Summary: Que riqueza perde un país co exilio dos seus criadores? Esta pode ser unha das preguntas que nos deixa o prolongado exilio mexicano do músico e intelectual lugués Xesús Bal e Gay. O seu arco existencial vai desde o polemista sobre as formas artísticas do teatro e o ballet promovido polo galeguismo, até o reputado paleógrafo musical, obrigado pola ditadura a construír a súa vida madura en México, antes de regresar a Madrid, apenas xa sen poder incidir na vida artística e intelectual. Bal e Gay é reivindicado por todos e desperta curiosidade porque aparece nos dous mundos culturais, o galego dos anos 20 e 30, onde se pode seguir a súa pegada e despois o español xa instalado en Madrid e máis tarde en México. A súa peripecia vital deixou un ronsel documental que permanece vivo e custodiado na Residencia de Estudantes en Madrid.

Un importante festival musical, promovido pola Fundación que leva o seu nome, mantense vivo desde hai anos nas terras da Mariña. Esa presenza leveda na memoria a lembranza da única vez que estiven con Xesús Bal e Gay e a súa dona, a pianista Rosa García Ascot, en 1987 no seu fogar madrileño, para unha entrevista frustrada. Aqueles dous velliños xa miúdos e namorados levaban consigo unha historia singular de exiliados. Na despedida, Rosa amoxetaba Bal e Gay: «Pero que guapo eres Jesús!». A curiosidade aquel día era para falarmos do ano 36 e o tempo inmediato da súa marcha. Non lle apetecía aquela lembranza, quizais remexía tempos que a memoria non quería rescatar. Nacera en Lugo o 23 de xuño de 1905, fillo de Concepción Gay Núñez e dun emigrante a Cuba retornado, Xesús Bal Roca, que instalado na cidade, chegou a presidir a Cámara de Comercio. Bal e Gay foi un bo estudante, que axiña recibiu clases de música e despuntou cunha grande curiosidade cultural, que el mesmo explica sorprendido: «O porqué das miñas aficións é un misterio, pois xa con 13 e 14 anos descubrín pola miña conta a Valle Inclán, Rubén Darío, Machado, Maeterlink (…) ou o impacto de Ortega, unha das meirandes conmocións intelectuais da miña vida». Marchou con 16 anos para Madrid a estudar unha enxeñaría para axiña pasar a Medicina, carreiras que non rematou, quizais porque o piano, a música e a intensa actividade organizativa e intelectual que desenvolve na Residencia de Estudantes, concentrou a súa atención. Daquela topamos xa a Bal e Gay nos dous mundos que o van absorber denantes de iniciar a súa vida de exiliado. En Galicia desde 1925 é asiduo colaborador de El Pueblo Gallego, o xornal propiedade de Manuel Portela Valladares, onde se poden seguir as súas críticas e polémicas, que teñen reflexo no estudo de Rosa María Fernández García, Bal e Gay. O seu pensamento antes de 1933 (Ediciós do Castro, 2005). Membro do Seminario de Estudos Galegos, como moitos dos seus amigos, participa nalgunhas das investigacións no campo da música (Terra de Melide) e é tamén nesa década cando aparece como fundador da revista Ronsel, xunto a Evaristo Correa Calderón, Luís Pimentel, Cebreiro ou Álvaro Xil. A presenza nas páxinas de revistas e xornais foi unha constante na súa vida e é a que permite seguir mellor as liñas do seu pensamento. Iso e os seus traballos como investigador musical e intelectual. Define Carlos Villanueva o papel da presenza crítica de Bal e Gay no debate, «Bal convértese no contrapeso dos escritores de Nós e nun dos intelectuais máis lidos e respectados da época (…) o carácter elitista, orteguiano, antitradicionalista, renovador, culto, incisivo e tan particular dos escritos de Bal levarao desde o primeiro momento e coa primeira escusa de Hacia el ballet gallego e as teses alí contidas, a soster un bo número de polémicas, que foron especialmente virulentas naquel ano de 1925, diatribas que se irán incrementando e enriquecendo. En realidade, as polémicas acompañarán a Bal toda a súa vida, en Galicia, Madrid e México, públicas ou privadas, por motivos estéticos, políticos, ou sen motivo especial. Bal sempre tratará de dicir a última palabra». Cancioneiro, Cambridge, México Cando en 1927 ten que facer o servizo militar en Compostela, a súa relación de amizades galegas intensifícase (Eiroa, Seoane, García Sabell, Otero Espasandín…) e ese tempo lembraríao anos despois nun traballo editado en México «La dulzura de vivir», no que recrea diversos instantes de felicidade e grande alegría, singularmente os vividos no país. Pouco tempo despois xa de regreso a Madrid, ofréceselle a oportunidade, desde o Centro de Estudios Históricos presidido por Menéndez Pidal, de adicarse á recollida de folclore, en compañía do asturiano Eduardo Martínez Torner, co que mantivo permanentes diferenzas sobre as técnicas de recollida e transcrición, pero que finalmente deron no monumental Cancionero Gallego, que aínda tardaría varias décadas en ver definitivamente a luz, en edicións financiadas pola Fundación Barrié. En 1930 compón as Seis pezas para canto e piano encol das verbas de Amado Carballo e nese tempo xa pre republicano aparece asinando o denominado Compromiso de Barrantes, unha declaración galeguista e rexeneracionista na que tamén están Castelao, Portela ou Basilio Álvarez e segue coas súas colaboracións en El Pueblo Gallego que se truncan en 1933. Daquela xa a súa laboura de paleografía musical está centrada en Madrid, e deixa pegada na edición das cancións de Lope de Vega. Son os anos en que coñece Rosa García Ascot, importante pianista, a única persoa que foi discípula directa de Manuel de Falla, con quen o matrimonio Bal e Gay–García Ascot, manterían relación musical e de amizade até o fin. En 1935 a edición do libro coas transcricións que realizou das cancións de Lope de Vega, «cambiou a súa vida», segundo explica Carlos Villanueva. «Axustou o seu aínda desenfocado papel musicolóxico no repertorio histórico e fíxoo da mellor das maneiras, cunha edición soberbia, refinada, de temática oportuna, de pura investigación, que lle daría moito prestixio». En 1935 ten a oportunidade profesional de ser lector de español na Universidade de Cambridge, e durante ese tempo a actividade del e a súa dona é moi intensa. En abril de 1936 viaxa a Barcelona e participa Bal no Congreso da Sociedade Internacional de Musicoloxía. O golpe de estado cólleos en Lugo de vacacións e en poucos días, co apoio do cónsul inglés en Vigo, conseguen embarcar de regreso a Inglaterra. Bal e Gay ten minimizado a tensión vivida nesa marcha, que posibelmente non tivo o dramatismo vivido por tantos outros compañeiros de xeración, pero non se lle ocultou nunca o espanto que comezaba. No horizonte a derrota republicana e os albores da guerra mundial, empuxábano definitivamente da emigración ao exilio político, se queremos establecer unha diferencia entre ambos termos. A viaxe a México prodúcese en outubro de 1938 cando o presidente Lázaro Cárdenas abriu a Casa de España, «como albergue intelectual para profesionais, académicos e artistas exiliados pola intolerancia e a barbarie». Comezan os 27 anos de exiliado, que rematarían en 1965 cando se instala, xa xubilado, en Madrid, «o meu exilio foi voluntario –afirma– propio dun liberal alleo aos partidos políticos e que non admitía que a tiros puidesen solucionarse os problemas de España». Tempo americano e regreso O periplo mexicano é de creación musical, traballos en diferentes organismos, colaboracións críticas en xornais, apertura dunha galería de arte, publicacións de libros,… A amizade con Carlos Chávez, titular da Orquesta Sinfónica facilitaríalle a integración na potente sociedade musical mexicana, e a traxectoria que o precedía axudou a que fose un tempo de creatividade e formación dun catálogo importante. Deses anos son as edicións do Cancioneiro de Upsala, os seus libros sobre Chopin e Debussy, a amizade con Stravinsky, a fundación da revista Nuestra Música, a organización de concertos… Mais sempre coa cabeza no regreso. Nunha viaxe a Galicia, en 1962, foi entrevistado por Salvador García Bodaño no diario La Noche. Alí explicaba como situar a súa obra musical, «as miñas composicións pertencen á escola neoclásica –Stravinsky, Falla, Bartok–, son froito da miña formación nos anos que eses mestres –e un pouco antes Debussy e Ravel– constituían a vangarda europea. A outra corrente –a dodecafónica– resúltame allea, por temperamento. Renunciar á tonalidade paréceme infrinxirlle á música a amputación de órganos de expresión sumamente importantes. Nisto resulto un chisco anticuado, conservador, ben o sei. Mais prefiro escribir como sinto e asumir a miña idade e o estilo da miña xeración». Nese momento previo ao regreso Xesús Bal e Gay dirixe a sección de Investigación do Instituto Nacional de Bellas Artes, a sección de música de Radio Universidad, imparte un curso de Apreciación Musical na Facultade de Filosofía e Letras e colabora con diferentes revistas. Cando volte do exilio, a actividade irá minguando paseniñamente, estrea algunhas obras, participa ocasionalmente en Música en Compostela, é homenaxeado en diferentes ocasións, elíxeno correspondente da Academia Galega, mais como tantos outros exiliados paga a inexorable factura da ausencia e a incomprensión do exiliado. Antonio Buxán, en 1973, cando a pesar de múltiples obstáculos consegue estrearse en Lugo a Serenata para Orquesta de Corda, sinala un camiño que apenas puido ser, en parte, pola fractura do exilio que tanto talento impediu conectar: «Xesús Bal: hai que escoitar toda a túa obra. Tes que seguir compoñendo e escribindo. Que o ano que vén sirva o Festival do Corpus para estrear unha obra túa que sexa encargada para o mesmo. Que ensines, desde un posto oficial, a compoñer á vindeira xeración de músicos galegos. Que botes claridade nas testas dos musicantes. Que botes a semente. Que fagas un semilleiro. Que espertes aos que seguen nun soño. Que botes a man coma unha benzón sagra. Que atices o lume da música nesta terra na que, paradoxicamente, todo é música e non hai música. Xa sei que todo ten de ser unha milagre, mais ti fixeches o milagre de amosar que Galiza ten homes capaces de ensinar aos demais a ser europeos. E a ser músicos. De verdade». (El Progreso, 26-06-1973) Pasaron 20 anos desde esa crítica até o falecemento o 3 de marzo de 1993. Acaso a súa correspondencia con Enrique X. Macías (1958-1995), unha nova xeración de músicos, puido ser o omega esperanzado en transmitir ao futuro tanto saber acumulado. Biografía e opinións Nas xornadas dedicadas en 2003 á súa figura, Xoán Manuel Carreira, comentou «a enorme habilidade de Bal para non falar de si mesmo ou, cando menos, proporcionar unha mínima información (…) mantendo ao tempo a exhibición dunha transparencia ideolóxica que contrasta fortemente co enorme pudor co que resgarda a súa intimidade». E continúa Carreira cunha afirmación na que non profundiza, pero que hai que situar no tempo bélico no que se asentan as biografías do exilio de case todo o século XX, «a discreción innata ao carácter de Bal, que lle foi de grande utilidade nos seus traballos ao servizo da intelixencia británica. Un episodio da súa vida na que os biógrafos pasan con pés de la, como se a súa contribución á loita contra o fascismo fose algo que deshonrase ao brillante intelectual que foi pero que, necesariamente ha de ser investigado en profundidade porque pode axudarnos a comprender a pulsión política e a vehemencia antiautoritaria nos seus escritos durante a Guerra Fría». Pero estas lagoas que vai deixando, pódense encher en parte cun delicioso libro, «Nuestros trabajos y nuestros días», preparado por Antonio Buxán, quen tamén realiza aquí un importante epílogo. Editado en 1990 pola Fundación Banco Exterior, é unha sorte de autobiografía no que se apuntan de primeira man os fitos principais da súa vida, estudada en décadas posteriores máis polo miúdo, xa con acceso á inxente documentación que deixou e que permitiu levantar a grande exposición de 2005, cando o centenario. No catálogo desta mostra pódense satisfacer a maioría das curiosidades e abre o apetito pola recompilación dos seus numerosos escritos de xornal. En todo caso aquí quedan punteadas algunhas opinións telegráficas sobre música que deixou no libro de Buxán: «Beethoven, do que estudei algunhas sonatas por necesidade, nunca me entusiasmou. Non fun xamais beethoveniano, como non o foi tampouco Manuel de Falla. Naquela época eramos máis afrancesados». «Chopin, si. Wagner, si, naquelas épocas. Como lía moi ben, merquei óperas de Wagner transcritas para piano –Walkiria, Ocaso dos deuses, Parsifal…– Dábame unhas borracheiras de lectura. E gustábame Wagner, moito máis antes que agora». «Bach era un señor ao que lle tiña respecto cando era estudante, e realmente para min Bach eran páxinas para estudar. Non cheguei a entrar en Bach até bastantes anos despois. Hoxe coido que é un dos poucos músicos sen pexa». «Desde o principio gustei de Domenico Scarlatti. Gustoume sempre … Joseph Haydn foi un dos meus grandes favoritos cando era estudante de piano. Descubrín as Sonatas e tocábaas. Gocei moito coa súa música. De Mozart, que vou dicir? É o divino». «De Franz Schubert, algunhas obras moito, outras pouco… Mendelssohn desde logo. A obertura de O soño dunha noite de verán, é realmente un prodixio, un auténtico milagre… Non tiven moito entusiasmo por Schumann. Lino, toqueino e non é santo da miña devoción». «Brahms empezou a interesarme e gustarme tarde, xa en Cambridge. Co seu «Quinteto para clarinete» apareceu ante min outro mundo. Despois lin o que dicía un crítico inglés, que Brahms non gusta até os 40 anos». «Por Debussy e por Ravel teño unha grande admiración. Non podo falar de preferencias determinadas. Cando me sinto unha miga neoclásico, Ravel. É máis duro, máis conciso aparentemente, sonoramente, máis espido, máis pétreo. Debussy o contrario. A tendencia que hai hoxe de tocar un Debussy sen atmosfera, sen cor, abstracto, é convertelo nunha especie de Ravel». «Heitor Villalobos, musicalmente falando, era un farsante. A nada rodeábaa dunha aparencia e facía todo un espectáculo, un todo espectacular, pero oco. A Villalobos salvouno, por unha parte, Rubinstein, que tocaba sempre A prole do Nené e miles de veces, como propina O polichinela, e por outra, os bos guitarristas Yepes, Bream, Williams, etc… Pero para min o de Villalobos pareceume unha farsa».


Summary: Adolfo Domínguez Otero, Fito, faleceu este domingo. A música galega e o celtismo, dúas das súas paixóns, choran esta voz inconfundíbel

Finou Fito, a voz inconfundíbel de A Roda. As longas barbas que, nunha coincidencia máis, emparentaban coas longas barbas de Ronnie Drew, voz de The Dubliners. Galeg@s e irlandes@s partillaban, alén das barbas, o amor pola música tradicional dos seus países e ser responsábeis de popularizaren esta entre amplas capas dos seus pobos. Morreu Fito, a voz de Pousa, pousa, O Gato, Andar miudiño e Foliada do Celta (ao entrar en Balaídos, díxolle o sobriño ó tío...), entre moitas outras. Os bistéqueles, Falemos galego... Canción popular galega, chamaban eles á súa música. E así era. A Roda é responsábel directa de que calquera festa, convivio ou xantar, que finalice cos comensais cantando, teña entre os hits que se interpreten cancións escritas ou popularizadas por este grupo. Nos seus corenta anos de historia actuaron en centos de concertos. Non só na Galiza, senón tamén en xiras por Venezuela, México, Panamá, Arxentina, Gran Bretaña, Bélxica e outros países con presenza da eigración galega. A Roda naceu dun grupo de amigos que se xuntaban a cantar arredor dunha mesa redonda na taberna, de aí o nome. Foi nun barrio de Vigo a mediados dos setenta. Fito, celtista confeso, podía presumir de que até no capo rival, Riazor, a canción que entoan ultimamente @s seareir@s deportivistas foi popularizada pola Roda a finais dos 70 (Andar miudiño)


Summary: O ministro de Interior recoñeceu os disparos, negados polo director do instituto armado nun primeiro momento. Os nove falecementos confirmados foron por afogamento.

A Garda Civil utilizou material anti-disturbios contra as persoas que intentaban entrar a nado en Ceuta, 9 das cales faleceron por afogamento. Os axentes dispararon desde terra, e a unha distancia non regulamentaria, e tamén houbo anti-disturbios nunha patrulleira. Feitos que desmenten a versión inicial dada polo ministerio de Interior, principalmente a dada por Arsenio Fernández de Mesa, que mesmo chegou a amagar con denunciar a tod@s @s que acusaban á Garda Civil de empregar material anti-disturbios. Un extremo que ao longo desta semana de Mesa negaba por activa e por pasiva, nun discurso secundado pola Delegación do goberno español en Ceuta. Os inmigrantes denuncian que a Garda Civil nin lles auxiliou nin deu aviso a Salvamento para que os socorrese Mais o ministro admitiu na comparecencia parlamentar que que os axentes dispararon pelotas de goma. Iso si, dixo que "á auga" non ás persoas que tentaban entrar a nado. Destas persoas está confirmado o falecemento de nove. O motivo, e segundo recolle El Diario (medio español que desvelou as mentiras de Interior neste acso), avalancha dentro da auga e afogadas. Tanto desde ONGs como as forzas da oposición no Congreso español xa demandaron demisións e que asuman responsabilidades. O director xeral da garda Civil, Arsenio Fernández de Mesa, mentiu sobre o acontecido en Ceuta Cemiterio nas augas Máis de 4.900 inmigrantes morreron intentando entrar no Estado español desde 1988. Un total de 38 inmigrantes faleceron por disparos de corpos de seguridade na fronteira entre o Estado español e Marrocos desde 1988 até 2013.


Summary: CON VÍDEO Na apertura da cuarta lexislatura galega, en novembro de 1993, o daquela presidente do Parlamento apelou a "completar" o "teito competencial" cunha "auténtica fervenza descentralizadora". Vinte e cinco anos despois o argumentario do novo PP de Pablo Casado aposta abertamente por minguar competencias autonómicas

Na apertura da cuarta lexislatura galega o daquela presidente do Parlamento considerou que "non sería arriscado dicir, sen quen ninguén se escandalice, que vai sendo hora de baleirar de competencias a Madrid en beneficio das comunidades autónomas"O 27 de novembro de 1993, hai agora vinte e cinco anos, os xornais galegos recollían imaxes e verbas da sesión solemne de apertura da cuarta lexislatura autonómica, que botara a andar coas eleccións nas que o PP de Manuel Fraga ampliara o seu dominio cunha esmagadora maioría absoluta -52% dos votos e 43 escanos tras a reforma electoral que puxo máis barreiras a formacións minoritarias-. O encargado de abrir o novo período lexislativo fora o presidente da Cámara, o xa falecido Victorino Núñez, quen lanzara no seu discurso un alegato a prol do incremento do autogoberno que, un cuarto de século despois, contrasta notablemente co discurso oficial da dirección do PP, que clama xa abertamente pola recentralización do Estado.Núñez, antigo membro de Centristas de Ourense e Coalición Galega -a súa saída da presidencia da Deputación ourensá cara ao Parlamento propiciara en 1990 a chegada de José Luis Baltar ao poder provincial-. Nun clima marcado pola incipiente crise económica o xefe do lexislativo explicara, entre citas de Alexandre Bóveda sobre a necesidade da "autonomía económica", que "non sería arriscado dicir agora que sopran xa aires federalizantes sen que ninguén se escandalice" que "vai sendo hora de comezar a baleirar de competencias a Madrid en beneficio das comunidades autónomas". "O aumento de teito competencial deberíase completar cunha auténtica fervenza descentralizadora", sinalara o xefe do lexislativo galego en 1993Despois de que, na década anterior, o propio Parlamento aprobase as leis para despregar algunhas das competencias básicas da autonomía a partir dos traspasos competenciais aprobados polos gobernos de España da UCD -á que el pertencera- e o PSOE, Núñez sinalara que "o aumento do teito competencial, que a experiencia aconsella e a eficacia demanda", deberíase "completar cunha auténtica fervenza descentralizadora, transferindo competencias cara a abaixo, aplicando o principio de subsidiaridade e tratando de conseguir obxectivos mesmamente impostos polo sentido común", isto é, "achegar a Administración aos administrados para gañar en eficacia" e evitar "duplicidades" priorizando a autonomía.Naquel ano, electoral en Galicia e en España, a Xunta non recibira ningunha competencia. Si o fixo nos seis seguintes, cando tanto o derradeiro goberno de González como o primeiro de Aznar estiveron aguilloados polo PNV e Convergència i Unió, que reclamaron descentralización a cambio dos seus votos no Congreso, transcendentais para a gobernabilidade. Vinte e cinco anos despois o argumentario do novo PP de Pablo Casado aposta abertamente pola recentralización; tras dez anos sen novas competencias, o reto máis inmediato para Galicia é o debate do traspaso da AP-9Vinte e cinco anos despois aquel discurso de Victorino Núñez, encadrado en boa medida na defensa da "xanela única" da Administración sobre a que teorizara o propio Fraga, dificilmente encaixa no argumentario oficial do novo PP de Pablo Casado. Aínda máis atenuado por estar fóra da convocatoria electoral autonómica do vindeiro maio, tamén na política galega ecoan as proclamas recentralizadoras de Casado. A máis recente vai ligada ao anuncio dunha proposición de lei no Congreso "para que as competencias educativas sexan de ámbito nacional", isto é, para retirar esta competencia da Xunta e do resto de gobernos autónomos, que ficarían como meros "xestores" das directrices do Goberno de España, ao que Casado denomina neste caso "Estado".Este, previsiblemente, será o discurso que despreguen os populares o vindeiro 11 de decembro no propio Congreso cando chegue o agardado debate sobre o traspaso a Galicia das competencias sobre a autoestrada AP-9, reclamación que chegou ás Cortes avalada pola unanimidade de todos os grupos do Parlamento galego. No caso de que o PSOE si vote a prol e, daquela, a lei saia aprobada por xuntar votos dabondo, o traspaso da AP-9 sería o primeiro incremento competencial para Galicia en dez anos. A "fervenza" de autogoberno que reclamaba Victorino Núñez naquel novembro de 1993 leva seca dende 2008.


Summary: O líder conservador aférrase aos argumentos de campaña de socialistas e nacionalistas, en plena reflexión interna, para dar por "avaladas" as "políticas do PP en Madrid". Audio no interior.

Foi unha constante durante a campaña electoral. "Ao coller unha papeleta do PP non collen só unha papeleta, collen o recorte das pensións", advertía o candidato do PSdeG, Pachi Vázquez, ao tempo que os recortes eran de "Feijóo e Rajoy", que van "xuntos". As eleccións do 21 de outubro eran unha "dobre oportunidade", advertía o cabeza de cartel do BNG, Francisco Jorquera. Cumpría "frear" a Feijóo para que Rajoy "non conte co aval que o lexitime para seguir aplicando brutais recortes". Argumentos semellantes escoitábanse tamén nos actos electorais de AGE, dende o lema Hai que paralos ata as chamadas a "darlle unha patada no cu a Feijóo e a Rajoy". Pero as urnas dixeron o que dixeron, que traducido a escanos quere dicir maioría absoluta para o PP. E Alberto Núñez Feijóo reatopouse co seu xefe de filas mentres convertía os argumentos da que será oposición nun búmeran ideal para o inicio da lexislatura. Ao contrario do acontecido en 2009 Feijóo iniciará o seu segundo mandato sen "herdanzas recibidas" sobre as que apoiarse. Non haberá lugar para a aparición de supostos "buracos" financeiros que ensanchar ou contraer e, polo tanto, tampouco cabe "plan de choque" ningún co que inaugurar a lexislatura. Así, a posibilidade de aferrarse aos que foron argumentos de campaña dos adversarios resúltalle especialmente útil ao actual presidente en funcións, sobre todo para cargar contra PSdeG e BNG, xa que AGE, que se estrea no Parlamento, ten para si outro argumento: non só pasou de cero a nove escanos, senón que é a única forza que non sentará no Pazo do Hórreo despois de perder máis de cen mil votos. A posibilidade de aferrarse aos que foron argumentos de campaña dos adversarios resúltalle especialmente útil a Feijóo, que xa non contará con "herdanzas recibidas" "Botarannos paladas de sal nas feridas", advertiu o aínda portavoz nacional do BNG, Guillerme Vázquez, ao anunciar ante o Consello Nacional da formación a súa intención de non recuncar no cargo. Precisamente a iso é ao que se dedicou Feijóo nos últimos días, xa non dende o atril dos mitins do PP, senón dende o que está reservado para o xefe do Goberno galego. A Feijóo preguntóuselle polos seus equilibrios para desligarse de Rajoy durante a campaña e asegurou "manter todo o que dixen", aínda que con matices. "Os galegos avalaron as políticas da Xunta e do PPdeG, o noso programa electoral, hai poucas dúbidas ao respecto". Aínda que hai un pero: "si é certo que a oposición formulou durante moi totempo que votar ao señor Feijóo era avalar as políticas do señor Rajoy", sinalou. Neste contexto, e mentres PSdeG e BNG encetan as súas respectivas "reflexións" internas e AGE artella a súa aterraxe na Cámara, Feijóo dá por suposto que "para a oposición se estará avalando a política do señor Rajoy", xa que esta "é unha análise coherente co que se veu dicindo toda a campaña". Esa, asegura, foi "toda a cuestión do PSdeG, dos distintos BNG e de Esquerda Unida", de "todos os que se presentaron contra o PP". "Se todo o mundo dicía que votar o PP era avalar as políticas do PP en Madrid", é "evidente que quedou avalado o señor Rajoy". Pero, unha vez lanzado o búmeran, volve á pose presidencial. Esta, en calquera caso: "é unha cuestión dialéctica na que eu non entro". Eis un dos retos da oposición.


Summary: Foi o 16 de xuño de 1976, logo de dous anos de reivindicacións e de 16 mortes en accidentes de tráfico no barrio do Castiñeiriño, en Santiago de Compostela, cando botou a andar a primeira manifestación autorizada no período da chamada Transición. A asociación veciñal acolleuse á recente lei que regulaba o dereito de reunión e o gobernador civil autorizou a mobilización e dous lemas para as faixas, aínda que censurou outros dous. "A mobilización anunciouse nos días anteriores polos altofalantes do campo da festa e a marcha foi acompañada dun jeep cargado de grises", lembran na asociación veciñal.

A comunidade veciñal do Castiñeiriño acordou, en decembro de 1974, promover unha reivindicación solidaria centrada en procurar solución ao gran número de accidentes mortais na estrada cara á Pontepedriña. Logo de recoller información dos accidentes de tráfico e de reunírense en diversos puntos do barrio para trasladar a necesidade de reclamar semáforos, recolleron sinaturas casa por casa e crearon unha comisión para ir falar co alcalde. En febreiro de 1975 enviáronlle máis de 700 sinaturas e unha carta ao alcalde Antonio Castro García, o rexedor franquista que permanecía naquela altura e que, co tempo, foi director xeral de Xustiza con Alianza Popular na Xunta. Relataban que vivían ante "unha forte abundancia de tráfico desta estrada, hai pouco arranxada, que divide o barrio practicamente en dúas zonas e pola que pasan os vehículos a gran velocidade", aliás de advertir do perigo "nas horas de saída da escola, á que asisten 350 alumnos", na zona da igrexa, da parada de autobuses e na Pontepedriña "onde viven aproximadamente 400 familias e hai tamén unha gran dificultade de paso". Explicábanlle tamén que nos dous últimos anos se rexistraron dous accidentes graves con nove persoas mortas. Reclamaban deste xeito pasos de peóns coas sinalizacións correspondentes de semáforos de luz intermitente "ou o que consideren oportuno tecnicamente para garantir a seguranza dos nenos e dos veciños de toda esta zona, que segundo os peritos de tráfico constituíu polos seus accidentes mortais un dos puntos máis negros do tráfico de Santiago". A proposta tivo boa acollida da prensa e producíronse dúas visitas máis ao alcalde, mais sen resultados. A legalización das mobilizacións Un ano despois, xa constituída a asociación veciñal, acordouse organizar a primeira manifestación ao abeiro da nova lei que recoñecía as mobilizacións. Era a Lei 17/1976, de 29 de maio, reguladora do dereito de reunión. Rexistraron unha comunicación o 4 de xuño de 1976 dirixida ao Goberno civil para rogar que lles fose concedido permiso para realizaren unha manifestación con saída no cruce das estradas de Ourense e da Estrada, coa indicación do percorrido, para rematar no Obradoiro, daquela "praza de España", "onde se visitará o señor alcalde se este accede a iso no Concello". Indicaban tamén que tiñan prevista unha asistencia de 1.000 persoas, os horarios, os motivos da manifestación e os responsábeis do mantemento da orde. Unha semana despois, o xefe da Policía de Santiago entregou a carta de resposta do gobernador en que acordaba autorizar a manifestación coas prescricións de coidar "polos organizadores, auxiliados polas forzas de orde pública, garda civil de tráfico e policía municipal, evitar todo entorpecemento da circulación rodada tanto na estrada como nas vías urbanas". O gobernador civil prohibiu que o texto "Nin alcalde nin corporación, non, non e non" figurase nas faixas da manifestación Autorizaba tamén os textos das pancartas "Tódolos barrios son de Dios, si o alcalde non o sabe decímosllo nós" e "Dezaseis mortos valen algo máis ca unha parra". Porén, desbotou as faixas cos textos "Xa don Ramón dixo un día, dimite Castro García" e "Nin alcalde nin corporación, non, non e non", lemas que estima improcedentes e non axustados ao motivo da manifestación. "Fóra das pancartas autorizadas non se permitirá ningunha outra así como tampouco variacións no texto das dúas propostas e aprobadas", sinalaba o gobernador civil. Coa autorización do acto reivindicativo, a asociación veciñal procedeu á súa difusión e mesmo usou os altofalantes do campo da festa para anunciar a manifestación. "Á hora prevista xuntouse diante da igrexa un grupo considerábel de persoas arredor da pancarta que ía encabezar a marcha", relatan no libro 30 anos da asociación de veciños do Castiñeiriño. En canto apareceu "o jeep cargado de grises a meirande parte da xente desapareceu, houbo un momento de indecisión e, ao fin, a cabeceira da manifestación púxose en marcha; foi un momento máxico". "Ao pouco de empezar a andar, na metade da costa do Restollal aquilo xa era unha manifestación de verdade, aínda non moi numerosa, pero xa tiña forza". "A prensa estimou en perto de 4.000 o número de persoas que chegamos en manifestación ao Obradoiro", sinalan. Alí o alcalde recibiu unha comisión de representantes da asociación e comprometeuse a afrontar o problema de seguranza viaria. "Nesta volta cumpriu a súa palabra e aos poucos días comezaron os traballos para instalar semáforos que eliminaron practicamente os accidentes e, por outra parte, valeu para que a xente comezase a perder o medo a saír a rúa e viuse con claridade que se actuabamos unidos podíanse acadar moitas cousas", explican dende a asociación veciñal. As fotos que acompañan este texto son da Asociación Veciñal do Castiñeiriño


Summary: O prezo da gasolina acumula un encarecemento de 5,3% no que vai de 2022, mentres a suba é de 7,2% para o gasóleo.

O prezo da gasolina escalou a un novo máximo histórico esta semana após encadear a súa sexta suba consecutiva e acumular un encarecemento de 5,3% no que vai de 2022, mentres que o gasóleo igualou o seu récord histórico de hai case unha década, segundo datos do Boletín Petroleiro da Unión Europea recollidos pola axencia Europa Press. En concreto, o prezo medio da gasolina situouse esta semana nos 1,558 euros, o que supón un incremento de 1,3% a respecto de hai unha semana, e un novo nivel nunca visto, logo de que a pasada semana superase os 1,522 euros que tocou en setembro de 2012. Pola súa parte, o prezo medio do litro de gasóleo situouse esta semana nos 1,444 euros, encarecéndose 1,34% fronte a sete días atrás. Neste caso, iguala o nivel que marcou en setembro de 2012 como máximo histórico. Desta maneira, o prezo dos carburantes, tras a tregua do final de 2021, cando encadeou até cinco semanas de caídas, prosegue coa escalada iniciada co arranque de 2022. Desde o inicio do ano, o prezo medio do litro de gasolina acumula unha repunta de 5,3%, mentres que o gasóleo elevouse 7,2%. Dependencia do prezo do cru Este novo encarecemento no prezo dos combustíbeis prodúcese ao carón da escalada no prezo do cru ante a incerteza xeopolítica alimentada polas tensións en Ucraína e un baixo nivel de oferta global, que levou o petróleo a superar o limiar dos 90 dólares por barril, en niveis que non se vían desde 2014. O prezo dos carburantes depende de múltiples factores, como os impostos, o custo da materia prima e da loxística ou as marxes brutas. Esta quinta feira, o barril de Brent, de referencia en Europa, intercambiábase a 92 dólares, mentres que o West Texas Intermediate (WTI) americano cotizaba por riba dos 90 dólares. Encher o depósito custa 18 euros máis que hai un ano Con este novo incremento, o enchido do depósito esta semana é 25,8% máis caro que hai un ano para o caso da gasolina e 29% superior no caso do gasóleo. Así, encher un depósito medio de gasolina de 55 litros custa agora arredor de 85,69 euros, uns 17,6 euros máis que hai un ano, mentres que no caso de encher con gasóleo ascende a uns 79,4 euros, uns 17,8 euros máis que na última semana de xaneiro 2021. A pesar destes niveis, o prezo da gasolina sen chumbo 95 está no Estado español por baixo da media da Unión Europea (UE), situada en 1,686 euros o litro, e da zona euro, cun prezo medio de 1,763 euros. No caso do diésel ocorre algo similar, xa que o prezo na UE é de 1,571 e de 1,624 na zona euro.


Summary: A revista 'Recursos Rurais' inclúe no último número un artigo sobre poboación de Canis lupus asinado por Pedro Alonso, David Martínez e Miguel Hevia que proba a existencia de 16 grupos reprodutores nunha área de 2.900 km2, na que se estima a presenza de 22 familias, máis do triplo das contabilizadas no censo oficial de 2015, ademais dun crecente número de individuos solitario.

"Censo da poboación de lobos (Canis lupus) do norte da Galiza e estimativa da densidade" é un traballo asinado por Pedro Alonso Iglesias, Miguel Hevia Barcón e David Martínez Lago incluído no último número da revista científico-técnica Recursos Naturais publicada polo Instituto de Biodiversidade Agraria e Desenvolvemento Rural (Ibader) da USC, que sitúa Galiza entre os territorios do mundo cunha maior densidade de poboación de lobo. O traballo, que recolle os resultados obtidos en prospeccións durante 2019 e 2020, estiman a existencia de 22 grupos potencialmente reprodutores, ademais doutros individuos solitarios na zona obxecto de estudo, informa a Universidade de Santiago de Compostela (USC). É unha área que se estende sobre unha superficie de 2.900 km2, na que se probaron a presenza de 16 familias reprodutoras (o 72,7% do total), unha cifra sensibelmente superior aos 6 grupos contabilizados no último censo oficial da Xunta, que compilaba datos dos exercicios 2013, 2014 e 2015. O aumento deuse nas dúas últimas décadas O biólogo Pedro Alonso sitúa este aumento da poboación de lobo na zona analizada nas dúas últimas décadas. De aí que a necesidade de actualizar "as estimativas de poboación da especie". Os datos recollidas nesta publicación, traducidos a densidade de poboación, sitúan o nordeste da Galiza cuns valores de densidade estimada dos máis elevados en toda a área de distribución mundial da especie, informa Pedro Alonso, quen cifra a densidade media de lobo entre cinco e sete exemplares por cada 100 km2. Os factores que explican o fenómeno O progresivo despoboamento das áreas rurais, que implica unha redución do número de lobos que morren a consecuencia do furtivismo, é un dos factores que, segundo Pedro Alonso, favorece o incremento das poboacións de lobo no nordeste da Galiza. A existencia de alimentación abundante nos montes da contorna, a proliferación de plantacións de eucaliptos e o progresivo abandono da cría de gando no monte, sobre todo da cabana equina, son outros dos parámetros que, segundo Alonso, contribúen á expansión e propagación do lobo. Ademais, Alonso relaciona a alta densidade de lobo nesta rexión do nordeste da Galiza coa acentuada redución das poboacións de bestas, en parte derivada da acción depredadora do lobo, o que diminúe as porcentaxes poldros que acadan a idade xuvenil e agrava aínda máis a diminución de eguas reprodutoras, cuxa poboación xa se reduciu á metade nas últimas décadas. A área na que se desenvolveu este estudo viría definida por unha liña que parte da localidade de Ribadeo cara á da Pontenova para logo virar a cara ao oeste, unindo Abadín, Vilalba e Monfero. A península da Capelada tamén figura no territorio analizado, que abrangue desde máis ao sur das nacentes dos ríos Mera, Sor, Landro, Eume, Ouro e Masma cara omar e co Eo como lmite cara ao leste, informa a USC.


Summary: Mala xornada para os equipos galegos da primeira división de fútbol. Tanto o Celta como o Deportivo perderon nas súas respeitivas visitas a Sevilla (2-1) e Málaga (3-2).

O Celta atopouse na tarde do sábado 18 con Berizzo e con Nolito, que desta vez militan no equipo que xoga no Sánche Pizjuán. Os vigueses aproveitaron a súa primeira chegada a porta, no minuto 12, para marcaren o primeiro tanto do partido. Un gol que foi obra de Maxi Gómez logo dunha asistencia de Pione Sisto. O uruguaio marcou outro tanto no minuto 29, mais o colexiado Del Cerro grande sinalou man de Pione Sisto no control e anulou o gol. Seis minutos após marcaba Muriel para o Sevilla e xusto á volta do descanso sentenciaba para o equipo hispalense o ex do Celta Nolito. Os vigueses, sen pegada, gozaron de oportunidades. A máis clara foi de Cabral, mais David Soria sacou unha man milagrosa. Por outra banda, Iago Aspas viu a amarela por pedir penalti nunhas mans de Escudero dentro da área. Tras este partido o Celta continúa con 14 puntos, na zona morna da táboa. Sevilla CF: Soria, Corchia (Kjaer, min.75), Geis, Lenglet, Escudero, Pizarro, N'Zonzi, Sarabia, Vázquez (Banega, min.64), Nolito (Krohn-Dehli, min.84) e Muriel. RC Celta: Rubén, Hugo Mallo, Sergi Gómez, Cabral (Brais, min.78), Jonny, Lobotka (Radoja, min.69), Tucu Hernández, Wass, Iago Aspas, Sisto (Guidetti, min.78) e Maxi Gómez. Goles: 0-1, min.13; Maxi Gómez; 1-1, min.36: Muriel; 2-1, min.49: Nolito. Árbitro: Del Cerro Grande, do comité madrileño. Amoestou Corchia e Iago Aspas. O Dépor perde tras lograr remontar Tamén deixou os tres puntos en Andalucía o Deportivo, que perdeu contra o Málaga por 3-2. Cando pasaba un cuarto de hora do comezo, o venezolano Roberto Rosales aproveitaba un balón colgado ao segundo pau para bater Rubén. Os galegos non tardaron en reaxir e Lucas colou o esférico, de cabeza, pola escuadra tras unha asistencia de Borges no minuto 22. Borges e Lucas tamén foron protagonistas da xogada do segundo tanto dos branquiazuis. Tras o descanso, Lucas disparou a porta e após o rexeitamento por parte do porteiro malaguista Fabian Schär logrou marcar a pracer no minuto 51. Apenas 10 minutos despois, os locais neutralizaron o tanto cun gol de Chory Castro a pase de Ontiveros. Xa no 84, Borja Bastón culminaba a remontada cunha nova picada por riba de Rubén. Logo deste partido, o Deportivo permanece con 11 puntos. Málaga CF: Roberto, Rosales, Luis Hernández, Baysse, Juankar, Rolón (Juanpi, min. 57), Adrián, Keko (Ontiveros min.57), Chory, Rolan e Peñaranda (Borja Bastón, min. 64). RC Deportivo: Rubén, Gerard Valentín, Schär, Sidnei (Albentosa, min. 46), Luisinho, Guilherme, Borges (Çolak, min. 72), Fede Valverde, Bakkali, Cartabia (Mosquera, min. 62) e Lucas. Goles: 1-0 Rosales (min. 15); 1-1 Lucas (min. 23); 1-2 Schär (min. 52); 2-2 Chory Castro (min. 63) e 3-2 Borja Bastón (min. 84) Árbitro: Martínez Munuera, do comité valenciano. Amoestou Guilherme, Peñaranda, Rosales, Navarro, Juanpi, Bakkali, Luisinho, Juancar e Çolak.


Summary: Ao igual que o pasado ano con Ana Romaní, o Ministerio salienta o labor dun dos responsables do Diario Cultural da Radio Galega e subliña a súa traxectoria na difusión da cultura do país. Quintela distinguise nos últimos meses, ademais, polo seu activo papel na mobilización de Defende a Galega

O xurado propuxo a concesión do premio "pola súa traxectoria en múltiples campos do xornalismo cultural en lingua galega"Anxo Quintela (Vigo, 1960) é o gañador da edición 2019 do Premio Nacional de Periodismo Cultural, que concede o Ministerio. É a segunda vez de forma consecutiva que este galardón, dotado con 20.000 euros, recoñecer o labor dun dos responsables do Diario Cultural da Radio Galega, despois de que o pasado ano fose Ana Romaní a premiada.O xurado propuxo a concesión do premio "pola súa traxectoria en múltiples campos do xornalismo cultural en lingua galega", destacando o seu traballo no Diario Cultural, mais tamén no programa da TVG O Agro. Salientou, neste senso, "a súa continuada implicación no coñecemento e difusión da cultura rural -ás veces desatendida- contribuíndo á súa legitimación como parte da cultura en sentido amplo".O xornalista distinguise nos últimos meses, ademais, polo seu activo papel na mobilización de Defende a GalegaQuintela ten publicado, así mesmo, dous poemarios: Á sombra dos pavillóns (1983), polo que recibiu o Premio Esquío, e O asasino estrábico (1996). Igualmente, obtivo o Premio Leixaprén, en 2005, pola promoción e defensa da lingua galega. Ademais do seu traballo na CRTVG, entre 2003 e 2008 Quintela foi director de Vieiros, iniciador da prensa electrónica en Galicia. O xornalista distinguise nos últimos meses, ademais, polo seu activo papel na mobilización de Defende a Galega.En maio do pasado ano a TVG decidiu suprimir o formato habitual do Diario Cultural, de xeito que o programa pasou a emitirse de forma fragmentada ao longo de toda a programación da Radio Galega. O pasado mes de setembro, pouco despois de que se anunciase o Premio Nacional para Ana Romaní, o persoal da CRTVG reivindicou a continuidade do programa no seu formato completo, empregando a etiqueta #EuQueroDiarioCultural nas redes sociais. De igual xeito, houbo unha importante mobilización dende o mundo da cultura galega.


Summary: Da Estrada era Virxinia, a compañeira de Castelao coa que casou hai agora cen anos. Na Estrada, A Asociación Cultural Vagalumes artellou aproveitar a data para conmemorar a relación do autor de Sempre en Galiza co Concello e dar a coñecer o que chaman "roteiro amoroso Castelao na Estrada"

O 19 de outubro de 1912 Castelao casaba con Virxinia Pereira na Estrada, de onde ela era orixinal. Comezaba un vencello do nacionalista co concello que agora aproveitan desde a Asociación Cultural "Vagalumes" para dar a coñecer a súa historia e patrimonio a través do que chaman o "Roteiro amoroso Castelao na Estrada". O roteiro, que se organiza o día 20 ás 16.30, ten a saída no cemiterio de Figueroa, onde están enterrados Virxinia e o fillo de ambos. Ouzande e Guimarei son outros dos portos nos que recalará o paseo, que se detén nos lugares de maior relación con Castelao. En cada unha das paradas, explicarase a relación do lugar coa vida e obra do escritor e político nacionalista. No mesmo día, ás 20 horas, terá lugar no centro de Caixanova a presentación do comic "Titoán" sobre a vida de Castelao no que aparecen diversos episodios relacionados coa Estrada. Os autores Inacio e Iván Suárez máis o músico Benxa Otero e Fantoches Bag participarán no acto.


Summary: En Marea, PSdeG e BNG propuñan uns 200 posibles comparecentes que reduciron a uns 80, entre eles un familiar do falecido na Estrada sen atención médica. O PP ofreceu incorporar 20 nomes que escollera de entre todas as propostas da oposición, un 'todo ou nada' que os grupos da esquerda rexeitaron HEMEROTECA | A oposición activa a investigación dos recortes sanitarios: "Unímonos na defensa da saúde da xente" HEMEROTECA | A familia do falecido no PAC da Estrada sen atención médica: "Esta é unha consecuencia dos recortes"

HEMEROTECA | A oposición galega activa a investigación dos recortes sanitarios: "Unímonos na defensa da saúde da xente" HEMEROTECA | A familia do falecido no PAC da Estrada sen atención médica: "Esta é unha consecuencia dos recortes" O falecemento dun paciente no Punto de Atención Continuada (PAC) da Estrada sen atención médica a comezos do pasado agosto foi o detonante para unha imaxe practicamente inédita nos case dez anos que xa transcorreron dende que o PP regresou ao Goberno de Galicia. En Marea, PSdeG e BNG, toda a oposición, sentaron á mesma mesa e pactaron a apertura dunha comisión de investigación para, a partir do sucedido no ambulatorio estradense, pescudar nos efectos dos recortes sanitarios da última década. Fixérono abeirándose na norma parlamentaria que dende 2015 permite abrir unha investigación parlamentaria por lexislatura aínda que non sexa apoiada pola maioría absoluta da Cámara. Esa investigación vén de esfarelarse, pola vía dos feitos, inmediatamente despois do seu inicio. A activación dunha investigación por parte da oposición non altera o xogo de maiorías: a comisión ía ser controlada polo PP A activación deste recurso parlamentario non altera o xogo de maiorías no Parlamento. Isto implica que, unha vez aberta, a comisión é controlada en última instancia por quen ostenta a maioría absoluta, como todos os órganos do lexislativo. No caso da actual composición da Cámara galega isto implicou que inmediatamente despois de poñela en marcha ningunha decisión puidese ser tomada sen o visto e prace do PP. Así sucedeu coa elección da Mesa -órgano reitor da comisión- e así vén de acontecer coa definición do plan de traballo, decisión esencial que determina que persoas son chamadas a comparecer e que documentación é manexada durante a investigación. O PP tiña claro que non ía permitir o que definiu como unha "causa xeral" á súa xestión sanitaria e por iso os marcos do xogo ían depender del. Os grupos da oposición propuñan uns 200 posibles comparecentes que reduciron a uns 80, entre eles un representante da familia do paciente falecido na Estrada sen atención médica Os grupos da esquerda, promotores da investigación, rexistraron cadansúas propostas de plan de traballo. As propostas de En Marea, PSdeG e BNG sumaban unhas 200 propostas de comparecentes, se ben este mércores deron en bosquexar un acordo que reducía a listaxe a uns 80 nomes. Entre eles destacaba, por exemplo, o chamamento a comparecer no Parlamento a un familiar de José Manuel Brey, o home falecido no PAC da Estrada ou representantes do persoal dos Puntos de Atención Continuada que se mobilizan dende hai meses en demanda de maiores medios para realizar o seu traballo. Tamén solicitaran, por exemplo, a presenza dun representante da multinacional estadounidense Medtronic, compañía coa que o Sergas mantén activos convenios que tratou como secretos durante meses. Ana Pontón, Luís Villares e Xoaquín Fernández Leiceaga, anunciando o pacto para abrir a comisión, o pasado setembro / BNG O PP ofreceu incorporar ao seu plan 20 nomes escollidos de entre todas as propostas da oposición. A negociación non podía tornar "nun buffet no que o PP chega e colle o que quere", retrucaron Nun clima de obvia tensión e varios recesos, os populares dixeron estar dispostos a chegar a un acordo que, no caso dos comparecentes, implicaba que o partido que sustenta o Goberno de Feijóo escollese unha vintena de nomes de entre todos os solicitados pola oposición. Permitiría, por exemplo, que acudise a asociación de persoas afectadas pola Hepatite, plataformas como SOS Sanidade Pública e o Movemento Galego da Saúde Mental, sindicatos como CIG Saúde e CC.OO. ou o doutor Evaristo Varo, representante da asociación Batas Blancas. Quedaba fora do catálogo elixido a familia do falecido na Estrada, caso para o que admitían que acudise o coordinador do centro de saúde. Tamén eran excluídos outros moitos nomes e representantes de profesionais do Sergas, de empresas ligadas á sanidade e de diversas entidades sociais. O que para os conservadores foi todo un exercicio de consenso, para os grupos da esquerda supuxo a enésima mostra do "rodete" popular. "Mesmo malia ofrecerlles unha redución das comparecencias propostas pola oposición", ao PP "non lle basta con gañar, tamén quere humillar", di Eva Solla, de En Marea. Unha negociación sobre quen comparece ou non, agrega dende o PSdeG Julio Torrado, non pode tornar "nun buffet no que o PP chega e colle o que quere" para "impedir comparecencias que porían en evidencia" que o Goberno galego está a "mentir" sobre a súa propia xestión sanitaria. "Escollen só as comparecencias que lles interesan", resume dende o BNG Montse Prado, para quen o acontecido foi "gravísimo, antidemocrático, humillante". Feijóo e o conselleiro de Sanidade, Vázquez Almuiña, nunha imaxe de arquivo / Xunta A oferta dos populares tornou nun 'todo ou nada' ante o que a oposición decidiu abandonar a comisión, que a efectos prácticos e políticos xa non existe Os populares deron en ofertar un todo ou nada pola vía dos feitos. Ou a suma da súa escolla entre os comparecentes propostos pola oposición ou só a lista impulsada polo propio PP. Neste contexto, os tres grupos da oposición abandonaron a comisión e o Grupo Popular aprobou o seu propio plan de traballo en solitario, con 26 comparecentes. Entre eles, Alberto Núñez Feijóo e o conselleiro de Sanidade como principais representantes políticos, cargos directivos de diferentes hospitais galegos e unicamente tres representantes de entidades sociais (Federación de Enfermidades Raras, Asociación Galega de Transplantes e Asociación Galega de Hemofilia). Segundo o voceiro sanitario do PP, Aurelio Núñez, a oposición demostrou ser " irresponsable" e "privou" de incorporar a devandita vintena de comparecentes, o cal considera "surrealista". Dende o PPdeG afírmase, en calquera caso e como en anteriores ocasións, que as acusacións da esquerda sobre o rodete popular son, simplemente, "mentira". Pola banda esquerda reitéranse verbas como "vergoña", "trágala" ou "bochorno" para resumir o acontecido. A comisión, a efectos prácticos e políticos, xa non existe. Plan de traballo do PP Plan de traballo de En Marea Plan de traballo do PSdeG Plan de traballo do BNG


Summary: O Ministerio de Educación somete a información pública o proxecto de decreto co que regulará o pagamento de centros privados para as familias que reclamen ensino en castelán. O departamento de Wert non prevé ningunha garantía para o alumnado que pida recibir máis materias en galego.

Garantías de primeira e de segunda (rexional). Unha vez aprobada a nova lei educativa, o Ministerio de Educación atópase inmerso no desenvolvemento regulamentario dalgúns dos seus puntos máis controvertidos, caso por exemplo dos referidos ao tratamento das linguas oficiais diferentes do castelán. Aínda que suavizada nalgúns aspectos, a coñecida como Lei Wert mantén intactas previsións como o pagamento con fondos públicos de centros privados que teñan o castelán como lingua vehicular para aquelas familias que así o soliciten. No proxecto de Real Decreto que regulará ese inédito dereito esa garantía non existe, nin de lonxe, para o galego, o euskera ou o catalán. Segundo o bosquexo deste documento, que o Goberno de España somete a información pública dende este martes, a intención do Executivo de Mariano Rajoy é "garantir o dereito do alumnado a recibir as ensinanzas en castelán e nas demais linguas cooficiais nos seus respectivos territorios", con evidencias como que a materia de lingua castelá sexa impartida en castelán e a "lingua cooficial", no idioma que corresponda, galego no caso de Galicia. Neste contexto, as autonomías "teñen a posibilidade de deseñar e implantar sistemas" adaptados á súa realidade, vén dicir o texto e en cada comunidade a "proporción razoable" de lingua castelá no ensino pode ser diferente, "atendendo ás circunstancias concorrentes". O centro privado poderase pedir se a administración "non garante unha oferta razoable" de castelán no ensino As consellerías dos territorios con lingua propia mesmo "poderán establecer sistemas nos que as materias non lingüísticas se impartan exclusivamente na lingua cooficial", isto é, inmersión lingüística, "sempre que exista a oferta alternativa de ensino sostido con fondos públicos no que se utilice a lingua castelá como lingua vehicular nunha proporción razoable". Pero o que semella un marco de relativo respecto ao galego e demais idiomas cambia de rumbo ao falar de cartos. Se a "Administración educativa competente non garante unha oferta razoable sostida con fondos públicos na que o castelán sexa utilizado como lingua vehicular", o Ministerio activará un mecanismo para que o erario asuma "os gastos efectivos da escolarización deste alumnado en centros privados nos que exista a devandita oferta". Colexio privado a cargo do financiamento autonómico Non se trata, asegura o Ministerio de "amparar a pretensión de recibir as ensinanzas única e exclusivamente en castelán", senón de "lexitimar a escolarización nun modelo no que o castelán sexa usado como lingua vehicular nalgunha materia non lingüística". Con este obxectivo a familia poderá solicitar que o alumno ou alumna sexa trasladado a un colexio privado, cuxos gastos asumirá inicialmente o Ministerio de Educación para, acto seguido, "restelos" dos "réximes de financiamento das autonomías". Así, será finalmente a comunidade autónoma a que pague o novo precepto. Non existe garantía ningunha para as familias que reclamen ensino en galego e non o obteñan Entre continuas apelacións ao "estrito cumprimento da doutrina constitucional ao garantir" a "cooficialidade do castelán e das linguas propias" das autonomías, ao "recoñecemento e respecto ás competencias das comunidades autónomas" e á "garantía da ensinanza de todas as linguas oficiais" o futuro decreto obvia por completo outra posibilidade: que unha familia desexe, por exemplo, que un neno ou nena estude maioritariamente en galego, euskera ou catalán. Neste caso non existe garantía ningunha nin, moito menos, apoio económico para lograla. Proxecto de Real Decreto


O IGADI analiza no seu último IGADI Paper as eleccións provinciais en Quebec do pasado 6 de abril, que propiciaron unha histórica derrota para o soberanista Partido Quebequés (PQ) e a incidencia que estes comicios poden ter na discusión soberanista dos nacionalismos periféricos en Europa. O PQ obtén o seu peor resultado electoral en 40 anos, deixando nunha encrucillada as súas expectativas de propiciar un novo referendo soberanista tralos realizados en 1980 e 1995 A derrota do Partido Quebequés (PQ) nas eleccións celebradas o pasado 6 de marzo, perdendo o goberno tras dezaoito meses de lexislatura, supón un histórico punto de inflexión para as aspiracións soberanistas do territorio francófono. Neste sentido, o PQ obtén o seu peor resultado electoral en 40 anos, deixando nunha encrucillada as súas expectativas de propiciar un novo referendo soberanista tralos realizados en 1980 e 1995. Dos 125 deputados que forman parte da Asemblea Nacional quebequesa, o federalista Partido Liberal de Quebec (PLQ) convértese agora na principal forza política, cunha maioría absoluta de 70 deputados, superando en 20 escanos en comparación cos comicios de 2012. Deste modo, o PLQ coloca ao seu líder Phillipe Couillard como novo primeiro ministro. Pola súa banda, o PQ retrocede a 30 deputados, 24 menos que na anterior elección, un resultado que obrigou á renuncia da ata agora primeira ministra Pauline Marois. Outro "gañador" destes comicios foi a Coalición Futuro Quebec ("Coalition Avenir Quebec", CAQ), unha formación nacionalista conservadora que obtivo 22 escanos, tres máis que nos anteriores comicios. Finalmente, os independentistas de esquerda Quebec Solidario (QS) quedaron cos restantes tres deputados. Neste sentido, e sumando os votos do PQ, CAQ e QS, os partidos soberanistas en Quebec alcanzarían 55 escanos, insuficientes fronte a maioría absoluta do PLQ. Este escenario ralentiza, cando menos a medio prazo, calquera tentativa política a nivel parlamentario para premer pola celebración dun novo referendo de autodeterminación. En diversos círculos políticos do PQ e doutras formacións independentistas comeza a sopesarse a posibilidade dunha "refundación política" que reformule as aspiracións soberanistas e incluso o debate sobre a identidade nacional. Os resultados das eleccións en Quebec e, particularmente, o retroceso electoral do PQ, suxire lecturas para os procesos soberanistas en Europa. Sen constituír casos estritamente paralelos, cobra aquí importancia a próxima celebración do referendo independentista en Escocia (18 de setembro); as aspiracións de Catalunya por realizar unha consulta popular para novembro próximo, recentemente desestimada a nivel estatal; e igualmente a vía pragmática "confederal" adoptada pola formación flamenca Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA), en particular de cara ás próximas eleccións rexionais e federais belgas do próximo 25 de maio, que coinciden coas eleccións parlamentarias europeas. A "refundación" do PQ Nos comicios de 2012, o PQ derrotou ao agora gañador PLQ co alento das protestas estudantís contra unha serie de medidas de austeridade económica, así como ante as denuncias de diversos escándalos de corrupción no entorno do entón primeiro ministro Tras este histórico fracaso electoral, o PQ, formación nacionalista fundada en 1968 por René Lévesque, afronta unha nova etapa política na que, moi probablemente, verase inmerso nun proceso de relevo xeracional, de cambio de liderado e incluso de refundación dos seus postulados e prioridades políticas. Os escasos 18 meses de goberno do PQ en Quebec e o seu fracaso electoral dan a entender un cambio de prioridades na sociedade quebequesa. Nos comicios de 2012, o PQ derrotou ao agora gañador PLQ co alento das protestas estudantís contra unha serie de medidas de austeridade económica, así como ante as denuncias de diversos escándalos de corrupción no entorno do entón primeiro ministro, o liberal Jean Charest, e que afectaron directamente á imaxe política do PLQ. Non obstante, a recente maioría absoluta electoral do PLQ e a histórica derrota do PQ nos pasados comicios dan a entender un cambio significativo na sociedade quebequesa, onde as demandas soberanistas e independentistas poden verse supeditadas, cando menos de forma conxuntural, ás prioridades socioeconómicas. Neste sentido, a opinión pública en Quebec ven cuestionando e especulando coa escasa capacidade do actual liderado do PQ para impulsar a nivel cidadá estas demandas soberanistas. O electorado e boa parte da opinión pública quebequesa criticaron o excesivo énfase do PQ en centrar a súa atención na consulta soberanista como peza básica do seu programa electoral de goberno, dando a entender que o PQ interpretaba estas eleccións como unha especie de "referendo sobre o referendo". Tras esta derrota electoral e ante a perspectiva dun eventual cambio xeracional na dirección central do PQ, volve ao centro de discusión pública a cuestión da identidade nacional quebequesa, así como as expectativas e aspiracións soberanistas e as fórmulas de autonomía e descentralización con respecto a Canadá. Unha proposta do PQ de aprobar unha Declaración de Laicidade do Estado, que prohibía o uso de símbolos relixiosos de forma ostentosa por parte de empregados públicos, foi interpretada de forma negativa por diversas comunidades e minorías culturais e inmigrantes Neste sentido, e sen pretender afirmarse baixo parámetros étnicos, a discusión en Quebec sobre a cuestión nacional e as aspiracións de soberanía tradicionalmente xiraron en torno ás potencialidades dun nacionalismo lingüístico e cívico, un aspecto que pode variar ante a realidade fraguada por unha sociedade cada vez máis multicultural e cosmopolita, particularmente debido ao aumento da inmigración, así como ante a necesidade de formular un proxecto atractivo para a mocidade. Esta perspectiva ben puido influír nesta histórica derrota electoral do PQ, en particular ante a súa aparente incapacidade para integrar no seu programa outras fórmulas alternativas e outros enfoques prioritarios. Pero tamén existen outras variables. Unha proposta do PQ de aprobar unha Declaración de Laicidade do Estado, que prohibía o uso de símbolos relixiosos de forma ostentosa por parte de empregados públicos, foi interpretada de forma negativa por diversas comunidades e minorías culturais e inmigrantes (principalmente as provenientes do Magreb e América Latina), razón que puido influír na caída de popularidade do PQ e a súa posterior derrota electoral. Do mesmo xeito, a elección do multimillonario Pierre Karl Péladeu (52 anos) como deputado polo PQ na Asemblea Nacional, foi visto en diversos círculos como unha especie de "xiro á dereita" por parte do PQ, un aspecto que eventualmente pode influír na elección dunha nova directiva do partido que entronice ao propio Péladeu, especialmente trala renuncia da ata agora primeira ministra Marois, presidenta do PQ desde 2007. O retorno do PLQ ao poder en Quebec constitúe unha notoria vitoria política para o primeiro ministro canadense, o conservador Stephen Harper Un escenario diametralmente distinto obsérvase na formación gañadora. O retorno do PLQ ao poder en Quebec constitúe unha notoria vitoria política para o primeiro ministro canadense, o conservador Stephen Harper, en particular á hora de concretar un novo marco de relacións entre a capital Ottawa e Quebec. Non foi, por tanto, casualidade que o propio Harper afirmara de forma exultante que, tras estes resultados, os quebequeses "rexeitaron a idea do referendo e apostaron por un goberno que se centre na economía e na creación de emprego". O caso europeo: soberanismo pleno ou solución "confederal"? O PQ tradicionalmente constitúe unha referencia política viable para casos particulares como Escocia, Gales, Euskadi, Catalunya ou Flandres, entre outros A derrota electoral do PQ exerce, dalgún xeito, un moderado nivel de influencia no contexto europeo no entorno dos denominados "nacionalismos periféricos", os procesos soberanistas e as demandas de autodeterminación das "nacións sen Estado". Baixo esta perspectiva, o PQ tradicionalmente constitúe unha referencia política viable para casos particulares como Escocia, Gales, Euskadi, Catalunya ou Flandres, entre outros, en particular pola preservación quebequesa dun "nacionalismo cívico", de carácter lingüístico. O contexto actual europeo determina un momento importante para a discusión da cuestión nacional e das demandas soberanistas. O caso particularmente mais tenso ten que ver coa crise suscitada polo referendo de autodeterminación de Crimea a favor da secesión de Ucraína e a súa "reinserción" na Federación Rusa, o cal corre paralelo coas tensións soberanistas das comunidades rusas actualmente existentes no Leste ucraíno, especialmente na rexión de Donetsk. En Europa Occidental, este proceso está avanzando de forma mais decisiva. O referendo soberanista en Escocia previsto para o próximo 18 de setembro cumpre coas demandas históricas do gobernante Partido Nacionalista Escocés (Scottish National Party, SNP) de propiciar unha consulta de autodeterminación con respecto a Gran Bretaña. Tentando establecer unha comparación co caso quebequés (onde xa se realizaron dous referendos con anterioridade en 1980 e 1995), por vez primeira na súa historia, Escocia terá a oportunidade de someter estas demandas a unha consulta popular, con expectativas polo momento incertas. O referendo escocés é observado igualmente como referencia por outros nacionalismos periféricos como Gales pero, especialmente, cobra maior relevancia para Catalunya. Impulsado neste caso polo gobernante Convergencia i Unió (CiU), Esquerra Republicana de Catalunya (ERC) e Iniciativa per Catalunya/Verts (ICV), a autonomía catalana tiña previsto celebrar o próximo 9 de novembro unha consulta cidadá sobre a súa soberanía, a cal foi radicalmente desestimada en Madrid polo Congreso dos Deputados e o Tribunal Constitucional. Non obstante, e a pesar das presións políticas de Madrid aducindo a súa inconstitucionalidade, as demandas soberanistas cataláns cobran cada vez maior intensidade. A Alianza Libre Europea (ALE), plataforma formada por 40 formacións políticas soberanistas e independentistas, preme por unha refundación das bases constitucionais da UE para atender as demandas dos nacionalismos periféricos No marco das próximas eleccións parlamentarias da Unión Europea previstas para finais de maio, a Alianza Libre Europea (ALE), plataforma formada por 40 formacións políticas soberanistas e independentistas, preme por unha refundación das bases constitucionais da UE para atender as demandas dos nacionalismos periféricos. O presidente da ALE é Eric Defoort, histórico líder de Nieuw-Vlaamse Alliantie ("Nova Alianza Flamenca", N-VA), o principal partido político nacionalista no territorio belga de Flandres, e actualmente socio de goberno maioritario en Bruxelas. Coa mente posta nas eleccións federais belgas e nas parlamentarias europeas previstas simultaneamente para o próximo 25 de maio, o cumio da N-VA celebrado en febreiro pasado permitiu reconducir o proxecto político desta formación nacionalista flamenca. Neste sentido, o seu liderado apostou por impulsar novas formas de autonomía sen que isto supoña unha ruptura federal total con Bélxica e a UE. A N-VA semella aparcar momentaneamente a súa pretensión independentista a favor dunha ampliación de competencias autonomistas, principalmente en materia de relacións exteriores, seguridade social, política interior, financiamento e infraestruturas Optando por unha vía pragmática, moi probablemente debido á escasa maioría favorable á independencia de Flandres, as incertezas e a eventual confusión que este escenario achegaría sobre o encaixe legal da UE e, igualmente, polos efectos da crise económica, a N-VA semella aparcar momentaneamente a súa pretensión independentista a favor dunha ampliación de competencias autonomistas, principalmente en materia de relacións exteriores, seguridade social, política interior, financiamento e infraestruturas. Isto reforzaría a proposta de "confederación" co Estado belga, preservando igualmente as expectativas autonomistas de Flandres. Neste panorama, e sendo conscientes de que se están abordando contextos diversos e complexos, resta calibrar cal será o impacto real das eleccións de Quebec no concerto europeo, en particular ante vía independentista fraguada a través da consulta popular, como pretende o referendo escocés e as demandas catalanas, ou ben a potenciación do pragmatismo "confederal" proposto pola N-VA.


Summary: Desde a Consellaría de Sanidade chaman á "prudencia" e lembran as medidas restritivas que se deben levar a cabo durante o decorrer do entroido.

O conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, chamou á "prudencia" nas celebracións do entroido durante esta fin de semana e próximos días na Galiza, co fin de "non voltar atrás". Primeira fin de semana sen certificado Covid na hostelaría No que se é a primeira fin de semana con eliminación do certificado covid en hostalaría, e aumento de comensais por mesa (dez en interior e 20 en exterior). Comesaña tamén fixo fincapé na "recomendación de usar" a máscara nas aglomeracións. "Non voltar atrás" Así mesmo, aproveitou para "pedir prudencia e non voltar atrás" con estas interaccións que, "sen dúbida, se van dar". "Pódese facer un entroido e gozar dunhas festas que en anos anteriores non tivemos, mais mantendo a prudencia", sentenciou. Os eventos poden celebrarse a 100% de capacidade, mais está prohibido fumar, tamén nos exteriores, incluídos os cigarros electrónicos. Aliás, para o acceso a espazos interiores será obrigatorio o certificado Covid cando o público supere as 200 persoas e 500 en exteriores e cando se vendan comidas e bebidas. O conselleiro manifestou que os concellos "teñen a experiencia" de Nadal. "O que se lles pide é que tomen as medidas oportunas, que van depender da natureza do concello", apuntou, para indicar que, por exemplo, neste caso o entroido en Verín celébrase de forma máis intensa que noutras localidades como poden ser A Coruña ou Vigo.


Summary: O fiscal pide para Fernández Gayoso e catro ex-directivos da entidade nada da fusión das caixas galegas tres anos de cárcere polas pre-xubilacións de 19 millóns de euros.Unha cantidade acordada após pedir NCG a primeira axuda ao Estado (1.160 millóns de euros)

O banco dos acusados da Audiencia Nacional acollerá esta primavera a unha das persoas máis poderosas da Galiza da Autonomía, Julio Fernández Gayoso, presidente de Caixanova e despois da entidade xurdida da fusión con CaixaGalicia. Gayoso non estará so no banco. Acompañarano catro ex-directivos de Novacaixagalicia. A Audiencia Nacional vén de ordenar que se xulgue a estas persoas en relación ás prexubilacións millonarias, case 19 millóns de euros. Con Gayoso comparecerán José Luis Pego (director xeral de Caixanova e NCG), García Paredes (director adxunto), Óscar Rodríguez e Gregorio Gorriarán (ex-directivos) e tamén o avogado Ricardo Pradas. O fiscal pide tres anos de prisión e que devolvan os cartos. A Fiscalía considera que Fernández Gayoso consentiu unha manobra fraudulenta para permitir que os citados ex-directivos se asignasen pre-xubilacións por 18,9 millóns de euros. Enganando o Consello de Administración Ismael Moreno, xuíz que instruíu este caso, considera que en agosto de 2010, após a fusión de Caixanova e Caixa Galicia e de que se pedise ao Estado unha primeira axuda (por valor de 1.160 millóns de euros), ex-directivos acordaron con Gayoso mellorar as condicións dos seus contratos de cara a preparar a saída da entidade financeira. O maxistrado considera que neste proceso tamén se "enganou" ao Consello de Administración.


Summary: Os Estados membros usan da súa capacidade de bloqueo e frean calquera intento serio para avanzarmos na coordinación fiscal, na unión bancaria e no afortalamento de políticas comúns exterior e de defensa

Cumpríronse este sábado 60 anos da sinatura do Tratado fundacional da Comunidade Económica Europea, o precedente da actual UE. E, verdadeiramente, a Unión está a sufrir a peor das moitas crises polas que pasou ao longo deste tempo. Esta semana o Reino Unido pedirá formalmente a súa saída, mentres as eleccións francesas e xermanas paralizan calquera caste de decisión sobre o futuro da Unión. Dende o Tratado da UE (1992) a unificación europea abandonou o pulo social e cooperativo dos pais fundadores, todos pertencentes ás tres ideoloxías da postguerra (socialdemócratas, democracia cristiá progresista e social liberais) que tentaron conciliar na Europa o mercado coa regulación das súas correccións en beneficio da mellor redistribución de rendas e igualdade de oportunidades. Dende Maastricht, pola contra, a Unión ratifica a súa aposta por unha gobernanza oligárquica e moi pouco democrática. Alicérzase a unión monetaria sobre un euro demasiado apreciado para as economías do sur e sobre un Banco Central Europeo como Autoridade Monetaria con plenos poderes alleos a calquera control parlamentario. Mentres, os Estados membros usan da súa capacidade de bloqueo e frean calquera intento serio para avanzarmos na coordinación fiscal, na unión bancaria e no afortalamento de políticas comúns exterior e de defensa. Das Institucións comúns (Comisión e Parlamento Europeo) saen continuamente propostas de máis e mellor Europa no social, no I+D, na descentralización territorial e no uso eficiente dos Fondos europeos, no control bancario, no artellamento do Orzamento da Unión Europea como instrumento de cohesión social e territorial… Mais o bloqueo dos Estados membros atrasa, cando non anula ou desnaturaliza estes esforzos, ademais de presentar diante de cadansúas opinións públicas os problemas da convivencia europea (políticas austericidas, crise dos refuxiados) como problemas xurdidos da propia Europa. O que si funcionou nesta Unión foi a comunidade de Dereito, os seus Tribunais. Foron estes os que construíron un marco de protección para os consumidores non recoñecido até entón na lexislación hipotecaria e financeira española, sempre favorábel á Banca. Polo menos no concreto caso do Estado español o Dereito europeo substituíu a parcialidade do Dereito español. Esta crise europea vai obrigar a decidir arre ou xo. O que non medra morre.


Summary: Os conservadores ven na reclamación do BNG, secundada polo PSdeG, de aplicar o PXNL unha "estratexia" para a "imposición" da lingua propia de Galicia

Bucle lingüístico, tamén contra as propias medidas. O 21 de setembro de 2004 o pleno do Parlamento, con Manuel Fraga nas bancadas do Goberno, aprobaba por unanimidade o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNL), un programa tan amplo como o consenso que o avalou e que naquela altura foi presentado como un fito histórico. Por primeira vez dende 1983, coa aprobación da Lei de Normalización, todo o arco parlamentario do país pactaba en torno á idioma. Case oito anos despois parte daquel plan foi sometido este martes a unha nova votación parlamentaria. A través dunha moción o BNG reclamou, en verbas do seu deputado Bieito Lobeira, "algo tan modesto e tan revolucionario a estas alturas como que o Goberno do PP cumpra a lei e o PXNL". "Reproducímolo literalmente", explicitou. E á hora de premer o botón os nacionalistas fixérono no mesmo sentido que en 2004, tamén o fixo o PSdeG. Pero non aconteceu o mesmo cos conservadores, que viron na iniciativa do Bloque todo un "cabalo de Troia", unha peza dunha "estratexia" para a "imposición" da lingua propia de Galicia, argumentou Agustín Baamonde. Ao contrario doutras ocasións desta volta si houbo un leve achegamento e mesmo unha breve negociación, de poucos minutos. Baamonde e Lobeira retiráronse ao fondo do hemiciclo e o conservador expuxo as súas condicións. Aceptaría a moción se a súa parte dispositiva era substituída pola emenda que lle presentara o PP. O nacionalista aceptouna como "engádega", pero non como reemprazo. E ata aí a aproximación. Cal era a diferenza entre ambos textos? Ademais da redacción das reclamacións que se formulaban á Xunta, sensiblemente máis laxas, o PP obviaba as referencias ao ensino, centrais na iniciativa do BNG. Baamonde apostaba por retirar a petición de derrogar o denominado decreto do plurilingüismo, pero tamén a de cumprir os puntos 2.1.26 e 2.1.27 do PXNL, cos que si estivo de acordo o PP en 2004 e nos que se recolle que, "como mínimo", en Educación Primaria "o alumnado reciba o 50% da súa docencia en galego" e que ademais se "fomente que se impartan" en galego "materias troncais (...) como as matemáticas". Ademais, para a ESO, o plan ao que Fraga lle deu o seu visto e prace apostaba polo mesmo 50% e por incorporar a lingua galega ás aulas de tecnoloxía, ademais de ás matemáticas. O PP apostaba por eliminar o punto sobre o ensino, que reclamaba a volta do galego ás matemáticas e ao 50% das materias "Estaríamos dispostos a chegar a un consenso pero é absolutamente imposible", asegurou Baamonde dende a tribuna. Na súa opinión tras a reclamación de aplicar a normativa vixente agochábase a "inmersión obrigatoria en galego" e, ademais, "pedir a derrogación do decreto do plurilingüismo" é, simplemente, "unha pretensión absurda", porque "non traizoamos a xente que nos vota". "Tampouco podemos aceptar a pretensión de que tanto as matemáticas como a tecnoloxía, ademais do resto de materias, se volvan impartir en galego" porque "iso é volver ao decreto do ano 2007", que reproducía literalmente o PXNL. "Con ese decreto vostedes romperon o consenso coa pretensión de impoñer a totalidade de materias troncais en galego", acusou a PSdeG e BNG, e esa norma, asegura, "provocou a reacción social". O Bloque, di, non debe tentar "apropiarse" do idioma porque "tamén queremos a Galicia e á nosa lingua, á nosa maneira". "Libros prohibidos setenta e cinco anos despois" Lobeira: "Temos un Goberno insubmiso co que pactou, levántenlle o veto á lingua galega" Foi precisamente cun libro de matemáticas redactado en galego co que Bieito Lobeira ilustrou a súa petición. Tras amosar un exemplar do Sempre en Galiza de Castelao o parlamentario fixo o propio co manual escolar, "non é perigoso nin secesionista, non reivindica a soberanía nin a autodeterminación, mais é ilegal para o PP". "Temos un goberno insubmiso ao que pactou" e agora "neste país se pode chegar ao caso" de que as matemáticas "se poidan impartir en inglés, pero non en galego", "non se pode impartir tecnoloxía, pero si technology". "Non queremos darlles leccións nin carnés de galeguidade, alá cadaquén coas súas frustracións", di. A petición, engade, non era outra que "levantarlle o veto á lingua galega". O desdén co que o PP acolleu a iniciativa contrastou co apoio socialista que, a través de Francisco Cerviño, comezou rebatendo un dos argumentos empregados por Baamonde, que lle atribuíu á política lingüística do gabinete de Alberto Núñez Feijóo o apoio da "maioría social". "Maioría social non, maioría parlamentaria e nin sequera maioría electoral; neste lado da Cámara -en referencia ás bancadas da oposición- hai 5.000 votos máis". A iniciativa do BNG, di Cerviño, só "tenta que o Goberno aplique medidas que son leis ou acordos deste Parlamento" pero os conservadores, lamenta, son contumaces na súa "enorme responsabilidade histórica". "Está morrendo a lingua galega" e a Feijóo, di, "a historia poráo no seu sitio por isto, no Nostián ou na Sogama política". Cerviño: "A Feijóo a historia poráo no seu sitio, no Nostián ou na Sogama política" "Non lles vale a nosa moción, ergo non lles vale o PXNL", constatou Lobeira, para concluír o debate. "O que apoiou o PP no seu día agora non lles vale", tampouco no treito referido á toponimia, no que o PP propuña "seguir a velar polo uso da toponimia oficial das provincias, parroquias e lugares". "Que esqueceu? -preguntou retoricamente Lobeira- Os concellos". "Se cadra, por iso -ironiza- este goberno galeguista do PP sacou un manual de sinalización lingüística que deturpa" topónimos, acusou mentres amosaba unha reprodución dunha placa co topónimo de Santo Estevo de Ribas de Sil 'traducido' como "San Esteban de Rivas de Sil". Empregando un bolígrafo, Lobeira corrixiu o topónimo. "O que hai que facer é isto, e así volvemos á legalidade, queremos situalos na legalidade para que sexa Os Peares e non Los Peares", aseverou, dirixíndose ao escano de Feijóo, que, aplicando a mesma doutrina, "sería señor Habichuela". Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega


Summary: No Consello Interterritorial de Saúde estivo sobre a mesa a "posibilidade" de modificar a estratexia en vigor de vacinación para contemplar o adianto da inmunización da xente máis nova fronte á Covid-19. A Xunta defendeu seguir o criterio de inmunizar de maior a menor idade.

O conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, aseverou que na reunión do Consello Interterritorial de Saúde que decorreu este 30 de xuño estivo sobre a mesa a "posibilidade" de modificar a estratexia en vigor de vacinación para contemplar o adianto da inmunización da xente máis nova fronte á Covid-19, aínda que non se chegou a concretar modificación algunha. En todo caso, en declaracións aos medios, García Comesaña sinalou que a Xunta "cre que hai que seguir o criterio de vacinar a xente de máis idade e traballar intensamente en que ás mozas e mozos con algún problema académico ou educativo se lles poida vacinar antes coa autocita que a Xunta porá en marcha estes días". "Hai que insistir nas boas prácticas de conduta", aseverou o conselleiro, nun escenario sanitario marcado polos efectos do macrosurto de Mallorca. Por outra banda, coa sombra da variante Delta, tamén remarcou que a Galiza está no grupo de comunidades que están a adiantar as segundas doses de AstraZeneca pendentes cando sexa posíbel para que as e os cidadáns poidan "ter canto antes a pauta completa e ese extremo máis acoutado". Pola súa banda, a ministra de Sanidade, Carolina Darias, informou após a reunión do Comité Interterritorial de Sanidade de que "a Comisión de Saúde Pública acordou incluír os grupos que faltaban, de 39 a 12 anos, por cohorte de idade e que tamén se podían solapar por razóns de organización e estabilidade. Todas as comunidades o que queren é avanzar e moitas delas están intercalando". Critican as "ineficientes" medidas de control da Xunta co macrosurto A actuación da Administración galega ante o macrosurto de coronavirus orixinado en Mallorca e que afecta máis de 150 persoas na Galiza provocou xa as primeiras críticas contra a Xunta en relación a este caso. O portavoz de Sanidade do grupo socialista, Julio Torrado, alertou das "ineficiencias" na información trasladada polas autoridades sanitarias galegas respecto ao surto. Torrado reclamou á Xunta que "faga algo máis que alertar fronte aos botellóns" -dixo en resposta ás mensaxes do presidente galego- e sinalou que a "incerteza" sobre a súa actuación "trasládase ao conxunto da cidadanía, que non ten posibilidade de saber canto de controlada está a situación". O parlamentario apuntou que esta situación demostra "a necesidade de estar alerta sobre posíbeis surtos e repuntas", de forma que se permitan unhas medidas de resposta rápida, coordinada, controlada e que posibiliten illar o máximo posíbel o aumento da incidencia. Ademais, reclamou ao Executivo galego que compareza na Cámara para explicar as medidas de información, control e confinamento que están a ser transmitidas.


Summary: A Real Academia Galega asinará esta quinta feira "un convenio marco de cooperación" coa Academia Brasileira das Letras.

O acordo oficilizarase mañá, quinta feira, ás 12.15 da mañá na sede coruñesa da Academia Galega e nela participarán os presidentes das dúas entidades, Víctor Freixanes e Marco Americo Lucchesi. O texto "rexerá as futuras colaboracións entre ambas institucións". Despois do acto de sinatura, ambos os dous mandatarios ofrecerán unha comparecencia de prensa sobre os contidos concretos do mesmo.


Summary: O filme que leva á pantalla a novela de Blanco Amor bate unha nova marca. 30.000 persoas viron xa "A Esmorga" dirixida por Ignacio Vilar. O día 6 de marzo estrearase en Madrid.

Na súa terceira semana a película "A Esmorga", dirixida por Ignacio Vilar, alcanza xa os 30.000 espectadores en toda Galiza, con tan só 18 copias en versión orixinal, integramente en galego. A película que conta a historia do Bocas, Milhomes e Cibrán sitúase na listaxe das 20 máis vistas en todo o territorio do Estado español. Producida por Vía Láctea Filmes, a Editorial Galaxia e a TVG, "A Esmorga" supón, segundo Rentrak Spain, unha marca histórica xa que continúa manténdose en todos os cines galegos cun descenso só de 26% fronte ao habitual que é unha baixa do 40 ao 50% a partir da segunda semana. O filme sitúase no oitavo lugar en canto a recadación media por copia nos cines do Estado. "Un dato pouco menos que espectacular tendo en conta o desembarco de coñecidas superproducións estadounidenses nunha das fins de semana do ano clave para as distribuidoras e salas de cine, por ser a data con maior asistencia de público", valoran desde a produción da película. Vigo con 6.310 espectadores e espectadoras continúa a ser a cidade onde o filme foi máis visto seguida por Santiago con 4.817, A Coruña con 4.580, Ourense -cidade onde foi gravada- con 4.207, Lugo con 2.459 e Pontevedra con 1.547 entradas rexistradas. Os bos datos das billeteiras galegas permiten a estrea da película fóra do noso territorio. Polo de agora, está anunciada a exhibición da película nos cines Princesa de Madrid, onde se estreará o 6 de marzo.


Summary: O conselleiro de Educación, Román Rodríguez, compareceu hoxe no Parlamento para aclarar que as escolas e colexios están a servir de "cortalumes" contra a expansión da pandemia. A estas horas, xa hai 142 crianzas afectadas na área sanitaria dos 425 positivos de toda Galiza.

Após da gran afección da pandemia nas residencias de maiores, os centros educativos estanse a descubrir como outros dos principais focos de contaxio, sobre todo naqueles inseridos na área sanitaria de Ourense. Atendendo aos datos que se foron facilitando de maneira pública, oito de cada dez novos casos de coronavirus nas escolas corresponden á zona de Ourense, a máis afectada neste momento pola crise sanitaria. De feito, xa hai 142 positivos nos centros educativos. Tamén o conselleiro de Educación, Román Rodríguez, analizou estes datos na súa comparecencia no Parlamento, onde concretou que nos colexios e institutos xa hai 425 positivos, 50 máis dos que se tiñan contabilizado o sábado. O 80% dos positivos por Covid-19 están na contorna de Ourense, onde o número de doentes entre o alumnado creceu en 40 até alcanzar a 142 persoas. En Vigo, Ferrol e Lugo os efectos da pandemia reducíronse. Rodríguez aclarou que os datos da área sanitaria do interior galego van en paralelo á evolución epidemiolóxica. As crianzas contaxiadas pertencen ao alumnado de 60 infraestruturas, se ben os peores casos están no CEIP As Mercedes e no CPR Plurilingüe Santo Ángel, cunha ducia de casos respectivamente. En outras zonas como a área de Pontevedra hai 54 nenas e nenos infectados, e en Lugo a cifra é de 44 en 28 instalacións. Rodríguez presume do "gran traballo" feito A pesar desta situación, Rodríguez incidiu no "gran traballo que se está facendo" para garantir a seguridade das e dos estudantes. "Máis do 80 % dos centros contan cun ou dous positivos, o que evidencia a "moi reducida transmisión comunitaria", dixo, subliñando o que, segundo o seu parecer, é unha "correcta aplicación dos protocolos" marcados polas autoridades sanitarias. De feito, falou de que os colexios están a servir como "cortalumes" para pór control sobre a pandemia e que non se expanda tanto nin a un ritmo tan acelerado.


Summary: Considera que o STC non cumpre co "respecto aos valores republicanos" galos. O STC non pode, con esta resolución, concorrer ás eleccións que van ter lugar en novembro e decembro.

A candidatura do STC (Sindicato dos Traballadores Corsos) ás eleccións en empresas de menos de 11 asalariados (que son as máis numerosas en Córsega) foi anulada por un tribunal parisino. Unha decisión adoptada a instancias dos sindicatos estatais e após que a central corsa presentase as súas listas para estes comicios sindicais, que decorrerían en novembro e decembro. O STC é a primeira forza sindical na illa. Os sindicatos franceses non consideran o STC un sindicato porque defende "a autodeterminación do pobo corso" O tribunal, segundo relatan medios galos, decidiu que "baixo o pretexto de dereitos sindicais e de protección dos dereitos dos traballadores," a central STC procuraba facer "unha acción política específica". Tamén responsabiliza a central nacionalista de "defender a discriminación baseada na orixe rexional entre os funcionarios". A isto engade que o STC ten uns "preceptos" que son contrarios, afirma o tribunal de instancia, aos valores republicanos. Os sindicatos franceses CGT, FO, CFDT e CFTC consideran que o STC non reúne os criterios para ser considerado como un sindicato. Alegan que é unha entidade política porque nos seus estatutos defende, por exemplo "a idea da autodeterminación do pobo corso".


Summary: O motivo da denegación do ESTA (autorización electrónica para viaxar a ese país) é unha estadía do cineasta galego en Irán en 2016.

Oliver Laxe non puido estar en Nova York para presentar O que arde (Fire will come), na 57 edición do prestixioso New York Film Festival (NYFF), que se celebra estes días. Estados Unidos respondeu negativamente á solicitude do cineasta para obter a ESTA (autorización electrónica para viaxar a ese país) por mor dunha estadía de Laxe en Irán. Unha negativa que se fundamenta nunha norma da administración norteamericana que denega ou dificulta a entrada ás persoas que desde 2011 estivesen en países como Irán, Libia ou Sudán, que fan parte dunha 'Lista negra' de EUA. O cineasta galego estivera en Irán en 2016. O propio Laxe confirmou a Sermos Galiza esa denegación mais quixo tirarllle ferro: "Fun a EUA hai dous anos, despois de estar en Irán e non tiven problemas", explica o cineasta, que naquela viaxe a EUA tramitara o proceso a través da embaixada. Desta volta, solicitou a ESTA a noite anterior a coller o voo para estar en Nova York, séndolle denegada. Foi coa presidencia de Barack Obama que se estabeleceu que as persoas que quixesen entrar en EUA debían informar se desde 1 de xaneiro de 2011 se viaxara a países como Libia, Siria, Sudán ou Irán. Donald Trump decidiu ir máis alá e establecer restricións máis fortes. Así, se se viaxou a algún deses estados xa non vale para entrar en Estados Unidos a ESTA (autorización electrónica para viaxar alí), senón que hai que tramitar un visado. "Fun a EUA hai dous anos, despois de estar en Irán e non tiven problemas" "Non lle dou moita importancia", apunta o cineasta a respecto do sucedido. Coa voráxine destes días - presentacións do filme, entrevistas e todo o relacionado coa promoción de O que Arde - non foi até o último momento que puido solicitar a autorización para estar en EUA, e non pensaba que poidese haber algún problema. Considera inxusto que se negue autorización a unha persoa simplemente por estar nun país como Irán, Sudán ou Iraq. "É unha mágoa non poder estar na presentación do filme nun festival tan importante como o de Nova York e nun mercado tan importante como o de EUA", indica, ao tempo que tira de visión positiva para engadir que non poder ir a Estados Unidos "permíteme estar uns días máis por Galiza". A estrea do filme no NYFF, na noite desta sexta feira pasada, tivo unha boa recepción, segundo manifesta Laxe que lle transmitiron desde a organización do propio festival Esta política da administración norteamericana ten afectado numerosas persoas que querían viaxar a Estados Unidos. Unha delas, Javier Solana. Quen fora ministro de Defensa español e secretario xeral da OTAN veu como lle denegaban en xuño de 2018 a ESTA por ter viaxadoanteriormente a Irán.


Summary: O nomeamento tivo lugar no X Congreso internacional de estudos galegos que se celebra en Cardiff (Gales). Olga Castro será a vicepresidenta. O seguinte congreso terá lugar en Bos Aires en 2015.

A xornalista e profesora da Universidade de Bos Aires, Débora Campos, é a nova presidenta da Asociación internacional de estudos galegos (AIEG) despois de que fose elixida na asemblea da entidade celebrada en Cardiff (Gales). Na nova dirección desta institución figura, entre outr@,s a tamén xornalista, tradutora e profesora da Universidade de Aston (Birmingham), Olga Castro. Estes días a institución que coordina os centros de estudo galegos no mundo celebrou o seu X Congreso internacional ao redor do tema da "Galiza alén do Arco Atlántico: unha visión multidisciplinar dos estudos galegos". Débora Campos foi membro da executiva da Asociación internacional de estudos galegos de 2009 a 2012 e en 2011 foi elixida académica correspondente da Real Academia Galega. Ademais leva o blog Fios invisibles. Difundir a cultura galega no mundoA Asociación internacional de estudos galegos (AIEG) naceu en 1980 nos Estados Unidos coa intención de difundir a cultura galega no mundo a través dos diferentes centros que xa existían. Na actualidade participan trinta centros de Europa, sete de América ademais do Consello da Cultura Galega, o Instituto de Estudos Galegos Padre Sarmiento, a Real Academia Galega e as tres universidades da Galiza. En Estados Unidos celebráronse os seus tres primeiros congresos (1985, 1988 e 1991). Despois trasladaríanse a Europa a partir de 1994 e pasarían a ser trianuais celebrándose en Oxford ese ano, Trier (1997), La Habana (2000), Barcelona (2003), Salvador da Bahía (2006) e A Coruña, Compostela e Vigo (2009). Nos diferentes congresos escolleuse a presidencia da asociación, pasando polo cargo Kathleen March, Antonio Carreño, Xoán González-Millán, John Rutherford, Dieter Kremer, Basilio Losada Castro, Burghard Baltrusch e Craig Patterson. A candidatura encabezada pola xornalista Débora Campos presentara unha proposta de recuperación das ligazóns de Galiza con Arxentina Volver a Bos AiresA candidatura encabezada pola xornalista Débora Campos presentara unha proposta de recuperación das ligazóns de Galiza con Arxentina. No seu programa sinalan que o país americano contou ao longo do tempo con institucións senlleiras na difusión da nosa cultura. "O Centro Galego de Bos Aires, o Centro Ourensán ou o Centro Lucense souberon acoller nas súas sedes tanto seminarios e palestras, como o labor de grandes pensadores/as e es-critores/as daquela no exilio". Despois virían o Instituto Arxentino de Cultura Galega, a Cátedra libre de Estudos Galegos Afonso Castelao, o Museo da Emigración Galega na Arxentina (MEGA), a coordinadora do ciclo de literatura galega Lectores Galegos en Bos Aires e numerosos colectivos civís. A idea da realización dun congreso na capital de Arxentina "construirá un ámbito privilexiado en que poderán achegarse ás socias e socios da entidade tanto todos estes novos traballos desenvolvidos nas universidades, como tamén os que rexorden no seo da propia colectividade, que quere volver a participar da reflexión e do debate dos grandes temas que interesan ao presente e ao futuro da Galiza".


Summary: 11.156 galegos e galegas emigraron no primeiro semestre de 2021. Segundo os datos do Instituto Nacional de Estatística (INE), 7.500 persoas abandonaron Galiza con destino a outros puntos do Estado español. Pola súa parte, outros 3.656 cidadás e cidadáns galegos tomaron dirección a diversos lugares do mundo, destacando polo seu número aqueles que se dirixiron a Suíza, Francia, Alemaña e Reino Unido.

Madrid volveu a ser o primeiro destino estatal da emigración galega en 2021 con 1.476 persoas que marcharon á capital española. Tras dela, colocouse Catalunya, con 1.379; Canarias con 1.188, e Andalucía con 679. Neste sentido, Madrid confírmase como principal foco de atracción da poboación galega, un fenómeno certificado ao longo de todo o século XXI. Os profesores Francisco Pérez e Ernest Reig teñen denunciado o papel da urbe española "no proceso de perda de poboación dos territorios do Estado" e "contribuíndo a drenar capital humano da maioría de rexións, ao converterse nun polo de atracción polas oportunidades derivadas da concentración en Madrid de 21% das ocupacións cualificadas de España". Os destinos tradicionais Suíza acolleu 916 galegos e galegas no primeiro semestre de 2021. Precisamente ese país contaba na referida anualidade con 33.440 residentes nados na Galiza, situándose a continuación Francia, con 17.013; seguida de Alemaña, con 14.842; o Reino Unido, con 13.097; Portugal, con 3.648; os Países Baixos, con 3.162; Bélxica con 2.395, e Andorra con 2.392. A maioría das e dos emigrantes galegos no primeiro semestre 2021 concentráronse no grupo de idade de 25 a 44 anos. Así, o INE sinala que abandonaron o Estado español, 410 persoas galegas entre 25 e 29 anos, 479 entre 30 e 34 anos, 393 entre 35 e 40 anos e 414 entre 40 e 44 anos. As mesmas tendencias repítense no caso da emigración peninsular, porén, cunha incidencia máis significada no grupo de 20 a 24 anos. As cifras para o primeiro semestre de 2021 confirman as tendencias das dúas últimas décadas. Os principais destinos da emigración coinciden con aqueles territorios onde os galegos se asentan desde hai máis de medio século. Ao tempo, o fenómeno cébase coa poboación máis nova, até o punto que entre 2010 e o primeiro semestre de 2021 abandonaron Galiza arredor de 77.000 mozos e mozas entre 16 e 29 anos. Máis emigración Os últimos números fornecidos polo INE apuntan a un incremento do fenómeno migratorio na Galiza, cunhas cifras para os destinos do Estado español superiores ás de 2017, 2018 e 2019. 330.890 persoas abandonaran Galiza camiño da emigración entre 2010 e 2021. A este respecto, o profesor da Universidade de Santiago de Compostela, Isidro Dubert destaca que "a diferenza dos que partiron en 1950-1975 ou en 1860-1930, xa non son labregos que só saber ler e escribir, pois canda menos un de cada dous ten estudos medios ou superiores". Dubert destaca que "a súa marcha constitúe unha notábel perda demográfica para un país no que as actuais xeracións de xente nova son moi pequenas a causa do impacto combinado das emigracións pasadas, do remate da transición demográfica e da modernización social acaecida tras 1975.