grao frustrado", así como que "terroristas e sicarios pasaron a un nivel superior, aumentando a espiral de violencia". O Ministerio indica que no atentado empregáronse dous drons modelo DJI M600 con capacidade para "soportar grandes cargas".


Summary: Os sindicatos estiman en "perto de 100%" o seguimento desta nova xornada de folga, que paralizou case por completo a actividade do sector na Galiza, mais a patronal fala de 27,6%.

O sector da conserva viviu esta quinta feira unha nova xornada de folga, levando a cabo unha manifestación en Vigo onde centenares de traballadores e traballadoras protestaron para exixir un convenio "digno" e a equiparación salarial entre mulleres e homes. A manifestación, que partiu desde a sede da delegación da Xunta en Vigo e percorreu varias rúas da cidade, produciuse o día despois da negociación entre sindicatos e patronal que, após case 12 horas, non chegou a bo porto. Con berros de "Non somos escravas, somos traballadoras", "Por un convenio digno da conserva" ou "Igual traballo, igual salario", centenares de persoas protestaron con bandeiras de diferentes organizacións sindicais como CCOO, UXT, CIG ou CUT, tras unha pancarta que encabezaba a manifestación e que rezaba "Por un convenio xuto na conserva", asinada polas tres primeiras organizacións sindicais nomeadas. Segundo as estimacións dos sindicatos, nesta xornada, como na anterior folga celebrada hai tan só dúas semanas, case 100% do persoal secundou a protesta segundo os sindicatos —a patronal cifra o seguimento en 27,8%, o que supón a práctica "paralización" das fábricas de conserva, non só da comarca de Vigo, senón do resto da Galiza e Cantabria, que entre ambos os dous territorios representan perto de 90% da devandita actividade do total do Estado español. Neste senso, o secretario comarcal da FGAMT-CIG en Vigo, Suso García, asegurou que na cuarta feira estívose "moi perto" de chegar a un acordo, mais foi a última hora cando a patronal "se mantivo nas súas trece" en varios aspectos. En concreto, nas condicións nas que se traballaría en fin de semana, a oito euros a hora, e a suba salarial, que só se chegou a un acordo de incremento de 6,5% para este ano polo Índice de Prezos ao Consumo (IPC), e de 1% para o próximos tres anos, con revisión en función do IPC, cando os sindicatos pedían 0,5% máis. "Con estas subas non se estaría pelexando por unha suba salarial, senón por unha conxelación salarial", lamentou. "Hai unhas diferenzas de máis de 500 euros ao ano entre os grupos 5 e 6 de traballadores. É unha gran fenda salarial que queremos que, cando menos, nos anos de convenio se termibe con ela. E aí a patronal ofrecía 0,3% máis para o grupo 5 cada ano, algo claramente insuficiente", criticou o responsábel da CIG. Patronal "machista e patriarcal" Na mesma liña falou ante os medios o portavoz da federación agroalimentaria de Comisións Obreiras (CCOO), Francisco Vilar, quen indicou que a proposta da patronal é "vergoñenta" porque non iguala o salario das mulleres co dos homes, cunha diferenza de 15%. Tamén criticou que a patronal faga unha proposta de suba salarial de 1% o que, ao seu xuízo, tería dúas consecuencias inmediatas. "A primeira é que é insuficiente, porque supón que os traballadores van financiar as empresas durante un ano (xa que non sería até final de exercicio cando a empresa revise os soldos á alza co IPC)", criticou, tras o que engadiu que a outra consecuencia é que os traballadores temporais non verían esta suba do IPC, xa que cando se produza o incremento posibelmente xa non estarán na empresa. "Oportunidade perdida" Pola súa parte, o secretario xeral da federación de Industria de UXT en Vigo, Rubén Pérez, asegurou que o día de onte foi "unha oportunidade perdida", unha "mágoa" e un "erro" de todos non alcanzar un acordo. "Buscamos unha solución para que os traballadores non sigan pagando o prato deste incremento do IPC e por tanto a perda do poder adquisitivo", explicou, incidindo tamén na importancia de resolver a "fenda salarial" que hai entre mulleres e homes no sector da conserva. Pérez subliñou que o conflito "nunca é a solución", mais si unha "ferramenta". "É o momento de facer o último esforzo que permita aos traballadores teren unhas condicións dignas neste sector", sentenciou.