Summary: María Xosé Queizán lembra a represión franquista en 'Amor de tango'. A resistencia en 'Cólera'. Ou o cárcere en 'Sentinela, alerta!'. Coma ela, moitas mulleres participaron da loita antifranquista. Aínda que os seus nomes non sexan os máis recordados. Se cadra porque non quixeron, tampouco, construír relatos heroicos. Aínda que, daquela, reivindicar os dereitos das mulleres podía enfrontarte non só coa ditadura. Tamén coa esquerda.

Non había feminismo organizado en Galiza na última etapa do franquismo. Pero si había feministas. Mulleres que participaron das organizacións políticas da clandestinidade e das loitas dos movementos sociais. Aínda que os seus nomes non sexan os máis coñecidos. A escritora María Xosé Queizán reivindícaas. E lembra aqueles anos 60 e 70 da loita obreira viguesa. Das que si se metían en política. E o feminismo era un xeito de facelo. Nun momento no que, moitas veces, nin a esquerda o aceptaba. Se pensamos en nomes de persoas referentes das organizacións políticas e sindicais dos anos 60 e 70, saen moitos máis homes que mulleres. Será porque elas estaban na base máis que nas cúpulas? Había bastantes mulleres, tanto nos sindicatos como nas organizacións políticas. No PC había máis que no nacionalismo, polo que eu lembro. Ademais, había sectores cunha man de obra moi feminizada, como as fábricas de conservas, o grupo Álvarez en Vigo,... nos que estaban moi sindicadas e eran moi activas. Pero evidentemente, en xeral, as mulleres non estaban nas cúpulas. Como ían estalo, se aínda non estamos agora. Nos anos 60, antes dos inicios do feminismo organizado, como era acollido nesas organizacións clandestinas o debate feminista? Porque xa existía, e dende había tempo. É que aquí ninguén falaba diso. Tamén é verdade que eu non era sindicalista. Eu volvín para Vigo no ano 64, e estiven ao principio na UPG. Entón, practicamente a única feminista era eu. Nin había debate, nin organizacións feministas, nin nada. Eu metía o tema no que falaba e publicaba, pero nada máis. Había algunhas outras mulleres, como no PC, no Movemento Democrático de Mulleres. Lembro unha que foi moi amiga miña, Margot Chamorro. Con ela e con outras tiña certa relación de amistade e de coincidir en cousas. Unha vez estabamos xantando xuntas, o seu home pediu unha comida que non lle gustou, e cambioulla e ela. Eu chameille a atención a el. E ela quedou admirada. E eran comunistas, xente de esquerdas. Era a situación naquel momento. Moi atrasada niso. "Eu volvín para Vigo no ano 64, e estiven ao principio na UPG. Entón, practicamente a única feminista era eu" Por que ese atraso? Ti viviras xa en París, e así non era. Pola regresión que supuxera o propio franquismo ou por algo máis? Era outro mundo. Aquí, o ambiente non tiña que ver co de París. De todas maneiras, eu penso que en todas as épocas históricas hai de todo. Eu coñezo xente de agora que vive na Idade Media. Depende da actitude, da consciencia, dos coñecementos, de como es. Eu tampouco me vexo a min mesma como a maioría das mulleres, por unha cuestión de mentalidade. Quero dicir, que en todas as épocas hai mulleres adiantadas e atrasadas. Por iso é difícil dicir que o ambiente era dunha maneira ou doutra, porque había de todo. Noutra entrevista en Praza, Nanina Santos contaba que, ao principio, na esquerda as feministas foron recibidas como burguesas e españolistas por "dividir" o pobo traballador… É o que ti lembras? Si, claro. Na propia AGM [Asociación Galega da Muller] había unha diferencia grande entre mulleres integradas nos partidos e mulleres independentes. As integradas nos partidos tiñan unha presión moi grande dos homes. Os partidos de esquerdas, daquela, falaban do "inimigo principal", que era a ditadura, o capitalismo… E daban por suposto que, coa liberación proletaria, ía vir soa a liberación da muller, como caída do ceo. Ese discurso era moi propio de xente socialista e comunista. Está en Lenin, por exemplo, que consideraba que as mulleres eran imprescindibles para a revolución, pero para integrarse na loita dos homes contra o capitalismo. Nada de falar de sexualidade, de matrimonio, de fillos, que iso era contrarrevolucionario. "Os partidos de esquerdas, daquela, falaban do "inimigo principal", que era a ditadura, o capitalismo…" Na novela 'Amor de tango' falas dun tipo de represión franquista que sufriron as mulleres e que non adoita ser chamada así: o confinamento na casa, nos roles tradicionais. A volta atrás respecto ao andado na II República. Se non se fala diso neses termos é, se cadra, porque un retroceso enorme. Agora hai moitas mulleres metidas no naturalismo, nuns roles que van aínda máis atrás do que facían a miña nai e a miña avoa. Na II República as mulleres saían, traballaban… Sobre todo en cidades industriais coma Vigo. Pero xa na Revolución Industrial traballaban, e aínda que fosen explotadas tiñan un salario que lles daba autonomía. Quero dicir, que é algo que viña xa de moi atrás. A primeiros do século XX en Vigo, e nos anos 20, a maior parte da xente que traballaba nas fábricas eran mulleres. E non só nas conserveiras. E ter un salario, un horario, ter relación con outras mulleres, ter que cumprir cunha dinámica de traballo para non romper a cadea… eu creo que che organiza a mente dun xeito diferente e se non saes da casa. Muda a mentalidade. Pois co franquismo non interesaba que continuase iso. Obrigar as mulleres a volver á casa para parir tamén é un xeito de represión. De volver atrás os avances. Mais non foi só iso. Tamén xurdiu despois unha clase media de señoritas que antes non existía. E non ten a mesma mentalidade unha muller que ten independencia económica que quen non a ten. O traballo paréceme unha das cousas máis importantes para o ser humano. "Obrigar as mulleres a volver á casa para parir tamén é un xeito de represión. De volver atrás os avances" En 'Cólera' falas, de xeito específico, de resistencia ao franquismo. De folgas obreiras, detencións, mortes, cárcere, exilio… Ver agora as cifras daquelas folgas e manifestacións impresiona. Como ver as da II República. Que mudou, aínda que Vigo siga a ser unha cidade que si se mobiliza bastante? Non é para nada como era daquela. Agora temos as procesións do Crito da Vitoria… E vamos a algunha manifestación e dicimos o slogan, pero non é o mesmo. Quero dicir, no franquismo participar en manifestacións tiña outra implicación. Agora pode cargar a policía ou poden levarte un día para a comisaría. Pero daquela que te collesen era moi perigoso. Significaba tres días de interrogatorios, e dependendo das circunstancias as preguntas podían ir a máis. Por menos de nada ías ao TOP [Tribunal de Orden Público] e podías acabar na cadea. No franquismo, protestar era expoñerse moito. Agora a xente ten medo. Hai pouco, na presentación do OUFF, en Ourense, a presentadora fixo mención aos atentados de París. Eu comecei a cantar a Marsellesa e quedei soa. Ninguén me seguiu. "No franquismo, protestar era expoñerse moito. Agora a xente ten medo" Pero cres que é unha cuestión de medo? Agora temos a Lei Mordaza… Poden ser varios motivos. Pero eu creo que hai unha regresión ideolóxica. En parte por ausencia de lectura, de conversa. Os sindicalistas non len como liamos nós. Hai unha falta de compromiso enorme co colectivo. A democracia, en lugar de traer xente máis comprometida, trouxo xente máis adaptada, durmida, máis preocupada polos seus asuntos persoais que polo colectivo. En 'Sentinela, alerta' falabas do cárcere da ditadura. Nun tempo, os anos 60 e 70, no que si había represión. E moita. Mencionabas antes o TOP… Era tremendo. Non esaxero co que digo no libro. En fun á Lama, e vexo imaxes de xente que está na cadea… e non ten que ver co que era no franquismo. A cadea era moi, moi dura. Fría, macabra, húmida... Estar recluído sempre é terrible, pero comparada co franquismo, a cadea agora é pouca cousa. Metíante naqueles cuartos de castigo, dos que saías cega despois de varios días. A tortura era habitual. Eran auténticas checas, nas que se matou e fusilou moito despois da guerra. Ocaña era como un campo de concentración… Ou San Simón, que a tiñas máis perto. Sinalabas antes que poucas máis mulleres feministas coñecías ao principio que as comunistas. Iso foi evolucionando co tempo, non si? Si. Despois había por exemplo avogadas laboralistas. Máis que nada dependía da cultura que tiveras. Aínda que tamén había mulleres incultas cunha conciencia feminista grande. Pero si que é certo que era máis fácil atopar feministas entre a xente comunista e revolucionaria. Lembro agora por exemplo o caso de Enriqueta Otero, mestra e guerrilleira. Ela saíu da cadea, leu Recuperemos as mans, e foi unha revelación para ela. "Si que é certo que era máis fácil atopar feministas entre a xente comunista e revolucionaria" No 1975 comeza o feminismo organizado, dicías. Antes ou despois de morrer Franco? A AGM nace despois, no 1976. Antes xa nos mobilizaramos e xa estabamos afeitas á loita na clandestinidade. Xa nos xuntabamos e organizabamos cousas. Polo que si estabamos en política anteriormente. Estiveches nalgunha outra organización política despois de na UPG? Non, non. Pasei directamente ao feminismo. Daquela foi algo que se discutiu moito: estar coas organizacións políticas ou non. Tiñas claro que só podía ser no feminismo, senón non habería avances? É que cando estás ao lado de homes aos que non lles preocupa a liberación doutro ser humano… decátaste de que loitar ao seu lado non ten sentido. "Cando estás ao lado de homes aos que non lles preocupa a liberación doutro ser humano… decátaste de que loitar ao seu lado non ten sentido" E no 77 publicas A muller en Galicia, que molestou moito, ao comparar a opresión das mulleres coa da lingua e coa do país. É que eu escribín os primeiros ensaios feministas que se publicaron neste país. Pero tampouco creas que se armou moita polémica. O mesmo pasou con Recuperemos as mans. O que rodeaba os meus libros era o silencio. Non sei de onde saquei as forzas para seguir escribindo. Fun non ignorada, senón silenciada. E despois de AGM? Veu Feministas Independentes Galegas (FIGA), a Festa da Palabra Silenciada… E aí xa rematara o franquismo. En AGM botáronnos ás independentes. Despois veu FIGA, si, pero houbo tamén unha escisión na FIGA. Nós non queriamos só xuntarnos para ler e comentar libros. Queriamos acción social. Por iso creamos a Festa da Palabra Silenciada. En FIGA había mulleres que non querían, por exemplo, que nos legalizásemos. Pero nós queriamos saír á luz…


Summary: A reforma do copagamento e a exclusión de máis de 400 fármacos do financiamento público leva a incerteza aos profesionais da farmacia sen negocio propio mentres o sector augura unha suba de prezos nos produtos cuxa venda non estará controlada polas autoridades sanitarias

Manuel -nome figurado- traballa nunha farmacia dun pequeno concello da provincia da Coruña dende hai seis anos. Os algo menos de 10.000 habitantes do municipio e arredores teñen á súa disposición esta farmacia os sete días da semana e así foi tamén o pasado domingo, cando á traballadora que lle correspondía estar de garda lle tocou tamén responder ás dúbidas dos primeiros clientes, nomeadamente das primeiras persoas xubiladas, que tiveron que pasar por caixa para poder levaren a súa medicación. Non foron moitos, subliña Manuel. Nos días previos á entrada en vigor do novo copagamento ou, mellor dito, subliña en conversa con Praza Pública, do novo "repagamento", os usuarios fixeron acopio de fármacos "como se fosen acabarse". Este, di, é un síntoma máis dun panorama "complicado", para os receptores da prestación farmacéutica, aos que ve maioritariamente "resignados", pero tamén para o propio sector das farmacias e para os seus traballadores. Porque os axustes e recortes decididos polo Goberno central e replicados en Galicia pola Xunta preocupan especialmente a profesionais do perfil de Manuel, con experiencia e bo facer no sector pero sen negocio propio. Para eles "a situación mete medo", ilustra, nun contexto de caída de ingresos que, paradoxalmente, di, vai paralelo a un aumento de gastos por parte da clientela con menos ingresos, os xubilados, que non só se enfrontan a ter que achegar 8, 18 ou 60 euros ao mes en función da renda, senón tamén a ter que pagar por medicamentos comúns que ata agora financiaba o sistema público e que están a piques de dar o salto ao mercado libre con todas as da lei. "Venden que se van manter os prezos pero isto non é así; o Flumil cando saíu do seguro custaba 1,90 e pasou a valer 5,89" Neste caso, o da exclusión de fármacos, Manuel agarda unha excepción á caida xeralizada de prezos e non baseándose en opinións, senón na experiencia. Xa aconteceu, por exemplo, cos produtos antigripais. "Dende que están fóra do control da Seguridade Social" as grandes empresas farmacéuticas "fan o que lles dá gana" e xa non é posible acceder a un destes fármacos, "como a Couldina, por exemplo", por menos de "seis ou oito euros". O mesmo, exemplifica, "pasou co Flumil, que cando saíu do seguro custaba 1,90 e pasou a valer 5,89". Por este motivo Manuel dubida moito de que se fagan realidade os augurios do Ministerio de Sanidade, segundo os cales os medicamentos que deixarán de ser financiados "van seguir valendo dous euros". "Venden que se van manter os prezos pero isto non vai ser así", polo que "vai haber xente que prescinda de medicamentos" por "non poder pagar" e o "golpe" caerá, de novo, di, nas costas do sector e, sobre todo, dos seus asalariados. "Vai chegar un momento no que isto vai estoupar, as farmacias non van ser coma antes e non van poder manter os traballadores". Así as cousas, Manuel non o dubida que con estas reformas "perdemos todos": pacientes e traballadores que ven en risco o seu emprego e o da "rede de persoas" que fan posible o funcionamento normal das oficinas de farmacia, como transportistas e almacenistas. A esta incerteza súmase tamén a escasa confianza que o sector detecta en torno á decisión da Xunta de evitar que os pensionistas teñan que adiantar máis dos correspondentes 8, 18 ou 60 euros. "Ata cando vai ser isto?", pregúntase Manuel antes de relatar que, nas xuntanzas mantidas nas últimas semanas entre profesionais coma el, se teme que isto sexa "unha medida electoralista" ou "froito da improvisación". Non en van, sinala, hai apenas unha semana "no Colexio de Farmacéuticos aínda non se sabía como ía funcionar isto", unhas dúbidas acrecentadas porque "a conselleira [de Sanidade] di unha cousa e o presidente di outra". Dificultades técnicas e optimismo da conselleira A conselleira reduce as dificultades de aplcación do sistema a algunhas "preguntas" de usuarios Mentres nas farmacias xa comezan a detectarse as primeiras dificultades técnicas derivadas, por exemplo, da chegada de turistas de Euskadi -o Goberno Vasco non aplica o novo copagamento, polo que en Galicia os seus cidadáns teñen que pagar e tramitar a devolución ao regresaren-, a conselleira de Sanidade, Rocío Mosquera, aseguraba este luns que o novo sistema está a funcionar "perfectamente", coa excepción dalgunhas "preguntas e requerimentos" solucionados "en tempo real" polos servizos técnicos correspondentes. Así e todo, malia ese diagnóstico de normalidade Mosquera advirte de que se algún doente "non está de acordo" co umbral de renda que figura nos arquivos do seu departamento "ten que dirixirse ao Instituto Nacional da Seguridade Social coa última declaración da renda, para comprobar que están ben tipificados". Sobre os pacientes doutras comunidades autónomas a conselleira si admite certos atrancos derivados, di, de que "non viña ben tipificada a receita e houbo que consultar a base de datos no Ministerio.


Summary: A relación do franquismo coas identidades subestatais estivo marcada pola represión e a resistencia, mais tamén houbo un espazo para a convivencia. Porque existiron unha serie de actores que, sen deixar de seren franquistas, asumiron certa aceptación da diversidade, axudando a preparar o terreo para o rexionalismo conservador e o autonomismo da democracia. O historiador Xosé Manuel Núñez Seixas analiza o seu papel en Imperios e danzas. Poéticas da pluralidade territorial no fascismo español, co que vén de gañar o XX Premio Ramón Piñeiro.

Por que estudar o papel das identidades subsestatais no réxime franquista? Comezou por un entrecruzamento entre dúas liñas de investigación, o fascismo e o nacionalismo. A relación entre nacionalismo, localismo e rexionalismo. Unha colega alemá, Maiken Umbach, propúxome comparar os imaxinarios do franquismo e do nacionalsocialismo. Pero este proxecto quedou arrombado por diversas circunstancias. Ademais esta comparación ten varios problemas. Hai cuestións que é moi difícil comparar. Eu saquei algún artigo previo sobre o tema e ao final o confinamento supuxo unha oportunidade para pórme co ensaio. Hai unhas zonas grises nas que coexisten unha serie de actores que, sen deixar de seren franquistas, manteñen actitudes cara a cuestión rexional desde unha visión orgánica da nación na que cabía certa concepción da diversidade O que propón é unha visión complementaria do marco represión/resistencia cultural. Por que? Porque a visión que adoitamos ter é a da resistencia, das reivindicacións de tipo cultural ou identidades subestatais como unha forma de resistencia, que o foron, pero tamén hai outra cara da moeda. Hai unhas zonas grises nas que coexisten unha serie de actores que, sen deixar de seren franquistas, manteñen actitudes cara a cuestión rexional desde unha visión orgánica da nación na que cabía certa concepción da diversidade e que máis dunha vez estabeleceron algunhas alianzas ou souberon compartir un certo terreo con xente que viña do activismo antifranquista. —Que papel xogaba, en xeral, o "rexionalismo banal" nos fascismos europeos? Hai un debate, antes de nada, sobre o que podemos chamar fascismo. Sobre se o franquismo é unha maneira de fascismo ou máis ben un réxime tradicionalista, católico e militar con elementos fascistas. Na súa versión doutrinal primixenia, tanto nos fascistas franceses, como en Mussolini, como nos fascistas italianos, non necesariamente se concibía a nación como unha nación centralizada desde o punto de vista administrativo nin se concibía que esa nación deixase de ter variedade interna. Tamén está nos fascismos a idea de que o folclore debe servir como medio para encadrar as masas, e aí sempre había unha certa tensión entre tradición e modernidade. O fascismo aspira a unha modernidade reaccionaria que se basea no tradicional pero que, ao mesmo tempo, é unha manipulación do tradicional, como facía a Sección Feminina con Coros y Danzas. Non se trata de recrear o que a xente canta ou baila, senón de dar unha visión que é interesada. O franquismo entende o folclore como a procura do auténtico e niso segue algúns postulados da Institución Libre de Enseñanza. Xa cando Menéndez Pidal e o seu Centro de Estudos Históricos andaban á procura dun romanceiro español, querían buscar as esencias do popular A danza era, segundo explica no libro, teatralizada, facendo que as mulleres adoptasen un rol subordinado ao dos homes… Isto é algo que se está a debater no mundo do folclore... No tema do folclore, e aí baséome en parte nas investigacións feitas por outras autoras, hai unha codificación moi clara do papel da muller como garda do fogar e transmisora da tradición aos fillos. E na propia escenificación tamén se lle outorgou sempre un papel subordinado. Hai unha catolicización, dunha banda: das coplas populares suprimen as alusións ao sexo e ao anticlericalismo. E as mulleres tiñan que bailar sempre con manga e saia longa, con refaixo, e eran as que bailaban pero non as que tocaban instrumentos, só as castañolas e a pandeireta, e isto até ben entrados os 50, que foi cando os homes empezaron a bailar. En xeral, e esta cuestión tamén a estudaron outros autores e autoras, está claro que a identidade local se feminiza porque se quere subordinar. Porque se consideraba que a linguaxe dos sentimentos primarios era feminina e que os sentimentos máis elevados, que corresponderían á nación e ao Estado, eran masculinos. O réxime buscaba na tradición a "esencia" da nación, entendida desde unha perspectiva antimoderna… O franquismo entende o folclore como a procura do auténtico e niso segue algúns postulados da Institución Libre de Enseñanza. Xa cando Menéndez Pidal e o seu Centro de Estudos Históricos andaban á procura dun romanceiro español, querían buscar as esencias do popular. E o pobo eran as camadas populares, subalternas, sobre todo rurais. Os franquistas seguen a facer o mesmo pero danlle outro significado: non buscan o popular, senón a tradición. Distingue o "nacionalismo rexionalizado" dos rexionalismos. En que sentido é este concepto aplicábel ao franquismo? O franquismo fai uso dun nacionalismo que se le a través da identidade local e rexional, é dicir, que utiliza referentes próximos á poboación, que teñen que ver coa súa identidade cotiá. É nacionalismo español rexionalizado porque se expresa a través da rexión pero non reivindica para a rexión unha existencia institucional. Unha rexión que está subordinada na xerarquía de valores á nación e que non é suxeito de soberanía. É verdade que despois están os carlistas, que defenden unha recreación da España foral. Pero acó e aló tamén hai actores que non descartan que poida existir algún tipo de autarquía, algún tipo de reforzamento de instancias de goberno, de administración, subestatais. A idea, que xa vén da ditadura de Primo de Rivera, é que as rexións non existen administrativa nin politicamente, pero están sempre presentes no imaxinario. Os falanxistas defenden un nacionalismo misional, retórica que foi despois perdendo importancia. Quedan coa idea do español como lingua imperial, con argumentos para a súa hexemonía que xa foran formulados por Menéndez Pidal. Os carlistas tiñan unha visión máis matizada, sobre todo os vascos e navarros. Carlistas e falanxistas teñen posicións diferentes a respecto de rexións e linguas… Os dous estaban de acordo en que a lingua de cultura debía ser o castelán. Dentro dos falanxistas había diferentes sensibilidades. Os cataláns, que publicaban a revista Destino, consideran que nacionalizar non era igual que homoxeneizar e castelanizar. Algún falanxista vasco entende que o éuscaro é a lingua máis española de todas por ser unha lingua prerromana… Os falanxistas defenden un nacionalismo misional, retórica que foi despois perdendo importancia. Quedan coa idea do español como lingua imperial, con argumentos para a súa hexemonía que xa foran formulados por Menéndez Pidal. Os carlistas tiñan unha visión máis matizada, sobre todo os vascos e navarros. Eran máis abertos ao uso do éuscaro no ensino como lingua auxiliar, pero o que nunca defenden é que as linguas sexan cooficiais, idea que aparece moito máis tarde. O ensaio fala tamén de certa osmose entre nacionalismo español e nacionalismos subestatais. Que elementos do fascismo podían atraer os nacionalistas? Son ideoloxías inimigas, pero acaban tendo influencias mutuas. Hai xente que empeza sendo nacionalista periférica e acaba no outro extremo. É complexo. Hai xente como Cunqueiro, que é o exemplo perfecto e do que, por certo, non hai unha soa biografía un pouco completa. No período de entreguerras, no que parecía que o mundo dos dereitos individuais caducara e que era o mundo das masas, os tránsitos entre ideoloxías eran máis frecuentes do que nós pensamos. No caso español, a gran pasarela é o catolicismo, o que leva a conservadores catalanistas ou galeguistas a apoiar a Franco. A algúns nacionalistas subestatais o que lles atraía do fascismo era precisamente a primacía da nación, a idea de masas mobilizadas no nome da nación por un líder carismático. Houbo outras traxectorias semellantes ás de Cunqueiro: Torrente Ballester, Álvaro de las Casas, Filgueira Valverde… No caso de Filgueira, a pasarela cara ao franquismo rexionalizado é a relixión e a defensa da tradición. Outros dan máis reviravoltas. Pasado o primeiro momento de represión máis forte, empeza a haber, xa na segunda metade dos 40, certos intersticios nos que tamén cabe a colaboración. O Patronato Rosalía de Castro é un exemplo. E pasa tamén no catalanismo. Existen espazos de certa permeabilidade, o cal permite entender tamén que certa actividade editorial en galego, vasco e catalán poida sobrevivir. Outra cousa era a Real Academia Galega, como a vasca, que sobreviven inzadas de eruditos profranquistas, volvendo a un proxecto que viña de primeiros de século: rexistrar as variedades do "vernáculo" antes de que desapareza Nos anos 50 e 60 o discurso é menos agresivo. Permítese un certo cultivo cultural e festivo destas linguas e a relativa tolerancia é usada para mellorar a imaxe internacional do réxime. Como encaixan aí Galaxia e a Real Academia Galega, dentro do propio proxecto franquista? O proxecto de Galaxia é un proxecto de resistencia. Galaxia é fundada por persoas vencelladas ao galeguismo político anterior á guerra que busca unha maneira de sobrevivencia contando, iso si, con algunhas complicidades de persoas máis ou menos achegadas ao réxime. Outra cousa era a Real Academia Galega, como a vasca, que sobreviven inzadas de eruditos profranquistas, volvendo a un proxecto que viña de primeiros de século: rexistrar as variedades do "vernáculo" antes de que desapareza. O réxime non desmantela este tipo de institucións. E é certo, si, que o franquismo a partir do ano 45 trata de recolocarse no mundo da posguera fría, utilizando esa relativa tolerancia. A Lei Xeral de Educación de 1970 permite certo cultivo das linguas "rexionais" no ensino. Cinco días antes da morte de Franco publícase un decreto que permite o uso das linguas "rexionais" nos medios de difusión. Pódese dicir que, dalgunha maneira, isto preparou o terreo para a posterior aprobación da Lei de Normalización Lingüística? Quizais non foi todo mérito do piñeirismo… Nese tema xa non entrei tanto, pero si no referido á influencia do galeguismo cultural na configuración da autonomía galega: a Lei de Normalización Lingüística ou mesmo a existencia do Consello da Cultura Galega non se entenderían sen Ramón Piñeiro, Seoane e outros moitos. Pero tampouco se entenderían sen esas elites tardofranquistas que buscaban unha nova lexitimación. E, probabelmente, como se desenvolveron as cousas despois tivo que ver, si, con iso. A min hai un caso que me parece interesante, o de Euloxio Gómez Franqueira, ou o de Xosé Cuíña. Son xente que está detrás desa sorte de rexionalismo galeguista dunha parte da dereita galega, que hai que entender no molde dese nacionalismo rexionalizado ou rexionalismo que ten raíces franquistas. Mais tamén o asturianismo ten algunhas raíces franquistas... Os propios falanxistas adoptan algún aspecto das narrativas rexionais que viñan de antes, como o aragonesismo… É todo complexo. As narrativas rexionalistas sempre son subordinadas: trátase de subliñar canto contribuímos desde aquí á nación española. No caso aragonés o que hai é un anceio por matizar o castelanismo: non fora só Castela. Tamén nos discursos estéticos, nas metanarrativas, había certa asunción de postulados que afundían as súas raíces nas elaboracións culturais dos nacionalismos periféricos ou dos rexionalismos. É o caso da xeneralización do mito celta, ao que contribúen desde o NO-DO autores como Castroviejo ou un fascista como Giménez Caballero. O celtismo, a saudade, a morriña… Hai unha reivindicación dunha certa Rosalía de Castro… De que xeito? De Rosalía laméntase o anticastelanismo e reivindícase a Rosalía en castelán. Pero curiosamente reivindícase a Rosalía, non a Pardo Bazán. É o canon literario estabelecido en boa medida polo galeguismo. Curros Enríquez era máis incómodo porque fora republicano e anticlerical, pero Rosalía e, en certa medida, Pondal eran máis asumíbeis, dándolles certa volta. Tamén hai unha recuperación da historia local e provincial. Que papel cumpre aí o Instituto Padre Sarmiento? Na correspondencia entre Sánchez Cantón e Filgueira Valverde pódese apreciar que a idea inicial era tentar recuperar o Seminario de Estudos Galegos, pero despois esa idea vaise rebaixando. Na práctica, igual que a Junta de Cultura Vasca, ou outros institutos de nova fasquía, a idea é construír identidade local sempre de maneira subordinada á identidade española. Pero tamén pasa que nos anos 50 e 60 parte destes institutos acaban facendo outra cousa. Ademais, moitos deles son provinciais pero fan historia rexional. Ese rexionalismo franquista si axuda a explicar que despois haxa elites tardofranquistas que tamén son quen de aceptar unha certa pluralidade na España democrática. Fraga, de feito, non se distingue especialmente nos anos 60 por abandeirar o discurso rexionalizado. Penso que no seu caso a reconversión é bastante serodia. Todo este tipo de rexionalismo cultural formou parte, xa na época do Spain is different do Manuel Fraga ministro de Turismo, xunto co flamenco e touradas, dun imaxinario que despois puido herdar Alianza Popular e, de aí, pasar ao PP. O rexionalismo de Fraga non viría só de Alfredo Brañas… Os Coros y Danzas foron importantes para proxectar unha imaxe amábel do réxime, pero tamén a idea de que España era variada e interesante para visitar. Pero outra parte da propaganda institucional incidía en que España era un país de touros, sangría e sol. Non pretendo dicir que ese discurso da rexionalización necesariamente se impuxese ou non tivese contrapartidas, como a expansión da españolada no cinema. Pero mesmo a españolada tamén é un produto híbrido que mestura elementos da periferia. Mais si, ese rexionalismo franquista si axuda a explicar que despois haxa elites tardofranquistas que tamén son quen de aceptar unha certa pluralidade na España democrática. Fraga, de feito, non se distingue especialmente nos anos 60 por abandeirar o discurso rexionalizado. Penso que no seu caso a reconversión é bastante serodia. Mais si penso que algúns dos seus asesores entroncaban directamente co neocarlismo. E Fraga o que fai despois é vampirizar unha parte do legado do galeguismo rexionalista conservador. Incluso unha parte do pensamento da Xeración Nós. No tardofranquismo desenvólvese un rexionalismo funcional que defende a descentralización por unha cuestión de eficacia que despois será aproveitado polos discursos autonomistas… Hai aí un magma fluído. Son os que primeiro formulan que a provincia pode ser demasiado pequena para resolver determinado tipo de problemas. Ten que ver tamén con que son as teorías que nos anos 60 están en voga: as teorías da planificación económica, dos polos de desenvolvemento… Cando Xaime Isla crea a Revista Galega de Economía sabe por que o fai. Vaise asentando así a idea de que o rexionalismo se pode xustificar non só desde a cultura, senón desde a necesidade de planificar a vida moderna. No caso de Aragón, os presidentes das Deputacións empezan a pensar en mancomunarse para partillar servizos e seren máis eficientes. Pero todo iso sempre se combina despois coa idea dos dereitos históricos, da cultura etc. Despois prodúcese unha reacción en cadea, un efecto de imitación de elites locais que non queren ser menos que Catalunya ou Euskadi. E de aí viría o café para todos. Iso xa é no contexto da Transición, na constitución de preautonomías, pero ten claramente precedentes. Iso xa está presente entre 1917-19: se Catalunya vai ser autónoma, nós tamén. E na Segunda República. Pero a Guerra Civil interrompe o proceso. Mais si, é unha dinámica que non só se explica por parte do discurso do antifranquismo, senón que tamén ten orixes franquistas nestas elites que buscan reacomodarse e que teñen discursos que en parte foran elaborados por institucións franquistas.


Summary: A Casa do Cabido de Santiago acolle a exposición Des_facendo o xénero (a través da arte), unha mostra colectiva e interdisciplinar artellada sobre a "idea das identidades de xénero como construción social" e sobre "os mecanismos que pode aportar a creación artística para romper con elas".

Coa idea de "propiciar a reflexión sobre as identidades de xénero como constructo social", Compostela recibe unha mostra denominada Des_facendo o xénero (a través da arte). A exposición está coordinada por Begoña Álvarez Seijo, membro do grupo de investigación Iacobus da Universidade de Santiago de Compostela; Ana Castro, directora de Galantiqua Arte e Antigüidades; e María Eiras, directora de Mareiras Espacio de Arte; e conta coa colaboración do Consorcio de Santiago. Durante a xornada de onte foi inaugurada polo alcalde de Compostela e presidente do propio Consorcio, Xosé Sánchez Bugallo, nun acto ao que asistiron, ademais dalgúns dos artistas e das promotoras do proxecto, a xerente do Consorcio de Santiago, Belén Hernández; e o responsábel de Exposicións do organismo interadministrativo, Juan Conde. Artistas e escritoras "comprometidas" A través da obra de artistas e escritoras compostelás -ou que desenvolven a súa actividade na cidade de Santiago- preténdese "visibilizar como mediante a produción artística se pode tratar de repensar os construtos de xénero cultural e socialmente impostos". "Falan de modos de comportamento, roles sociais e actitudes que axudan a asentar unhas determinadas identidades binarias (home/muller, heterosexual/homosexual, normal/diferente…), que -segundo as promotoras desta proposta- non son máis que o resultado dun proceso educativo que conduce a asumir como naturais e inherentes a un mesmo uns patróns estéticos e de comportamento concretos". Así, esta mostra emerxe como "un intento particular dun grupo de persoas que queren aportar a súa arte para que esa revolución social poida acontecer e teña a produción artística como ferramenta ao seu servizo". "Unha exposición que, desde o amor ás diferenzas, non deixará indiferente a ninguén", aseguran. "Des_facendo o xénero (a través da arte) é unha exposición feminista, unha mostra de arte comprometida que, como manifestación cultural, debe transmitir á sociedade a necesidade de divorciarse das desigualdades, na procura dun futuro máis libre e xusto", conclúe a comisaria, Begoña Álvarez.


Summary: O proceso de confluencia será debatido nas asembleas de ambas as dúas forzas, e culminaría nunha asemblea de confluencia o próximo sábado 21 de maio.

Segue a recomposición do mapa político galego. Agora son Equo Galiza e Espazo [Ecosocialista] os que anuncian que se abre un proceso de confluencia política "para o reagrupamento da esquerda verde e renovadora". A Mesa Nacional de Equo e o Consello Dinamizador de Espazo iniciaron conversas para avanzar na construción dese "referente". O proceso de confluencia, que será debatido nas próximas semanas polas persoas de ambas organizacións e aprobado polas asembleas de ambas as dúas forzas, culminaría nunha asemblea de confluencia o próximo sábado 21 de maio. As direccións de Equo Galicia e Espazo están a traballar no relatorio político e no modelo organizativo que enmarquen esta confluencia da esquerda verde galega nunha Cooperativa Política Galega. Para ambas as dúas forzas correspóndelle ás Mareas municipalistas, agrupadas en Mareas en común, ser o único espazo de construción de unidade popular sustentada no principio de democracia radical de "unha persoa, un voto" en pé de igualdade, sen controles de cúpulas ou intereses de parte e ao que se poden incorporar colectivos políticos e sociais.


Summary: Violación dunha nena indíxena por soldados.

O exército colombiano volve, unha vez máis, estar ligado coa historia máis negra de Colombia. As forzas armadas daquel país teñen un pasado no que abundan múltiples prácticas de guerra suxa e de violacións de dereitos humanos, en ambas as dúas moitas veces cos pobos indíxenas como vítimas. A iso engadíronse prácticas delitivas de todo tipo por parte de mandos militares e mesmo tamén de membros da tropa. Os acordos de paz asinados coa guerrilla da FARC en 2016 levaron a unha esperanza da fin da impunidade para os militares e mudanzas nos comportamentos do exército. Porén, estes días, o nome do exército volve estar relacionado co terror en Colombia. O motivo, a violación en grupo por varios militares dunha nena indíxena. Secuestrada "Secuestrada e abusada sexualmente por un grupo indeterminado de soldados do Exército de Colombia". Así define Juan de Dios Queragama, líder dos indíxenas embera e gobernador maior do grupo, o sucedido cunha menor de 13 anos da súa comunidade. Segundo relata, o feito sucedeu en Santa Cecilia, unha poboación rural no departamento de Risaralda (este) o domingo pasado. O caso conmocionou diferentes sectores de Colombia, provocou unha enérxica mostra de repudio de parte do Goberno, que mesmo falou de cadea perpetua, e xerou que o comandante do exército tivese que se trasladar á rexión onde se produciu o feito. Sete soldados recoñeceron culpa pola violación e están "tras as reixas" , segundo informou o fiscal xeral Francisco Barbosa. "Non é unha excepción" "Non é ningunha excepción. Esa é a realidade de moitas das nenas indíxenas", afirmou a BBC Mundo Armando Valbuena, voceiro da Organización Nacional Indíxena de Colombia. O líder social sinala que as menores de comunidades como os embera, wayúu ou afrocolombianas nas zonas rurais do país non só sofren de vexacións por parte de soldados, senón tamén por grupos armados irregulares e de "os paramilitares, que seguen crecendo". 17 organizacións indíxenas impulsaron un documento contra esta situación.


Summary: ENTREVISTA | Aviador Dro actúan este xoves pola noite na Coruña, no marco do Festival Noroeste. Falamos con Servando Carballar (Biovac N), un dos fundadores da banda en 1979.

Os obreiros especializados de Aviador Dro actúan esta noite na Coruña, nunha das actuacións máis sinaladas deste xoves do Festival Noroeste. Ás 22.45, na Praza das Bárbaras, e ás portas do convento de Santa Bárbara (do século XV, aínda hoxe ocupado por unha comunidade de monxas) a banda difundirá a súa mensaxe futurista e electrónica. Ao son dos sintetizadores e coas habituais consignas de "Acción contra tradición" ou "Morte ao pasado", a formacións -pioneira da música electrónica en España- repasará algún dos seus temas máis coñecidos. Falamos con Servando Carballar (Biovac N), un dos fundadores da banda en 1979. Como vai ser o concerto desta noite. Temas novos, vellos, un pouco de todo...? O concerto será un concentrado do que é Aviador Dro nos últimos 30 anos, con bastante peso para os temas históricos. Repasaremos todo o que os mutantes galegos esperan de nós, como "Nuclear Sí", "Selector de Frecuencias", "Programa en espiral"... E despois haberá tempo para algún dos temas novos tamén. "A nosa actitude é punk, así que unha decoración entre románico e católico pois non vai estar mal. Imos ser un pouco como unhas riot girls" Supoño que a posta en escena tampouco decepcionará aos fans... Selo Aviador Dro? No escenario estaremos cinco: CTA 102, Genocider/Genocyber F15, Arco Iris, ATAT e eu mesmo, Biovac N. Repartiremos bandeiras, panfletos... todo para conseguir que o público chegue ao trance que queremos que compartan con nós. Tocades na Praza das Bárbaras: un escenario moi fermoso, coa particularidade de situarse a carón dun convento do século XV aínda ocupado por monxas, dende logo un decorado moi distinto ao contido das vosas cancións... Jaja. Si, ben, creo que unha das características da nova tecnoloxía ten que ser que se mesture co orgánico. A nosa presentación é bastante rachista, que ninguén espere que esteamos cun par de laptops e movendo botonciños. A nosa actitude é punk, así que unha decoración entre románico e católico pois non vai estar mal. Imos ser un pouco como unhas riot girls. "Daquela a xente realmente non entendía nada. Co tempo foi comprendendo pouco a pouco a mensaxe do uso da tecnoloxía como revolución, da posibilidade de usar a ciencia dunha maneira revolucionaria" Como recibía esa España de 1979 e de comezos dos 80 a vosa música, as vosas mensaxes e a vosa estética? Daquela a xente realmente non entendía nada. Co tempo foi comprendendo pouco a pouco a mensaxe do uso da tecnoloxía como revolución, da posibilidade de usar a ciencia dunha maneira revolucionaria. Iso enténdese máis no presente, no tempo de Internet, dos movementos hackers ou vendo unha serie como Mr. Robot. Pero en 1979, cando comezamos, a decoración era máis ben rural. Nós comezamos o ciberpunk sen que se se inventara aínda, pero agora afortunadamente estamos máis próximos. "O noso país e os nosos gobernantes son moi deficitarios en materia de cultura, ciencia e coñecemento. Prefiren ter unha chea de xente adestrada para ser man de obra e non pensar" Mellorou nestas décadas a cultura científica e musical da sociedade española? Ou queda moito camiño por avanzar? O noso país e os nosos gobernantes son moi deficitarios en materia de cultura, ciencia e coñecemento. Prefiren ter unha chea de xente adestrada para ser man de obra e non pensar. Ou, a base de darlles subvencións a grupos franquistas e neonazis, levar o camiño ideolóxico cara á nada. Estamos gobernados por xente que prefire que non pensemos. Tanto a xente que traballa a nivel teórico en ciencia ou que fai música experimental está tendo que marchar ao estranxeiro en moitos casos, mentres aquí o que queda é un país de turismo, lixo e casinos. Aquí hai moito talento, pero por este camiño non imos a ningures. Influístes en moitas bandas e artistas nas últimas décadas. Algún grupo na escena electrónica que vos gustase especialmente ou no que percibirades que tiña un pouco de vós? Gústanos moito Bretón Armada, ou grupos como L-Kan ou La Monja Enana, polo humor que incorporan ás súas cancións, porque o humor é moi importante na música. Hai moitas bandas que fan unha electrónica moi boa. Sempre nos encheu de orgullo cando alguén dicía que se sentira influído polo que nós facíamos. "Sempre traballamos cuns conceptos moi claros, tentando transmitir que a ciencia é unha ferramenta de progreso e que non hai que deixala en mans dos pasadistas" Tan só quedas ti da formación inicial da banda, pola que nestes anos pasaron moitos músicos. Como se xestionan estes cambios sen mudar o básico do grupo? Si, da formación inicial quedo eu, pero hai dous aviadores -Alex e Marta- que xa estaban no grupo no segundo ano. Pero aínda que os integrantes fosen variando, nós sempre traballamos cuns conceptos moi claros, tentando transmitir que a ciencia é unha ferramenta de progreso e que non hai que deixala en mans dos pasadistas. E así puidemos sempre integrar nestes anos ata 18 aviadores, mantendo sempre as mesmas ideas. Fostes unha das poucas bandas españolas teloneiras de David Bowie. Como foi aquela experiencia? Evidentemente, para nós telonear a Bowie foi algo incrible. Era unha estrela pop descomunal e todo o seu traballo de unión de mundos visuais coa súa música era algo que sempre tivéramos presente. Iso si, nos catro días que durou a xira non chegamos a estar nin a 20 metros del en ningún momento. Nin nós nin os Stranglers, que eran ou outros teloneiros. Nós limitabámonos a admirar un buffet absolutamente maxestuoso que Bowie nin tocou; todos os días retiraban as langostas e o caviar e ao día seguinte as repoñían co mesmo resultado. A impresión era estar ao lado dunha estrela, pero que estaba noutra división moi diferente á nosa. "Fixemos un Manifiesto de la Música Aumentada no que defendemos que a música non é un límite, senón que se pode integrar con outras cousas" Xunto a outros discos máis convencionais, levastes a cabo moitas iniciativas nas que transitastes por camiños fronteirizos, levando a música a museos e universidades ou con proxectos nos que as cancións servían para impulsar a cultura científica, como La Voz de la Ciencia. Hai que superar as fronteiras entre ámbitos, artes, estilos...? Con La Voz de la Ciencia queríamos ir máis aló do concepto típico de grupo pop. E agora de novo estamos inmersos nun proxecto semellante: fixemos un Manifiesto de la Música Aumentada no que defendemos que a música non é un límite, senón que se pode integrar con outras cousas. Nos vindeiros anos imos gravar unha serie de discos baseados en mundos paralelos, en historias que poderían ter sido diferentes. En 2018 publicaremos un álbum con bandas mexicanas baseado na idea de que o descubrimento se fixo ao revés: os aztecas descubriron e colonizaron Europa. E nel participarán escritores, ilustradores, que nos axudarán a crear unha obra na que a música serve para cohesionar, pero que vai máis aló da música. "A idea dun festival estendido, que ocupa toda a cidade é moi boa. Xa nos gustaría ter algo así en Madrid" Xa estivestes onte vendo algún concerto. Que vos parece o Noroeste, sobre todo a forma en que está deseñado? A idea dun festival estendido, que ocupa toda a cidade é moi boa. Os escenarios están moi ben elixidos, todo soa bastante ben e nese sentido dános bastante envexa. Xa nos gustaría ter algo así en Madrid. Para nós o Noroeste é aire fresco neste verán. Estamos encantados de estar aquí


Summary: @s nacionalistas denuncian que o goberno do PSOE enganou aos clubes deportivos dicíndolles que non se lles pode achegar ningunha axuda mentres non estean aprobados os orzamentos.

O grupo municipal do BNG de Betanzos preguntou no Pleno polos motivos polos que o goberno local non achegou ningún tipo de colaboración económica aos clubes federados da cidade. Segundo explicaron @s nacionalistas, rematou a tempada e os clubes seguen pendentes de algún tipo de colaboración por parte do goberno local do PSOE. Por este motivo, "dado que existen varias vías legais para achegarlles aos clubes unha colaboración económica" o BNG exixiu ao executivo local prazos concretos para solucionar este problema, no Pleno celebrado o pasado martes. O BNG comprometeuse cos clubes a trasladar ao Pleno a falta de colaboración económica do goberno local. @s nacionalistas mantiveron recentemente un encontro coas directivas do Clube de Piragüismo Ría de Betanzos, Troula Betanzos Fútbol Sala, Santo Domingo Betanzos de Baloncesto e Betanzos Club de Fútbol para explicarlles o marco de subvencións que propón o BNG. "Unha liña de axudas específica para as entidades deportivas da cidade, con criterios obxectivos e ás que todos os clubes poidan concorrer en igualdade de oportunidades", indicou o voceiro nacionalista, Henrique del Río. Ademais, o BNG comprometeuse cos clubes a trasladar ao Pleno a falta de colaboración económica do goberno local. "Para evadir a súa responsabilidade, o goberno do PSOE enganou aos clubes deportivos dicíndolles que non se lles pode achegar ningunha axuda mentres non estean aprobados os orzamentos" censuran desde o BNG. "Se se lle aprobou un convenio a Cáritas en novembro, podíase ter feito o mesmo cos clubes deportivos, se se modifica o orzamento para outras cousas, tamén se pode modificar para dotar de fondos unha convocatoria de axudas para os clubes", apunta o voceiro nacionalista. "Se o goberno local non o fai, será porque ten outras prioridades", zanxa. "Hai aínda outra opción: dado que o PSOE comparte a mesma política clientelar no reparto de fondos públicos que o PP, que se poña de acordo coa dereita para sacar adiante o orzamento", indican desde o BNG. Denuncian que os clubes manifestaron que antes das eleccións municipais o PP prometeulles que recibirían subvencións sen ningún tipo de concurso público por cantidades que logo quedaron en nada. Esta situación, segundo trasladaron os clubes ao BNG, provócalles un grave prexuízo xa que comprometeron gastos contando con estas cantidades. "A solución para isto pasa por unha convocatoria pública de axudas anual que non dependa do afán clientelar do alcalde de turno", indican.


Summary: O xurado destacou a súa ampla traxectoria no ámbito académico, investigador e político.

O xurado da V edición do premio Luis Porteiro Garea acordou conceder o galardón de maneira unánime ao profesor xubilado da Universidade de Santiago de Compostela (USC) Xosé Manuel Beiras Torrado. Beiras ve un PP sen maioría no Parlamento galego en 2024 Os integrantes do xurado destacan "o seu labor activo a prol da lingua galega", como profesor e, posteriormente, como catedrático e decano, "dado que exerceu un importante e permanente labor de promoción e defensa do idioma na docencia, na investigación e na propia xestión do centro". Beiras foi catedrático de Estrutura Económica da USC e defendeu o uso do galego nas aulas dende os seus inicios como profesor de Economía Política na Facultade de Dereito, entre 1964 e 1965; e, posteriormente, xa en 1968, como profesor de Estrutura e Institucións Económicas na Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais. Tarde memorábel no Festival de Cans A universidade destaca que o intelectual e político galego desenvolveu tamén "un papel activo na promoción do uso do galego no ámbito da xestión, tanto como director de departamento durante máis de dez anos como na xestión da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais, centro do que foi decano puntualmente no ano 1972 e posteriormente entre 1982 e 1984". En canto ao seu traballo de investigación, o xurado pon en valor que Beiras "fixo uso do galego na súa actividade, nas súas publicacións de carácter académico e nos seus ensaios de forma habitual". Aínda que ten obra científica publicada noutros idiomas, "a meirande parte da investigación, dos traballos no marco dos proxectos de investigación e as súas publicación están no noso idioma", sinala o xurado. O cine liberado de pretenciosidade O xurado tamén destaca a súa "capacidade para facer escola no relativo ao cultivo do noso idioma e o compromiso académico coa Galiza: un bo exemplo son as numerosas teses en galego e sobre o noso país dirixidas ao longo da súa traxectoria, contribuíndo así a afianzar o uso do noso idioma no cultivo da ciencia económica". Saliéntase tamén "o seu compromiso co idioma galego na súa dilatada traxectoria de intervención na vida política do noso país", facendo uso do galego de xeito consuetudinario e tamén promovendo e apoiando todo tipo de iniciativas sociais, culturais e lexislativas a prol do galego como idioma oficial. Premio Luis Porteiro Garea O galardón leva o nome de Luis Porteiro Garea, profesor que o día 16 de setembro de 1915 pronunciou no Paraninfo a primeira lección en galego da que se ten constancia. Neste sentido, recoñece a iniciativa, o traballo e a traxectoria da comunidade universitaria presente e pasada a prol da normalización do galego na universidade. Nas anteriores edicións deste premio foron recoñecidos Manuel Bermejo, Xosé Antonio Gómez Segade, Antón Costa Rico e Antonio Rigueiro, catedráticos de Química Orgánica, Dereito Mercantil, Historia da Educación e Enxeñaría de Montes, respectivamente.


Summary: Coñecido como o Anónimo de Rávena ou o Ravennate, foi elaborado por un monxe da cidade italiana de Rávena aproximadamente á volta do 670. Este mapa documenta de xeito claro a realidade política galega do século VII. Eis un extracto da información que publicamos sobre a cartografía no Sermos Galiza número 308.

É a cartografía de referencia para o estudo do século VII. Coñecido como o Anónimo de Rávena ou o Ravennate, foi elaborado por un monxe da cidade italiana de Rávena aproximadamente á volta do 670, empregando para a súa elaboración diversos traballos anteriores, entre eles o Mapamundi de Paulo Orosio, o Itinerario de Antonino ou a Tabula Peutingeriana pero tamén os saberes do autor sobre o mundo coñecido. A obra será dividida séculos máis tarde en cinco volumes, correspondéndose tres deles cos continentes coñecidos, e outros dous cunha descrición da área mediterránea e dos conceptos xeográficos e o plan do traballo. Signifícase pola información que achega da rede de calzadas romanas, as máis de tres mil localidades referenciadas e os perto de 300 ríos citados. O mapa será reconstruído en 1898 polo grande xeógrafo alemán Konrad Miller, que tomou como base para o seu traballo as copias do traballo do monxe de Rávena conservados no Codex Vaticanus Urbinas do século XIII, no Codex Parisinus do século XIV e no Codex Basiliensis do século XIV ou XV. Miller, un cartógrafo alemán moi admirado entre outros por Manuel Murguía, é a grande figura da xeografía histórica europea de finais do século XIX e comezos do XX, debéndoselle ao seu traballo a recuperación e divulgación de cartografías tan importantes como a de Paulo Osorio, Isidoro de Sevilla, Castoris, Ebsfor ou Hereford. As súas descubertas son unha fonte de primeira orde para o coñecemento do Reino de Galiza na alta Idade Media e tamén para impugnación do relato da historiografía españolista, o que explicaría o silencio sobre a súa obra no ámbito español.


Summary: Dez poetas galegas foron traducidas ao grego nunha antoloxía bilingüe da editorial Vakxikon, titulada Antoloxía da Poesía Galega Nova. O libro preséntase o 9 de outubro en Atenas, nun acto no que dúas das autoras, Lara Dopazo e Gonzalo Hermo, recitarán os seus textos en galego.

A libraría Public, na emblemática praza Syntagma de Atenas, acolle o 9 de outubro a presentación da Antoloxía da Poesía Galega Nova / Ανθολογία νέων Γαλικιανών ποιητών, unha tradución bilingüe de dez poetas galegas ao grego. Procurando o equilibrio, cinco mulleres e cinco homes compoñen a escolma feita por Manuela Palacios: Tamara Andrés, Gonzalo Hermo, Jesús Castro Yáñez, Alba Cid, Francisco Cortegoso, Antón Blanco, Arancha Nogueira, Rosalía Fernández Rial, Lara Dopazo e Xabier Xil Xardón. Foi a propia editora responsábel, Vakxikon, quen contactou Palacios para incorporar as poetas galegas á súa colección "Anthologies of Young Poets", pola que a traduce poetas mozas de toda Europa, coa condición de seren menores de 40 anos e teren entre un e tres libros publicados. Galiza súmase así a Suecia, Francia, Romanía ou Irlanda, sendo a primeira das nacións sen Estado de España en ver publicadas as súas autoras máis novas. Con todo, as de Catalunya e Euskal Herria xa están en camiño. O editor Nestoras Poulakos e o crítico Thanasis Vavlidas presentan o evento, no que recitarán os seus textos dúas das autoras incluídas no libro: Lara Dopazo e Gonzalo Hermo. A tradutora Sofia Karatza, responsábel da tradución xunto a Teresa Pardo, tamén estará no acto. Ambas encararon un traballo inmenso, pois como afirma Palacios "non son poetas doadas de traducir". Un duro camiño A editora publica aproveitando subvencións existentes para as diferentes linguas ás que se achega. No caso galego, foi un proceso moi complexo, xa que as editoriais estranxeiras que se presentan ás axudas á tradución que convoca a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria atopan bastantes atrancos para se postularen. As propostas só se admiten en galego ou castelán e a aplicación telemática non recolle datos de fóra do territorio español. Vakxikon rematou enviando a documentación por correo postal, mais quedou excluída por ter a data de entrega fóra de prazo, aínda que a de envío quedara dentro. Finalmente, a publicación saíu adiante coa colaboración da Secretaría Xeral de Política Lingüística.


Summary: Portugal homenaxea o diplomático que salvou miles de xudeus dos nazis.

"Portugal, curvando-se perante a sua personalidade moral, eternamente grato, hoje e para sempre o recorda e homenageia". Con estas palabras culminou o presidente de Portugal o discurso na cerimonia de homenaxe ao diplomático Aristides Sousa Mendes, cuxo nome entrou na terza feira no Panteão Nacional de Lisboa, 67 anos despois da súa morte. Sousa Mendes faleceu na miseria na capital portuguesa en 1954, tras ter exercido como cónsul na localidade francesa de Bordeos en 1940, en plena II Guerra Mundial. En xuño dese ano, desobedecendo as ordes do Goberno ditatorial do Estado Novo de António de Oliveira Salazar, facilitou visados a ducias de miles de xudeus e outros refuxiados, salvándoos do horror dos campos de concentración nazis. Naquela altura, os diplomáticos portugueses debían solicitar permiso a Lisboa antes de conceder visados a xudeus e outros solicitantes, mais Sousa Mendes decidiu non seguir o protocolo, sendo consciente de que non serían aprobados; sendo consciente do risco persoal propio. Segundo algunhas investigación, a cifra de persoas beneficiadas, exiliadas principalmente a distintos países de América, puido chegar ás 30.000. Así tivo coñecemento da desobediencia, o réxime de Salazar ordenou a súa volta a Lisboa e a expulsión do corpo diplomático. "Coragem extrema" Marcelo Rebelo de Sousa salientou na súa intervención que Sousa Mendes "serviu com coragem extrema, provação pessoal e familiar e exemplar humildade" os valores esenciais de humanidade, que non mudan por "modismo de época", nin pola "lei ou ordem de uma ditadura ou de um ditador". No acto, retransmitido en directo pola RTP, ademais do xefe do Estado tamén participaron o presidente da Assembleia, Eduardo Ferro Rodrigues, e o primeiro ministro, António Costa. Os restos do ex cónsul portugués descansan en Cabanas de Viriato, no Concelho do Carregal, localidade onde naceu en 1885. A homenaxe traduciuse en forma dun túmulo sen corpo no Panteão Nacional. "Aqui entra Aristides e aqui permanecerá até ao fim dos tempos, se os tempos tiverem fim", manifestou Rebelo de Sousa. Proscrito polo réxime de Oliveira Salazar, nun proceso que non foi revertido até a década de 1980, Sousa Mendes recibiu en 1966 o título de "Xusto entre as Nacións", que o Yad Vashem, o Memorial do Holocausto israelí, outorga aos non xudeus que tivesen arriscado a súa vida para salvar xudeus durante a II Guerra Mundial. En 1987, o entón presidente da República, Mário Soares, galardoouno coa Ordem da Liberdade, distinción creada en 1976 para honrar as persoas "em defesa da liberdade, da democracia e dos direitos humanos". Dous anos despois, a Assembleia da República reintegrouno no servizo diplomático por unanimidade e aclamación. Dador de vida "As perseguições não acabaram com a II Guerra Mundial nem a necessidade de assegurar proteção internacional terminou com aquele período. Infelizmente, a história tem-nos demonstrado que aquilo com que Aristides de Sousa Mendes foi confrontado continua a ser uma realidade de hoje", sinalou António Costa. E a historiadora Margarida de Magalhães Ramalho salientou a figura de "um homem que durante décadas foi votado ao esquecimento". "No entanto ─engadiu a tamén directora do museo Fronteira da Paz, Memorial aos Refugiados e ao Cônsul Aristides de Sousa Mendes, localizado en Vilar Formoso (A Guarda)─ milhares de pessoas devem-lhe a vida e milhares de pessoas puderam existir graças a ele". Outros "Xustos entre as Nacións" que salvaron xudeus do Holocausto A historia do empresario alemán Oskar Schindler, que salvou uns 1.200 xudeus dos campos de concentración, é a máis famosa, grazas á superprodución de Hollywood Schindler's List (Steven Spielberg, 1993). Mais houbo máis Schindler e Sousa Mendes naquela época. Por exemplo, o chinés Feng-Shan Ho, cónsul en Viena, que facilitou tamén en contra do seu Goberno a chegada de miles de xudeus a Shanghai. Ou o cónsul salvadoreño en Xenebra, que fixo pasar por compatriotas 40.000 europeos perseguidos polos nazis.


Summary: Este mércores publicaremos todas as listas das candidaturas dos 18 concellos da bisbarra para as eleccións do 26 de maio.

Serán 4 finalmente as candidaturas que se presentarán en Cabana estas eleccións. Ás xa sabidas candidatura do PP, cun alcalde que xa leva 16 anos no goberno, estarán a recén presentada Ciudadanía Independiente de Cabana, e non faltarán BNG e PSOE, que presentan listas a última hora. BNG Faltaba por coñecer a faciana que ía representar ao BNG no Concello de Cabana. Finalmente será David Cancela o que lidere a oposición ao eterno alcalde popular José Muíño. Este bedel do colexio CEIP Gándara de Sofán, e árbitro do Fútbol da Costa lidera unha lista de 12 persoas, 6 homes e 6 mulleres, entre os que se atopan traballadores, autónomos, estudantes e xubilados con 4 incorporacións con respecto ó 2015. Teñen unha medida de idade de 40 anos, combinando a experiencia dos que xa foron concelleiros (Alejandro Rivera, María Luz Varela e o candidato David Cancela) coas gañas dos máis novos. O lema será "A Cabana dos 5000+1". PSOE Juan Ramón Varela Martínez será o cabeza de lista do PSOE cabanés. Volve á política despois de moitos "no banquiño", pero xa estivera con Fariña en primeira liña. Este Diplomado ten unha academia en Malpica e vive a cabalo entre Malpica, Carballo e Cabana. Hoxe ou mañá presentará a súa lista con varias caras novas, pero mantendo moita presencia da última.


Summary: O PP apoia por sorpresa a moción do Bloque que solicita á Xunta que se deteñan definitivamente as obras dos dous edificios pendentes no Gaiás.

A Xunta paralizará definitivamente as obras dos dous edificios pendentes de construción na Cidade da Cultura. De seguir a recomendación da Cámara, o Goberno galego procederá á paralización de vez destes dous inmobles do Gaiás -Centro de Arte Internacional e Teatro da Música- e será posible logo de que o PP apoiase un punto da moción presentada polo grupo do BNG no pleno do Parlamento e que tamén apoiou AGE, mentres que o PSdeG se abstivo. O Executivo decidira deter provisionalmente as infraestruturas por mor da crise como mínimo até 2014. O PP apoiou a petición do Bloque, ao igual que AGE, mentres que o PSdeG abstívose Foi a deputada do Bloque Ana Pontón a que presentou unha moción na Cámara na que se instaba á paralización definitiva dos dous edificios pendentes de construír na Cidade da Cultura, así como a avaliación do impacto económico, social e cultural do Gaiás. Malia que o PP rexeitou a proposta completa, si votou a favor do primeiro punto da moción, que foi tramitado de forma independente e no que se insta o Goberno galego a que inicie os trámites para poñer fin ás polémicas obras no monte Gaiás. O PSdeG abstívose porque di que a paralización definitiva suporá 18 millóns en indemnizacións, pero Caballero apoia a decisión do Parlamento O socialista Francisco Caamaño, na súa intervención, xustificou a abstención e avogou nunha emenda pola paralización "sine die" de ambos edificios pero non pola súa paralización definitiva como solicitaba o BNG. Segundo o PSdeG, a paralización definitiva das obras podería supor o pago de 18 millóns de euros en indemnizacións ás empresas adxudicatarias. Pero non todo o socialismo está en contra desta postura. Abel Caballero, alcalde de Vigo, emitiu un comunicado para manifestar "o seu apoio" á moción aprobada polo Parlamento por deter "unha obra que nunca debeu ter sido empezada", ademais de solicitar o reparto dos fondos culturais "en función do tamaño das poboacións". A moción defendida pola parlamentaria nacionalista tamén reclamaba a reprogramación dos fondos da actividade da Cidade destinando, como mínimo, "o 50% dos fondos consignados nos orzamentos da Xunta á Fundación Cidade da Cultura", e destinalos a axudas aos diferentes sectores culturais así como remitir ao Parlamento galego unha copia das contratacións da Fundación dende xaneiro de 2011 ate a actualidade. Todas estas peticións non prosperaron finalmente. O PP censurou a oposición por non ter paralizado as obras durante o Goberno do bipartito O portavoz de Cultura do grupo Popular, Agustín Baamonde, sorprendeu coa defensa da moción, pero defendeu o traballo do actual Goberno galego para "facer da Cidade da Cultura un proxecto rendible e convertelo en referente da cultura galega, adaptándoo á situación de crise que se vive na actualidade e reducindo o gasto nesta infraestrutura". No entanto, e malia o apoio á proposta do BNG, non dubidou en criticar a oposición porque "a súa música non é crible e carecen de argumentos e alternativas propios, porque é imposible de superar o mal que o fixeron durante a súa etapa de bipartito". Agustín Baamonde lembrou que foi un Goberno do PP o que "tomou a decisión responsable no ano 2011 de suspender as obras dos dous edificios pendentes de construír, unha decisión adoptada en resposta á situación de crise que estamos a vivir e que supón un aforro de 77 millóns de euros". "Como poden explicar que estean dicindo que se gasta moito na Cidade da Cultura cando vostedes foron os que máis gastaron co Goberno bipartito; como poden pedir que se paralice, cando vostedes tiveron catro anos para paralizar as obras e non o fixeron; ou como van entender os cidadáns as criticas á xestión, se vostedes en catro anos non foron capaces de rematar un só edificio nin de deseñar un programa de actividades", espetoulle Baamonde á oposición.


Summary: Até dez procesos de elección de candidatos para as municipais ou de liderado na provincia da Coruña afrontan este domingo @s socialistas, con problemas tamén para atopar un discurso propio.

A militancia do PSOE galego está chamada ás urnas, non ao completo pero si por moitas localidades do país, onde hoxe terán lugar eleccións primarias para decidir varios candidat@s ás eleccións municipais por parte dunha formación que mira preocupada para ese maio de 2015, que soñan con que supoña o comezo da súa recuperación nun eido como o local, que sempre defenderon como o propio, pero que as enquisas sinalan como pouco propicio para un PSOE que segue en crise e sen atopar un discurso propio e, sobre todo, crible. Pachi Vázquez aspira á ser cabeza de lista en Ourense, o que molestaría a Besteiro Só Vigo, con Abel Caballero, parece unha praza onde o PSdeG pode obter un éxito importante. Noutras cidades as dúbidas son moitas, mesmo cando xa hai cabeza de cartel, como é o caso de Lugo, onde repetirá o alcalde López Orozco malia as súas imputacións no Caso Pokémon, que non supuxeron problema á hora de ser apoiado por José Ramón Gómez Besteiro, o secretario xeral do partido en Galiza, que tamén se xoga moito nestas primarias, especialmente en Ourense, onde o 'pachismo' quere facerse forte. Mídese Pachi Vázquez -tamén con problemas xudiciais- ao concelleiro Vázquez Barquero, nun enfrontamento tenso como é tamén o de Compostela -onde houbo denuncias de posíbel manipulación de censo- entre Paco Reyes e Mercedes Rosón. Na Coruña, Mar Barcón parece favorita ante Ángel Garmendia ao igual que en Ferrol Beatriz Sestayo ante Ramón Veloso. Ademais, a militancia socialista -só ela participaba malia o moito que teñen falado de procesos abertos- tamén escollerá o secretario xeral na provincia da Coruña, que terá que substituír ao ex-ministro Francisco Caamaño, que foi obrigado a deixar o cargo polas súas diferenzas coa dirección galega e amplos sectores da circunscrición. O alcalde de Culleredo, Julio Sacristán, e o de Oroso, Manuel Mirás, optan ao cargo.


Summary: Os casos activos descenden a 8.066 e a taxa de positividade mantense en 3%

A presión hospitalaria segue en descenso na Galiza con nove pacientes con Covid-19 menos en UCI, mentres que os ingresados noutras unidades aumentan lixeiramente en tres, polo que baixa a 729 o total de hospitalizados con coronavirus -seis menos que este domingo-. Tamén descenden os novos contaxios diarios detectados cos diferentes tipos de probas a 213. Así se constata nos datos publicados pola Consellería de Sanidade con rexistros até as 18:00 horas deste domingo, nos que se inclúen 146 pacientes con Covid-19 ingresadas en UCI -nove menos- e 583 noutras unidades --tres máis--. Por áreas sanitarias, o maior descenso de pacientes con Covid en críticos corresponde á da Coruña e Cee, que contan con 46 -sete menos- e 171 noutras unidades -tres máis-; mentres que na de Pontevedra e ou Salnés hai 17 en UCI -catro menos- e 64 noutras unidades -tres menos-. Pola súa banda, na área de Vigo caen a 61 os pacientes noutras unidades -dúas menos- e soben a 21 os que se atopan en UCI -un máis-; e a de Lugo mantense sen cambios, con 21 en UCI e 43 noutras unidades. Por contra, na de Ourense hai seis ingresados con coronavirus en UCI -sen cambios- e 67 noutras unidades -dous máis-; así como na de Ferrol, que segue con 15 en críticos e conta con 95 noutras unidades -dous máis-; e a de Santiago e Barbanza rexistra un máis en críticos (20) e un máis noutras unidades (82). Os casos activos de coronavirus seguen en descenso e sitúanse en 8.066, o que supón 550 menos que os rexistrados até a xornada anterior. Os novos contaxios diarios detectados con calquera tipo de proba baixan a 213, deles 206 confirmados por PCR nas últimas 24 horas. Destes últimos, 63 corresponden á área da Coruña e Cee; 36 á de Lugo; 28 á de Pontevedra e O Salnés; 26 á de Ferrol; 22 á de Vigo; 19 á de Santiago e Barbanza; e 12 á de Ourense. A taxa de positividade -porcentaxe de infeccións por test PCR realizados- descendeu a un 3%, polo que se mantén por baixo do 5% que marca a Organización Mundial da Saúde (OMS) para dar por controlada a pandemia. Os falecidos diagnosticados con Covid-19 sitúanse en 2.176, despois de comunicar as autoridades sanitarias na noite deste domingo a morte doutro catro persoas.


Summary: Un total de 20 proxectos serán galardoados por Músicas ao Vivo

Os premios Martín Códax da Música Galega continúan a se consolidar sumando unha sétima edición, que se presenta con algunhas mudanzas con respecto ao sistema de voto, así como cun aumento de categorías. Xiana Lastra, presidenta de Músicas ao Vivo, asociación responsábel dos galardóns, resumiu a vontade "recoñecer e facer rendíbel o potencial da nosa música" que os motiva. Estas declaracións responden á festa de presentación que tivo lugar onte á noite na Sala Sónar de Compostela, un acto que contou coa asistencia de numerosas profesionais do sector, dando conta, en palabras da organización, da "boa acollida" que reciben cada ano. Xiana Lastra, presidenta de Músicas ao Vivo, asociación responsábel dos galardóns, resumiu a vontade "recoñecer e facer rendíbel o potencial da nosa música" que os motiva Nesta edición, os premios "botarán luz" sobre 51 proxectos musicais en activo, dos que 17 recibirán galardóns en distintos xéneros e outros tres irán destinados á industria. O prazo de inscrición de candidaturas estará aberto desde o 1 de marzo até 15 de marzo. Como lembrou Lastra, "non é preciso ser socia para presentarse", polo que calquera solista ou conxunto en activo da Galiza pode concorrer. Só fican fóra de concurso aquelas propostas que gañaron en 2018. Aumento de categorías Antes do concerto do artista b, premiado na edición 2018, o vicepresidente da asociación, Xabier Mera, anunciou unha das principais novidades deste ano: o aumento de categorías. Acontece así, segundo explicou, pola escisión da etiqueta folk/tradicional en dúas independentes, á que se suma ademais outra de "bandas de música popular". Con isto, fan un total de 17 categorías a concurso, para alén dos tres premios Organistrum da Industria (sala, festival e espazos de comunicación) e o Premio Honorífico Músicas ao Vivo. Así, únense ás xa habituais divididas por xéneros: metal, clásica, pop/indie, músicas do mundo, blues/funk/soul, música de verbena, coros, rock, jazz, electrónica... Maior poder de decisión para as artistas Outra das novidades máis destacadas desta sétima edición constitúea a mudanza no sistema de votación. Desta volta, invértese a orde das emisións de voto, polo que a primeira criba dos proxectos inscritos corre a cargo dun xurado profesional e non das propias socias, como viña acontecendo en anteriores certames. Porén, serán elas, en último termo, as encargadas de votar a elección final, co que se lles outorga "moito máis poder de decisión", salientaron desde Músicas ao Vivo. A primeira criba dos proxectos inscritos corre a cargo dun xurado profesional e non dos propias socias, que terán máis peso na decisión final Por outra banda, a asociación decidiu afianzar a súa traxectoria presentando un logo de carácter "definitivo", co obxectivo de "crear marca", que substituirá a constante renovación do logotipo á que nos tiñan afeitas. A directora de márketing das Bodegas Martín Códax, María Garrido, destacou que, para alén da súa curta andaina, os da música conseguiron "colocarse á altura dos outros premios culturais do país". Mais non todo ían ser cambios. Víctor Lorenzo segue a ser o encargado de realizar as "melómanas", nome que reciben as esculturas outorgadas como premio. Ademais, Mera adiantou que a dirección artística da gala correrá a cargo de Gustavo Dieste, nun acto que se desenvolverá o día 6 de maio. Compromiso coa cultura galega Garrido aproveitou a ocasión para destacar o labor dos Martín Códax na reivindicación da "calidade artística das producións musicais galegas". Pola súa banda, o director da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic), Jacobo Sutil, recoñeceu Músicas ao Vivo como unha das principais interlocutoras da Administración na toma de decisións e na execución das distintas políticas que afectan á música en directo. Isto podería interpretarse como unha referencia á inquietude sectorial fronte ao texto do novo Estatuto de Agadic, anunciado en decembro de 2019 sen ser negociado cos colectivos profesionais. Músicas ao Vivo sumouse daquela ás protestas da Asociación de Actrices e Actores da Galiza, Escena Galega ou a Plataforma de Afectadas polo Centro Coreográfico Galego, expresando o malestar pola falta de diálogo.


Summary: A corporación salvará o POS nun pleno este luns a condición de que se rebaixe o ton e que se negocie os vindeiros POS

Despois de meses de circo plenario, semella que a corporación muxiá está intentando volver á normalidade, ao diálogo. A semana pasada celebrábase unha Comisión entre o alcalde, o socialista Iago Toba, cos voceiros de PP, dos non adscritos e do BNG. Foi o propio BNG o que presentaba unha proposta para sacar adiante este Plan de Obras e Servizos da Deputación (redactado unilateralmente polo goberno en minoría do PSOE), con varias condicións: que se negocie o POS Adicional, así como o resto de POS da lexislatura, e que se rebaixe o ton da oposición. PP e os non adscritos aceptaron a proposta, polo que o pleno deste luns (había 10 días de prazo) servirá para pechar este apartado, salvar o medio millón de euros deste POS e comezar unha nova etapa. Así o consideran Monica Vilela e Manuel Caramés, voceira e edil dos non adscritos, que se ben lamenta que non se puideran engadir propostas ao actual POS (a pesar de que a convocatoria para a Comisión si que engadía o apartado "suxerencias"), agradece o "diálogo" vivido na reunión. "Xa vai tempo que facía falta que se puidese falar", recoñecen. "É bo para o Concello, é bo para nós, que tamén somos veciños". Aínda non ratificaron o seu apoio á moción, pero case con seguridade que non se oporán. A voceira do PP Sandra Vilela, pola súa parte, valora positivamente o acordo e a rebaixa do ton cara a oposición, "que se deixe de insultar, que se deixe de atacar persoalmente". Pide, ante todo, que se traballe con "lealdade", "unha palabra clave que saíu varias veces na comisión". "Estamos contentos, a pesar de que non era o POS para Muxía, pero aí queda patente a nosa idea de negociar". En breve sae outro Plan da Deputación, así que pronto saberemos que este cambio de actitude é real.


Summary: Anega reclama a liquidación do curso e a superación automática das materias deste cuatrimestre sen contar para a media.

A organización estudantil Anega convova unha folga indefinida nas tres universidades galegas. Un paso que dá, explica nun comuincado, após testar nunha campaña a repercusión das demandas para que se dea por finalizado o curso. O estudantado universitario está convocado a este paro de duración indefinido desde esta quinta feira, 16 de abril. A folga reclama a liquidación do curso académico coa superación automática das materias, "na liña do que pediron outras asociacións coma ampas galegas no ensino medio", así coma varios partidos políticos "coma Anova, Podemos ou o BNG". O estudantado deixará de asistir ás clases virtuais e de entregar traballos, sendo a primeira folga destas características na historia do Estado. O estudantado deixará de asistir ás clases virtuais e de entregar traballos, sendo a primeira folga destas características na historia do Estado. "Perdemos toda a confianza nas nosas universidades" Dende Anega indican que os estudantes "xa perdemos toda a confianza nas nosas universidades", logo, afirman, das declaracións en entrevistas en Nós Diario dos reitores da USC ou da UDC anunciando medidas de forma "totalmente extraorgánica ás canles de comunicación co estudantado". As medidas anunciadas polas universidades van dende a realización de exames telemáticos, que requiren dunha infraestrutura que dende o sindicato califican de "inexistente", até a realización de exames presenciais, "moi perigosos" no contexto de pandemia que estamos vivindo, e foron rexeitadas por un gran número de estudantes nas redes sociais. Anega denuncia tamén as "consecuencias económicas e psicolóxicas que esta tendo sobre o estudantado a crise do COVID-19, que, conxuntamente coas graves limitacións técnicas da avaliación, imposibilitan continuar o curso". Comunicación A Asemblea Aberta de Comunicación vén de convocar unha folga indefinida desde esta cuarta feira, 15 de abril, pola "actitude inaceptable" das responsábeis da Facultade de Ciencias de Comunicación.


Summary: O presidente da Xunta prodígase en entrevistas en medios estatais onde lanza críticas á comunicacion do PP e confronta con Ciudadanos. Repite que non se ve outra vez candidato nunhas eleccións galegas e a súa contorna admite que se deixa ver por se o líder dos populares en España non repite

Alberto Núñez Feijóo está de novo na estrada. No peor momento político de Mariano Rajoy --afundido nas enquisas e co voto do centrodereita por primeira vez dividido tras o despegamento de Cidadáns que segue subido á onda da súa vitoria electoral en Catalunya-- o presidente da Xunta multiplica a súa presenza en entrevistas e almorzos informativos en Madrid. A última, este domingo no programa Salvados que dirixe Jordi Évole, un formato arriscado en La Sexta, a cadea de televisión na que --segundo repite aos seus íntimos-- menos cómodo se sente o dirixente galego. Feijóo multiplica a súa presenza en entrevistas e almorzos informativos en Madrid, a última, este domingo en 'Salvados' A xira empezara moito antes. O pasado 16 de xaneiro fixo dobrete, primeiro na cadea Cope con Carlos Herrera e despois en Televisión Española; o 25 de xaneiro visitou os estudos de Es Radio, con Federico Jiménez Losantos, unha emisora sen case oíntes en Galicia pero con predicamento no sector máis á dereita do PP; o 3 de febreiro acudiu a un almorzo informativo no Foro Europa Press e ao día seguinte foi entrevistado en La Vanguardia. En todas esas citas Feijóo descarta que estea na carreira pola sucesión do seu presidente estatal pero vai deixando titulares con veladas críticas internas ao discurso do PP ou á súa falta de capacidade para "vender as súas políticas". En realidade limítase a botar en falta algunhas das cualidades que lle atribúen a el os medios de comunicación máis afíns. Semellante exposición non pasou inadvertida a algúns dos seus rivais internos. Feijóo descarta que estea na carreira pola sucesión de Rajoy pero vai deixando titulares con veladas críticas internas ao discurso do PP Co PP sumido nunha profunda crise, tras ser última forza en Catalunya, e con sondaxes que ameazan o seu poder en varios dos seus feudos históricos, o presidente galego volve estar en todas as quinielas. É o único barón rexional (na terminoloxía do partido) que logrou tres maiorías absolutas na súa terra desde a súa chegada ao poder en marzo de 2009 e atravesando o peor da crise. El repetiu moitas veces que non se ve concorrendo a unhas cuartas autonómicas pero oficialmente mantén o seu compromiso de esgotar a lexislatura en Galicia, o que lle levaría ata o verán de 2020 e a non poder concorrer ás próximas xerais, que deben celebrarse uns meses antes, no caso de que non se adianten. Un dos dirixentes que mellor o coñece asegura que Feijóo de momento está a se deixar ver. "Amosa ao seu partido pero tamén ao resto de votantes que hai unha opción no PP que pode axudar a eclipsar a Albert Rivera, que é un perfil en certo xeito parecido. Se un prevé que os orzamentos poden complicarse ata o punto de abocarnos a eleccións anticipadas en 2019, este é o momento axeitado para facerse presente e mostrarse. Faltaría un ano e Feijóo é un dos grandes activos do partido e sábeo". A súa axenda multiplicou os actos e durante os días máis graves da crise en Catalunya Feijóo dedicouse a contrapor o modelo do seu "galeguismo cordial" fronte aos plans do secesionismo. Cada vez que ten ocasión deixa caer que Galicia é un dos poucos territorios nos que Ciudadanos non logrou representación. Nin un só escano. E a presenza nos concellos é testemuñal. Hai unhas semanas o mandatario galego abriu as portas do seu despacho aos representantes de Sociedade Civil Catalana, unha recepción que non pode explicarse desde a política galega, asegura o mesmo dirixente popular. Feijóo abriu as portas do seu despacho aos representantes de Sociedade Civil Catalana, unha recepción que non pode explicarse desde a política galega Consciente do clamor interno que pide decisións para frear o auxe de Cidadáns antes das autónomicas de 2017, Feijóo non foxe do combate directo con Rivera nalgunhas das súas comparecencias mesturadas con leves racións de autocrítica. "Ciudadanos ten un conxunto de oradores bastante bos, pero non se coñece se xestionou algo algunha vez. Nós temos bos xestores e debemos mellorar a comunicación. Bos oradores fronte a bos xestores. Eu quédome cos bos xestores. Somos un partido que ten unha marca, non é un partido improvisado, estivemos cando perdemos as eleccións, cando as gañamos. [...] As cousas habémolas de facer mellor, o de Catalunya é un aviso profundo á nosa estrutura". O diagnóstico é da súa entrevista en TVE o pasado 16 de xaneiro na que deixou caer que talvez chegado o momento Rajoy decida non presentarse á reelección, algo que é tabú no PP, por moito que algúns dos seus dirixentes dubiden de que sexa un acerto concorrer ás eleccións cun líder no que o 80% dos españois teñen pouca ou ningunha confianza segundo a enquisa do CIS de principios de febreiro. "Chegado aí, se el cre que a súa candidatura non é boa para o seu partido, probablemente decida non presentarse, se pola contra cre que a súa candidatura é boa para o seu partido, probablemente decidirá presentarse", respondeu Feijóo aquel día ás preguntas dos tertulianos na canle pública. Quen fora o seu rival no congreso pola sucesión de Manuel Fraga, Xosé Manuel Barreiro, hoxe líder do PP no Senado, resta con todo importancia á sobreexposición de Feijóo na prensa de Madrid: "Se hai unha persoa leal a Mariano Rajoy ese o Alberto Núñez Feijóo, non é a primeira vez que sae en medios nacionais, non hai que sacar as cousas de contexto". Un membro da dirección do PPdeG admite que o presidente está agora máis en medios estatais pero atribúeo a que a súa presenza xera interese e benefíciao en Galicia Un membro da dirección do PP galego admite que o presidente está agora máis en medios estatais pero atribúeo a que a súa presenza xera interese e benefíciao tamén na política interna de Galicia. "É verdade que el ten tirón fose e iso tamén lle axuda aquí, pero non vexo esa operación para relevar a Rajoy", asegura. En Génova 13 aseguran que Feijóo nin consultou a súa participación en 'Salvados' nin consensúa a súa presenza nos medios nacionais Na sede central do partido, en Génova 13 aseguran que o presidente galego nin consultou a súa participación no programa Salvados nin consensúa a súa presenza nos medios estatais. Desde a dirección de comunicación da formación conservadora aseguran: "Nin Feijóo nin ningún outro presidente nos teñen que pedir permiso se queren facer unha entrevista a nivel nacional". A prensa galega -na que practicamente non agroman as críticas á súa xestión- esforzouse en presentalo nas últimas semanas como o líder dunha fronte común xunto aos presidentes de Castilla y León, Asturias e Aragón onde as tres comunidades fan valer a suma de sete millóns de habitantes para facer forza no debate do financiamento autonómico. De portas cara a dentro non cren nas casualidades enmarcan esas fotografías dentro da súa propia campaña de autopromoción. E aínda que sinalan que Feijóo non protagonizaría ningunha operación para descabalgar a Rajoy si está disposto a deixar ver que no PP hai alternativas. Non é a primeira vez Non é a primeira vez que Feijóo se deixa querer. En 2013 cando aumentaban os peores titulares sobre o PP e os seus casos de corrupción, o líder galego descolgábase en Madrid con frases lapidarias: "Avergóñame Bárcenas", "ao PP fáltalle relato nesta crise", "temos que explicarnos mellor". Daquela, con todos os seus rivais chamuscados en distintos escándalos e sumarios, presentábase no panorama estatal como o único dirixente sen mácula no PP. A relación de Feijóo co narcotraficante Dorado fixo que o presidente da Xunta dese un paso atrás no debate estatal Pero esa mesma primavera coñecéronse os seus anos de amizade co narcotraficante Marcial Dorado e as súas viaxes ao mar e a montaña a mediados dos 90 cando Feijóo xa era o número dous da Consellería de Sanidade da Xunta de Galicia. Esa relación, desvelada por El País que o presidente nunca explicou convincentemente, e a nebulosa sobre uns presuntos contratos daquela administración durante o seu mandato coas empresas legais de Dorado que a oposición reclamou insistentemente no Parlamento galego, levaron o líder galego a replegarse no debate estatal. Agora Feijóo está de volta disposto a dicirlle ao electorado que sente orfo no PP que hai recambio dentro sen pasarse a Albert Rivera. E ningún sitio mellor que o programa Salvados, un dos que máis prestixio na televisión actual, para deixar clara a súa mensaxe.


Summary: O Depor ten á venda billetes para o partido contra o Celta con prezos que van de 50 a 65 euros. O Celta ten 868 entradas reservadas

A venda de billetes para o derbi entre o Depor e o Celta (sexta feira, 21:45 horas) funciona moi ben e xa se venderon 5.000 de público na Oficina de Atención a Soci@s de Riazor. Como noutras grandes ocasións, a entrada é de balde para @s soci@s. Aliás, cada un del@s poderá retirar, da súa mesma bancada ou semellante, un máximo de dous billetes a 25 euros cada un. Segundo informou o clube, fican aínda entradas deste tipo en Tribuna Superior, Tribuna Inferior, Tribuna Dianteira e Preferencia Superior. Segundo fontes do propio clube, agardan que estes días colocarán todas as existencias. O clube coruñés reservou 868 billetes en Riazor para o Celta, en Preferencia Superior Lateral De 50 a 65 euros Os prezos dos billetes en venda ao público para ver o derbi entre o Depor e o Celta, aprobados polo Consello de Administración do clube, están entre os 50 e os 65 euros. O máis caro é a de Tribuna Superior (65 euros) mais tamén hai en Tribuna Inferior (60 euros), Tribuna Dianteira (55 euros), Preferencia Superior (55 euros), Preferencia Inferior (50 euros), Preferencia Inferior Lateral (50 euros), Maratón Superior (só seareir@s do Deportivo, 50 euros), Maratón Inferior (só seareir@s do Deportivo, 50 euros), Pavillón Superior (50 euros) e Pavillón Inferior (50 euros). O clube coruñés reservou 868 asentos en Riazor para o Real Club Celta en Preferencia Superior Lateral. O prezo será de 40 euros, o mesmo que tiveron @s seareir@s do Depor que se deslocaron a Vigo no derbi de Balaídos. O acordo entre ambas directivas facilitou a ambas equipas teren a posibilidade de contar con seareir@s nos seus deslocamentos.


Summary: O grupo automobilístico dispón dunha liña de crédito de até 6.000 millóns de euros da banca para manter a compañía a frote.

PSA, o consorcio automobilístico que conta cunha planta de fabricación en Vigo, vén de subscribir unha nova liña de crédito sindicada por importe de 3.000 millóns de euros, co obxectivo de mellorar a súa posición de liquidez ante a crise do coronavirus, segundo informou a empresa nun comunicado. O grupo que preside Carlos Tavares indicou que a liña de crédito se suma a outra que ten confirmada polo mesmo importe e que aínda non foi empregada, polo que o total dispoñíbel ascende a 6.000 millóns de euros. O novo financiamento sindicado ten un vencemento a 12 meses, pero a multinacional automobilística pode prorrogala até en dúas ocasións por un prazo de tres meses adicionais. A operación, din desde a firma, recoñece a "solidez financeira" do grupo ao tempo que garante o seu futuro.


Summary: Rematou unha campaña inesquecíbel para as galegas e galegos. A contenda chegou á súa fin na sexta feira, 10 de xullo, entre máscaras, rebrotes, corentenas, pandemia e a firme vontade de Feixoo por votar o 12-X a pesar da situación epidemiolóxica. Todo fica aberto, sendo tan posíbel unha nova maioría absoluta do PP como que se produza un cambio de Goberno.

Apenas quedan horas para que abran os colexios electorais. A campaña chegou á súa fin e as e os líderes políticos que aspiran a presidir Galiza despedírona chamando a votar polas súas candidaturas ante a expectación do que digan as urnas este domingo: ou cuarta lexislatura para Alberto Núñez Feixoo ou un Goberno liderado por Ana Pontón, por Gonzalo Caballero ou por Antón Gómez-Reino. Feixoo pide unha nova maioría absoluta O candidato do PP puxo o ramo á campaña electoral cun mitin en de Ferrol, logo de percorrer durante a sexta feira as outras seis cidades galegas. En todas elas repetiu a mesma mensaxe: "votade sen medo" ao virus. Galiza terá un Goberno que "siga gobernando coa pandemia e traballando para recuperar o emprego como prioridade", dixo o candidato popular. "Neste momento é imprescindíbel ter un equipo que poida construír un Goberno no momento de maior dificultade e de incerteza", subliñou Feixoo. "Quen queira cambio que me siga", di Pontón Na Praza de María Pita (A Coruña) fechou a campaña a candidata do BNG, Ana Pontón, cun chamamento final á "mobilización masiva de todas as persoas que desexen abrir un tempo novo" e proclamou: "quen queira cambio galego que me siga", apelando "a confiar nas nosas propias forzas para construír unha nova Galiza". "Quero pedirvos que fagamos historia concentrando no BNG todo o voto do cambio galego, que fagamos historia cunha muller presidenta liderando un Goberno coas mans libres para defender o noso futuro, o futuro da xente moza; que fagamos historia votando con ilusión, con esperanza, con orgullo para construír unha Galiza na que vivir, traballar e soñar. Fagamos historia votando BNG", solicitou ante unha praza ateigada. A candidata do Bloque pediu non deixarse influír por quen di que o resultado está escrito: "non aceptades un 'non' nin que vos digan que non hai futuro, porque o futuro non se escribe nas enquisas, escribímolo todas e todos, o pobo galego enchendo as urnas de votos ao BNG, para ter un Goberno leal con este país e coa súa xente", dixo. Pontón fixo unha apelación directa á xente moza, animándoa "a conquistar nas urnas o futuro". A nacionalista instou a xuventude a mobilizarse para que non lle rouben o futuro "os de sempre, coas mesmas políticas fracasadas, merecedes un futuro digno, no que non teñades que elixir entre precariedade ou coller as maletas", proclamou. Caballero pon o PSdeG como o voto útil O candidato do PSdeG á presidencia, Gonzalo Caballero, fechou no parque de Castrelos, en Vigo, a campaña electoral, asegurando que a "política da confrontación e a deslealdade" que caracteriza a acción de Feixoo é "parte do problema" dunha Galiza que hai que "desatascar" sacando o Partido Popular da Xunta e desfacendo o "funil" que o seu Goberno implica. "Quero presidir Galiza para reconstruír un país loitando contra a desigualdade, defender a cidadanía que está en situacións de maior vulnerabilidade e fortalecer os servizos públicos como a sanidade e a educación". "Compoñente galeguista, reformista e socialdemocracia", eis a receita que a Galiza precisa, dixo Caballero, que asegurou sentirse orgulloso das siglas do Partido Socialista fronte a un Feixoo que "agocha" o logo do PP. O candidato do PSdeG asegurou ademais que hai unha maioría na cidadanía galega que quere cambio e para logralo "é necesario o voto útil de todos os progresistas ao PSdeG", aseverou. "Non somos nacionalistas, somos galeguistas, non somos rupturistas, somos reformistas e somos socialistas", apostilou. A pesar de estar confirmada a presenza do presidente do Goberno español, Pedro Sánchez, finalmente non puido chegar ao mitin. "Lamento non poder viaxar a Vigo por unha avaría técnica no avión para estar cos compañeiros e compañeiras do PSdeG, apoiando o noso candidato Gonzalo Caballero", sinalou o mandatario na súa conta de Twitter. "Fagamos que Galiza avance o 12-X. Enchamos as urnas de votos socialistas!", engadiu Pedro Sánchez. Reino apela o 'Nunca Máis' para despedir Feixoo O candidato de Galicia en Común, Antón Gómez-Reino, proclamou no fechamento da campaña que "en tan só 48 horas abriremos paso á Galiza do futuro e deixaremos atrás a década escura de Feixoo cun Goberno galego que poña a xente no centro das súas políticas". En Compostela, na Praza de Praterías, Reino destacou que "a Galiza que vén, xa está aquí, unha Galiza que coida de quen nos coida; que blinda os servizos públicos, o emprego de calidade e o seu tecido industrial onde agora atopamos cadaleitos; a Galiza que protexe o medio e loita contra o cambio climático, a Galiza que non recúa nos dereitos das mulleres, do rural vivo e a que quere uns medios públicos sen manipulación". Con Reino estivo tamén a ministra de Traballo, Yolanda Díaz, que puxo en valor as políticas do Goberno español como "escudo social". Tamén acudiu a Compostela a alcaldesa de Barcelona, Ada Colau, así como as e os catro cabezas de lista ao Parlamento. Casal reivindica a Marea como terceira vía A Marea Galeguista escolleu a cidade de Pontevedra para pór o ramo á campaña electoral. O seu candidato á Presidencia da Xunta, Pancho Casal, cualificou a formación como "a terceira vía que vai romper coa polarización" e rematar coa maioría absoluta de Núñez Feixoo. Casal relatou ademais as propostas da Marea a prol de fortalecer os servizos públicos e concluíu aseverando que "as certezas de Núñez Feixoo non son verdades, son corsés para o país". Pino quere "pór as pilas a Feixoo" "Este domingo daremos a sorpresa para pór as pilas a Feixoo". Así o asegurou a candidata de Ciudadanos, Beatriz Pino, desde Pontevedra no fechamento de campaña. Pino lembrou que Ciudadanos gañou "ao nacionalismo en Catalunya con Inés Arrimadas e ao PSOE en Andalucía" e animou a lograr a entrada da forza laranxa no Goberno da Xunta.


Summary: A CIG califica de "salvaxada propia do franquismo" os insultos e reiterados golpes recibidos en comisaría polo responsábel comarcal do sindicato en Ferrol, López Pintos, detido nunha protesta do Sector naval ante un acto do PP. O BNG vai solicitar a comparecencia do Ministro do interior para que exixirlle explicacións.

Xesús A. López Pintos, responsábel comarcal da CIG en Ferrol, viveu estas horas unha experiencia máis propia do fraqnuismo que do que debe ser unha democracia en 2012. Detido na mobilización de operarios do naval ante un acto do PP, foi trasladado a Comisaría, onde pasou a noite. "Tivérono esposado en Comisaría ao lado dun banco durante horas. De cando en vez, un policía achegábase, poñía unha luva de coiro, e batía nel mentres o insultaba. Cando Pintos chamaba a atención aos outros policías que estaban alí sobre o que lle estaban facendo, estes dicíanlle que non vían nada". Quen isto relata é Suso Seixo, secretario xeral da CIG, que califica o acontecido de "salvaxada propia do franquismo". Alén dos golpes e insultos persoais, tamén foi insultado López Pintos por seren sindicalista da CIG. "Los de la CIG sois unos hijos de puta y os vamos a matar", teríalle espetado un policía ao detido, segundo a versión dos feitos que manexa a central. "Los de la CIG sois unos hijos de puta y os vamos a matar" Seixo informou de que os feitos xa foron denunciados ante o xuiz que tomou declaración a López Pintos, e que o deixou en liberdade con cargos. E de que van ser denunciados en comisaría "e públicamente". A CIG tren claro que "isto non se pode permitir, de ningún xeito" e advertiu que está disposta a chegar a onde faga falla para que se esclareza o acontecido e se depuren responsabilidades. O BNG solicita a comparecencia do Ministro do Interior no Congreso O Bloque Nacionalista Galego fixo público que solicitarán a comparecencia do Ministro de Interior pola actuación policial en Ferrol desta madrugada, na que se cargou contra traballadores e representantes sindicais do naval no marco dunha protesta ao fío da colada de inicio de campaña do PP. "Estamos a ver todos os días imaxes dunha brutalidade e agresividade por parte da policía que non é xustificábel en democracia" A solicitude será formulada pola deputada nacionalista no Congreso, Olaia Fernández Davila, e con ela pretenden que o Goberno central "explique as denuncias de malos tratos" dos que foi vítima o responsábel comarcal da CIG en Ferrol, Xosé Anxo Pintos. Asemade, Fernández Davila pedirá explicación das cargas producidas durante a manifestación de traballadoras e traballadores do sector naval que decorreu esta sexta polas rúas de Ferrol. "Estamos a ver todos os días imaxes dunha brutalidade e agresividade por parte da policía que non é xustificábel en democracia" afirma a deputada. NÓS-UP expresa a súa solidariedade fronte a "agresión policial" A Asemblea Comarcal de Nós-Unidade Popular en Trasancos emitiu un comunicado no que a organización independentista expresa tamén o seu apoio a todas as persoas participantes das protestas de Ferrol e condena as "agresións policiais", enviando unha mensaxe de solidariedade a todas as persoas feridas e de xeito especial a Xosé Anxo Pintos.


Summary: A Plataforma Aberta Cidadá de Lalín (APAC) vén de presentar unha denuncia que afectaría Román Rodríguez, hoxe conselleiro de Cultura e ex edil do PP en Lalín, e Xosé Crespo, ex alcalde de Lalín polo PP, por un presunto delito de prevaricación na contratación de persoal por parte do Concello.

A APAC advirte na denuncia que se produciron 38 contratacións no concello con irregularidades por "afinidades políticas ou persoais" entre os anos 2004 e 2015. Contratacións que, tal e como adiantou Praza Pública, tiveron o visto e prace da Xunta de Goberno de Lalín, formada na época, entre outros, por Xosé Crespo, ex alcalde de Lalín, xefe da oposición e senador do PP, e por Román Rodríguez, hoxe conselleiro de Educación e quen fora concelleiro na vila entre 1999 e 2015. A APAC estende a denuncia a todas as persoas que integraban a Xunta de Goberno entre 2004 e 2015. A demanda presentada no Xulgado número 2 de Lalín está acompañada dun informe do xefe do persoal do Concello de Lalín e mais da acta da Xunta de Goberno de 12 de decembro de 2012, cun informe do secretario municipal, que darían conta das irregularidades que lanza á luz pública a APAC. A denuncia da APAC, que foi presentada pola concelleira Lara Rodríguez, pon de manifesto que o Concello, a través de contratos por obra e servizo ou eventuais, acababa dándolle traballo de forma permanente ás persoas beneficiadas. Así, os contratos prolongábanse no tempo sen que existise ningunha resolución de Alcaldía nin acordos da Xunta de Goberno que apoiasen a continuidade dun total de 38 contratacións concatenadas, algunha mesmo superior aos dez anos. Entre 2004 e 2006 o Grupo Municipal do PSOE xa presentara denuncias en relación ás oposicións convocadas para cubrir trece postos de funcionariado no Concello.