Summary: Un ensino público que teña como lingua vehicular a nosa propia e que garanta un número suficiente de prazas para todo o alumnado. Un currículo que inclúa a educación sexual e o ecoloxismo como contidos obrigatorios en todas as etapas. Garantir o efectivo cumprimento da liberdade de cátedra para o persoal docente e potenciar o traballo de atención ao alumnado. Son os eixos que resomen a folla de ruta aprobada por unanimidade no VI Congreso, realizado este sábado en Compostela.

Por unha Galiza con futuro. Ensino público galego. Baixo este lema está a decorrer este 26 de outubro en Compostela o VI Congreso da CIG-Ensino. Arrincou ás 10.30h na facultade de Ciencias políticas coa intervención do actual secretario nacional, Anxo Louzao, quen presentou o informe de xestión cas actividades realizadas nos últimos catro anos e que foi aprobado por unanimidade. De maneira unánime aprobáronse igualmente as modificacións estatutarias, o relatorio de acción sindical. O acto de encerramento está marcado para as 16.30 horas. Ao longo da mañá, 200 delegad@s e membros do Consello federal analizaron polo miúdo o traballo desenvolvido nos últimos catro anos e fixaron os obxectivos para os catro seguintes, que se resumen nun único: botar abaixo a LOMCE e pular pola aprobación dunha lei educativa que teña o eixo vertebrador na Galiza, asentada na galeguización do ensino público. O galego, lingua vehicular no ensino e obrigatoria nas oposicións Así as cousas, os documentos que se someteron a debate sinalan a defensa da lingua como "un dos eixos fundamentais da nosa actuación", ao redor do cal se reclama que sexa o galego o idioma vehicular en todos os niveis educativos "partindo da perspectiva de que o problema lingüístico no noso País é colectivo, non individual". Aliás, CIG-Ensino pulará para que calquera proceso selectivo e de acceso á función pública docente os e as opositoras fiquen "obrigadas" a realizar as probas na nosa lingua e que o seu dominio sexa "exixíbel" para todas as modalidades de mobilidade. Unha escola rural coas mesmas oportunidades que a da cidade Máis un reto para a central nacionalista será conseguir que a consellaría de Educación oferte no sistema público prazas suficientes para todo o alumnado no ensino non universitario; que se reduza o número de estudantes en cada sala de aulas até ficar en 20 na ESO, por exemplo; unha alternativa para a escola rural galega que lle outorgue as mesmas oportunidades que ao alumnado das cidades; gratuidade dos libros de texto, do transporte e dos comedores escolares. Namentres, para o ensino universitario, o sindicato reclama un mapa de titulacións adecuado ás necesidades da Galiza e anuncia que seguirá a dar a batalla en contra dun proceso "privatizador" que suporía "unha subordinación cada vez maior a criterios de mercado". Educación sexual e ecoloxismo, materias de estudo Continuando cos puntos onde a central sindical fará especial presión chegamos á loita por un modelo educativo non-sexista. Que se eliminen os concertos cos centros de ensino que segregan por sexos; que a educación sexual "que sirva para apoiar as persoas na construción da súa identidade, sexa cal sexa esta" sexa materia obrigatoria en todas as etapas educativas; e que a Xunta ouza as organizacións feministas á hora de deseñar un currículo escolar asentado na idea da co-educación son tres dos aspectos que se exixirán a este respeito. En liñas semellantes ás sinaladas para erradicar os valores e os estereotipos sexistas do ensino público, esta federación da CIG avoga pola inclusión no currículo educativo os contidos acaídos para a defensa do ecoloxismo e a comprensión de que tamén o natural é político, procurando tamén desta volta o apoio das organizacións que traballan neste eido. Persoal docente: menos horas lectivas e centradas na atención ao alumnado Por derradeiro, e en relación aos dereitos profesionais e laborais do profesorado, CIG-Ensino pulará porque as eleccións sindicais conten con maior participación do persoal docente "e que se realicen en cada centro de traballo". Así mesmo, entende fundamental que o profesorado faga parte "activa e real" na elaboración dos contidos. Potenciar o traballo na sala de aulas e de atención ao alumnado, frear a "crecente burocratización" e garantir a que a liberdade de cátedra se respecta son outros dos puntos onde se centrará a actividade sindical nos vindeiros catro anos, unido a reclamación dunha xornada laboral lectiva máis reducida para apostar na formación "permanente" do profesorado "non para conquerir méritos senón como unha necesidade inherente do sistema educativo". Para alén de debater as teses e de analizar o traballo dos últimos catro anos, no VI Congreso escollerase tamén secretari@ nacional e nova executiva. Finalizado o prazo de presentación de candidaturas 48 horas antes do evento, a única achegada é a que encabeza Anxo Louzao, actual secretario nacional e que leva desenvolvendo esta responsabilidade desde o ano 2001. O resultado das votacións coñecerase á primeira hora da tarde.


Summary: Ex membro do Partido Comunista Surafricano, aliñado co Congreso Nacional Africano, foi detido, torturado e condenado a cadea perpetua en 1963. Pasou máis de 20 anos na cadea.

O activista contra o apartheid Denis Goldberg, o único branco condenado canda Nelson Mandela e outras iconas da loita de liberación en Suráfrica nos xuízos de Rivonia en 1964, faleceu aos 87 anos, segundo anunciou nesta quinta feira, 30 de abril, a súa fundación. Goldberg faleceu a última hora da cuarta tras padecer un cancro de pulmón durante os dous últimos anos, indicou á axencia de noticias alemá DPA Debbie Budlender, xerente da Denis Goldberg Legacy Foundation Trust, subliñando que o feito de que vivise tanto é "un signo da súa determinación e valor". Media Statement: Foundation deeply saddened by the passing of friend and comrade Denis Goldberg. Hamba Kahle to an outstanding South African. https://t.co/4DAhPw32qG pic.twitter.com/H0vf7hvX81— NelsonMandela (@NelsonMandela) April 30, 2020 Coa morte de Goldberg, dos dez condenados no que se definiu como o "xuízo que cambiou Suráfrica" só queda un con vida, Andrew Mlangeni, de 94 anos. 22 anos de prisión Nacido en Cidade do Cabo e con formación de enxeñeiro, Goldberg cumpriu 22 anos dunha pena a cadea perpetua logo de ser declarado culpábel de "facer campaña para derrocar o Goberno mediante unha revolución violenta". Con antepasados xudeus, Goldberg foi criado nun fogar liberal e implicouse no activismo de mozo, moi consciente da inxustiza do réxime do apartheid, que forzou á segregación entre brancos e negros e negou a estes últimos o dereito de voto. Primeiro uniuse ao Partido Comunista Surafricano, unha organización ilegal aliñada co Congreso Nacional Africano (ANC) de Mandela, e posteriormente uniuse ao brazo armado deste segundo partido, Umkhonto we Sizwe (Espada da nación). Foi arrestado durante unha redada nun piso franco do ANC en Rivonia, un suburbio de Johannesburgo, en xullo de 1963, e foi interrogado e torturado. Durante o xuízo, os dez imputados esperaban ser condenados a morte, e Goldberg posteriormente contou o que o emocionara o mítico discurso de Mandela no tribunal sobre como estaba preparado para morrer por unha Suráfrica sen razas. "Traidor" Dada a división racial do sistema do apartheid, tras a súa condena Goldberg foi separado dos seus camaradas negros recluídos en Robben Island e encarcerado na capital, Pretoria. Máis tarde, falaría do illamento que sentiu nese período. "Como era branco, o seu odio cara a min era mesmo maior, porque me vían como un traidor", contou. A súa muller Esme Bodenstein, tamén unha veterana da loita que foi detida varias veces polo seu activismo e recluída en illamento, viviu no exilio en Londres mentres o seu marido estivo en prisión. Tras ser liberado en 1985, Goldberg reuniuse con ela no Reino Unido, onde se converteu en portavoz do ANC e tamén representou o movemento no Comité contra o Apartheid das Nacións Unidas. Goldberg regresou a Sudáfrica case unha década despois do final do apartheid e ocupou un posto no Goberno como asesor especial doutro veterano de Umkhonto we Sizwe, Ronnie Kasrils, entón ministro de Asuntos de Auga e Bosques. Crítico co ANC Como o seu amigo e tamén condenado no xuízo de Rivonia, Ahmed Kathrada ─falecido en marzo de 2017─, Goldberg volveuse crítico co ANC e co ex presidente Jacob Zuma, quen actualmente se enfronta a varios cargos por corrupción. Goldberg permaneceu implicado en varios proxectos e fundou a Denis Goldberg Foundation Trust, que busca "propagar a mensaxe de tolerancia, debate, xustiza e multiculturalismo". Estaba especialmente interesado no papel que as artes podían desempeñar para lograr o cambio social.


Summary: Belén Carril Miguéns é unha fagotista de Padrón que ven de recibir o segundo premio no concurso internacional Medici International Music Competition (MIMC) na categoría de fagot 'Master'. Belén leva desde pequena no mundo da música. Aprendeu primeiro solfexo e despois proseguiu os seus estudos no conservatorio profesional. Para ela, a música é un alicerce fundamental na súa vida.

Primeiro de todo, parabéns polo premio. Como foi a súa experiencia nesta competición? Desde o conservatorio superior de Vigo, onde eu estudo, mandaron un correo electrónico avisándonos de que ía haber un certame internacional. Decidín presentarme para probar sorte. O concurso íase realizar de xeito presencial en Bélxica, mais debido á pandemia de coronavirus, o formato tivo que mudar, e pedíronme que mandase un vídeo meu co instrumento. Mandei o vídeo e despois da primeira preselección escolléronme para a fase final. Finalmente, avisáronme de que quedara segunda dentro da miña categoría, dos 23 aos 24 anos. Estou moi contenta polo premio, a verdade é que non mo esperaba para nada. Sabería dicir cando naceu o seu interese pola música? Cando deu vostede os primeiros pasos nese mundo? Penso que comecei a estudar solfexo cando tiña seis ou sete anos. Se son sincera, todo comezou porque a miña nai meteume en solfexo despois de que un profesor viñese á escola de música de Padrón, a vila onde eu vivo, a falarnos sobre iso. A ela sempre lle gustou que fixese diferentes actividades, que me dedicase á música, á pintura... Así empecei. Logo claro que me foi gustando cada vez máis, e recoñezo que tiña unha certa facilidade, polo que miña nai decidiume meterme con nove ou dez anos no conservatorio profesional de Santiago de Compostela. É certo que nun principio, como só era unha nena, non entendía moi ben de que ía iso do conservatorio, mais logo xa fun entendendo e aprendendo. Tiven a sorte de ter un profesorado moi agradábel que axudou a que me fose gustando cada vez máis, e iso fixo que continuase até hoxe. O que máis me gusta é tocar nunha agrupación. Durante a pandemia, ao ter que estar na casa, botei moito de menos poder tocar con máis xente en conxunto. Toca só o fagot ou tamén se dedica a interpretar pezas con outros instrumentos? Como levan a cabo a escolla do instrumento ou instrumentos? Eu só me dedico a tocar o fagot. Por que o escollín? A verdade é que é unha historia bastante curiosa. Cando comecei no conservatorio, non sabía moi ben que instrumento quería ou debía escoller. Non tiña demasiada idea. Nun primeiro momento decidín intentalo co piano, aínda que seguía sen telo nada claro. O que pasou foi que, como o piano é un instrumento moi solicitado, houbo demasiadas peticións, e non conseguín entrar na selección de persoas para piano, aínda que acadei unha nota bastante alta, pero que non me deu para ocupar unha das prazas que se ofrecían. Entón, ao ter que elixir entre o resto de prazas de instrumentos que quedaban, decidín apostar polo fagot, aínda que quedaban bastantes prazas doutros instrumentos. Gustaríalle dedicarse á música nun futuro, ou pensa nela máis ben como un pasatempo? Non, para min a música é o meu futuro. Quero dedicarme a isto. Rematei os estudos este ano no conservatorio superior, o ano que vén voume a Milán polo Erasmus e quero continuar tocando o fagot. A min o que de verdade me gustaría é chegar a ter un posto nunha orquestra ou agrupación profesional. Pensa vostede que é importante que se apoie e se fomente o estudo e o coñecemento da música entre a xente máis nova? Si que o penso. Paréceme bastante importante que a xente nova estude sobre a música e sobre as artes en xeral porque espertan a creatividade das persoas e axudan a coñecer a moitas persoas e estar con grupos grandes de xente, co cal facilitan perder a timidez. A música vaite facendo pouco a pouco más extrovertida e faite desfrutar moito.


Summary: O sindicato independentista CSC chama a unha folga xeral o próximo día 8 en Catalunya como resposta "ao empobrecemento da clase traballadora". Para ese mesmo día, cuarta feira, a ANC e Òmnium Cultural convocaron un "paro de país" reclamando á liberación dos dirixentes sociais e políticos que o Estado fixo presos.

A Intersindical CSC convoca unha folga para denunciar a precariedade laboral e as dificultades dos traballadores para conseguir unha subsistencia digna, segundo explicou o seu secretario xeral Carles Sastre, que tamén pediu a derrogación do decreto ministerial que facilita a mobilidade de empresas no territorio do Estado. "Non é unha folga política porque aquí as folgas políticas están prohibidas", explicaron desde a central. Porén, CC.OO. e Fomento del Trabajo, a patronal, xa se manifestaron en contra por motivos diferentes. Mentres Comissions Obreres de Catalunya explica que non apoiará a folga porque consideran que non se debe trasladar ao plano laboral unha cuestión que supera este ámbito; a patronal catalá Fomento del Trabajo anunciou que presentará unha demanda de procedemento colectivo diante do Tribunal Superior de Justicia de Catalunya para que a folga sexa declarada ilegal e reclamar danos e prexuízos se chegara a celebrarse. A CGT tampouco respaldará a folga xeral. O sindicato advirte que "non ten tempo material" nin para debater nin para pronunciarse. Respecto da convocatoria da ANC e Òmnium Cultural, CC.OO. sinala que mantén contactos coa Taula per la Democràcia para decidir se apoia ou non ese paro. Pola súa banda, a UGT catalá adiou até a segunda feira a súa decisión sobre esta convocatoria.


Summary: Desde abril de 2009 no campus universitario de Vigo traballa a reo Trabalingua, unha asociación que pula pola posta en valor da cultura e da lingua galegas. O que fan cóntanolo Antía Veres, unha d@s soci@s, nesta conversa.

Definen Trabalingua como "asociación aberta de estudantes da Universidade de Vigo que queren poñer en valor a lingua e a cultura propias galegas sen dependencia de ideoloxías". Mais... poñer en valor a lingua e a cultura propias galegas, non é xa unha cuestión ideolóxica? Si, a nosa carta de presentación sempre leva esa aclaración de que somos independentes. Claro que o que facemos leva implícita unha ideoloxía: a do amor polo noso e a da firme crenza de que está nas nosas mans loitar por defendelo. Ao único que nos referimos con esa descrición é a que non somos ningún tipo de delegación dun partido político. "Ligar a loita polo noso a unha corrente política frea moita xente e que abre distintas frontes de loita onde só existe unha" De feito, os socios de Trabalingua non temos un único pensamento político, senón que cada membro segue a liña que máis lle parece sen que aos demais teña que lles importar, xa que esa non é a cuestión que nos ocupa na asociación. Está claro que hai accións políticas que poden favorecer ou atacar máis a lingua e a cultura galega, coas que podemos estar máis ou menos de acordo, mais nunca nos posicionamos como asociación dun ou do outro lado. Coidamos que ese é un punto moi favorable para nós porque, de estarmos ligados con algunha corrente política, podería haber xente que, malia querer traballar a prol galego, deixase de o facer polo simple feito de non concordar con esas ideas políticas. É un detalle moi pequeno, pero que frea moita xente e que abre distintas frontes de loita onde só existe unha. "Sabiamos que debiamos deixar de lamentarnos e actuar" Como, cando e onde xorde a a idea desta asociación? Xermola en abril de 2009, durante a celebración dunhas Xeiras sobre a lingua galega organizadas polos Comités na Universidade de Vigo. Alí, durante unha rolda de preguntas, un dos participantes (que resultou ser despois o presidente, Anxo Tato) propuxo crear unha asociación para promover o uso do galego na universidade, onde a súa presenza consideramos tan insuficiente. Sabiamos que debiamos deixar de lamentarnos e actuar, así que fomos varios os que comezamos a traballar. En que situación vedes a lingua e a cultura da Galiza para estimardes que cómpre poñela en valor? A lingua e máis a cultura da Galiza son a nosa identidade, o que somos, e iso é algo que calquera con dous dedos de fronte sabe que se debe valorar. Non obstante, parece que non todo o mundo pensa así e iso provoca que a nosa identidade se encha de prexuízos e que a día de hoxe se atope nunha situación crítica, sobre todo nos espazos urbanos. Concretamente na Universidade de Vigo, o noso 'hábitat', o galego é supostamente a lingua oficial, aínda hai moitos receos que obstaculizan a súa normalización: carteis que só figuran en español, profesorado galegofalante que decide impartir as súas aulas exclusivamente en español, estudantes galegofalantes que cambian a súa lingua ao poñeren un pé no CUVI --o campus universitario-- por pensar que a nosa lingua non é o suficientemente apta para se comunicaren nesas 'altas esferas'... Reivindicaron a celebración dun Día das Artes Galegas lembrando unha figura que non é moi coñecida: Bal y Gay. Por que? Sumámonos á iniciativa da Nave das Ideas, promotores dese acto. No Manifesto do Día das Artes Galegas sinalan que "concibimos o sempre dificilmente delimitable territorio da arte como aquilo que abrangue desde a artesanía até o deseño industrial, recollendo toda expresión artística, sexa cal for". "Pedimos o Día das Artes Galegas para Bal y Gay porque enriqueceu o panorama musical galego e cuxo traballo aínda non recibe a día de hoxe o recoñecemento que merece" "Abrazámolo na súa totalidade e integridade. Por iso facemos a reclamación global do Día das Artes Galegas. [...] As letras conformaron o eixo central mais non limitemos a nosa mirada. Recollemos a literatura para situala a carón do gravado, da videocreación ou da moda téxtil. Confiamos na universalidade da nosa produción artística". A elección deste ano da figura de Xesús Bal y Gay radica en que é este un músico e compositor que enriqueceu o panorama musical galego e cuxo traballo aínda non recibe a día de hoxe o recoñecemento que merece. É importante sacar á luz estas figuras de noso que tantas veces permanecen na sombra malia á grande achega que realizaron e que contribuíu a fortalecer a nosa cultura. De continuarmos con iniciativas que non son moi coñecidas, o bUSCatermos, o OrtoGal e esas Normas que denominades "biblia da ortografía galega" estarían tamén nesa listaxe. Por que merecen un espazo no seu blogue? Xustamente porque son ferramentas do galego descoñecidas para moita xente e que poden resultar moi úteis para traballar cunha lingua e cunha terminoloxía de calidade, referendada por expertos da lingua. A "biblia da ortografía galega" foi unha expresión que empregamos para nos referirmos ás Normas Ortográficas e Morfolóxicas do Idioma Galego, que son as que establecen a norma máis estendida hoxe. Non obstante, a nosa asociación é aberta non só canto a ideoloxías políticas, senón tamén canto a normas do galego, co cal xa temos preparada algunha entrada desa sección do blogue con recursos baseados nas outras normas. "A nosa asociación é aberta non só canto a ideoloxías políticas, senón tamén canto a normas do galego" Como foi a campaña 'E... en galego?'? Había moito que denunciar? 'Ti informas, Trabalingua denuncia' foi unha campaña que lanzamos o curso pasado e que se desenvolvía no campus de Vigo e que consistía na denuncia da falta de galego nos carteis da universidade por medio duns adhesivos con ese lema, 'E... en galego?' que colocabamos naqueles paneis ou sinais que figuraban tan só en español e que eran --e por desgrazas aínda son-- moitos. E chegamos ás FotoTrabadas. Cal é o obxectivo desta idea? No Facebook teñen penduradas varias imaxes que corresponden a medios de comunicación que deturpan a nosa toponimia. É isto habitual? A idea xorde a partir da do ano pasado e trata de facer máis activa a participación da sociedade, que na anterior actividade --reférese á campaña 'Ti informas', descrita na anterior pregunta-- era unha mera informadora e que agora pasa a ser propia denunciante a través das fotos que nos fai chegar por medio das redes sociais. Deste xeito tratamos de que a xente se conciencie da falta do galego ou do pouco coidado que a administración, os medios de comunicación e as empresas privadas poñen na súa escrita, que decote presenta erros gramaticais, ortográficos, de vocabulario, castelanismos ou malas traducións. "Moitos medios de comunicación e, o que nos parece aínda moito máis grave, moitos concellos galegos, empéñanse en seguir empregando a forma deturpada que se impuxo dende o español" Canto á toponimia, é un eido que chama especialmente a atención e que precisamente recollen moitas das FotoTrabadas que nos foron chegando: Arteijo, El Cebrero, Puenteceso, Rianjo... só existe unha forma toponímica oficial, que é a galega e, aínda así, moitos medios de comunicación e, o que nos parece aínda moito máis grave, moitos concellos galegos, empéñanse en seguir empregando a forma deturpada que se impuxo dende o español. Hai razóns para seguir adiante coa asociación? Hai e son moitas. Conseguimos cambios e aumenta-la presenza e o prestixio do galego na universidade, o cal constitúe o noso obxectivo primordial. Porén, estamos fronte a un grave problema: a falta de relevo xeracional. A maioría dos socios acabamos de rematar os nosos estudos ou estamos a piques de o facer, co cal a xente que queda para traballar na universidade é pouca para levar todo o peso da asociación e para desenvolver todas as actividades. Aproveitamos para animar a calquera estudante que queira colaborar connosco, da maneira e na medida que sexa, a que nos escriba a asociaciontrabalingua@gmail.com


Summary: O alto tribunal galego estima un recurso do STEG e deixa sen efecto o financiamento público de prazas en cinco centros educativos que separan os alumnos das alumas

Pau xudicial aos colexios segregacionistas ou, máis concretamente, a que estean parcialmente sostidos por fondos públicos. O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) vén de estimar o recurso interposto polo Sindicato de Traballadoras e Traballadores do Ensino de Galiza (STEG) contra a orde de concertos educativos promulgada pola Xunta en agosto de 2009, nomeadamente no que atinxe á "subscrición ou modificación de concertos" con cinco colexios que separan o seu alumnado en función do sexo. Mentres o Goberno central prepara, no marco da coñecida como Lei Wert, unha modificación legal para permitir que os colexios segregacionistas poidan ser concertados, o alto tribunal galego vén de facer valer os preceptos da vixente Lei Orgánica de Educación para invalidar o financiamento público de prazas nos centros Las Acacias, Montecastelo e Aloya, en Vigo, e en Montespiño e Peñarredonda, na Coruña. Esta supresión dos concertos xa fora decidida polo Goberno bipartito pouco antes das eleccións de 2009, se ben o PP, ao retornar ao poder, decidiu devolvérllelos. Precisamente a existencia de concertos anteriores á LOE foi un dos motivos argumentados polos colexios afectados para manteren as axudas públicas. Pero o TSXG advirte de que "non se pode esgrimir unha sorte de dereito adquirido, posto que cada decisión de renovación opera como acto singular baixo a normativa vixente". E a normativa vixente, a LOE, "prohibe tallantemente a discriminación dos alumnos na admisión a centros públicos e concertados", ademais de outorgarlle prioridade aos centros educativos que practiquen a "coeducación", isto é, o ensino en pé de igualdade para nenos e nenas. Tendo en conta que un concerto educativo é "unha manifestación da actividade de fomento" e que a LOE ordena fomentar a igualdade, explica a sentenza, "non pode fomentarse un criterio e, simultaneamente, o seu contrario". A LOE "prohibe tallantemente a discriminación dos alumnos" na admisión aos centros de ensino, lembra o tribunal O ditame xudicial tamén supón un torpedo á liña de flotación do outro gran argumento do gabinete de Alberto Núñez Feijóo para soster con fondos públicos os centros segregacionistas: a "liberdade". A xuízo do TSXG a retirada dos concertos "respecta a liberdade de educación así como a libre elección de centro por parte dos pais", tamén "a liberdade de creación" deste tipo de colexios "por quen adopte un ideario que opte pola educación diferenciada por razón de sexo". Pero esa liberdade, vén dicir o tribunal, non pode estar por riba "dos principios e regras vixentes, que no caso analizado revisten carácter orgánico por partida dobre", tanto polos preceptos da LOE como polo estipulado na Lei de Igualdade do ano 2007.


Summary: O presidente catalán fará o chamado á autodeterminación do 9 de novembro a comezos de semana, tal e como anunciou en Cardona nun acto no que tamén estaba presente Oriol Junqueras.

consulta de autodeterminación para o 9 de novembro "nos próximos días", polo que descarta facelo este fin de semana e segue sen despexar a incógnita de cando asinará o decreto, pero tamén deixa claro que o referendo será un feito, nunha representación que amosou certa imaxe de unidade ao estar presente no mesmo acto o líder de ERC, o partido que sostén ao goberno e que descarta calquera outro paso que non sexa o chamado ás urnas. Na súa intervención para pechar un acto no Castill de Cardona -a última das grandes fortalezas catalás que capitulou na Guerra de 1714-, Mas pediulle ao presidente do Goberno central, Mariano Rajoy, que seguise o exemplo do primeiro ministro británico, David Cameron, e ser ante todo "demócrata" permitindo que Catalunya vote. Ao acto, no que Mas foi recibido cunha ovación e gritos de 'president', asistiron tamén a presidenta do Parlament, Núria De Gispert; o conseller da Presidencia, Francesc Homs; o líder de ERC, Oriol Junqueras; o de CiU no Parlament, Jordi Turull, e o alcalde de Cardona, Ferran Estruch (ERC).


Summary: Unha asembleia veciñal xuntou máis de 250 persoas que trazaron a folla de ruta das actuacións a emprender contra o Concello (PP) perante a intención de dar por finiquitado o convenio que permitía manter este servizo en funcionamento

Presidida por unha faixa cun claro e rotundo Monte Alto non se pecha, sorteando a friaxe e a humidade con olor á salitre propia deste barrio, dábanse cita no pavillón do Colexio Público Curros Enríquez máis de 250 persoas en Asemblea para decidiren qué actuacións levar a cabo ante a intención municipal de dar por finiquitado o convenio en virtude do cal a A VV de Monte Alto contaba cun servizo de Biblioteca aberto á veciñanza. Unha asamblea presidida pola indignación, mais tamén polo optimismo, pola gañas de defender algo que é xusto e que resultou moi rica e participativa en intervencións e ideas. Alí puidose escoitar xente de todas as idades, desde mozas e mozos ata xubiladas e xubilados, desde antigos presidentes da asociación vecinal que explicaron a orixe da Biblioteca ata o emotivo caso dunha rapaza que era veciña do barrio desde había poucos días e que alí non só amosou a súa soilidariedade senón que anunciou a súa intención da facerse socia da entidade vecinal. Foi, quizais, un dos momentos máis emotivos, e tamén o que deixou un dos titulares da asamblea, ao dicir que con todos os casos de corrupción e de sobres de diñeiro que se coñeceron estes días, en clara referencia ao caso Bárcenas, poderíanse manter catrocentas bibliotecas como estas. Amplo apoio do tecido asociativo O caso da Biblioteca de Monte Alto espertou unha vaga de solidariedade por toda a cidade inédita ata agora, pois alí puidose ver unha nutrida representación de movementos sociais da cidade, de entidades veciñais como a das Roseiras e a da A Vv de Oza-Os Castros-A Gaiteira, ou do Colectivo Palavea Bravú, coincidentes todos eles, ao tomar a palabra, en que este ataque á Biblioteca é un ataque a todo o tecido asociativo. Non estaba, iso sí, a recentemente creada AA VV de Comerciantes de Monte Alto, que, segundo se denuncio una propia asemblea, leva recibido desde a súa creación, apenas hai un ano, case 8.000 euros de axudas municipais. Reunión co Concello no horizonte Desde a Xunta Directiva da Asociación deuse conta da xuntanza á que foron chamados polo Concello, fixada para o día 30 de xaneiro, e na que se desvelará o futuro inmediato da Biblioteca. Non obstante, o calendario de mobilizacións segue en marcha, estando fuxada unha concentración ante a mesma Biblioteca para o martes 29 ás 19:30 horas.


Summary: Nova recuperada publicada en outubro de 2010

Ata o día de hoxe non se atoparon vestixios de campamentos normandos ou viquingos en ningún lugar da península, malia que a súa presencia ao longo de todo o litoral está máis que probada. Que faríamos na Costa se se atopase un deses campamentos? Nas inmediacións do Cabo C, Cabo Cee, ou Cabo Cé, como aparece en algunha carta náutica do século XVIII, podemos atopar unha elevación do terreo de forma circular, que ben podería ser un destes campamentos. Trataríase dun achádego de enorme importancia. Así o apuntan un investigador da bisbarra e un catedrático da USC, que xa pasaron pola zona. Malia non encontrar probas finalistas, si apuntan que "hai evidencias suficientes para crelo". Atoparon tamén, entre profunda matogueira, unha peza cerámica que está a ser estudiada e que pode dar pistas. A situación do enclave é privilexiada para un campamento, cunha visión ampla de todo o sur da ría de Corcubión. A forma circular da elevación, como vemos na imaxe, extraída do Catálogo GIS de Corcibión, era a forma típica destes campamentos, que contaban cun alto muro de pedra. No seu interior os solares formaríannos chozas de madeira. Entre as posibles cousas que se poden atopar, son destacables as grandespedras escritas polas dúas caras. Sobre estas, os historiadores sinalan que os normandos escribían a base de raias, que en función da cantidade significarían unhas cousas ou outras. Informe de Patrimonio Para a catalogación do campamento sería necesario que a Xunta participase directamente nun proceso de investigación. Así, a través dunha denuncia particular ou colectiva, Patrimonio podería abrir un informe, a través do cal, logo dos pertinentes traballos arqueolóxicos, catalogaríase ou non. Que faríamos con el? Sería algo positivo para a bisbarra? A Costa deberá reflexionar sobre o que suporía contar cun dos achádegos máis importantes dos últimos tempos en materia arqueolóxica. Hai quen pensa que o deberiamos que recuperar por riba de calque interese económico ou político e o certo é que podería dar moito máis que calquera outra infraestrutura industrial. Porque hai que lembrar que os terreos están afectados pola construción dunha piscifactoría, xa aprobada e que non contou con apenas rexeitamento na poboación corcubionesa. Os terreos coinciden totalmente. Que crearía máis riqueza? Esta é pregunta que nos poderíamos facer non só para este caso senón para outras moitas actuacións que se van facer na bisbarra. Castro no Cabo da Nasa E de achádegos arqueolóxicos, en Corcubión hai varios castros, dos que só o de Quenxe está catalogado. De tódolos xeitos, en varias cartografías antigas xa aparecía a presencia de "O Castro" na zona do Cabo da Nasa, moi preto do Cabo C. Este está perfectamente documentado, e se poden adiviñar os muros circulares (soían ter 2 ou 3 muros de defensa). Ademais quedou hai varios anos nú tras un incendio na zona, e se puideron comprobar as formas das murallas. Agora crece xusto antes un novo monte de piñeiros. Sistema GIS de Corcubión Un bo xeito de achegarnos áo lugar é a través do Catálogo GIS de Corcubión, recentemente mellorado pola empresa Sixtema. Poden acceder a el a través dun banner que hai na parte de abaixo á esquerda dentro da páxina do concello de Corcubión: corcubion.info. Poden facer o propio pinchando nesta ligazón, que nos levará directamente ao suposto campamento viquingo do Cabo C.


Summary: O ex-voceiro do BNG insiste na necesidade dunha mirada política propia e aposta por unha representación forte en Madrid que sitúe a Galiza dentro do debate sobre a capacidade de decisión.

Anxo Quintana, ex-voceiro nacional do BNG, concedeu unha entrevista ao diario El País na que volveu defender a necesidade dunha visión política propia para Galiza, que sitúe os problemas específicos do país en chave nacional, sen deixarse levar por dinámicas nacidas en latitudes afastadas. "Hai movementos cidadáns moi interesantes pero os problemas de Galiza non se van resolver poñendo en marcha franquicias de movementos xerados noutras partes", afirma. "Se os promotores de Podemos fosen de Coristanco na vez que de Madrid, serían nacionalistas" "Podemos suscítame simpatía, respecto e incluso adhesión a cousas que propón. Ten moito mérito que con poucos medios conseguiran mover o avespeiro. Pero para Galiza non vale, temos que facelo por nós mesmos, sobre todo porque aquí non é novo. Algúns xa o fixemos hai 25 años. En Allariz participei en 1989 nun movemento asembleario que cedeu o protagonismo á xente. Se os que promoveron Podemos, na vez de ser de Madrid, foran de Coristanco, serían nacionalistas. Nunca Máis tamén foi así", engadiu o que tamén foi vicepresidente da Xunta. Así mesmo, Quintana lembrou a importancia dunha representación política específica para Galiza. "Máis que andar buscando as diferenzas entre partidos, movementos e demais é mellor que nos marquemos obxectivos de país. Os problemas en Euskadi e Catalunya van acabar abrindo un debate sobre o modelo territorial que levará á configuración dun Estado asimétrico onde elas terán consideración especial. Galiza está desaparecida, non existe nese debate. Na próxima lexislatura no Congreso ten que haber un grupo parlamentar forte e todo o mundo que estea interesado niso cabe nesta revolta", dixo.


Summary: O novo estudo publicado pola Dirección Xeral de Tráfico sinala un aumento nun 5% o número de vítimas mortais en accidentes de tráfico na Galiza respecto do período anual anterior. Mentres, o Estado acada mínimos históricos en número de accidentes e vítimas.

Na Galiza aumenta un 5% o número de vítimas mortais en sinistros nas estradas, tal e como revela o novo informe publicado pola Dirección Xeral de Tráfico que estuda o período comprendido entre o 1 de xaneiro de 2018 e o 1 de xullo de 2019. Durante este tempo na Galiza producíronse 6 accidentes mortais máis que no anterior período (44 fronte a 38) e incrementáronse en 8 os falecementos por esta causa (47 fronte os 39 do anterior período). Na Galiza producíronse 6 accidentes mortais máis que no anterior período e incrementáronse en 8 os falecementos Mentres na Galiza soben as tráxicas cifras, o Estado acada un novo mínimo histórico de falecementos producidos nas estradas. Os datos publicados na segunda feira 1 de xullo pola Dirección Xeral de Tráfico rexistran por segunda vez desde que hai este tipo de estudos un número inferior a 500 accidentes mortais nos primeiros seis meses do ano. Coas cifras que achega a DXT, só a Galiza e Madrid sofren un crecemento exponencial en sinistros mortais. Salientan positivamente os datos de Castela e León e Valencia, que reduciron en 20 e 25 respectivamente as persoas falecidas. No total do Estado os accidentes mortais reducíronse en 37 e as vítimas mortais en 53. Reclaman competencias de tráfico para a Galiza gañar en seguridade viaria En xaneiro de 2019 o pleno do Parlamento galego votaba por unanimidade unha proposición non de lei do BNG enunciada polo deputado Luís Bará a prol de igualar o autogoberno galego ao vasco e catalán en de tráfico, reclamando as competencias para a Galiza nesta materia. De feito hai unhas semanas que o nacionalismo denunciou a cifra que Galiza case acada (10%) en canto á mortandade nas estradas de todo o Estado cando somos apenas o 5% da poboación. O pasado 28 de xuño o portavoz parlamentar do PSdeG, Xoaquín Fernández Leiceaga, apresentou tamén no Parlamento un texto legal que contempla o despregamento dunha policía autonómica con competencias sobre o tráfico. Leiceaga puxo tamén en destaque que Catalunya e Euskadi xa teñen esta competencia e dixo que no caso vasco, con condicións orográficas semellantes ás galegas, os índices de siniestraliedade son inferiores aos rexistados no noso país. De facto, mentres a Galiza aumentou este período en 6 accidentes mortais e 8 falecementos, Catalunya baixou en 4 accidentes acontecidos e 15 persoas falecidas.


Summary: A poeta, editora e actriz, Antía Otero, vén de publicar 'O cuarto das abellas', o seu terceiro poemario, no que regresan ideas que xa se cocían nas obras anteriores. O rural, o feminismo, os sons, os cuartos, a presenza do cine e a arte son algúns dos trazos máis característicos da súa poética. O poemario está construído desde a consciencia e o zunido perpetuo das abellas como banda sonora.

- "As casas deixan cicatrices (ás veces invisibles) pero queiman". Este é un dos primeiros poemas de 'O cuarto das abellas'. Que hai detrás deses versos?- Igual que ao mellor un non transitou nunca o que é a morte pero viviu moitas mortes ao longo da vida, as casas dalgunha maneira van deixando feridas. Non teñen porque ser cicatrices físicas nin estar asociado directamente co negativo. Teñen que ver con marcas. Como quen deixa marcas na codia dunha árbore. A casa como espazo incorporado no tránsito. A casa en 'O cuarto das abellas' é algo importante. É algo referencial como arquitectura e tamén a nivel simbólico. - Falas da casa dos teus avós, mais tamén doutros espazos. Outros cuartos.- A casa dos avós é importante neste libro. 'O cuarto das abellas' existe fisicamente pero até aí. Gustábame entrar no sentido da casa como orixe. A casa como matriz. E outros espazos. Todos os outros espazos que ao longo da vida imos sentindo como casas. É dicir, o cuarto de baño dun bar pola noite pode ser unha casa. As casas, os lugares de calma ou de protección que un vai creando e desenvolvendo ao longo da vida. 'O cuarto das abellas' existe fisicamente pero até aí. Gustábame entrar no sentido da casa como orixe. A casa como matriz. E outros espazos. Todos os outros espazos que ao longo da vida vamos sentido como casas. - "Foi aquel cuarto de teito alto", dis. Explícanos a historia dese cuarto.- Non hai unha historia concreta. O que hai é unha visibilización dun tipo de arquitectura que xa non existe. Xa non se constrúen casas con teitos altos. Era unha maneira de construír dun xeito cómodo e que tiveses aire por riba. No que a luz puidese entrar. Ese tipo de arquitectura xa non se fai. Vivimos máis que nunca como abellas en colmeas, pero houbo un tempo no que as arquitecturas era moito máis amables. Eses teitos fan mención aos teitos altos que están aí pero que de algunha maneira xa deixaron de existir. As cousas que hai nese poema, os recordos, as fotos da comuñón... son cousas que poden seguir existindo pero que de algunha maneira deixaron de existir. - Nos libros anteriores xa estaban presentes as casas e os cuartos. En '(Retro)visor' xa se intuían varios cuartos. Hai algún fío?- Antía Marante, na presentación en Coruña, dixo que ela observa a nivel arquitectónico unha vontade de directora de cine nos meus textos. Sempre teño a idea de secuenciación do tempo. Do tempo físico e do tempo da escrita. Intentar crear unha liña temporal. En '(Retro)visor' estaba moi marcado porque para min todo o libro era como se fose un gran plano secuencia. Aquí ao mellor non estivo marcado dunha maneira tan consciente, pero si a nivel de pasar dunha casa a outra. Dun cuarto a outro. Dun espazo a outro, aínda que ao final todos formen parte desa colmea que é un único espazo. - Afondando nas palabras de Antía Marante, neste libro hai un "proxector ao fondo", un "inicio do documental" e "secuencias". A presenza do cine e da túa formación como historiadora da arte está de novo, como xa o estivera en 'O son da xordeira' e en '(Retro)visor'.- Creo que é algo do que non me vou poder desfacer nunca. Porque dalgunha maneira conformou o filtro e a forma de mirar. Hai algo no cine que a min interésame moito, sendo unha arte do tempo. Creo que a escrita é unha arte do tempo. As luces e as sombras como parte dese tempo. O que se oculta e o que se desvela. Isto está moi presente no cine, na arte, na pintura, mais na poesía dunha maneira moi clara. "Vivimos máis que nunca como abellas en colmeas, pero houbo un tempo no que as arquitecturas era moito máis amables." -Por que as abellas?-Por varias razóns. Cada vez vou atopando máis. Unha é polo poder simbólico que teñen. A abella a nivel de construción social. A abella coa idea do traballo de ir a buscar fóra e traballar cara a dentro. A idea da abella como algo que está desde o principio dos tempos. Algo fundamental, sen o que incluso ecoloxicamente non nos manteriamos. Mais logo tamén a abella como un elemento salvaxe. Como un animal salvaxe como é a abella se converte nun animal doméstico en moitas casas, coma na miña casa materna. Esa idea de albergar á abella até o punto que houbese un cuarto na casa que se chamase o cuarto das abellas. Logo hai algo na elaboración, a cantidade de pasos que a abella dá até que finalmente é unha esmelga e fai o mel. É como se estivesen en proceso continuo. Pero a abella tamén como elemento feminino. - As abellas movendo as ás e unha imaxe que se repite ao longo do poemario. De feito, contra o comezo dis "non podo escribir sen as súas ás petando na parede". - Neste traballo houbo unha consciencia do son moi grande. A idea do son, ao igual que a idea do tempo, acompáñanme na escrita. En 'O son da xordeira' hai un ruído das máquinas que é un son xordo. En 'O cuarto das abellas' hai moitas referencias aos sons. Hai autores que escriben con bandas sonoras. Para min a banda sonora foi o zunido perpetuo das abellas como algo que non che da alento. "Como un animal salvaxe como é a abella se converte nun animal doméstico en moitas casas, coma na miña casa materna. Esa idea de albergar á abella até o punto que houbese un cuarto na casa que se chamase o cuarto das abellas". - O libro ábrese cunha cita de Sylvia Plath. Cal é a súa relación con 'O cuarto das abellas'?- Foi unha autora na que as abellas estiveron moi presentes. Ese fragmento do poema está sacado da súa obra 'A filla do apicultor'. Interésame moito a disección do corpo de Sylvia Plath. A cantidade de Sylvia Plath que ao longo da historia a crítica foinos dando da autora, até o punto que chegou un momento no que a importancia da súa obra non estaba na obra, senón na súa vida. Hai un poema en 'O cuarto das abellas' -que é o que acompaña ao vídeopoema- que fala diso. Fala do abandono da escrita para que o evento estea noutro lugar. É algo horrible que nas autoras o evento da súa escrita non se busque na súa escrita senón fóra dela. E segue pasando. - 'O cuarto das abellas' está dividido en 5 partes: Abellariza, Melisa, Formalina, Obreiras e A Esmelga. En todas elas a pegada feminista é importante. Sobre todo nas Obreiras.- Aí recuperei algo que se avanzaba en 'O son da xordeira' que era unha mirada cara ao colectivo. Alí estaba centrado no colectivo das costureiras e aquí no colectivo das obreiras. En '(Retro)visor' quizais perdín ese pulso, pero aquí recuperouse. Non sei se se recuperou pola propia organización das abellas ou porque había un interese. Creo que había un interese por recuperar o traballo cara a colectividade. - O feminismo tamén tiña protagonismo nos libros anteriores. En 'O son da xordeira', o teu primeiro poemario, dis "incrongruencia é dicir que a muller naceu da costela do primeiro home cando ela foi a que lle deu o ser". Agora, en 'O cuarto das abellas', obsérvase, en concreto, no poema 'Matronas veladas', que lle dedicas a Dorés Tembrás. - O texto das matronas xurdiu a través dunha conversa na que Ana Abelenda nos xuntou a dialogar a Dores Tembrás, a Olalla Cociña e máis a min sobre a relación entre a literatura, a muller e a arte. De aí xurdiron unha serie de conversas entre nós e deume para escribir ese texto. Algo que falamos Dores e máis eu era sobre as mulleres que traballamos na literatura como autoras e editoras. O triplo traballo que hai que facer para moitas cousas. Para que che dean o lugar. Parece que non é un lugar que ti tes por dereitos, senón que cho teñen que dar. Iso paréceme terrible. De aí xurdiu ese poema, e tamén bebendo da idea das Guerrilla Girls. Ese colectivo de mulleres que nos anos 80 viron que nos museos a presenza das mulleres era sempre como obxecto. Non como autoras. Formaban parte das obras de arte como espidos que os homes pintaban. En relación con todos estes elementos xurdiu o texto. "Sendo editora unha dáse conta do esforzo que se pon na creación dun libro. Sentir que outros editan os teus textos e como se entendeses moitas cousas. É moi fermoso". - Agora que falas da túa faceta de editora, 'O cuarto das abellas' publicase cando ti observas todo desde outra perspectiva. Ademais de ser autora es editora. Cal é a maior diferenza que atopaches?- Cando naceu o proxecto de escrita de 'O cuarto das abellas' Apiario aínda non estaba creado. Iso no proceso de escrita, non agora no proceso de edición. Pero de moitísima emoción. Sendo editora unha dáse conta do esforzo que se pon na creación dun libro. Pensaba estes días no que supón ser editora en relación a ser autora. Supón moitas cousas. Supón deixar de lado un espazo como autora, entregarte a outros autores en corpo e alma e namorarte dos textos de outros, tanto ou máis se os tiveses escrito ti. Iso é fantástico, porque para que un edite un texto por ese texto mata. Polo que sentir que outros editan os teus textos é como se entendeses moitas cousas. É moi fermoso. - A natureza e o rural é outras das temáticas a destacar na túa poética. En 'O son da xordeira' había millo, campo e bolos de pan. Agora dalgunha maneira regresan. - Para min hai algo que está pasando na natureza. Neste caso no entorno rural. O rural non está en fase de desaparición, o rural morreu. Polo menos tal e como o coñeciamos. En 'O cuarto das abellas' non quixen falar desde a dor. Quixen falar desde a consciencia. Está abandonado. E o abandono é salvaxe e duro. A emoción está no abandono, mais non xeremos drama disto. É así. A miña relación coa natureza non foi una visión contemplativa. Foi como de estar dentro e ser consciente. Había en 'O son da xordeira' un poema que falaba dos eucaliptos. Creo que aí xa comeza este deterioro. Aquí foi contado desde dentro. "Sacáronnos as ferramentas mentres mirabamos o fume do incendio". -"A historia comeza xusto agora cando o sangue xa non ole ao néctar das paisaxes", dis cara ao final da parte de Obreiras. Estes versos van nesa liña de morte do rural, non? - Si, esa é a idea no fondo. Ten que ver co cambio de territorio. De óptica ante as cousas. O sangue é sangue e non está edulcorado, como o abandono non ten drama nin nostalxia. Todos os atributos que poidan ter esas palabras xa os teñen en si mesmas. Pero a paisaxe muda e iso non hai quen o cambie. Non volverá ser a que era. Sacáronnos as ferramentas mentres mirabamos o fume do incendio. Asumámolo. - A Esmelga remata con 'Non quixera morrer', baseado na canción de Boris Vian. Mais a verdade é que ao longo de todo o poemario a música está presente dun xeito ou doutro. Refírome á linguaxe. Ao vibrar das palabras. - Fun consciente da caixa de resonancia entre as palabras. Como se para min entre as palabras houbese un roce. Unha chispa que xera tamén un son. Hai algo en relación aos sons e ao ritmo que me interesa. O que unha secuencia de ritmo xera con outra secuencia. Tamén está na palabra. A palabra como resonancia. É un libro que traballa entre o choque de elementos. O doméstico e o salvaxe está aí como choque. O íntimo e o colectivo tamén. "É un libro que traballa entre o choque de elementos. O doméstico e o salvaxe está aí como choque. O íntimo e o colectivo tamén" - Ademais non hai puntos para frear ese choque, como si que había en 'O son da xordeira'. -Nese sentido está relacionado co que falabamos antes dos cuartos. Como esa liña temporal que vai unindo celas, aquí vai entrando dun cuarto a outro cuarto sen estar fragmentado. - Tamén o estaba en (Retro)visor.- Si, tamén. "Este poema para min foi a escrita máis próxima que de momento teño cara a morte" - Este último poema, 'Non quixera morrer', é unha promesa á avoa.- Ao comezo da entrevista falabamos das cicatrices como das mortes. Non é preciso que te fagas un corte físico para sentir unha cicatriz, como non é preciso que che morra alguén ou morras ti para sentir a morte. Este poema para min foi a escrita máis próxima que de momento teño cara a morte. Decateime de que ao mesmo tempo que en sentía que a casa, o rural e o lugar no que eu me criei morre dun xeito figurado e simbólico, non vivira a morte dunha maneira real. Os meus avós son persoas moi lonxevas e seguen vivindo. Ninguén na miña familia morreu. Non vivín esa morte no eido máis íntimo. Entón para min foi un achegamento á morte valéndome de Boris Vian. Creo que hai persoas que camiñan preto da morte pero que non lle teñen medo. Hai un texto de Boris Vian que se chama 'Non quixera morrer' no que fala de todas as cousas que quere facer antes de morrer. Tentei facer ese mesmo exercicio na miña realidade e rematar con esa oración á avoa -que de algunha maneira é a abella raíña da colmea- propoñéndolle que non a vas cagar. Será outra a casa que se xere. Outro lugar. Pero ti non a vas a cagar. É un falarlle á raíña da tribo.


Summary: Manuel María, Antón Villar Ponte, Castelao, Carlos Casares ou Antón Losada Diéguez teñen en común non só ter sido recoñecidos pola Academia Galega no Día das Letras Galegas, senón tamén unha relación directa ou indirecta co deporte rei que pon en valor a, en non poucas ocasións, infravalorada achega do fútbol á cultura.

Contrariamente ao que se estila, ou máis ben se estilou durante o terzo final do século XX, o fútbol entendido como "opio do pobo", un concepto embebido de elitismo popularizado por unha intelectualidade que consideraba o deporte da pelota xa non como un entretemento vacuo, senón como un obstáculo que afastaba as masas da elevación colectiva, e mesmo da revolución, nos últimos anos vense reivindicando a súa relevancia cultural entre numerosos círculos dos que non foi allea a elite intelectual galega. Ese é o postulado que centra o número especial que a revista O Dez, a única publicación periódica sobre fútbol integramente en galego, lanza co gallo do inminente Día das Letras Galegas 2021 e que será presentado o 13 de maio, ás 19.30 horas na sede da Asociación Cultural Alexandre Bóveda, situada no número 16 da coruñesa rúa Olmos. Celso Emilio Ferreiro, Eduardo Blanco Amor, Xosé Filgueira Valverde, Ánxel Fole, Carlos Casares, Manuel María, Luís Pimentel ou Daniel Castelao son só algúns dos nomes que agora protagonizan a devandita panorámica futboleira, sendo unha das historias máis destacadas e a que ten como núcleo o modesto Eiriña Club de Fútbol de Pontevedra. Presidido por Antón Losada Diéguez, homenaxeado co Días das Letras Galegas en 1985, o conxunto da cidade do Lérez adquiriu certa relevancia na década dos anos 20 e 30 do século pasado, cando o profesionalismo aínda estaba comezando a súa implantación, tornando no equipo favorito dun Castelao que inmortalizou coas súas caricaturas varios dos xogadores pontevedreses, como Aris, Pacheco, Guevara, Telesforo ou o vigués Fariña, quen, curiosamente, tornaría nun dos primeiros xogadores profesionais da Galiza, cobrando 500 pesetas polos seus servizos. Outro futbolista que chegou ao máis alto foi o extremo esquerda Antonio Villar Chao, fillo de Antón Villar Ponte, recoñecido pola Academia Galega en 1977. Falecido prematuramente en marzo de 1936, pouco antes do estoupido da guerra civil española, vía os futbolistas como "uns profesionais que hoxe están ao servizo dun e mañá doutro -se este lles paga máis-, e que sofren, polo xeral, hipertrofia dos músculos á custa da atrofia do cerebro". A pesar de que o seu desexo era que o seu fillo Antonio estudase unha carreira, este, como tantos fillos de rojos durante a posguerra, tivo que deixar os estudos e pórse a traballar para saír adiante, sendo no seu caso no mundo do fútbol, debutando con 18 anos no Deportivo da Coruña, club no que xogou durante máis de 10 anos na Primeira e na Segunda División, ademais de no Málaga e na Liga Mexicana. Precisamente sobre o Deportivo escribiu un amante do fútbol no sentido máis tradicional e romántico da palabra como foi Manuel María, Día das Letras Galegas en 2016, quen sempre reivindicou a súa pertenza ao fútbol "de Zarra e Acuña" en contraposición ao espectáculo de equipos "compostos por xogadores mercenarios".


Summary: [NOTÍCIA ACTUALIZADA ÁS 0.46 HORAS]. O 20D sáldase cun resultado endiañado de tan difícil xestión política que non é desbotábel que se poda abrir un escenario de eleccións antecipadas por imposibilidade de formación do goberno. No Estado, o PP é a lista máis votada, mais, mesmo con Ciudadanos, fica lonxe da maioría absoluta. Na Galiza, o PP cede 5 escanos, En Marea faise coa segunda praza -terá grupo parlamentar- e Nós fica fóra do Congreso, cun 4,3% dos votos, por debaixo das expectativas.

Co 99,78% do voto escrutado, o Partido Popular é a lista máis votada no conxunto do Estado, co 28,70% dos sufraxios e 123 escanos. Sofre unha queda histórica, ao ceder 63 asentos a respeito de 2011. O pior para o PP é que non sumaría maioría absoluta coa outra marca da dereita, a emerxente Ciudadanos. O partido de Albert Rivera confirmou nas urnas o descenso que lle presaxiaban os inquéritos, ao ficar co 13,93% e un total de 40 escanos. A suma PP + Ciudadanos dá, portanto, 163 actas, moi lonxe da maioría absoluta (176). O problema para Rajoy é que fóra de Rivera apenas ten parceiros. Tería, no mellor dos casos, un voto máis para a súa eventual investidura, o de Coalición Canaria. Hai que ter en conta que nen sequer ten asegurado o voto de Ciudadanos, sendo que na campaña o seu líder afirmou por activa e por pasiva que nunca investiría Rajoy, que no mellor dos casos -esclareceu nun pinchacarneiro final que ben lle puido custar miles de votos- se abstería para permitir a formación dun goberno. A abstención cos resultados finais non lle abondaría a Rajoy. Create your own infographics No centro-esquerda, o PSOE obtén o 22,02% e 90 escanos, 20 menos que os colleitados por Rubalcaba en 2011. O descenso, porén, non é tan acusado como para ceder a segunda praza a Podemos. O partido de Pablo Iglesias faise con 42 escanos nas circunscricións en que concorreu como tal, cifra que se elevaría a 69 se lle engadirmos as 27 de En Comú (12), Compromís (9) e En Marea (6). 90 + 69 dá 159, 4 menos que o cómputo PP + Podemos. As boas noticias para Sánchez é que ten máis aliados potenciais que Rajoy: os 2 escanos de IU por Madrid. 161. Por tanto, o bloco da dereita (PP+Ciudadanos+Coalición Canaria) superaría o do centro-esquerda (PSOE+Podemos+IU) por 164 a 161. Gañaría Rajoy, mais eses 164 son o seu teito e con ese listón dificilmente podería chegar a ser investido (precisa máis votos a favor que en contra). O papel das forzas soberanistas Quen pode acabar decidindo o combate? Pois as forzas soberanistas: os 6 escanos do PNV, os 8 de Democracia i Llibertat, os 9 de ERC e os 2 de Bildu. O asunto non é de doada elucidación pois se pode dar a circunstancia de que os líderes das formacións políticas españolas opten por non negociar a investidura cos soberanistas para que non se poda alegar que chegaron ao seu cargo votados por forzas secesionistas (sic). Esta é unha das incógnitas que deita a xornada. Especulacións á marxe, o que se pode afirmar obxectivamente é que só un milagre político podería permitir a Rajoy manterse no goberno e que o PSOE ten máis opcións de facer goberno (en teoría é máis fácil que chegue a un acordo co PNV do que os nacionalistas vascos se combinen con PP e Ciudadanos), sen que se poda desbotar en absoluto a hipótese de que, apurado o trámite sen se materializar investidura nengunha, se disolvan outra volta as cámaras e se vaia a unha nova convocatoria eleitoral. Os 23 escanos na Galiza Na Galiza, co 99,73% escrutado, o PP sofre un retroceso moi significativo. Obtén 10 escanos, cede 5 asentos e baixa máis de 15 pontos, do 52,53% ao 37,08%. A segunda praza é para En Marea, que confirma os bons prognósticos das enquisas e se fai co 25,04% dos sufraxios, 6 escanos. Mantén moi bon o tipo o PSdeG-PSOE, con 6 actas, as mesmas que en 2011, embora retrocede 6,5 pontos percentuais. Create your own infographics Fica por debaixo das expectativas a marca coa que o nacionalismo galego concorreu a este proceso eleitoral, Nós Candidatura Galega. Recolle 70.322 votos, o que representa o 4,32% dos emitidos. Apesar de ter feito unha campaña moi meritoria con grande suceso nas redes sociais, parece evidente que a marca non tivo tempo de callar entre o eleitorado galego. Cede, a respeito do BNG, arredor de 115 mil votos. Pontevedra Create your own infographics A Coruña Create your own infographics A Coruña Create your own infographics Ourense Create your own infographics Lugo Create your own infographics


Summary: Mercar as entradas cos ollos pechados. Esa é a proposta anual do Festival Sinsal Son Estrella Galicia, que pon á venda as súas entradas en bonos sen dar a coñecer o cartel. A garantía? A calidade dos programas anteriores.

O público do Festival Sinsal Son Estrella Galicia xa está afeito a mercar as entradas sen saber para que concertos. A marca da organización avala o festival que se desenvolverá na illa de San Simón os días 24, 25 e 26 de xullo e que promete propostas de calidade para tres xornadas de música nun espazo singular. Pódese ir unha xornada, as dúas ou mesmo as tres en en cada unha delas o que está garantido é o encontro con diferentes artistas e bandas que integrarán o programa do que nada se sabe aínda. Entradas e bonos están a venda en www.ticketea.com. As 100 primeiras persoas que merquen as entradas terán redución nos prezos dos bonos. Catro concertos exclusivos a sexta feira, seis e dúas sesións de DJ o sábado e outros catro o domingo son as propostas deste ano do singular festival que oferta actividades para público familiar no seu último día. Rock, electrónica e wold music Anuncian experiencias únicas nun dos poucos festivais que se desenvolven durante o día e ao que hai que chegar en barco. Maiormente, serán artistas que visitan por primeira vez a Galiza, nomes que non tardan en formar logo parte de grandes festivais e concertos de todo o mundo. Rock, electrónica e world music son os pratos principais dun menú que ten na sorpresa unha das súas condicións e do que só poderán gozar 800 persoas, o público máximo permitido na illa. Os concertos comezarán a sexta feira ás 16.30 e sábado e domingo ás 13 horas e o prezo das entradas por xornada van de 30 a 45 euros por día. Máis información na web http://festival.sins.al/. Pódense mercar as entradas en https://www.ticketea.com/entradas-festival-sinsal-san-simon-2015/ Para facerse unha idea do que pode ser o novo Sinsal, é bo lembrar que no pasado ano actuaron no festival Throwing Shade, Xenia Rubinos, Oso Leone, Jagwa Music, Frikstailers, Bel Bee Bee, Jambinai, Chelsea Wolfe, Ginger & The Ghost, Jacco Gardner, Blam De Lam, Wire, Mdou Moctar, Why Go, Apenino, Caspervek e Trilitrate.


Summary: A economía galega encadeou dous trimestres consecutivos en descenso, o que supón a entrada en recesión técnica.

Segundo os datos publicados polo Instituto Galego de Estatística (IGE), a economía entrou na Galiza en recesión técnica tras contraerse un 0,3 por cento no primeiro trimestre de 2012, co que encadea dous trimestres consecutivos de caída. A evolución da economía galega entre xaneiro e marzo de 2012 foi do -0,3 por cento, ao igual que a española, mentres que nos últimos 12 meses o Produto Interior Bruto (PIB) galego rexistrou un comportamento do -0,5 por cento. A resposta do Goberno galego é que a economía galega crecerá máis que a española este ano tras reducir en dúas décimas o seu diferencial durante os tres primeiros meses do ano. A estimación do goberno de Feijoo é que o comportamento do PIB galego vai ser dúas décimas mellor que o dato do conxunto do Estado.


Summary: Fixa como condición que as persoas perceptoras non poden contar con "prestacións públicas que poidan percibirse periodicamente".

O goberno de Vigo, en mans do PSOE, vén de publicar o Programa contra desafiuzamentos e de emerxencia social para o ano 2016. No seu prego de condicións para que poidan ser solicitadas as axudas introducen unha novidade a respeito do pasado ano. E é que non se tramitarán aquelas que procedan de persoan con prestacións públicas periódicas concedidas por outras institucións como a Risga ou axudas municipais puntuais para facer fronte ao pagamento dos recibos da auga e/ou da luz. No concreto, o Programa especifica que "en ningún caso constitúen un complemento ordinario do importe das prestacións públicas que poidan percibirse periodicamente (RISGA, PNC, pensións, prestacións por desemprego...), polo que non serán atendidas as solicitudes reiteradas de axudas para os mesmos conceptos". Aliás, acrecenta que será causa de denegación da axuda o feito de "non ter utilizado as canles que outras Administracións teñan establecido para atender este tipo de necesidades". ODS-Coia: "É unha declaración institucional que nos condena á pobreza e á precariedade" Desde a Oficina de Dereitos Sociais de Coia (ODS-Coia) denuncian que "o concello está facendo, na práctica, que familias e persoas que malviven cunha RISGA ou cunha RAI,… que non chegan a fin de mes, pola escasa contía deste tipo de prestacións, non poidan acceder a este modelo de axudas". Porén, aseguran que "de maneira extraoficial" as traballadoras dos servizos sociais municipais xa viñan rexeitando solicitudes cando as persoas solicitantes percibían, por exemplo, unha Renda de Inserción Social de Galiza (Risga). Neste senso, ODS-Coia asegura que o novo programa é "unha declaración institucional que nos condena á pobreza e á precariedade. Un novo atranco para a cidadanía que peor o pasa. Un programa municipal cada vez máis restritivo e miserento".


Summary: "Meeting the Odyssey" é un proxecto cultural itinerante por mar de catro anos de duración. Tras atravesar o Báltico o pasado anos, diríxese cara o Mediterráneo a bordo dunha goleta como escenario teatral. O proxecto está a recadar fondos de cara o vindeiro ano e lanzan unha campala crowdfunding internacional que inclúe o galego como unha das súas linguas

A migración, a cidadanía europea ou a Europa dos pobos, ca Odisea de Homero como referente, "Meeting the Odyssey" é un proxecto cultural itinerante que, ao longo de catro anos desenvolve unha travesía internacional que, despois de atravesar o Báltico o pasado ano diríxese cara o Mediterráneo nunha viaxe que ten previsto recalar na Coruña. De cara ao vindeiro ano, busca financiamento a través dunha campaña de crowdfunding que se está a divulgar na rede na que por vez primeira o galego aparece como unha das linguas no vídeo de apoio dun proxecto cultural e social. Escenario sobre o mar cara Grecia A goleta Hoppet, única do seu estilo en funcionamento, convértese en escenario sobre o mar que acolle espectáculos teatrais arredor de grandes temas e cuestións sociais. Defínese como unha "odisea moderna" que no verán de 2015 viaxará polas costas italianas e francesas para se dirixir no 2016 a Grecia, nunha sorte de "viaxe de regreso a Ítaca", financiado por varios países ademais da propia Unión Europea. "Esta viaxe de regreso a Grecia só pode ser levado a cabo por unha devota e apaixonada tripulación de artistas e polo preciado apoio de toda unha audiencia", din no proxecto na busca de financiamento social. "Convértete no vento que soprará as velas do Hoppet, apoiando condicións mínimas de traballo para os artistas, ademais da súa residencia. A vosa contribución é o vehículo, para o desenvolvemento desta actividade cultural", explican.


Summary: A esperanza de vida ao nacer aumentou practicamente tres anos de media en Galicia dende comezos de século e entre as persoas de 80 anos xa rolda a década. As pensións e a atención á dependencia, entre as necesidades máis salientables HEMEROTECA | A Xunta paga polas prazas en residencias privadas de maiores un 8% máis que polas públicas

HEMEROTECA | A Xunta paga polas prazas en residencias privadas de maiores un 8% máis que polas públicas A poboación galega envellece e mingua dende hai tres décadas. A baixada sostida da natalidade e a redución da inmigración uniuse a un incremento sostido da esperanza de vida que, malia ralentizarse levemente nos últimos anos, encamíñase xa cara aos 90. Non en van, segundo os datos que vén de facer públicos o Instituto Galego de Estatística, as persoas que en 2016 chegaran xa aos 80 anos tiñan, de media, uns dez anos máis de esperanza de vida. O horizonte son, daquela, practicamente nove décadas de existencia ante as que emerxen, non obstante, incertezas sociais e económicas. A esperanza de vida ao nacer aumentou practicamente tres anos de media dende comezos de século Segundo os devanditos datos, en Galicia a esperanza de vida ao nacer aumentou practicamente tres anos de media dende comezos de século; pasou de 75 a 70 anos nos homes e de 83 a 86 nas mulleres. Así e todo, este dato compleméntase con outra variable que adoita ser menos empregada, a da esperanza de vida sen limitación. Este estudo, cuxa actualización máis recente data de 2014, indica que a poboación galega precisa axuda para realizar algún tipo de actividade da súa vida cotiá dende os 61 anos e que o limiar dos 79 anos de idade é, como promedio, á porta de entrada á vida con "limitacións graves". Daquela, cabe concluír que no futuro un sector cada vez máis amplo da poboación do país precisará axuda en diferentes graos durante entre a última e as dúas últimas décadas da vida. Ambas variables, esperanza de vida e esperanza de vida sen limitación, conectan directamente con varias problemáticas en primeira liña do debate público nos últimos tempos: as pensións e a atención ás persoas en situación de dependencia, así como a conciliación da vida laboral e persoal e a propia natalidade. Así, mentres as protestas en defensa das pensións públicas enchen as rúas, no caso galego sete de cada dez persoas xubiladas non chegan nin a mileuristas e máis da metade dos concellos xa teñen máis pensionistas que persoas a cotizar na Seguridade Social. As residencias de maiores, cunha preponderancia esmagadora do sector privado no caso galego, supoñen de media uns 1.500 euros mensuais A escasa contía das pensións contrasta cos elevados prezos dun dos servizos cada vez máis demandados, as residencias para maiores, que no caso galego supoñen de media uns 1.500 euros mensuais nun contexto de clara preponderancia das prazas en residencias privadas fronte ás públicas -case o 70%, o que segundo o IMSERSO supón a maior proporción do Estado-. Neste sentido, os datos de xestión da lei de dependencia amosan que, aínda que o número de persoas atendidas aumentou notablemente en cifras totais nos últimos anos -mesmo malia ao freo de tres anos imposto dende o Goberno central-, con 55.593 a recibir algunha prestación e case 11.000 máis en lista de espera, a cobertura pública aínda non é dabondo. Mentres todo isto sucede outros indicadores amosan ás claras as mudanzas que provoca no país o envellecemento e a necesidade de máis e mellor atención sociosanitaria. No ano 2016 -últimos datos dispoñibles- as caídas accidentas tornaron xa na primeira causa externa de morte en Galicia, superando por primeira vez os suicidios con 414 falecementos e situándose xa moi por diante das mortes en accidente de tráfico, que naquel mesmo ano quedaran en 160.


Summary: Manuel Martín, de SOS Sanidade Pública, retrata a deterioración do servizo público de saúde, que pode condicionar o seu futuro a medio prazo, pola incapacidade da Consellaría de Sanidade e do Goberno galego para responder ás demandas de atención da poboación.

1. Potenciación polo Sergas da Colaboración Público-Privada Desde a súa chegada ao Goberno da Xunta, Nuñez Feixoo trasladou á sanidade pública as estratexias neoliberais baseadas no mercado, a competencia, a xestión empresarial dos centros sanitarios e a colaboración público-privada para financiar, construír e xestionar as novas infraestruturas sanitarias. Este modelo deixou en mans de empresas multinacionais e fondos de investimento os instrumentos para a xestión estratéxica do sistema (Servizos de Información, Historia clínica e Receita Electrónicas, Central de Chamadas, loxística, Laboratorio Central etc), privando de intelixencia e capacidade de planificación e control do sistema polo Sergas. A privatización da investigación permite ás multinacionais adxudicatarias controlar o futuro da mesma. 2. Recortes de recursos sanitarios Durante a crise do ano 2008 e para reducir gasto público, Feixoo introduciu recortes nos servizos sanitarios (2.000 millóns no orzamento sanitario, máis de 500 prazas en persoal sanitario, máis de 1.000 camas hospitalarias) que afectaron especialmente á Atención Primaria cuxo orzamento descendeu ao 12%, menos da metade do 25% recomendado polos organismos internacionais e as sociedades científicas. "Os recortes foron acompañados dun apoio ao sector privado que accedeu aos fondos públicos" 3. Aumento das privatizacións Estes recortes foron acompañados dun apoio ao sector privado que accedeu aos fondos públicos, o que atraeu as grandes multinacionais como Quirón, HM Hospitais, Ribera Salud-Freshenius etc). A concertación coa privada medrou un 40% e nalgunhas áreas, como a da Coruña, presta unha atención hospitalaria completa como hospitalización, consultas, probas diagnósticas, cirurxía etc., durante períodos de catro anos renovábeis en réxime de monopolio. Tamén se renovou e mellorou o concerto singular de Povisa, adquirida por 30 millóns de euros pola empresa multinacional norteamericana Centene Corporation. O Hospital Álvaro Cunqueiro da área de Vigo é de titularidade e xestión privada e seguirá en mans privadas durante 215 anos máis (segundo sentenza xudicial). Por último, coa escusa de que as camas e UCI dos centros públicos estaban a ser colapsados polos enfermos de Covid, o Sergas incluíu todos os centros privados na Rede Hospitalaria Pública en igualdade de condicións para atender e recibir financiamento. 4. Precariedade dos servizos de Saúde Pública e de loita contra as epidemias A falta destes recursos impediu darlle unha resposta adecuada á epidemia da Covid-19. A estratexia para combatela baseouse en confinamentos, restricións da mobilidade e a espera de vacinas (para as que existen graves problemas de acceso polas políticas de negocio dos laboratorios). "Faltan especialistas en psicoloxía, fisioterapia, farmacoloxía clínica, odontoloxías, logopedia, atención temperá e máis" Apenas se utilizaron os recursos epidemiolóxicos e estratexias de coordinación entre hospitais, centros de saúde e atención sociosanitaria. As erráticas e continuas decisións sobre confinamentos, mobilidade, corentenas, toques de recoller, tratamentos hospitalarios, vacinacións... están, teoricamente, en mans dunha Comisión de Expertos na que a maioría dos seus membros (47%) son cargos da propia Administración galega ou profesionais sen formación epidemiolóxica, designados por criterios de afinidade política e non pola súa capacidade ou coñecemento e, nalgúns casos, relacionados cos laboratorios que fabrican e comercializan vacinas e os medicamentos utilizados para tratar as persoas afectadas. 5. Abandono da Atención Primaria (AP) Os centros de saúde teñen graves déficits de recursos de medicina de familia, pediatría (moitos centros rurais e prazas de pediatría están a ser fechados) e os grandes están sometidos ás Xerencias Hospitalarias ou teñen dificultades para solicitar probas diagnósticas. As consultas, ademais de masificadas, carecen de capacidade resolutiva e teñen unha orientación medicalizada centrada na enfermidade sen apenas actividades de promoción, prevención, rehabilitación e atención comunitaria. Faltan especialistas en psicoloxía, fisioterapia, farmacoloxía clínica, odontoloxía, logopedia, atención temperá etc. A AP apenas se coordina cos hospitais, servizos de saúde pública, atención sociosanitaria e dependencia (residencias de maiores) e os recursos de concellos e outras institucións do nivel local para intervir sobre os determinantes de saúde. O malestar dos traballadores deste nivel asistencial débese a que están sometidos, en moitos casos, a condicións de gran precariedade laboral (durante máis dun ano realizaron concentracións, manifestacións e unha folga xeral que obrigou a Consellaría a abrir unha negociación no Consello Técnico de Saúde da Galiza). Coa chegada da pandemia, a situación empeorou substancialmente con feches de centros de saúde, colocación de barreiras de acceso á atención, utilización abusiva e inadecuada da consulta telefónica, listas de espera ou colas nas rúas para o acceso da poboación. Durante a epidemia, a AP non atendeu as persoas ingresadas nos centros de maiores que concentraron o 70% da mortalidade. A AP perdeu os seus principais valores como son a accesibilidade, continuidade, lonxitudinalidade, integralidade e capacidade resolutiva. En numerosas poboacións están a producirse protestas e manifestacións a pesar das limitacións para evitar a diseminación da epidemia. "A Atención Primaria incrementou a súa deterioración e está en perigo a súa supervivencia" 6. Atención Hospitalaria pública semi-paralizada Este nivel sufriu recortes de persoal e de camas (3,2 camas por mil habitantes fronte a máis de 5 na Unión Europea). Agora, coa xustificación de evitar colapsos de camas e Unidades de Coidados Intensivos (UCI), fecháronse servizos e plantas enteiras en moitos centros (traumatoloxía ou cirurxía, a pesar da súa pouca relación coa Covid-19), suspendéronse probas diagnosticas, intervencións cirúrxicas ou controis de enfermos con patoloxías graves como cancro, cardiopatías, enfermidades pulmonares etc. Esta parálise incrementou a mortalidade evitábel por enfermidades non relacionadas coa epidemia e empuxou a poboación a utilizar os recursos privados. A Xunta pretende ocultar esta situación non publicando as listas de espera hospitalarias (como é a súa obriga) nin a mortalidade por causas evitábeis. A pesar diso, Sanidade fechou centos de camas este verán para aforrar gasto. Resumo • A Sanidade Pública Galega está sufrindo unha enorme deterioración e perda de prestixio, que pode condicionar o seu futuro a medio prazo, pola incapacidade da Consellaría de Sanidade e do Goberno galego para responder as demandas de atención da poboación. • O sistema sanitario carece da intelixencia, recursos e capacidade de xestión para planificar e implementar unha estratexia de saúde eficaz para facer fronte á pandemia pola Covid-19. A única resposta da Administración é ocultar a realidade, culpar a poboación e ameazar con novas restricións (o PP presentou ao Parlamento galego unha proposición de lei de perfil policial que suporá, caso de aprobarse, un grave retroceso en dereitos e liberdades civís). • Quedaron en evidencia os graves problemas de atención como consecuencia dos recortes dos últimos anos. • A Atención Primaria incrementou a súa deterioración e está en perigo a súa supervivencia nun nivel accesíbel, universal, integral e comunitario. • O sector privado avanza de maneira significativa e pode consolidar a súa presenza e hexemonía no sistema e o incremento exponencial das desigualdades. • As limitacións e barreiras asistenciais van xerar unha epidemia de mortalidade evitábel de proporcións descoñecidas.


Summary: Fronte a miseria social inducida polas políticas de austeridade, os gregos escolleron a Syriza. Esta escolla está a servir para visualizarmos o devalo político da UE xa que estamos a debater o que xa non debería ser debatido.

Dende cando os cidadáns atrapallan o paso? Que porcentaxe do PIB da UE se precisa para tornarse un atranco? Terá algunha eficacia simbólica que Grecia teña sido berce da filosofía e a democracia como receitas contra a hýbris, a desmesura? Que teñamos que preguntarnos estas cousas é síntoma de que se está a "refabricar" unha Europa do capital segregada. A escenificación da razón democrática fronte o problema economicamente insolúbel mas politicamente viábel de Grecia é o vieiro con que o cínico Juncker e a parasitaria troika non contaban, afeitos que están a impor decisións. Un acordo que é posíbel antes e despois do referendo, mas que só deixa espazo para as elites políticas e económicas. Para que serve logo o diálogo se este vén imposibilitado pola imposición do virtual sobre o real? Que Tsipras convocara aos gregos a un referendo é de grande interese porque ademais de deixar en evidencia a desmesura dos gobernantes europeos, serve para facermos memoria (a Papandreu obrigárono a dimitir cando quixo facer o seu referendo) e para pór de relevo que sen lexitimización (desenvolvendo valores compartidos) só fican relacións de forza (homo homini lupus). Tsipras quere preguntarlle á cidadanía para decidir o que quere e derivar desa lexitimación un instrumento de negociación, malia o fraco valor que pode ter a decisión saída dun referendo na Europa da troika, xa que esa interpelación -o test de liderado ao que se autosubmete - pode pór fora da circulación ao presidente grego sen que a troika precise tirar de máis hipocrisía para apealo. Acontece que Europa chegou a un punto onde precisa ser lembrada do que é relevante e do que é "ben común", da lexitimidade dun país de reaccionar fronte a indecencia do capitalismo financeiro, sobre todo en períodos de emerxencia social. Thomas Piketty dicía hai pouco no Financial Times que "Europa escolleu o vieiro da penitencia eterna". Acontece que esa penitencia ou aumento da heteronomía colectiva, non é nin foi igual para todos. Nomeadamente despois da Segunda Guerra Mundial, cando se cancelou grande parte da débeda logo da desfeita nazi. Con certeza, algo máis grave do que a impericia das estruturas económicas e sociais gregas para reaxir. Porén, a curta penitencia alemá serviulle para abrazar o camiño liberal capitalista até o punto que agora unha quitanza da débeda dun país con menos do 2% do PIB europeo pesa menos do que os intereses dos inversores financeiros . Os intereses dos inversores son unha forma de apartheid despolitizado. Velaí o sentido das declaracións do sempre arrogante Donald Tusk, presidente do Consello Europeo (cofundador e líder do proxermánico partido polaco Plataforma Cívica) cando suxeriu que a poboación grega logo dunha eventual saída de Grecia contaría con axuda humanitaria. O filósofo esloveno Slavoj Zizek lembraba no libro Demanding the Imposible que os "estándares básicos [de Europa] están en queda libre". "Entre a xente real que traballa e consume e a circulación virtual do capital hai unha fenda" xa que "todo pode estar en ruína e un experto en finanzas vén e di que a economía está en boas condicións". A Grecia estáselle a pedir producir máis do que recibe (pois non é outra a relación de crédito que o crear o deber a débeda con interese) e con ela pídesenos a todos e a todas que sexamos indefinidamente solventes até a autoexplotación. Eis a compulsión transgresora do noso tempo, o da lóxica financeira. Fronte a miseria social inducida polas políticas de austeridade, os gregos escolleron a Syriza. Esta escolla está a servir para visualizarmos o devalo político da UE, xa que estamos a debater o que xa non debería ser debatido. P.S. Tiña enviado o texto ao Praza cando leo no Financial Times unha carta dirixida á Comisión Europea, o FMI e o BCE onde Tsipras daría conformidade á práctica totalidade da proposta plantexada a finais de xuño.


Summary: ENTREVISTA Ana Miranda relata para Praza o asalto do exército israelí ao Marianne, o barco da III Flotilla da Liberdade no que viaxaba con outros activistas. Denuncia o trato recibido e a inacción política dos gobernos español e galego. Audio no interior

Na voz de Ana Miranda nótase o cansazo. Confesa que leva sen durmir dende o domingo cando -ao redor da unha da madrugada- o Marianne foi asaltado polo exército israelí. Mesmo así non perde o carácter alegre e decidido que a caracteriza: "Volvería xa mesmo. E non vou parar ata entrar en Gaza, vou pedir permisos para entrar por Xordania cando sexa, cando poida". A galega era unha das activistas que formaban parte da III Flotilla da Liberdade que buscaba rachar o bloqueo marítimo ao que Israel somete á faixa de Gaza. Aínda en augas internacionais as autoridades xudías abordaron a embarcación cunha "violencia desproporcionada", como destaca Ana Miranda, nun acto "ilegal, de pirataría", denuncia Rumbo a Gaza. Unha vez arrebatado o control do barco, escoltárono cara ao porto israelí de Ashdod, e dende aí os pasaxeiros foron deportados. "Aínda que non conseguimos chegar a Gaza, conseguimos romper o bloqueo de silencio que sofre Gaza" Ana Miranda chegou a Madrid pouco antes das once da mañá e durante todo o día concedeu un bo número de entrevistas para dar conta do sucedido, denunciar a situación do pobo palestino, sobre todo en Gaza, e valorar a actitude do Goberno español: "Advertíramoslle ao Ministerio que tiña que haber unha protección diplomática, porque había indicios moi claros de que a flotilla podía ser atacada, tendo en conta os precedentes dos dez mortos do Mavi Marmara". "O comportamento do cónsul foi moi correcto. Unha vez que houbo as primeiras novas de que o barco fora interceptado, púxose en contacto coa miña familia, con Rumbo a Gaza, co BNG..., como é a súa función. A parte humana cumprírona. A nivel político non fixeron nada", destaca. "O Goberno galego, por suposto, nada", di. Esta tarde participará na concentración convocada en Madrid, ante o Ministerio de Asuntos Exteriores, para denuncia a acción de levada a cabo polo Goberno israelí, protestar contra o bloqueo que sofre Gaza e esixirlle ao Goberno español que "actúe en lugar de ser cómplice". Ana Miranda subliña que "hai que valorar o que conseguiu esta Flotilla: hai tres anos pasou case desapercibida [o Estelle foi tamén atacado por Israel en augas internacionais, pero o feito tivo menos repercusión mediática da merecida], pero esta vez aínda que non conseguimos chegar a Gaza, conseguimos romper o bloqueo de silencio que sofre Gaza". Ana Miranda relata para Praza o momento do asalto israelí: "A abordaxe foi tremenda. Levabamos dous días vendo como había dous barcos non identificados que navegaban a 20 millas, en paralelo ao Marianne. Esa noite, a partir das doce, vimos que se comezaban a aproximar, e espertouse a todo o mundo. Ás doce e cuarto chamaron por teléfono -porque a normativa de navegación esixe facer iso antes de abordar un barco- para dicir que se ían achegar e a iniciar unha negociación. Ofrecéronnos varias opcións: que déramos a volta para marchar libre ou que depositásemos no porto de Ashdod -supervisados por persoal israelí- a mercancía que queríamos levar a Gaza para despois regresar a augas internacionais. O capitán respondeulles que non tiñan nada que negociar, que estabamos en augas internacionais, cun barco de pavillón europeo -sueco- e nunha navegación pacífica. Todo isto, nunha conversa de barco a barco con altofalantes". "Eran ao redor de 40 soldados, encarapuchados, armados ata a médula, tentando facerse co control da cabina. Si que usaron a violencia coa tripulación do barco, cunhas porras eléctricas, oíanse uns berros que nalgún momento pensei que morría alguén" "De aí a dez minutos apareceron tres zodiacs, entraron pola popa; eran ao redor de 40 soldados, encapuchados, armados ata a médula, tentando facerse co control da cabina. Antes do asalto dixéronnos 'vostedes están resistíndose e están provocando que teñamos que usar a violencia, vostedes están provocando a violencia'. E no momento que entraron si que usaron a violencia coa tripulación do barco, cunhas porras eléctricas, oíanse uns berros que nalgún momento pensei que morría alguén. Finalmente chegaron ata onde nós estabamos, protexendo a porta cun colchón. A min non me tocaron, pero co empurrón e o golpe tamén me tiraron e levei un golpe nas pernas e teño un moratón considerable no brazo". "Volvería xa mesmo. E non vou parar ata entrar en Gaza, vou pedir permisos para entrar por Xordania cando sexa, cando poida" "Leváronnos a todos para a parte de atrás, eu sentei co deputado Basel Ghattas e co ex presidente de Tunisia Moncef Marzouki. E ao pouco meteron alí a todo o mundo, tamén á tripulación. E alí quedamos durante 18 horas. Se tiñas que ir ao baño ían contigo, pegados, dous ou tres soldados. Ao chegar ao porto de Ashdod leváronnos dun lado para outro, porque había unha manifestación, e non querían que houbese interferencia de ningún tipo. Había ao redor de 300 persoas, con bandeiras, tirando fotos... Cacheáronnos por completo, revisaron absolutamente todo o que levabamos, dende a roupa interior ata os paquetes de caramelos por dentro. Quitáronnos os teléfonos, que non nolos devolveron, libretas, todo o que podiamos usar para escribir. Xusto despois xa me pasaron o teléfono para falar co cónsul".


Summary: O manifesto da AELG, redactado por Ana Romaní, enlaza a denuncia social realizado pola poeta no século XIX con problemáticas actuais coma as agresións sexuais, a explotación laboral ou os desafiuzamentos. Persoal da CRTVG lerá poemas de Rosalía no Panteón de Galegos ilustres o domingo 24.

"A roupa de cote puñéronma en tiras" (en A xustiza pola man, Follas novas), "embargaránnos todo" (en "-Escoitá: os algoasiles", Por que?, Follas novas), "que se amargo pan vos ganan / dádesllo envolto en veneno" (en "Castellanos de Castilla", Cantares gallegos), "en errantes hordas" (en "Probe Galicia, non debes", A gaita gallega, Cantares gallegos). A denuncia social e a reivindicación dos dereitos individuais e colectivos están presentes en toda a obra de Rosalía de Castro e niso fará fincapé o Manifesto do Día de Rosalía deste 2019, impulsado pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG). Traballadoras e traballadores da CRTVG lerán poemas de Rosalía no Panteón de Galegos IlustresAs agresións sexuais, os desafiuzamentos, a explotación laboral, os éxodos e os refuxiados... todos estes temas estarán presentes no texto que este domingo 24 de febreiro, aniversario do nacemento da poeta. O acto central terá lugar no Panteón de Galegos Ilustres (Santiago de Compostela) ás 12 horas, coa presentación do manifesto da AELG a cargo de Ana Romaní e coa lectura de poemas rosalianos a cargo de traballadoras e traballadores da CRTVG.O manifesto, redactado pola propia Ana Romaní, enlaza a través dos poemas da autora a denuncia social realizada por Rosalía no século XIX coas problemáticas existentes no século XXI: "Escrito en medio de todos-los desterros/ Manifesta que sabe que non a escoitan/ Do meu dor sin igual i a miña afrenta traidora se mofaban. Prende o computador, algún dispositivo. Ladran/ Manifesta que o poema é o lugar onde a voz afía a sombra/ Indóciles nos camiños desertos eses versos/ Cantos de independencia e liberdade. Manifesto/Acción que se inunda e anega. Cantarte hei". A AELG propón, ademais, que nesta data a cidadanía agasalle un libro en galego e unha florNon será o único acto neste Día de Rosalía, que se espalla por todo o país con lecturas, homenaxes e outras actividades, entre as que destacan as que ao longo de toda esta semana se levarán a cabo nos centros de ensino. A AELG propón, ademais, que nesta data a cidadanía agasalle un libro en galego e unha flor. Ademais, a entidade continúa a impulsar mocións nos concellos para que declaren o 24 como Día de Rosalía de Castro, algo que dende o 2011 xa fixeron medio cento de localidades e as deputacións da Coruña, Pontevedra e Lugo. O 'Caldo de Gloria'A Fundación Rosalía de Castro conmemora o 24 de febreiro chamando á participación en dous eventos: unha grande Alborada, coa colaboración da Asociación de Gaiteiros e Gaiteiras Galegas, e o Caldo de Gloria, iniciativa á que xa se sumaron numerosos colexios, restaurantes e os concellos de Padrón, Compostela, Ames, Brión, Rois, Teo, Rianxo, A Guarda, Celanova, Arzúa e Ponteceso.O Caldo de Gloria é unha iniciativa inspirada no poema "Miña casiña, meu lar" na que a poeta explica como facer un caldo humilde e no que se relata a épica diaria da supervivencia protagonizada por unha muller. Comezou a realizarse con éxito en 2017, cun seguimento masivo en Padrón, e en 2018 xa se converteu nun evento seguido a nivel galego. A Fundación Rosalía de Castro impulsa a preparación do Caldo de Gloria e tamén unha Alborada a cargo de grupos de gaiteiros/asNesta terceira edición, a encargada de preparar o Caldo de Gloria na Casa-Museo da poeta (ás 19.30 horas do día 24) será a escritora Ledicia Costas, Premio Nacional de Literatura infantil e xuvenil en 2015, pola súa obra Escarlatina, a cociñeira defunta. "Queremos que en lugares públicos, coma os comedores escolares ou os locais de hostalería, ou tamén no ambiente familiar e íntimo, Galicia se lembre de Rosalía a través da nosa gastronomía popular e das leccións que nos dá a protagonista do poema: como sobrevivir e mesmo ser feliz a pesar da penuria e das adversidades", destaca a entidade.Ademais, a Fundación recupera a celebración da Alborada, na que participaran 70 grupos de gaiteiros en 2013 no 150 aniversario da publicación de Cantares gallegos. A iniciativa conta coa colaboración da Asociación de Gaiteiros e Gaiteiras Galegas. E a Fundación Rosalía de Castro fai un chamamento "a todos os gaiteiros e gaiteiras de Galicia (e non só: tamén a outros músicos: sexan pandereteiras, requinteiras, tamborileiras, etc.) para dar unha alborada de gloria na súa honra" interpretando a Alborada de Rosalía, peza escrita pola propia autora.Outros actosA Coruña: A AELG e a A. C. Alexandre Bóveda realizan unha lectura pública da obra de Rosalía, o domingo 24 de febreiro, ás 18:00 horas, diante do teatro que leva o seu nome, na rúa Rego de Auga, o Teatro Rosalía de Castro.Vigo: O 24 de febreiro, ás 18:00 horas, terá lugar unha ofrenda floral na imprenta Juan Compañel (Rúa Real, 12), e posteriormente terá lugar unha ruada até o local da Federación de AA. VV. Eduardo Chao (Praza da Princesa, 7, 2º).Lugo: AELG, Deputación e Concello de Lugo organizan unha lectura pública da obra da autora. Será o domingo 24 ás 13 horas no Parque Rosalía de Castro.Arteixo, Ames, Betanzos, Boiro, Cervo, Cospeito, Fisterra, Guitiriz, Outeiro de Rei ou Santiago de Compostela, entre outras localidades, acollerán tamén actos nesta data. Pódense consultar todos na axenda elaborada pola AELG.


Summary: O tribunal alega no auto que a instrución non argumenta de maneira suficiente que a carencia do sistema de freado europeo (ERTMS) constitúa "unha infracción normativa aplicábel" e entende que a imputación dos técnicos foi "prematura" e "carente de base suficiente". O auto emitido pola Audiencia é firme polo que non cabe recurso algún.

A imputación dos cinco técnicos de Adif imputados polo xuíz instrutor, Luis Aláez, con motivo da investigación en curso arredor do accidente de tren acontecido na curva de Angrois o pasado 24 de xullo, ficou esta segunda feira sen efecto. A decisión adoptada pola sala sexta da Audiencia provincial da Coruña vén a desdicir o auto emitido polo Xulgado de instrución número 3 de Compostela e que apuntou aos técnicos como "potenciais responsábeis" dun delito imprudente no sinistro do Alvia. Ficaría agora por resolver o recurso contra a imputación da cúpula directiva do ADIF, tamén decretada polo xuíz Luis Aláez. A base argumental empregada esta segunda feira pola Audiencia convida a pensar que este tribunal tamén fallará a favor do ADIF no recurso pendente, o cal deixaría o maquinista como único imputado. "O feito de desenvolver cometidos en materia de seguridade" dentro de Adif "non bastaría" para imputalos Segundo o auto publicado esta segunda feira e con data do 31 de outubro resolve os recursos de apelación presentados polos cinco técnicos de Adif e considera que "o feito de desenvolver cometidos en materia de seguridade" dentro de Adif "non bastaría" para que aos cinco directivos lles sexa atribuída a condición de imputados. Segundo o auto xudicial "todo accidente implica" un fallo no "deseño" ou "aplicación" dos sistemas de seguridade polo cal este argumento non serve --ao entender da Audiencia provincial-- para atribuír responsabilidades aos técnicos de Adif. Aliás, lembra o auto, "a gravidade do feito investigado" e a "magnitude da traxedia" exixe dunha investigación exhaustiva mais, sinala, "non un estudo científico ou académico". Un erro no sistema de seguridade non os torna responsábeis segundo a Audiencia Neste senso, desde a Audiencia provincial entenden que embora existir un erro no sistema de seguridade este feito "non determina a necesidade de que as persoas con responsabilidade" na devandita materia se tornen imputadas. A Audiencia provincial sinala o maquinista como responsábel do accidente e subliña a súa "actuación neglixente" Asemade, a sala sexta do penal considera que os argumentos empregados polo xuíz Aláez --instrutor do caso-- e que parten da premisa de existir unha "peculiar perigosidade do tramo" carece "de base fáctica suficiente" para imputar aos responsábeis de seguridade de Adif ao non existir delito penal, "no mero feito obxectivo" de se ter producido un accidente de circulación que "pola súa propia natureza" leva "implícito o risco de lesión" das persoas e mercadorías que transporta o vehículo, neste caso, o Alvia sinistrado na curva da Grandeira. No entanto, sinalan desde A Coruña, o erro cometido polo maquinista constitúe unha "actuación neglixente" e polo tanto puníbel. Tamén así, desde a Audiencia provincial aseguran que as consideracións sob as que se alicerzan as imputacións recorridas e que pon en cuestión a sinalización do propio trazado da vía non suporía unha vulneración normativa ao non se apreciaren irregularidades que "poidan ter relación causal co accidente". De maneira que, conclúe, a imputación resulta "prematura" e "carente de base suficiente".


Summary: Desde a quinta feira a Marcha Mundial das Mulleres realiza en Vigo un encontro no que analiza a situación política en Europa, prepara a axenda dos próximos anos e debate arredor das respostas ás agresións que sofren as mulleres.

Vigo converteuse esta fin de semana no epicentro do debate arredor da igualdade e do empoderamento das mulleres. Galegas, curdas, turcas, gregas, belgas, vascas, suízas e portuguesas analizan desde a quinta feira a situación actual. Na primeira das xornadas, a Marcha centrou o discurso na denuncia das agresións ao corpo e aos territorios e colocou sobre a mesa as alternativas do feminismo e os movementos políticos de resistencia. O sábado abordouse a preparación da mobilización dos próximos anos e a axenda do encontro internacional que terá lugar en África en outubro. Este domingo escollerase o novo secretariado europeo e aprobarase a axenda que se desenvolverá en Europa nos próximos meses. Aliás, debaterase sobre a construción dunha axenda conxunta que dea resposta á criminalización e á represión das alternativas políticas ao actual sistema económico e político. A situación en Turquía e as refuxiadas Entre os temas que se tratan en Vigo atópase a situación que sofren as mulleres curdas e turcas baixo o réxime de Erdogan. Yildiz Temürtürkan, integrante do Secretariado Europeo e do Comité Internacional, denunciou o "Goberno fascista e misóxino de Erdogan, un goberno criminal que iniciou una guerra contra a esquerda social e as mulleres e homes curdos empregando para isto na maioría dos casos accións criminais e terrorismo". Yildiz engadiu que "o soporte do goberno do Estado español a Erdogan non é a solución ante a crise de refuxiadas que se vive ás portas de Europa porque él é tamén responsábel desta crise política". A crise das refuxiadas foi outra das cuestións sobre as que se debateu nas xornadas anteriores. Tika Voula, membro da coordinadora grega da Marcha Mundial das Mulleres, lembrou que "hai moitas mulleres novas viaxando soas, expostas a todo tipo de agresións, do mesmo xeito que as crianzas retidas en estancias policías ou abandonadas á súa sorte en territorio europeo. Precisamos organizar accións conxuntas para denunciar esta situación e presionar para una solución". Neste sentido a Marcha comprometeuse a seguir traballando pola fin da guerra, pola apertura das fronteiras e polo acollemento e a seguir a denunciar os ataques fascistas contra as refuxiadas. A Marcha tamén denunciou a "forte criminalización da loita, con persecucións e agresións que aumentan e que se realizan a través dos Estados con leis represivas, de ilegalización de colectivos e con violencia dos corpos militares". "Fronte a esta criminalización facémonos máis fortes", proclamaron as participantes.