Summary: Berta Dávila segue colleitando recoñecementos: con Os seres queridos gañou o Premio Xerais de Novela e, ao tempo, recibía tamén o Jules Verne de Literatura Infantil por Un elefante na sala de estar. A súa é unha mirada que busca desvelar o transcendente analizando "como se constrúe a partir do banal".

O banal constrúenos. Mais unha mirada atenta sobre esa trivialidade desvela unha intensidade que, afeitos á rutina do cotián, non sempre percibimos. As novelas de Berta Dávila proporcionan esa mirada, reflexionan -e fannos reflexionar- sobre eses pequenos acontecementos da vida diaria que se erixen en sinais do sentido da existencia. Con Os seres queridos, gañadora do último Premio Xerais de Novela, achégase á natureza dos afectos, ás redes de relacións que definen o noso lugar no mundo. "Os seres queridos é unha novela sobre os vínculos afectivos e sobre as eleccións", explica Berta Dávila en conversa con Nós Diario. "Creo que os dous temas se entrelazan. Trata dunha muller que descobre que está embarazada de novo, cinco anos despois de ser nai por primeira vez, e a partir desa experiencia pon o foco no vínculo maternal desde o enrarecemento do cotián, do cuestionamento da natureza dese vínculo. A partir de aí, trátanse outras cuestións como a familia, a pertenza a unha rede afectiva... Fala das escollas nas relacións que creamos cos demais". Ao fondo desa preocupación existe a pregunta de como nos relacionamos co mundo a través dos outros e como iso define a nosa maneira de afrontar a realidade. "En certo sentido, esta é unha novela sobre o amor, xa que nos vinculamos ás persoas que amamos e iso sitúanos dentro dunha cadea de relacións. E todo iso constitúe unha pescuda sobre como entendemos a maneira en que amamos e como nos condiciona e nos define como individuos ante os outros. Quizais todo repousa na idea de que o individuo non está só". Todas as experiencias humanas profundas son ambiguas, nunca son rutilantes, e iso é precisamente o que quería reflectir no libro O mapa de relacións de pertenza O trazado dun mapa de relacións de pertenza que delimita unha identidade é unha constante nas novelas de Dávila. Un libro seu para a infancia, A fuxida, falaba dunha protagonista que buscaba nesa urdime de afinidades electivas un refuxio ante a inxustiza do mundo. "Si que hai unha relación con ese libro, mais case nun sentido de oposición. Nese conto infantil, ante a violencia do mundo, a protagonista refúxiase nos seus afectos e esa rede recóllea. En Os seres queridos, porén, hai unha mirada máis ambigua en canto a en que momentos esa rede nos recolle e en que momentos nos atrapa. Todas as experiencias humanas profundas son ambiguas, nunca son rutilantes, e iso é precisamente o que quería reflectir no libro". A escrita como instrumento de disección Esas escollas están intimamente ligadas tamén cunha escrita, a de Dávila, que enfronta cada vez a dificultade de comunicar desde a depuración estilística e da palabra precisa para transmitir unha determinada visión da realidade. "Este libro trataba de discernir como contar, con que palabras e con que distancia. De que maneira construír unha evocación sen recorrer á metáforas excesivamente literarias", declara. O mundo infantil é o territorio da metáfora pura, e a relación de alguén que escribe coa linguaxe ten que ver con iso, con concibir a lingua como unha ferramenta de estrea, con construír fóra dos significados, entender as palabras como algo case físico "E si é un traballo de afondamento na escrita das novelas anteriores: en Carrusel, por exemplo, había unha vocación de estilo moi perceptíbel; Illa decepción buscaba un pouco romper a estrutura da novela. As tres novelas constitúen un remanso no que se tratan cuestión parecidas desde escritas levemente diferentes". Na escrita de Dávila existe sempre unha intensificación da realidade que converte en elocuentes os detalles máis nimios. En Os seres queridos, aproveita a aparición da linguaxe infantil para reflexionar sobre ese marabillarse ante o mundo como imaxe da escrita literaria. "O mundo infantil é o territorio da metáfora pura, e a relación de alguén que escribe coa linguaxe ten que ver con iso, con concibir a lingua como unha ferramenta de estrea, con construír fóra dos significados, entender as palabras como algo case físico. Fixarse en como a experiencia infantil abrangue os conceptos do mundo e a posibilidade de conmoverse con eles está tras esa concepción da escrita. E tamén da experiencia da protagonista como nai, porque no fondo o proceso da maternidade é universal, pero ela obsérvao como un enrarecemento. E realmente é un estranamento, implica un cambio identitario un tanto misterioso". "Hai unha certa vontade de contar que determinadas experiencias non teñen por que responder ás expectativas e que a literatura pode recoller esa sensación de ambigüidade que hai en como se experimentan esas cousas. Algunhas das persoas que leron a novela comentáronme que esperaban que se falase doutros conflitos máis habituais sobre a maternidade e que, en cambio, atoparon unha atmosfera máis misteriosa. E precisamente iso era o que me interesaba: falar do cotián como algo estraño. O cotián ten moitas arestas. Se imos ao plano detalle, vemos que hai todo un micromundo que non percibimos detrás de cada obxecto, porque temos moi conceptualizadas as experiencias e non nos paramos a diseccionalas e a cuestionalas, a ver cal é o conflito que se agocha detrás delas". Dávila, que escribiu nun Decálogo da novela para a editorial Euseino que "a novela, se non quere ser tramposa, debe falar do intranscendente e do banal", insiste en que "o banal, o ordinario, conforma a maior parte da nosa existencia. Polo tanto, para sinalar o transcendente, a mellor estratexia non é enuncialo, senón observar como se constrúe a partir do banal". A identidade a través da mirada dos outros "Toda literatura propón unha cosmovisión na que se filtra por unha parte a experiencia literaria e pola outra, a experiencia humana, e esa idea de coñecer a identidade das personaxes está en todos os meus libros", explica Dávila. Tamén existe esa pulsión en Un elefante na sala de estar, que trata o tema do suicidio e coa que gañou o premio Jules Verne de literatura xuvenil. Nesta novela, existe un xogo pirandelliano de construción da identidade a través da mirada dos outros. "Aí dáse o proceso inverso: fálase dunha personaxe que non está presente e que se vai definindo a través do que os outros van contando dela", aclara Dávila. "Ese era o camiño: ver como os outros te definen fóra dos cuestionamentos que cada un se poida facer a si mesmo".


Summary: O ferrolán Alberto Gracia obtivo este venres o prestixioso premio da crítica internacional no Festival de Cinema de Rotterdam con O quinto evanxeo de Gaspar Hauser. Falamos con el sobre o filme e o proceso da súa produción

Alberto Gracia obtivo este venres o premio FIPRESCI da crítica internacional no Festival de Cinema de Rotterdam con O quinto evanxeo de Gaspar Hauser. O filme do director ferrolán obtivo un recoñecemento de moito prestixio nun dos festivais de cinema máis importantes do ano e un dos que con máis forza marcan tendencia. O quinto evanxeo de Gaspar Hauser é a primeira longametraxe de Alberto Gracia. Está rodada en 16 mm e branco e negro e conta a historia de Kaspar Hauser, o neno salvaxe de Alemaña que creceu durante 16 anos en silencio e practicamente na escuridade, e que xa foi tratada por Werner Herzog nun filme en 1974. "Gaspar Hauser foi utilizado por min de alter ego dende hai máis de cinco anos. Para min é un personaxe con moito interese, en relación á súa relación coa linguaxe e polo tanto coas cousas e o outro" Que percorrido vai ter agora O quinto evanxeo de Gaspar Hauser? Aínda está por ver, pero con este premio obtido en Rotterdam de seguro vai seguir dando voltas por festivais internacionais. Cantos e cales deles está aínda por verse, como dicía. Como chegaches a esta historia e ao propósito de rodala? Gaspar Hauser foi utilizado por min de alter ego dende hai máis de cinco anos. Para min é un personaxe con moito interese, en relación á súa relación coa linguaxe e polo tanto coas cousas e o outro. A primeira aproximación que fixen á súa lenda foi a través da película de Herzog. Máis adiante estiven a investigar sobre esta lenda por outros medios, e utiliceina como pretexto para seguir a facerme preguntas, para tentar saír desta recesión cultural chamada postmodernidade e continuar a traballar co enigma e polo tanto xerando desexos e lugares de representación para estes. "O meu primeiro achegamento ó cine foi no 2007, axudando a Oliver Laxe a facer unha curta en Marrocos. Quedeí fascinado co proceso, coa diferencia resultante entre o que estas a ver polo obxectivo da cámara e o que resulta ó final do experimento" Eu veño das artes plásticas, e son unha persoa que traballa multidisciplinarmente. O meu primeiro achegamento ó cine foi no 2007, axudando a Oliver Laxe a facer unha curta en Marrocos. Quedeí fascinado co proceso, coa diferencia resultante entre o que estas a ver polo obxectivo da cámara e o que resulta ó final do experimento unha vez revelado o material. A partir de aqui, desenvolvín un discurso en relación a Gaspar e á linguaxe, onde trataba de dar a entender a necesidade da aceptación relixiosa que supón calquer feito estético, representativo. No 2008 fixen unha curta (Microfugas) e no 2010 escribín un ensaio (Microfugas: Teoría y juego de la profanación) que me levaron a facer esta película, entendendo que o soporte cine era perfecto para o meu cometido, para a miña forma de ver as cousas e materializalas. Agora estou moi contento con esta decisión ainda que foi un proceso duro e cheo de obstáculos. Por que o branco e negro e o ambiente opresivo do filme? O branco e negro era esencial para crear unha atmósfera de claroscuro que me interesa para falar de varias cousas. O xogo luces e sombras, con todas as suas connotacións simbólicas subxetivizan o filme e provocan uns estimulos moi concretos no espectador, desmaterializando tanto o tempo coma a espacio no que se encuadra o filme. Este entre paréceme moi interesante como lugar sen identidade concreta sobre o que construir certas concrecións formais. Ó partir dun escepticismo radical e traballar con ironía sobre este a través dunha lenda romántica e un constante cambio da imaxe, facíaseme interesante traballar cun ambiente escuro e de sombras horizontais, así coma con imaxes queimadas, veladas, practicamente brancas, que lle dan ó experimento unha sensación de velado e polo tanto de cousas pouco definidas e enigmáticas. Esta contraposición asemellábaseme interesante en relación á sensualidade da imaxe. O erro e a pouca precisión enfatizan ainda máis esta subxectivización da imaxe. "Son personaxes arquetípicos e isto fai traballar conceptualmente o espectador, creando tensións e diversas lecturas que nacen da sua relación imposible" Que representan o anano, a nena vampiro, o mariñeiro e o home co traxe de Batman? O que representan os personaxes está en mans do espectador, non obstante pode dicirche que parten da idea de representar unha personalidade fragmentada, unha identidade imposible feita anacos que trata de falar da imposibilidade do suxeito, do seu drama, e ó mesmo tempo da absurdidade que supón o trato coa unidade en relación a estes temas. A comunicación entre estes personaxes, se é que se fai posible, vai mais aló da linguaxe. Entre estes adivíñase un abismo pero ó mesmo tempo unha proximidade pois sempre aparecen xuntos no filme, ainda que abducidos. Son personaxes arquetípicos e isto fai traballar conceptualmente ó espectador, creando tensións e diversas lecturas que nacen da sua relación imposible. A aceptación como algo necesario é a mensaxe que tentaba dar en relación a eles e entre eles. Que recomendacións farias do que viches en Rotterdam? Apenas tiven tempo de ver cousas, pero pareceume interesante a película de Raúl Ruiz La noche de enfrente e o experimento de Makino 2012, dúas propostas moi diferentes. "O novo cinema galego? Estamos facéndonos un lugar a ter en conta no panorama internacional" Un filme do 2012? Gústame a ironía sutil de Malick e o seu Árbol de la vida, por non darlle voltas de máis á pregunta. Vin algo de Apichapong que me fascinou tamén. Non son moi cinéfilo. Un filme galego do 2012? Das que vin, a que mais me gustou foi a de Xurxo Chirro Vikingland, ten unha sorna moi nosa que me interesa moito. Sospeito que Arraianos vaime gustar tamén, coñecendo o director de foto e os productores, que traballaron ambos comigo no meu proxecto. Cara a onde vai o novo cinema galego? O novo cinema galego? Ata o infinito e mais aló! como diría aquel personaxe dunha pelicula para nenos. Estamos facéndonos un lugar a ter en conta no panorama internacional. Galicia calidade.


Summary: A recollida de sinaturas para levar o debate ao Parlamento por Iniciativa Popular entra na recta final

A CIG mobilizouse na mañá desta quinta feira en 8 cidades (Vigo, A Coruña, Ourense, Lugo, Compostela, Pontevedra, Ferrol e Vilagarcía) por un "Sistema Público Galego de Servizos de Atención ás Persoas" no que estean todos integrados para garantir a calidade asistencial e dignificar as condicións laborais. O sindicato sinala que "a pandemia sacou á luz as deficiencias asistenciais e a precariedade laboral nas Residencias da Terceira Idade, Centros de Día, Centros de Atención á Diversidade ou Servizos de Axuda no Fogar, entre outros. Servizos que o goberno do PP na Xunta vén desmantelando e privatizando para facer deles un novo negocio a costa das persoas máis vulnerábeis". Por iso a central sindical puxo en marcha unha campaña de recollida de sinaturas, que entra xa na recta final, para levar ao Parlamento de Galiza, por Iniciativa Popular, esta demanda. "A crise sanitaria derivada da pandemia da COVID-19 puxo máis de manifesto ca nunca a necesidade de poñer os coidados na prioridade das políticas públicas, e por tanto, a urxencia de investimento público en servizos de atención ás persoas", explicou o secretario xeral da CIG, Paulo Carril, na concentración en Compostela. O sindicato nacionalista propón a creación dunha única rede pública na que estean integrados os centros asistenciais e residenciais da terceira idade; centros de día; centros de atención á diversidade; servizos de Axuda no Fogar e outros recursos como Casas Niño, Casas do Maior, Xantar na Casa, Transporte Adaptado.. "Servizos que teñen que estar dotados suficientemente tanto de infraestruturas e material como de recursos humanos e nos que se dignifiquen as condicións laborais e salariais de todo o persoal, maioritariamente mulleres, coa aplicación do mesmo convenio colectivo." Xunto a isto, e tal e como explicou Carril, a CIG aposta pola xestión directa polas Administración Públicas de todos os servizos público e considera que "é ineludíbel, e máis necesario que nunca, que a xestión destes servizos sexa pública e única en Galiza". Neste sentido, defende a creación pola Administración Pública dos postos e prazas necesarias, reguladas mediante convocatorias públicas, garantindo a prestación destes servizos máis alá das taxas de reposición de efectivos.


Summary: Aliás, perto de 76.000 persoas no desemprego na Galiza ingresaron de media, un máximo de 500 euros mensuais

"A situación dos e das traballadoras galegas é, simplemente, demoledora". Así e recolle no informe elaborado polo Gabinete Técnico de Economía da CIG sobre o mercado laboral na Galiza en 2012. Nese ano, as persoas en desemprego que gozaban de 'taxa de cobertura' (benefiaciri@s de prestación nos parad@s rexistrad@s) foi de media un 58%. O 42% d@s desempregad@s non tiñan ningún tipo de ingresos. Catro de cada dez. A peor No informe lémbrase que 2008 o 42% de persoas no paro sen prestacións correspondía a 68.200. No ano 2012, este mesmo 42% supón en termos absolutos 112.000 parad@s sen ingresos, perto do dobre. O paro medrou exponencialmente, polo que aínda que a porcentaxe se manteña o número de parados/as sen prestación cada vez é maior. Mais a estes datos hai que engadir outros que taméns e recollen nese estudo elaborado polo gabinete da central nacionalista. Por volta de 76.000 desempregad@s ingresaron de media, como máximo, 500 euros mensuais. No lustro de crise que levamos, na Galiza o número de perceptores da RISGA (Renda de Integración Social), unha prestación destinada a garantir recursos económicos de subsistencia a quen careza deles, aumentou perto do 50%; moito máis no caso dos homes, onde o medre foi do 80%, mentres que nas mulleres foi do 30%. Taxa de paro A CIG entrende, aliás, que é especialmente preocupante a alta emigración rexistrada neste período, unha marcha protagonizada principalmente por moz@s altamente cualificados: "77.000 galeg@s que se sumaramos aos actuais desempregad@s estariamos falando de 347.700 persoas, un 26,5% da poboación activa. Un dato que situaría a taxa de paro en Galiza por riba da media do estado".


Summary: Despois de amencer con perto de 90 tractores na rúa, a tractorada de Lugo refórzase. Logo de decidiren en asemblea que continuarán de maneira indefinida coa mobilización, os gandeiros e gandeiras fixeron un chamamento pedindo o apoio de máis tractores.

Máis un día, Lugo amenceu con tractores ao pé da muralla para reclamar un prezo xusto para o leite. Os gandeiros e gandeiras decidiron en asemblea continuar coa protesta na cidade, que acubilla a tractorada desde a pasada quinta feira, após de que a conselleira do Medio Rural, Rosa Quintana, mantivera un encontro con representantes do sector. A explicación de Rosa Quintana non convenceu todos os afectados e afectadas pola crise do leite, que, malia o cansanzo, seguiron coa mobilización no día de hoxe. Segundo fontes do sector, pasaron a noite na cidade perto de 90 tractores. Os gandeiros e gandeiras acordaron en asemblea continuar coa tractorada de Lugo de maneira indefinida e pedir reforzos, polo que a estas horas hai máis dun cento de tractores nas rúas da cidade amurallada. Mobilización en Compostela Coa permanencia da tractorada en Lugo, os gandeiros e gandeiras preparan o ambiente para a mobilización convocada en Compostela entre o 7 e o 10 de setembro, onde se prevé que se reúnan 5.000 tractores durante tres días. Coa vaga de protestas que emprendeu o sector este verán, preténdese lograr un prezo xusto para o leite e acabar co inmobilismo da Xunta de Galiza e do Goberno central. A Plataforma galega en defensa do sector lácteo advirte de que corren risco de desaparición milleiros de explotacións en todo o país. E é que, segundo o Ministerio de Agricultura, o prezo de rendibilidade do litro de leite está nos 36 céntimos, cando en Galiza -onde se pagan os prezos máis baixos de toda Europa por litro de leite- oscilou entre 20 e 27 céntimos.


Como se van comportar as persoas residentes no estado Español á hora de elixir un destino de vacacións na nova normalidade xurdida pola COVID-19? Un estudo no que participa a Universidade de Santiago de Compostela (USC) apunta a Canarias, Andalucía e Galiza como os territorios máis demandados. As conclusións do informe extráense das máis de 850 enquisas realizadas en todo o territorio español, a partir dunha pregunta inicial: planificou vostede algunha viaxe para os próximos meses? "Cando se lles pregunta polos principais atractivos turísticos, as persoas apostan polo sol, a praia, a cultura e mais a natureza como principais motivos para elixir destino", detallan as investigadoras. "O estudo constata que as persoas que responderon a enquisa non teñen intención, en liñas xerais, de renunciar ao turismo como parte da súa axenda de ocio, aínda que amosan o seu propósito de apostar, na medida do posíbel, polos destinos próximos e no conxunto do territorio do Estado, para contribuír á recuperación económica do sector", explica o profesor Jakson Renner Rodrigues Soares, do Departamento de Organización de Empresas e Comercialización da USC. Portugal e Italia Esta investigación, na que participa o Grupo de Investigación Turismo, Economía e Sustentabilidade da Universidade Estadual do Ceará no Brasil, tamén amosa as novas preocupacións sobre a seguridade no espazo elixido, a súa inquedanza ante posíbeis doenzas endémicas do lugar e o interese sobre a calidade do sistema sanitario da rexión á que se vaia viaxar. O informe apunta que a maior parte das persoas que planificaran unha viaxe dentro do Estado (60%) manterá a súa intención, mentres que o 25% das persoas con viaxes internacionais previstos considera cambiar de destino. "Portugal e Italia tamén son vistos como destinos á alza nas viaxes post COVID-19", di Rodrigues Soares. Diante destes resultados, as investigadoras optan por fomentar nichos de turismo interno concretos que antes se procuraban no exterior por descoñecemento.


Summary: "Creo que non fun a Andorra, non o sei. Eu lembro que había neve". O xogo de palabras que, sen pretendelo, fixo o presidente da Xunta durante a comparecencia para explicar as viaxes co narcotraficante Marcial Dorado é 'tema do momento' na rede social Twitter. Perguntado pola imprensa, Feijóo non deu esclarecido quen pagaba as viaxes, se el ou se o narco.

O xefe do Goberno galego, Alberto Núñez Feijóo, compareceu esta segunda feira no local do grupo parlamentar do PPdG en calidade de presidente desta formación política para insistir na súa versión de que as fotos en que sae acompañado do contrabandista e narcotraficante Marcial Dorado responden a unha tentativa de o "amedrentar". Cando lle preguntaron polas viaxes que realizara en compaña do capo arousán, primeiro dixo que fora el quen informara a El País de que estivera en Andorra, destino habitual para operacións de blanqueo de diñeiro. Porén, despois dubidou: "creo que non fun a Andorra, non o sei. Lembro que había neve. Debían ser os Picos de Europa". As moitas acepcións da palabra neve e a condena de 14 anos que cumpre Dorado en prisión ao responsabilizar dun cargamento de seis toneladas de cocaína desataron o enxeño d@s usuari@s da rede social Twitter: o hastag #FeijooPagaLaNieve xa é trending topic. Eis aquí unha escolma de dez dos chíos que se refiren á comparecencia de Feijóo perante a imprensa: @sidyiye "Resulta que agora para Feijóo a Operación Nécora é unha festa gastronómica" @ORebote "Se o único que sabe seguro é que había neve tamén podía ser Colombia" @Heriasss "Os tolos 33 de Feijóo. A esa idade todos nos temos pasado da raia" @Comunase "O narco pide perdón por ser amigo de Feijóo. 'Daquela non parecía do PP e eramos novos'" @carlosmeixidefl "Cando es novo é normal confundir 'aspirar a todo' con 'aspirar todo'" @riclemente "Que saibades os usuarios deste hastag que por volta das 20h xa seredes ETA" @nuelinha23 "Neve, neve, neve... som eu a única que ve o mal espalhada que leva Frijolito a crema no lombo?" @HeitorReal "O Feijoo foi ó muiño e veu cheo de fariña. El muiñeiro non é... que diaño de home teño, a quen se me arrima" @riclemente "Señor Dorado, demita. É vostede a deshonra do narcotráfico. Vostede foi amigo dun político" @Tawil "Dorado, rei, quando pos esse banhador as tuas propriedades som notórias..."


Summary: O pasado sábado 24 de abril, Víctor Freixanes foi reelixido como presidente da Real Academia Galega. Declara que a institución ten dereito a erixirse nun espazo de reflexión e de crítica construtiva en todo o que se refire á lingua, e destaca que todos os estudos sociolingüísticos coinciden en revelar o fracaso da actual política lingüística. Freixanes (Pontevedra, 1951), profesor da Facultade de Ciencias da Comunicación de Santiago, xornalista e escritor recoñecido, editor fundamental da historia contemporánea galega (primeiro en Xerais e logo en Galaxia), foi elixido por primeira vez presidente da RAG en 2017.

Cales son os principais retos que debe abordar a Academia nun futuro próximo? Pois por unha banda hai cuestións internas e domésticas como o aproveitamento e racionalización dos recursos ou a remodelación do edificio da rúa Tabernas (A Coruña), que nos vai ter moi ocupados durante os próximos anos. E desde o punto científico seguiremos afondando nos traballos e proxectos que xa están iniciados hai tempo. Por dar só dous exemplos, o Seminario de Lexicografía logrou que o dicionario en liña medrara espectacularmente nos últimos tempos até chegar a cifras incríbeis, se as comparamos coas visitas que teñen outras academias. E o Seminario de Onomástica –que vén de actualizar o nomenclátor, á espera de que a Xunta o aprobe– segue inmerso, entre outros, no proxecto da Galicia Nomeada, no que tratamos de recuperar a microtoponimia do país coa axuda da colaboración cidadá. Por outra banda, queremos potenciar o Seminario de Sociolingüística. Hai proxectos en marcha, en colaboración con centros de ensino públicos e privados de Ames, que nos permiten facer un diagnóstico da situación da lingua entre a mocidade. Preocúpanos moito a transmisión familiar da lingua e, sobre todo, a presenza da lingua no ensino. Eu son consciente de que a escola non é o único lugar onde hai que traballar para manter a lingua, pero segue a ser un elemento fundamental. E o que non podemos aceptar de ningunha maneira é que mozos e mozas galegofalantes nos seus ámbitos familiares cheguen á escola e nos primeiros anos –ás veces nos primeiros meses– volvan á casa transformados en castelanfalantes que esqueceron a súa lingua materna. Creo que isto é moi grave e que merece unha reflexión por parte das autoridades educativas, que parecen estar mirando para outro lado e enganándose, mantendo que todo vai marabillosamente ben. Refírese vostede ao estudo presentado polo Seminario de Sociolingüística da RAG que constata que o uso habitual do galego segue a descender preocupantemente entre a mocidade. A Academia cando opina non o fai por ideoloxía nin por intuicións, senón como resultado de estudos científicos. Estes resultados que presentamos son a conclusión de estudos que avaliaban como está respondendo a poboación moza a unha política educativa que, teoricamente, debería capacitala para ter competencia nos dous idiomas oficiais en pé de igualdade. E as conclusións son contundentes: a política lingüística non está funcionando. É precisa unha autocrítica e unha reflexión sobre como cambiar no futuro. Preocúpannos sobre todo os resultados nas áreas urbanas. Temos que conseguir que o galego estea presente como lingua de uso neses ámbitos, que é onde se producen os modelos sociais e de comportamento que se transmiten ao conxunto da sociedade. Daquela cre que é prioritario conectar coa mocidade? O futuro do galego, insisto, non se reduce á escola. Non podemos convertela nun gueto onde acabamos discutindo eternamente sobre a colocación dos pronomes, que está moi ben, pero o mundo non acaba aí. A lingua debe ser tamén unha ferramenta de uso, de coñecemento e de descuberta. E para conectar coa mocidade debemos dotala de material de socialización nos campos do lecer, do audiovisual, da música, da publicidade, do uso nas novas tecnoloxías da comunicación… É intolerábel que hoxe non poidamos ver un filme dobrado ou subtitulado ao galego. Se non valoramos todos estes campos e seguimos a consideralos unha cuestión menor, estamos enganándonos. E se cadra, este é o momento para debater onde investir os recursos para avanzar e conectar coas novas xeracións. Todo o mundo pode ver cal é a situación do galego e niso, os estudos da RAG coinciden cos das Universidades, cos da Mesa pola Normalización, cos do Consello da Cultura Galega… Todos din o mesmo. Ao día seguinte de facerse públicos os resultados do estudo da RAG, o conselleiro de Cultura defendeu no Parlamento a política lingüística da Xunta e afirmou que se estaba a reforzar o galego como lingua maioritaria da Galiza. A Xunta defende a súa política. Mais insisto en que nós non emitimos opinións senón datos reais procedentes de estudos científicos contrastados e documentados. Calquera pode consultalos. A Academia non é a responsábel da política lingüística –xa nos gustaría– mais si que lle compete crear ese espazo de estudo e de reflexión para facer unha crítica construtiva que axude a mellorar o que non funciona. E, por outro lado, non estamos descubrindo nada que un observador imparcial non poida detectar sen moito esforzo. Todo o mundo pode ver cal é a situación do galego e niso, os estudos da RAG coinciden cos das Universidades, cos da Mesa pola Normalización, cos do Consello da Cultura Galega… Todos din o mesmo. Se alguén quere mirar para outro lado e non quere velos, se preferimos enganarnos e xustificar en vez de rectificar, mal asunto. Se buscamos unha política de equilibrio hai que ser consecuentes e procurar a igualdade na competencia de ambas as linguas. Se os obxectivos estratéxicos dunha política non se alcanzan, haberá que cambiar esa política. E o galego é a lingua máis fraca historicamente, polo que hai que incidir con máis forza no seu uso. En que medida cre que o decreto do plurilingüísmo é responsábel destes resultados? O decreto é claramente insuficiente. É o momento de revisalo e de facer unha valoración crítica dos resultados. A Academia xa se manifestou a este respecto e os resultados veñen darnos a razón. Dito isto, teño que insistir en que a Política Lingüística ten que ir máis aló da escola. Unha gran parte do profesorado está moi implicado, mais necesitamos abranguer máis campos. É preciso promover iniciativas na industria do lecer e da cultura, no mundo empresarial… para socializar en galego, especialmente pensando na mocidade. Agora está na moda falar da recuperación do Xabarín Club: eu non sei se recuperar o Xabarín é o que necesitamos, mais estou completamente convencido de que do que se trata é de recuperar esa política, ese espírito. Os meus fillos medraron arredor do Xabarín e aquel programa creaba un movemento de socialización arredor do galego enorme, que ademais penetraba nos estamentos urbanos da sociedade. E a batalla fundamental dáse nas cidades. Vostede avogaba por un "pacto intelixente" a respecto das políticas lingüísticas e imaxino que se refería a esta ampliación do campo de batalla. Se eu volvo á vista atrás e lembro a situación do galego na Pontevedra da miña infancia e da miña mocidade empezo a ter unha certa perspectiva histórica. Daquela, a lingua da escola, das institucións, da medicina… era o castelán, non había outra. A lingua na que os pais querían que os seus fillos desenvolvesen as súas vidas era o castelán, e falar galego era considerado unha excentricidade. Moitos deses prexuízos seguen vixentes porque hai un gran sector da poboación galega que é vítima da Historia. Mais tamén é certo que a nosa xente aguantou a lingua como unha ferramenta para vehicular sentimentos: a lingua dos afectos, das celebracións, do cariño… Cando saes a exixir a igualdade de condicións e a reivindicar a túa lingua como ferramenta para vivir na modernidade é cando empeza o conflito. Mais eu estou convencido de que hai unha marca profunda do idioma no pobo galego e que do que se trata é de darlle alento. Outro reto pendente da Academia é a incorporación das mulleres. Agora mesmo, son seis nun pleno de 25 membros. Mais tres delas fan parte do seu equipo directivo: Margarita Ledo, Fina Casalderrey e Marilar Aleixandre. Dentro da institución fálase moito deste tema e creo que está claro que a medida que se van renovando académicos e académicas –xa sexan de número ou correspondentes– aumenta a presenza de mulleres. A realidade social está mudando e a Academia non é impermeábel ao que sucede na sociedade. E eu creo que este é un cambio imparábel, que aquí non hai volta atrás. O financiamento da Academia é a todas luces escaso se o comparamos con outras do Estado e supoño que iso couta a súa marxe de manobra. Que posibilidades hai de que esa situación poida reverter? A Academia está recibindo arredor do medio millón de euros da Xunta. Logo conseguimos chegar até un millón de euros escaso grazas ás achegas das deputacións e dalgún Concello, concretamente do da Coruña. A Fundación Barrié mantén historicamente unha pequena achega que agradecemos moito… E o resto somos os membros da Academia que traballamos sen cobrar e un equipo moi axustado de técnicos que están entregados á ilusión que pode ofrecer esta institución. Estamos nunha situación de agravio comparativo evidente. A Euskaltzaindía está agora nos máis de tres millóns de euros para o estudo da lingua, e nós facemos moito máis que estudar a lingua. E o Institut d'Estudis Catalans anda polos nove millóns. Da Academia Española xa nin falamos. É certo que o Ministerio de Cultura agora contribúe por igual ás institucións vasca, catalá e galega –algo que non ocorría antes– mais trátase de recursos moi escasos e que non poden compararse nin remotamente cos que recibe a RAE. Eu estou canso de lles dicir ás administracións que a Academia ofrece unha serie de servizos á sociedade de forma gratuíta, como no caso do Dicionario. Imos presentar antes de final de ano o corpus do dicionario bilingüe galego-castelán, tamén para acceso libre, que é un servizo moi demandado sobre todo polo ensino e polos medios de comunicación. E aí están os traballos relacionados co Día das Letras, o Portal das Palabras… Ademais da Fundación Barrié non existe ningún tipo de financiamento privado, non se animan as empresas galegas a contribuír cun ben social como é a lingua? Eu non perdo a esperanza e un dos obxectivos para estes vindeiros catro anos é a creación dunha asociación de amigos da Academia. Non se trata tanto de buscar diñeiro –que tamén– senón de implicar a sociedade. Máis que o diñeiro, neste caso, interésame espertar a conciencia de que se axuda unha institución que está ao servizo do país. Eu non lle vou pedir a un concello pequeno que colabore na mesma medida que un grande, ou que unha deputación, pero si me gustaría crear entre empresas e grupos financeiros esa conciencia de que se debe achegar algo ao futuro deste país. E creo que non houbo ningunha figura homenaxeada no Día das Letras que provocase, por parte da Academia, tantas iniciativas e tan enriquecedoras como a de Carvalho. Houbo polémica coa celebración do ano de Carvalho Calero, con peticións de que se prorrogase até 2021. Foi debidamente recoñecida a súa figura? Por parte da Academia si. E creo que non houbo ningunha figura homenaxeada no Día das Letras que provocase, por parte da Academia, tantas iniciativas e tan enriquecedoras como a de Carvalho. Temos informes que o demostran, entre outras cousas porque nos preocupaba moito ese tema, por respecto á súa figura –porque foi profesor de moitos dos que agora estamos aquí– e mesmo por imaxe da propia institución. Fíxose un esforzo enorme para a difusión da súa figura. Nós reflexionamos moito sobre isto e non quixemos deixarnos arrastrar por unha situación sanitaria que afecta non só a Carvalho, senón a toda a sociedade. Agás o dunha persoa, todos os votos foron favorábeis a continuar. En realidade, a quen máis afectou foi a Xela Arias, que foi elixida a finais de ano e houbo que activarse en tempo récord para mobilizar todo o que se está mobilizando ao redor dela. Nese aspecto, Carvalho tivo máis tempo para sedimentar. O Día das Letras Galegas –que eu creo que foi unha das mellores ideas que tivo a Academia– permítenos ir incorporando capítulos, documentación e reflexión á historia dun país que se vai construíndo ao longo dos séculos A celebración de Xela Arias conecta co que vostede dicía antes de darlle referentes á mocidade para que se sinta concernida co que sucede arredor do galego. Algo semellante ao que ocorreu con Lois Pereiro. Si, mais a Academia fai dous tipos de consideración para escoller a figura arredor da que se organiza o Día das Letras. Unha, evidentemente é a obra e a vida, o valor literario e significativo que teña a persoa dentro do discurso da cultura galega. E outra é a proxección social, como a figura pode enriquecer ese poliedro de luces que é sempre unha cultura. Carvalho, por exemplo, representa un tempo histórico, unha loita, un discurso e mesmo unhas polémicas moi determinadas. Xela Arias representa outra cousa diferente: unha xeración que se integra na cultura galega desde o urbano, desde as novas formas estéticas que representan as tribos urbanas, a cultura musical do rock… e que en moitos casos non se construía desde o galego. Necesitamos todos os lados do poliedro para dar unha visión de conxunto, para decatarnos de como todos eses factores se interrelacionan e se complementan. O Día das Letras Galegas –que eu creo que foi unha das mellores ideas que tivo a Academia– permítenos ir incorporando capítulos, documentación e reflexión á historia dun país que se vai construíndo ao longo dos séculos e que debe coñecer o seu pasado para poder instalarse no futuro cunha identidade ben definida. Unha desas polémicas que nos perseguen é a dos acordos ortográficos. Que valoración fai agora, despois do debate que se deu, da proposta de binormativismo que lanzou o reintegracionismo? Sigo pensando que é mellor ter unha soa norma e amarrala ben. A título persoal, creo que a estratexia é fortalecer o idioma, socializar a poboación arredor del e proxectar a universalidade da lingua –aliándonos, iso si, co mundo lusófono, co que temos moi boas relacións– a través de produtos que teñan interese no mundo. Se conseguimos iso, a lingua vai detrás. Se estamos pendentes da axuda de Madrid ou de Lisboa, non imos lograr afirmar a nosa personalidade e exportala. E temos moito que ofrecerlle ao mundo. Iso xa implica un proxecto político máis amplo. Por suposto, este é un discurso político de afirmación que temos que facer valer. O viño, as conservas ou o granito deben ir acompañados da lingua, e iso é política. [O Pazo de Meirás] fai parte dun capítulo fundamental da historia deste país: esas torres viron consellos de ministros dun ditador e iso debe ser contemplado no futuro do edificio, debe ser un lugar de lembranza e de reflexión sobre a memoria histórica A política tamén está presente no debate arredor de Emilia Pardo Bazán? Con Emilia Pardo Bazán a Academia ten un compromiso moral: as súas herdeiras doaron o edificio da rúa Tabernas á Academia a cambio de que esta se ocupase do patrimonio da escritora. Nese sentido nós non podiamos quedar fóra da celebración do seu centenario e mesmo exiximos estar presentes nos actos. E iso non é incompatíbel con que o noso obxectivo primario sexa a lingua galega. Isto entra dentro da normalidade, o que sucedeu foi que se mesturou co debate sobre o futuro do Pazo de Meirás. E aí xa existe unha comisión de expertos, onde tamén está representada a Academia, que traballa por lograr consensos. Creo que debe haber sitio para que haxa memoria da súa propietaria, de Emilia Pardo Bazán. Mais tamén que o edificio fai parte dun capítulo fundamental da historia deste país: esas torres viron consellos de ministros dun ditador e iso debe ser contemplado no futuro do edificio, debe ser un lugar de lembranza e de reflexión sobre a memoria histórica. Na miña opinión, debe haber un espazo para ambas as cousas.


Este 9 de marzo, as estudantes saen á rúa nunha mobilización que non podemos igualar ás últimas, atendendo á natureza da organización da mesma. Dita convocatoria de folga, en Galiza, foi xestada no eido estudantil a través dun proceso de debate asembleario sen precedentes. A diferenza das dinámicas nocivas que protagonizaban anteriormente o movemento estudantil nacional, marcadas polos intereses corporativistas de cada organización, hoxe en día, podemos dicir que gran parte do estudantado organizado ten asumidos xa unha serie de principios á hora de concebir o método de intervención axeitado. Neste sentido, señalamos tres eixos claves arredor dos que se vertebra un sector maioritario do Movemento estudantil galego: a democratización da toma das decisións, o sindicalismo e a unidade. Cando nos referimos ó primeiro, aludimos á evolución observada no Movemento estudantil galego nos últimos anos, durante a cal este foi abandoando progresiva e parcialmente as dinámicas corporativistas que o caracterizaban. Deste xeito, os diferentes axentes que o compoñen ou, polo menos, gran parte deles, xa non limitan os seus movementos ós seus propios intereses coma organizacións, senón que supeditan estes á vontade e sentimento do estudantado, acudindo ás bases para determinar o camiño de experiencias coma a deste xoves. Precisamente, no tocante ás folgas, xa non observamos xogos de posicións nos que convocar primeiro ou último supón a maior preocupación dos sindicatos, desatendendo a realidade que nos atinxe, a situación obxectiva e subxectiva do estudantado. O movemento estudantil democrático e asembleario está xa asentado na nosa nación, camiño de consolidarse como o único posible para acadar vitorias reais para todas as nosas compañeiras. O segundo eixo que mencionabamos, o sindicalismo, é un concepto que pode abarcar moitas e diferentes definicións dependendo da cultura política que o enuncie. Na Xuventude Comunista entendemos o sindicalismo como a intervención nun conflito alá onde este se dá, organizar ás nosas compañeiras en torno á súa problemática e, unha vez acadada a vitoria, socializar a mesma no noso centro de estudo ou traballo para, así, evidenciar a necesidade da organización popular. En canto o movemento estudantil en Galiza, esta definición, se ben está aínda lonxe de asentarse tamén coma un verdadeiro eixo vertebrador, si que foi desprazando a outros tipos de loita que non teñen lugar nel. A loita sindical é unha meta aceptada xa por moitas de nós, un obxectivo que perseguir mediante a posta en práctica da mesma e a súa mellora a partir de dala día tras día. Á vez, a loita ideolóxico-cultural que identificaba claramente ó Movemento estudantil galego no pasado, foi sendo considerada como inútil para o obxecto do mesmo -a mellora das condicións materiais das estudantes- ata converterse no elemento identificador dun pequeno sector resignado a non abandonar estas vellas concepcións, tamén debido a intereses que trascenden do eido estudantil. Por último, falamos de unidade coma unha realidade total a conseguir nun futuro e coma un camiño a seguir no presente. Na Xuventude Comunista somos conscientes da importancia de evitar cinguirnos ás consignas no discursivo e non darlle unha reprodución na realidade. É dicir, unha vez concluímos que intervir dunha forma unitaria nos nosos centros de estudo é a mellor forma de acadar victorias para as estudantes, temos que saber como conxugar este trazo programático nunha realidade organizativa complexa na que interveñen diversos axentes completamente alleos a nós. Por isto mesmo, a unidade non se ten que dar tan só no papel, senón que debe pasar a ser tomada no seo do movemento estudantil coma un elemento natural e necesario deste. Ademais do valor bruto que ten en si este concepto de unidade, este tamén permítenos extender a unha maior masa de estudantes o modo de intervención definido polos tres eixos cos que abriamos o debate. Nos espazos unitarios, diariamente, evidenciamos a necesidade da democratización do movemento estudantil, o éxitos das experiencias sindicais e, mesmamente, o beneficio que supón xuntarnos e organizarnos de forma unitaria entorno a estes, achegando esta convicción a todas as compañeiras coas que confluímos. Este vindeiro xoves, 9 de marzo, as estudantes galegas, xunto co resto da Comunidade Educativa, botámonos á rúa para reivindicar a situación na que desenvolvemos a nosa vida académica pero, ademais, facémolo tras un proceso que culmina coma un pequeno paso máis cara a consecución dun Movemento estudantil galego totalmente democrático, sindical e unitario.


Summary: A presidenta do Comité Federal do PSOE, Verónica Pérez, afirma enfática que "a única autoridade que existe no PSOE son eu". Mais esa suposta autoridade non lle permite nin ser recibida en Ferraz polo secretario de Organización do partido. Os críticos non conseguiron que se reunise a Comisión de Garantías e Ética.

Un partido dividido ao 50 por cento e con dous bandos que se negan reciprocamente a súa lexitimidade: nen o secretario xeral recoñece a autoridade da presidenta do Comité Federal nen ás avesas. De continuar o conflito nestes termos, non é desbotábel que os críticos recorran á vía xudicial. O sector de Sánchez invoca os estatutos para afirmar que a demisión da metade máis un dos membros da Comisión Executiva Federal non implica a queda do secretario xeral, senón a convocatoria dun Comité Federal previo á dun congreso extraordinario. Os críticos non queren ese congreso extraordinario antes de que se produza o desbloqueo político no Estado, desenlace que pasaría -segundo defende o seu chefe de filas, Felipe González- por unha abstención que viabilizase a investidura de Rajoy. Neste momento, na sede de Ferraz está a decorrer unha reunión dos membros da Executiva federal que fican fieis a Sánchez, en tanto que a presidenta do Comité Federal, tamén presente na sede socialista, non ten tido suceso na súa pretensión de se reunir co secretario de Organización, César Luena. Quen a recibiu foi o xerente da formación política. Os críticos tampouco conseguiron que se reunise a Comisión de Garantías e Ética do partido, un órgao que só pode ser convocado pola súa presidente, afín a Sánchez, embora a maioría dos seus membros (3 sobre 5) participen da rebelión contra o secretario xeral.


Summary: Varios expertos analizan nun seminario as eivas da polémica resolución xudicial sobre a catástrofe e a falta de cobertura legal para evitar un desastre semellante. "Quen di que o fuel se vai solidificar debería ser imputado; é un cooperador necesario", di un dos participantes.

"O que di que o fuel se vai solidificar, debería ser imputado, xa que é un cooperador necesario". Quen así fala é Carlos Martínez-Buján, catedrático de Dereito Penal da Coruña e un dos expertos que a finais da pasada semana participou nun seminario centrado na nova situación legal ante unha catástrofe como a do Prestige e na que se analizou con detalle a sentenza. A pouco máis dun mes de que se cumpra un ano daquel polémico ditame, o coloquio organizado pola Fundación da Universidade da Coruña (FUAC) foi moi claro á hora de criticar as nulas consecuencias daquela resolución xudicial, así como da indefensión da sociedade ante outro accidente semellante. Nada cambiou máis de dez anos despois. O Goberno, a través de López-Sors, así como o capitán Mangouras e o xefe de máquinas, foran absoltos de delito medioambiental nunha sentenza de novembro de 2013 -unha década despois do accidente- que defendeu o afastamento do buque, "aceptable e non imprudente", e a xestión do Executivo, que cualificou de "profesional e correcta". O xuízo saldárase cunha mínima pena para o capitán e case un ano despois, varios expertos reflexionaron sobre unha polémica resolución xudicial. "A sentenza do Prestige tivo un erro que a vicia de raíz porque entende que as motivacións eliminan a imprudencia" "Non son só autores os que realizan o feito, senón tamén aqueles que os provocan, é dicir, aqueles que dan lugar aos vertidos sen que se producisen ou provocasen orixinalmente. Polo tanto, os partícipes tamén pasan a ser autores aínda que non se acredite que realizasen efectivamente o delito, polo que se debería castigar a cooperación necesaria imprudente", insistiu en asegurar Martínez-Buján. No mesmo sentido, sinalou que na sentenza do Prestige "houbo un grave erro que a vicia de raíz". "Entende de forma errónea que as motivacións eliminan a imprudencia. Fronte ao que di a sentenza, o decisivo nela é a infracción do deber de coidado e a imprudencia hai que recordar que pode ser consciente ou inconsciente", insistiu en referencia á xestión que da catástrofe fixo o Goberno do Estado. Para este catedrático, "de haber unha delegación de competencias, o responsable é o delegado, pero iso non exime ao delegante porque ten a obriga de vixiar o seu comportamento". "Ás autoridades españolas non se lles pode atribuír responsabilidade orixinal, pero iso non as exime da súa intervención desde o momento no que asumen o control do perigo e no caso de desmotrarse que houbo unha falta de dilixencia", engade tras preguntarse "por que non houbo condena" se "ao ler a sentenza queda claro que houbo unha imprudencia". "Dá un salto ilóxico ao entrar a elucubrar sobre cal tería sido o mal menor de levalo a un porto refuxio", respóndese. "A solución de refuxiar o buque era xurídico-penalmente obrigatoria porque era o mal menor; de afundir o buque, non pasaría nada porque a decisión estaría amparada polo concepto de mal menor", reafirmouse. Pero ademais de librárense da condena os acusados, daquela polémica sentenza sacouse outra conclusión: os damnificados dunha das maiores catástrofes ambientais da historia non serán indemnizados polos danos e prexuízos sufridos. Segundo o ditame do tribunal, non se lle pode exixir responsabilidade civil a ninguén. E a facturar non era pouca. O fiscal de Medio Ambiente de Galicia, Álvaro García Ortiz, sinalara que o importe que agora quedará sen pagar ascendía aos 4.328 millóns de euros ao Estado, dos que case 2.500 correspondían a Galicia, 86 millóns a Francia e 1,2 á Xunta. "Os buques menos seguros escollen as costas galegas para ir a Singapur para evitar as graves sancións que lles caerían nos EUA" Miguel Roca, avogado e experto maritimista, debullou o tema e analizou as consecuencias que accidentes como o de Prestige teñen tanto para os responsables directos como para os países afectados. "Se o Prestige se tivese afundido fronte ás costas de Alaska, teríase pagado unha cantidade enorme, pero España ten moi pouco peso", reflexionou quen recorda que a Oil Polution Act é unha "gran norma" para os americanos, pero "non resolve nada para o resto dos Estados". É por iso, di, polo que "buques menos seguros escollen as costas galegas para ir a Singapur e non usan unha ruta que cruce augas norteamericanas". Ademais, Juan José Juste, catedrático de Dereito Internacional Privado da Universidade do País Vasco, insistiu no tema para asegurar que "se hoxe se producise un novo Prestige, estariamos exactamente igual que hai dez anos" e aclarou que "se hai que perseguir unha vía penal" neste caso é "porque temos un sistema que non permite atender, polo de agora, que quen contamina paga". "Ver nos telexornais o capitán Mangouras coma se fose un chivo expiatorio para de aí abrir un proceso penal produciume tristura, pero no xuízo fíxose o que se podía facer; socialmente, o mellor penal do mundo non podería sacar un ditame mellor en termos de danos porque non é un problema de xuíz, senón de norma". "Fíxose o que se podía facer porque non é un problema de xuíz, senón de norma" "Se hai un segundo Prestige, non serven para nada as normas que hai agora por moi novidosas que sexan", afirmou o profesor da UPV, que coincidiu en moitos aspectos con Juan José Juste, catedrático de Dereito Internacional, que reclamou "un papel máis eficiente das administracións á hora de recuperar os danos que producen as empresas petroleiras". "Hai modelos que son máis eficientes e hai que procurar este tipo de modelos", dixo. Por outra banda, Miguel Roca, baseado na experiencia do ocorrido coa sentenza do Prestige, foi contundente. "A seguridade xurídica dana os xuíces e o único sistema que ofrece esa seguridade está no mundo anglosaxón, en España é tirar unha moeda ao aire", asegurou quen di recomendar aos seus clientes "estar canto máis lonxe mellor dun xulgado español". E puxo exemplos. "No caso da catástrofe en Galicia, os 28 peritos mantiñan 28 posicións distintas e isto é inconcibible noutros ámbitos", engadiu quen cre que "non é xusto" facer valoración sobre o ocorrido no Estado co caso Prestige porque "aquí trabállase moi mal". Para Luis García Pita, catedrático de Dereito Mercantil, o máis "grave e decepcionante" da sentenza foi coñecer "unha resolución de arbitraxe en Londres que damanda a España polos danos do Prestige". "Os ingleses teñen unhas ideas sobre os contratos que non se parecen en nada ás de aquí porque aínda que o país non sexa parte, para o dereito anglosaxón España pode verse afectada de igual modo", explicou para aclarar que no Estado "só se paga a indemnización, pero nos Estados Unidos pagan máis sobre todo para castigar a quen comete un dano". "España non acertou ao acudir aos tribunais amercianos e atopouse cunha decisión xudicial na súa contra" Para o catedrático da Universidade da Coruña, España "non acertou" ao ter acudido aos tribunais americanos, xa que por falta de experiencia atopouse cunha decisión xudicial que veu na súa contra. "Hai que loitar para que estes casos queden en España e non facer turismo xudicial; aquí o que cause un dano ten que indemnizar", insistiu, tras lembrar que a Constitución tamén protexe o dereito a reclamar e criticar que "malia estar recollido ata na Carga Magna, non se fixo valer ese dereito ante a armadora ou o propietario do Prestige". "É malo gañar unha sentenza e non gañar nada, pero peor é non gañar nada", concluíu.


Summary: Apoian que se tramiten iniciativas de impulso e interpelacións ao Goberno galego se así o pactan os partidos representados no Parlamento.

O informe xurídico que asinaron os letrados do Parlamento da Galiza, ao que tivo acceso Europa Press, permite que a Deputación Permanente (o órgano que se quedou de garda tras a disolución da Cámara o pasado 11 de febreiro) poida 'controlar' xa aos membros da Xunta e, ademais, avala que se tramiten iniciativas de impulso (como son as proposicións non de lei e as mocións), pero para iso é preciso que previamente os grupos alcancen un "acordo político". En síntese, as funcións da Deputación Permanente están limitadas a comparecencias a petición propia dos membros do Goberno ou ben a peticións dos grupos para que vaia á Cámara (xunto con algunha outra función), pero a disolución do Parlamento pola convocatoria de eleccións que non ten nova data após o seu adiamento, baleirou a capacidade do Lexislativo para controlar de forma directa ao Goberno e para tramitar iniciativas de forma ordinaria. No entanto, dadas as circunstancias, nas que se aprazou de forma inédita a convocatoria de eleccións para o 5 de abril pola crise da COVID-19, os letrados fan unha relectura do regulamento, a petición de todos os grupos da Cámara. Así, os xurídicos conclúen que hai un grupo de iniciativas que, de seu, teñen encaixe na Deputación Permanente para que leven a cabo de forma ordinaria. Desta maneira, a pesar de que a cámara está disolta, os letrados sosteñen que se poderían realizar solicitudes de información a través do artigo 9 (os parlamentarios teñen a potestade para pedir por este artigo do regulamento da Cámara información á Xunta que debe ser contestada obrigatoriamente), preguntas ao goberno, comparecencias de membros da Xunta, declaracións institucionais e os procedementos lexislativos previstos nos puntos 5 e 6 do regulamento do artigo 55 do regulamento (relativos a cuestións orzamentarias), xunto coa admisión a trámite de iniciativas lexislativas populares. Suxeito ao "consenso político" O informe inclúe outro grupo de iniciativas que, no entanto, deben pasar por un "consenso das forzas políticas", o cal parece estar garantido nos grupos da oposición. Encaixarían na expresión "velar polos poderes da Cámara", no marco das normativas constitucional e estatutaria. Desta maneira, poderíase levar a cabo o "efectivo control e impulso" da actividade do Goberno até que se constitúa o novo hemiciclo, "garantindo o equilibro constitucional e estatutario dos poderes". Por tanto, poderíanse realizar interpelacións, proposicións non de lei, mocións e comunicacións do Goberno. BNG pide recuperar a "normalidade" A portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, valora de maneira positiva este informe pois considera que lle dá a razón á súa formación após semanas reclamando que a Cámara recupere a "normalidade". "Pedímoslle ao PP que deixe de amordazar o Parlamento, que permita que este funcione con normalidade porque é o mínimo que se pode exixir nun sistema democrático", sostivo. Ademais, o BNG proporá ao resto dos grupos unha reunión "para reclamar a posta en marcha da actividade parlamentar e facer achegas ante a crise sanitaria, social e económica da COVID-19". PSdeG aposta por "activar" a Cámara O secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, celebra que o informe dos letrados do Parlamento estabelece "con meridiana claridade que, ademais das funcións propias da Deputación Permanente nos termos para os que foi concibida, no contexto extraordinario no que estamos é posíbel activar este órgano para acadar o efectivo control e impulso da actividade do Goberno que é preceptivo". "É moi necesario que os grupos poidan presentar iniciativas de acordo á súa representatividade, para así acadar a mellor resposta posíbel diante da crise sanitaria e social na que vivimos", apuntou Caballero, partidario de buscar fórmulas que, a través do aumento das funcións da Deputación Permanente, posibiliten "o equilibrio de poder consubstancial a calquera réxime democrático parlamentar". "Canto antes" para Común da Esquerda O Grupo Común da Esquerda cre que a Deputación Permanente "tería que estar xa funcionando para exercer o labor de control ao Goberno" pois ese foi un dos puntos consensuados entre as forzas políticas para suspender as eleccións autonómicas, polo que subliñan que "canto antes" bote a andar e se fixe unha periodicidade para a súa convocatoria, "mellor". Pola súa banda, as deputadas de En Marea no Grupo Mixto lamentan "o veto que o PP terá sobre as funcións de control e impulso da acción da Xunta sobre o coronavirus". O partido cre que "restrinxir" estas funcións "á unanimidade" dos grupos "deixará na práctica en papel mollado" estas accións porque "as reducirá ao que de forma partidista e interesada beneficie ao PP". Almuiña e Pomar, na Deputación Permanente Asemade, esta sexta feira coñeceuse que os conselleiros de Sanidade, Jesús Vázquez Almuiña, e Educación, Carmen Pomar, comparecerán diante da Deputación Permanente para dar conta da situación nas súas respectivas áreas do Goberno pola crise do coronavirus. Ambos solicitaron acudir á Cámara a petición propia, mais toda a oposición leva semanas reclamando a súa rendición de contas pola gravidade da situación en ambos sectores.


Summary: As deportistas do país brillarán nos Países Baixos

O ciclocrós galego continúa medrando, e o seu último logro, tal e como vén de anunciar a Federación Galega de Ciclismo (FGC) durante a xornada desta terza feira, foi a convocatoria de até seis corredoras do país para ser da partida no Campionato de Europa da modalidade, que se desenvolverá na provincia neerlandesa de Drenthe, nos Países Baixos. As deportistas convocadas foron as Júnior Laura Mira (Supermercados Froiz) e Uxía Soto (Supermercados Froiz); o tamén Júnior Ricardo Buba (Coruxo); as Sub-23 Carla Fernández (Team Farto-BTC) e Miguel Rodríguez (Supermercados Froiz); e o Élite Iván Feijoo (BH Templo Cafés) Paula Díaz domina a Copa Galiza A sexta xornada da Copa Galiza de Ciclocrós non deixou grandes sorpresas, pero si a reafirmación do dominio de varias das líderes nas súas respectivas categorías, en especial o de Paula Díaz (Río Miera-Cantabria Deporte). A corredora asturiana da modalidade Élite Sub-23 conseguiu gañar dúas carreiras en apenas 24 horas, primeiro en Cambre e logo no Ciclocross Cidade de Ferrol. Nesta última, Díaz impúxose no evento estrela do programa feminino por 27 segundos de vantaxe respecto á Sub-23 Lydia Pinto (Nesta), fechando unha cabeza de carreira exclusivamente integrada por corredoras de Asturias Cristina Morán (Villaviciosa), que concluíu terceira. A primeira competidora galega foi Irene Trabazo (XSM Santomé), cuarta na táboa absoluta, precedendo en 14 segundos á gañadora na categoría Junior, Laura Mira (Supermercados Froiz), quen adiantou na meta á súa compañeira Uxía Soto e a María Jesús Barros (Spol). Entre os homes tampouco se produciron grandes sorpresas en Ferrol, pois na proba Élite Sub-23 o triunfo foi para o ponteareán Miguel Rodríguez, logo de ocupar o segundo posto un día antes en Cambre por detrás de Iván Feijoo (Burgos BH), líder absoluto da competición. O ciclista do Supermercados Froiz aproveitou a ausencia na Cidade Departamental do alaricano para volver subir ao máis alto do caixón, tras preceder en máis dun minuto Samuel González (Máis Que Bicis) e o líder Élite, Rubén Deaño (Ourense Termal), que foi terceiro.


Summary: A Deputación da Coruña fai públicas as bandas que participarán o vindeiro 21 de novembro na gala final do Concurso Fran Pérez "Narf" no Teatro Colón da Coruña.

Esta terza feira, a Deputación da Coruña deu a coñecer os nomes das cinco bandas finalistas no Concurso Fran Pérez "Narf" para grupos e artistas musicais que promove a área de Cultura. Así, Peña, Tandub, Sleepy Spice, Elba e Secho postúlanse para ser a banda gañadora que se elixirá despois dunha gala final que terá lugar no Teatro Colón da Coruña, o sábado 21 de novembro, e que se emitirá tamén en liña a través da canle da Deputación. O Concurso Fran Pérez "Narf" de música ten por obxectivo "difundir, apoiar e promocionar os grupos e artistas musicais das diferentes comarcas e localidades, así como lembrar e difundir socialmente a figura e a o obra do músico e compositor Fran Pérez "Narf", como rezan as bases. Até o de agora, algunhas das bandas que gañaron este premio foron Caldo, Mounqup, Bala ou Familia Caamagno. O xurado, que tivo como presidente o deputado Xurxo Couto, estivo formado polos xornalistas Carlos Crespo, María Yáñez e Teresa Cuíñas e mais polo crítico musical Pepe Cunha, mentres que a cantante Uxía, que tamén integraba o equipo deliverador, non puido acudir á xuntanza. Quen é cada finalista? A banda Peña vén de publicar o seu primeiro disco de longa duración baixo o titulo Carreiro, que segue ao EP Fórmula e está formada por Toño Magariños (Unicornibot), Rubén Abad (Cró!, Trilitrate) e Elena Vázquez (Trilitrate). TanDub resulta da fusión da música tradicional gnawa (do norte de Marrocos) con outros xéneros como o reggae, o drum&bass ou a electrónica e tamén son finalistas no concurso organizado pola Fundación Paideia, "Sonidos mans". Sleepy Spice é unha artista de música urbana en galego e en castelán que compón, grava e mestura os seus temas nun móbil e xa ten varios sinxelos publicados, como "Yo me dejo" e "Outro lado". Elba comezou na música formando parte do coro infantil do Orfeón Terra a nosa e no coro de voces brancas da Orquestra Sinfónica do Conservatorio Profesional de Música de Santiago (Cmus), e con 18 anos fundou Ivy Moon. No seu proxecto actual mestura o synth pop ou post-punk con elementos do canto lírico e mesmo interpreta nos concerto óperas traballadas con sintetizadores. Por último, Secho debutou en 2009 da man da banda Medomedá e, nese mesmo verán sacou o seu primeiro EP, Secho y los invisibles; en 2016 publica Xa fai un tempo e agora regresa con Recuperar.


"O fútbol é un xogo difícil. Oscilando entre o amor e a renuncia, entre estar a prol e en contra, entre o potencial do fútbol e a ignorancia futbolística; este libro escava e afonda nesa gran paixón persoal e desordenada que temos polo xogo". Así resume Boff Whalley o que atoparemos en Fútbol contra o estado, unha obra moi potente e novidosa que Gabriel Kuhn publicara orixinalmente hai unha decena de anos e que agora nos trae ao galego a recentemente creada editorial Menino Morreu coa tradución de Ângelo Pineda. Fútbol contra o estado / Gabriel Kuhn / Tradutor: Ângelo Pineda / Menino Morreu / 2022 / 464 páxinas / 17 euros Fútbol contra o estado captou o meu interese inmediato, sobre todo porque desde sempre quixen coñecer ben as orixes deste deporte ao que se lle acusa de ser o opio do pobo, pero que tantas paixóns provocou ao longo do tempo. Para unha persoa coma min, moi escéptica do espectáculo do fútbol, este libro conseguiu que fixese as paces con ese pasado infantil no que concibía que mentres xogabamos con esa pelota o mundo podía ser máis xusto. Diso fala un pouco esta obra de Gabriel Kuhn, un ex futbolista semiprofesional que vive como autor e tradutor independente en Estocolmo e que conta xa con diversas publicacións, entrevistas e estudos arredor das súas dúas grandes paixóns: o fútbol e a política. É posible cambiar o mundo co fútbol? Que sabemos deste deporte? É o fútbol de esquerdas ou de dereitas? Pode acadarse a revolución social a través del? Estas e outras preguntas son as que formula o autor neste libro que se compón dun relato escrito por el mesmo, ademais de entrevistas e artigos de moitas persoas vinculadas ao deporte futbolístico noutros países e en diversas entidades. A través del reflexionamos sobre todo iso, mais tamén sobre as dificultades das mulleres no fútbol, alén do colectivo LGBTIQ+, ou do mercado de novos escravos para o xogo provenientes de países africanos ou do Brasil, entre outros. Tamén son interesantes as referencias que atopamos á análise política, e sobre todo de como o fútbol pode servir para apelar á revolución, como reivindicaban os escritores Eduardo Galeano ou Albert Camus, e que defendía tamén Antonio Negri, a través dunha cita que recolle o libro e que di "Eu desfruto facendo revolución! Eu desfruto indo ao fútbol!". En definitiva, estamos diante dunha obra revolucionaria, que mestura o ensaio co estilo máis xornalístico, para abrir ou ampliar un campo de debate tan controvertido como é o fútbol, do que parece que todo o mundo sabe, pero dun xeito moi simplificador.


Summary: A Xunta dá por extinguido o lume das Fragas e asegura que xa traballa na súa recuperación mentres remata de calcular canta da súa superficie ardeu en realidade

Rematou. O traballo de 600 persoas e a axuda final da chuvia puxo fin ao incendio que tivo en vilo dende o 31 de marzo aos cinco concellos das Fragas do Eume e coa ollada posta neles a boa parte do país. A primeira hora da tarde deste mércores a Xunta deuno, desta volta sen ambigüidades, por definitivamente "extinguido". Oficialmente, as lapas comezaron ás 15:16 do sábado e remataron ás 15:30 do mércores, catro días en tres dos cales o Goberno galego mantivo a súa estimación de hectáreas arrasadas polo lume, unha cifra que aínda non move pero que xa matiza. A Consellería do Medio Rural e do Mar segue a falar de 750 hectáreas, 370 das cales "corresponden ás áreas de maior interese de conservación" do parque natural, pero admite que se trata de rexistros puramente "provisionais". Apenas dúas horas antes de que Medio Rural remitise o comunidado que daba por finalizado o incendio o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, apoiábase nun informe -documento sen valor xurídico, que o Goberno adoita empregar para trasladar temas á opinión pública- de Medio Ambiente tratado no Consello da Xunta para admitir tamén el que aínda "estamos en plena execución dun cartografado preciso de todas as áreas afectadas". Esta, explica, é a primeira fase dun plan de recuperación que estará centrado nesas, en principio, máis de 300 hectáreas de especial interese ambiental. "Despois de superar a batalla contra o lume, nos poñemos a superar a batalla contra a recuperación deste patrimonio dos galegos, que logramos salvar coa axuda de veciños, alcaldes, brigadistas, persoas da protección civil, forzas e corpos de seguridade e o Exército", di Feijóo. Ese plan, engade, xa está en marcha e, ademais das medicións, inclúe as perentorias "accións contra a erosión". Os técnicos, afirma, xa traballan para "protexer as zonas con máis riscos de escorrenta" A Xunta asegura que xa traballa para evitar a erosión e a escorrenta e admite que as árbores autóctonas resistiron mellor que eucaliptos e piñeiros Segundo a información de Medio Ambiente resumida polo presidente estas "medidas correctoras" teñen, esencialmente, dúas vertentes, a "protección do solo con sementeira -unha medida duramente criticada polo PP á Xunta tras os incendios de 2006-" e a "defensa das beiras do río Eume, para evitar a chegada de cinza por arrastre pluvial", isto é, para tentar que as chuvias acabadas de chegar, no canto de ser un beneficio, se convirtan nun desencadeante da contaminación do río primeiro e das rías, despois. Ademais da "revisión da delimitación preliminar das áreas afectadas" mediante "xeorreferenciación" que, a priori, permitirá coñecer "nos próximos quince días" canta superficie ardeu, o inicio do plan de recuperación trae consigo tamén a primeira valoración de especies animais e vexetais afectadas. No caso das vexetais, o propio Feijóo recoñece que "a maior parte das árbores" que arderon "son eucaliptos e piñeiros". Isto é, as especies autóctonas resistiron mellor as lapas. Non obstante, "nunha primeira apreciación" os técnicos xa aprecian unha importante incidencia do lume nunha das especies máis senlleiras do parque das Fragas do Eume, os "fentos ameazados asociados a bosques de valgada". En canto a animais, a peor parte teríana levado anfibios como a salmántiga rabilonga e moluscos como especies de caracois consideradas vulnerables.


Summary: Os celestes desperdiciaron un 0-3.

Hai partidos desbocados, tolos, que acaban ben e outros que acaban regular. Sábeo ben o Celta, que coñeceu ambos os dous extremos, os que acaban ben (por exemplo,o 4-3 contra o Barcelona) e os que non tanto (o 3-3 deste domingo contra As Palmas). Os celestes asinaron en CanariAS unha primeira metade de marabilla, marchando aos vestiarios cun 0-3, e unha segunda turbulenta, sen tregua, intensa e por momentos tola. Ao final, empate a tres e o Celta que deixou marchar dous puntos. Comezou ben, moi ben,a equipa celeste. Xa non se obsesionan os de Berizzo coa posesión da bola. Nos primeiros vinte minutos do encontro As Palmas tivo máis dun 60% de posesión do esférico. Porén, ía perdendo 0-3, goles de Was e Iago Aspas, que asina un novo 'doblete'. O Celta atopábase cómodo, tendo o partido controlado, e trasmitindo seguridade. A ampla vantaxe no taboleiro de marca apontaba a marchar con 3 puntos no peto. Mais na segunda metade cambiaron as tornas. O Celta encaixou un gol aos poucos minutos e pouco despois As Palmas anotaba de novo, esta vez de penalti e nunha xogada que supuxo a expulsión de Sergi Gómez. Acelerouse o encontro, que non tivo tregua, e a intensidade aumentaba a cada minuto. Como naquel Celta-Barça de comezos de outubro. Porén, nesta ocasión, a sorte aliouse co rival do Celta e As Palmas atinxiron o empate. Ficha UD Las Palmas (3): Lizoain, Michel, David García, Bigas, Dani, Gómez (Livaja, min.61), Roque, Viera, Prince, Tana (Momo, min.75) e Araujo (García, min.85). RC Celta (3): Sergio, Hugo Mallo, Cabral, Sergi Gómez, Roncaglia, Radoja, Pablo Hernández, Orellana (Marcelo Díaz, min.34), Wass (Bongonda, min.78), Sisto (Jonny, min.69) e Iago Aspas. Goles: 0-1, min.5: Wass; 0-2, min.15: Iago Aspas; 0-3, min.21: Iago Aspas; 1-3, min.52: David García; 2-3, min.64: Viera, de penalti; 3-3, min.68: Boateng. Árbitro: Melero López, do comité andaluz. Expulsó a Sergi Gómez (min.65) y amonestó a Hugo Mallo, Radoja, Iago Aspas, Pablo Hernández, Wass, Marcelo Díaz, Boateng, Momo.


Summary: As vivendas turísticas das Rías Baixas chegan até o 90% de ocupación e considérase que, coas reservas de última hora, moitas zonas colgarán o cartel de 'completo'.

Se o tempo non desincentiva a chegada de viaxeiros, a Semana Santa de 2022 marcará na Galiza un punto de inflexión postpandemia que permitirá recuperar cifras de ocupación e actividade, moi mermada nos últimos dous anos polas consecuencias da crise da covid-19. Aínda que todo o sector aplaude as previsións, hai unha tipoloxía, a das vivendas de uso turístico que, a tenor dos datos, leva a dianteira, e ten xa a vista posta no verán. Mentres que os aloxamentos de índole xeral prevén para estes días unha pinza de ocupación que vai do 60 ao 80 por cento, as vivendas turísticas xa contaban a semana pasada co 80 por cento das súas prazas cubertas, cifras superiores nalgunha área e a previsión de colgar o cartel de 'completo' en moitos puntos da Galiza. Pero esta "boa Semana Santa" en termos de turismo e ocupación é só o preámbulo do verán. A presidenta da Asociación de Vivendas Turísticas de Galiza (Aviturga), Dulcinea Aguín, móstrase sorprendida pola antelación coa que os turistas fixeron este ano os seus reservas. En concreto, apunta, as vivendas turísticas galegas xa teñen reservadas, de media, o 50% das súas prazas para os meses de xullo e agosto, unha antelación que "non se produciu nunca antes", desde a creación da asociación. "Cremos que poden cumprirse datos históricos este verán", sentenciou. Un reto para 2022: o sector turístico quere convertelo no mellor da última década De cara a Semana Santa, apunta Dulcinea Aguín, as reservas comezaron a chegar xa a finais de 2021. Actualmente, a media de ocupación prevista para os días festivos supera o 80% e é aínda máis elevada en zonas urbanas, Ribeira Sacra, interior de Lugo ou Viveiro. As vivendas turísticas das Rías Baixas chegan até o 90% de ocupación e a entidade considera que, coas reservas de última hora, moitas zonas colgarán o cartel de 'completo'. O perfil de viaxeiro é o do turista estatal ou de proximidade. Aínda que a ocupación é máis desde o Xoves Santo, moitos arrincaron xa as súas vacacións o pasado sábado e estenderanas unha semana completa, especialmente aquelas familias que viaxan con nenos. 27 millóns de euros para dotar de uso turístico os BIC A máis demandada, a Ribeira Sacra En canto a datos xenéricos de aloxamento para Semana Santa, os datos do Clúster Turismo de Galiza e das distintas asociacións apuntan a unha pinza entre o 60 e o 80 por cento. No entanto, todos coinciden en sinalar a Ribeira Sacra como unha das máis demandadas, con ocupacións previstas que se achegan ao 90 por cento para os festivos. As comarcas próximas a Ourense son as máis demandadas no ámbito do turismo rural. Así, mentres que a ocupación media das casas rurais para Semana Santa na Galiza está no 68,69 por cento, estas superan o 80 por cento, moi lonxe doutras áreas galegas, que se moven entre o 65 por cento e o 63 por cento.


Summary: Os sindicatos reivindican a recuperación de emprego e dereitos

Traballadores da administración de xustiza irán á greve os días 1 e 13 de decembro para exixir a recuperación de empregos e dereitos: melloras salariais, rematar coas penalizacións por IT, esixir o pagamento do 100% das substitucións e a reposición das prazas amortizadas, sion algunhas das demandas. A decisión de iniciar medidas de presión acordouse en asembleas e perante o bloqueo das negociacións coa Dirección Xeral de Xustiza, "incapaz de resolver estas cuestións". O 16 de novembro as centrais sindicais SPJ-USO, CUT, UGT, CSIF, STAJ, CIG e CCOO convocan concentracións nas sete cidades galegas. As centrais sindicais denuncian que os traballadores e traballadoras do sector en Galiza están sendo reiteradamente discriminadas na retribución do complemento transitorio con respecto ao resto do persoal do Estado, cunhas diferenzas salariais acumuladas no período 2013-2017 que poden variar entre os 4.000 e os 10.000 euros, dependendo do corpo ao que se pertenza. Por iso, explican dende CIG-Xustiza, unha das demandas dos sindicatos é a subida do complemento transitorio autonómico, retirado das pagas extraordinarias polo Goberno de Feijoo, durante estes últimos catro anos. A representación social solicita tamén que se negocie un plan recuperación das 106 prazas amortizadas en 2013 e que afectaron especialmente aos xulgados do contencioso, de paz, de familia e ás audiencias provinciais. Nesta liña, as centrais sindicais piden a consolidación de prazas de reforzo de máis de tres anos de duración, comprometida pola Dirección Xeral de Xustiza, cando "a realidade é que nin sequera se entregou a relación dos reforzos que existen e a data de aprobación do mesmo".


Summary: Organizacións, asociacións e colectivos estudantís chaman a secundar a greve perante o desmantelamento do servizo público após máis dun lustro de recortes e reformas.

A data está marcada no almanaque desde decembro de 2014. Organizacións, colectivos e asociacións estudantís de todo o país sumáronse nunha convocatoria conxunta de folga na defensa do ensino público. A xornada de loita terá lugar este 26 de febreiro e coincide coa última reforma anunciada polo goberno español. A aprobación do 'decreto 3+2' engádese a unha longa restra de modificacións lexislativas que atinxiron o ensino medio e universitario --12 reformas educativas desde 1970. Nos últimos anos os sucesivos executivos españois implementaron a adaptación do ensino superior ao espazo europeo. Neste senso, foi aprobado o Plan Boloña (2007-2009) e o devandito 'decreto 3+2'. Doutra banda, a Lei para a Mellora da Calidade Educativa (LOMCE) supuxo unha volta de porca ao ensino medio que viña rexéndose pola Lei Orgánica de Educación (LOE) desde 2006. Desde o remate da ditadura franquista, os cambios de cor nos sucesivos gobernos españois resultaron na aprobación de novas leis educativas. Desde o estudantado critican a falta de estabilidade no ensino e as súas consecuencias. Aliás, denuncian que nos últimos anos se está a "desmantelar o público para favorecer o ensino privado". "Temos menos profesores e algúns deles están a impartir materias nas que non están especializados" Así o subliña en conversa con Sermos Galiza Noela Rial, estudante de 3º da ESO en Camariñas. Esta moza secundará a greve convocada para o 26 de febreiro porque, di, "vou a todas". As súas razóns, "quero estudar" e cos plans de recortes a perda de calidade do servizo público estase a facer notar. "Temos menos profesores e algúns deles están a impartir materias nas que non están especializados", explica. Un feito ao que se lle engade a merma nas axudas. "Cada vez son máis extremas as condicións que exixen para obter as bolsas", afirma Tamila Alem, estudante de Formación Profesional en Compostela e veciña de Ourense. "Hai semanas que me chegou a bolsa denegada por vir de cursar estudos universitarios" con anterioridade ao curso formativo no que se matriculou este ano. Alem abandonou a universidade porque quedara sen axudas. A realidade do ensino universitario, di, é "denigrante". "Non temos equipamentos para todos e temos que partillar computadora ou levala nós da casa" Falta de profesionais e axudas, mais tamén de recursos materiais e mesmo de tempo para garantir unha aprendizaxe de calidade. "Este ano quitaron varios profesores e aumentou o número de estudantes por grupo", recoñece Alfredo Gómez, estudante dun ciclo de informática en Lugo. Cunha trintena de compañeir@s na súa aula "ás veces temos que quedar fóra de horario para que se nos explique a práctica", aliás, acrecenta, "non temos equipamentos para todos e temos que partillar computadora ou levala nós da casa". "É unha incoherencia o que están a facer", denuncia Ramón Nocesa, estudante de 1º curso de Económicas. "Son milleiros de persoas as que poden quedar fóra da universidade", sentenza. Perante esta realidade, asegura Daniel Barral, estudante de 2º de BAC en Vigo, de cara á folga do 26F "non temos que pensar só en nós senón nas persoas que veñen detrás". Razón pola que el tampouco dubida en secundar o paro. Xunto coa convocatoria para baleiraren as aulas, as organizacións, colectivos e asociacións convocantes lanzan unha chamada ao estudantado para que faga parte das mobilizacións que terán lugar nas principais vilas e cidades do país. Hora e emprazamento das mobilizacións esta quinta feira 26-F: Manifestacións: A Coruña: Praza de Vigo ás 12:00h Burela: Praza do Concello ás 12:00h Ferrol: Praza Camilo José Cela (Diante do edificio da Xunta) ás 12h Lugo: Edificio Intercentros ás 12:30 e na Horta do Seminario ás 12:45h Ourense: Diante da Subdelegación do Goberno ás 12h Pontedeume: porta do IES Breamo ás 10h Pontevedra: Praza da Peregrina ás 12:00h Santiago de Compostela: Alameda ás 11:30h Vigo: Praza América ás 11:30h Concentracións: Allariz: Diante do IES de Allariz ás 12h Cee: Praza 8 de marzo ás 12h Guitiriz: Diante do IES Díaz Castro Melide: Diante do IES de Melide ás 12h O Carballiño: Praza Maior d'O Carballiño ás 17:30h Ponteareas: Desde a rúa Feliciano Barrera (diante dos IES) ás 12h Ribadeo: Diante do IES Ribadeo ás 12h Ribeira: Diante da Estación de autobuses ás 12h Sarria: Praza da Vila ás 12h Verín: Avenida de Portugal (Diante do IES Xesús Taboada Chivite) ás 12h Vilagarcía: Praza da Galiza ás 12h Vilalba: Praza da Constitución ás 12h


Summary: A asociación acusa a alcaldesa de Folgoso, a popular Dolores Castro, de non contar coa opininión dos veciños e ve intereses mineiros da negativa do PP a aprobar a declaración no Parlamento.

A pasada semana os votos do Partido Popular botaron abaixo no Parlamento unha iniciativa de AGE que instaba a Xunta a iniciar os trámites para a declaración do Courel como parque natural. Nese momento a alcaldesa de Folgoso, a popular Dolores Castro, reiterou a posición favorable do PP á declaración e xustificou o voto contrario pola situación económica e pola necesidade de elaborar previamente un plan director para definir as zonas de meirande interese natural e patrimonial. Castro tamén acusou a AGE de non ter debatido a proposta cos veciños e cos colectivos implicados. A asociación Ecolóxico-Cultural SOS Courel vén de responderlle e de rexeitar todas as escusas ofrecidas pola alcadesa. En primeiro lugar defende que AGE si realizou esta proposta en colaboración co propio colectivo e nega, ademais, que a crise económica poida ser unha razón para denegar a conversión do Courel en parque natural: "para declarar parque natural non fai falla investir tantísimo, so fai falla respectar e coidar o territorio. Ademáis son fondos que veñen da Comisión Europea, que non está en crise, e só se permiten usar en temas de conservación da natureza". SOS Courel ve intereses mineiros da negativa do PP a aprobar a declaración no Parlamento: "na Rede Natura do Courel hai moitas concesións mineiras e as empresas aínda non perderon a esperanza de explotalas, cousa que co Parque Natural lle sería imposible" SOS Courel ve intereses mineiros da negativa do PP a aprobar a declaración no Parlamento: "na Rede Natura do Courel hai moitas concesións mineiras e as empresas aínda non perderon a esperanza de explotalas, cousa que co Parque Natural lle sería imposible". E engade que boa parte das tarefas previas e trámites necesarios para levar adiante a declaración: "o Plan Director da Rede Natura xa está elaborado e a zonificación da que fala xa está rematada, a mesmiña zonificación que vai ter o Parque Natural estivo en periodo de participación dos veciños e de alegacións dos veciños".


Summary: América Latina estase a converter no novo foco da pandemia. O Ecuador, malia ser un dos países menos poboados da rexión, suma case 40.000 contaxios e ten a maior proporción de mortes. A COVID-19, ademais, vénse a sumar á inestabilidade existente despois das fortes mobilizacións en outubro pasado contra o Goberno.

Estíbaliz Táboas Pazos (Vigo, 1982) é cooperante de Mans Unidas, organización membro da Coordinadora Galega de ONG para o Desenvolvemento. Desde hai máis de cinco anos reside no Ecuador, onde dirixe un programa ─co apoio da Axencia Española de Cooperación Internacional para o Desenvolvemento (Aecid)─ en colaboración coa fundación local Maquita, especializada en desenvolvemento rural. De catro anos de duración, o proxecto céntrase en traballar coas organizacións campesiñas en temas de produción agroecolóxica, economía social e solidaria, comercio xusto e consumo responsábel. "Tratamos de promover transaccións máis xustas entre o campo e a cidade, interactuando con Gobernos locais, universidades e outros organismos. Outra economía en condicións máis xustas para o campesiñado", explica. Como se está a vivir a epidemia da COVID-19 no Ecuador? Con terror. Especialmente na provincia de Guayas e na cidade de Guayaquil. Xente morrendo nas rúas, ás portas dos hospitais. Morrendo na casa sen atención médica, con cadáveres que durante días non se retiraban. É unha situación de colapso dos sistemas sanitario e funerario. Tamén foi complexo recuperar cadáveres das morgues, cun procedemento pouco claro e corrupto, onde se pedía diñeiro para podelos recoller. Cales son os datos? O país leva en confinamento desde o 17 de marzo. É dos países máis pequenos da rexión, con 17 millóns de habitantes, mais a cifra de contaxios e mortes é moi elevada. O propio Goberno chegou a dicir que a realidade desbordaba as cifras. Non se están a facer suficientes probas, hai falta de material... e hai medo de ser contaxiado nun centro de saúde. En Guayaquil, por exemplo, o promedio de mortes antes da pandemia era de 2.000 ao mes, e neste período desde mediados de marzo até agora rexistráronse 17.000, cando se fala duns 5.000 falecementos pola COVID-19 en todo o país. É evidente que desborda os datos que se están a comunicar oficialmente. A tendencia actual é positiva ou negativa? Na capital, Quito, que é onde eu vivo, están a aumentar estes días o número de contaxios e de mortes. Ademais, a situación volveuse socialmente insostíbel como consecuencia do confinamento. Nun país onde a maior parte da poboación se dedica á economía informal e non ten un salario asegurado para garantir condicións mínimas de vida, depende de poder saír á rúa vender ou prestar algún servizo. Buscar a vida como poden. Logo, a medida que avanzan as semanas, cada vez máis xente sae. Por pura necesidade. A nivel país a preocupación está agora en Quito por este motivo. Se ben as cifras de contaxios e mortes non son escandalosas, si que houbo un incremento acelerado nos últimos días. Hai unha forte presión por parte do empresariado para que se comecen a levantar as restricións e se reactive a economía. E socialmente a xente está a saír ás rúas, mais sen garantías de que a epidemia non se dispare. Como funciona a sanidade? Hai un sistema sanitario público, que na década pasada se reforzara, mais que nos últimos tempos está a ser sistematicamente recortado. Precarizado. E despois o que se revelou de maneira brutal foron os casos de corrupción. É un mal que mata no país a diario, e agora coa epidemia maniféstase nas compras de material médico a prezos moi por riba do seu valor real. O sistema é moitísimo máis precario do que podemos ter na Galiza, con menor capacidade de resposta e de atención. E ademais hai grandes desigualdades a nivel territorial: non é o mesmo Quito, que pode ter certa capacidade de resposta, que o que pasa noutros territorios máis rurais ou con condicións de acceso complexas como pode ser a Amazonía... Como é a situación alí? A xente está á súa sorte. As comunidades indíxenas, ante a falla de resposta institucional, optaron por autoillarse e bloquear todos os accesos ás súas comunidades. Optaron pola autoprotección, por coidarse entres os seus membros, garantir a alimentación grazas ao que cultivan. E a nivel sanitario? Nalgúns casos teñen unha serie de centros de saúde de atención primaria, mais moi limitados. Por exemplo, contan cun "médico rural" ─que é como lle chaman─ que habitualmente é un estudante de medicina que fai as súas primeiras prácticas. Tampouco teñen bens como osíxeno, cando os problemas respiratorios son unha das principais causas de morte nestas comunidades. Lugares en moitos casos inaccesíbeis por terra, polo que cómpre unha lancha ou unha avioneta para acceder. Hai numerosos casos de morte infantil asociados a problemas respiratorios que poderían ser evitados contando con botellas de osíxeno, e non ter que facer un desprazamento que é complexo, caro e pouco eficiente. Como se presenta o futuro? A pandemia súmase ─ou agrava─ unha situación política e socioeconómica tensa que xa estaba a vivir o país. Vimos de mobilizacións [en outubro, contra o Goberno de Lenín Moreno pola suba do prezo dos carburantes] con moitas persoas mortas, feridas e detidas, que mostrou a inestabilidade do sistema e do Estado. E agora toda a resposta que se está a dar a esta crise é con fortes medidas de corte neoliberal, respondendo a intereses externos ditados por organismos internacionais como o FMI (Fondo Monetario Internacional) que significan maior precarización: privatizacións, despedimentos, feche de institucións públicas, fin a subsidios como o do combustíbel ─que aquí foi unha conquista histórica─, recorte de dereitos laborais... Aínda que hai medo, cada día que pasa hai máis e maiores mobilizacións nas rúas do estudantado, de indíxenas, de profesionais, porque se está a aproveitar esta emerxencia para tomar medidas máis drásticas.


Summary: Un verán en Galeusca é un proxecto impulsado, por terceiro ano consecutivo, entre VilaWeb, Berria e Nós Diario, coa novidade da participación do medio irlandés Belfastmedia. A serie consta de doce relatos curtos, escritos por María Rei, Yurre Ugarte, Andrea Barreira, Juan Luís Zabala ou Anxos Sumai entre moitos outros. Todos os relatos aparecerán ao longo do verán nos catro medios.

Velaí a miña nai, Rosiña, deitada no sofá. Houbo un tempo en que tiña o cabelo longo. Hoxe en día só lle quedan uns cabelos grises, curtos. E dúas botellas baleiras ao seu costado. Chámome Catarina. Son a súa filla. Mirándoa, aí deitada, non me importa dicirlles que as lágrimas caen a fío polas miñas fazulas. Non de mágoa ou odio, senón de melancolía. Se fose ela quen estivese a mirarme a min rifaríame, diríame que non fixese unha historia da miña opinión. Pero non é opinión. Hai tempo que non o é. Ten bos días, de cando en vez, días en que semella a muller que noutrora foi. Non poderiades crer, ante esta escena, a muller que era a miña nai cando eu era unha moza. A vida é dura. O meu pai veu dende outra parte da cidade. Pasou a vida enteira tentado fuxir das responsabilidades da familia e do traballo. O certo é que, para ser xustos, cómpre admitir que naquela época non había moito traballo en Belfast, pero o meu pai tivo a habilidade de zafar das poucas oportunidades que se lle achegaban. Hoxe en día só foxe de nós e hai moitos anos que non o vexo, mellor así, deste xeito non me complica a vida. Na casa as cousas non foron sempre igual, houbo días malos e días que valían ouro, os días en que a miña nai era o meu sustento, o meu alento extra no ring de boxeo. Si, señores, houbo un tempo en que fun boxeadora. Foi ela quen me introduciu no deporte. A súa firmeza ante a conxuntura da vida nunca cedeu, malia a angustia que lle causou o meu pai, que a deixou co corazón roto, e conseguiu sacarme adiante en Belfast, una cidade en guerra, sen o apoio de ninguén. Quedou soa cunha nena pequerrecha. Nin sequera a súa propia nai a tratou con caridade. Os demais, especialmente os que levan sempre a relixión na boca, censurárona por casar cun lacazán e por deixalo fuxir despois. Ninguén entenderá o que sufriu durante aqueles anos. A súa vila foi o lugar en que todo se veu abaixo. Marchou de alí e comezou unha nova vida. Todo foi ben durante un tempo, até que a bebida comezou a coller vantaxe. O alcol ofrecíalle alivio, segundo ela, pero eu penso que era o seu xeito de fuxir da soidade. Non existía unha bebida que non probase algunha vez. De cando en vez conseguía recuperarse. Pero a súa situación vital seguía deteriorándose e sempre acababa por volver á bebida. Neste xeito somos, quizais, moi semellantes. Eu tamén descarrilei un par de veces, cando nova. E ela mantívome a salvo. A primeira vez púxome a aprender a tocar a arpa, despois a bailar. Cando comecei a pelexarme con outras rapazas, na escola, foi ela quen me enviou ás clases de boxeo. Eu fun difícil cando era moza, abofé que si. Pero ela tiña unha visión de futuro para min. Era nai. Creo que ela mesma notaba o seu declive e tentou amosarme que tiña que desafiar á vida. - Non somos ninguén se non temos motivos. Esta é outras das cousas que adoitaba dicir. Mentres eu me facía máis grande, ela minguaba. O soporte de miña vida ía desaparecendo diante dos meus ollos, día a día, como se ese proceso, que ela non quería deter, consistise en insuflarme comprensión e forza. Foi implacable cando veu ao meu primeiro combate de boxeo. Creo que foi ela, máis ca min, quen atemorizou a miña adversaria sobre a lona. Asistiu a todos aos meus combates durante os anos seguintes, pero aos poucos foi perdendo as forzas e eu deixei de loitar cando ela xa apenas viña a verme. A primeira vez que non asistiu a un combate encolléuseme o corazón. Pensaba que perdería o combate, pero non. Limiteime a lembrar as súas palabras e os seus berros de ánimo no meu curruncho. Abondaba con iso para vencer. Só me faltaba o eco da súa voz, ou unha pantasma dela na miña mente, para animarme. Iso foi o que me deu, iso foi o que levei a cada combate dende entón. Levei o seu resón dentro de min a todas as loitas, dentro do ring e fóra. Toco a arpa para ela, cada día sen falla. Oxalá puidésedes ver a súa expresión, tan serena como unha raxeira de sol. Mirádea, está vencida. E cómpre pagar as débedas. Agora que son adulta tócame a min facer todo o que poida para ela. Son eu quen a leva agora como ela me levou a min. Non fallarei a ese deber. Ao contrario, fareino con todo o corazón. * Tradución: Isaac Xubín


Summary: Con asesoramento legal, a compañía Volta e Dálle está a preparar "Dura Lex", un monólogo que entra no corpo da xustiza para levar ao teatro de maneira corrosiva o actual recorte de dereitos e liberdades. Pepe Penabade sobre o escenario, Carlos Santiago como autor e director e Comba Campoy na dirección, produción e comunicación danlle vida a un espectáculo que recorre ao mecenado social.

Un xuíz expulsado da maxistratura presenta un invento que vai revolucionar o mundo da xustiza: Dura Lex Pro 1.0, unha máquina para facer xustiza. Salomón da Silva busca redimirse do seu castigo con esta creación na que traballou vinte anos. Coa máquina que patenta consigue abaratar custes, ofrece imparcialidade e fai innecesarios representantes da fiscalía e da avogacía. Con este argumento "Dura Lex" da compañía Volta e Dálle promete humor acedo e crítica satírica arredor da actual situación do mundo da xustiza e o progresivo recorte de liberdades e dereitos que se impón desde o goberno do PP. Sen axudas institucionais, Volta e Dálle recorre por vez primeira a un "micromecenado caseiro", sen se inserir en ningunha das plataformas existentes, e conta co apoio xa de varios colectivos e entidades que se posicionan contra as eivas democráticas como é o caso de Esculca ou a CIG, entre outras. "Entendemos que a administración ten un papel na cultura que non se está a cumprir e tiñamos moitas dúbidas á hora de botar a andar a campaña de micromecenado porque pode entenderse que se busca suplir esa función mais animámonos xa que, sen apoios, o proxecto sería inviábel", explica Comba Campoy, codirectora, produtora e responsábel de comunicación do espectáculo. Contra a "lei mordaza" "O proxecto de lei de Seguridade Cidadá, a coñecida como lei mordaza, será o cumio dunha serie de medidas que nos levan a concluír que cada vez temos menos dereitos e a xustiza non funciona igual para todo o mundo", defende Campoy, das razóns que conduciron a Volta e Dálle a producir "Dura Lex", unha obra en pequeno formato que buscarán adaptar a multitude de espazos, tratando de paliar tamén as dificultades da distribución teatral. Asociacións, bibliotecas ou bares poden así converterse en escenarios para este monólogo que contan estrear por volta de fins de abril. O xuíz estrela protagonista ofrecerá a sátira dunha xustiza que "cada vez máis mecanizada no que os individuos ou os colectivos pouco teñen que dicir diante dos intereses das grandes máquinas do poder". O humor corrosivo de Carlos Santiago canda a interpretación "con toques bufonescos de clown" de Pepe Penabade, promete, ao dicir de Comba Campoy "un espectáculo divertido e crítico, sen cuarta parede, coa participación do público, se é que quixer". Diante dos recortes de axudas á creación, buscan apoio en particulares e colectivos comprometidos en defensa dos dereitos e liberdades a quen lle solicitan unha achega individual que dará dereito a entradas para as representacións da obra ou achegas colectivas coas que se pode concretar unha representación particular do espectáculo. Na súa páxina web explican todo o procedemento para converterse en micromecenas de "Dura Lex".


Summary: O himno d@s mineir@s fixo retumbar as paredes da cámara baixa na voz dun cento de manifestantes que conseguiron acceder á votación da emenda aos Orzamentos Xerais do Estado, contraria á tesoirada do 64% dos fondos para o Plan mineiro orquestrado polo goberno español. O PP fixo valer a súa maioría absoluta máis unha vez para botar embaixo a achega do PSOE apoiada por toda a esquerda

Un grupo de mulleres correndo por unha rúa empedrada detense de súpeto, abren unha faixa 'En solidariedade cos mineiros' e póñense a berrar pola liberdade. Arrinca así A golpe de tacón, a curtametraxe de Amanda Castro que narra a represión na revolta mineira de Asturias nos anos 60, e o especial protagonismo que as mulleres tiveron nesa loita. Os acontecementos vividos nestes días levan de volta a aquela resistencia, que fora a primeira resposta organizada do movemento obreiro contra o franquismo. Baixo a consigna "Aquí están, estas son, as mulleres do carbón", foron elas as que levaron a loita mineira ao Senado. 'Santa Bárbara bendita', o himno d@s mineir@s, cantado por ducias e ducias de mulleres das comarcas carboeiras, puño ergueito, fixo ferver o salón de plenos. Uns minutos antes, o PP botou man máis unha vez da ampla maioría absoluta da que goza na Cámara alta para tombar a primeira das sete emendas aos Orzamentos Xerais do Estado presentada polo PSOE e contraria á tesoirada do 64% dos fondos para o Plan mineiro orquestrado polo Goberno español. Foron 157 votos en contra fronte aos 97 a favor, emitidos estes últimos polos grupos da esquerda e tres senador@s do Partido Aragonés. O senador do PP por León, que anunciara que incumpriría a disciplina do voto, finalmente agachou as orellas e votou tamén en contra. Unha vez que o presidente do Senado, Pío García Escudero, fixo públicos os resultados da votación, as mulleres puxéronse en pé, chamaron 'desvergonzados' aos senadores e senadoras e comezaron cantar. Foron ao redor de 200 as que se desprazaron até Madrid procedentes desde Aragón, Castilla y León e Asturias, no medio dunha forte presencia policial. Queixándose do trato "de delincuentes" que recibiron --obrigáronas a quitar as camisolas que vestían, co lema 'Queren acabar con todo, si ao carbón'-- ergueron as mans e berraron que "somos mineiras, non terroristas". O PSOE anunciou que elevará unha queixa á Cámara polo trato dispensado ás manifestantes.