Summary: Salientan os incumprimentos da lei electoral por parte do PP, a impresión de cinco milóns de papeletas cando se usa menos do 1%, e o reparto dos recursos públicos: spots en televisións, espazos para pendurar publicidade, ou onde realizar mitins, "que benefician aos de sempre".

Os Piratas tamén se presentan en Galicia, concretamente fano polas provincias de Ourense e Pontevedra. Fano cunha absoluta modestia de recursos e empregando case exclusivamente a rede como ferramenta para difundir as súas mensaxe. O seu discurso incide entre outras cuestións da abismal desigualdade de oportunidades entre os partidos que concorren ás eleccións e culpar dela en parte á actual lexislación electoral. Porén, tamén farán nalgúns momentos unha campaña máis concencional: "explicarémoslle á xente pola rúa con panfletos o que é o movemento pirata e os nosos proxectos coa desculpa de non facer a pegada sucia e antiecolóxica que fan a maioría nesta época só para amosar aos candidatos e algún slogan enlatado". Salientan ademais os incumprimentos da lei electoral por parte do PP: "o Partido Popular estivo enganando á prohibición de chamar ao voto antes do comenzo da campaña con trampas polas que terá que pagar multas". Os Piratas poñen o foco nos gastos innecesarios, moitos deles procedentes de fondos públicos, que se levan a cabo na campaña electoral, "xustamente nun tempo que a crise apachoca a todos" Os Piratas poñen o foco nos gastos innecesarios, moitos deles procedentes de fondos públicos, que se levan a cabo na campaña electoral, "xustamente nun tempo que a crise apachoca a todos". Denuncian a este respecto "a ilóxica disposición de 5 millóns de papeletas que se imprimen para as eleccións do que só se usará o 1%. Para cando unhas papeletas únicas con tódolos partidos e marca de voto?". Por iso presentarán denuncias nas xuntas electorais "para que en futuras eleccións, de calquera ámbito, sexamos responsables co entorno e os custes que se xeran". Cualifican de "escándalo" o reparto dos recursos públicos que se fai por lei "e que beneficia aos de sempre" Finalmente, cualifican de "escándalo" o reparto dos recursos públicos que se fai por lei "e que beneficia aos de sempre". En referencia á "publicidade na TV, locais públicos para facer mitins, ata as farolas que alumean e serven para pendurar aos candidatos en fotografía retocada". Os Piratas asinaron un manifesto Pola Igualdade de Oportunidades nas Eleccións con outras formacións pequenas denunciando estas cuestións. Apelan "ao cidadán responsable" que non acuda ás urnas a votar "co medo que farán valer entre os partidos maioritarios ou mesmo a ilóxica razón do voto útil". E emprazan aos votantes a que neste tempo "examinen todas as propostas e que voten en conciencia".


Summary: Carmen Escariz (Cuntis, 1998) é unha das mellores promesas galegas no deporte da marcha, mais o seu non foi un camiño de rosas, pois o éxito e as medallas non chegaron desde un primeiro momento. Agora, polo contrario, está no máis alto da súa carreira e soña con disputar a Copa do Mundo do vindeiro ano 2022.

Hai moi pouco tempo, e defendendo as cores do Club Atletismo Ourense, conseguiu rachar co récord da Galiza absoluto na modalidade de 10 quilómetros marcha en ruta no Trofeo Cerro Buenavista de Xetafe cunha marca de 45 minutos e 26 segundos, pulverizando o tempo de Lorena Luaces de 46 minutos e 18 segundos. Estaba na súa cabeza lograr tal marca? Sinceramente, eu vía que estaba adestrando moi ben, con moitas ganas, moi motivada, pero aínda que non pensaba en rachar co récord galego en ningún momento, si que sabía que podía baixar de 46 minutos grazas ás referencias que tiña por como estaba adestrando. Logo, e tamén debido a que a carreira se deu ben, porque houbo bastante nivel e puiden enganchar cun grupo rápido, fun quen de plasmar todo o que fixen nos adestramentos. Vostede, a pesar de que aínda é moi nova, leva moitos anos, desde que era unha nena pequena, practicando este deporte. Que a levou a introducirse na marcha no seu momento? Ingresar nun club que non tiña pista de atletismo, así que só podía correr ou facer marcha, non había máis opcións daquela (ri). Logo si que fixeron pistas, pero polo medio engancheime, tamén porque todas as miñas amigas facían marcha, e iso foi moi importante para seguir practicándoa. Entendo que co tempo comezou a gustarlle cada vez máis, pois xa desde pequeniña comezou a gañar probas de relevancia, como na tempada 2011/12, na que se fixo con oito medallas de ouro nas 13 carreiras que disputou... Si, pero a verdade é que nun principio non destacaba para nada. Tardei en comezar a gañar medallas na base, e pasei anos quedando sempre de última, pero pouco a pouco fun mellorando e mesmo, alcanzados os 18 anos fun internacional. Outro exemplo dos altibaixos que ten o deporte. Agora está vostede nun pico do que con toda seguridade non se quere baixar en 2022. Cales son os seus obxectivos para o ano próximo? Aínda non teño moito pensado porque veño de pasar uns anos un tanto de 'baixón', de non obter moitos resultados bos, e por iso só penso en dar o mellor de min. Pero si que é certo que en 2022 soño con ir a un Campionato do Mundo. Non sei se o lograrei ou non, mais porei todo da miña parte. Fala do Mundial de 2022.... e por que non tamén os Xogos Olímpicos de París 2024? Non sei (ri). Paréceme un soño moi grande, pero por soñar que non quede. Non me vou marcar límites. De pequena obsesionábame moito coas metas, cos campionatos... pero agora atopo máis satisfacción no día a día e intento que os resultados veñan e non ir tan directamente a por eles. Quizais o outro gran nome da marcha na súa xeración é o de Antía Chamosa, unha deportista coa que leva alternando triunfos en distintas competicións galegas e estatais desde categoría Cadete, idade na que ambas se disputaron ao esprinte un Campionato de España do ano 2012 que acabaría gañando vostede por unha marxe menor a un segundo. Existe esa rivalidade? Ao final cada unha, cando está ben, intenta dar o mellor de si mesma, e intentamos xestionalo na pista. Dentro das múltiples distancias na marcha, cal é a na que se sinte vostede máis cómoda? Agora mesmo diría que nos 10 quilómetros, máis que nada porque nunca fixen un 35 e 20 só levo un (ri). Son unhas distancias coas que aínda non estou familiarizada, e polas miñas características, pois penso que en min prima a velocidade sobre a resistencia, favoréceme o 10, pero iso non me leva a un Campionato do Mundo, por iso estou intentando mellorar para facer un 20 ao nivel das mellores. Ademais, disque as présas non son nunca boas conselleiras, e tampouco na marcha, que é un deporte moi curioso, pois as deportistas adoitan alcanzar o seu máximo nivel a unha idade relativamente avanzada, mesmo traspasada a fronteira da trintena, e non son raros os casos de marchadoras que destacaron mesmo na corentena ou na cincuentena, como Jesús Ángel García Bragado, algo impensábel no resto das disciplinas atléticas. Se as lesións a respectan, podemos estar falando de que ten por diante unha carreira que pode prolongarse durante décadas... Si, porque eu teño 23 anos e aínda non fixen a proba olímpica [20 quilómetros] máis que unha vez. Así que, tecnicamente, son totalmente unha novata, pero estou adestrando para iso, e penso que o momento xa chegará.


A área sanitaria de Lugo-A Mariña-Monforte é a que rexistra máis casos, 77. O número de casos activos de coronavirus segue a aumentar na Galiza, impulsado polo brote da Mariña, que mantén confinadas por volta de 700 persoas e con máis de sesenta casos. A Dirección Xeral de Saúde Pública da Consellería de Sanidade informa que, na última actualización, o número de casos activos de coronavirus na Galiza é de 318. Deles 63 son da área da Coruña, 77 da de Lugo (13 máis ca onte), 17 da de Ourense, 5 da de Pontevedra, 122 da área de Vigo, 24 da de Santiago, e 10 da de Ferrol. Do total de pacientes positivos, 4 están en unidades de hospitalización e 314 no domicilio. Non hai pacientes positivos en UCI. Polo de agora, na Galiza hai un total de 10.665 persoas curadas, rexistrándose 619 falecementos. O número de PCR realizadas é de 191.945. En canto a residencias, mantense un único caso activo, que afecta un traballador. Faleceron 274 residentes durante a pandemia.


Summary: Visto para sentenza o xuízo sobre a marea negra que decorreu hai once anos e no que só o ex-director da Mariña Mercante foi imputado malia a desastrosa xestión da catástrofe denunciada por case todas as partes presentes.

Once anos despois da catástrofe, quedou visto para sentenza na Coruña o xuízo do 'Prestige' após dez meses de proceso aos que aínda lles quedan polo menos catro máis para coñecer o veredicto, previsto para novembro. Na xornada final, o maxistrado da Sección Primeira da Audiencia Provincial e presidente do tribunal, Juan Luis Pía, asegurou, sumándose así a unha forte demanda popular e dalgúns dos presentes no xuízo como a plataforma Nunca Máis, que "hai máis implicados que os que foron aquí xulgados", en clara alusión aos responsábeis políticos dos gobernos do PP. No banquiño foron acusados o capitán del buque, Apostolos Mangouras; o xefe de máquinas, Nikolaos Argyropoulos -que pediu "perdón a Galiza"- e o ex-director xeral da Mariña Mercante, José Luis López Sors, único representante gobernamental xulgado a non seren imputados os seus superiores, como o ministro Álvarez Cascos ou o presidente José María Aznar. "É obvio que hai máis xente implicada no sinistro, tanto responsábeis políticos como tamén non políticos", dixo Juan Luis Pía, que así mesmo criticou os excesivos gastos que provocou o proceso. ..


Summary: Segundo os dados do Ministerio de Traballo no noso país rexistráronse 7.780 persoas menos no desemprego, o 3,4% menos que en abril.

Esta terza feira (2 de xuño) foron publicados os dados correspondentes ao paro rexistrado de maio. Segundo o Ministerio de Traballo na Galiza hai 236.981 persoas demandantes de emprego, 7.780 menos que no mes anterior e 28.463 que hai un ano. A maior baixada produciuse no sector servizos (-4.954) e na industria (-1.180) seguidos do sector da construción (-1.103). Así as cousas, as contratacións continúan a ser maioritariamente temporais sendo que dos 68.273 contratos que se asinaron, o 92,7% --isto é 63.302-- foron con carácter temporal. En troca, tan só 4.971 son indefinidios. O 92,7% dos contratos son temporais No conxunto do Estado español a redución do número de persoas rexistradas nos servizos públicos de emprego caeu en 117.985, a maior queda nun mes de maio da serie histórica. Neste senso, a cifra total de desempregad@s sitúase en 4 millóns 215.031 persoas. A nivel estatal o sector que tira do emprego é a agricultura, que enceta a súa campaña con 14.142 persoas menos no paro (6,75%) seguida da construción (-3,53%) e a industria (-3,01%). Os territorios onde se rexistrou un maior descenso foron Catalunya, Madrid e Valencia. 'Demasiados contratos para poucos empregos' A CIG advirte da "temporalidade" no emprego que se está a xerar após coñecérense os dados do paro rexistrado. Neste senso, sinala que a cifra de contratos asinados para "poucos" postos de traballo reflicte un incremento da precariedade. Miguel Malvido (CIG): "As sucesivas reformas laborais o único que fixeron foi precarizar cada vez máis as condicións laborais" Aliás, alerta de que "cada vez son menos os desempregados e desempregadas as que perciben algún tipo de prestación" sendo que só o 48,8% das persoas paradas (119.564) "ingresa algún tipo de axuda". Asemade, salientan desde a central sindical nacionalista, destas persoas "unicamente 47.411 teñen dereito a prestación contributiva, o resto subsiste co subsidio, a Renda de inserción ou sen ingresos". Para o secretario confederal de emprego, Miguel Malvido, os dados reflicten como as sucesivas reformas laborais (2011,2012) "o único que fixeron foi precarizar cada vez máis as condicións laborais". Temporalidade e parcialidade, denunciou, está a provocar un "incremento da pobreza e da exclusión social entre a clase traballadora". "Se xa é difícil chegar a fin de mes cando se cobra un salario cun contrato a tempo completo, canto máis difícil non será chegar cando se ten unha xornada a tempo parcial", advirten desde a CIG.


Summary: Palabra, música, análise e uns resultados electorais sorprendentes. Foron os principais ingredientes que o pasado 25 de maio configuraron a estrea de Radio Praza, a emisión radiofónica lanzada dende Praza Pública para seguir os comicios ao Parlamento Europeo que agora está dispoñible para a súa escoita en rede. Audio íntegro no interior.

Palabra, música, análise e uns resultados electorais sorprendentes. Foron os principais ingredientes que o pasado 25 de maio configuraron a estrea de Radio Praza, a emisión radiofónica lanzada dende Praza Pública para seguir os comicios ao Parlamento Europeo que agora está dispoñible para a súa escoita en rede. Caxade, Ataque Escampe ou Pony Bravo puxéronlle banda sonora a máis de catro horas de radio que, conducidas por David Lombao e Iago Martínez e con Marcos Paino no control técnico, comezaron cun repaso á xornada e ás valoracións dos líderes políticos a pé de urna. Este foi tamén o espazo para botarlle unha ollada á abstención, que finalmente non foi tan histórica como se prognosticara, senón menor á habitual nuns comicios coma estes. A palabra falada, como a escrita, está cargada de futuro Carlos Neira, David Rodríguez, Mercedes Rosón, Ana Luísa Bouza, Xulia Guntín, Filipe Diez ou Luís Villamor foron algunhas das voces que, dende a mesa de debate de Radio Praza, guiaron a análise dunha noite cuxo guión mudou ás once, cando se fixeron públicos os resultados. A irrupción de Podemos, a caída do PP ou o xiro do electorado galego cara á esquerda protagonizaron o programa dende ese momento. Culminou así a primeira experiencia radiofónica de Praza. A palabra falada, como a escrita, está cargada de futuro.


Summary: A Xunta baralla medidas "máis restritivas" para a hostalaría naqueles concellos que presenten unha maior incidencia de Covid-19 e así "evitar que fechen os estabelecementos". Entre elas, valoran pedir unha PCR negativa para acceder aos locais das zonas máis afectadas polo virus.

Así se expresaron o vicepresidente primeiro e conselleiro de Presidencia, Xustiza e Turismo, Alfonso Rueda, e o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, na noite da quinta feira após manter unha reunión telemática, primeiro con representantes do lecer nocturno e, despois con portavoces do sector da hostalaría. Tal e como indicara Rueda na mañá da quinta feira en declaracións aos medios posteriores á reunión do Consello da Xunta, o obxectivo da reunión era "trasladar aos hostaleiros o balance da situación sanitaria e explicar as medidas adoptadas". "O grande aumento de contaxios dos últimos días, que nos pon nunha situación difícil, obriga a ter en conta novas formulacións, que antes non considerabamos", recoñeceu Rueda, que destacou que a máxima pola que se rexe o Goberno galego segue sendo "compatibilizar as medidas sanitarias coa actividade económica, sobre todo tendo en conta como afectou a Covid-19 ao sector". Así, o vicepresidente confirmou que tentan "arbitrar" medidas que vaian en función do nivel no que se atopen as diferentes zonas. "Aplicaríanse segundo a incidencia desa zona concreta, e non en todo. A ninguén lle gusta estabelecer máis restricións, pero a hostalaría compréndeo e están dispostos a aceptalas, porque o que non queren é fechar", asegurou Rueda. PCR negativa Preguntados por cales serían esas medidas, Comesaña sinalou que afectarían ao tocante á distancia e ás capacidades, e mesmo "está sobre a mesa" pedir nos locais hostaleiros dos concellos con máis incidencia un certificado de vacinación completa ou unha proba diagnóstica negativa, "todo enfocado a que a situación actual non derive nos fechamentos que ninguén desexa". Portugal xa está aplicando esta medida. "A presentación dunha proba PCR negativa é unha posibilidade que está encima da mesa e que se abordará na sexta feira no subcomité clínico", avanzou o conselleiro de Sanidade, que engadiu que o sector é "moi amplo", polo que hai que "estudar todas as opcións". Neste sentido, o titular de Turismo matizou que, aínda de autorizarse a petición, "non sería para todos os concellos" -como ocorre co lecer nocturno-, "só para os que estean peor". Lecer nocturno Respecto da reunión co sector do lecer nocturno, o vicepresidente primeiro sinalou que se trata dun encontro que fora programado con antelación para "analizar o balance dos primeiros 15 días de funcionamento desta actividade despois de tantos meses sen traballar". "A reunión foi moi positiva. A Xunta segue apostando por conxugar saúde e, xa non só lecer, tamén emprego. E nestas circunstancias, a PCR negativa e o carné de vacinación son a única saída posíbel", sinalou o portavoz da Plataforma Galiza de Noite e xerente da Sala Pelícano na Coruña, Luis Diz. Participa Que consideras que debería acontecer coa hostalaría nos lugares coa incidencia disparada? Participa na enquisa de Nós Diario.


Summary: O naturalista con máis de 18 anos de experiencia no traballo de campo co lobo ibérico na Galiza dá resposta a preguntas habituais sobre a polémica xerada arredor desta especie.

Na Galiza, os gandeiros aseguran que morren unha media de 600 pezas de gando ao ano polos ataques dos lobos ás granxas. Para indemnizar estas perdas, a administración ofrece axudas aos gandeiros e autoriza batidas de caza para frear os ataques. Por outra banda, os naturalistas explican que, nesas batidas autorizadas, os lobos que morren non superan o ano de idade. De sobrevivir, a súa esperanza de vida no territorio galego apenas chega aos 16 meses, mentres que, nun estado salvaxe e cando non se permite a súa caza, é de 8 anos. En catividade poden chegar até os 16 anos debido á protección que recibe ante as batidas de caza. -Como explicarías a polémica que hai entre os gandeiros e os naturalistas? -Eu creo que a controversia que hai é que o lobo convive co gandeiro e prodúcelle ataques e se os gandeiros non toman as medidas de protección adecuadas, ou non toman ningunha, hai un choque. Claro, non vamos a quitar o lobo para que o gandeiro teña libre o campo. Hai que intentar convivir, e sobre todo, o gandeiro ten que saber que está a convivir con depredadores. Eu poño sempre un exemplo, cando temos unha cafetería, poñemos xanelas para non deixar o local aberto. No campo, non vamos a cercar todo, pero hai outro tipo de medidas de protección: mastíns, pastores eléctricos, recollida do gando pola noite. -Cal é a situación do lobo en Galiza? Segue en perigo? -En Galiza temos 90 manadas, 76 propias e 14 compartidas con Asturias, León e o norte de Portugal. É un número aceptable, pero é un número que non medra realmente. Hai moitas manadas que se reducen nos meses de setembro, outubro e novembro, especialmente pola caza furtiva. Por isto, é unha especie que ten ciclos: recupera exemplares na época de cría, pero o pouco que avanza, volve a retroceder, especialmente, nos meses de caza. -Segundo a Xunta, o lobo é o responsable dunha media de 600 mortes de gando ao ano. É certa esta cifra? Está a medrar? -Segundo eses datos, a cifra está a medrar, pero non medra porque haxa máis ataques, penso que medra porque se están a facer máis denuncias que antes, que non se facían porque non había as axudas nin os medios que hai agora. Ademais, si, o lobo fai danos, pero por que depreda nunha zona? Porque non hai ningunha medida preventiva. Se hai un lobo que está por alí e ve todos os días que pode pasar sen problema, por que non o vai a facer? Ese é un pouco o xogo que hai que facer, e saber firmemente que se convive con animais depredadores, xa que na Galiza no 94% do territorio hai lobos. -Por que hai cifras tan dispares a respecto dos ataques? -Depende do que queiras vender, utilízanse cifras globais, quizais a nivel estatal, polo que a porcentaxe é baixa, ou utilízanse cifras máis concretas, de zonas onde proporcionalmente hai moitos ataques, ou moitas máis denuncias. Pero volvemos ao mesmo, todo increméntase se non hai ninguén que se preocupe de tomar medidas, para min é a base de todo, se eu protexo, vou a reducir as miñas perdas. Podo ter algunha perda, pero os ataques hanse reducir, e para iso están as axudas. Aínda así, as axudas si que deberían chegar en 15 días, máximo un mes. Penso que hai que levar as novas tecnoloxías ao campo, igual que está a policía local e que aos 15 días xa teñas a multa na casa. No campo debería haber uns axentes que estean capacitados, que vaian e verifiquen que foi un ataque de lobo, e, en lugar de facer un papeleo interminábel, pasar ao rexistro que ten cada gandería os animais mortos e aos 15 días cobrar; e cobrar realmente o que ten que cobrar. As axudas actuais ou tardan moito ou son insuficientes ou, en moitos casos, nen sequera se aproveitan correctamente porque o gandeiro non recibe a información suficiente. Nin lle informan nin está pendente diso, porque loxicamente non é o seu traballo, el estará pendente do seu gando. Pero a administración non pon os medios enriba da mesa para dicir "hai que asesorar, hai que informar…". Trátase de facer que o gandeiro non se sinta só. -Dise moito que a prohibición dos vertedoiros de animais mortos foi decisiva, pero até que punto? -Inflúe bastante porque os lobos aproveitan todo e a súa alimentación é moi variábel. Se antes había muladares ou zonas onde se tiraban restos de animais de gandaría e non tiñan que ir ao crematorio, eran aproveitados polos lobos e era un punto de alimentación importante. Como a día de hoxe iso non se permite, reduce a oportunidade de obter alimentación sen atacar as granxas. A verdade que é un alimento que é unha pena non aproveitar, total, que facemos con el? Queimalo por unha enfermidade que fai 15 anos foi moi mediática e agora non hai nada? Porque non só o lobo se aproveitaría de todo ese alimento, tamén os raposos ou os xabarís. Eu penso que iso debería recuperarse, pero supoño que é difícil tamén polos propios mecanismos da industria, postos de traballo… As axudas ou tardan moito ou son insuficientes ou, en moitos casos, nen sequera se aproveitan correctamente porque o gandeiro non recibe a información suficiente. -Nos anos 70, o lobo estivo a piques de desaparecer e agora teñen un código xenético moi limitado. -Ao estar nunha península, que ao cabo é unha zona reducida e cun acceso limitado, os lobos que hai reprodúcense entre eles, e a endogamia si que leva a certos problemas. O ideal sería comunicar zonas nas que non haxa lobos ou nas que se podan intercambiar. E realmente ás veces habería que ser atrevido e retirar individuos vivos e levalos a outra zona onde exista un alto índice de herbívoros, é algo moi delicado, non se pode facer á lixeira, pero xa o facemos cos linces. Pero aínda así, o importante é abrir corredores verdes a través dos cales os lobos podan cruzar e comunicarse. Estes corredores poden ser a parte superior dos túneles das vías de alta capacidade, ou os pasos elevados das autoestradas. -É habitual que se confundan ataques de cans abandonados con ataques de lobos? -Eu nos 18 anos que levo traballando, o que percibín sempre foron ataques de lobo. Téñome atopado cans, pero comendo carne que xa estaban mortos. Se vas a analizar un can morto e coñeces o sitio, podes detectar se están os cans, son animais que se deixan ver máis, non se agochan tanto. Ademais, a forma de matar é distinta, un can non ten a suxeición que ten un lobo para derrubar os animais. -Acúsase dos ataques á má xestión do rural galego, xa que agora chegan até onde antes non chegaban. -É verdade que as pradarías que se converteron en plantacións de eucaliptos fan que os animais teñan maior cobertura vexetal, pero é o que dicía antes, aquí en Galiza, o lobo, salvo que viva na alta montaña e teña acceso a animais silvestres do tipo do corzo ou o cervo, está ao noso lado, a cen ou a cincuenta metros e se cadra nin te das de conta de velo. Isto ocorre porque xeramos desperdicios que para eles son alimento. Nós temos atopado residuos ás tres da tarde e volver ás seis e xa non están, cando supostamente non había lobos por aí, pero co olfacto que teñen e a velocidade á que se desprazan, chegaron. O lobo sempre conviviu co rural, que agora dise moito que se ve polo día cando antes non. É certo que o seu movemento habitual é pola noite, pero ás veces tamén está polo día, non é nada novidoso. Cando dicimos que hai moitísimas denuncias pensamos que ten que haber moítisimos lobos, cando ao mellor, só hai dous lobos, o que pasa é que se despraza unha media de 12 ou 15 quilómetros diarios. Se cadra, velos nunha poboación e ao volver a casa pola outra volves a velos, e pensas que hai moitos cando en realidade son os mesmos. -Europa di que o lobo debería ser unha especie protexida. -Eu penso que si que debería ser unha especie protexida, aínda que aquí en Galiza considérase unha especie cinexética. Cando hai danos, constatados polos axentes, permítese a batida, tamén un pouco pola presión social que pode existir dende os grupos de gandeiros. Pero ao final estamos no mesmo de sempre, permítese a batida, pero non se consegue nada. Co que conseguimos algo é freando a batida, preguntando aos gandeiros que medidas están tomando e as veces che responden "é que eu non quero cercar o campo, é que eu non gardo o gando pola noite, é que eu cando nacen as crías non as atendo"... Pois van ter un problema, porque se cadra agora non hai lobo, pero nuns anos si o vai ter ao lado. Hai unha clara falta de concienciación. O lobo o que fai é marcar os lugares nos que pode alimentarse, e se ve que non se están a tomar medidas e que pode entrar sen perigo, vai atacar. -Esa falta de conciencia á que te refires é algo habitual? -É habitual porque a xente é co que traballa, pero ninguén foi a dicirlle "tes que poñer estas medidas". A xente nova que entra, ou a xente que se preocupa en formarse ou recibe asesoramento dende agrupacións de gandeiros, si as toma. Está claro que podes ter algunhas perdas, sempre hai algún despiste, pero se tomas medidas as perdas baixan. A min tenme pasado de visitar granxas, por propio interese, e dicirme algún gandeiro que o do lado puxo mastíns e os lobos xa non lle atacan e a el si, cando el ten unha parte da granxa aberta. Un tempo despois, deulle unha volta, e acabou pechando todo. Eu penso que o lobo debería ser unha especie protexida. Permítese a batida no canto de preguntar aos gandeiros que medidas están tomando. Hai unha clara falta de concienciación. -Nas batidas de caza, os lobos que se matan teñen menos dun ano de vida. -A partir de outubro ou novembro, o grupo comézase a desperdigar, e os lobos máis novos non coñecen aínda todo o que lles vén enriba, están aprendendo e se cadra coinciden nunha batida. Eu penso que é unha equivocación, porque antes de facer a batida podemos ver como está o entorno. Debería darse unha batería de medidas que de verdade se puxera no campo, non que quedaran no papel. O ideal sería establecer medidas que os gandeiros podan efectuar, cunhas subvencións axeitadas, quizais engadir bonificacións na declaración da renta para aqueles que cumpran as medidas e penalizacións para os que non. Pero estas cousas hai que explicalas, ir a xunta deles, non facer un tríptico. O que hai que facer é achegarse ao gandeiro, porque pola experiencia que eu teño, están un pouco abandonados, tanto co tema do lobo coma con outros. Eu penso que non se toma en serio nin o lobo nin a natureza nin a convivencia co gandeiro. -Por que pensas que hai esta falta de interese cara á natureza en xeral? -Porque a temos ao lado e non lle damos importancia, pero de repente hai unha moda de respectar a natureza, sacan cousas todos os medios e a administración toma un par de medidas para demostrar que está aí, pero toma medidas a nivel de tomar a foto e cando pasan dous días xa se rematou todo. Aínda que hai veces que é mellor que non estea, porque toca algo e de súpeto nunha zona na que había un bosque precioso hai máis accesos, pistas de madeira… E se cadra era mellor coma estaba antes.


Summary: O senador Ángel Mato será o candidato do PSOE á Alcaldía de Ferrol, mentres que o portavoz en Ourense, José Ángel García Barquero, encabezará as listas dos socialdemócratas na cidade das Burgas. Na Coruña mediranse nunha segunda volta José Manuel García e Inés Rey.

O PSdeG realizou na xornada do domingo un proceso interno de eleccións para escoller as e os cabezas de lista que concorrerán ás eleccións municipais de 2019 en municipios de máis de 20.000 habitantes. En Ferrol o elixido foi o senador Ángel Mato, que obtivo 145 votos (58,5%) e que se impuxo ao concelleiro Germán Costoya, apoiado por 101 persoas (40,7%). Participaron das votacións o 83,8% das e dos militantes. En Ourense impúxose o actual portavoz municipal, José Ángel Vázquez Barquero, que repetirá como candidato. Acadou 251 apoios (57,8%), fronte aos 164 logrados pola profesora Elena de Prada (37,8%), que sumara á súa candidatura outro dos precandidatos, Antón Alonso. Votou o 70% da militancia. Na Coruña haberá segunda volta, ao non superar ningún dos aspirantes o 50% dos votos. Concorrerán de novo ao proceso interno, o 25 de novembro, José Manuel García, actual portavoz do PSdeG nesta cidade, e a avogada Inés Rey. O primeiro conseguiu o apoio de 143 persoas (36,5%) e a segunda, de 96 (24,5%). Os outros aspirantes, Rafael Arangüena, vicesecretario de Relacións Institucionais do PSOE coruñés, e Juan Ignacio Borrego, ex vicesecretario e ex portavoz do PSOE coruñés, sumaron 81 (20,6%) e 70 votos (17,9%) respectivamente. Participou o 74,8% da militancia. En Compostela só se presentou o ex alcalde Xosé Sánchez Bugallo logo dun acordo entre distintos sectores do partido, mentres que en Pontevedra fixo o propio o actual portavoz local, Agustín Fernández. En Lugo e Vigo repetirán como candidatos a actual alcaldesa, Lara Méndez, e o seu homólogo vigués Abel Caballero.


Summary: Os casos activos aumentan a 18.535 e a taxa de positividade mantense por irba de 10% na Galiza.

A presión hospitalaria reduciuse lixeiramente no conxunto da Galiza no ecuador da semana, ao descender a 264 os pacientes hospitalizados pola Covid-19, que supoñen dous menos; mentres que os novos contaxios baixan a 1.257, uns 43 menos que o día anterior. Porén os casos activos aumentan a 18.535. Segundo os datos actualizados na mañá desta cuarta feira pola Consellería de Sanidade con rexistros de até as 18,00 horas da terza, as persoas ingresadas pola Covid en UCI mantense en 30 e descenden a 234 as que se atopan hospitalizadas noutras unidades -dúas menos-, mentres que 18.271 pacientes permanecen no seu domicilio. Por áreas sanitarias, a presión hospitalaria alíviase nas de Ourense, Vigo e Santiago; mentres aumenta nas da Coruña, Lugo, Ferrol e Pontevedra. Casos activos Os casos activos acumulan ascensos desde hai 35 xornadas e sitúanse en 18.535. Constitúen 474 máis que a xornada anterior, ao haber de novo máis contaxios (1.257) que altas (783), ao que se engade un falecemento. Con respecto a haisete días, Galiza rexistra unhas 6.000 infeccións activas máis, cando había 12.889. Por áreas sanitarias, os casos activos descenden de novo só na de Ourense (-34) e aumentan nas da Coruña (+206), Santiago (+104), Lugo (+100), Ferrol (+51), Vigo (+30) e Pontevedra (+17). Por tanto, con máis casos activos mantense a área de Vigo, con 4.378; seguida da da Coruña , con 3.530; Pontevedra, con 3.041; Santiago, con 2.378; Ourense, con 2.223; Lugo, con 2.100; e Ferrol, por baixo do milleiro, con 885. Un milleiro de contaxios Chegado o ecuador da última semana de xullo, os novos contaxios de Covid mantéñense desde o día 20 por riba do milleiro. Segundo o último balance divulgado polo Sergas, nas últimas 24 horas contabilizaron 1.259 novos positivos, dos cales 305 corresponden á área de Vigo; outros 305, á da Coruña; 171, á de Pontevedra; 149, á de Santiago; 142, á de Lugo; 109, á de Ourense; e 78, á de Ferrol. Falecementos As persoas falecidas diagnosticadas con Covid-19 na Galiza desde o inicio da pandemia ascenden a 2.453 após notificar esta terza feira Sanidade un novo óbito. En concreto, a Consellería de Sanidade informou da morte dun home de 100 anos no hospital Povisa de Vigo, que presentaba patoloxías previas ao seu diagnóstico por Covid.


Summary: Máis un semanario saído do prelo. Oligopolios omnívoros, entrevista Francisco Coimbra, a recuperación dunha uva autóctona case perdida, as escolas unitarias que resisten fronte a vento e maré... todo isto e máis neste número, xa na nosa loxa.

Desde hai xa moito tempo, en concreto desde a década dos 90, a banca privada e un nutrido grupo de economistas –moitos deles vencellados, paradoxalmente, á función pública- veñen animando a cidadanía a subscribir plans privados cos que complementar as pensións tras a súa xubilación. Malia a propaganda, a realidade dos números aconsella precisamente o contrario: a meirande parte destes produtos presentan unha rendibilidade cativa, mesmo en moitos deles directamente negativa. Falamos disto en 'Un mal negocio', onde contamos como a rendibilidade dos plans de pensións, polo chan. As súas cepas son centenarias, do século XIX, e a súa zona de produción sitúase entre a comarca de Pontevedra, en concreto no Concello de Barro, no Salnés e O Rosal. É a uva ratiño, unha variedade autóctona practicamente desaparecida que a cooperativa Viña Moraima, coa contribución da Misión Biolóxica de Galicia (CSIC), está a recuperar. A I+D+i leva a recuperar unha variedade de uva autóctona case desaparecida. Un tema do qyue falamos en 'O ratiño, a uva do futuro' En 'Barra libre para a biomasa' abordamos como o Goberno de Núñez Feijóo pretende derrogar o decreto 149/2008, que até o de agora limitaba a potencia e o número de centrais de biomasa no país. A partir de 2017 xa non haberá límite en canto á capacidade de xeración e número de instalacións. É a consecución dun vello anceio de ENCE: ter medio país producindo eucalipto para pasta de papel e o outro medio madeira para queimar As unitarias O concello da Baña chegou a ter máis de trinta escolas unitarias, mais na actualidade tan só fica unha en funcionamento. Un reflexo do acontecer no noso país. A Xunta pechou na Galiza, no presente curso académico, 13 escolas por "falta de alumnado". Eliminaron perto de 60 en cinco anos e na última década a cifra ascende a case 200. De seguir así, en poucos anos ficaremos sen escolas unitarias na contorna rural. 'Escola unitaria, a sorte da aldea que a ten'. 'EU e Podemos surfean sobre a Marea'. O grande debate sobre o que quer ser En Marea de maior está practicamente resolvido, nas vésperas do Plenario que a confluencia realizará este sábado. En Marea continuará a ser unha plataforma constituída por partidos, a pretensión desde o principio de Podemos e EU. 'E se a transferencia da AP9 acabase no Tribunal Constitucional?' Está a ser a grande batalla política do inicio desta nova lexislatura galega, con interferencias desde Madrid. O Goberno estatal négase mesmo a que se tramite a iniciativa da transferencia da AP9 a Galiza no Congreso. O BNG quer que o asunto vaia ao Tribunal Constitucional. En 'A fame como arma de guerra', A violencia en troca de se sufocar semella multiplicarse en Nixeria. Aos conflitos abertos entre pastores fulani e labregos do centro e sur do país, e a guerra do grupo terrorista Boko Haram contra o goberno, engádese o risco dunha guerra civil por causas relixiosas. A crise humana é a maior de todo o continente africano. 8 millóns de persoas fican en situación de emerxencia alimentar. Após máis de catro anos de combates, a vitoria das forzas gobernamentais en Aleppo permite albiscar un cambio de tendencia na guerra. Entrementres, de maneira sorprendente, o Daesh recupera posicións ao tempo que Occidente retoma o seu apoio a grupos armados da "oposición moderada siria". 'A decisiva batalla de Aleppo'. 'PCP aposta na rutura com a UE e o euro'. O XX congresso do Partido Comunista Português (PCP), decorrido os passados 2, 3 e 4 de dezembro em Almada, conclui enfatizando a necessidade de romper com a União Europeia e abandonar o euro, reafirma a vigência dos seus princípios e marca distancia com o governo do PS A formación de oligopolios avanza en moitos sectores chaves da economía. Do financeiro ao enerxético, pasando polos carburantes. Mais tamén noutros, como o das telecomunicacións, o da gran distribución alimentar ou mesmo o do control das adxudicacións de obras públicas. Só entre 2010 e 2014 "desmontáronse" 25 prácticas cartelísticas en varios sectores. 'O crecente poder dos oligopolios'. En análise achegamos a segunda parte de 'Novas demandas para o rural galego'. "Pola lingua pasa todo" A colleita dos Xerais deste ano trouxo novos e non agardados narradores. Un deles é Francisco Coimbra (Madrid, 1986), un galego de adopción que exerce como profesor de Lingüística no Brasil, e que vén de dar a luz Crónica córnica, unha opera prima sorprendente na que escolle con moito coidado cada verba. En 'andar e ver' o colectivo Xea lévanos á Torre de Doncos, a solitaria estrutura vixía o decorrer do río Navia. 1939. O Ipanema parte de Francia e atravesa o Atlántico rumbo a México. A bordo, unha muller toma notas das que nacerá Éxodo. Diario de una refugiada española (Ediciones Minerva, México, 1940), a crónica de milleiros de persoas que loitan por "recobrar o perdido". Unha historia que contamos en 'Silvia Mistral, cronista da travesía ao exilio'. Na contracapa, o selfie-entrevista a Vituco Neira, polos 20 anos de Ruxe Ruxe. E na Contracorrente, 'Cando a represión franquista chegaba até o máis íntimo'. Eu tamén necesito amar é o título da última aventura na que se mergullou Antonio Caeiro, cineasta documentalista que conta no seu haber con obras como Aillados, A memoria nos tempos do Wolfram, entre outras. Neste novo proxecto 17 mulleres relatan de xeito oral as súas historias persoais baixo o franquismo E non faltan os colaboradores, desde a rítica literaria de Mario Regueira e a de cinema de Andrés Castro, as achegas de Luz Darriba, Mercedes Queixas, Cilia Torna, Mócica pazos e Manuel Forcadela.


Summary: A Universidade de Santiago transmite en español tres de cada catro horas de clase mentres que o galego representa só algo máis dunha hora de cada cinco. As titulacións de mestrado son as máis achegadas a un modelo bilingüe castelán-galego (61,54% e 36,30%, respectivamente), mentres que as titulacións de grao, as de maior peso docente reducen o uso do galego ata 21,06%. Son dados do servizo de normalización lingüística da USC.

De cada catro horas de aulas que se imparten na Universidade de Santiago en Compostela, tres son en español mentres a presenza do galego limítase a pouco máis dunha de cada cinco horas de docencia. No curso 2018/2019 impartíronse un total de 482.464,07 horas docentes na USC. As titulacións de mestrado (48.603 horas docentes) son as máis achegadas a un modelo bilingüe castelán-galego (61,54% e 36,30%, respectivamente), mentres que as titulacións de grao, as de maior peso docente (432.810 horas) reducen o uso do galego ata 21,06%, ben lonxe do 75,01% que rexistra o español, segundo os dados que manexa 'O Cartafol', o boletín de normalización lingüística da Universidade de Santiago. Mais... Pesan todas as titulacións de grao por igual? Pois Non. Hai só un grao que carece por completo de docencia en galego: Lingua e Literatura Inglesa, que se imparte 100% en inglés. Ademais dos graos impartidos en Lugo de Relacións Laborais e mais de Lingua e Literatura Españolas, outros seis graos non chegan nin a 9% da presenza de galego: Medicina, Enfermaría (de Lugo e Santiago), Odontoloxía, Farmacia e Nutrición. Hai trece graos nos que se imparte en galego máis de 50% da docencia, todos de Ciencias Sociais e Humanidades: Paisaxe, Xeografía, Mestras de Primaria e Infantil de Santiago e Lugo, Filosofía, Pedagoxía, Educación Social, Comunicación Audiovisual, Xornalismo (92,38%) e Lingua e Literatura Galegas (99,87%). Mestrados As titulacións de mestrado son as máis achegadas ao equilibrio castelán-galego (61,54% e 36,30%, respectivamente). Con todo, para interpretar este dato en principio máis para o galego nos mestrados, cómpre ter en conta o importante peso en horas docentes dos de Formación do Profesorado de ESO, Bacharelato, FP e linguas estranxeiras (8.234 horas sobre un total de 48.603 horas) no conxunto dos 72 cursos de mestrados analizados, cando o seu uso do galego alcanza 57,97% e 69,25% (Lugo e Santiago, respectivamente). En 2017 defendéronse na Universidade de Compostela 3.309 traballos de fin de grao (TFG) e 1.164 traballos de fin de master (TFM). En ambos os dous casos, o castelán foi o idioma elixido pola ampla maioría dos estudantes: en tres de cada catro traballos ese é o idioma empregado, mentres que o galego fica reducido a un de cada catro. Dos 3.309 TFG defendidos na USC en 55 titulacións, 2.456 estaban en castelán (74,2%), 725 en galego (21,9%) e 72 en inglés. En graos como enxeñería química non houbo ningún traballo en galego. E a porcentaxe de TFG en castelán en graos como Medicina (96%) ou Farmacia (94%) sitúa o galego á beira da marxinalidade absoluta nese campo. E nos master? En 2017 defendéronse 1.164 traballos de fin de master (TFM) na USC. O galego foi o idioma no que se fixeron 275 (23,5%) e en castelán 828 (71%). En 2017 impartíronse 80 mestrados na Universidade de Compostela. En 20 deles non houbo ningún TFM en galego. En 5, a presenza de TFG en galego superou ao castelán.


Dende vai tempo vimos advertindo da promoción (directa ou indirecta) das balsas e a canteira do Monte Neme como lugar turístico por parte de particulares (instagramers ou non), prensa e incluso entidades públicas. Estes días vemos o Monte Neme moito nos medios, na maioría das ocasións facendo unha denuncia condescendente dos instagramers que se bañan alí, mentres ao mesmo tempo, se loan as belezas das súas augas turquesas e paisaxe exótico ou se cualifica como un paraíso. Bañarse está moi mal, din, pero engadindo na mensaxe "prohibido", "belas augas", "exótico" ou cualificativos semellantes e ademais dicindo que todo o mundo devece por achegarse ata alí. Facendo isto acéptase e foméntase o comportamento de ir á canteira. Estes días vemos o Monte Neme moito nos medios, na maioría das ocasións facendo unha denuncia condescendente dos instagramers que se bañan alí, mentres ao mesmo tempo, se loan as belezas das súas augas turquesas e paisaxe exótico ou se cualifica como un paraísoHai quen vai máis alá e non de forma inocente o usa para facer chegar a súa mensaxe ou a súa promoción, sexa turística, política, persoal ou audiovisual. E así, agora temos que o Monte Neme é o "Chernobyl galego". Por que? Pois porque se acaba de estrear unha serie homónima sobre a catástrofe nuclear do 86. Primeiro fálase do Monte Neme, dando unha imaxe romántica e adornada da canteira, pasando de ser unha canteira de seixo a unha mina de volframio nazi como preámbulo para chegar a radioactividade e rematar nomeando a serie en cuestión para promocionala. E isto só é o comezo, pois parece ser que se está a rodar alí unha serie e din que en pouco tempo o Monte Neme será tendencia. Máis romaría moderna. O problema é máis ca uns frikis bañándose, é o funcionamento das redes sociais e os medios tradicionais, e é un problema estrutural da sociedade. Porque non somos conscientes e porque se permite. Permítese dende as institucións por acción ou omisión, promocionándoo ou deixando que o problema creza por non tomar as debidas medidas que a lei esixe. Tamén a propia xente común o permite. Hai xente que todo isto o considera positivo e unha oportunidade, un filón que explotar. Que veña a xente e que falen de nós, dá o mesmo que veñan ver as nosas porqueiras. Soa mal, pero é o que é, e é o que lles estamos a ofrecer. Ademais, é tratar a xente de fóra de parvos. Tal turismo ofrecemos, tal turismo recibimos. Aínda peor, convivimos con eles e coa situación, e pasa a formar parte da nosa imaxe e logo de nós mesmos. Nós mesmos, os de aquí, o tragamos cando somos os primeiros que recibimos estas propostas e aceptamos como boa esta situación, para acabar sendo partícipes nesta farsa convertidos en anfitrións de paisaxes alleas. Os esforzos por dignificar e promocionar uns concellos de Carballo e Malpica como culturais, artísticos, naturais, costeiros e megalíticos quédaranse no "Chérnobil galego". Á terra dos mil ríos e mil fontes, non veñen a vernos a nós, a nosa esencia e os nosos paisaxes, os nosos monumentos milenarios e a nosa cultura, non, só veñen ver as pozas dunha canteira, as Maldivas dos probes e fachendosos e o maldito Chernobyl. Quen teña a autoridade de decidir e mudar as cousas, polo menos que sexa coherente e aposte por algo abertamente, e que asuma a súa responsabilidade. O primeiro é protexer á xente dos riscos da canteira e arranxar este perigo público coa restauración debidaCal é a solución, pois? O problema require unha reflexión máis profunda: que tipo de turismo e entornos queremos para nós mesmos? Queremos un "posTurismo" ou "turismo negro" ("dark tourism") de paisaxes degradadas alieníxenas devidas en escenarios do glamour?, ou pola contra, queremos ter unha oferta verde e cultural que encaixe coa historia do noso monte e da nosa terra? Queremos un turismo orientado ao foráneo, ou unha oferta para viaxeiros e propia, que nos defina e poidamos vivir e gozar nós mesmos en primeiro termo? Quen teña a autoridade de decidir e mudar as cousas, polo menos que sexa coherente e aposte por algo abertamente, e que asuma a súa responsabilidade. O primeiro é protexer á xente dos riscos da canteira e arranxar este perigo público coa restauración debida. Ademais debería escoitar, aceptar e incluír as propostas da cidadanía, dende a cal non deberiamos permitir que a restauración e futura actuación sexa un lavado de imaxe das malas praxes mineiras e institucionais.Para nós, sería unha verdadeira mágoa manter a situación actual e deixar crecer a bola ou apostar directamente por un turismo de paisaxes degradadas e que nos coñeceran desa maneira. Se non tiveramos nada... quizais, pero tendo un monte cheo de patrimonio e historia, sería unha mágoa desaproveitar a oportunidade. Cando poderiamos ser coñecidos coma o "Stonehenge galego", ou o "Monte Olimpo galego" ou, se preferides non ir tan lonxe, a "Santa Tegra bergantiñá" ou o "Monte Pindo bergantiñán". O Monte Neme é o "Monte Neme galego", o monte mítico galego. Os apelidos e alcumes temos que aprender a poñelos nós mesmos.


Summary: A nova liña de axudas da Deputación da Coruña responde á necesidade de difusión de produtos audiovisuais en lingua galega, afirma a responsábel de Cultura e vicepresidenta da institución, a nacionalista Goretti Sanmartín.

A área de Cultura e Normalización Lingüística da Deputación da Coruña destinará 150.000 euros á distribución, comercialización e exhibición audiovisual en lingua galega. A iniciativa nace do recoñecemento do campo audiovisual como ámbito estratéxico de creación de contidos culturais e con ela o goberno supra-municipal asegura promover "unha acción única no panorama cultural galego". Para a institución, a produción de filmes, documentarios e demais formatos audiovisuais é fundamental á hora de mostrar a vitalidade dunha cultura e dunha lingua. A través destas axudas a Deputación pretende contribuír para a criación dun "espazo galego de referencias propio e recoñíbel, cunha dinámica autónoma e beneficiosa no sociocultural e no económico", explicou a súa vicepresidenta. O orzamento fixado para este ano será de 150.000 euros, cunha cantidade máxima por proxecto de 30.000 euros. A convocatoria considera dúas modalidades, unha de apoio aos contidos para a súa distribución e exhibición en lingua galega e outra para a distribución de contidos non galegos no noso idioma.


Summary: Os votos da formación nacionalista vasca (5) son cruciais para a moción de censura do PSOE prosperar. O PP ten, aliás, unha baza: tombar os orzamentos pactados cos jeltzales no Senado, no caso de o PNV franquear a Sánchez as portas da Moncloa. Unha vendetta en toda regra.

A resposta de Sánchez ás presións do PP ten sido a de trasladar a Sabin Etxea que o partido socialista mantería os termos do acordo orzamental alcanzado por Raxoi con Urkullu e Ortuzar, segundo informa eldiario.es. Isto significa que o PP podería vetar as contas no Senado, mais o Congreso -que é a cámara que lles dá o nihil obstat definitivo- repescaría os aspectos dos orzamentos pactados cos nacionalistas vascos. A principal preocupación neste momento do PNV é non dar paso a unha rápida convocatoria de eleccións xerais. Teme, ante todo, un goberno de Ciudadanos, partido que cuestiona o concerto vasco. Ese factor pode acabar inclinando a balanza de Sabin Etxea cara un acordo co PSOE, sendo que a outra opción en xogo -unha moción técnica para ir a un adianto eleitoral, a que patrocinaría Cs- é xusto a que máis favorece as expectativas do partido de Albert Rivera, que encabeza con comodidade todos os inquéritos. Nas últimas horas desde Podemos tense filtrado a distintos meios que no caso de fracasar a iniciativa de Sánchez a formación morada podería ceder a Ciudadanos a asinatura de tres parlamentares para viabilizar esa moción de censura técnica (Cs non a pode formalizar por si só porque só dispón de 32 escanos e o mínimo é 35). Destarte, é evidente que a lexislatura está a tocar ao seu fin e que os cenarios que existen por diante son basicamente dous: a) esta sexta feira prospera a moción de censura de Sánchez, o PSOE goberna uns meses e convoca as urnas nun prazo indeterminado (talvez en coincidencia coas municipais e europeas de 2019) e b) fracasa a iniciativa do PSOE e ábrese paso unha moción técnica de CS -cun candidato independente e cun único ponto programático, a convocatoria inmediata de eleccións.


Summary: Representantes do BNG sumáronse hoxe á concentración promovida pola comunidade educativa do CEIP Poeta Uxío Novoneyra en Lugo.

Malia que a Consellaría de Educación suspendeu de forma temporal o prazo para achegar ofertas e conseguir a concesión do transporte escolar, a ANPA do CEIP Poeta Uxío Novoneyra volveu manifestarse esta cuarta feira como xesto de presión. Á concentración en Lugo sumáronse representantes do BNG como as deputadas Olalla Rodil e Carme Aira. A comunidade educativa de Folgoso do Courel quere solucións e non un adiamento que ao final poida levar tamén ao que interpretan como un deterioro dos itinerarios para levar ás crianzas á escola. Rodil e Aira, así como o deputado Efrén Castro, Rosana Prieto, Cristina López e Felipe Díaz apoiaron esas demandas. Insístese en que o servizo quede tal e como está agora e sexa realizado polos taxistas do municipio. A este respecto a xunta comunicaba hai uns días que os condutores podían presentarse tamén á licitación, agora parada por mor das protestas. "A Xunta da Galiza propón un sistema pensado para o rendemento empresarial, sen ter en conta as necesidades do alumnado e as circunstancias do Courel", criticou Carme Aira no decorrer da protesta desta mañá. Na súa opinión "non se pode deseñar un plan de transporte idéntico para zonas urbanas e rurais ou de montaña". "A paralización do concurso anunciada pola Xunta tras as mobilizacións da comunidade escolar non fai máis que demorar unha solución ao problema", incidiu a representante do Bloque no Parlamento. O partido entende que o plan de transporte do Goberno galego, responde "a unha política de fondo, que despreza o rural e que entende os servizos públicos como fonte de negocio, neste caso a costa do benestar dos nenos e nenas e das familias que viven do taxi no Courel". Por iso, levará unha iniciativa á Cámara galega.


Summary: O Goberno municipal de BNG e PSdeG decidiu pagarlles os seus traballadores un complemento de produtividade ante a prohibición de aboar a extra de nadal. A Delegación do Goberno presentará a denuncia, que xa foi apoiada polo vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda.

A Delegación do Goberno en Galicia presentará un recurso xudicial contra o pago por parte do concello de Pontevedra dun complemento de produtividade como compensación pola supresión da paga extra de Nadal. A Delegación busca que os funcionarios pontevedreses devolvan o diñeiro cobrado neste mes de decembro. En outubro o Goberno municipal de BNG e PSOE presidido por Miguel Anxo Fernández Lores, aprobou a achega dun plus de produtividade para os traballadores e traballadoras da administración local xustificado coa realización de horas extraordinarias entre os días 15 e 30 de outubro. O pleno municipal aprobou unha modificación orzamentaria de 1,3 millóns de euros para este fin. O Goberno de Mariano Rajoy xa advertiu en varias ocasións, en referencia a iniciativas semellantes adoptadas por algúns concellos de toda España e algunhas comunidades autónomas coma Navarra, Estremadura ou o País Vasco, que non ía consentir que ningunha administración incumprise o seu ditame. O Subdelegado do Goberno, Antonio Coello, afirmou que "físicamente" aínda non se pode presentar o recurso, á espera que o Concello de Pontevedra remita unha documentación que lle foi requirida, pero asegurou que "se vai a levar a cabo". Pola súa banda, o vicepresidente da Xunta, Alfonso Rueda, xustificou a presentación deste recurso e afirmou que o deber do Goberno Central é "actuar en consecuencia". Lores: "Xa sabiamos que podía haber un recurso. É consecuente coas políticas do PP de defender os intereses da banca e ir contra os traballadores" O Alcalde de Pontevedra, Miguel Fernández Lores, en declaracións a PontevedraViva, non se amosou sorprendido pola decisión da Delegación do Goberno: "xa sabiamos que podía haber un recurso. É consecuente coas políticas do PP de defender os intereses da banca e ir contra os traballadores. A min non me estraña nada ese recurso". E criticou especialmente a Antonio Coello: "creo que o Subdelegado do Goberno ten máis cousas que facer. Se se dedicara a perseguir os delincuentes que nos meteron na crise gañaría máis en lugar de perseguir a sindicalistas e a Alcaldes que defenden os intereses dos traballadores do Concello e da sociedade en xeral".


Summary: Un informe da RAG advirte de que "a familia como medio de reprodución da lingua está perdendo presenza" na denominada xeración Z, que fala cada vez menos en galego pero ten unha mellor percepción social do idioma propio. A pirámide de idade da lingua galega reduce a súa base a un ritmo acelerado

"A familia como medio de reprodución do galego está perdendo presenza. Agora mesmo, na xeración Z arredor dun 35% dos mozos e mozas xa non ten ningún tipo de referente familiar". O preocupante dato foi adiantado este pasado xoves por Xaquín Loredo, membro do Seminario de Sociolingüística da Real Academia Galega (RAG), durante unhas xornadas en Catalunya. Coincide co último informe publicado pola RAG, no que se alertaba da creba da transmisión interxeracional da lingua propia, así como noutas moitas análises, como a que vén de facer pública a Universidade de Vigo, que aclara que a mellora nos competencias non vai acompañada dun maior uso do idioma entre a mocidade. "A familia como medio de reprodución do galego está perdendo presenza", advirte a RAG Con xeración Z, Loredo refírese ás persoas nadas entre 1990 e 1999 e máis concretamente ao grupo de idade que tiña entre 15 e 24 anos cando se recolleron os datos, en 2013. O especialista avanzou estas cifras nas xornadas La recerca sociolingüística en l'àmbit de la llengua catalana, do Institut d'Estudis Catalans, e supoñen un adianto da análise na que traballa a RAG, co apoio da Deputación de Pontevedra, no proxecto O galego da mocidade. Quince anos despois, co que busca "coñecer os usos e as percepcións do idioma propio entre a poboación máis nova". Este traballo, segundo asegura a RAG, reflicte unha dobre realidade: que o galego perde presenza como referente lingüístico familiar e na comunicación diaria das persoas nadas nos 90, pero que nelas tamén hai un cambio substantivo na percepción social da lingua. Con todo, a Academia aclara que "segue a haber fortes prexuízos contra os trazos fonéticos e prosódicos propios do galego", unha situación que revelaron con claridade varios dos informes publicados polo Consello da Cultura Galega (CCG), nos que se explica como callou o mito da "imposición do galego" entre a mocidade. No entanto, o estudo da RAG tamén advirte de que se empeza a "asociar a lingua galega a valoracións máis positivas, relacionadas coa dimensión competencia-status social". O 44,2% da xeración nada nos 80 exprésase oralmente en galego ou máis en galego; na dos 90, supoñen o 33,6% Loreda aclara que a chegada desta xeración Z veu acompañada tamén dun "cambio socioeconómico, sociocultural e tecnolóxico que modificou a relación coa lingua con respecto a outras anteriores", producindo un aumento substancial na tendencia cara ao monolingüismo en castelán. Se o 44,2% da xeración do milenio (persoas nadas entre 1979 e 1989) se expresa oralmente en galego ou máis en galego ca en castelán, esta porcentaxe descende na xeración Z máis de dez puntos, ao 33,6%, mentres o monolingüismo en castelán se converte entre os seus membros na opción do 33, 8% e a máis frecuente Así, mentres case o 30% da mocidade nada nos 80% asegura expresarse en galego, na xeración da década posterior esta porcentaxe descende ao 18%. Na banda contraria, aqueles que din expresarse en castelán pasan do 27,5% ao 33,8%. As cifras son coincidentes coas que se tiran do INE: entre 2003 e 2013 reduciuse o número de falantes habituais de galego en todos os grupos de idade, pero moito máis nos e nas menores de 30 anos, onde pasou de 340.000 a 192.000, unha caída do 44%. "O proceso de substitución lingüística do galego polo castelán vén desenvolvéndose desde hai tempo, pero os marcos sociolingüísticos cambiaron e, polo tanto, tamén as variables subxacentes a este fenómeno, polo que as vías de intervención tampouco poden ser as mesmas", advertiu Loreda na súa intervención en Catalunya. Qeu a maioría da mocidade resida en contextos urbanos está a ter xa un "impacto relativo na súa sensación de autoeficacia á hora de expresarse oralmente en galego" A fenda na transmisión lingüística interxeracional é un dos problemas evidentes, pero tamén que o idioma galego perde presenza como referente na comunicación diaria, xa que boa parte da mocidade nesta franxa de idade reside en contextos urbanos e periurbanos, especialmente de Vigo e A Coruña, "onde teñen menos espazo para desenvolver o seu tempo de ocio en galego". "De feito, isto está comezando a ter un impacto relativo na súa sensación de autoeficacia á hora de expresarse oralmente en galego", salienta. Ademais, a RAG desenvolveu unha análise para coñecer se as percepcións sociais arredor dos falantes mudaron. Con esta finalidade, desde o Seminario de Sociolingüística replicouse a proba xa realizada coa xeración do milenio. O obxectivo, explica a Academia, era explorar "as diferenzas entre as valoracións de tipo actitudinal que, de modo indirecto, se realizan sobre unha rapaza e un rapaz que se expresan publicamente nas modalidades lingüísticas máis comúns de Galicia (galego innovador, galego tradicional, castelán con acento galego e castelán sen acento), en virtude de cal poida ser o seu hábitat de residencia, lingua inicial, sexo e lingua habitual".


Summary: INTERACTIVO A quebra do banco estadounidense ficou como inicio simbólico dunha crise internacional que desencadeu a recesión económica e disparou a destrución de emprego en poucos meses. O PIB xa medra en Galicia como antes do estourido, pero o emprego aínda segue por baixo HEMEROTECA | Dez mentiras sobre a crise en Galicia

HEMEROTECA | Dez mentiras sobre a crise en Galicia A mediados de setembro de 2008 Galicia comezaba o novo curso político coas forzas políticas a recompoñer as súas estratexias despois de que o presidente da Xunta, Emilio Pérez Touriño, puxese fin ás incertezas anunciando que non prevía adiantar as eleccións ao outono dese ano, como lle recomendaban dende a dirección do PSOE. Tras un verán no que o emprego tocara máximos históricos e o paro, cifras absolutas mínimas, o Goberno galego da época seguía a manexar previsións de crecemento económico malia ao clima de ralentización mundial. Este era o clima no que, o 15 de setembro daquel ano, unha noticia económica conmocionou o mundo. O banco de investimento estadounidense Lehman Brothers quebrara. As imaxes do seu persoal marchando da sede do xigante financeiro cunhas poucas pertenzas en caixas de cartón percorreron os medios de comunicación de todo o mundo mentres as bolsas caían ao baleiro e as autoridades financeiras internacionais anunciaban inxeccións económicas ao sector bancario. En Galicia a Xunta apelaba ao "plus de resistencia" da economía galega e a oposición, ocupada só polo PP, diagnosticaba que o que estaba a suceder era culpa de Zapatero, Touriño e Quintana. A quebra do banco estadounidense ficou como inicio simbólico dunha crise internacional que desencadeu a recesión económica e disparou a destrución de emprego en poucos meses Alén das brochas gordas partidarias o certo é que a quebra de Lehman Brothers ficou simbolicamente como inicio dunha crise financeira internacional que pronto impactou na vida cotiá das persoas e dos gobernos, dende as cifras macroeconómicos ao peto e á cesta da compra. No caso galego a recesión económica -decrecemento do Produto Interior Bruto- tardou un chisco máis que na media estatal pero xa comezou a mediados daquel ano e pasou dun crecemento superior do 3% a unha caída de máis do 4% en apenas doce meses. Os sinais de recuperación xurdiron en 2010, que non foi máis que pórtico dunha nova recesión case tan profunda como a primeira. As cifras positivas en canto a crecemento do PIB non volverían ata 2013. Unha das primeiras traducións da crise internacional na vida cotiá foi o crecemento acelerado das cifras de paro. As algo menos de 150.000 persoas inscritas como demandantes nas Oficinas de Emprego no verán de 2008 convertéronse en máis de 200.000 a comezos de 2009 nunha escalada que non se detería ata 2013, preto das 300.000 persoas a reclamar un posto de traballo. A Enquisa de Poboación Activa (EPA), indicador do mercado laboral homologado a nivel internacional, retratou un medre aínda maior: de algo menos de 110.000 persoas en desemprego na primavera de 2008 a case 300.000 a comezos de 2014. O paro disparouse e o emprego destruíuse. Tanto que a UE sinalou Galicia como exemplo de perda de postos de traballo durante a crise. Naquel verán previo ao afundimento no mercado laboral galego contábanse case 1,1 millóns de persoas afiliadas á Seguridade Social. O devalo desencadeouse daquela e durou máis de media década, tamén ata comezos de 2014. Nese punto iniciouse unha senda ascendente que permitiu recentemente volver superar o millón de afiliacións medias. Así e todo, faltan aínda uns 70.000 postos de traballo para regresar no país a niveis pre-crise nun contexto no que os diferentes indicadores falan de precariedade laboral e maior rotación. Mostra disto é, por exemplo, o gran crecemento do número de contratos, moi por riba do avance do emprego. Intimamente relacionada coa precariedade laboral estivo a caída dos salarios, especialmente dos máis baixos. Atendendo ao decil de salarios que publica o INE -división do persoal asalariado en dez grupos segundo a contía da súa remuneración principal-, quen no ano 2008 cobraba uns 500 euros brutos ao mes percibía en 2016 -último dato dispoñible- algo menos de 450. Mentres, na banda máis alta, os salarios que xa superaban os 4.200 euros brutos mensuais antes da crise roldaban xa hai dous anos os 4.400. Alárganse, daquela, as desigualdades, se ben diversos estudos indican que a sociedade galega segue a ser menos desigual que a media do Estado. A crise atinxiu aos petos da poboación pero tamén aos das Administracións, ás arcas públicas. Os Orzamentos Xerais da Xunta chegaron a caer na contorna dos 2.000 millóns de euros por exercicio e o endebedamento da Administración galega, malia estar moi por baixo do doutros gobernos, tamén se multiplicou. Así, de pouco máis de 3.500 millóns de euros na segunda metade de 2008 a débeda da Xunta medrou durante toda a década e segue a facelo. Non en van, o último dato dispoñible no Banco de España -de comezos de 2018- roldaba os 11.800 millóns. Ou, o que é o mesmo, un incremento superior ao 220%. O peso da débeda sobre o PIB galego é moi inferior ao do Estado, pero o seu medre tamén foi notable: de apenas o 6% en 2008 ao actual 19%.


Summary: ONGs advirten que as persoas reclusas sofren un "trato inhumano degradante" por parte de organizacións criminais e mesmo da Policía. A saturación das prisións produce o amoreamento e a falta total de control de portas cara a dentro.

A ONG Human Rights Watch (HRW) vén de denunciar máis de 350 asasinatos de persoas reclusas nos cárceres de Ecuador só no último ano e medio, algo que se debe principalmente, afirman, á "sobrepoboación e falta de control" nas prisións. A organización ten documentados até sete masacres nas últimas semanas nos centros penitenciarios de Guayaquil, Latacunga, Santo Domingo e Cuenca, cun balance de centos de mortos e decenas de feridos. O último ataque, este mesmo mes, en Santo Domingo, con doce asasinatos. "As deficientes condicións penitenciarias en todo o país, incluíndo o amoreamento, contribuíron a que nos cárceres se produzan masacres vencellados a leas entre cuadrillas", lamentan desde HRW. As principais vítimas son persoas encarceradas por delitos menores En moitos dos centros as persoas presas por delitos menores son "obrigadas a traballar para organizacións criminais" que extorsionan tanto aos propios reclusos como ás súas familias. No caso de se negaren, poden ficar sen produtos de primeira necesidade como "colchón, roupa de cama ou bens de saúde". Cómpre lembrar a este respecto que o presidente ecuatoriano, Guillermo Lasso, declarou o estado de excepción en diferentes prisións do país para enviar efectivos militares e "controlar a situación". As mobilizacións na folga xeral no Ecuador poñen Lasso na corda frouxa Aliás, un informe dunha comisión de persoas expertas encargado polo propio Lasso concluíu que os cárceres de Ecuador son "almacéns de castigo" no canto de centros enfocados á rehabilitación, "por mor do seu enfoque punitivo e da falta de programas axeitados". Mais non só as bandas condicionan o día a día nas prisións. O mesmo informe sostén que moitas das persoas presas sofren un "trato inhumano e degradante" por parte dos axentes de Policía e gardas do cárcere, alén da "falta de acceso" á atención médica.


Summary: Cando a escritora ingresa no sanatorio psiquiátrico a causa dunha depresión, o caderno e o bolígrafo son os seus compañeiros. Úrsula Heinze presenta ... e os domingos, un croissant (Alvarellos) o día 23, Día do Libro, ás 19.30 no Sanatorio "La Robleda".

A literatura é, para Úrsula Heinze, a terapia coa que se sandar e mostrar a través da súa escrita ese mundo descoñecido. En …e os domingos, un croissant (Alvarellos) ofrece a crónica diaria da súa estadía no centro. Para a autora, este é o "seu libro", así, con carácter singular e único na súa ampla bibliografía. -Por que decide escribir o diario dos dous meses que pasou no sanatorio psiquiátrico? A escritura sempre foi a miña salvación. Botei man dela en épocas de ruptura, e esta foi unha delas. Podo vivir coa depresión, mais o ano pasado a lumbalxia agravou o panorama. Cada vez ía a peor; levantábame mareada, necesitaba axuda médica que non me podían dar no hospital. Cheguei ao sanatorio psiquiátrico e dei co doutor Ramos, un médico novo con grande humanidade e entrega aos pacientes. Con el podía falar horas e recomendoume facer algo, centrarme nunha actividade. Preguntoume que me gustaría facer e non dubidei na resposta. Tiña claro que necesitaba escribir e para min foi como unha terapia. Tiña un caderno e andaba todos os días con el polo centro. Cando oía algo que me interesaba, apuntaba. Para min ese exercicio foi sandador, mais tamén me interesaba para cambiar a idea do público, que non sabe o que é un sanatorio psiquiátrico. A xente pensa que os que están alí son tolos de remate, unha idea alimentada polas películas. -Alí descobre xente de todo tipo... Estaba sobre todo con persoas con depresión e sorprenderíaste se coñeceses os perfís. Había actrices, xente de televisión, médicos, mestres -moitísimos- ou dous excuras. De todas as profesións e idades. Rimos moito, a verdade. Cando xa estaba mellor, pensei que había que apuntalo todo e decateime de que moitos dos que andan fóra poderían estar ingresados. Era un ambiente pacífico, relaxante. Tanto os sanitarios coma as mulleres da limpeza son xente de moi bo humor. É coma se fixesen un curso de como tratar a xente. Son moi amábeis, e iso foi tamén a razón para facer o libro. Para dar a coñecer un mundo que fóra a xente non imaxina. Tamén é certo que no piso superior había casos graves, e abaixo escoitabamos os ruídos e os berros. Estando alí decateime do privilexiada que son, porque vin persoas a chorar, que querían saír e non sabían para onde ir. "Este é o meu verdadeiro libro, son eu, o que digo e o que sinto" -Que significa o croissant que leva a título do libro? Todos os días son iguais. O croissant significaba que era domingo. Identificaba o día como especial. Ás veces non sabías en que día da semana vivías, mais, se chegaba o croissant, recoñecías que se trataba do domingo. -Escribir un diario do paso por un psiquiátrico deixa á vista moita valentía. Sempre digo que con cincuenta anos non o había facer, porque me ispo no libro, mais agora dáme igual a opinión da xente. A min afectábanme moito as críticas persoais. Sendo alemá cheguei a sentir que me chamaban de todo, e sufrín por iso. Agora non me afecta. Quería dicir o que realmente sinto, vivín e vivo. Non son memorias; é un diario. Cando lle dicía a algunha xente que estivera internada, estarrecíanse. Agora son eu a que quero dicilo publicamente, aínda que ben sei que haberá quen pense que sempre estiven tola. Quero deixar claro que fun a un sanatorio psiquiátrico; un sitio moderno, que te coidan, que falan contigo. Interiormente estaba rota e tentaba ter actividades para non pensar. Iso impedía que escribise poesía, porque non podía controlar as ideas. Ás veces estaba escribindo e chorando ao pensar, por exemplo, que xa non podía viaxar máis. Lembro os momentos bonitos, os amigos que tiña polo mundo e algúns que xa non están, e sinto moita tristeza. Por iso non vou escribir nunca as memorias. -Dalgunha maneira, vostede convértese en cronista privilexiada do que vive dentro do centro? Mais tamén vivín como paciente, estando mal, chorando. Cando fun alí non podía máis e axudáronme, desde logo. O segundo mes paseino realmente ben e alí fun feliz, como levaba tempo sen ser. Gustaríame presentar o libro no sanatorio e contar co xitano guitarrista, que pon a alma no que toca e que tantas tardes nos fixo cantar e bailar. "Cando che dan abrazos, se te tratan con cariño, é máis doado sandar. Eu levaba moito tempo sen escribir e cando comecei o médico dicíame que o primeiro paso estaba dado". -Nalgún momento escribe que dentro atopou moitas persoas con biografías que darían para novelas. Se volvese alí, entrevistaría varias persoas que poden contar moito, con vidas moi interesantes. Gustaríame regresar e convivir outra vez, para coller confianza e que me conten as súas historias. Comigo sei que o farían. -Ao ler o diario lembrei dous libros seus que foron pioneiros, Mulleres e Arredor da muller en 18 mundos, nos que se achega, a través de entrevistas, a mulleres coñecidas e anónimas.Tivo a sensación de se atopar agora cunha materia literariamente interesante? Trátase de xornalismo literario, mais, malia seren como dis, pioneiros, non tiveron moita fortuna. O das mulleres anónimas nin se chegou a presentar. Dalgunha maneira, este libro supón tamén o encontro con outras persoas, que son protagonistas do que conto. -Que papel ocupa na súa xenerosa conta de libros? Este é o meu libro, sen ningunha dúbida. O demais é inventado, que bebe das vivencias mais disfrazadas. Con moita presenza das viaxes, os lugares exactos e as historias son literaturas. Este é o meu verdadeiro libro, son eu, o que digo e o que sinto. Na literatura estou sempre de lado, contemplo. Póñenme a estampa de literatura infantil, cando iso foi ao principio e por encargo. Ninguén vai recoñecer que fun iniciadora da novela para rapaces e non o verás escrito. Cando entrou o galego nas escolas, Xerais encargoume un libro infantil, de verdade. A miña filla tiña cinco ou seis anos e pedíame algo en galego, e deille voltas, e decidín aceptar. En Quérote escribín unha historia de amor de dous adolescentes, que nunca se tocara, e en Xente coma min a historia dun drogadicto que me comentou a súa vida. Son obras de xornalismo literario que quedaron aí. -Contra o que poida parecer, o libro non é triste, aínda que a autora confesa padecer depresión no momento da escrita. É o que non quería. Quería demostrar que nestes sitios se pode vivir ben, en especial pola seguridade da atención médica. Non son tristes. Da depresión esquéceste. Os que traballan alí son moi amábeis, aténdente ben. Discutín co médico porque el dicía que dentro era un mundo irreal e fóra estaba o real. Para min o real estaba dentro, xa que fóra tes que mentir constantemente. -O libro é tamén un emocionante canto ao cariño, ao afecto, en definitiva, á caricia, á palabra e ao abrazo que curan. Esa é a frase do libro. Quero destacar que, para o meu ver, é o importante tamén para se recuperar. Cando che dan abrazos, se te tratan con cariño, é máis doado sandar. Eu levaba moito tempo sen escribir e cando comecei o médico dicíame que o primeiro paso estaba dado. Se non chegase a ese extremo de desesperación, non había coñecer ese lugar, co cal mesmo o vexo como unha sorte, xa que agora teño un salvavidas. Fixen o libro con moita ilusión e despois de moito tempo sen escribir. Tanto me ten o que pense a xente. A entrevista foi publicada no número 136 do semanario Sermos Galiza canda un adianto editorial do libro.


Summary: É un clásico de campaña: ollar cara aos arúspices como se fosen infalíbeis. Non o son. Fallan máis do que escopetas de feira. Ou talvez non fallan: talvez os cociñeiros simplesmente traspoleiran a receita e o que nos poñen na mesa é o que lles interesa que comamos, e non aquilo que lle acaería ben á nosa saúde. Velaí o que acaba de acontecer no Reino Unido. Teño unha hipótese: lá vou con ela.

O establishment existe, non porque o nomease Owen Jones, senón porque empiricamente hai poderes e elites que manexan resortes e finanzas e dispoñen de ferramentas moi poderosas para modelar estados de opinión e determinar/condicionar a psicoloxía das masas. Sábemolo de vello. Moito antes de que Goebbels aparecese, mínimo desde Maquiavelo, sabemos que técnicas se empregan para conformar estados de conciencia e para levar a auga cara determinados regos. No Reino Unido, o establishement (a City, os meios de comunicación máis poderosos, etc) apostaba na continuidade de Cameron, non tanto por medo a Miliband, canto porque sabían que un goberno Labour só se podería formar co soporte do SNP, isto é, dunha forza política, esa si, rupturista, que cuestiona a propia vida dun Estado que existe desde hai tres séculos (desde 1707, o momento en que os parlamentos inglés e escocés deron luz verde á Acta da Unión, non sen grande oposición popular na vella Alba). Pois ben, todos os inquéritos previos ao 7 de maio debuxaron o escenario perfeito para os tories: o dun goberno "nacional" británico débil e en minoría, o de Miliband, secuestrado polo SNP. A mensaxe subxacente era: se queres evitar que Londres se goberne desde Edimburgo, vota tory. Os inquéritos non están aquí para fotografar obxectivamente os estados de opinión, senón para condicionalos, isto é, para favorecer determinadas expectativas de voto, empoleirar a este e derrubar/torpedear a aquel O impacto foi evidente, non tanto nas bases do Labour (os laboristas incrementaron lixeiramente o seu número de votos), como na freguesía dos Lib Dem: o eleitorado centrista exerceu o voto británico útil en favor de Cameron. Certo é que Miliband puxo moito da súa parte: no canto de facer pedagoxía e de non demonizar o acordo co SNP -aliás, Nicola Sturgeon goza de moi boa imaxe entre a xente normal inglesa, irlandesa ou galesa-, mostrou un inútil desdén ao nacionalismo escocés, o que aínda enfebleceu máis a súa posición. Como confiar o goberno en quen parece querer estabelecer un cordón de seguranza sanitaria sobre o seu único potencial aliado?? A quen quería enganar Miliband? Está claro que non enganou a case ninguén. Hai moito que sabemos/intuímos que os inquéritos non están aquí para fotografar obxectivamente os estados de opinión, senón para condicionalos, isto é, para favorecer determinadas expectativas de voto, empoleirar a este e derrubar/torpedear a aquel. Esa norma reina en UK e tamén na Galiza, país intensamente submetido estes días ao bombardeo demoscópico. Que o saibamos.


Summary: A entidade entende que a delimitación da vía xacobea máis antiga atenta contra os criterios de autenticidade e integridade na identificación da calzada histórica e a súa contorna cultural

O Foro do Camiño Primitivo vén de impugnar o decreto de delimitación oficial do Camiño Primitivo de Santiago, mediante recurso contencioso-administrativo ante o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia. O Foro entender que a delimitación realizada pola Consellaría de Cultura atenta contra os criterios de autenticidade e integridade na identificación da calzada histórica e a súa contorna cultural e abandona "o mandado legal de recuperación da traza orixinaria dos camiños de peregrinación, adulterando de xeito drástico a definición do seu territorio histórico e deixando sen a debida protección xurídica gran parte dos seus valores culturais e ambientais". Este é o segundo recurso xudicial presentado por entidades sociais contra as delimitacións dos camiños xacobeos realizadas pola Consellaría de Cultura, despois de que a primeira delimitación oficial, a do Camiño Francés, tamén estea neste momento cuestionada nos tribunais Sinalan que a Consellaría de Cultura "renuncia a investigar, recoñecer e recuperar as calzadas presuntamente apropiadas ou invadidas" e conclúen que o documento final de delimitación "constitúe unha estafa a máis de 1.200 anos de historia retidos na nosa memoria colectiva e traizoa o sentido simbólico, identitario e conceptual do propio Camiño". O Foro entende que as escollas realizadas polo Goberno galego responden á primacía "de perspectivas turísticas e comerciais", relegando a protección patrimonial "a un nivel anecdótico". E estende esta valoración negativa ao tratamento que reciben en Galicia os restantes camiños de Compostela. O Foro entende que as escollas realizadas polo Goberno galego responden á primacía "de perspectivas turísticas e comerciais", relegando a protección patrimonial "a un nivel anecdótico" Neste senso, denuncian que a Xunta "está a favorecer descaradamente o esquecemento das rutas históricas e do seu territorio", premiando "os neotrazados apócrifos desenvoltos a partir dos anos noventa e mantidos até hoxe por presións políticas e intereses privados, desviando o itinerario por lugares que evitan conflitos co planeamento urbanístico, con infraestruturas ou fincas particulares, mais que nada teñen a ver co rigor científico". En risco a proclamanción como Patrimonio da Humanidade Para o Foro, a Xunta premia "os neotrazados apócrifos desenvoltos a partir dos anos noventa e mantidos até hoxe por presións políticas e intereses privados" O Foro considera que as escollas realizadas pola Xunta poñen "en risco a proclamación do Camiño Primitivo como Patrimonio da Humanidade", unha candidatura tramitada en 2007 e presentada a finais de 2012 polo Consello de Patrimonio Histórico do Reino de España que agarda resolución o vindeiro ano. As entidades que compoñen o Foro consideran que "este proceso vese agora atrancado pola propia Xunta ao delimitar un trazado físico-lineal pouco coherente coa existencia dunha paisaxe cultural conforme á aplicación da Convención do Patrimonio Mundial". No caso da Vía Primitiva, o Foro enumera unha serie de "irregularidades" que, di, "son abondosas en todo o percorrido". Por exemplo, a falsificación da vía na entrada e saída da cidade de Lugo, ao paso polo burgo medieval de Castro Verde, a omisión do acceso á vila de Melide polo camiño prerromano da Martagona, apropiacións da vía histórica en Paradavella, A Matanza, Vilalle, camiño real de Vilabade, Mesón de Fraiás, Carballido, A Viña, O Alto, San Vicente do Burgo, A Retorta, etcétera. O Foro tamén carga contra a actuación de órganos coma o Comité Asesor do Camiño de Santiago, creados por lei para a protección dos camiños históricos de peregrinación, do que din que "coa súa parcialidade, anuencia ou pasividade veñen avalando actuacións bochornosas que destrúen os nosos elementos identitarios máis prestixiosos e desprotexen a camiñeiría histórica do noso país mediante a promoción de itinerarios alternativos desligados da tradición". 50 anos, e aínda sen protección Despois de tantas décadas a maioría dos camiños seguen sen estar delimitados, apenas o están o Francés e, recentemente, o Primitivo No 2012 fixeron 50 anos dende que foi declarado conxunto histórico-artístico o Camiño de Santiago. E fixeron 40 anos da Convención da Unesco para a protección do Patrimonio Cultural e Natural do Mundo. E fan 20 anos da declaración do Camiño como Patrimonio da Humanidade. Despois de tantas décadas a maioría dos camiños seguen sen estar delimitados, apenas o están o Francés e, recentemente, o Primitivo. O Inglés atópase en fase de alegacións. E en todos os casos, a delimitación fixada pola Xunta espertou numerosas críticas. É dificil protexer algo cando non sabes sequera ben o que estás defendendo. A comezos dos anos noventa, coa proximidade dun Xacobeo 93 que se quería converter nunha máquina de facer cartos, fíxose unha delimitación provisiona que marcou os camiños por itinerarios moi distintos aos reais. Algunhas veces por comodidade para o peregrino, outras veces porque o camiño histórico fóra ocultado por novas construcións, de autoestradas a polígonos industriais, e outras veces por conveniencias persoais de alcaldes ou veciños. Dende hai uns anos, nunha nova fase na que se procuraba realizar unha delimitación definitiva, caeuse nos novos erros, e carballeiras históricas ou elementos patrimoniais coma hórreos ou pontes van ficar fóra da protección. E o camiño vai ser unha vez máis falseado, corroborándose en moitos casos os trazados apócrifos dos anos noventa, que como non necesitan expropiación, saen gratis e son elevados a definitivos. "Esa defensa da dimensión patrimonial era só unha obriga ou unha escusa para darlle un certo marchamo cultural a un produto turístico moi potente" Carlos Amoedo e Teresa Nieto Freire publicaron o pasado ano a obra Camiños de Santiago. 50 anos de protección patrimonial dun itinerario cultural, no que fan un repaso polos sucesivos intentos de delimitar e protexer estes trazados nas últimas décadas. Amoedo sinalaba que "todas as normas que se foron poñendo enriba da mesa para protexer a dimensión patrimonial do camiño decaeron ou foron incumpridas. Entre outras cousas porque esa defensa da dimensión patrimonial era só unha obriga ou unha escusa para darlle un certo marchamo cultural a un produto turístico moi potente. E creo que iso resume ben o por que durante este últimos 50 anos o que se fixo foi retellar por aquí e por alá no canto de realizar unha protección integral".


Summary: O BNG denuncia a intención da Xunta de "incorporar un canon pola choiva, despois do imposto ao sol".

O BNG rexeitou publicamente a nova lei en que traballa o Goberno galego para a xestión do ciclo da auga. A formación nacionalista alerta de que suporá "triplicar" os impostos que deberán aboar Concellos, empresas e usuarios particulares. O texto, que se someteu a información pública até 15 de setembro, está en período de posíbeis incorporacións de alegacións e, tras iso, entrará no Parlamento galego. A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, informou esta segunda feira, 20 de setembro, no marco dun encontro con alcaldesas e alcaldes nacionalistas, de que o Bloque trasladará o rexeitamento a esta lei na Federación Galega de Municipios e Provincias (Fegamp), cuxa comisión executiva reúnese mañá. O representante do BNG na Fegamp e alcalde de San Sadurniño, Secundino García, explicou que o Bloque emitirá unha postura en contra deste anteproxecto e reclamará a súa "retirada" porque o texto é "irreformábel". Aliás, reclamou que se inicie un "proceso participativo" en que a sociedade civil e os Concellos poidan realizar un plan sectorial de xestión da auga en que se marquen as liñas estratéxicas. "Perplexos" é a maneira en que definiu a alcaldesa de Tomiño, Sandra González, a reacción das e dos alcaldes ante o anteproxecto de lei. Así, denunciou que o que propón a Xunta é "aumentar as taxas" e mesmo cobrar un canon por "depurar a auga da choiva". González sinalou que a Galiza necesita un plan de abastecemento e saneamento para todo o país e levar a cabo unha "reflexión seria e real cos axentes que están no territorio". Ademais, a xuízo da alcaldesa, o anteproxecto "parte do descoñecemento do territorio" sen ter en conta circunstancias como as traídas de auga de abastecemento xestionadas por mancomunidades. En definitiva, sinalou Pontón, o anteproxecto ten un "mero afán recadatorio" nun contexto en que as eléctricas "fan caixa". Así explicou que a nova fórmula de cálculo incrementa o custo: "o que vai facer o Goberno de Feixoo é incorporar un canon pola choiva, despois do imposto ao sol". Limpeza de infraestruturas para previr os lumes O deputado do BNG Néstor Rego rexistrou esta segunda feira no Congreso iniciativas para que o Goberno do Estado cumpra os plans de prevención de incendios e garanta, en consecuencia, a limpeza das vías de ferrocarril e ao redor das estradas para que queden libres de maleza. Pide que se manteñan as medidas de seguranza viaria e ademais demanda compensar os gastos e perdas materiais polos lumes que fosen orixinados pola falta de mantemento das marxes destas infraestruturas de titularidade estatal.


Summary: Após o decreto aprobado polo goberno de Feijóo, co que se muda as condicións do contrato entre Sogama e os concellos, o BNG avanzou que recorrerá xudicialmente o proceder da Xunta.

Vai un ano desde que se iniciou o conflito entre a Xunta, Sogama e os concellos froito do taxazo aprobado polo goberno galego que supuxo un incremento do 34% da factura na xestión dos residuos. Naquela altura o executivo de Feijóo argüíu que esta medida contribuiría a cadrar as contas en Sogama, unha empresa pública que xestiona o 90% do lixo en Galiza mais que acumula perdas desde hai anos. Principalmente polo diñeiro adebedado, dunha banda en préstamos (máis de 33 millóns) e doutra, débeda subordinada á Xunta (máis de 25 millóns). Asemade, mantén un conflito competencial co Estado español polo que podería ter que asumir o pagamento de 17 millóns de euros. Porén, desde as localidades rexeitaron ter que afrontar unilateralmente este incremento no prezo e exixían que a Xunta fixese fronte a unha parte do sobre-custe que, para alén do máis, suporía unha mudanza no contrato inicialmente asinado entre as localidades e a incineradora de Cerceda. Neste senso, até 18 concellos decidiron devolver as facturas após iniciarse o cobro do novo prezo aclarando a Sogama que a relación contractual asinada só contempla un incremento igual á suba anual do IPC. Descontos nos Fondos de Cooperación para pagar a Sogama Perante este acto de insubmisión o goberno galego vén de aprobar un decreto o 19 de decembro polo que "a efectos do non pagamento do canon unitario "as cantidades que corresponda aboar ás entidades locais en concepto de canon unitario, incluídas aquelas que se tivesen xerado polo dito concepto unha vez transcorrido o prazo de dous meses desde a entrada en vigor da Lei 11/2013, estas terán a consideración de líquidas, vencidas e exixibles para os efectos do seu aboamento con cargo ás cantidades que correspondan a cada municipio como participación no Fondo de Cooperación Local, por instancia da sociedade pública xestora do sistema, mediante acordo de retención ditado polo órgano encargado da xestión do citado fondo segundo a súa normativa reguladora", recolle o Diario Oficial de Galiza (DOG). O Bloque advirte que continuará "até o final" co rexeitamento ao sobrecuste na factura do lixo Isto é, aquelas administracións locais que non están a abonar o taxazo verán recortados os seus orzamentos dos que se descontará a contía reclamada por Sogama. Para tal fin a Xunta apela á Lei 11/2013 pola que se fixan as contas da comunidade para 2014. O BNG recorrerá a decisión Logo de se coñecer esta medida, desde o Bloque Nacionalista Galego, organización á que pertencen algúns dos concellos insubmisos avanzaron que recorrerán xudicialmente o proceder do executivo galego. Desde a fronte nacionalista afirman que o decreto "ningunea os concellos" e a veciñanza ademais de "protexer, amparar e lexislar" a favor de Sogama e Gas Natural. En comparecencia de imprensa o portavoz nacional do Bloque, Xavier Vence, denunciou as "condicións leoninas" nas que a Xunta promove unha modificación "unilateral" do contrato asinado entre os concellos e a planta de Cerceda e afirmou que tal decisión supón unha vulneración do "principio de autonomía" das administracións locais. E é que, embora determinar que a adhesión a estas novas condicións --e polo tanto o mantemento en Sogama-- será "voluntaria", fixa un prazo de "dous meses" que outorga pouca marxe de manobra ás equipas de goberno municipais. Aliás, estabelece unha duración do contrato de 5 anos. Parlamento e FEGAMP Da mesma maneira, Vence lembrou que algúns concellos están á espera de que a xustiza se pronuncie sobre o taxazo logo de o recorreren nos tribunais. Co seu decreto a Xunta quer garantir que Sogama cobrará si ou si o novo prezo e se non é polo pagamento dos concellos será através do Fondo de Cooperación local. Para a organización frontista este feito "rompe as regras de xogo" e polo tanto pode ser recorrido xudicialmente. Acompañado polos alcaldes de San Sadurniño e Riotorto, o voceiro nacionalista avanzou que non só presentarán o recurso senón que exixirán un "pronunciamento claro" da FEGAMP ao respeito e levarán o conflito á Cámara galega através da deputada Ana Pontón. "Seguiremos até o final na nosa postura", apuntou Secundino García, alcalde de San Sadurniño".


Summary: O CD Seixalbo mídese fronte ao ONE B de Vevey (Lausanne, Suíza) nun partido amigábel que terá lugar este sábado ás 17h e que contempla actos ao longo do día.

O campo do Carqueixal acollerá na tarde deste sábado un encontro amigábel de carácter internacional que enfrontará o CD Seixalbo e mais o ONE B de Vevey (Lausanne, Suíza). Trátase dun partido co que o club galego homenaxeará a emigración. "No século pasado eran miles de galegos que emigraron ao redor do mundo, deixando todo atrás, tal como Rosalía de Castro escribiu: "¡Adios groria! ¡Adios contento! ¡Deixo a casa onde nacín, deixo a aldea que conozo por un mundo que non vin! Deixo amigos por estraños, deixo a veiga polo mar, deixo, en fin, canto ben quero... ¡Quen pudera non deixar!" , recolle o club nunha nota de prensa. "Se a emigración galega non existise, este encontro posibelmente tampouco se disputaría", engade o club que preside David Rodríguez, que persegue con este partido "renderlle unha lembranza a tantos veciños e veciñas que deixaron amigos por estraños e un mundo que coñecían por outro que xamais viran, todo iso nuns tempos difíciles e duros". Programa da xornada O de hoxe non é un encontro de fútbol sen máis. Compleméntase cun intenso programa que se desenvolverá ao longo da xornada e que comezou ás 8.45h, coa chegada do equipo suízo ao aeroporto de Compostela, continuou ás 10.30h cun almorzo de benvida e segue cunha recepción oficial das autoridades no Concello de Ourense. Após o partido, que terá lugar ás 17h, está convocada unha reunión coa veciñanza no Carqueixal. O Seixalbo de fútbol naceu hai 74 anos. En 1969 federouse, logrou campionatos, ascensos… E o ano pasado un grupo de mozos uniuse para refundar un club que levaba desaparecido 29 anos.


Summary: Antonio Manuel Fraga vén de gañar a primeira edición do Premio Antón Risco de literatura fantástica que convoca Urco Editora. Carlos Quiroga foi finalista.

O xurado desta primeira edición do Premio Antón Risco reuniuse onte, quinta feira, para outorgarlle o galardón á obra presentada baixo o título "Querido H.P.L.", da autoría de Antonio Manuel Fraga Allegue. Asemade, pola súa calidade, o xurado tamén decidiu nomear finalista a obra "Peixe Babel", da autoría de Carlos Quiroga, que será premiada coa súa publicación. Antonio Manuel Fraga (Pontedeume, 1976) é un enxeñeiro técnico industrial que iniciou a súa traxectoria na literatura galega en 2013, cando gañou o X Certame de microrrelatos da Lonxa Literaria de Moaña e o Premio Merlín coa obra O castañeiro de abril. Tamén publicou Xildas en Sushi Books e O grilo máxico este mesmo ano en Galaxia. O Premio Antón Risco está convocado por Urco Editora, en colaboración coa Fundación Vicente Risco e outras entidades. Con el queren homenaxear o escritor e teórico da literatura Antón Martínez-Risco Fernández (Allariz, 1926-Vigo 1998). Continuador do gusto polo fantástico do seu pai, Vicente Risco, Antón Risco foi un profundo teorizador e creador da literatura fantástica, ademais de ter publicado unha ducia de libros de narrativa en galego.


Summary: Centos de barcos galegos, do cerco e do xeito, agardan pola decisión de Bruxelas sobre a sardiña. Miles de mariñeiros pendentes de que a UE acorde se fixar cota cero para un recurso fulcral para un segmento non pequeno da nosa frota. "A situación é crítica", advirten desde o propio sector. Eis un extracto da reportaxe publicada ao respeito no Sermos Galiza 283.

"As sardiñas volverían se os gobernos quixesen". A ilustración de Castelao mantén un século despois o dedo acusador. Cerqueiros e xeiteiros, dous segmentos de importancia na frota galega, están á espreita do que Bruxelas decida sobre a sardiña, un recurso de peso para as economías de centos de mariñeiros. A proposta científica, e co apoio do ecoloxismo, que hai sobre a mesa da Unión Europea é que en 2018 non se capture sardiña ningunha entre os golfos de Cádiz e Bizkaia. É unha especie en crise, afirman, periga a súa existencia, polo que o que cómpre é unha veda permanente para recuperar o stock. "Non se pode fechar unha pesqueira por un simple informe", afirma Miguel Iglesias, patrón maior de Rianxo. Neste porto 117 embarcacións teñen permiso para o xeito, a arte artesanal que ten na sardiña o seu obxecto máis prezado. Levan anos coa espada de Damocles pendendo sobre a súa cabeza. "Agardo que non se decrete un feche total", indica, alertando do brutal impacto que iso tería na zona e apelando á importancia da frota artesanal. Tamén no cerco están á agarda do que decida Bruxelas. Pouco confían nas xestións de Xunta e Estado español na defensa da frota galega. Andrés García, da Asociación de armadores do cerco de Galiza, advirte: "Isto pode ser un desastre". García subliña que para os 146 barcos -e mil tripulantes- do cerco galego a sardiña é o seu recurso "fundamental". O que mellor prezo ten. "Xa nos recortaron 5 millóns de quilos entre xurelo e xarda", critica, polo que ficar sen sardiña sería poñer o ramo a un ano que xa de inicio se presenta "complicado". [Podes ler a reportaxe íntegra no número 283 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques habituais]


Summary: Os seus organizadores confirmarán a suspensión do certame este luns nunha rolda de prensa na que darán conta do "proceso de calculada desatención do acordado" por parte do Goberno local. Este peche súmase ao do Festival Internacional de Cine, que este ano non se celebrará, tamén con críticas á xestión municipal

O Outono Fotográfico de Ourense vén celebrándose dende o ano 1983. Ao igual que tantas outras iniciativas culturais da cidade das Burgas, o certame naceu co impulso de Benito Losada, director da Casa da Xuventude de Ourense. A mostra creceu ano a ano e converteuse nun referente en toda Galicia, traspasando as fronteiras da cidade, con exposicións en 30 urbes e vilas de todo o país, e tamén en Barcelona, Chaves ou Porto. A de 2010 foi a derradeira edición dirixida por Benito Losada, tomando o relevo nos anos seguintes Xosé Lois Vázquez ou Vítor Nieves. Nos últimos anos as dificultades para o Outono Fotográfico foron cada vez maiores, sobre todo pola falta de apoio do Concello de Ourense. E este ano, despois de 35 edicións, o certame non se celebrará dicindo adeus entre críticas aos "incumprimentos" do actual Goberno municipal. A confirmación chegará este luns, nunha rolda de prensa no Liceo de Ourense na que se achegarán "algúns datos do proceso de calculada desatención do acordado" por parte do Concello. Así mesmo, valorarase o significado da desaparición do Outono Fotográfico "no marco da política cultural local no que se dá", destacando a actual organización do certame que "lamentabelmente a historia do Outono Fotográfico rematou de forma non desexada e abrupta". A fin do OF chega un mes despois de que se confirmase que este ano, despois de dúas décadas, a cidade tampouco celebrará o seu Festival Internacional de Cine (OUFF). Hai unhas semanas a organización do Outono Fotográfico denunciaba que o Concello aínda non liberara a subveción comprometida, uns 9.000 euros (máis dun terzo dos 24.000 que constitúen o orzamento total do certame), o que provocou, por exemplo, que aínda non puidese ser publicado o habitual catálogo da edición 2017. Tamén se criticaba que dende o Goberno local non se respondera ás súas reiteradas peticións para manter unha xuntanza que permitise avanzar na procura dunha solución. "Nom sabedes a tristeza que é fazer a crónica de uma morte anunciada", escribía este venres Vitor Nieves nas redes sociais, que se inmediato se encheron de mensaxes de ánimo ao equipo organizador, subliñando a importancia da iniciativa cultural a piques de desaparecer. Curiosamente, hai apenas unhas semanas o Outono Fotográfico convocou a sexta edición do Premio Galicia de Fotografía Contemporánea, co apoio da Xunta de Galicia e da Deputación Provincial de Lugo.