Summary: Futuro invisíbel: a falta de alternativa europea e española obtura a visibilización de calquera reterritorialización dunha alternativa de esquerdas, o que é especialmente perigoso agora que unha renovada onda populista antiemigrante, e fascista, recolle os votos do malestar das camadas populares logo do espellismo de seren a clase media.

Cando isto escribo levan caído moreas de análises electorais; tratándose das europeas, non semellan terse interesado no episodio de "devalo" da forzas hexemónicas ao albiscaren de inmediato, diría mesmo con urxencia, horizontes inéditos que cada quen levou ao seu muíño. Hei dicir que se ten insistido moito no que resulta irrecoñecíbel logo de estourar a crise no 2008, mas pouco das moitas cousas que seguen aí inmóbeis após a europeas. Innúmeras as traxedias individuais. Precarización a esgalla. Perdas e desafiuzamentos. Estafas. Porén, o sistema resistiu, sobre todo en base á economía mergullada como revolta da cidadanía contra a corrupción e á estrutura familiar. A desconfianza puxo a banca baixo o ollo crítico do cidadán outrora temerario. O que fica de todo aquilo que máis apouquenta as clases medias, o devalo dos sistemas públicos após a navalla neoliberal. Os partidos que as representan desmanchan en Francia e no Reino Unido. O PP sofre un enorme declinio que non mereceu recoñecemento por mor da dispersión do voto e o colapso socialista. Por outras palabras, a xente semella ter atribuído ao "sistema" (que non é máis do que a acción política inserida no campo que atinxe do centro dereita até a socialdemocracia) os seus abatementos e coitas. O anunciado devalo da socialdemocracia quizais non deixe ver o campo de batalla. Estase a debullar unha nova paisaxe ou trátase de espellismos, quizais dun efecto de paralaxe (Zizek)? Cousa non menor xa que compromete a ollada. Os mozos de final dos oitenta coñecemos de primeira man os efectos, non menos salvaxes, da reconversión industrial. Viñeron en forma de desemprego, emigración e cabalo. Tamén vimos o ascenso de Ruíz Mateos e os seus dous eurodeputados. Reacción en clave europea? Vaites Os politólogos patentados son unánimes como unánime é a dereita indisimulada e cínica: castigo aos dous grandes partidos que gobernan, sorte inesperada a ascensión do partido estatal anticapitalista Podemos; unha oportunidade, afirman; unha brincadeira do destino que veña esfolar o PSOE un homónimo do seu fundador ferrolá; as extrapolacións sumatorias que lle tirarían a maioría da Xunta ao PP é unha boa nova; hai quen ve niso un devalo do bipartidismo; e, mais unha vez, síntoma revelador, os comentarios dos pitonisos que mal disimulan o pracer que lles produce ver ao BNG sen paraquedas seica por defender unha estratexia non unitaria que favorece á dereita no poder. O país está mesmo afeito a transferir culpas a partes desiguais. A argumentación, que xa hai quen aceita como destino, é mesmo simples: como o BNG non foi quen de xunguir a esquerda antiliberal arredor dun proxecto emprazado no país, ao negarse a asumir os poderes posíbeis (do espazo de decisión galego ao alterespazo decisivo español) só fica como albacea da xaculatoria nacional-galeguista. Last but not least, XMB viu con bos ollos unha federación de forzas dispersas fóra do BNG e dentro dun contentor onde procurar outra plenitude libre do aparato e do balor dos 70. O tempo xusto para redactar o propio cahiers de doléances; só unha etapa que permitiría deixar a pureza e enlamarse canda as vítimas do capitalismo neoliberal, de abaixo acima, nas vilas, rueiros e aldeas, de brazo dado das asociacións e dos veciños. Disque o mainstream fixo que boa parte da táctica entrara en colisión coa doutrina de baixo para cima (bottom-up) e que a querela sectaria achara asín nova vida perante a insoportábel obriga a afirmarse entre os dous espazos e a urxencia electoral. Mais unha cousa é procurar unha nova intelixibilidade que non sexa a da esquerda utópica do vello marxismo anticolonial e outra deixar á intemperie o que era o único proxecto nidio e confesábel que se contribuíu a formular para o país. Fóra del, dispersión e estado liberal. Respostas de difícil articulación que non configuran modelo ningún. Aquén, hai dados que o din todo para mostrarnos un conflito de poder no que as forzas emprazadas non teñen nen o apoio dun poder económico e financeiro forte: os seus azos dependen do voto. Se callar, o que ignora a esquerda galega na práctica é que os galegos acubillan coma o resto de europeos na inxenua concepción do capitalismo neoliberal democrático, mais lonxe de estaren cegos sobre a realidade da UE que saben, está a traizoar o verdadeiro cerne da Europa secular, dos seus problemas e disparidades, manteñen recalcado tamén no seu imaxinario colectivo que os seus problemas, ao cabo, son problemas de rico fronte ao acontecido na Ucraína e aos africanos desembarcando polo Mediterráneo adiante. Renúnciase así ao legado europeo de procurar unha transformación social radical e radicada en cada espazo de poder. A tensión antagónica dos diferentes puntos de vista – v. gr, entre o soberanismo e o estado- é achatado na pluralidade indiferenciada de puntos de vista. A hibridación desigual e non consumada erosiona a sua vantaxe subversiva no intre que se insire no espazo de permisividade estatal globalizada. O cansazo da cidadanía galega verbo das estruturas institucionalizadas dos partidos e o desprestixio das institucións europeas derivou nunha transferencia de culpas da que só se salvou quen acababa de chegar con retórica sublime dende Puerta del Sol, Km.0 do espazo de decisión galego. Canto durará? Futuro invisíbel: a falta de alternativa europea e española obtura a visibilización de calquera reterritorialización dunha alternativa de esquerdas, o que é especialmente perigoso agora que unha renovada onda populista antiemigrante, e fascista, recolle os votos do malestar das camadas populares logo do espellismo de seren a clase media (autopercibida como ideoloxicamente indiferente e máxima expresión da complicidade coa ideoloxía dominante). A inconsistencia ten o seu premio cando predomina a aparencia en que a xerarquía real e a asimetría Galiza/Estado son disimuladas pola reciprocidade dos anacos no que a asimetría de clase se reequilibra por simetría de "metades" (café para todos). Entre a igualdade formal-legal sustentada polas institucións do Estado e as distincións de clase impostas polo sistema económico, o territorio fica elidido e obturado, mas simbolicamente entrefebrado no mapa pola grella de autoestradas ou o camiño de ferro. Con todo, é no territorio e non no km.0 onde, ao cabo, a estratexia do pracer subversivo (Hakim Bey) acha os efectos da fatiga, os efectos devastadores do neoliberalismo e do capitalismo. Onde é que a derrota está escrita? É ben coñecido o conto do pastor que gostaba berrar que vén o lobo para procurar axuda dos veciños que acudían a cada chamado. Cansos de tanta leria, a boa vontade non abondou o día que realmente veu o lobo e papou o pastor. Vén de lonxe mas acho que entre todos esteamos a arranxar un escenario para a desfeita se o non-negociábel é a España que está a xurdir do corpo decadente da Europa anamórfica que está a traizoar o seu legado emancipatorio. Byung-Chul-Han, na Sociedade da transparencia, lémbranos -continuando o pensamento de Simmel- que a evidencia non admite sedución ningunha. A transparencia resta sedución e fantasía porque se recrea no imperativo categórico. A hiperclareza pasa por riba da realidade, paralisa o xogo estratéxico que é a astucia do poder. A evidencia semella ser o sino da esquerda nacionalista, nunca atopando un lugar apropiado no seu propio país cando, madía leva, tamén debería ser España - e a propia Europa - a que debería aprender a incorporar o soño e espírito do Sempre en Galiza que non é outro que o do europeísmo emancipador. A forma tamén envolve unha dinámica propia que deixa pegadas na materialidade da vida social, o que é totalmente válido ao falarmos de Galiza. Por tanto, sería mesmo acaido cuestionarmos se a España de hoxe é digna das aspiracións de xustiza social da esquerda de noso mentres -como ben mostra o caso Ucraína- Europa non é quen de recuperar o cerne emancipatorio do seu legado. Entón, aquí deito a miña hipótese final: como é que o edificio ideolóxico da esquerda debería lidar cos antagonismos sociais no territorio? Multiplicando os espazos concretos para que acaben xerando algunha experiencia política significativa. O que Bey chama TAZ, Zona autónoma temporal ou espazos de contrapoder activo, capaces de xerar positividade, aquí e agora. A hibridación (federal?), da cal non é posíbel hogano facerse unha imaxe, non derivaría do contedor institucional mas da acción territorial e das pequenas mudanzas - nas "marxes" e non nas cousas mesmas, en palabras de Agamben-. Na creación e recreación de espazos concretos de contrapoder e de mediación (a confianza xérase no intersticio entre saber e non saber e produce espazos libres de acción) que acumulen capital político sen deixarse seducir polas migracións electorais. Non por acumulación de individuos illados adheridos a unha "marca" sen pregnancia, mas por acción común (Eu, o nós, e nós, que é eu, di Hegel). Porque cando só se ten o voto por capital dispoñíbel, precísanse moitos. Non habería que ir ao km.0 para atopar a fórmula, só habería que procuralo na modesta linaxe de noso.


Summary: Amarrar o lector como os grandes clásicos da literatura de aventuras é o que buscou o escritor e editor Francisco Castro na súa novela Tes ata as 10 (Galaxia). Vintecinco anos de escrita e vinteún libros publicados son os dous datos da traxectoria dun escritor que anuncia para o ano que vén o seu primeiro poemario.

-En Tes ata as 10 percíbese a intención do autor de amarrar na lectura. É unha novela que, ademais de pretender contar moitas cousas, quere atrapar, reivindicar o pracer da lectura, collerte moi forte e que continúes a ler, sorprendendo e dando reviravoltas argumentais. -A construción do misterio e a súa resolución obriga a afondar na estrutura da novela? En toda a súa escrita tiven moi presente a arquitectura interna. Foi como xogar unha partida de póker na que ti controlas os ases que, ás veces, están debaixo da manga. Neste libro hai dúas cousas que fixen por vez primeira, escribir en primeira persoa que, sendo este o meu título 21 aínda nunca experimentara e do que me decatei cando puxen o punto e final e, en segundo lugar, é a primeira vez que escribo unha novela cun esquema ao lado, vixiando as tripas internas, con esa arquitectura que precisaba para conseguir ese efecto de atrapar coa intriga. Dalgunha maneira, neste libro está o que lin e o que escribín. É unha novela que lin e revisei catro, cinco, ou seis veces todas e cada unha das frases. Quería que tivese unha engranaxe que fora unha máquina de enganos, a sedución lectora. "A novela quere atrapar, reivindicar o pracer da lectura, collerte moi forte e que continúes a ler" -As novas tecnoloxías adoitan aparecer con entidade propia na súa obra, desta volta, a través deses correos electrónicos que chegan da conta dun morto. En Spam literaturizara por vez primeira as novas tecnoloxías. Hoxe parece indiscutíbel armar unha novela na que dous personaxes reciban un whatsapp, forma parte da nosa realidade. A literatura só fai integrar o que xa está. Desde Spam en diante as novas tecnoloxías teñen moita presenza na miña obra. En O ceo dos afogados, que é unha novela xuvenil, había mensaxes ocultas dentro dun blog científico, é unha constante e é inevitábel porque os narradores temos obriga de reflectir a nosa realidade. Así como Stendhal reflectiu o seu tempo, a nós quédanos contar o que vivimos. De todas maneiras, para min internet e as redes sociais son un xeito de dialogar cos lectores e facer activismo cultural e literatura desde a rede. -Tes ata as 10 é un libro de libros, no que vostede fai homenaxe ás grandes novelas de aventuras. Ese é un dos grandes obxectivos. É un libro sobre libros, que quere proporcionar pracer lector e reivindicar todo o que nos deron autores como Stevenson, Oscar Wilde ou Jules Verne, escritores que aparecen na novela e son protagonistas nos seus libros ou nas estatuas referenciadas. Quería que, dalgunha forma, fose unha defensa das grandes novelas de aventuras que lin cando me formaba como lector. Continúo a lelas e continúo a gozar e a vivilas de maneira intensa como a primeira vez. -Tamén a cidade de Vigo aparece con forza. Por que esta cidade está a tomar tanta presenza na literatura nos últimos anos? Pois si é certo que hai moitos escritores e escritoras que estamos a facer literatura a partir da cidade. Sempre digo o mesmo, que todas as películas de Woody Allen transcorren en Manhattan e son universais. O reto está en escribir unha novela universal desde a miña xeografía. Son vigués, exerzo de vigués e quero que a miña literatura sexa universal e o universal é, como dicía Miguel Torga, o local sen paredes. -Son temas que agroman en moitas das súas obras, como tamén o amor. O escritor ten, ao longo desas máis de vinte obras, temas recorrentes? É inevitábel despois de 21 libros ter filias e fobias. A do amor é unha delas e hai outra, que é a preocupación política. Nesta novela, hai un intento consciente de contarlle á rapazada o franquismo e ese momento final de etapa no que a prensa escrita ten que facer unha reviravolta para saltar a censura e na que moita xente estaba a xogar a súa vida para que caese o réxime. -Vintecinco anos de escrita e vinteún libros deixan á vista unha grande paixón pola literatura. Supoñen vida. Eu son literatura, son escrita, comunicación, a necesidade de dicir, de non calar nunca, de inventar. Estou certo de que se quedara inmobilizado estaría ditando historias. É unha pulsión. Os rapaces nos centros de ensino pregúntanme, por que escribes? Eu respondo dicindo que é un intento de comunicarme e transcender o tempo. Os creadores buscamos iso, comunicarnos cos nosos contemporáneos e transcender o tempo. Agardo que dentro de cen anos me poda comunicar con alguén a través da miña obra. -Existe no creador esa vontade de transcender o tempo? En que consiste? É a única medida da calidade literaria. Estou canso do autobombo, e da reivindicación propia do xenial que somos. Todo iso é banal. O único que nos vai defender é o paso do tempo, o que quede, quen nos vai ler cando non esteamos e a iso é ao que hai que aspirar. Nin a ler nin a que te traduzan. senón a facer unha obra que transcenda o tempo. A iso chámaselle ser un clásico. -Pola súa presenza nas redes o que se percibe é que vostede ten o que poderiamos chamar "comunidade lectora"? Iso é o que sinto, que hai xente que agarda cada novo libro. Ás veces póñense mesmo en contacto comigo cando o teñen nas mans. É o mellor ao que pode aspirar un escritor, a ter un público que estea pendente de ti e te recoñeza como voz singular. Nos Cadernos de Lanzarote, José Saramago dicía que un escritor ten que aspirar a ser considerado diferente. Eu aspiro a iso, a que se me perciba como alguén orixinal que ten perspectivas diferentes. Aprezo a quen ten un ollar e un xeito de contar propio e a comunidade lectora se crea a partir diso. -Teño a sensación de que Chamádeme Simbad tivo especial relevancia nesa creación da comunidade, un singular suceso e tamén un lugar destacado na súa traxectoria. É un libro que naceu dunha dor que é o inicio da enfermidade de alzheimer na miña nai e que eu escribo para explicar en que consiste, cun punto de tenrura, mais tamén de humor. É un deses libros que escribes desde a ferida, desde a dor, desde a ironía e a tenrura e logo, sen o esperar, convértese en superventa. Está, por exemplo, na lista de honra do Ibby e traducido ao catalán, castelán, éuscaro e portugués, xa que se editou en Brasil. A miña querenza por este libro é absoluta. Sempre digo que, moi por riba dos premios e as vendas, a min o libro permíteme ir aos centros de ensino e falar cos mozos e mozas. "Son literatura, son escrita, comunicación, a necesidade de dicir, de non calar nunca, de inventar. Estou certo de que se quedara inmobilizado estaría ditando historias. É unha pulsión". -Vostede é, nese sentido, dos escritores máis activos. Por que participa tanto de encontros en centros de ensino? Doulle unha importancia fundamental á visita a centros escolares, clubes de lectura e demais espazos nos que se establece un contacto co lector. Nós non podemos ser como Holderlin e pontificar, temos que enchouparnos na lama e facer pensar. -Que fai un autor como vostede cando dá por finalizada unha novela? Podería dicir que deixar descansar os personaxes, mais non é certo. Cando remato unha novela, se podo ese mesmo día, comezo outra. Rematou, xa contei o que quería contar, co cal xa estou libre para comezar outra. Ás veces se a remato pola mañá, se teño posibilidade, xa pola noite estou con outra nova. -Entendo entón que desde que rematou Tes ata as 10 xa hai unha adiantada... Será unha novela para público adulto e sairá este ano na colección literaria de Galaxia. O ano que vén, que cumpro cincuenta anos, publicarei o meu primeiro poemario. -O primeiro poemario despois de 21 libros, daquela xa 22? Como é a súa relación coa poesía? De pudor. Cando me piden colaboración para un libro colectivo sempre aporto un poema, é como entrar pola porta de atrás mais despois de medio século, síntome obrigado a publicar. Está rematado desde hai moitos anos. Quero que saia en outubro, coincidindo co meu cincuenta aniversario.


Summary: Membros da Organización non gubernamental recordan que a Organización Mundial da Saúde asinou con outras entidades un protocolo para que o acceso aos productos de saúde e diagnose fronte o coronavirus fose equitativo e rápido en todos os países do mundo.

A ONG Médicos Sen Fronteiras (MSF) vén de acusar á empresa americana Cepheid, fabricante dalgúns dos tests que se están a usar para detectar a Covid-19, de aumentar os prezos aproveitando a demanda e cobrar catro veces máis do importe normal por cada proba. O colectivo sanitario critica duramente que se intente facer negocio cunha pandemia tan grave. "Cepheid cobra catro veces máis do que debería facer as probas, segundo a investigación de MSF", indica o comunicado que difundiu a propia organización. No seu escrito, Médicos sen fronteiras exixe á compañía que "distribúa a súa proba do coronavirus (Xpert Xpress SARS-COV-2) dunha maneira equitativa e accesíbel" en todos os territorios do mundo. Neste sentido, a entidade incide en que Cepheid evite "beneficiarse da pandemia, baixando o prezo de cada proba a cinco dólares (4,2 euros), dos case 20 dólares (17 euros) que cobra nos países máis pobres do mundo. para asegurar un acceso moito máis amplo" á mesma. Atendendo ás pesquisas que fixo a ONG, "as probas poderían venderse cun beneficio de cinco dólares cada unha". Non se pode renunciar a unha diagnose global urxente, polo que no escrito o coordinador médico da Campaña de acceso, Greg Elder, avisa de que os países deben ter "unha proba diagnóstica rápida e precisa, é esencial para o tratamento en tempo real das persoas infectadas". "Poderían salvarse tantas vidas se corporacións como Cepheid puxeran a súa proba a disposición de forma urxente e asequíbel en todos os países", engade o doutor. Polo momento, o prezo abeira os 20 euros en 145 países en vías de desenvolvemento. Custos reducidos O colectivo é moi crítico coa actitude da compañía porque teñen datos do que lle supón a fabricación da proba da tuberculose e entenden que o prezo podería ser moito máis baixo, aínda gañando cinco dólares limpos por cada test. A asesora senior de VIH e TB, da Campaña de Acceso de MSF, Sharonann Lynch, subliña que precisan "ver a Cepheid tomar os pasos correctos e garantizar unha asignación xusta e unha subministración alcanzábel da súa proba Covid-19 para axudar os países que, doutra maneira, quedarían atrás". "É indefendíbel que a empresa saia beneficiada desta pandemia", resume Lynch. Foi en marzo de 2020 cando a compañía recibiu unha autorización de emerxencia da Administración de Drogas e Alimentos dos EUA. A Organización Mundial da Saúde (OMS) e varias entidades asociadas crearon en marzo o "Consorcio de Diagnóstico" para apoiar o acceso rápido e equitativo aos produtos de saúde e diagnose como o desta firma.


Summary: Do 13 ao 18 de xuño desenvolverase a 11ª Mostra Internacional de Cine Etnográfico (MICE) do Museo do Pobo Galego que, por vez primeira, ocupa tres sedes e inclúe concurso. Unha MICE consolidada sube chanzos no calendario de festivais cinematográficos e toma forza na rede internacional de cinema etnográfico. A directora Ana Estévez achéganos ao meolo da MICE.

-A Mostra de Cine Etnográfico convértese, neste ano, en MICE. Esta nova forma de se chamar ten relación cos outros cambios? - Desde que comezamos pensar en darlle unha volta, o tema do nome tamén estaba enriba da mesa. De natural, tendemos a acortar os nomes, economizamos na linguaxe, e Mostras hai, a nivel internacional unhas cantas así que recoller as siglas da mesma para nomeala foi unha das ideas que xurdiron no proceso e que maior aceptación tivo entre as persoas, socios e socias do Museo, que consultamos. -Por vez primeira, a MICE ultrapasa as portas do Museo do Pobo Galego e proxectará os filmes no Salón Teatro e no Teatro Principal, dous espazos de referencia para o gran festival de cine da cidade que é Cineuropa. É o resultado da consolidación da MICE unha vez que cumpriu a súa primeira década de historia? - É resultado desa consolidación mais tamén dunha vontade da institución de sacar o Museo do espazo físico que o alberga buscando unha cada vez maior participación da comunidade que nos sustenta. A entidade é un Museo de carácter galego polo que cremos que debe visibilizarse máis alá de Bonaval. Vímolo facendo con outras accións como co Día Internacional dos Museos, coas exposicións itinerantes ou coas presentacións de ADRA, a revista dos e das socias, que organizan as presentacións en distintos lugares de Galiza. -Por que deciden, tamén por vez primeira, ter un concurso? - Os dez anos dunha Mostra que exhibiu as tendencias en cinema etnográfico e antropoloxía visual só se puido facer grazas a colaboración desinteresada de moitas e moitos profesionais do audiovisual aos que temos que agradecerlle a grande xenerosidade que tiveron con nós. Pensamos que dotar á Mostra de sección concurso con premios en metálico era un un xesto, pequeno en comparación, pero un xeito de devolver os que nos deron nestes anos. E o premio do público, parte desa vontade de facer partícipe á cidadanía da vida do Museo. "É vontade da institución de sacar o Museo do espazo físico que o alberga buscando unha cada vez maior participación da comunidade que nos sustenta" - Cento corenta e dúas películas presentadas significa que o cinema etnográfico está a atravesar un bo momento? - Nun contexto que non é o mellor para todo o que soe a cultura, quizais porque a tecnoloxía o facilita, o cine e o documental en concreto atravesa un momento extraordinario en canto á creatividade e número de producións. E ademais son as temáticas que preocupan á sociedade, as que o documental social e etnográfico están a tratar conectando así cos intereses da cidadanía máis crítica. - Seis películas compiten para o mellor filme galego, un número moi elevado para o nivel de produción que existe. Significa que o noso panorama audiovisual é especialmente etnográfico? - É que Galiza non está á marxe do que ocorre en xeral co cine e que acabo de mencionar. E ademais hai que desfacer esa idea do etnográfico como algo asociado á cultura tradicional nun espazo rural. Ese é un concepto derivado dunha práctica antropolóxica nacida do colonialismo e traspasada ao estudo do propio desde a perspectiva do exótico ou do excepcional. Por outra banda, cando Antonio Román e Xaquín Lorenzo realizaron "O Carro e o Home" estaban tratando a vida que tiña unha grande parte da sociedade galega daquel momento. Non estaban índose a un pasado afastado, senón que estaban deixando constancia, cun estilo moi vangardista, de algo que estaba vivo. Nese sentido, hai unha parte do cine galego actual que tamén trata sobre as formas de vida das comunidades e colectivos de persoas coas que conviven e comparten problemáticas no momento que nos tocou vivir. - "A Seara" de Pepe Coira, "Alpuxarras" de Rafael Toba, "Os días afogados", de Luís Aviles e César Souto, "Verengo" de Víctor Hugo Seoane, "Fíos Fóra" de Sabela Iglesias e Adriana Pérez e "Tesouro de Corcoesto" de Cora Peña son os títulos entre os que se decidirá a mellor película galega. Todas elas pódense definir como "cinema etnográfico"? - Pois retomo o contestado na pregunta anterior. Todas elas o son, ben nun sentido clásico en canto á temática aínda que poida haber tratamento cinematográfico máis experimental, ou ben no sentido amplo e actual do etnográfico. "Hai que desfacer esa idea do etnográfico como algo asociado á cultura tradicional nun espazo rural. Ese é un concepto derivado dunha práctica antropolóxica nacida do colonialismo e traspasada ao estudo do propio desde a perspectiva do exótico ou do excepcional" - Unha directora e un xurado integrado por mulleres –Encarna Otero, Sabela Pernas, Lourdes Méndez e Mónica Sónica, ademais de vostede mesma-, habitual non é… - Ben, no xurado si que hai un home, o antropólogo Xosé Carlos Sierra. Supoño que non é habitual pero, dada a situación profesional e académica que temos as mulleres tampouco debería chamar a atención. Porén si que foi algo consciente e coa intención de visibilizar ás mulleres en campos como o do audiovisual ou a práctica antropolóxica onde somos moitas, cada vez máis. E, en canto ao Museo, no cadro de persoal a maioría somos mulleres e os departamentos técnicos están todos dirixidos por mulleres. - Continúa a relación da MICE co Festival Espiello e no programa inclúense películas de Arxentina ou Rusia. O salto desta edición inclúe unha aposta máis decidida pola súa condición internacional? - Sen esquecer o que temos máis preto, por suposto. En todas as edicións da Mostra contouse con películas de fóra, procedentes de diversas partes do mundo. A idea foi sempre mostrar o que se facía aquí pero tamén ter acceso a producións doutros lugares do mundo. -Por terceira vez, a promoción da MICE faise cunha pequena produción audiovisual de autora que circula pola rede, neste caso, de Raquel Rei. Que significado ten esta maneira de difundir a mostra? - Para nós é outro xeito de devolver o que nos deron, de apoiar o talento cinematográfico galego e á vez é un privilexio xa que imos contando cunha colección de pequenas pezas feitas por creadores e creadoras ex-profeso para a Mostra.


Summary: Unicef calcula que un tratamento completo contra a desnutrición aguda custa 42 euros por neno ou nena e chama a manter as axudas malia á crise no seu informe O meu fillo xa non come area

"O meu fillo xa non come area". É a frase que escoitou Gonzalo Fanjul nun centro de saúde de Kiffa, ao sur de Mauritania. Quen a pronunciaba era a nai dun neno recuperado grazas a un tratamento que o nutriu, que o librou de graves enfermidades e mesmo da morte e que custa só 42 euros. Esa frase foi a escollida por Fanjul para titular o informe que elaborou para Unicef sobre "a batalla global contra a desnutrición infantil", un documento que recolle as grandes dificultades da rexión africana do Sahel pero tamén un "caso de éxito", o de Mauritania, un país que logrou reducir nun terzo a desnutrición da súa infancia en menos de vinte anos. Que o resto de territorios afectados pola desnutrición infantil poidan solucionar o problema ten un custo: uns 10.300 millóns de dólares, calcula Unicef. A dimensión deste investimento é aínda máis ilustrativa calculada en euros, moito máis coa comparación que presenta a propia Unicef. O "custo de poñer fin á desnutrición en cada país do planeta" é duns 8.000 millóns de euros ou, o que é o mesmo, "unha quinta parte do que ten previsto empregar a Unión Europea no rescate dos bancos españois". Pero o conxunto de axudas oficiais en todo o mundo a este cometido está lonxe de acadar o importe necesario. Ben ao contrario, esta axencia da ONU especializada na infancia estima que os diversos gobernos só achegan "unha quinceava parte" do necesario. Entre os gobernos doadores ocupou ata agora un lugar destacado o español, pero a polítíca de recortes "ameaza importantes intereses estratéxicos" nesta loita contra a fame. O tratamento completo contra a desnutrición aguda custa 42 euros por neno ou nena É por este motivo que, aproveitando o Día Internacional da Infancia, Unicef chama o conxunto dos poderes públicos internacionais a manteren este "investimento xusto, rendible e eficaz", especialmente en rexións como o Sahel, onde catro millóns de nenos e nenas están "en risco de desnutrición aguda" e 300.000 morren por esta causa cada ano. "A vida dos nenos está nunha ruleta de riscos e vulnerabilidade" por factores como a estrema seca e o encarecemento de máis dun 150% de alimentos coma o millo. Por isto son especialmente preocupantes as "incertezas" sobre o "compromiso financeiro dos países doadores". Porque atallar a desnutrición custa cartos pero aínda custa máis non facelo. Nomeadamente, Unicef calcula que o "custo global" da desnutrición infantil é de entre 20.000 e 30.000 millóns de dólares ao ano e lastra entre dous e tres puntos "o crecemento nacional". No caso de Mauritania, por exemplo, esta "plaga" supón unha rémora de ata o 75% no seu crecemento económico, di o informe. Do mesmo xeito, explica o documento, "a falta de educación e a perda de oportunidades derivadas de episodios infantís de desnutrición reducen ata un 20% os ingresos na vida adulta". Pola contra, "o efecto de cada dólar investido" en rematar coa desnutrición "ofrece retornos económicos para o páis de ata 16 dólares". Unicef ofrece estes datos e realiza o chamamento a "controlar os recortes" nun contexto no que 6,9 millóns de menores de 5 anos morren en todo o mundo por causas que se poderían previr. Do mesmo xeito, os mesmos cálculos establecen que entre 170 e 180 millóns de nenos e nenas están desnutridos en todo o mundo. En continentes como África, os niveis de desnutrición crónica están próximos ao 40%. Nun contexto de abondosa información sobre o tema o autor do estudo realiza unha elocuente reflexión: "A interpretación das estatísticas resulta distinta se un pensa que cada un destes nenos podería ser o seu fillo".


Summary: Algúns países e expertos científicos expresaron as súas reservas sobre a verdadeira eficacia da Sputnik V, dado que nin sequera completou os ensaios clínicos.

O ministro de Sanidade de Rusia, Mikhail Murashko, defendeu na cuarta feira, 12 de agosto, que as críticas á vacina desenvolvida por centros de investigación rusos son "absolutamente infundadas", achacándoas á "competencia" no mercado internacional por dar co fármaco contra a Covid-19. "Colegas estranxeiros, que aparentemente senten certa competencia e as vantaxes competitivas do fármaco ruso, tratan de expresar algunhas opinións que, ao noso parecer, son absolutamente infundadas", dixo en declaracións á prensa recollidas por Sputnik. Algúns países e expertos científicos expresaron as súas dúbidas sobre a verdadeira eficacia da Sputnik V, como bautizaron as autoridades rusas a vacina, dado que nin sequera completou os ensaios clínicos ─fica a terceira fase─ e xa foi rexistrada como tal. Tamén a OMS mantén as reservas pola rapidez con que se conseguiu. Segundo o portavoz da OMS Tarik Jasarevic, "agardamos que as vacinas sexan seguras e eficientes. Deben pasar todos os trámites de precalificación e revisión. Acelerar os progresos non debe significar pór en compromiso a seguridade". 500 millóns de doses Kirill Dmitriev, presidente de Russian Direct Investment, o fondo encargado de financiar a investigación científica do centro Gamaleya, afirmou que unha vintena de países xa pediran máis dun millón de doses. As autoridades rusas calculan que poderían producir uns 500 millóns de doses anualmente e sopesan xa varios países para iniciar a produción en masa, nomeadamente en América Latina. A produción masiva está previsto que comece en setembro e a exportación, en xaneiro de 2021. Murashko precisou na cuarta feira que os primeiros lotes da vacina se produciran nas próximas dúas semanas, destinados inicialmente á demanda interna.


Summary: A segunda volta terá lugar o 28 de outubro. O candidato do PT Fernando Haddad conseguiu 29,28 por cento dos sufraxios e no segundo turno das presidencias terá de reunir todo o voto progresista e democrático para derrotar o candidato saudoso da ditadura militar.

O ultraconservador Jair Bolsonaro e o seu discurso militarista, machista e dereitista derrotaron as enquisas. Obtivo 46,03% dos votos na primeira volta das eleccións brasileiras que tiveron lugar este domingo. Moito máis do que lle vaticinaban as sondaxes e 16 puntos por riba de Fernando Haddad, do PT, que logrou 30%. Ciro Gomes, do Partido Democrático Laborista, atinxiu 12,47% dos apoios nas urnas. Case 49 millóns de persoas votaron por Bolsonaro, pulando este dereitista convencido a ser o claro vencedor desta primeira rolda dos comicios en Brasil. O 28 de outubro decorrerá a segunda volta, na que se enfrontarán Bolsonaro e Haddad. Hai confianza en que o candidato do PT aglutine nesa cita todo o voto anti-Bolsonaro e que iso permita que este militar retirado non chegue ao poder da principal potencia de América do Sur. Porén, os bos resultados este domingo de Bolsonaro deixan todo no ar. Para gañar, Hadda tería de elevar os seus apoios á contorna dos obtidos por Dilma Rousseff en 2014, cando a líder histórica do PT —derrocada por un impeachment con tintes golpistas— conseguiu 54 millóns de votos. O candidato da dereita conseguira daquela, Aécio Neves, 51 millóns, 2 máis dos obtidos este domingo por Bolsonaro, o que indica que este aínda non tocou teito.


Summary: As dúas plataformas que agrupan as persoas afectadas polo sinistro presentaron senllos recursos contra o peche da instrución, pedindo que se amplíe o proceso aos cargos das empresas ferroviarias e criticando que o xuíz rexeitase numerosas dilixencias pedidas polas partes

O peche da instrución do caso do accidente do Alvia, decidido a semana pasada polo xuíz Andrés Lago, coa imputación en solitario do maquinista, foi de inmediato criticada polas asociacións de vítimas. Nas últimas semanas, as plataformas que agrupan as persoas afectadas polo sinistro -a Plataforma Vítimas Alvia 04155 e a Asociación de Prexudicados polo Accidente Ferroviario do Alvia de Santiago- foron formalizando senllos recursos nos que reiteran as súas críticas ao peche da instrución, pedindo que se investigue a reponsabilidade dos cargos de Renfe e Adif e denunciando, así mesmo, que o maxistrado rexeitase numerosas dilixencias pedidas polas partes. O recurso presentado pola Asociación de Prexudicados polo Accidente Ferroviario do Alvia de Santiago (Apafas), que agrupa ao redor de 40 persoas, considera que hai feitos que "derivan nunha responsabilidade obxectiva, causal e inmediata e con relevancia penal" con respecto a cargos do administrador de infraestruturas ferroviarias. De igual xeito, no recurso de reforma presentado pola Plataforma Vítimas Alvia 04155 denúnciase un sobrepeso de nove toneladas por eixo nos furgóns xeradores diésel do Alvia híbrido S-730, o tren accidentado en Angrois, uns datos revelados polo documental Frankestein-04155 do director Aitor Rei. A entidade considera que esta información "é motivo máis que suficiente para revogar o auto recorrido e retomar la instrución, investigando o feito aquí denunciado, pedirlles aos peritos actuantes que informen sobre estes extremos, e citar como imputados a todos os responsables de Renfe e Adif na materia". A plataforma engade que o Centro de Investigación de Tecnoloxías Ferroviarias xa sinalara "dúbidas sobre os pesos" e denuncia que a homologación do tren S-730 non se realizou conforme ao establecido legalmente. Tanto unha coma outra plataforma subliñan nos seus recursos a "indefensión" e a vulneración do "dereito á tutela efectiva", polo rexeitamento de numerosas probas e dilixencias solicitadas Así mesmo, tanto unha coma outra plataforma subliñan nos seus recursos a "indefensión" e a vulneración do "dereito á tutela efectiva", polo rexeitamento de numerosas probas e dilixencias solicitadas, que finalmente non entraron na instrución, polo que non poderían ser empregadas no xuízo. A Plataforma Vítimas Alvia 04155 sinala que "algo falla cando case todas as partes consideran que deben practicarse máis dilixencias". E tamén critica que o maxistrado realizase as súas conclusións unicamente a partir de dous dos tres informes periciais, escollendo os dous dos peritos "designados pola Xunta", que limitan a responsabilidade á velocidade do tren, e descartando o do único perito independente, César Mariñas, designado por sorteo. Pola súa banda, para Apafas, o peche da instrución "vulnera o dereito á tutela xudicial efectiva e o dereito á práctica de proba". Ademais, o seu recurso denuncia que as súas demandas de novas dilixencias foron denegadas "tardiamente", o que provoca "indefensión".


Summary: Conforman o programa actividades de carácter eminentemente participativo e accesible para todos os públicos: intervencións lúdicas, obradoiros, conferencias e concertos que ocuparán os espazos públicos.

Onte comezou en Pontevedra o festival Vertixe 9 En Paralelo, de Creación Musical Contemporánea -a segunda parte do Festival Vertixe Sonora-, que até o día 21 presenta unha serie de intervencións, obradoiros, conferencias e concertos que ocupan o espazo público,. O festival comezou coa inauguración da instalación Arte da Fuga, do colectivo N3rvdr (Ramón Souto, Ignacio Barcia e Juan Carlos Charro), unha obra que conecta sons da natureza e da vida cotiá coa obra de Bach do mesmo título, nun proxecto de innovación educativa en colaboración con estudantes inconformes. Estará activa no IES Torrente Ballester ata o 20 de decembro. Henrique Fernandes e Jorge Quintela, de Sonoscopia, presentarán Aquatica o 13 de marzo as 20 horas. Unha instalación interactiva na que se captura o son e proxéctase a luz desde e sobre un conxunto de líquidos e elementos electromecánicos Hoxe, sábado 11, na Facultade de Belas Artes, a artista bielorrusa Tatiana Gerasimenok impartirá o obradoiro 20.36 ozt, no que os participantes desenvolverán accións que serán rexistradas para construír unha obra co mesmo título. Tamén na Facultade, Henrique Fernandes e Jorge Quintela, de Sonoscopia, presentarán Aquatica o 13 de marzo as 20 horas. Unha instalación interactiva na que se captura o son e proxéctase a luz desde e sobre un conxunto de líquidos e elementos electromecánicos, e que poderá visitarse até o luns 20 de decembro. Un ruído estrano e sagrado, un espectáculo para catro percusionistas de Luther Adams, terá lugar o domingo 19 ás 11 horas na Illa das Esculturas, propondo unha achega matemática aos sons "ruidosos" da natureza. O día 20, ás 12 horas, na Facultade de Belas Artes, Jose Pablo Polo presentará Corpos Re-soantes, unha conferencia sobre o espazo sonoro que xeramos e habitamos. Ás 20 horas, no espazo Nemonon, os madrileños Deoverture darán un concerto no que combinan presenza, poesía e música electrónica. O ciclo finaliza o martes 21 ás 20.15, na Igrexa Conventual de San Francisco, co proxecto experimental do dúo Buzz (Mateo Mena e Ramón Souto) Diálogo interior, para 20 persoas cegas e dispositivos electrónicos.


Summary: Juan Pérez Miramontes dirixiu durante anos a rama agraria próxima ao PP, disolvida por un xulgado en 2016. Polo seu iate de Sanxenxo pasaron altos dirixentes do Partido Popular, como Mariano Raxoi.

O que fora presidente de Xóvenes Agricultores, Juan Pérez Miramontes, é unha das seis persoas detidas no marco da operación policial que desarticulou unha rede de trata de mulleres que captaba mozas no Paraguai para traelas a Compostela, onde tiña que exercer a prostitución. O operativo mobilizou un amplo número de efectivos, entre axentes policiais e xudiciais, incluíndo unha delegación da Fiscalía de Paraguai. O Ministerio Público do Paraguai acredita que as mulleres eran "enganadas" co ofrecemento de supostos postos de traballo e prostituídas á forza en Compostela e outras cidades do Estado. Pérez Miramontes foi o dirixente de Xóvenes Agricultotres, rama agraria do PP que foi disolta en 2016 por un xulgado após concurso de acredores e anos de problemas e dificultades económicas que non impedían a Miramontes levar un elevado nivel de vida, con coches de luxo e mesmo un iate en Sanxenxo polo que pasaron dirixentes como Mariano Raxoi. Mentres, os traballadores e traballadoras de XXAA acumulaban meses sen cobrar os seus salarios. Foi tamén unha das persoas que impulsou a plataforma que no 2006, cando os grandes incendios que se deron gobernando a coligazón PSOE e BNG, culpabilizou o goberno galego desa situación, en consonancia coa liña discursiva do Partido Popular.


Summary: O goberno chipriota acordou coa Comisión Europea, Banco Central Europeo e Fondo Monetario Internacional, a denominada 'Troika', adoptar esa medida para os depósitos do Banco de Chipre.

A afirmación realizada a pasada sexta feira polo ministro chipriota de Finanzas, Mijailis Sarris, da posibilidade de tasar depósitos superiores a 100.000 euros é agora unha realidade. A quita será do 20% para aqueles que superen esa cantidade. Inspectores da Troika avalaron esta opción para aqueles depósitos situados no Banco de Chipre. Para o resto de depósitos, os que teñan outras entidades financeiras, a quita será do 4%. Con esta decisión o Parlamento chipriota pasa a separar as entidades financeiras do país en bancos bos e malos. No caso dos segundos entrarían estes grandes depósitos que terán a quita como penalización. Haberá que agardar a reacción d@s cidadáns dese país que aínda teñen as sucursais bancarias fechadas até a vindeira terza feira.


Summary: Declara "inconstitucionais" e "nulos" preceptos nos que, por exemplo, obrigaba facturar en base a consumos reais.

O Tribunal Constitucional declarou "inconstitucionais e nulos" varios preceptos dunha lei aprobada pola Xunta en 2015 e nos que se regulaba, por exemplo, a obriga das eléctricas de facturar en base ao consumo real e non en base a cálculos e predicións estimativas, así como os cobros indebidos por substitución de medidores, entre outras cuestións.. O goberno español recorreu perante o TC tres dos artigos desa lei por entender que vulneraban as súas competencias. A sentenza, á que tivo acceso Europa Press, bota abaixo esas normas por contravir a normativa estatal básica. As grandes eléctricas (Iberdrola, Endesa e Gs Natural_Fenosa) rexistraron un beneficio conxunto nos seis primeiros meses de 2016 de perto de 2.900 millóns de euros. No exercicio 2015 os beneficios superaron os 5.000 millóns de euros.


Summary: O castro de Elviña, na parroquia de San Vicente de Elviña (A Coruña), é coñecido popularmente pola presenza de arquitecturas monumentais, a salientábel existencia de elementos de ourivaría ou de pezas escultóricas nunha zona onde non é usual. O xacemento constitúe un asentamento fortificado de máis de catro hectáreas que domina visualmente o gran porto dos Galaicos lucenses, o golfo ártabro o corazón do territorio dos ártabros ou arrotrebas de Pomponio Mela e que amosa un claro vínculo co comercio marítimo. Unha das súas características máis positivas desde o punto de vista patrimonial é o seu carácter de solo público que o converte potencialmente nun recurso cultural de primeira orde.

No ano 2022 faranse setenta e cinco anos do comezo das escavacións no castro de Elviña. Os traballos non serán nin moito menos continuados durante este tempo, mais pódense agrupar en catro momentos. Un primeiro bloque de intervencións comeza en 1947, dirixidas por don Luis Monteagudo, bo coñecedor da contorna polas súas actividades excursionistas xuvenís que interesaron tanto ao Castro como os montes da Zapateira e a necrópole tumular de Monte das Arcas. Os primeiros traballos puxeron de manifesto importantes estruturas como a entrada SE cos seus torreóns monumentais de flanqueo e a casa da Exedra, que son parte da estampa clásica do xacemento. Desde 1948 faise cargo das escavacións José María Luengo, que continúa os traballos no primeiro recinto externo e sacando á luz entre 1948 e 1957 o templo fálico, o alxibe e o tesouro de Elviña como fitos máis senlleiros. De 1957 a 1979 ábrese a paréntese máis ampla até a altura dos traballos en Elviña. En 1979 retómanse a actividade baixo a dirección de Felipe-Senén López Gómez, que co ánimo de revitalizar os traballos e, por riba de todo, protexer o castro, realizou campañas anuais até 1985. Nesta fase tratou de facer presente aos coruñeses o potencial do xacemento, propondo permanentemente un plan específico de recuperación que tiña como eixos principais a expropiación dos terreos e a integración da paisaxe e elementos de interese etnográfico e histórico presentes na zona dentro do proxecto do Parque Arqueolóxico de Elviña. As zonas intervidas con anterioridade foron obxecto de restauración e, no caso da casa da exedra, realizouse unha nova escavación cunha metodoloxía moi avanzada que puxo de relevo toda a complexidade desta estrutura. Ademais, na derradeira campaña escavouse no interior da croa, na zona inmediata a entrada SE. A estrutura do xacemento artéllase en tres terrazas principais que acollen o desenvolvemento urbanístico do Castro O seguinte bloque de actividade está ligado á consecución e aproveitamento dunha bolsa de solo público no castro e a súa contorna. A finais dos 90 retomáronse os traballos, comezando coa redacción dun plano director por parte da Universidade de Santiago de Compostela no que se recompilou a información existente na altura e puxéronse as bases para a expropiación dos terreos, cuestión crucial desde o final das campañas dos 80 que, en gran medida interrompéronse polos problemas xurdidos coa propiedade. A partir de 2002 e até 2009, cos terreos xa de titularidade municipal, retómanse os traballos de escavación, desta volta baixo a dirección de José María Bello Diéguez. Os fitos principais desta xeira de intervencións foron: unha ampla actuación ambiental, un completo programa de sondaxes, escavación e consolidación parcial do sector SO da croa e a zona anexa que o circunda e, por último, escavación do sector meridional do segundo recinto externo. As últimas escavacións realízanse centradas na entrada SO da terraza máis externa. En 2013 a intervención dirixida polo que subscribe comeza a escavar nesta zona localizando a parte máis interna da entrada e a "praza" lousada. Tamén se interveu este ano nunha zona externa da muralla da croa. A actuación máis extensa deste grupo tivo lugar en 2017 dirixida por Luis Francisco López González e incluíu un forte compoñente de restauración absolutamente imprescindíbel daquela. Esta campaña afectou a todas as terrazas do castro e conseguiu dotar o xacemento dunha certa coherencia cara á visita pública. As últimas dúas intervencións polo momento foron realizadas mediante convenio coa Universidade de Santiago de Compostela (USC) e foron dirixidas por Mario César Vila e Roberto Bartolomé Abraira respectivamente, centrándose en exclusiva na entrada SO do recinto máis externo. A estrutura do xacemento artéllase en tres terrazas principais que acollen o desenvolvemento urbanístico do Castro. O recinto superior ou croa esta rodeado por unha muralla de 4 metros de espesor que, en ocasións, chega aos 5. Ao recinto pódese acceder por dúas entradas emprazadas nas zonas SL e SO respectivamente, ambas as dúas flanqueadas por torreóns. Algúns investigadores falan dun recinto máis antigo, e máis pequeno, non totalmente confirmado, na plataforma elevada que constitúe o cume do outeiro. En calquera caso a croa é o recinto onde, polo momento, se atopan máis evidencias de vivendas. Na zona da entrada suroccidental hai emprazada unha unidade habitacional de organización complexa, comparábel ás que noutras zonas se denominan casas-patio. Artéllase ao redor dun corredor lousado asociado a un elaborado sistema de recollida de pluviais. Na zona da entrada SE, a coñecida desde máis antigo, atópase o que na literatura arqueolóxica se vén denominando como altar púnico, unha acumulación de ofrendas sinaladas por cipos. Desta estrutura cabe salientar dunha banda a inmediatez á porta do recinto superior e, doutra banda, a visibilidade directa sobre a zona do porto da Coruña. O máis sobranceiro dos materiais arqueolóxicos do castro agrupa o tesouro e a escultura do chamado "ídolo fálico" Descendendo cara ao sur atopamos un segundo recinto no que se atopan as estruturas públicas e os achados clásicos de Elviña: o alxibe monumental con dobre escalinata, o edificio ritual coa súa escultura votiva integrada (o chamado por J. M. Luengo "templo do ídolo fálico"), a casa da exedra de complexa estrutura e dilatada historia e a casa do tesouro. O recinto inferior é o máis amplo, posto que ten polo menos 1,6 hectáreas de superficie. Trátase do menos escavado nesta altura, aínda que é onde se centran os traballos das últimas campañas. O más salientábel estruturalmente é a entrada SO. Aínda que se atopa en proceso de escavación pódese describir a grandes trazos como sistema de acceso monumental que, partindo dun adro exterior empedrado e delimitado por muros reforzados por cando menos un torreón, dirixe o visitante cara a unha primeira porta enmarcada por un aparello moi traballado de clara función ornamental e a cuxa parte superior podería accederse mediante escaleiras interiores existentes. Tras esta porta accédese a un corredor interior empedrado que leva á segunda porta flanqueada por outros dous torreóns. Esta segunda liña de entrada dá acceso a unha praza interior lousada con lastras de granito. Parece evidente a intención intimidatoria de todo este complexo acceso fortificado. O grupo máis sobranceiro dos materiais arqueolóxicos do castro agrupa o tesouro e a escultura do chamado "ídolo fálico". No altar púnico atopouse unha concentración de obxectos de bronce, obxectos de importación, machadas pulidas, betilos etc. A isto hai que engadir outros materiais de importación (cerámicas de verniz negro, sigilatas sudgálicas, cerámicas púnicas, vidros altoimperiais etc.), autóctonos (vasillas globulares de bordos facetados ou dos tipos Borneiro A e B e, en xeral decoracións plásticas con cordóns aplicados e mamelóns) ou procedentes da contorna máis ou menos inmediata como a cerámica común romana de Lugo. O abano cronolóxico do xacemento é moi amplo posto que nestes intres está testemuñada actividade desde IV a. C. até o V d. C., o que quere dicir que pode contarnos a súa historia desde practicamente o inicio da segunda Idade do Ferro até xusto antes da Idade Media. A terra dos ártabros Elviña constitúe unha das cabeceiras comarcais da Terra dos Ártabros onde, case que con total seguridade, existirían outras se aplicamos unha sinxela escala de rango-tamaño combinada cunha valoración a complexidade estrutural. Unha das súas singularidades consistiría no vínculo co porto emprazado na zona do Parrote na Coruña e que a maior parte dos autores identifican co porto dos ártabros das fontes clásicas. Esta relación vén avaliada polo dominio visual da zona portuaria dende o castro e pola descuberta do altar púnico que remiten no noroeste a actividade comercial marítima. A xerarquía do castro na zona advírtese tamén na forte presenza de edificios públicos, a monumentalidade de moitas das estruturas e o que se podería cualificar como monumentalidade do urbanismo e cuxa máxima expresión atópase na praza lousada da entrada SO. Finalmente a presenza do tesouro remarca o peso do xacemento na contorna. Ademais do seu indubidábel interese intrínseco para o coñecemento arqueolóxico, o castro ten un inmenso potencial patrimonial Ademais do seu indubidábel interese intrínseco para o coñecemento arqueolóxico, o castro ten un inmenso potencial patrimonial. Trátase dunha extensión de 15 hectáreas de solo público moi próxima ao centro da cidade, anexo ao campus universitario e que conserva trazos do poboamento rural tradicional certamente escasos na actualidade no contorno urbano. Non abondan na Galiza os xacementos arqueolóxicos desta magnitude susceptíbeis de se converter nun polo de atracción cultural, un ámbito de desfrute cidadán e unha oportunidade de cadrar co resto da cidade un sector na actualidade periurbano e manifestamente mellorábel. Téñense dado pasos cruciais para a conversión do castro no gran parque arqueolóxico que tería que ser, o máis importante deles, se cadra, foi a compra dos terreos, e máis recentemente a eliminación da torre de alta tensión que se situaba no alto da croa, pasando polo progreso das escavacións, restauracións e actuacións ambientais. Porén o acceso do público atópase moi limitado e as mínimas infraestruturas necesarias para alcanzar un volume de visitas acorde á magnitude do xacemento seguen a demorarse no tempo. Entrementres as accións que definitivamente doten Elviña da función social que precisamos que teña semellan atoparse, como o Xeneral, no seu labirinto.


Summary: Dúas xogadas coa marca do arxentino derrotan unha equipa celeste que non acaba de mostrar todo o seu potencial.

O Celta non foi ao Camp Nou a ser un calquera. Saltou ao campo cunha idea e un obxectivo e nos primeiros minutos emproou cara á área culé anunciando que quería xogar e ir a polo partido. Mais entón chegou Messi, combinou con Jordi Alba e a xogada acabou cun gol de Dembelé. Torcíase o panorama para o club galego. O Celta entón quixo ter a pelota para ir tecendo aos poucos a posibilidade de empatar. O Barça non apertaba mais si mantiña a brúxula de perigo activada. Os celestes, porén, semellaba que non eran quen de mostrar toda a súa potencialidade. O esbozo de equipa que se leva perfilando nestas semanas non acaba de concretarse definitivamente en resultados. A piques de finalizar a primeira metade, gol de Messi. Dous a cero. A segunda parte foi de posesión galega da pelota mais iso non valeu para rabuñar algún punto no Camp Nou.O conxunto dirixido por Miguel Cardoso non puido concretar ningunha das ocasións xeradas embora ter o control do partido en boa parte da segunda metade e deixar unha boa imaxe . Iago Aspas tivo que ser substuído por lesión muscular no seu xemelgo dereito que o terá un mes afastado dos campos de xogo. Ficha FC Barcelona (2): Ter Stegen; Semedo, Piqué, Lenglet, Alba; Busquets (Aleñá min.85), Rakitic, Vidal (Arthur min.61); Messi, Dembélé (Coutinho min.66) e Luis Suárez. RC Celta (0): Rubén; Hugo Mallo, David Costas, Araujo, Mazan; Brais Méndez, Okay Yokuslu (Lobotka min.46), Jozabed, Boufal (Sisto min.75); Aspas (Beltrán min.52) e Maxi Gómez. Goles: 1-0 Dembele, min 9; 2-0 Messi, min 44. Árbitro: Prieto Iglesias, do comité navarro. Amoestou Iago Aspas (RC Celta). Campo: Nou Camp


Summary: O ministro de Economía apunta que só esperan empregar 60.000 dos 100.000 millóns de euros da axuda prevista polo fondo de rescate europeo para a banca española

Nunha entrevista no International Herald Tribune, o ministro de Economía, Luis de Guindos, recoñeceu que España podería facer novos "esforzos de axuste" a cambio da compra de bonos soberanos polo Banco Central Europeo (BCE) dirixida a aliviar a presión sobre os custos de financiación da débeda española. "O goberno español acepta que a intervención do BCE no mercado secundario non relaxe o esforzo de consolidación fiscal e deberiamos reasegurar ao BCE que imos cumprir os nosos compromisos", afirmou o ministro. De Guindos tamén apuntou na entrevista que España espera usar só 60.000 dos 100.000 millóns de euros de axuda prevista polo fondod e rescate europeo para a banca española.


Summary: As forzas políticas galegas miran de reollo á campaña das eleccións catalás.

As forzas políticas galegas teñen os seus ollos postos nas cuestións sanitarias, económicas e sociais da pandemia pero non deixan de mirar as eleccións catalás. As súas direccións teñen claro que un resultado que non pase por un Goberno das forzas nacionalistas implica o remate do ciclo político aberto na última década, que pon en cuestión o réxime político institucionalizado na Constitución de 1978 e subverte o modelo de organización territorial do Estado que os poderes económicos e políticos consideran inamovíbel. Ao tempo, populares, nacionalistas e socialistas fan outra lectura máis doméstica ligada ás súas posibilidades na dialéctica galega e nas chaves da súa reorganización para enfrontar os retos políticos inmediatos e, sobre todo, a medio prazo. Alberto Núñez Feixoo ten decido non continuar á fronte do Partido Popular da Galiza, mais segue aspirando a liderar a organización no conxunto do Estado co obxectivo de conseguir a candidatura a presidencia do Executivo que non deu herdado de Raxoi. Un mal resultado dos populares nas eleccións catalás, mesmo ficando por diante de Vox, algo que non garanten as enquisas a esta altura, debilita a xefatura de Pablo Casado e favorece as posibilidades do presidente galego de saltar a Madrid. Neste sentido, Feixoo move ficha cos dirixentes do PP con poder territorial, lanza mensaxes a través de xornalistas afíns que non dubidan en facer sangue con Casado, engraxa os cenáculos mediáticos da capital do Estado de diversa roupaxe ideolóxica e extrema conexións cos poderes económicos, desconformes coa oposición do PP no contexto do rescate europeo. Yolanda Díaz candidata na Galiza? Un bo resultado de Salvador Illa nos comicios catalás animaría os socialistas a reeditar esa operación noutros territorios do Estado. A este respecto, non é casual que un dos rumores que se repite con insistencia nas últimas semanas nos círculos políticos galegos e madrileños é que Pedro Sánchez aposta pola ministra de Traballo, Yolanda Díaz, para encabezar a candidatura dos socialistas nas vindeiras eleccións galegas. Os dirixentes do PSdeG consultados por Nós Diario discrepan do alcance do murmurio, porén, maiormente, non dubidan que esa é a opción preferida do presidente do Goberno do Estado, a falla de coñecer a disposición de Yolanda Díaz, cada día máis separada de Pablo Iglesias e moi ben valorada nas filas socialistas e da dereita. Sexa como for, o rumor está xerando nerviosismo no círculo de confianza de Gonzalo Caballero. Un Goberno non independentista en Catalunya significaría un contratempo para o nacionalismo no conxunto do Estado. Neste sentido, o BNG non quere ouvir falar dun escenario diferente ao dun Executivo de coalición entre ERC e Junts per Catalunya, convencido de que outra posibilidade lastra as súas potencialidades electorais e dificulta a súa percepción como forza útil ao perder referencias con quen homologarse. Así as cousas, fontes da dirección nacionalista consultadas por Nós Diario dan por descontada a presenza de Ana Pontón e doutros cadros do BNG en actos de campaña das forzas independentistas en Catalunya e agardan que estas deixen de lado as diverxencias dos últimos tempos e sexan capaces de pórse de acordo para gobernar.


Summary: Sabías que hai especies tan nosas que só existen aquí? Descobre neste artigo a saramaganta, o sapiño pinto, a escribenta das canaveiras e o resto das especies que só poderás albiscar nos montes galegos.

Existen animais moi nosos. O can de palleiro, a donicela, a pita do monte, o raposo, o porco celta, a marta, o percebe ou a vaca –que até ten un lugar de honra no centro de moitas bandeiras galegas- asócianse historicamente coa Galiza tanto como a Torre de Hércules á Coruña ou a muralla romana con Lugo. Mais só un pequeno e selecto grupo de animais son tan, tan nosos, que non se poden albiscar fóra das fronteiras da Galiza, no que a bioloxía define como endemismo, é dicir, que a súa actividade está limitada a un ámbito xeográfico reducido –neste caso o galego- e que non se poden atopar de forma natural en ningunha outra parte do mundo. Eis os oito endemismos da fauna galega recolle no seu catálogo dixital a Consellaría de Medio Ambiente: 8. A Lesma (Geomalacus maculosus) Lesma, lerma, lermia limacha ou limaco son algúns dos nomes que en distintos lugares do país recibe este gasterópodo terrestre atractivamente apencado de branco ou amarelo. Este animal é unha especie non antropófila que se alimenta dunha ampla variedade de algas, liques, brións ou fungos e pode atoparse en zonas montañosas e moi húmidas, estabelecendo o seu fogar nas fendas das rochas ou baixo a codia de vellos castiñeiros, ben afastada da superficie. Cun estado de conservación categorizado como "vulnerábel" polas autoridades, a principal ameaza que padece a lesma é a destrución dos bosques autóctonos nos que vive. 7. Esgonzo ibérico (Chalcides bedriagai) Semellante ao esgonzo común, pero co corpo máis curto (consegue tamaños de 60 a 89 mm), cilíndrico e groso, este réptil é recoñecíbel polo seu característico dorso de cor semellante ao bronce e o ventre de cor branca. O esgonzo ibérico vive especialmente en zonas de dunas e areosas do límite interior das praias, onde a vexetación dominante sexa a matogueira rica en toxos, as xestas ou as camariñas. A súa poboación é tan escasa que apenas pode verse en escasos puntos da costa atlántica, o interior de Ourense ou nas illas Cies e Ons, estando considerado en perigo de extinción nestes dous últimos lugares. 6. Ra vermella (Rana temporaria subsp. Parvipalmata) A pesar dos efectos adversos que os lumes teñen provocado na súa poboación, a diferenza do que acontece co esgonzo ibérico, a súa poboación aínda non presenta problemas serios de subsistencia. Para poder ver a ra vermella no seu medio natural teremos que desprazarnos, segundo indica a Consellería de Medio Ambiente, até "o centro e norte das provincias de Lugo e A Coruña", quedando no sur restrinxida ás serras. Recoñecerémola, ademais de polo seu pequeno tamaño, por presentar unha cor dorsal ocre, amarela, laranxa, vermella ou parda, pero especialmente pola marca ao xeito de "V" invertido que presenta a nivel das patas dianteiras. 5. Lagartixa leonesa (Iberolacerta galani) O animal máis misterioso do listado, até o punto de que aínda hoxe eidos como o da súa reprodución resultan practicamente descoñecidos para a comunidade científica. Sábese que vive en zonas como a Serra do Eixo ou Pena Trevinca, e a súa presenza no pasado documentouse tamén nas zonas fronteirizas de León e Zamora. O seu corpo está composto de numerosos ocelos axilares azuis cuxo número e tamaño incrementan coa idade. No caso dos machos, en período de celo o seu dorso pasa de verde a gris verdoso, cunha banda vertebral irregular ben desenvolvida e unida ás bandas costais, o que lle dá ao animal un aspecto reticulado. Fóra da época de celo, a cor da especie é lixeiramente máis escura. As femias presentan tons mais pálidos e moitas menos manchas que os machos. 4. Caracol de Quimper (Elona quimperiana) Caracol terrestre hermafrodita e ovíparo, ten unha cuncha aplanada e delgada, lisa e brillante, cunha coloración na que o que máis abunda son os tons marróns clariños. Herbívoro e coprófago, aliméntase sobre todo de fungos e cogomelos, atopando bo acomodo nos bosques caducifolios galegos logo da súa extinción en zonas como o suroeste de Francia. Non obstante, o seu tamaño poboacional parece reducido e con tendencia á diminución debido ás repoboacións forestais e os incendios. 3. Sapiño pinto (Discoglossus galganoi) Moi abundante en todo o país, non é raro topar con el na proximidade de regatos, charcos, charcas e todo tipo de cursos de auga de pouca profundidade. Mesmo é posíbel divisalo en medios moi humanizados e con alta carga de contaminación, como as cidades e vilas. O sapiño pinto ten un tamaño medio, con patas traseiras longas, cabeza ancha, fociño aguzado, ollos moi saltóns e unha pel lisa e brillante, de tons pardos e agrisados que o fan tan recoñecíbel. Na súa dieta entran todo tipo de invertebrados e até xuvenís da súa propia especie, comendo por exemplo insectos, arañas, caracois ou vermes. 2. Saramaganta (Chioglossa lusitanica) A Consellería de Medio Ambiente defínea como "unha das xoias, non só da herpetofauna, senón de todo o patrimonio natural galego", e con moita razón. Rara, única, esta especie nútrese como ningunha da natureza ancestral do país: bosques densos e húmidos con regatos cheos de liques. Para sobrevivir precisa dunhas precipitacións medias anuais superior aos mm/m2, o que fai de practicamente toda Galiza –con excepción das comarcas de Verín, Viana ou A Limia-, un lugar idóneo para a súa supervivencia. Aliméntase de arañas, moscas, mosquitos, larvas de insectos, escaravellos e eirugas de bolboreta, que captura coa súa lingua, que actúa a xeito de pinza, e distínguese doutras especies similares por presentar un dorso con dúas liñas douradas lonxitudinais que se xuntan nunha soa na cola. 1. Escribenta das canaveiras (Emberiza schoeniclus subsp. lusitanica) Segundo un censo publicado na revista 'Braña', que edita a Sociedade Galega de Historia Natural, na Galiza só quedan 20 parellas reprodutoras de escribenta das canaveiras, fronte ás case 70 que había no 2005, e iso a pesar de ser unha das poucas especies que contan cun plan de recuperación por parte da Xunta da Galiza. Aniña en carriceiras, canaveiras ou espadanais, e o seu hábitat varía segundo a estación do ano, pois en verán acode ás áreas húmidas de ríos, lagoas, estuarios..., mentres que en inverno prefire campos, cultivos e xunqueiras. De tamaño é aproximadamente como un pardal, e caracterízase por ter a rabadilla agrisada, patas e pico escuros e a cabeza, a garganta e o papo de cor negra cun bigote branco que se prolonga polo peito e o ventre.


Summary: Philip Alston sitúa o prezo da vivenda e a precariedade laboral como dous importantes problemas que deben de ser enfrontados.

O relator da ONU sobre Extrema Pobreza e Dereitos Humanos, Philip Alston, estivo esta terza feira na Galiza, no marco da súa xira polo Estado, e advertiu do "aumento dos niveis" de desigualdade e de persoas en risco de pobreza ou exclusión que hai. Ademais, advertiu que existen "importantes diferenzas rexionais" en canto a prestacións e asistencia social no Estado. Todo isto o manifestou en declaracións aos medios minutos antes de participar nunha reunión na sede da Valedora do Pobo. Neste encontro participaron a propia valedora, María Dolores Fernández Galiño, colectivos e persoas que sofren situacións de discriminación por dependencia e exclusión social. Embora que a economía española "mellorou moito" desde a gran crise de 2008, o relator das Nacións Unidas destacou as "dificultades moi serias" de certos colectivos para "recuperarse" da crise. "A situación das persoas que teñen recursos mellorou moito, a economía mellorou moito, mais os sectores máis baixos da poboación seguen vivindo en circunstancias moi difíciles", explicou Philip Alston. Entre os grandes retos aos que se enfrontan estes grupos, o relator nomeou o acceso á vivenda e o "emprego precario". "A situación das persoas que teñen recursos mellorou moito, a economía mellorou moito, mais os sectores máis baixos da poboación seguen vivindo en circunstancias moi difíciles", explicou Philip Alston Tamén en declaracións aos medios, o vicepresidente da Rede Galega contra a Pobreza (EAPN-Galicia), Daniel Bóveda, valorou a "importancia" da xornada, xa que permitirá "poñer voz e cara" ao estado de pobreza na Galiza e no Estado. Non en balde, Bóveda pediu que a sociedade "non sexa cómplice" nun discurso de odio que "está a tomar protagonismo" e que busca "criminalizar a persoas que o pasan mal" e "negar o violencia de xénero ". "Hoxe non contar con recursos económicos non é só unha das dificultades para acceder a unha vivenda digna, senón precisamente este discurso de odio alimentado polos partidos políticos e pola sociedade", explicou, ao tempo que apelou. para "loitar" contra eles "con datos obxectivos". Segundo un informe emitido o pasado mes de outubro pola EAPN, 23% da poboación residente na Galiza estaba en risco de pobreza e exclusión social en 2018, o que implica que case a cuarta parte dos habitantes (máis de 621.000 persoas) sofren esta situación. "Violencia administrativa" Durante o encontro de Philip Alston, moderado pola valedora do Pobo, diferentes persoas en risco de exclusión e grupos que as representan expuxeron ao representante da ONU os problemas sociais, laborais e sanitarios aos que se enfrontan no seu día a día. Entre as participantes neste foro, houbo inmigrantes sen papeis enfermos de Alzheimer e entidades como a Asociación Boa Vida de Pontevedra e a Fundación Juan Soñador, entre outros. Un dos aspectos que máis influíu na reunión co relator foi a "burocratización excesiva" no acceso a axudas públicas como a Risga. E, como se expuxo, en cidades como Vigo hai retrasos de "até un ano" na tramitación destas prestacións. Neste sentido, as representantes dos colectivos sociais denunciaron que estes atrasos se converten nunha verdadeira "violencia administrativa". Paralelamente, advertiron de que incluso as beneficiarias destes ingresos son chamados "preguiceiros porque, segundo algunhas persoas, reciben diñeiro público gratuíto". Así mesmo, as participantes nesta entrevista con Philip Alston indicaron que outro dos problemas destes ingresos de inclusión é "que son absolutamente insuficientes para cubrir as necesidades básicas da xente" como acceder a un fogar ou cubrir gastos de comida. De feito, na mesma liña que o relator da ONU, aseguraron que hai "desigualdades" entre os diferentes territorios do Estado, o que provocou a "necesidade dun marco estatal" de mínimos.


Summary: Hoxe é o día. Hoxe comparece Feijóo (10 horas) no Parlamento de Galiza para explicar a súa relación co narcotraficante Marcial Dorado. Farao sen retransmisión televisiva en directo, toda unha declaración de intencións do aparato de propaganda gobernamental. Feijóo ten millenta perguntas que contestar. Sobre todo, unha: se en 2003 presentou a súa demisión a Fraga, por que se resiste a demitir agora?

É unha comparecencia que será peneirada a vontade polo aparato público de comunicación ás ordes de Monte Pío. Contra toda lóxica, a TVG non retransmitirá ao vivo a intervención de Feijóo nen o debate posterior cos portavoces dos grupos da oposición. Transparencia, si, mais a xusta, máis na liña pantalla de plasma que na dunha democracia avanzada. Porén, redes sociais e modestamente meios como Sermos Galiza tentarán achegar todos os pormenores do desenvolvimento da comparecencia presidencial. As chaves. As perguntas. As respostas. As perguntas, si. As que aínda non deu resposta satisfactoria Feijóo desde que estourou o escándalo, desde que El País fixo emerxer as súas xa lendarias fotografías en compaña do narcotraficante Marcial Dorado. Cuestións para Feijóo Como é posíbel que o número dous da consellería de Sanidade mantivese unha relación de estreita amizade durante anos cunha persoa que atentaba contra a saúde das persoas? Sanidade contratou algunha das empresas das que Dorado era titular formal ou informalmente durante a etapa de xestión de Feijóo? No Parlamento Feijóo terá de se axustar a unha única versión dos feitos Por que se viu impelido en 2003 a apresentarlle a súa demisión a Fraga? Por que Fraga non lla aceitou? Por que agora, unha década despois, Feijóo se resiste a demitir, cando na teoría é a máxima autoridade política en Galiza e non ten a ninguén por enriba que rexeite a súa renuncia? Que lle dixo Rajoy en 2004 cando lle mostrou as fotografías? Feijóo tamén terá de axustarse a unha única versión dos feitos. Coñecía ou non as actividades delictivas de Dorado? Se as coñecía, por que agardou a saber que Dorado tiña causas pendentes coa xustiza para cortar a súa relación? Cando a cortou realmente? En 1998 como dixo en primeira instancia ou no período 2001-2003? No século XXI limitouse a realizar algunha chamada episódica ao narco ou se viron fisicamente? E cantas viaxes fixeron xuntos? E quen as pagou? Feijóo ten dito que non lembra quen as pagaba. Puy ten dito que Dorado nin sequera era amigo de Feijóo. Que en realidade Feijóo era amigo dun amigo de Dorado. Se iso é certo, como é concebíbel que Feijóo permitise que unha persoa envolvida en casos de narcotráfico e que, segundo o seu portavoz parlamentar di, nen sequera era seu amigo, lle pagase as súas viaxes. E unha pergunta máis: se non eran amigos, que explica que Feijóo pasase o Ano Ano en Cascais co narcotraficante?


Summary: Os gañadores nas tres categorías coñeceranse o 11 de decembro.

Os xurados declararán as obras finalistas nas diferentes categorías na súa primeira reunión, que terá lugar o 3 de decembro. Os premios coñeceranse o sábado 11 de decembro. O xurado da XXXVIII edición do Premio Xerais de Novela, dotado con 10.000 euros e no que concorren 44 obras, está formado por: María López Suárez (filóloga, correctora e tradutora), Iria Veiga Ramos (médica psiquiatra e divulgadora científica), Francisco Novo (xornalista da TVG), Irene Pin (xornalista e creadora audiovisual), Rosalía Grandal Montero (profesora de ensino secundario) e Xosé Manuel Moo Pedrosa (secretario do xurado), en representación de Xerais, con voz e sen voto. María Marco Covelo, Antonio Manuel Fraga e Andrea Maceiras gañaron os Premios Xerais na edición de 2020 14 obras presentáronse á XIII edición do Premio Jules Verne de Literatura Xuvenil, dotado con 10.000 euros e cun xurado formado por: Antía Paz Cabezas (xornalista), Violeta Meléndrez Doval (bookstagramer), Damián Alonso Lorenzo (formador artístico) María Rúa Rodríguez (creadora de contidos e estudante), Nee Barros Fernández (dramaturgue, poeta e estudante) e Ramón Domínguez Veiga (secretario do xurado), en representación de Xerais, con voz e sen voto. O xurado da XXXVI edición do Premio Merlín de Literatura Infantil, dotado con 10.000 euros e no que concorren 26 obras, está formado por: Bea Campos (actriz e contadora), Marta Fernández Carneiro (mestra e membro da asociación Espazo Lectura), Irene Pérez (estudante e bookstagramer), Iván R. (ilustrador), Daniel Portela (estudante de xornalismo e coordinador dun club de lectura xuvenil) e Anaír Rodríguez (secretaria do xurado), en representación de Xerais, con voz e sen voto. María Marco Covelo, Antonio Manuel Fraga e Andrea Maceiras gañaron os Premios Xerais na edición de 2020.


Summary: Antonio Casares Rodríguez, un científico galego que tivo unha relevancia vital para as ciencias experimentais, non só para Galiza, senón internacionalmente; tal é así, que moitos dos seus estudos e investigacións serían pioneiras e abrirían campos novos para a época, sobre todo en relación coa súa aplicación á mellora da realidade económica e social. Porén, as investigacións sobre Antonio Casares Rodríguez son relativamente recentes e aínda queda moito por descubrir respecto da súa vida e obra.

Coido que, tal e como nos acontece ás persoas, calquera sociedade que persiga o seu consubstancial avance e progreso, precisa camiñar libre de medos, complexos e inseguridades que obstaculicen un futuro prometedor e/ou profeticen unha vía certa cara o fracaso. Neste sentido, penso que un dos antídotos máis potentes para superar este tipo de atrancos vén da man do imprescindíbel coñecemento e recoñecemento da propia historia, así como dos seus principais protagonistas masculinos e femininos, en todos os eidos do saber humano (científico, filosófico, literario, artístico, económico, político…) Arremedando a famosa frase atribuída a Arquímedes, só a partir deste punto de apoio estaremos en condicións de "mover o mundo". Engadiremos, así mesmo, que só a través do coñecemento do medio no que se vive, posuiremos a confianza precisa para construír o futuro desexado e acadarmos realmente a, tan maioritariamente invocada, "universalidade". Vén a conto, todo isto, polo descoñecemento masivo existente sobre unha figura sobranceira pertencente ao mundo das Ciencias, en Galiza, e máis especificamente da Ciencia aplicada Ben sei que esta maneira de iniciar un artigo –que pretende ser divulgativo- soa a cansativa "predicación", mais a medida que o tempo transcorre inexorábel, un non deixa de preguntarse como é posíbel que a estas alturas do filme, a sociedade galega persista(amos), con tanta contumacia, naquilo que Castelao caracterizaba coa expresión –referida e inflixida ao suxeito político "pobo galego"- "do dereito a ignorarse" … Vén a conto, todo isto, polo descoñecemento masivo existente sobre unha figura sobranceira pertencente ao mundo das Ciencias, en Galiza, e máis especificamente da Ciencia aplicada. Antonio Casares Rodríguez, un científico galego que tivo unha relevancia vital para as ciencias experimentais, non só para Galiza, senón internacionalmente; tal é así, que moitos dos seus estudos e investigacións - así como as súas iniciacións en especialidades académicas diversas - serían pioneiras e abrirían campos novos para a época, sobre todo en relación coa súa aplicación á mellora da realidade económica e social. Porén, as investigacións sobre Antonio Casares Rodríguez son relativamente recentes e aínda queda moito por descubrir respecto da súa vida e obra. Aproveitando o bicentenario do nacemento deste noso científico, poño mans á obra e ofrézovos, humildemente, unhas breves pinceladas sobre a vida e obra deste ilustre devanceiro Así pois, aproveitando o bicentenario do nacemento deste noso científico, poño mans á obra e ofrézovos, humildemente, unhas breves pinceladas sobre a vida e obra deste ilustre (por instruído e frutífero) devanceiro. Todo isto, coa intencionalidade de redescubrirmos e recolocarmos xuntos unha peza máis dese mosaico histórico-científico galego que debemos reconstruír e que, sen dúbida, nos vai permitir un máis doado tránsito colectivo - firme e seguro- para un prometedor futuro no ámbito dos avances científicos, técnicos e humanísticos, en xeral. E agora, vaiamos ao substancial: Quen foi Antonio Casares Rodríguez? De realizarmos unha primeira ollada ao seu currículo académico, deduciríamos que o noso científico foi unha persoa cun alto grao de recoñecemento e prestixio no mundo académico universitario de Galiza, arredor da segunda metade do século XIX, á vista dos numerosos cargos que ostentou na Universidade de Santiago de Compostela: Catedrático de Química Aplicada ás Artes, de Historia Natural, de Química Xeral; Decano das Facultades de Filosofía, de Farmacia, de Química…, até Reitor da propia Universidade compostelá. A ciencia, tiña interese para Casares, non tanto como simple actividade de erudición, senón como instrumento aplicado á realidade e destinada ao seu servizo Resulta evidente que a formación académica de Antonio Casares era moi completa, tanto no campo das ciencias como das humanidades; mais a relevancia do noso científico reside -para alén da súa erudición- no seu intenso e incesante quefacer, ligado ao estudo; á tradución; á produción e publicación de obras científicas propias; ao seu interese e posta ao día nos avances máis importantes que estaban tendo lugar no mundo naquela altura e, sobre todo, por consolidar en Galiza a "experimentalidade" aplicada ás ciencias. Neste sentido, podemos dicir que Casares Rodríguez entendía a Química – e toda a actividade científica, en xeral- como ciencia aplicada; a Química como ciencia fortemente ligada á sociedade. A ciencia tiña interese para Casares, non tanto como simple actividade de erudición, senón como instrumento aplicado á realidade e destinada ao seu servizo, mediante a experimentación e análise daquelas características susceptíbeis de a converter en útil para a sociedade na que vivía. O noso protagonista trazou como obxectivo dos seus traballos científicos a consecución de resultados satisfactorios para que os ourives poderen realizar mellor o seu produto; para que os labregos e gandeiros lograran tirar máximo proveito da terra, dos viñedos…; para que as investigación químicas fosen utilizadas con fins terapéuticos… Non esaxeramos, pois, se declaramos a Casares Rodríguez como "Pai da Química" en Galiza, así como o iniciador da actual I+D+i, nesta especialidade científica. Así mesmo, estamos perante un persoeiro de enorme estatura científica, con prestixio e recoñecemento internacional, na altura do segundo terzo do século XIX. Non esaxeramos, pois, se declaramos a Casares Rodríguez como "Pai da Química" en Galiza, así como o iniciador da actual I+D+i, nesta especialidade científica Procedamos, agora, a sinalar aqueles feitos significativos do intenso e extenso traballo despregado por Antonio Casares Rodríguez e que, exemplifican e avalan as afirmacións que vimos de realizar: No eido da docencia, tiña Casares, especial preocupación polo ensino a través da experimentación; de aí que fose un pioneiro en levar o seu alumnado ao laboratorio, a realizar visitas ao campo… Empeñado como estaba en ensinar a "facer ciencia", a súa metodoloxía era eminentemente práctica. Así mesmo, a súa vocación docente conduciuno á tradución de numerosas obras estranxeiras, co fin de que o estudantado dispuxese dunha formación completa e actualizada. Asemade, esa vocación foi a que o levou a escribir e publicar numerosos libros de grande utilidade para a docencia e que acadaron enorme repercusión: "Tratado Práctico de Analisis Química", "Manual de Química General", que se converteu en manual de referencia na materia, en numerosas universidades españolas, ao longo de case 40 anos. En toda a súa obra e labor docente é significativo a súa tenacidade en poñer de relevo a aplicación práctica da química para a mellora das actividades artesanais, labregas, industriais, terapéuticas…, ligando o saber científico coa mellora da calidade de vida dos homes e mulleres do país. Realizou multitude de análises de augas de Galiza, e o seu prestixio na materia acadou tal magnitude, que foi requirido en múltiples ocasións por outros territorios do Estado para realizar a antedita tarefa Realizou multitude de análises de augas de Galiza, e o seu prestixio na materia acadou tal magnitude, que foi requirido en múltiples ocasións por outros territorios do Estado para realizar a antedita tarefa. No ano 1.851 conseguíu acender, no patio de Universidade de Santiago, a primeira luz eléctrica (con arco voltaico) que funcionou en España. Como anécdota que ilustra a repercusión de tal iniciativa, salientaremos o feito de aparecer referenciado este acontecemento nun extracto da novela A chispa máxica (1923), do escritor Armando Cotarelo Valledor, quen baixo o personaxe dun bibliotecario, alude a este fito histórico a través da coñecida frase "A noite está varrida da Terra". Foi pioneiro no campo da espectroscopía, como outra especialidade de análise en España. O seu traballo sobre o descubrimento dos metais Rubidio e Cesio en augas minerais significou un fito importante para a ciencia española. Este traballo data, con toda probabilidade de 1864 e, tendo en conta que Bunsen e Kirchoff inventan a técnica de espectroscopía en 1859, é clara a rapidez con que se afai cun espectroscopio e domina a súa técnica. Este espectroscopio (pertencente á Facultade de Química de Santiago, onde foi restaurado e utilizado no século XX, polo profesor Bermejo Martínez) aínda se conserva e pode atoparse no actual museo de Farmacia. No campo da medicina cabe destacar varios feitos: O primeiro deles, dá conta da súa vocación docente e do seu grande sentido da responsabilidade, do que fai proba o feito de que ao ser designado profesor de futuros médicos, considerou importante realizar estudos na materia; de aí que con sesenta e tantos anos comezase a carreira de Medicina, na que acadou a licenciatura e o doutoramento. Por outro lado, ocupouse por introducir, tanto nas aulas como nos seus libros, todo tipo de avances médicos da época. Por último, salientaremos o feito máis relevante: Poucos días despois de que o éter e o cloroformo fosen usados como anestésicos por James Young Simpson (16 de novembro de 1847), Casares levou a cabo a súa síntese; analizou os seus efectos; probounos na súa persoa e chegou a conseguir que os médicos en Santiago os utilizasen, sendo, polo tanto Galiza o primeiro lugar de España onde se iniciou tal práctica. Poucos días despois de que o éter e o cloroformo fosen usados como anestésicos por James Young Simpson (16 de novembro de 1847), Casares levou a cabo a súa síntese Casares abordou traballos en mineraloxía, campo onde realizou a descuberta de dous minerais: a morenosita e a zaratita (aínda que esta última, non está admitida actualmente como especie mineral propiamente dita). Foi iniciador de actividades museísticas e de coleccionismo. Como anécdota, destacamos a súa participación, en calidade de especialista, nos traballos sobre os restos descubertos no subsolo da catedral de Santiago, sobre os cales realizou o seu ditame, en 1879. Despois desta breve pincelada é evidente que Antonio Casares Rodríguez desenvolveu unha intensa vida científica, académica e de grande compromiso coa terra na que naceu e na que viviu. Reiteramos, máis unha vez, a súa inmensa cultura, espírito de traballo e tenaz procura da utilidade práctica ao saber científico, respecto da saúde e mellora da calidade de vida dos galegos e galegas, así como en relación coa rendibilidade e facilitación dos seus labores produtivos. Case podemos dicir que apenas existiron pólas da árbore da ciencia que non fosen por el abordadas: a anestesia, os adubos, a asepsia, as vacinas, o estudo e saneamento das augas (química aplicada á saúde)… Realizou amplas investigacións sobre nutrición animal; foi o introdutor, en Santiago, dos estudos sobre toxicoloxía, meteoroloxía (de aplicabilidade para os labregos/as); estudo sobre os viños de Galiza e tratamento químico das viñas… En definitiva, Casares Rodríguez focalizou a meirande parte do seu labor en aplicacións cara a medicina, a agricultura e a industria. Antonio Casares Rodríguez desenvolveu unha intensa vida científica, académica e de grande compromiso coa terra na que naceu e na que viviu Chegados a este punto e, á vista de que vivimos nunha época caracterizada pola competición, e onde semella que a notoriedade soamente é acadábel a través da inclusión e clasificación en determinados ranking (para maior gloria da infantil anglofilia), coido conveniente repararmos en certos feitos que delatan a magnitude da auto-ignorancia colectiva galega, aplicada, neste caso á figura de Antonio Rodríguez: A primeira anestesia realizada en España tivo lugar en Galiza; a primeira luz eléctrica con arco voltaico que funcionou en España foi en Galiza; o descubrimento de Rubidio e Cesio en augas minerais levouse a cabo en Galiza; o manual de química xeral máis estudado nas universidades do Estado, ao longo de case 40 anos, foi obra deste ilustre galego… Sorprendidos/as? Non, non se trata de chauvinismo ou ánimo patrioteiro ningún. Trátase dunha infeliz constatación: o inquietante abraio sentido por mor de que tanta capacidade, entrega, intelixencia, imaxinación, espírito de traballo, mérito…, permanezan agochados tras unha ignorancia colectiva inadmisíbel. Porén … É cousa sabida: A ilustración de noso proporciona unha outra dimensión da realidade propia. Ánimo!


Summary: A votación, organizada polo colectivo Somos Parte, foi unha experiencia piloto, que precederá á celebración de consultas semellantes en centros de ensino de toda Galicia. Falamos con Conchi García, voceira da entidade. Audio no interior.

Os pais e nais do alumnado do CEIP Os Tilos (Teo) pronunciáronse maioritariamente en contra de que a materia de Relixión comparta horario lectivo con outras de coñecemento xeral e de que a súa nota teña valor académico, tal e como recolle a Lei Orgánica para a Mellora da Calidade Educativa (LOMCE). O colectivo Somos Parte, unha plataforma de pais e nais que defenden un ensino público e democrático, organizou a consulta, como experiencia piloto e paso previo á celebración de consultas semellantes en centros de ensino de toda Galicia. A votación realizouse ao longo de toda a semana pasada no mesmo centro de ensino, no que se colocou unha urna pechada e precintada. Os votos eran nominais (tiñan que ir identificados cos nomes e apelidos dos pais e nais, o número do DNI e asinados) e o reconto foi verificado pola xuíza de paz do Concello de Teo, Rosa Gómez Limia. Este primeiro referendo consultivo contou cun total de 192 votantes. A participación "foi elevada, aínda que resulta difícil ofrecer unha estimación", segundo a voceira de Somos Parte Conchi García. "O censo de alumnos e alumnas do CEIP dos Tilos é de 392, se ben hai pais que votaron cunha única papeleta e teñen varios fillos escolarizados no centro, núcleos familiares monoparentais e casuísticas moi variadas que dificultan o cálculo do índice de participación", engade. "Abraiounos a alta participación, tendo en conta que somos unha plataforma descoñecida, que esta é a primeira experiencia deste tipo, e que ademais estabamos pedindo datos persoais xunto co voto, o que pode retraer moita xente de participar", sinala. Os resultados da votación, en cambio, si ofrecen unha imaxe clara. Ante a pregunta de se a nota de Relixión debe ter valor académico, 176 titores e titoras (máis do 90% dos votos emitidos) responderon que non e 12 que si; rexistrouse un voto nulo e 3 en branco. Ante a pregunta de se a Relixión debe compartir horario lectivo co resto de materias de coñecemento xeral, houbo 132 votos negativos, 58 a favor, un voto nulo e outro voto en branco. "Moita xente ten ganas de dicir o que pensa" "Queremos trasladar estas mesmas preguntas a outros centros de ensino de Galicia, para ter unha resposta global, que sexa representativa a nivel galego" O Goberno galego limitou ás cuestións lingüísticas as posibilidades de contar coa opinión dos pais e nais. Pero nas vindeiras semanas e meses Somos Parte realizará referendos semellantes ao dos Tilos en centros de ensino de todo o país, preguntando en primeiro lugar por estas cuestións relacionadas co ensino da Relixión nas escolas públicas. "Queremos trasladar estas mesmas preguntas a outros centros de ensino de Galicia, para ter unha resposta global, que sexa representativa a nivel galego", sinala Conchi García. "Contactamos xa con algunhas Anpas, e outras contactaron directamente con nós interesándose polo tema, pero queriamos concluír esta primeira experiencia para aprender, solucionar erros, e ter un modelo de funcionamento que amosar". Optan, destaca, pola simplificación das consultas: "Non preguntamos sobre moitos temas, porque cremos que cando nunha consulta se inclúen moitos puntos, as respostas a unhas cuestións poden condicionar as de outras". "Moita xente ten ganas de dicir o que pensa. A xente está desexando poder pronunciarse sobre cuestións deste tipo, sobre as que non foron consultados" Conchi García subliña que Somos Parte "non está vencellada a ningún grupo ideolóxico, somos unha plataforma de pais e nais, cada un coa súa ideoloxía" e engade que nin sequera fan campña "a favor ou en contra de ningunha medida en concreto". "A nosa intención é democratizar o sistema", salienta. "Vanse poñer en marcha cambios importantes no sistema educativo sobre os que a comunidade académica nunca foi consultada: pais, nais, ensinantes e alumnado. Para nós é fundamental que haxa diálogo entre a administración e todos este colectivos" -di- "Nós queremos facer aquilo que a administración non fixo: consultarlles aos pais e nais que é o que queren, que é o que pensan que é mellor para os seus fillos e fillas. Queremos saber que opina a comunidade educativa con respecto a estas normas que van entrar en vigor e con respecto a outras. Trátase de democratizar o sistema, e de trasladarlle á administración o que pensan os pais e nais". Conchi García conclúe que "moita xente ten ganas de dicir o que pensa. A xente está desexando poder pronunciarse sobre cuestións deste tipo, sobre as que non foron consultados".


Summary: O portavoz do BNG remitiu unha carta aos voceiros de PSdeG e AGE convidando a falar para activar unha '' fronte común ante a contrareforma involucionista" do Partido Popular.

O portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, remitiu unha carta aos responsables das restantes forzas políticas no Parlamento para iniciar "canto antes" os contactos para negociar unha "posición común" ante o proxecto de recorte de escanos na Cámara galega que impulsa "unilateralmente" o PP. Na misiva enviada esta semana a José Ramón Gómez Besteiro, Xosé Manuel Beiras e Yolanda Díaz, (PSdG-PSOE, Anova Irmandade e EU) Vence propón "un encontro a nivel parlamentario para pór en común as propostas de todas as formacións políticas e, desde o diálogo, chegar a unha posición común". Este encontro terá lugar a vindeira semana no propio Parlamento . Importancia "Dada a importancia do asunto e desde a certeza de que compartimos a esencia dos obxectivos, propoñemos iniciar un diálogo con todas as forzas políticas de cara a conformar unha fronte común que se plasme nunha alternativa ao recorte do Parlamento que pretende o PP", explica o portavoz nacionalista no escrito. Vence salienta ademais o seu convencemento de que esa fronte común é o que espera a cidadanía: "A sociedade galega agarda que evitemos esa contrarreforma involucionista, e contrastar as nosas propostas para elaborar unha posición común permitiríanos gañar en eficacia política para conseguilo". "Non é unha simple redución de escanos" A proposta do PP que preside Alberto Núñez Feijóo "ten unha repercusión que vai máis aló dunha redución de escanos, pois afecta directamente á estrutura institucional do País, á calidade democrática, ao autogoberno e ao peso político de Galiza no conxunto do Estado e consolida un sistema electoral con enormes desequilibrios". Neste sentido, o BNG propón unha modificación da Lei Electoral para evitar ese desequilibrio. Na proposta da fronte nacionalista fálase de supresión das deputacións, que contabilizan un gasto de persoal de 131 millóns de euros anuais, a administración periférica do Estado, -delegación do goberno e ministeriais-, cun aforro de 40,5 millóns ao ano, os asesores nomeados a dedo polo presidente da Xunta, sen descartar tampouco recorte de gasto no Parlamento, empezando polo Mesa da Cámara e o salario da Presidencia.


Summary: "No hablamos en gallego, ni catalán, ni vasco"

A Mesa pola Normalización Lingüística tivo acceso a unha gravación na que Más Móvil lle realiza unha promoción a un posíbel cliente en Galiza e na que lle nega atención en lingua galega e acláralle que tampouco a realizará noutras linguas como catalán ou euskera. O cidadán que recibiu a chamada o 28 de agosto e decidiu enviar a gravación á Liña do Galego, servizo gratuíto que ofrece a Mesa para denunciar a vulneración de dereitos. Desde a Mesa tramitarase unha queixa, non só ante empresa, senón que tamén se remitirá o caso á Secretaría Xeral de Política Lingüística (SXPL) e á valedora do Pobo para que tomen baza no asunto. A negativa de Más Móvil de atender en galego vulneraría segundo A Mesa a Lei 1/2010, relativa aos servizos no mercado interior para alén de incumprir tamén a Lei 2/2012, do 28 de marzo, galega de protección xeral das persoas consumidoras e usuarias recoñece no seu artigo 46 uns dereitos lingüísticos mínimos Para o presidente da Mesa, Marcos Maceira "este é un exemplo máis da febeleza da cativa lexislación que ampara o uso do galego e da necesidade de que se aprobara a ILP para a garantía dos dereitos lingüísticos no ámbito socioeconómico que impulsou a Mesa co aval de 28.000 persoas e numerosas entidades e institucións".


Summary: A vindeira semana a Xunta publicará no Diario Oficial a consideración da biblioteca de Emilia Pardo Bazán como Ben de Interese Cultural, unha declaración promovida pola Real Academia Galega.

A Real Academia Galega (RAG) congratulábase na xornada de hoxe pola protección da biblioteca de Emilia Pardo Bazán e agarda que este paso permita reunir en breve o conxunto deste patrimonio bibliográfico na súa sede, na rúa Tabernas, 11 da Coruña, no que foi o fogar da escritora, e poñelo a disposición da comunidade investigadora. A incoación do expediente para a súa declaración como ben de interese cultural, solicitada pola Academia e sustentada no traballo que permitiu inventariar os libros da escritora que ficaron nas Torres de Meirás, será publicada no Diario Oficial de Galicia a vindeira semana. A partir dese momento, o seu amparo estará garantido á espera da declaración BIC (Ben de Interese Cultural). A protección atinxe tanto os preto de 8.000 libros conservados na Academia, responsábel da custodia do patrimonio da autora, como os preto de 3.000 que seguen a estar na que foi a súa residencia de Meirás e que pasou a mans do ditador Franco en 1938. O presidente da RAG, Víctor F. Freixanes declarou que "é unha excelente noticia que a Xunta recoñeza oficialmente no Diario Oficial (DOG) a demanda da Academia a prol da consideración da biblioteca de Emilia Pardo Bazán como ben de interese cultural" A Academia é responsábel do coidado tanto do patrimonio cultural e da produción intelectual de Emilia Pardo Bazán por decisión da súa filla e herdeira, Blanca Quiroga, e asume cun compromiso decidido a defensa da súa memoria histórica, lembrou o presidente. "Emilia Pardo Bazán foi presidenta de honra da Academia e a Academia considera a súa figura como unha das máis significadas do século XIX e da Galiza de todos os tempos. Rosalía de Castro, Concepción Arenal, Juana de Vega e Emilia Pardo Bazán son catro figuras femininas de referencia que reivindicamos e celebramos", expresou Víctor F. Freixanes na rolda de prensa. "A valía destes volumes é sobre todo a información sobre as lecturas e os intereses de Emilia Pardo Bazán, autodidacta que loitou toda a súa vida para que as mulleres puidesen cursar estudos de secundaria e universitarios, o que non ocorreu en España até 1910", apunta Marilar Aleixandre, representante da RAG na Xunta Pro-Devolución do Pazo de Meirás e coordinadora por parte da Academia da programación que en 2021 recordará a autora e a súa obra co gallo do centenario do seu pasamento