Summary: Octavio Beares é licenciado en Xeografía e Historia e exerce dende hai anos como crítico, divulgador e teórico da banda deseñada. Foi co fundador da revista CuCo, Cuadernos de Cómic e é membro da Asociación de Críticos e divulgadores de cómic (ACDCómic). Vén de publicar o libro A historia do cómic en Galicia onde fai un percorrido ameno e moi didáctico pola historia da nosa BD cunha ollada xeral que abrangue máis de 120 anos e coa que pretende darnos unha visión panorámica da aparición e evolución da novena arte na nosa terra.

Repasa en 120 páxinas a historia da nosa banda deseñada. Supoño que foron moitas horas, e moita documentación e traballo para condensar tanta información. Si, moito traballo. Esta investigación, como sempre pasa coa nosa disciplina, foi feita, realmente, en anacos libres como as miñas tempadas de paro. Aproveitei eses momentos para buscar a información bibliográfica e ler todas as obras que puiden, o que supón atopar esas obras en bibliotecas e arquivos históricos. Foi un traballo longo que me levou a pensar que hai material dabondo para facer investigación e especialización mesmo co tema de cada capítulo do libro. Por exemplo, se falamos do que pasa na posguerra, por pouco que pase, aí pode haber unha tese doutoral. Este é un libro que non se fixera aínda, xa que logo, o que temos son retallos, algún catálogo de algunha exposición e pouco máis. Logo está o labor fundamental de Xulio Carballo, eu comecei a investigar coa súa tese na man, todo o demais foi un traballo de ir buscando pistas, achegándome a artigos e a distintos textos. Por exemplo, Breixo Harguindey fixo un traballo sobre os fanzines, collín ese traballo e fun consultalos na Cidade da Cultura onde ademais houbo que facer un traballo de busca e escolma no arquivo. Fago unha aproximación xeral que poida facer de trampolín para terceiros, non quería entrar no detalle. De Polaqia ou dos autores da diáspora que traballaron en Caras y Caretas na Arxentina pódese facer un libro e eu só os menciono, aí temos mar para navegar. A idea é que veñan novas xeracións de investigadores que a partir dalgunha das partes do libro afonden e investiguen no aspecto micro. Unha cousa peculiar na nosa BD é a súa importancia a nivel autoral e o pouco desenvolvemento teórico. Supoño que pensou algo semellante cando decidiu facer este libro. Si, certo. Sen pecar de soberbia (risas) é o que eu pensaba e así llo vendín aos editores. Existe bibliografía pero moi dispersa, pouca atención ao que é anterior aos anos setenta. Non se coñecía todo este mundo da prensa decimonónica galega onde había cousas que se non eran cómics achegábanse moito e pensei que por que non dar o salto cando mesmo se pode dicir –se non nos poñemos moi estupendos– que son o mesmo, a combinación narrativa de debuxo e texto. Non existía ningún libro que abarcase este abano de anos que dera unha ollada ampla de máis dun século e que recompilara os textos dispersos que había. Non entra en fonduras e nas habituais discusións sobre o medio senón que pon uns alicerces teóricos e vai a polo miolo do asunto. A súa abordaxe busca facer accesíbel o texto? Si, fixen un primeiro capítulo no que expoño o meu criterio sobre a banda deseñada con base fundamentada e razoada, cos meus referentes, por exemplo, Roberto Bartual. A partir de aí quixen facer un libro, se me permites, non tanto de filólogo coma de historiador que é o que son eu. Evidentemente, hai casos nos que se afonda máis, como no de Xaquín Marín que había que debullar a súa importancia, o seu estilo, a mensaxe e a conexión co país. Esa é a imaxe do medio que este libro busca, non vou buscar cómic nos retablos porque non concordo con esa idea, sei que hai outros investigadores que pensan o contrario pero ao final isto é elixir e poño unha base coa que eu estou de acordo. As datas son as datas, se hai banda deseñada desde Töpffer (1853) a primeira BD galega que eu creo que debe ter esa consideración é de Navarro en 1880 A banda deseñada chegounos tarde e a ausencia de estrutura empresarial xunto coa ditadura lastraron o seu desenvolvemento. Porén, nomes tan importantes como Castelao, Díaz Pardo ou Reimundo Patiño, entre outros, achegaron cousas á nosa BD. Podemos dicir que nunca é tarde se a felicidade é boa? Podemos dicilo. As datas son as datas, se hai banda deseñada desde Töpffer (1853) a primeira BD galega que eu creo que debe ter esa consideración é de Navarro en 1880, claro, aí van décadas, as cousas son como son. Agora ben, que autores como Castelao ou Maside se achegasen a este medio e experimentasen nel é moi importante e eu quería sinalalo, mais coincido con Xulio Carballo en que foi nos setenta, con Reimundo Patiño e Xaquín Marín, cando, efectivamente, hai un desenvolvemento real do medio no país. Máis con Marín que con Patiño porque Reimundo foi o motor pero, por ese problema de ausencia de infraestrutura, o que fixo foi ir por outro camiño. No Home que falaba Vegliota o que fixo foi unha serie de serigrafías que se expuñan formando unha narración secuencial. Iso si, contaxioulle a Marín o amor pola BD e este é quen sistematiza o cómic en prensa e de feito, aí segue. Tamén é moi sorprendente descubrir o nivel de implicación de Marín, colaborando con todo o que se fixo. Eu chegaba ao Gaiás a ler un fanzine calquera e aí aparecía algo de Marín, ía a suplementos tipo Axóuxere e aí estaba, ía á prensa e aí continúa co humor gráfico. El é a primeira figura que sistematiza o oficio e que ademais é quen de facerse un nome nel. Realmente é a primeira grande figura nese sentido. A xeración Nós tamén incursiona no medio, o que amosa a súa modernidade, mais curiosamente está pouco reivindicada no ámbito do cómic. Si, penso que por descoñecemento e pola cuestión cuantitativa. Realmente é pouco o que fan. Por iso penso que é importante que apareza un libro como este ou mesmo traballos como o de Rosario Crespo que é, para min, outro gran referente. É algo totalmente reivindicábel no que hai que afondar e animo a terceiros a que fagan esa abordaxe máis concreta, porque tamén poden aparecer máis cousas que aínda non coñecemos. Por que non pararse en como o estilo do Maside artista plástico pode influír no artista de BD ou viceversa? Ou como, esa é a miña opinión, Castelao contaxia o seu estilo de debuxante ás súas pinturas? Hai moito que navegar aí. No franquismo publícase pouco no país, renunciando á nosa identidade e á nosa lingua. Nos anos da ditadura o uso da BD é fundamentalmente propagandístico? A BD española do franquismo sabemos todos o que é, hai pouco que descubrir, por unha banda unha grande industria e por outra un recurso moi barato para entreter. Hai varias lecturas, unha máis branca e, como é obvio, unha política. No caso da BD galega desta época: non hai. Non podemos falar dun cómic cunha identidade galega, cun uso da lingua, cuns recursos formais que fagan escola. Non, iso non existe nesa etapa. Hai autores galegos que tiveron que emigrar para traballar no medio ou mesmo francotiradores como o coruñés Bermúdez Yagüe, autor de El niño pirata, que crea a súa propia editorial e traballa a nivel estatal. A autoedición moito antes de que se popularizara como a coñecemos agora. Penso que esa é a importancia da banda deseñada galega dos setenta, é difícil atopar unha xeración de autores cun sentimento tan evidente de país e cunha idea tan clara dun cómic adulto Aínda se mantén un certo estereotipo de produto infantil mais a nosa BD ten un marcado papel político e reivindicativo en momentos chave da historia como no final do franquismo. Penso que esa é a importancia da banda deseñada galega dos setenta, é difícil atopar unha xeración de autores cun sentimento tan evidente de país e cunha idea tan clara dun cómic adulto. Nin os do grupo do Castro nin Patiño e Marín pensaban en público infantil. E, ollo, estamos falando do ano 71 e xa fan un cómic moi político. Os do Castro coa Cova das Choias fan algo moi underground e contestatario; nese sentido a BD galega dos setenta é moi interesante. E no final da década temos o fanzine Xofre, no que debutan Miguelanxo Prado e Fran Jaraba que se enganchan ao seu presente internacional cunha grande e evidente influencia das revistas francesas. A Xofre chovéronlle paus dende a esquerda, afeita a unha BD comprometida e adulta, porque tiraban máis a Moebius que a Patiño. Os setenta son moi importantes, sen esquecer que houbo outros camiños tamén, como o cómic infantil e xuvenil e en prensa. É moi coñecida a movida viguesa no musical mais o que había era unha efervescencia creativa xeral e o cómic non foi alleo a iso. Si, si. Tamén na Coruña, Carballo ou Ferrol. É unha época na que non podemos falar de banda deseñada profesional senón dun cómic de fanzine, coa excepción, quizás, de Tintimán. Non sei se alí pagaban ou non, mais estamos a falar dunha revista totalmente afín ao sentido da túa pregunta, iso é movida pura e dura, foi unha revista de cultura de base cun suplemento de cómic, que era o proxecto persoal de alguén que vivía a cultura e a movida, e tira para adiante con esa tolemia. Ese Vigo e esa Galiza efervescente da movida foi, nese sentido, marabillosa. E curiosamente nos primeiros anos noventa Ourense convértese no epicentro. Saímos do eixe apenovista e agroma un forte movemento comiqueiro no interior, como foi iso? Aí hai que volver falar dun salón moi importante e tamén de axudas institucionais. Semella que nos oitenta as institucións fan caso e comezan a dar axudas, deixando facer. Por exemplo, axudan os fanzines e mesmo é curioso ver o escudo do concello nalgúns deles. En Ourense pasou iso, institucións como a Casa da Xuventude axudan a promover as Xornadas de Banda Deseñada que foron un punto de encontro tanto de de autores e autoras como do sector en xeral, ese salón foi moi importante nos noventa. Hai xa vinte e tres anos que naceron o Viñetas desde o Atlántico e o Salón de Cangas. Eventos cruciais que significan un forte pulo para a BD galega. Si, todos estes eventos son espazos de crecemento e, seguramente estoume adiantando. No século XXI todos os encontros de autoedición tamén son absolutamente importantes e ademais nun momento no que o futuro preocupa moito por mor da pandemia. Este é outro xeito de entender a BD que comeza con forza fóra co Tenderete (Valencia) ou o Graf (Barcelona-Madrid) e que chega á Galiza onde temos varios, o Autobán, o Fun Fun Fun ou No tengo Mamá, por exemplo. Son dúas vías fundamentais, tanto os salóns, digamos oficiais, como estes eventos auto-organizados que están creando unha paisaxe moi activa. Golfiño é o nacemento da industria galega propiamente dita. As revistas como Golfiño e os fanzines, BD Banda e Polaqia son canteiras de autores ben importantes. Podemos afirmar que todo o que se foi sementando durante décadas cristaliza nestes primeiros anos do século? Golfiño é o nacemento da industria galega propiamente dita. Por primeira vez unha revista sistematiza o pago e unha entrega semanal cun encargo específico, durante anos e cunhas tiradas que dan vertixe e que non se poden comparar coas das revistas anteriores como Vagalume. E tamén hai moito fanzine con BD Banda e o colectivo Polaqia á fronte. Aí falamos de Kiko da Silva, Kike Benlloch, David Rubín, Emma Ríos e toda unha xeración que eu vinculo bastante coas Xornadas de Ourense e posteriormente co Viñetas desde o Atlántico, que son centrifugadoras de xente que ama o medio e que se espalla polo país. Imaxina a xente que está daquela facendo banda deseñada e de súpeto ten acceso a grandes autores e autoras de aquí e foráneos, iso crea sinerxías, fai comunidade e facilita a circulación de proxectos. Para min a primeira década do século XXI é a idade dourada. É cando comezan os autores e autoras a ser reclamados polo mercado norteamericano, que queiramos ou non é o que move montañas, porque descobren, tamén grazas ao nacemento de internet, a esta xeración. Eles tamén expanden fronteiras. Por exemplo, Polaqia publica autores de fóra da Galiza, tanto do Estado como internacionais, aí agroma unha xeración nova que publica os primeiros traballos mais que ao mesmo tempo se está profesionalizando en Golfiño. Temos a vía do fanzine, que se achega máis a esta idea moderna da novela gráfica, do cómic de autor, e temos tamén eses mesmos artistas traballando na beira máis industrial facendo traballo de encargo para Golfiño que na segunda época xa é un suplemento de La Voz de Galicia e acada cifras de distribución espectaculares nunca vistas no país para unha publicación de cómic. En 2009 aparece Demo Editorial e por fin temos unha editora dedicada en exclusiva á BD cun compromiso pola nosa cultura, o idioma e os e as autoras galegas. É un punto de inflexión? Demo é un pouco esa editora da que te podes fiar a cegas. O que publica pódeche gustar máis ou menos pero sabes que é bo material. É un pouco o mesmo que con Xofre no final dos setenta, neste momento da novela gráfica, Demo editorial é dunha contemporaneidade rabiosa, fai o mesmo con autores e autoras galegas e no país que o que se está facendo fóra. Tamén aparecen outras editoriais como Rinoceronte que comeza a traducir grandes obras ao galego. Tiñamos as dúas grandes editoras galegas con Astérix e esas cousas. Pero dá a impresión de que con todos estes tenteos das editoras xeralistas galegas andaban na busca dun mercado pero non cunha vontade real de apostar polo cómic, porén a unha editora creada por Manel Cráneo saélle o amor pola BD polas costuras. É moi importante esta xeración vinculada aos eventos de autoedición onde semella que se inverte a cousa. Sen facer un estudo pormenorizado dá a sensación, indo aos eventos, de que neste campo máis libre e máis creativo hai moitas máis mulleres e iso é fabuloso A materia pendente da BD galega é a participación e visibilización das mulleres e aínda que custou décadas semella que por fin estamos equilibrando os xéneros. Aí foi moi importante o camiño aberto por Emma Ríos, non si? Absolutamente. Fíxate que a primeira referencia feminina que teño no libro é nos anos oitenta en Xofre e é só unha. A partir dos noventa vinculado co manga aparece algún outro nome e xa logo nos dous mil, cos fanzines, aparecen máis. É moi importante esta xeración vinculada aos eventos de autoedición onde semella que se inverte a cousa. Sen facer un estudo pormenorizado dá a sensación, indo aos eventos, de que neste campo máis libre e máis creativo hai moitas máis mulleres e iso é fabuloso. Probabelmente ten unha lectura sociolóxica, que é que a BD estaba constrinxida por un tipo de lector e a partir de que aparece un espazo menos, digamos, limitado, chegan máis mulleres que mesmo veñen doutros campos e fan marabillas. Remataron os séculos escuros para o cómic galego? Estamos xa no camiño de termos unha capacidade editorial e autoral que permita unha estabilidade? Este libro ía saír en maio de 2020 e nestes meses de parón tiven que reescribir a frase final, que non vou desvelar (risas). Eu era moi positivo pero despois desta pandemia xa non sei se o son. Estamos nun momento moi perigoso e non só pola Covid. Os eventos máis pequenos poden desaparecer, a autoedición está moi parada e as editoriais tamén están sufrindo cun encarecemento da enerxía e do papel. O bo é que temos canteira, hai moita xente nova con ganas de facer cousas. No final do libro recolle o momento espectacular para a autoedición. Hai unha micro editora en Vigo, Fosfatina, que é case un milagre e ten namorados os críticos de todo o Estado. Si, si. Fosfatina é un milagre marabilloso, con moito nome aquí e fóra. Ten un grupo de autores e autoras moi audaz aos que non lles interesa o máis maioritario e buscan camiños novos, transitan polos espazos da experimentación. É unha editorial moi valente porque ademais non ten unha mínima ancoraxe comercial, quero dicir, no Estado hai editoras deste tipo pero que teñen autores máis coñecidos como Simon Hanselmann ou Ana Galvañ que dentro dese espectro poden facer un labor de arrastre. Teño certa preocupación, porque esta situación pandémica pode ser catastrófica para un proxecto así, como para toda a cultura, pero é certo que hai que ser optimistas.


Summary: A partir do 5 de outubro exporase en Santiago de Compostela unha mostra fotográfica da labor fotoxornalística de Gervasio Sánchez. A exposición poderá visitarse ata o 7 de xaneiro na Sede Afundación da capital compostelá.

Gervasio Sánchez mostra o seu traballo como fotoxornalista na exposición fotográfica "Vida". Trátase dunha selección de 68 fotografías, a maioría delas inéditas, que amosan o triunfo da vida sobre a traxedia da guerra e a violencia. Os días 6, 7 e 8 de outubro Sánchez impartirá un seminario, "A dignidade é o que importa", sobre o papel que desempeñan xornalistas e fotógrafos nos conflitos a través dun percorrido pola súa obra como fotoxornalista. A matrícula pode formalizarse na web ataquilla.com até o vindeiro 3 de outubro. Gervasio Sánchez, xornalista dende 1984, publica os seus traballos no Heraldo de Aragón e La Vanguardia ademais de colaborar coa cadea SER e a BBC. Ten publicados varios libros fotográficos como Kosovo ou Niños de la guerra. Galardoado en numerosas ocasións, recibiu en 2011 o Premio Internacional Julio Anguita Parrado pola súa independencia, excelencia xornalística, conciencia e permanente compromiso cívicos. En maio de 2011 recibiu a Gran Cruz da Orde Civil da Solidariedade Social e é enviado especial pola paz da UNESCO desde 1998. Esta mostra chega por primeira vez a Galiza tras ser apresentada en Madrid a comezos deste ano. Poderá visitarse entre o 5 de outubro e o 7 de xaneiro na sede Afundación en Santiago de Compostela.


Summary: Unha amplísima maioría dos deputados (478 votos contra 39) vota en contra do polémico acordo comercial e practicamente fai imposible a súa aplicación.

O Acordo Comercial Antifalsificación (ACTA) pode estar vivindo os seus últimos días, mesmo antes de comezar a aplicarse. A pesar de ter sido aprobado por 22 países da UE, entre eles España, e outros, coma Estados Unidos, Xapón ou Canadá, o rexeitamento expresado polo Parlamento Europeo este mércores, parece condenalo, cando menos, a unha renegociación ou a un longo adiamento. A cámara votou en contra da norma, por unha maioría amplísima (478 votos contra 39, e 165 abstencións) e completa o proceso iniciado hai uns meses no que catro comisións do Parlamento (Liberdades Civís, Industria, Comercio Internacional, Asuntos Legais e Desenvolvemento), foron recomendando sucesivamente o seu rexeitamento. Influíu, e moito, a presión da cidadanía, expresada en queixas e denuncias oficiais, que tamén foron debatidas no Europarlamento, unha delas, a promovida pola ONG internacional Avaaz, reuniu mesmo 2'8 millóns de sinaturas. Tamén tivo moita importancia a presión concreta exercida polos colectivos de internautas e polos grupos políticos de esquerda e ecoloxistas, representados no Parlamento polos grupos GUE-NGL (onde se integra Izquierda Unida) e Verdes-ALE (onde se insire o BNG), e tamén polos partidos liberais (ALDE). Porén, no debate que tivo lugar este mércores en Estrasburgo, todos os grupos, a excepción do Partido Popular Europeo (PPE), se pronunciaron en contra do pacto internacional. A cámara votou en contra da norma, por unha maioría amplísima (478 votos contra 39, e 165 abstencións) A este respecto, o BNG celebra a decisión "por considerar que a necesidade de protección da propiedade intelectual non pode ser unha porta de entrada á privacidade dos usuarios de internet". Segundo Ana Miranda, "o Parlamento Europeo non fixo máis que escoitar a demanda de millóns de cidadáns da UE que xa expresaran un rotundo non a este acordo adoptado polos Estados sen a mínima transparencia". De igual xeito, o eurodeputado de Izquierda Unida, Willy Meyer, criticou "o obscurantismo e a falta de transparencia na negociación", e denunciou "a ambigüidade, o carácter xeralista do texto, unha ameaza para a liberdade en Internet e a liberdade de expresión". Meyer concluíu que "de asinarse o ACTA hai 20 anos, non existiría Internet tal e como o coñecemos". "A Comisión Europea levará o falido acordo ante o Tribunal de Xustiza Europeo, para que este se pronuncie sobre a súa compatibilidade cos textos dos tratados da Unión Europea" Tras o resultado da votación, a Comisión Europea, como executivo da UE e promotor do texto, xa anunciou que levará o fallido acordo ante o Tribunal de Xustiza Europeo, para que este se pronuncie sobre a súa compatibilidade cos textos dos tratados da Unión Europea. Polo tanto, o Parlamento pechou unha batalla que se prolongou durante 3 anos, pero que podería abrirse de novo no futuro noutros frontes.


Summary: Amancio Ortega e a súa filla Sandra Ortega configúranse como as dúas primeiras fortunas do Estado español, segundo a lista Forbes.

Esta quinta feira, o presidente de Inditex, Amancio Ortega, cobrou 628 millóns de dividendos procedentes da última retribución que abonará Inditex aos seus accionistas. Desta forma eleva os seus ingresos neste 2017 a 1.256 millóns de euros e eleva a súa fortuna persoal a 70.000 millóns de euros. Esta cifra equivale ao capital das 51 fortunas seguintes na mesma lista. A cara b da moeda atopámola no parón indefinido nas tendas Bershka da provincia de Pontevedra no sexto día da greve convocada polas traballadoras, que continúan cun seguimento absoluto nos estabelecimentos de Vigo, Pontevedra e Vilagarcía de Arousa. Reclaman xornadas laborais máis largas fronte a contratos a media xornada, acordos nos pluses, retribucións e permisos que rematen coas diferenzas entre as distintas marcas e cadeas do grupo téxtil. Pai e filla lideran a lista das maiores fortunas españolas, seguidos de Juan Roig (presidente de Mercadona e cunha fortuna que alcanza 4.800 millóns de euros), Miguel Fluxá (presidente de Iberostar e cun capital de 3.600 millóns de euros) e en quinto lugar Rafael del Pino (presidente de Ferrovial e poseedor dunha fortuna de 2.900 millóns de euros). O capital dos cinco empresarios constitúe 55,3% do total da riqueza do Estado español.


Son escritor galego e desde esa condición digo que a miña relación coa Real Academia Galega en máis de dúas décadas foi a mesma que co club de hípica da Coruña, que nin sequera sei se existe. Tampouco sei, pero sospeito, que non son o único autor ou autora que milagrosamente conseguiu sobrevivir á marxe da academia. Quero dicir que as declaracións, comentarios e réplicas con pompa e drama que estes días se están a verter en medios e foros son na súa literalidade unha comedia irrelevante. Se me paro a observalos é porque dentro do ir-relevante viaxa sempre de polisón o relevante. Desa observación son froito as seguintes consideracións soltas: As leas que agora emerxen entre a RAG, o ILG, o Consello da Cultura, a Consellería e outras sociedades hípicas teñen para o devir da lingua a importancia do Gran Irmán para a socioloxía e a antropoloxía As leas que agora emerxen entre a RAG, o ILG, o Consello da Cultura, a Consellería e outras sociedades hípicas teñen para o devir da lingua a importancia do Gran Irmán para a socioloxía e a antropoloxía. Son como as intrigas sexuais vaticanas, ou catedralicias. Un escandalízase delas coa boca pequena e sorrí pensando se ao Deán lle gustaría máis servir ou ser servido, ou especula con quen lle mercaba o Viagra. Supoño que tanto entre a curia coma entre os académicos hai novicios e monagos para envelenar as copas e facer os recados. Irrelevante, ou escasamente transcendente, é que Ferrín deixe a presidencia porque ninguén debe ser imprescindíbel. Relevante é que a súa saída non se pode desvincular da súa chegada, cando os mesmos que agora louvan a súa altura intelectual se referían a el como a un demo con cornos e cheiro a xofre. Cando hai tres anos a súa elección se fixo inevitábel gardáronse as navallas pero conserváronse no peto e ninguén as entregou nin deixou de afialas en privado, e todos sabíamos que se non era o Audi e os contratos de traballo sería o Citroën e un dicionario onomástico. A min non me encantaba ver a Ferrín relaxado e sorrinte enchendo mesas presidenciais en compañía de Baltar, de Feijóo ou do conselleiro que está a asfixiar a presencia pública e a dignidade da lingua galega O abandono forzado do máis recoñecido escritor galego é celebrado, e iso entristece, pero é lóxico. Non porque saian á luz comportamentos arbitrarios, que se os houbo non se deben dar, senón porque as asociacións privadas deben ser representadas por quen as representa ou sintoniza coa maioría: onde a un non o queren, é mellor non estar. De paso, agora xa sabemos cal é a sintonía ao ritmo da cal baila a maioría de Tabernas. A min non me encantaba ver a Ferrín relaxado e sorrinte enchendo mesas presidenciais en compañía de Baltar, de Feijóo ou do conselleiro que está a asfixiar a presencia pública e a dignidade da lingua galega. Os traxes, as gravatas, os discursos e os cócteles dos actos institucionais cáusanme tanta simpatía coma o consello de dirección de Standard & Poor's, pero supoño que alguén ten que facer o traballo sucio, e non se me ocorre nada máis sucio que pensar que a nosa lingua estea en mans deses lobos do PP. Nunha entrevista que no momento de asumir a presidencia da RAG se publicou na revista Tempos Novos, pedinlle a Ferrín comentar un feito que desde aquí nos pode parecer incríbel pero que é real, que a maioría das grandes linguas non teñen academia e que en Galiza se cadra haina por mimetismo coa española e coa francesa, dous estados que no momento da súa creación se valeron dela como instrumento centralizador e de afirmación da norma sobre o uso. El dixo que a lingua galega precisaba ser defendida e simbolizou esa defensa no sabre de Solís que se conserva na Academia. Hoxe pregúntome se ese sabre non estaba alí cando a institución a presidía García Sabell, ou nas décadas anteriores, en pleno franquismo. Que vai significar o sabre a partir de agora? Os símbolos son poliédricos e, como diría o poeta, un sabre é un sabre é un sabre, a defensa da lingua é a defensa da lingua e as academias son as academias, e na maior parte das linguas segue sen haber academia. Pedinlle a Ferrín comentar un feito que desde aquí nos pode parecer incríbel pero que é real, que a maioría das grandes linguas non teñen academia e que en Galiza se cadra haina por mimetismo coa española e coa francesa Non nos temos agachado á hora de opinar sobre a inconveniencia de que a celebración anual por excelencia da nosa lingua sexa unha celebración funeraria, unha celebración en honra de quen xa non está. Estou seguro de que todos e todas os homenaxeados o merecen pero imaxinade que en vez de festas con música, bebida, comida e baile o noso calendario de eventos se nuclease en torno a funerais e cabosdeano: sería algo patolóxico. Dito isto, os tres últimos nomes do Día das Letras foron Lois Pereiro, Paz Andrade e Vidal Bolaño. Veremos cales veñen a partir de agora. Eu aposto a que o primeiro é Casares. Díxolle alguén a Ferrín no seu momento aquilo de "ti sabes onde te metes?" Supoño que si pero igual non porque el xa estaba dentro. Ademais, quen tiña máis experiencia ca el para saber que quen non se significa vive sen sobresaltos e é aplaudido, se cadra sen entusiasmo, pero aplaudido? Este é o mecanismo que nas loitas entre frío e quente fai que os premios sexan sempre para os tépedos. Pola contra, quen se significa só é aplaudido pola metade. Ás veces algo máis da metade, por exemplo cando Ferrín foi elixido. Outras veces algo menos da metade, por exemplo agora. A outra metade desprézao, tratándose de académicos… coas mellores palabras. Cando falamos en público todos estamos de acordo en que a lingua non debe ser patrimonializada por ningunha forza política, que iso resta e non suma e que neste terreo o práctico é evitar os tirapuxas Cando falamos en público todos estamos de acordo en que a lingua non debe ser patrimonializada por ningunha forza política, que iso resta e non suma e que neste terreo o práctico é evitar os tirapuxas. O conflito do que nos ocupamos é un exemplo inmellorábel de todo o contrario, un calexón en penumbra onde se saldan contas vellas e reloucan as navallas do BNG, de AGE, da UPG, de Máis Galiza, e por suposto do PP, que agarda a que os contrincantes cansen, perdan sangue e se lles anubre a vista para que os seus sicarios asesten a puñalada definitiva e o PP lamente os danos e fuxa sen despeitearse, coma se el non tivese que ver co asunto. Na entrevista citada preguntabámoslle ao acabado de elixir en que condición nos falaba, na de cidadán e escritor ou na de presidente da academia. Agora pasou o que pasou e en trances así o mellor é reaccionar coma os país e nais nas vodas: non perdemos un presidente da RAG, gañamos unha voz que opine. Dicíanos Ferrín hai tres anos para pechar aquela conversa que o que importa en Galiza é o que pasa no metal: "o convenio do metal é a medida de todas as cousas". A min gustaríame que a partir de agora volvamos ver ese Ferrín de estaleiro e taberna, non o que na súa carta de despedida cae nos desafíos de corte e na lamentatio dos "poucos días que me quedan de vida". Nós desexámoslle que na Academia tarden moitos anos en poder dedicarlle o seu Día!


Summary: O presidente da Xunta e candidato do PPdeG ás eleccións do 12 de xullo afirmou que continuar á fronte do Goberno galego vai depender de que o Partido Popular atinxa a maioría absoluta nesa cita electoral.

"Gañar e non conseguir a maioría absoluta faría que non volva ser presidente da Comunidade galega nunca máis", sentenciou Núñez Feijóo durante a súa intervención esta cuarta feira no encontro dixital 'De volta á normalidade en Galiza' organizado pola Asociación para o Progreso da Dirección e Deloitte. Unha afirmación a interpretar dentro do apelo a unir os votos da dereita representada en Cs ou VOX. Feixoo é consciente de que precisa todos os sufraxios para se garantir recuncar na presidencia. As enquisas e sondaxes apuntan que, se non logra a maioría, e sen ter CS nin VOx representación, a dereita perdería o poder na Xunta. Cuestionado sobre as eleccións do próximo 12 de xullo nas que aspira a conseguir o seu cuarto mandato como presidente da Xunta, o líder dos populares galegos afirmou que as súas opcións de seguir no cargo pasan por lograr a maioría absoluta porque "as liñas de xogo son distintas en función da militancia política". Após sinalar que está "ilusionado" ante o reto, apuntou que se trata dunha "tarefa complexa" lograr ese obxectivo no que será "unha campaña inédita" na que os partidos terán que "innovar" para chegar aos votantes. "A carreira do 12 de xullo vai ser determinante non só para Galiza e o País Vasco senón tamén para España", sinalou Núñez Feixoo que dixo que "pódese servir ao meu país desde Galiza e pódese servir a Galiza volvendo ser o seu presidente" se logra o apoio dos galegos. "O meu exame está a data e o tribunal constituído. Imos ver que din ás 8 da tarde os electores", apuntou antes de aseverar que o 12 de xullo está en xogo "o futuro de Galiza e o futuro dunha parte de España". Así mesmo, tamén nesta conferencia, Núñez Feixoo quixo desmarcarse do ambiente político que existe a nivel estatal e cuxa orixe situou na moción de censura contra Mariano Raxoi da que se fixeron dous anos o pasado 1 de xuño.


Summary: Somos unha nación para a web do Ministerio de Cultura da República francesa e para o Festival de Lorient. Mais somos un "territorio convidado" para a Xunta. O parlamentar do BNG Luís Bará ve nesta asimetría unha "visión acomplexada" do goberno galego.

Que a Xunta rebaixe a "territorio" a categoría de nación que lle outorgou a Galiza o Festival de Lorient responde a un "eufemismo" cun "tufo franquista", considera Bará. O parlamentar lamenta que o goberno galego careza de calquera interese por reforzar os vínculos de Galiza co resto das chamadas nacións celtas. Ao seu xuízo, o país debería ter unha especial relación con Irlanda, Escocia, Gales, Cornualles ou Bretaña. A "conexión atlántica" debería ser prioritaria se a Xunta tivese unha "política exterior merecente de tal nome", O que hai no seu canto é "unha acción raquítica, acomplexada e dependente" do Goberno central. Critica tamén Bará a falta de apoio da Administración galega ás seleccións nacionais que tomaron parte recentemente no mundial de fútbol gaélico, evento en que a equipa feminina obtivo a terceira praza. "Tanto a cultura como o deporte son dous piares fundamentais para a promoción internacional da identidade e da imaxe de Galiza, que a Xunta do PP ignora, maltrata e devalúa", considera o deputado. O BNG, avanzou Bará, respalda a concentración convocada este sábado en Lorient polo independentismo bretón para defender o carácter nacional da Galiza.


Summary: O recorte orzamentario no sistema universitario galego foi do 20% nestes catro catro anos. Órganos de representación do persoal, sindicatos e colectivos convovan para esta sexta feira unha concentración na Praza do Obradoiro (11:00), coincidindo coa inauguración do novo curso, para unha 'tesoirada contra os recortes'.

Os gobernos do PP de Rajoy e Feijóo "aplican sucesivamente unha implacable política de recortes co obxecto de afundir as universidades públicas galegas". Así o denuncian colectivos representativos d@s traballadores das universidades, dos estudantes e diversos colectivos. E vólveno facer co gallo do inicio dun novo curso universitario que esta sexta feira arranca en Galiza. Por iso convocan hoxe, ás 11:00 e na compostelá Praza do Obradoiro, unha 'Tesourada contra os recortes'. Convida a tod@s a asistir cunha tesoira na man (de papel ou cartón). "A rebaixa orzamentaria no Sistema Universitario Galego é do 20% nos últimos catro anos. O financiamento estrutural, que cobre os gastos de persoal e os gastos correntes básicos das universidades, pasou en 2013 de 290,06 millóns de euros a 250,74 millóns". Taxas, becas, precarización, fuga de cerebros.. Entre as denuncias desta vintena de colectivos, organizacións e entidades convocantes: A subida de taxas e a reforma Wert do sistema de bolsas "expulsan do ensino superior os estudantes de familias con menos recursos". O persoal das universidades galegas leva varios anos sufrindo recortes salariais "cunha perda do poder adquisitivo do 25%". A precarización do persoal é extrema e a Xunta de Galiza "vén de decidir non autorizar ningunha praza de profesorado laboral estable condenando á interinidade e a condicións laborais ínfimas ao profesorado". Tamén se sinala a fuga de cerebros, coa perda do investimento público na súa formación, está á orde do día. A masificación nas aulas, a imposibilidade de cumprir as esixencias da reforma de Boloña por unha redución masiva de persoal e medios para prácticas e outras actividades docentes, é unha lousa na formación dunha xeración de galegas e galegos.


Summary: O I Encontro de Parakenpo na Galiza, que se desenvolverá á par co XII Campionato Galego de Kenpo, está organizado polo Club Kempo Barbanza e a Federación Galega de Karate e Disciplinas Asociadas, e para Iván Parada é un "síntoma do progreso" dun deporte que fomenta a inclusión das persoas con diversidade funcional.

"Vou cara a ti só co karate, coas mans vacías, non teño outras armas". Así comeza o credo do kenpo, unha arte marcial que ano a ano aumenta a súa popularidade na Galiza pola positiva incidencia que a súa práctica ten en eidos como forza, velocidade, equilibrio, coordinación e resistencia. Eses beneficios non escaparon aos ollos da Asociación Amicos, que desde 2000 traballa en prol da atención e integración das persoas con diversidade funcional, e que hai catro anos iniciou unha colaboración co Club Kempo Barbanza que se estende até o día de hoxe. Nesas sinerxias atópase o xermolo do I Encontro de Parakenpo na Galiza, un evento pioneiro que terá lugar no Pavillón Municipal de Rianxo o vindeiro domingo, 16 de febreiro, desde ás 9.30 horas. Iván Parada, encargado do Club Kempo Barbanza, director de Competición da Federación Galega de Karate e responsábel de parakenpo na Federación Española de Karate explica para Nós Diario que o I Encontro Galego de Parakenpo estará estruturado en dúas partes ben diferenciadas. "Unha consistirá nunha exhibición levada a cabo polo grupo de 18 rapaces e rapazas de diferentes idades e con distintas diversidades funcionais cos que traballamos a diario aspectos técnicos na clase, e logo cinco deles van competir por ser o primeiro campión galego de parakenpo", apunta. Nomes que fan historia Rosa, Alejandro, Saray, Miguel ou Macarena. Nun deses nomes está o do primeiro campión -ou campioa-, aínda que desde a organización prefiren minorizar a importancia do aspecto competitivo da mesma. "Optamos pola denominación 'encontro', e non 'campionato' porque queremos facer máis énfase na inclusión, que é do que vai esta actividade", resalta Mario Hermo, director do Departamento de Kenpo da Federación Galega de Karate e persoa á fronte do Club Kenpo Vilagarcía. Ademais, os cinco xa forman parte da historia, xa que integrarán a primeira selección galega de parakenpo, que defenderá as cores do país no Campionato de España que se desenvolverá en Guadalajara entre os días 14 e 15 do vindeiro mes de marzo. Para Mario Hermo os beneficios da práctica deste deporte están fóra de toda dúbida: "O principio das artes marciais é ensinar ás persoas a que se superen, e o parakenpo fomenta que a xente se supere, dentro das súas diferentes diversidades". "Aquí na Galiza todos estamos moi comprometidos co parakenpo, e queremos darlle difusión porque resulta moi bo para a confianza e a psicomotricidade das persoas con diversidade funcional. Miguel Pérez, do Kenpo Pobra; José Cardalda e Abel Rei, do Kenpo Ribeira; o propio Mario en Vilagarcía, eu mesmo... todos estamos vogando nesta liña", di Iván Parada. Finalmente, o dirixente federativo fai un chamamento para que acuda "o maior número de xente posíbel" a Rianxo o domingo para "darlles o seu apoio a un grupo de persoas que se esforza día a día por superarse".


Summary: Presentaron un recurso na Xunta Electoral de Lugo pedindo a súa prohibición. A XEP teríase reunido ás 12h desta mañá mais descoñecese arestora se emitiu resolución sobre a petición d@s populares.

O PP presentou un recurso perante a Xunta Electoral Provincial (XEP) de Lugo no que reclaman que se prohiba a realización das manifestacións convocadas pola CIG para esta tarde, coas que a central sindical pretende expresar o rexeitamento social aos Orzamentos xerais do Estado. A Xunta Electoral provincial teríase reunido a partir das 12 desta mañá. Porén, descoñécese arestora se tomou unha decisión a respecto da petición do PP e o sentido da mesma. No caso de que a XEP acorde ordenar a suspensión das mobilizacións convocadas, as mesmas non se poderían celebrar xa que a decisión só é recorríbel perante a Xunta Electoral Central, en Madrid, ou a través dun contencioso no Tribunal Superior de Xustiza de Galiza. No caso de que o sindicato nacionalista decidise recorrer a resolución da XEC ou do TSXG podería tardar varios días, polo que as manifestacións non poderán ter lugar de todas todas. A prohibición iría cotnra xurisprudencia anterior do Tribunal Constitucional De se producir finalmente a prohibición esta suporía unha "grave restrición de dereitos fundamentais en base a unha lectura contraditoria coa propia fundamentación da normativa electoral" segundo apuntaron fontes xurídicas a Sermos Galiza. Existe abondosa xurisprudencia que apunta que a limitación do exercicio de dereitos fundamentais, como o de expresión, reunión ou manifestación, debe ser "moi restritiva". Nunha sentenza do Tribunal Constitucional de 1999 recóllese expresamente que "só nos casos moi extremos caberá admitir a posibilidade de que unha mensaxe teña capacidade suficiente para forzar ou desviar a vontade dos electores, dado o carácter íntimo da decisión do voto e os medios legais existentes para garantir a liberdade de sufraxio". O mesmo TC tense amosado máis contundente ao dirimir nos caso de que as manifestacións se realicen por organizacións ou colectivos que non participan da confrontación electoral, caso do sindicato CIG. Neste senso, nunha sentencia do 15 de decembro de 2008 recóllese que as restricións xurídicas para a limitación de dereitos debe ser inda máis estrita, a favor do seu exercicio, cando "unha agrupación de persoas que se reúnen coa finalidade do intercambio ou exposición de ideas, a defensa de intereses ou a publicidade de problemas e reivindicacións e non coa intención da captación de sufraxios".


Summary: De agosto de 2012 ao de 2013 o desemprego aumentou en 257 persoas. Mais a queda na SS é moito maior, amosando un problema de calado, como o da emigración

A afiliación media á seguridade social baixou na Galiza en 28.562 persoas entre agosto de 2012 e ese mesmo mes de 2013, cifra que supón un descenso do 2,98 %. Un dato que contrapor ao optimismo xeralizado que o goberno de Feijóo vende tras os últimos datos do paro e que sinalan que este descendeu no noso país respecto a xullo en 3.578 persoas. Mais esa queda, como denuncian sindicatos como CIG ou CCOO é estacional e chaman a fuxir de triunfalismos: "Temos 257.524 parad@s". Aliás, alertan de que a redución do desemprego non significa que se cree emprego, tal e como reflicte a «desproporción» entre a baixada da afiliación (redúcese en máis de 28.500 persoas) e o estancamento do desemprego no último ano. Por outro lado, que o 94,3 % dos contratos asinados durante o mes de agosto sexan temporais reflicte a escasa calidade do emprego creado e a súa fraxilidade para que se manteña e consolide no tempo.


Summary: Chévere volve a Compostela devecendo por unha cidade que foi a súa durante 25 anos. E faino presentando a súa última produción, 'Eroski Paraíso', un espectáculo estreado en marzo que xa foi visto por 10.000 espectadores. Falamos co seu director, Xesús Ron.

- Hai dous anos que vos deron o Premio Nacional de Teatro e semella que iso non vos cambiou moito. Agardo que polo menos vos abrira un pouco máis o mercado español, non?- Tanto como mercado, eu non o diría [risas], pero si que é unha boa carta de presentación para que te reciban, que te atendan, pero programar programar, non houbo moito efecto aí. - Ben, 'Eroski Paraíso' si que a levastes por fóra. E pregúntome como a adaptades para o público non galego.- Pois estreámola nunha feira de teatro en Donostia e estivo en Valencia nun festival itnernacional. E agora fixemos León e imos a Madrid unha temporada a Matadero Madrid, imos estar alí tres semanas. E non saíu ningunha outra cousa. E en canto á diferenza de presentalo aquí ou fóra, o intento que estamos a facer é presentar practicamente unha versión orixinal. En Madrid estamos facendo unha pequena adaptación, pero a idea é presentalo en versión orixinal con sobretítulos en español. Estamos apostando pola versión orixinal tamén porque a obra dramaturxicamente o permite, porque se plantexa coma unha especie de documental gravado en directo e para nós os sobretítulos tamén funcionan como un atrezzo cinematográfico. - 'Eroski Paraíso' é unha historia sobre o desarraigo vital dunha xeración, non?- É unha historia que lle afecta á nosa xeración. Viamos que moita xente tivo necesidade de emigrar, neste caso a Canarias coa construción. Fálase do desarraigo de non vivir no sitio onde naciches, e un pouco do desarraigo lingüístico, como tamén se vai perdendo o uso da lingua, e mesmo da paisaxe, que non fomos quen de manter. Ten un certo pouso amargo, sobre todo a historia dos personaxes da obra, pero non deixa de ser unha comedia, que nós definimos como comedia documental, moi divertida para o espectador, pero digamos que falar do desarraigo para nós tamén foi un antídoto para non caer nunha visión nostálxica. 'Eroski Paríso ten un certo pouso amargo, sobre todo a historia dos personaxes da obra, pero non deixa de ser unha comedia moi divertida para o espectador" - Tamén falades do desmoronamento do estado de benestar, pero para desenvolver a historia fixestes un proceso de investigación previo. - Todas as historias que saen na obra son recollidas de xente coa que fomos falando e que nos contou historias da súa propia vida ou do seu entorno, nas zonas de Muros e Mazaricos. É un espectáculo que se constrúe desde os personaxes a partir de historias reais que fomos recollendo nestas zonas, así que digamos que esta investigación foi máis un traballo de documentación, e logo porque collemos un feito real que é a historia da sala de festas de Muros que rematou convertida nun supermercado Eroski, que é un feito que se repite por toda Galiza. E serviunos para visualizar unha metáfora do que cambiou a sociedade para transformarse nunha sociedade de consumo. - E con esta historia volvedes a Santiago dous anos despois. - Si, a historia de Chévere e Compostela nos últimos anos foi un tanto extraña. Acabamos saíndo da cidade e non acabamos de volver. Para nós chegar agora con este espectáculo e estar catro días no Principal é unha especie de volta á casa, ou así a queremos entender, de maneira que de agora en diante poidamos ter unha relación normal coa cidade na que a compañía naceu e se desenvolveu e na que seguimos vivindo moitos dos que traballamos en Chévere. O ano que vén celebramos os 30 anos de que Chévere empezou a funcionar e parécenos que sería un bo momento para volver ter unha relación de normalidade coa cidade. O ano que vén celebramos os 30 anos de que Chévere empezou a funcionar e parécenos que sería un bo momento para volver ter unha relación de normalidade coa cidade. - Para vós que é unha relación de normalidade? Que tedes pensado?- Pois poder traballar normalmente na túa cidade. Para nós non é normal que nos últimos cinco anos actuaramos dúas veces na cidade, e que un espectáculo non se puidera representar na cidade como foi a Ultranoite do País dos Ananos. Iso, poder participar da vida da cidade. E de cara ao ano que vén, gustaríanos poder facer algún acto de celebración aquí. - Gustaríavos volver ser unha compañía residente dunha sala na cidade?- [risas] Entrando no de se nos gustaría, pois claro que si. Isto é en plan case como se foramos futbolistas, agora debémonos ao Concello de Teo, que é onde temos un contrato de residencia, onde estamos levando adiante algúns proxectos. E temos aí dous ou tres anos por diante de traballo para darlle continuidade ao proxecto alí. Pero si para nós sería un futuro desexable traballar en Santiago, que é a nosa cidade, e dispoñer dun espazo propio sería unha das vías de futuro para unha compañía como Chévere. Non sei se unha sala coma a Nasa, podemos imaxinar calquera cousa, pero creo que sería moi distinta ao que foi a Nasa, creo que non tería nada que ver. - Efectivamente, xa non sodes os mesmos de hai 30 anos, para ben e para mal, seguramente. Que poderemos agardar de vós para os vindeiros 30? Haberá relevo xeracional? - Pois mira, non o temos pensado, realmente [risos]. É moi difícil imaxinar o futuro e sempre estás vivindo non só no presente senón moitas veces no día a día, e nos custa ver o futuro máis alá dun par de anos. E o relevo xeracional nunha compañía cunha identidade tan marcada, cun carácter moi artesanal e moi pouco industrial, non sei eu... seguramente isto se extinguirá cos membros que seguen, pero nunca se sabe. O que si é que cada vez custa máis pensar en que é o que debe facer unha compañía que leva 30 anos de cara ao futuro. E non o vemos nada claro. E o relevo xeracional nunha compañía cunha identidade tan marcada, cun carácter moi artesanal e moi pouco industrial, non sei eu... seguramente isto se extinguirá cos membros que seguen, pero nunca se sabe. - Chévere sempre foi unha compañía aberta, con xente que entraba e saía. Por iso preguntaba se tiñades pensado dar entrada a xente nova mentres non se resolva o asunto este de vivirmos para sempre. - [risos] Se cadra as compañías teñen que ter unha biografía ligada ás persoas que están aí. Si é certo que sempre fomos dando entrada a xente máis nova, que hai unha relación bastante fluída coa seguinte xeración á nosa e agora estamos traballando cunha actriz de 23-24 anos, o ano pasado fixemos un obradoiro con actores e actrices novas... Entón si que hai esa idea de abrirse a novas xeracións, pero non tanto por dar unha continuidade no tempo á compañía, porque ao mellor chega o momento en que debe desaparecer. - E detrás de vós, vedes vitalidade e forza nas xeracións seguintes?- Eu creo que si, que estamos nun bo momento para o teatro e para as artes escénicas en Galiza. Hai unha pluralidade de propostas, de poéticas e de maneiras de traballar que creo que é un síntoma de boa saúde, que haxa tanta diversidade. Aínda moitas delas están por consolidarse, a nivel de que poidan chegar ao público en condicións normais, é dicir, que hai unha oferta que está moi concentrada nun tipo de teatro. Pero a nivel creativo creo que hai unha gran diversidade de propostas, tamén en canto a disciplinas. No mundo da danza, que está nun momento bastante horrible, pero non por falta de creatividade, senón por falta de apoios públicos, e está todo o mundo do circo, os títeres, que sempre tivo moita importancia en Galiza, o teatro en versións que non teñen moito que ver co texto, que son máis cercanas ao traballo do corpo... creo que por aí hai moita vitalidade. Non sei se ten moito que ver con Chévere, pero desde logo a compañía sempre tratou de dar apoio, espazo a xente que empezaba a traballar. E nese sentido, a Nasa é un brazo que tivo moito que ver en todo isto. Ou agora, que creamos un espazo asociado que lle chamamos a Berberecheira, que é unha especie de criadeiro de proxectos escénicos aos que a compañía pode dar algún tipo de soporte. Creo que estamos nun bo momento para o teatro e para as artes escénicas en Galiza. Hai unha pluralidade de propostas, de poéticas e de maneiras de traballar que creo que é un síntoma de boa saúde - Podemos falar entón de consolidación?- Eu creo que o teatro en Galiza está moi consolidado, e iso é algo que fomos vendo ao longo de 30 anos. Agora mesmo é un sector moi dinámico e moi creativo. Foi quen de crear un tecido de empresas moi pequenas pero que algunhas delas están consolidadas. Ao mesmo tempo hai redes consolidadas, hai un público que se pode incrementar, pero que vexo que está consolidado. Non especialmente nas cidades, pero si nas vilas, e mesmo os festivais, que están en vilas de tamaño medio. Creo que se quedou un tecido bastante potente, aínda que sempre fráxil. E pasamos a crise destes anos, vese que conta cunha vitalidade bastante importante que debemos sinalar. E Chévere sempre estivo comprometido co sector escénico e cultural, e creo que algo fixemos e axudamos a consolidar este tecido. E unha cuestión que para nós sempre foi importante, que é o público, dános bastante retorno e confianza no presente e no futuro. Con Eroski Paraíso acabamos de chegar aos 10.000 espectadores e creo que é un síntoma que hai que salientar. É un signo de moita saúde. - Antes dicías que había moito teatro dun só tipo. A que tipo te refires?- Quería dicir que hai unha diversidade grande, pero que quizais non se reflicte como se debería na oferta escénica que chega ao público galego, hai unha concentración dun tipo de teatro de texto, cun verniz de comedia, cun actor/actriz coñecido, de autores recoñecidos, etc. É un efecto de concentración que se dá moito en toda España e que ten moito que ver co teatro que se produce en Madrid. Pero si que é certo que en Galiza as compañías que traballan linguaxes máis fronteirizas ou que non traballan linguaxes baseadas no texto, máis desde o corpo ou desde o movemento, que son propostas que lle seguen a costar moito chegar ao público. E o mesmo lle pasa á danza. Chévere sempre estivo comprometido co sector escénico e cultural, e creo que algo fixemos e axudamos a consolidar este tecido. - Agora tamén se cumpren cinco anos desde que pechastes a sala Nasa logo dun desencontro con Conde Roa. E hai un ano volvestes a Santiago para ter un encontro cos tres alcaldes das Mareas. Volveriades facelo?- Si, foi no marco dunha Ultranoite programada pola asociación Cidade Vella no Feito a Man. E dalgunha maneira, cinco anos despois, esa Ultranoite viña poñer un peche a outra que se fixera no 2011, xusto despois de pechar a Nasa, que tivera o valor de ser a despedida daquel proxecto. Esta quería significar un pouco o contrario: pasar páxina a ese capítulo, e o de convidar aos tres alcaldes a participar nun número, que foi bastante unha brincadeira, tamén quería significar que eles estiveran alí non era simplemente porque representaran un partido político triunfador, senón porque houbo moita xente que quixo dar un apoio para que algo cambiase. Era un pouco rematar ese capítulo escuro que a nós nos tocara tan de preto. Non lle demos tampouco moito máis valor que o simbolismo de brincar cos alcaldes e coa cercanía que pode establecerse cunhas persoas que se debían aos cidadáns e ao público, que no teatro é o que representa aos cidadáns.


Bután esténdese entre as montañas que compoñen o Himalaia e os ríos caudalosos que nacen delas. Cunha extensión pouco maior cá de Galicia e Asturias xuntas, permanece agochada entre lendas e historias, como esas que a bautizaron. De feito, o nome co que se coñece este reinado budista fóra das súas fronteiras non é o mesmo có que se usa dentro, que foi variando co tempo: dende ese que o identificaba como unha terra de plantas medicinais, a esoutro que o definía como un lugar rico en cipreses ou o que o definía como o país da escuridade, pois non se coñecía o budismo e venerábanse espíritos sagrados que vivían entre os montes e a vexetación. O seu nome, Bután, é para o estranxeiro de hoxe en día, o mesmo que Druk Yul, a terra do dragón, para o local.Cunha extensión pouco maior cá de Galicia e Asturias xuntas, permanece agochada entre lendas e historias, como esas que a bautizaronOs buté era como se coñecía á xente que vivía en territorios a gran altura; nun territorio, tan, a medio camiño entre China e India, bu. Esas cordilleiras fixéronse famosas por seren fértiles en herbas útiles para calquera tipo de doenza e ata elas chegaron os primeiros monxes budistas no século VII. Foi o Guru Rimpoché, recoñecido como o segundo Buda e de quen abundan lembranzas por todo o país, o que fortaleceu a fe no budismo, e que fixo que así se coñecese o lugar. É por esta razón que o país foi bautizado como a terra dos druk, os habitantes da terra do dragón. Cóntase que Rimpoché aterrou nas montañas de Bután montado nun tigre que, en realidade, era unha das consortes do gurú, que se transformara no animal para someter así os malos espíritos. Nunha cova desa montaña meditou durante catro meses Rimpoché, que se manifestou en oito diferentes encarnacións, e logo construíuse un mosteiro, chamado Taktsang, niño de tigre. Entre as varias espenucas que compoñen o convento, a máis importante é a que conserva a reliquia da estatua falante, unha efixie milagrosa da que se saben varias lendas.O mosteiro de Taktsang é unha pequena construción incrustada nun precipicio dende onde se pode observar a extensión do val de Paro. A 800 metros da chaira e a 3000 sobre o nivel do mar, esta torre de pedra á que se accede tras pasar 1000 chanzos, conserva parte da historia de Bután, esa narrada con lendas, como a da estatua que unha vez falou. Cando os homes encargados de subir a estatua ata o templo chegaron ao empinado carreiro final, descansaron para discutir o xeito de seguir, conscientes do difícil que sería. Entón, un deles propuxo cortar a cabeza e as extremidades para levalas en partes. Nese intre, falou a estatua: «Non é preciso, un home forte virá para cargarme.» E así foi, a estatua chegou de forma milagrosa ao templo; mais non foi esta a única ocasión extraordinaria. Dous incendios abrasaron o lugar en 1951 e en 1958 e, malia perdérense a maioría das estatuas, a reliquia falante salvouse. Anos despois decidiuse restaurala e trasladala á capital, pero as dúas veces que se intentou non se logrou; na primeira, un repentino ballón fixo intransitable o camiño, na segunda, un trono partiu un abeto pola metade e bloqueou a ruta. Resolveuse entón deixar a estatua no templo, e cesou de arroiar, e o sol brillou por detrás dun intenso arco da vella.Ten unha das pistas de aterraxe máis perigosas do mundo e por iso moi poucos pilotos teñen o certificado que permite voar entre os picos do HimalaiaOs peregrinos e visitantes que se achegan ata o templo do niño do tigre descansan na cidade que está aos pés da montaña, Paro, onde está o único aeroporto internacional. Este ten unha das pistas de aterraxe máis perigosas do mundo e por iso moi poucos pilotos teñen o certificado que permite voar entre os picos do Himalaia. Os altos riscos son a razón pola que só hai voos entre o abrente e o ocaso, e só en días de boa visibilidade, cando é posible mergullarse nun sendeiro de montes labirínticos que teñen por meta o val de Paro, o pasaporte de entrada á mí(s)tica Shangri-la.En Paro, como no resto do país, non existen os semáforos. Non son precisos, pois as pequenas rúas que conectan os camiños das principais vilas son tranquilas e ordenadas, e na capital, Timpu, un garda vixía e dirixe o tráfico con espaventos e xestos propios dunha histriónica auxiliar de voo durante un despegue. Alén do aeroporto, construído a ton coa natureza e a cultura propia e onde o portaequipaxes é un tractor, Paro posúe outros monumentos históricos e únicos. Un destes é o dzong, unha fortaleza monástica, e hoxe en día tamén gobernamental, típica do reino do dragón, que neste caso constitúe unhas das mellores mostras da arquitectura propia do lugar. Phajo Drugom Zhingpo, fundador da escola budista drukpa, chegou dende Tíbet a Bután e, anos despois, un dos seus netos, Gyechok, fixo o camiño á inversa. Foi estudar teoloxía e ao regresar estableceuse fóra da casa familiar. No seu novo fogar, convocou ás deidades locais, que lle xuraron lealdade; todas, agás unha, que saqueou as propiedades dos campesiños ata que Gyechok conseguiu sometela e liberar así a aldea. Foi por este motivo que os veciños, como agradecemento e recoñecemento, decidiron construírlle un palacio ao seu salvador. A construción ampliouse despois e, malia o lume que a destruíu en 1907, logrou renovarse e conservar o aspecto orixinal, filmado nalgunhas escenas de O pequeno Buda, de Bernardo Bertolucci.Dende mediados do século pasado, Timpu é a capital de Bután. As casas, como en todo o país, semellan templos en pequeno rodeados do constante murmurio do río e do verdor dos montes que se estenden ata o asfalto.Dende mediados do século pasado, Timpu é a capital de Bután. As casas, como en todo o país, semellan templos en pequeno rodeados do constante murmurio do río e do verdor dos montes que se estenden ata o asfalto. Entre os sendeiros de vivendas, e no norte da cidade, entre o río e as abas das montañas, sitúase o dzong Tashichho, a casa real, que tamén congrega varias oficinas gobernamentais dun lado e un templo do outro. Como unha reconstrución da historia do país, en parte queimada nalgún dos moitos incendios e terremotos que sufriu, o dzong é unha bo achegamento á cultura e sociedade do reino. Nos xardíns da entrada, os homes engaden unha peza á vestimenta tradicional: un kabney, unha especie de bufanda grande que poñen ao ombreiro. Mentres o kabney apenas se ve nos edificios oficiais, o habitual é que a xente vista co traxe típico. Os homes levan unha especie de bata que chega ata os xeonllos e que pechan cun cinto, deixando a parte de arriba folgada para usala como peto ou bolso. As mulleres visten unha especie de mandilón que adoita ser colorido e con bordados para os días de festa.Entre as montañas que rodean a capital, as mellores vistas do val están no cumio onde se topa a colosal estatua de Buda, de máis de 50 metros de alto. Xa Rimpoché mencionara dita construción, feita coa idea de protexer e de espallar a paz e a felicidade a todo o mundo. Esta figura de bronce e bañada en ouro alberga no seu interior 125.000 budas pequenos, máis cós habitantes de Timpu. Noutro dos montes que cercan a cidade está o parque natural de Motithang, reserva natural do takin, o animal nacional. Nun principio pensouse en construír un zoo para albergalo, pero isto oponse ás conviccións relixiosas e medioambientais do pais, polo que se decidiu deixalo ceibe. Isto provocou que o takin, tranquilo e manso, pasease polas rúas do centro na procura de comida, e por iso se optou finalmente por deixalo en catividade. O takin é unha especie de cabra-ñu cuberto de pelo rubio e con patas pequenas, que pode chegar a pesar 200 quilos e que está asociado á mitoloxía butanesa. A lenda remítenos ao século XV, cando chegou ao lugar un monxe coñecido co alume de «tolo divino». Unha vez escoitaron as súas prédicas, a xente pediulle que obrase un milagre, ao que accedeu, mais cunha condición: que lle desen a xantar unha vaca e unha cabra enteiras. Déronlle o manxar e o santo non deixou máis cós ósos dos animais. Logo, colleu a cabeza da cabra e mais o esqueleto da vaca, chascou os dedos, pronunciou unhas palabras e o animal cobrou vida e comezou a pacer.Punakha, a antiga capital do reino do dragón, foi o lugar a onde chegou Kuenley, «o tolo divino», un monxe que practicaba a vertente budista coñecida como sabia tolemia. Alí consérvase o templo Chime Lahkhang (templo sen can), entre arrozais e amuletos da fertilidade, todos eles rodeados de montañas. Conta a lenda que foi nese mosteiro onde o monxe matou un can enmeigado que devoraba a todo aquel que tratase de pasar por alí. Ao facelo, enterrouno baixo un petouto que semellaba o peito dunha muller e dixo: «chi med» («sen can») e construíu un chorten, un pequeno panteón que, a diferenza doutros, é de cor negra e non vermella, o cal indica que algo sucedeu nese lugar. Dise que o divino tolo tratou de explicar as ideas do budismo por medio do sexo e do alcol. Parece ser que o seu xeito de convencer a xente era amosando o malo da hipocrisía casta e ríxida da sociedade, e que cando alguén procuraba a súa axuda esixía unha fermosa muller e unha botella de licor: «o mellor alcol descansa no fondo do garrafón e a felicidade baixo o embigo», aseveraba.O falo, o talismán co que combater o mal, segue a ser un amuleto que afasta os malos espíritos e atrae a prosperidadeO falo, o talismán co que combater o mal, segue a ser un amuleto que afasta os malos espíritos e atrae a prosperidade. Por iso é habitual que as fachadas das casas butanesas estean decoradas cun pene erecto. Amais, cando se levanta unha casa, celébrase unha cerimonia na que se usan cinco falos. A dona do fogar cobre cunha cesta o prepucio de catro deles, como representación dos catro puntos cardinais, e sóbeos ao tellado, mentres o quinto queda no altar interior. A súa simboloxía relixiosa, produto do pasado patriarcal dun país incomunicado, estase a perder pola apertura a Occidente e devagar estase a converter nun atractivo turístico para esta aldea rural na que cada vez hai máis artistas e comerciantes. «O tamaño non importa. O único necesario é un falo», reza o dito. Porque a mingalla, en Bután, é vida e a de Kuenley unha arma para vencer o mal e a infertilidade. Por iso aínda se conserva no templo unha imitación, en madeira e aceiro, da verga do divino tolo. Serve como antídoto contra a esterilidade, usada da mesma maneira que a empregaba o monxe: zóscaselle á muller na cabeza. Como mostra de fiabilidade, nunha das paredes do templo penduran cartas de agradecemento de parellas que concibiron despois de visitar o lugar e que amplían o mito máis alá do Himalaia. O illamento xeográfico deste reino ermitán permitiu que conservase unha idiosincrasia mística de seu e que sexa posible visitalo como un museo espiritual orlado por montañas e ríosO illamento xeográfico deste reino ermitán permitiu que conservase unha idiosincrasia mística de seu e que sexa posible visitalo como un museo espiritual orlado por montañas e ríos habitados por xentes acolledoras que profesan a alegría. Ése é precisamente un dos factores que fan máis célebre a Bután: o rexeitamento do PIB como indicador de desenvolvemento en favor do índice de felicidade nacional. Para os druk, a riqueza material non sempre supón felicidade, mais si o fai o GNH (felicidade interior bruta, polas siglas en inglés), que se fundamenta en catro piares: bo goberno, conservación e difusión da cultura e das tradicións, desenvolvemento socio-económico e protección medioambiental.A terra do dragón, o país da felicidade, Bután, é unha historia por esfiañar nun conto de luces e cores. É unha fábula representada na bandeira nacional: un dragón que serpea en liña diagonal dun lado a outro, unindo os dous mundos, o celestial e o terreal, con dúas cores, a alaranxada para o mundo espiritual, a vermella para o temporal.


Summary: Miles de persoas botáronse á rúa este domingo en Compostela en contra dos recortes que poñen en xaque os dereitos sociais

Dixo Xurxo Souto, voz e acordeón daquela 'banda de tres pesetas' que lle chamaban Os Diplomáticos, que a tesourada aos dereitos sociais que estamos a vivir na Galiza a golpe de decretos redactados en Madrid foi ben anticipada polo Zeca Afonso cando cantaba aquelo de Eles comem tudo e não deixam nada. El@s eran vampir@s que chuchaban o sangue fresco da manada, e contra el@s unha maré de xente botouse este domingo ás rúas en Compostela, convocad@s por SOS Sanidade Pública e pola Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público: "A resposta está en nós, e non temos medo! Non imos recuar un ápice nos nosos dereitos", advertiu Souto desde un púlpito improvisado nas escaleiras da Quintana, onde rematou a manifestación que andou as rúas da capital galega e na que participou até un 'cabezudo Feijóo' armado cunhas tesouras de tamaño importante. RD 14/2012 e 16/2012, contra os dereitos sociaisE é que, coa crise por bandeira, dous decretos aprobados nas últimas semanas en Madrid causaron unha ferida mortal ao dereito á sanidade e á educación públicas. Un deixa fóra da atención sanitaria ás persoas migrantes que non teñen regularizada a súa situación; exclúe tamén a tod@s @s maiores de 26 anos que non teñan contribuído ás arcas da Seguridade Social, vinculando así o dereito a gozar dun dereito coa obriga de contar cun emprego remunerado; e introduce o repagamento dos medicamentos, medida que afecta fundamentalmente a pensionistas e enferm@s crónic@s. O outro suporá un incrementos nas ratios do alumnado por aula até 30 en Infantil e Primaria, 36 en Secundaria e 42 en Bacharelato; nos dez primeiros días lectivos de cada baixa o profesorado non será substituído; elimina o requisito de ofertar dúas modalidades de Bacharelato, ficando o centro escolar facultado para escoller impartir unha soa modalidade; atrasa a implantación de ciclos de formación profesional; e, despois de endurecer as condicións para acceder a unha bolsa de estudos ou para a conservar, proponse un incremento das taxas universitarias que podería ser do 66%. Saúde fronte ao negocio, dereitos fronte á beneficiencia"E se outr@s queren negocio nós queremos saúde! E se outr@s queren beneficiencia nós queremos dereitos!", berrou Souto dirixíndose a unha praza ateigada de xente na procura dunha sombra na que refuxiarse. Uxía, Magín Blanco e Sés puxeron voz ao himno de SOS Sanidade Pública, unha versión da Rumba das Apertas que bailaron até as faixas das organizacións. Patricia Vázquez fixo de mestra de cerimonias tamén, e contra a "violencia desas serpes e cans que nos queren calar" cantou Sés, e cantou ben. E Nicolasa movíase dun lado para outro. E María. E Xoel. As súas son tres historias máis no fumareu que este domingo encheu a Quintana. @s tres percorreron un longo traxecto até chegar á capital de Galiza, desde Pontedeume, Ourense e A Mariña. Quixeron estar para mostrar o seu rexeitamento a dúas normas "que están a desmantelar uns servizos públicos que son fundamentais" para Nicolasa, igual que o son para as miles de persoas que fixeron parte da mobilización a prol dunha Sanidade e dun Ensino públic@s. "Saúde!" pediu Souto para estes dous dereitos e para os medios de comunicación públicos --o músico de Montealto participou na presentación na Coruña da plataforma Mira por elas! en defensa da radio e da televisión nacionais--. Coa crise como argumento "en todo furan, en todo fozan", clamou o que foi voz do Aberto por Reformas, cando a música galega e en galego se facía ouvir na emisora pública. "Ao meu irmán non quixeron atendelo no ambulatorio, e xa non é de agora, xa foi hai dous meses. Tiña o cartón sanitario cancelado porque estaba desempregado e non cotizaba", contou un enérxico Xoel, que di ser quen de anticipar o epílogo do libro das tesouradas ao público: "vannos deixar sen nada". "Non teño dereito a estudar porque non son filla de ricos?"María é estudante, e quéixase de que, nun estado "democrático" --a moza válese dos seus dedos para cuestionar o carácter democrático do Goberno español colocándolle unhas aspas-- a maioría absoluta dunha formación políca "sexa escusa dabondo para gobernar en contra dos intereses do pobo". Alén de afectarlle o RD 14/2012 por ser estudante, aféctalle tamén porque é bolseira. Sabe ben que a norma torna máis severas as condicións para acceder a esa axuda e "eu non podo permitirme unha carreira, son filla de obreiros. Que fago? Non teño dereito a seguir porque non son filla de ricos?", pregunta para si propia, sen intención algunha de recibir unha resposta que xa coñece. E mentres, desde o micro, Patricia Vázquez acórdase de deus --"a Igrexa non ten que pagar o Ibi... agardo que cando enfermemos nos curen con 'padrenuestros'"-- e d@s ausencias --"non vexo aquí bandeira ningunha do PP, malia que tamén ás súas e aos seus pensionistas lles van cobrar polos medicamentos"--. A loita por manter a Sanidade no eido público "non remata", di a actriz, e anuncia outra mobilización para o domingo que vén ás oito do serán. Será no Barco de Valdeorras. Xa o dixo Sés, é tempo de tempestades de sal. E hai que aturalas. Con cadansúa faixa, nas escaleiras da Quintana estiveron representadas varias pólas de SOS Sanidade Pública, como a do Barbanza, a do Salnés ou a da Mariña; asociacións de nais e pais, CC.OO, CIG, CIG-Ensino, Esquerda Unida, BNG, Comités, Galiza Nova, Plataforma Galega en defensa do Ensino Público, Liga Estudantil Galega, STEG, Máis Galiza e a Plataforma galega de profesionais da Drogodependencia e outras Condutas Aditivas. O PSOE, que tomou parte na manifestación, non se presentou para a foto finish.


Summary: Non haberá grande coligación. Con resultados xa oficiais, se ben son preliminares, dado o complexo sistema eleitoral alemán, a CDU, e os seus aliados bávaros da CSU, obtiveron o 41,5% das papeletas. Un resultado histórico. O mellor dos democrata-cristianos desde 1990, a un paso da maioría absoluta. Merkel -que perde no Bundestag ao seu socio liberal, a FDP- ten marxe abondo para formar goberno sen os socialdemócratas.

O SPD ficou no 25,7 %. Avanzou a respeito do resultado de hai 4 anos, mais ficou a unha distancia sideral (máis de 15 pontos) do partido de Merkel. Por moito que no último tramo da campaña o seu líder, Peer Steinbrück, tentase distanciarse da chanceler, está claro que a sombra da grande coligación -a ideia de que, pasar o que pasar, o SPD partilla boa parte do programa direitista dos cristiano-demócratas- lastrou as opcións eleitorais do histórico partido de Billy Brandt. En realidade, nesta campaña non estaba en xogo que políticas se ían facer desde o goberno, senón quen as ía implementar. Se Merkel en solitario ou se Merkel co SPD [aquí é importante lembrar que a contrarreforma neoliberal do Estado do Benestar alemá comezouna Gerhard Schröder coa súa Axenda 2010, o principio do fin do SPD como partido hexemónico no seo da clase traballadora xermana]. Á luz dos resultados, é evidente que o eleitorado non mostrou o menor interese en obrigar a Merkel a partillar o poder con Peer Steinbrück. Mais ben optou por lle dar máis poder á chanceler, que, porén, non puido atrapar a maioría absoluta. Os liberais levan unha malleira do eleitorado É moi probábel, porén, que un sector do eleitorado dos liberais si que preferise un goberno democrata-cristiano en solitario do que a grande coligación. Daí que transferisen os seus apoios a Merkel. Daí que o FDP ficase só no 4,8 por cento dos votos, 2 décimas menos do límite do 5 que é condición sine qua non para ter escanos no Bundestag. Os liberais son, en realidade, os grandes derrotados destas eleccións e baixan en 9,9 pontos a súa percentaxe de voto. Así as cousas, e embora arrasar, Merkel podería enfrentar a vindeira lexislatura nunha situación nova e sen precedentes en Alemaña: un goberno en minoría sen maioría absoluta. Dado que Steinbrück desbotou na noite do domingo formar coligación, Merkel terá que negociar apoios puntuais, quer dos Verdes (cuarta forza máis votada, co 8,4 %) quer do SPD. Queda de votos de Die Linke Die Linke, a forza de esquerdas nada do antigo partido comunista gobernante na RDA, faise cun 8,6% das papeletas, un 3,4% menos do que en 2009. Sofre unha importante fuga de votos (á que non é allea a retirada de Lafontaine da primeira liña e os problemas de definición política desta formación, con tensións permanentes entre antigos socialdemócratas e herdeiros do partido comunista da Alemaña oriental). Mais mesmo así sería a terceira forza política do país. Merkel pode respirar tranquila: o acordo á súa esquerda é imposíbel, sendo que o SPD e Os Verdes están máis próximas dela nas políticas centrais (basicamente nas axendas económica e social) do que de Die Linke. Mentres, o partido anti-UE Alternativa para Alemaña tivo un moi bon resultado, un 4,7%, mais insuficiente para entrar ou non no Bundestag. O Partido Pirata, a sensación política na Alemaña de hai 2 ou 3 anos, engruñou á hora da verdade e apenas atrapou o 2,2% do voto.


Summary: Unha manifestación na Coruña reclamou a readmisión d@s despedid@s e a fin da ''explotación laboral'' na empresa.

O 85 por cento do persoal de Atento na Coruña secundou a xornada de greve convocada esta segunda feira contra o despedimento de 17 traballadores e o peche do servizo de información 11822. Ademais, e a última hora da tarde, unha mobilización percorreu a cidade herculina sob o lema 'En defensa do emprego, ningún despido máis'. Na marcha estiveron presentes os portavoz parlamentares Francisco Jorquera (BNG) e Yolanda Díaz (AGE) O comité insta a dirección da empresa a que readmita as persoas despedidas. Estes despedimentos non son, sinalan, o resultado da perda de contratos, senón que responden unicamente a unha decisión empresarial que consideran totalmente inxusta e arbitraria. O despedimento destes 17 operarios e peche do servizo de información da Coruña (a empresa mantén o de Valencia e Tánxer) é a "pinga" que rebordou a paciencia dun cadro de persoal que, denuncian os sindicatos, está sometido a unha situación laboral esgotadora. Malia ser sancionada por Inspección de Traballo, a empresa non varía na súaa actitude, denuncian representantes dos traballadores. En Atento A Coruña traballan por volta de 600 persoas, un número que se ben importante, fica afastado das perto de 1.500 que había en 2007.


Summary: A Plataforma Galega polos Servizos Públicos reclamou nas rúas un modelos de coidados 100% público, dotado de máis persoal e máis recursos para poder dispensar unha atención de calidade. Neste sentido, censuraron o negocio e a precariedade das residencias privadas, mantidas pola Xunta.

Centos de persoas manifestáronse este domingo en Compostela en favor das residencias de maiores públicas, para as que demandaron "máis persoal e máis medios" para atender "aos usuarios como merecen, e non como se pode". A manifestación, que partiu da Alameda e concluíu na Praza do Obradoiro, foi convocada por diferentes asociacións, entre elas o Movemento Galego pola Defensa das Pensións Públicas (Modepen) e a plataforma de Traballadoras de Residencias da Galiza (Trega). Ademais, contou coa presenza dalgúns representantes políticos como a viceportavoz parlamentaria do BNG, Olalla Rodil, o deputado de Galicia en Común Antón Gómez-Reino e o portavoz nacional de Anova, Antón Sánchez, entre outros. O persoal é escaso e está mal pago, o que repercute na atención aos pacientes, deficitaria Ao berro de 'servizo privatizado, servizo roubado', 'políticos, traidores, desprezades aos maiores' ou 'os maiores son persoas, non mercadoría', os manifestantes percorreron as rúas da capital galega esixindo "máis persoal e máis medios" para os centros residenciais da terceira idade. Precariedade e atención deficitaria O portavoz de Modepen, Gonzalo Balo, criticou que "tras a pandemia, non se fixo nada por corrixir uns problemas que veñen denunciando desde hai dous anos, e agravados pola Covid-19". "O persoal é escaso e está mal pago, o que repercute na atención aos pacientes, deficitaria", dixo, ademais de sinalar que "ser a Comunidade Autónoma con menos mortos en residencias, non é consolo", xa que "non se trata dunha competición". "O que ten que facer Feixoo é recoñecer a precariedade que hai, a falta de atención e de coidados, e analizar por que se deron esas mortes. Moitas eran evitábeis", recalcou Balo, á vez que apuntou "que haberá que ver por que houbo máis falecementos nas privadas que nas públicas" e criticou o "ocultismo" da Xunta a respecto dos datos. Servizos 100% públicos A portavoz da as Traballadoras de Residencias de Galicia, Sonia Jalda, coincidiu con Balo en que "a mala praxe vén dada polas malas condicións laborais". "Atopamos quendas descubertas por cinco persoas que non están en carteleira, o que implica que as traballadoras traballan máis e a atención empeora". Respecto ao déficit de atención, Balo lembrou que "España está á cabeza de Europa en residentes que sofren feridas e chagas por non haber cambios posturais, debido á escaseza de persoal". O beneficio económico ás veces non é compatíbel coa calidade dos coidados, censurou o portavoz da plataforma polas pensións. "Apostamos por un servizo 100% público que, aínda que conviva coas residencias privadas, garanta as suficientes prazas públicas con atención de calidade para os maiores", demandou o vogal de Modepen. Unha traballadora con máis de 40 anos cotizados no Sistema Agrario non chega a cubrir 50% do custo medio dunha praza nunha residencia A esta petición sumouse tamén Sonia Jalda, quen esixiu uns servizos "públicos e de calidade, con cocientes iguais para as privadas e as públicas". "Feixoo di que os cocientes son os mesmos, pero iso non é certo. Non hai máis que ver o número de falecidos", afirmou, para remarcar que os centros privados "non dispoñen de medios porque prima o rendemento económico". Traballadoras agrarias "Non queremos esquecer o horror vivido por moitos residentes e traballadores durante este ano, nin ás persoas obrigadas a morrer en soidade, sen unha man nin unha palabra de agarimo", reivindicou pola súa banda a portavoz do Sindicato Labrego Galego, Isabel Vilalba, que demandou un "cambio no modelo de coidados e dependencia", debido a que agora baséase "no negocio de empresas privadas que reducen custos e flexibilizan os beneficios", en gran medida, as responsábeis da traxedia". "A privatización dos servizos maltrata e mata, ás traballadoras e ás persoas dependentes", afirmou Vilalba, quen se referiu tamén ás traballadoras agrarias. "Unha traballadora con máis de 40 anos cotizados no Sistema Agrario da Seguridade Social, non chega a ter cuberto o 50% do custo medio dunha praza nunha residencia", destacou a portavoz. Presenza política O deputado de Galicia en Común no Congreso Antón Gómez-Reino cualificou de "fundamental" a mobilización, "especialmente nun país como Galiza, tan golpeado por privatizacións e pola austeridade". "O día a día dos nosos maiores non pode ser fonte de negocio", apuntou Gómez-Reino, quen subliñou a necesidade de "desprivatizar" o servizo para remarcar que "todo o que se fai desde o Goberno do Estado vai no sentido de reforzar o sistema público". Olalla Rodil, do BNG, lamentou que as residencias, os seus pacientes e traballadoras sufrisen "a cara máis amarga da pandemia" e esixiu "unha rede de servizos pública e forte" que permita "garantir un dereito fundamental como é unha vellez digna". Pola súa banda, Antón Sánchez, líder de Anova, sinalou que a pandemia da Covid-19 "demostrou o que hai anos os colectivos veñen denunciando: Que na Galiza non se aposta polos servizos públicos", unha situación na que é "cómplice", segundo apuntou, o PPdeG. Sánchez tamén demandou unha xestión das residencias "pública e directa", con políticas "centradas nas persoas, e non nos fondos voitre".


Summary: Tan só en Catalunya, Navarra e Euskadi a extrema dereita obtivo menos apoio que en Galicia, un dos seis territorios do Estado onde o bloque progresista supera o da dereita.

A extrema dereita prende en moitos territorios do Estado e faino cada vez con máis forza. No conxunto de España, Vox acadou neste pasado 10N o 15% dos votos e superou esa porcentaxe nunha morea de comunidades, chegando ao 28% en Murcia, onde foi primeira forza, e pasando do 20% noutras como Andalucía ou Castilla-La Mancha. O partido ultra pasou, de feito, do 11% dos sufraxios en todas as comunidades agás en catro: as recoñecidas como nacionalidades históricas e Navarra. Tan só en Catalunya (6,3%), Navarra (5,3%) e Euskadi (2,4%) a extrema dereita obtivo menor apoio que en Galicia (7,8%)O apoio a Vox en Galicia, aínda que en ascenso como no resto de territorios, segue a ser dos máis baixos do Estado, cun 7,8% dos sufraxios. Tan só en Catalunya (6,3%), Navarra (5,3%) e Euskadi (2,4%) a formación de extrema dereita obtivo menor porcentaxe. Catro territorios comúns na presenza dunha relevante identidade propia. A distancia é, ademais, considerable coa seguinte autonomía con menor apoio á ultradereita, La Rioja, onde Vox acadou o 11,5% e tampouco tivo representación, como en Navarra, Galicia e Euskadi, os únicos territorios de España onde non acadou escano ningún. Pero máis aló da obtención ou non de escanos, Vox sobe en todas as autonomías e en todas as provincias do Estado agás nunha, en Bizkaia, onde caeu en porcentaxe e número de votos. No caso das galegas, suma 12.000 votos máis na Coruña respecto ao 28A e suma case tres puntos; aumenta 3.000 votos e tamén case tres puntos en Lugo; 10.000 e 2,5 puntos en Pontevedra; e 3.000 e outros 2,5 puntos en Ourense. O incremento é xeral e mantido, sendo Ribeira, Becerreá, Abadín e Carballeda de Valdeorras as localidades nas que obtén mellores rexistros, entre o 12 e o 13%, e superando o 10% noutros 16 concellos, desde Meaño ou Barbadás ata O Barco ou Xinzo de Limia. Con todo, o auxe de Vox non é aínda comparable ao que se dá noutros territorios. A ton verde do mapa é case inapreciable en Galicia, País Vasco e Navarra e Catalunya, pero torna en moito máis escuro en Murcia, Andalucía, Madrid, importantes zonas da Comunitat Valenciana e Castilla-La Mancha ou en Ceuta, onde supera o 35% de voto. A extrema dereita conseguiu representación en 33 circunscricións e foi primeira forza en 284 concellos, 36 deles con máis de 10.000 habitantes. Vox foi o máis votado en Murcia ou en 66 municipios de Madrid, onde ten o seu caladoiro de votos xunto con Andalucía, Valencia e Castilla-La ManchaDestaca o apoio obtido en cidades como Algeciras, con máis de 200.000 habitantes, onde supera o 31% de voto, ou Roquetas de Mar, El Ejido e Torre-Pacheco, con máis do 35% de sufraxios para os ultras, que son fortes en lugares cunha elevada presenza de traballadores inmigrantes vinculados á agricultura. Vox é a formación máis votada en 66 localidades de Madrid, case todas municipios pequenos da periferia pero tamén vilas grandes como Navalcarnero ou Valdemoro.A ultradereita fíxose tamén forte en toda a costa andaluza e especialmente en Murcia, única comunidade onde gaña as eleccións e onde é primeira forza en 16 concellos e segunda na capital, a tan só 400 votos do PP, ademais do caso citado de Cartagena, onde é o partido máis votado. O bloque da dereita é maioritario en todas as comunidades autónomas agás en seis: Galicia, Euskadi, Navarra, Catalunya, Illes Balears e AsturiasEn casos como os da Región de Murcia, a suma de Vox con PP e Ciudadanos dálle unha importante maioría á dereita, que alcanza o 62% dos sufraxios fronte ao 35,5% da esquerda, tendo en conta en todos os casos os principais partidos estatais ou locais de cada territorio. A dereita é a vencedora na maioría das comunidades autónomas. En todas agás en seis delas, entre as que se inclúe Galicia, que nestas eleccións xerais deu a maior vantaxe histórica ao bloque progresista sobre o conservador, cun 53,6% fronte a pouco máis do 44%. A suma de PSdeG, En Común, BNG e Más País supera amplamente á de PP, Vox e Ciudadanos. Sempre tendo en conta os partidos máis importantes, tanto a nivel estatal como local e autonómico, e como no caso da menor presenza de Vox, doutra volta Catalunya, Navarra e Euskadi lideran os territorios onde a esquerda acada máis forza. No caso catalán, onde hai máis diferenza entre bloques, a suma de ERC, PSC, En Comú, CUP e Más País supón case o 65% dos votos fronte ao 27,4% de Junts per Catalunya, Ciudadanos, PP e Vox. As formacións de esquerda suman case o 65% dos votos en Catalunya, fronte ao 27,4% de JxCat, Ciudadanos, PP e VoxEn Navarra, pola súa banda, o espazo da esquerda --incluíndo a PSOE, EH Bildu e Podemos-- supón case o 59% fronte a pouco máis do 35% de Navarra Suma e a ultradereita. En Euskadi, pola súa banda, as formacións progresistas acadan o 54% mentres que a dereita, metendo nese grupo o PNV, alcanzou o 44,4% neste pasado 10 de novembro. A esquerda é tamén maioritaria, aínda que por pouco, nas Illes Balears, onde socialistas, Podemos, Més e Más País suman case o 50% fronte ao 47,3% de PP, Ciudadanos e Vox, que ten no arquipélago unha importante presenza tamén. Asturias é a outra comunidade onde o espazo progresista é maioritario, cunha vantaxe de case seis puntos entre a suma dos partidos de esquerda (51,5%) e a da dereita (45,8%). En Cantabria, tendo en conta que a enquisa do CIS sitúa o PRC claramente no centro, o bloque conservador supera o 45% dos votos fronte ao 31,9% de Podemos e PSOE. No resto de territorios, a dereita suma maioría, sendo especialmente ampla no devandito caso de Murcia, pero tamén nas dúas Castelas. En Castilla y León, o bloque progresista supera por pouco o 40% dos votos, mentres que en Castilla-La Mancha anda sobre o 42%. En Madrid, o bloque conservador sumou o 52,3% dos sufraxios fronte ao 45,5% de PSOE, Podemos e Más País. No resto de autonomías, a diferenza entre a dereita e a esquerda é menor, sendo nalgúns casos moi apertada, como no da Comunitat Valenciana, cunha diferenza de punto e medio, unha distancia semellante á que se dá en Andalucía.


Summary: De momento están convocados actos en 23 cidades e vilas. Mª Magdalena Moreira Alonso morreu este luns a mans do seu marido, do que se separara hai dúas semanas.

Un novo asasinato machista. Este luns un home acabou coa vida da súa dona no Porriño, Magdalena Moreira Alonso, de 47 anos. O matrimonio iniciara o seu proceso de separación hai dúas semanas. O home, de 57 anos, marchou do traballo ao redor da mañá asegurando que estaba citado coa súa muller para asinar o seu divorcio. Cando o fillo máis vello da parella chegou a casa ao mediodía atopou os cadáveres de ambos os dous. A policía sospeita que cando a muller viu o seu marido armado cunha escopeta tentou fuxir, recibindo un disparo polas costas. Posteriormente, o asasino suicidouse. Trátase da primeira muller asasinada por violencia de xénero no que levamos de ano en Galicia e a primeira dende febreiro do pasado ano. É a 17ª no conxunto do Estado español neste ano 2018. Como xa é habitual, o movemento feminista galego convoca concentracións de protesta ao día seguinte da publicación das novas do asasinato. Así, este mércores están xa convocadas máis dunha vintena de actos en cidades e vilas de toda Galicia. "Estamos fartas de ser asasinadas. Querémonos vivas!", destácase nos chamamentos. Estas son as convocatorias: Cangas, 12:30 Praza do Concello O Porriño, 20.30h Praza do Concello Ourense, 20h na Castañeira Lugo, 20h diante do Concello A Coruña, 20h no Obelisco Vigo, 20h no MARCO Compostela, 20h Praza 8 Marzo A Estrada, 20h diante do Concello Ferrol, 20h diante do Concello Pontevedra, 20h audiencia provincial Redondela, 20.30h praza da Constitución As Pontes, 20h Praza do Hospital Foz, 20h diante do Concello Ribeira, 21h Praza do Concello Viveiro, 20h Praza da Fontenova Sarria 20h Praza do Concello Redondela, 20:30 Praza da Constitución Ames 20:30 Praza da Mahia Carballo, 20h diante do Concello Viana do Bolo, 20h Praza Maior Monforte, 20.30h Praza de España A Ramallosa (Nigrán). 20h Rotonda da Ramallosa Miño, sábado 23 ás 12 na Praza do Parchís


Summary: María Victoria Carvalho-Calero, Manuel González González, Xacarandaina e os proxectos Música en Compostela e Conciencia completan a relación de gañadores.

O xurado dos Premios da Cultura Galega, reunido esta terza feira en Santiago de Compostela, outorgou os galardóns da edición deste ano após unha xuntanza presidida polo conselleiro de Cultura, Román Rodríguez, que tivo lugar na Cidade da Cultura. Esta gala busca distinguir "a excelencia creativa, a capacidade de intercambio, a experimentación e a proxección do panorama cultural do país". Na categoría de Letras, a premiada este ano é Marica Campo. O xurado quixo premiar a súa prolífica traxectoria na literatura infantil e xuvenil. "Cunha singular e contundente voz literaria, destaca pola seu compromiso para achegar a lingua galega ás xeracións máis novas, o seu labor pola defensa da cultura galega e polo seu activo traballo para fomentar valores como o feminismo, o ecoloxismo ou a solidariedade", xustifican. Marica Campo: "Todas temos libros agardando a ser lidos, mais o que nos chega na prensa lémolo enseguida" En segundo lugar, o premio de Artes Visuais vai parar á filla de Ricardo Carvalho-Calero, María Victoria, historiadora da arte galega especializada en arte contemporánea, arquitectura e cidade. A organización deste certame salienta dela a súa "ampla bagaxe" na investigación académica e a difusión cultural da autora no que atinxe á arte galega do século XX. Melania Cruz, pola súa parte, é a elixida na categoría de Artes Escénicas. Diplomada en Maxisterio pola USC e titulada en Arte Dramática pola ESAD da Galiza, Cruz iniciou a súa carreira de interpretación no teatro, en 2004, e debutou na gran pantalla unha década despois da man do director Ignacio Vilar con A esmorga. Conta con varios galardóns no seu haber. Melania Cruz: "O futuro pasa por ter claro que a cultura é algo no que hai que investir" En Audiovisual, o premio é para Xosé Ramón Gayoso, o incombustíbel presentador do Luar. "O seu rostro aparece desde o primeiro minuto da emisión da TVG, e desde entón mantense na pantalla nun dos programas máis lonxevos", subliña o xurado. O programa de cursos universitarios internacionais 'Música en Compostela' leva o Premio da Cultura Galega de Música. Nados en 1958, estes cursos "realizan un labor de preservación, coñecemento, formación e difusión do patrimonio musical", precisan. Manuel González González é premiado en Lingua, ao ser o filólogo "un dos intelectuais galegos máis relevantes do último século" pola súa "dedicación ao estudo, defensa e promoción da lingua galega". A asociación cultural Xacarandaina, que vén de celebrar o 40º aniversario, gaña na categoría de Patrimonio Cultural como "referente da recuperación e catalogación dunha base importante do legado artístico tradicional galego". O museo vivo de Xacarandaina Finalmente, o programa de divulgación científica 'Conciencia', impulsado pola USC, recibe o galardón de Proxección Exterior. "É unha plataforma de lanzamento da imaxe de Galicia cara ao exterior en base ao seu talento", indica a organización.


Summary: A nova moratoria do Concello de Ourense chega un día despois de que a familia presentara unha querela contra o alcalde, Agustín Fernández.

O Concello de Ourense anunciou unha nova moratoria para o derrubo da vivenda de Reza. Despois de que se paralizara este xoves o primeiro intento pasado por un defecto de forma, tampouco se levará a cabo o día 8, cando estaba prevista, segundo informa 'La Voz de Galicia'. A decisión chega un día despois de que o a familia presentara unha querela por dous presuntos delitos de prevaricación contra o alcalde, Agustín Fernández. Consideran que se ordenou o derrubo pese a non contar coa licencia para o proxecto, polo que a querela podería estenderse a funcionarios que tramitaron o expediente. O rexedor socialista solicitou novos informes aos técnicos municipais e aprazou a data até coñecer os detalles. A familia afectada continúa buscando unha alternativa mentres desaloxa a vivenda. Apoios sociais Ducias de persoas acudiron até a morada o pasado xoves e instaláronse no seu interior para tentar frear a destrución da vivenda, unha peza de vangarda ideada polo arquitecto Fernando Blanco. Nos últimos días, divers@s artistas de Galiza tornaran a vivenda nun museo achegando múltiples obras de arte ao seu interior á fin de evitar que a sentenza se executase. Da mesma maneira e através da sinatura dun manifesto, 59 arquitect@s de todo o país reclamaron ao Concello de Ourense que frease o derrubo que "vai truncar dramática e inutilmente a vida da familia".


Summary: O novo presidente do Brasil nomea o goberno con máis militares dende a ditadura e inza o seu primeiro discurso de ataques á esquerda e referencias relixiosas

Tras uns meses caóticos na política brasileira, o ultradereitista Jair Bolsonaro tomou posesión oficialmente como o 38º presidente da República Federal do Brasil, o quinto elixido de maneira directa desde o regreso da democracia. A mesma masa fervorosa que o acompañou nos mitins e lle entregou case 58 millóns de votos, acompañouno en Brasília, festexando a súa chegada ao poder e, de paso, o afundimento da esquerda."Brasil por riba de todo e Deus por riba de todos", foron as palabras finais do seu discurso.As súas primeiras palabras como novo presidente dedicoullas aos médicos que lle salvaron a vida tras o ataque sufrido en Juiz de Fora (Minas Gerais) durante a campaña electoral, tratando de contrarrestar todas as dúbidas xurdidas por mor daquel suceso que axudou a cambiar o ritmo da contenda. Dende o atque non participou en ningún debate televisivo xunto ao resto de candidatos. Prometeu a continuación, nesta primeira intervención, escapar da submisión ideolóxica, combater a ideoloxía de xénero, realizar reformas estruturais para mellorar o estado das contas públicas, e, sobre todo, prometeu reconstruír Brasil. "Brasil por riba de todo e Deus por riba de todos", foron as palabras finais do seu discurso.Para este labor de pretendida reconstrución botará man do que, como capitán, coñece ben: o Exército. Non había tantos militares na cúpula do poder desde que no verán suramericano de 1985 a ditadura deu un discreto paso á beira cedendo ante a reclamación de eleccións indirectas. Bolsonaro conseguiuno. Ademais do seu vicepresidente, o xeneral Hamilton Mourão, outros sete militares forman parte da lista de 22 elixidos para o Consello de Ministros, unha terceira parte das carteiras ministeriais.Non había tantos militares na cúpula do poder dende a fin da ditadura brasileiraO xeneral Augusto Heleno será o ministro de Seguridade Institucional -finalmente preferiu esta carteira, e el mesmo suxeriu outra opción para o Ministerio de Defensa-, o almirante Bento Costa será o ministro de Minas e Enerxía, o xeneral Fernando Azevedo e Silva foi finalmente o elixido para o Ministerio de Defensa, o tenente coronel Marcos Pontes foi designado para o ministerio de Ciencia e Tecnoloxía, o capitán Tarcísio Gomes de Freitas para Infraestrutura, o capitán Wagner Rosario para a Controladoría Xeral da Unión, e o xeneral Santos Cruz para a secretaría de gobernación da Presidencia da República.Minutos antes, dous dos mencionados deixaban un xesto incontestable: os xenerais Mourão e Heleno abrazábanse con xúbilo ás portas da Catedral de Brasília, mentres o novo presidente decidíase pola opción convertible do Rolls-Royce no seu traslado cara ás honras. A súa misión cumprida axuda a definir ao Brasil de hoxe. Tamén é o Brasil de hoxe a aglomeración de simpatizantes ao longo da Chaira dos Ministerios, esprintando polo céspede para non perder o ritmo da comitiva.No núcleo duro do Goberno de Bolsonaro está o ex-xuíz que condenou a Lula da Silva e un ministro que admitiu o uso de doazóns ilegais para financiar campañas electoraisO núcleo duro do goberno Bolsonaro complétano Paulo Guedes, ministro de economía, facenda, planificación, industria e comercio, o ex-xuíz federal que condenou o ex-presidente Lula dá Silva, Sérgio Moro, como ministro de xustiza e de seguridade pública, e Onyx Lorenzoni, ministro da Casa Civil, . Lorenzoni, ao que ademais Bolsonaro confiou o encargo de organizar o traspaso de poderes neste período de transición, é un dos poucos casos de políticos brasileiros que confesou un caso de corrupción: recoñeceu recibir e usar doazóns ilegais, sen declarar, para financiar campañas electorais.Unha vez dentro do Congreso Nacional, a toma de posesión de Bolsonaro deixou imaxes acordes ao ambiente político dos últimos anos en Brasil. Evo Morales, un dos representantes de máis alto nivel que ocupaban os asentos dianteiros da cerimonia, aguantaba impasible e perplexo a escena de decenas de deputados abalanzándose a berros sobre a primeira fila para conseguir o mellor recordo audiovisual do líder da extrema dereita, lanzándolle coa man o xesto marca da casa, emulando unha pistola, que Bolsonaro devolvía orgulloso.Boicotearon a investidura os deputados do Partido dos Trabalhadores e do PSOL (Partido Socialismo e Liberdade). Ambos aceptaron desde o principio o resultado electoral, pero segundo indica o comunicado oficial da PT, iso non impide que nun acto de resistencia denuncien que o proceso estivo caracterizado polo golpe do impeachment, pola prohibición ilegal da candidatura do ex-presidente Lula e pola manipulación criminal das redes sociais para difundir mentiras contra o candidato Fernando Haddad.O PT boicoteou a investidura de Bolsonaro e lembra que o proceso electoral estivo marcado pola prohibición ilegal da candidatura de Lula e pola difusión masiva de novas falsas contra o candidato Fernando HaddadA súa última mensaxe dedicouna precisamente Bolsonaro ao Partido dos Trabalhadores: "A irresponsabilidade conduciunos á maior crise ética, moral e económica da nosa historia", asegurou ao final do seu primeiro discurso como presidente. "Hoxe comezamos un traballo arduo para que Brasil comece un novo capítulo desta historia, un capítulo no que Brasil será visto como un país forte, puxante, confiante e ousado"."Esta é a nosa bandeira, que xamais será vermella"Os seguidores de Bolsonaro que esperaban nos arredores do Palacio de Planalto tamén tiveron a oportunidade de escoitalo ao vivo. Eles berraban "o capitán chegou", e chamábanlle "mito", e o presidente arengábaos co seu particular estilo. Segundo el, este 1 de xaneiro será lembrado como "o día en que o pobo comezou a liberarse do socialismo, do xigantismo estatal e do politicamente correcto".Garantiu que loitará contra "as ideoloxías que destrúen os nosos valores e tradicións", e que o seu goberno vai "restablecer patróns éticos e morais que transformarán o noso Brasil". A habitual agresividade das súas palabras, co que tanto apoio logrou, saíu a relucir na despedida. "Esta é a nosa bandeira", concluíu suxeitando e sinalando a verde e amarela, "que xamais será vermella".