Summary: Hai 23 anos a aldea mexicana de Acteal, no Estado de Chiapas, viviu un dos máis sanguentos episodios de violencia por parte do Estado no marco da estratexia do Goberno para acabar co Exército Zapatista. 45 persoas membros de Las Abejas, un grupo cristián e antineoliberal, foron vítimas colaterais daquela guerra sucia.

A matanza comezou no momento en que 90 homes armados e enmascarados irromperon nunha igrexa e abriron fogo a discreción. Os que lograron fuxir foron perseguidos durante horas polos canóns e bosques frondosos característicos da rexión de Los Altos. A tan só 200 metros dun retén da Policía, aquel 22 de decembro de 1997, na aldea de Acteal, no municipio de Chenalhó, Estado mexicano de Chiapas, un total de 45 persoas foron masacradas: 21 mulleres ─4 destas embarazadas─, 15 menores ─entre estes un bebé─ e 9 homes. Todos, vítimas e vitimarios, indíxenas tzotzil. Agora, 23 anos despois, o Estado mexicano asumiu finalmente a súa responsabilidade, ofreceu desculpas públicas ás vítimas e comprometeuse a reparar os danos con compensacións económicas para os superviventes e os familiares das vítimas. A matanza de Acteal está gravada na historia recente de México como símbolo dos problemas endémicos que, aínda hoxe, sofren as poboacións orixinarias en todo o país e máis concretamente en Chiapas, un Estado onde a pobreza, a discriminación e a corrupción política están enquistadas. Las Abejas e o EZLN Foi naquela década de 1990 que, ante os continuos abusos, as comunidades indíxenas da rexión comezaron a se organizar. As vítimas de Acteal eran membros de Las Abejas, unha organización civil cristiá, autodefinida como pacifista e oposta ao neoliberalismo, ao que culpaban da súa situación socieconómica. Foi fundada en 1992 tras o encarceramento na cidade próxima de San Cristóbal de las Casas de varios membros da comunidade. Unha marcha entre as dúas localidades, á que se foron unindo outros grupos cristiáns polo camiño, logrou a súa liberación. Meses despois, o 1 de xaneiro de 1994, o Exército Zapatista de Liberación Nacional (EZLN) iniciaba unha insurrección armada no Estado de Chiapas. O grupo de Las Abejas solidarizouse cos principios e cos fins do levantamento zapatista, mais non así cos medios, baseados na violencia. "A matanza de Acteal foi unha operación de guerra. E como tal, un crime de Estado", escribía anos despois Carlos Fazio, un dos principais expertos en asuntos políticos, militares e relixiosos de América Latina. O masacre "deu inicio a unha nova fase da guerra de baixa intensidade do réxime de Ernesto Zedillo [presidente de México entre 1994 e 2000] contra o EZLN, as súas bases de apoio comunitarias e os seus aliados civís", explicaba. O obxectivo era illar o EZLN da poboación civil. Destruír a súa estrutura política e militar a través de "operacións de intelixencia, psicolóxicas e de control da poboación" coa organización de forzas de autodefensa e doutras organizacións paramilitares, "tarefas que quedaban a cargo de instrutores do Exército". Guerra sucia O ataque a Las Abejas, no medio dos dous bandos enfrontados militarmente, enmárcase nesta estratexia. De feito, na altura o Goberno mexicano atribuíu a matanza a un conflito territorial e relixioso entre indíxenas. Porén, as evidencias demostraron os vínculos dos asasinos co Goberno do Partido Revolucionario Institucional (PRI), formación gobernante en México durante 60 anos consecutivos, de 1930 a 2000. As detencións comenzaron pouco despois, aínda que foi en 2006 cando ducias de sospeitosos foron arrestados e, un ano despois, máis de 70 condenados a penas de até 25 anos. Porén, a Suprema Corte anulou en agosto de 2009 as sentenzas de prisión para unha vintena dos reos. "Demandamos que se xulgue a Ernesto Zedillo porque facer xustiza no máis alto nivel do Goberno é unha forma de garantir a non repetición dos feitos", pediu Fernando Luna, un dos superviventes da matanza, no acto desenvolvido na quinta feira na sede da secretaría de Goberno, onde o actual Executivo asinou o acordo de solución amistosa, coa Comisión Interamericana de Dereitos Humanos (CIDH) como testemuña. O subsecretario Alejandro Encinas sinalou que o masacre fora "a expresión dun Estado anquilosado e alleo aos dereitos e intereses da comunidade". "Facémolo con convicción e sen condicións; facémolo porque as omisións e neglixencias do Estado mexicano arrincaron a esperanza a 45 persoas", engadiu. As asociacións de vítimas de Acteal, divididas O perdón oficial chega tras o acordo alcanzado o pasado 17 de xuño entre o Goberno e o Consello Pacifista de Las Abejas, que engloba 18 falecidos e 12 superviventes. "Este grupo de superviventes [...] xa non son membros de Las Abejas de Acteal, aclarámolo xa varias veces", matizaba na altura ─en declaracións a La Jornada─ a organización orixinal, a Sociedade Civil de Las Abejas. Esta non acepta o acordo de solución amistosa nin a reparación económica, a máis alta nos estándares da CIDH, xa que prefire agardar a que o organismo internacional emita o informe definitivo. Las Abejas cuestionou o acto de recoñecemento dado que non están representados na súa totalidade "os 45 irmáns e irmás nosos, mais os 4 bebés non nados". E preguntábase: "Estará presente o Exército mexicano tamén, para asumir a súa responsabilidade na creación, adestramento, dotación de armas aos paramilitares do uso exclusivo do Exército mexicano e do deseño do Plan de Campaña Chiapas 94?".


Summary: Gobernos locais aproban mocións contrarias ao ante-proxecto en plenos con asistencia de centos de persoas. O sector prepara a gran mobilización para finais de febreiro baixo o lema 'Defender o Mar'.

Un tras outro, concellos das comarcas do Barbanza, O Salnés... están a se posicionar de forma pública e oficial contra o ante-proxecto de Lei de Acuicultura da Xunta de Galiza, pedindo a retirada do mesmo e que se dialogue co sector do mar. Unha rebelión municipal contra a proposta da Consellería do Mar na que toman parte os gobernos de concellos costeiros, independentemente da súa cor política. Hainos desde nacionalistas (Rianxo), socialistas (A Illa) e até do PP (Vilanova de Arousa). Sanxenxo, Ribeira ou O Grove son outros municipios nos que se aprobaron mocións contra a Lei de Acuicultura, sinalada polo sector do mar como porta de entrada para o desembarco de multinacionais de psicicultura industrial nas rías galegas en detrimento das actividades tradicionais e sustentábeis (pesca, marisqueo, mitilicultura. En plenos como o do Grove por volta de 500 persoas fixeron acto de presenza para asistir ao debate e apoiar que se retirase a lei. O voceiro do PP neste concello con alcalde socialista chegou a dicir no pleno que había que devolver o ante-proxecto "a onde non debeu saír nunca". Fin das negociacións. O mexilloeiro (sector con miles empregos directos) é un dos que máis está a dar a batalla contra a proposta da Consellería. De feito, os representantes das organizacións de produtores do mexillón dan por roto o diálogo coa Xunta mentres non se retire o articulado da Lei, decisión adoptada para cumprir o mandato dado polos seus asociados. Isto xa tivo efeitos: non acudiron á Comisión dio Mexillón, organismo no que está representado sector e administración. Mentres, segue a articularse a contestación pública á Lei de Acuicultura. A Federación galega de confrarías puxo o 27 de febreiro como data para unha gran mobilización en Compostela de todo o sector do mar. Agrupacións, asociacións e entidades de mariñeiros, parquiostas, mariscadoras e bateeiros analizan agora formato e data definitiva da mesma. O que si que hai, en principio, é lema. "Defender o Mar".


Summary: Washington matizou as palabras do seu embaixador en Lisboa criticando as relacións comerciais coa China. Con todo, mantén a presión para que Huawei non entre no desenvolvemento da 5G en Europa.

"Em Portugal as decisões são tomadas pelas autoridades portuguesas competentes", afirmaba Augusto Santos Silva, ministro de Exteriores do país luso. Idénticas palabras usaba o presidente, Marcelo Rebelo de Sousa: "em Portugal, quem decide acerca dos seus destinos são os representantes escolhidos pelos portugueses". Os dous dirixentes políticos contestaban desta maneira ás declaracións do embaixador estadounidense en Lisboa, George Glass, que no semanario sabatino Expresso afirmaba que "Portugal tem de escolher agora entre os aliados e os chineses". Facíao nunha entrevista publicada a semana pasada, onde ameazaba coa posibilidade de os Estados Unidos mudaren a relación con Portugal en materia de seguridade e Defensa no caso de Huawei, a empresa tecnolóxica multinacional chinesa, entrar na rede 5G. Ademais, tamén facía referencia ao concurso sobre a construción e xestión do novo terminal do porto de Sines, instalación situada ao sur de Lisboa, principal porta de entrada de abastecemento enerxético de Portugal. "Acho que tem de comprometer. Se fosse para os chineses, afectava a nossa visão daquilo que Sines se pode tornar. Vimos no passado que, se os operadores forem chineses, eles têm a capacidade de negar acesso a navios norte-americanos. Isso não pode acontecer. Sobretudo se pensarmos em Portugal como centro de distribuição de gás e da segurança energética europeia", dicía. Rectificación do enviado A pesar destas ameazas, na propia entrevista ao Expresso o embaixador remitía a unha posterior viaxe a Portugal do subsecretario do Departamento de Estado para o Crecemento Económico, Enerxía e Ambiente, Keith Krach, a respecto de máis esclarecementos sobre estas cuestións. A visita produciuse finalmente esta semana, na quinta feira, no marco dun periplo que o está a levar por até oito países europeos. De acordo coa súa axenda, Krach estase a reunir tanto con altos funcionarios dos Gobernos de cada país como da UE e da OTAN, así como con presidentes executivos do sector privado. O motivo oficial é discutir o programa clean network (sistema de control de contidos na internet impulsado polo Goberno de Donald Trump similar ao que xa opera na China) e a seguridade do 5G. Tamén, os obxectivos económicos e de seguridade nacional comúns ─incluíndo a protección da privacidade de datos e da propiedade intelectual de "actores malignos"─ e a "promoción dos dereitos humanos". Nunha entrevista en Lisboa á axencia Lusa, Krach emendou as palabras do embaixador: "Respeitamos o direito de Portugal tomar as suas próprias decisões". E cuestionado sobre se a relación comercial de empresas portuguesas e chinesas coloca en perigo a alianza de Lisboa con Washington, afirmou que "não estamos a pedir a ninguém para desacoplar ou algo assim". Con todo, recoñeceu a preocupación a respecto da seguridade. "Da perspetiva da OTAN [onde estivo na cuarta feira], o 5G é fundamental, seja em tempos de paz ou de guerra", dixo, mais asegurou estar "muito contente por ver, pelo menos da parte das autoridades governamentais e dos presidentes executivos com quem conversei, que entendem que o Partido Comunista chinês é uma ameaça real e urgente para as democracias em todo o mundo".


Summary: Aliás, analizamos a "xeración perdida do 36".

"Sinto os espazos, as paisaxes, de maneira muito intensa. Determinan o meu ánimo e movemento. Este horizonte cravóuseme nos ollos e esta vía marítima relacional do eixo Cantábrico foi e é unha realidade". Con estas palabras presenta a artista Ugia Pedreira o seu novo disco, 'Segmento cantábrico', na entrevista que lle fai Montse González para o número do semanario Sermos Galiza deste sábado, 12 de marzo. Nesta obra, Pedreira mestura diferentes variedades do galego, do eo-naviego ao galego anterior á normativa ILG-RAG, así como a variante reintegracionista. "O disco foi feito ao abeiro da convocatoria do Xacobeo FX21 e cumprindo a legalidade normativa que se pedía nesta convocatoria. Aceptaron o galego de Asturias. Hai dous temas nele e supoño que se albisca o meu nato reintegracionismo en esencia", sinala. Este novo número do Sermos abre cunha reportaxe do xornalista Xosé Barros sobre a xeración perdida do 36: "Cine contra a desmemoria". Nesta peza lémbranse figuras relevantes do nacionalismo galego como Ánxel Casal, Brígida Muñiz ou Alfredo Suárez Ferrín. Aliás, pon o foco no documental dirixido por Xosé Antón Moure que busca a recuperación dos seus nomes e os doutras persoas coma eles, "que quixeron borrar da memoria". Por outra parte, Iago Valverde fala na reportaxe "Hábitat social: terra" sobre o papel que xoga na arquitectura un elemento tan básico como a propia terra, a través do caso do estudo de arquitectura 'Hábitat social', que está a recuperar este material. Música, arte e lecer O apartado musical corre a conta de Fernando Montenegro e Herminio González, que traen as últimas novidades, e Alejo Amoedo, cun artigo titulado "Antonio Odriozola: paixón pola música e admirador de Prokófiev". Como vén sendo habitual, o experto en cinema Andrés Castro analiza os filmes máis destacados, a comezar por A filla escura, de Maggie Gyllenhaal, mentres Anxo Fole ofrece na sección de Cociña un menú de fin de semana: "Verdura e peixe para despois do Entroido". Noutra orde, Mario Regueira fala na sección 'Libros' de 'A crebeira Marabillas', de Olaia Sendón, mentres Inma Otero Varela analiza a obra 'Simún', de Nuria Vilán Prado. Aliás, o colectivo Xea dá unha visión da riqueza do Pico Sacro en 'Andar e ver'. Por último, as dúas páxinas de pasatempos corren a conta de Xerardo R. Roca e Xoán Costa. Lembra que podes atopar o Sermos Galiza este sábado acompañando o xornal Nós Diario. 64 páxinas por tres euros!


Summary: As vítimas do accidente do Alvia e os seus familiares entregarán este martes no Congreso máis de 115 mil sinaturas en demanda dunha comisión parlamentaria que investigue as causas do sinistro e as responsabilidades políticas esixibles. Falamos con Jesús Domínguez, voceiro da plataforma.

A Plataforma Víctimas Alvia 04155, que agrupa a máis de 150 vítimas directas (e os seus familiares) do accidente que no verán de 2013 acabou coa vida de 81 persoas en Angrois, entregará este martes no Congreso as máis de 115 mil sinaturas que nos últimos meses recolleu a través de change.org en demanda dunha comisión parlamentaria de investigación sobre o sinistro. A entidade considera que aínda non foron aclaradas e explicadas suficientemente varias das causas da traxedia, e que tampouco se asumiron as responsabilidades políticas esixibles, comezando polos presidentes das empresas públicas implicadas directamente, ADIF e RENFE. Poucos días despois do accidente PP, PSOE, CiU e PNV puxéronse de acordo para impedir a creación desta comisión no Congreso dos Deputados. No acto, representantes da plataforma lerán un manifesto no que, ademais da demandar a creación da Comisión de Investigación, esixirán que se "depuren responsabilidades políticas do Goberno actual do PP e do Goberno anterior do PSOE". A entidade subliña que ano e medio despois do sinistro "tras coñecerse informes periciais que demostran neglixencias, falta de avaliación de riscos, asunción de riscos intolerables e enganos, aínda no se deu ningunha explicación convincente das causas por parte dos responsables políticos, nin se produciu ningunha dimisión nin cese de quen estaban e están á fronte do Ministerio de Fomento nin de ADIF e RENFE". Jesús Domínguez, un dos voceiros da plataforma, explica que "entendemos que ademais das responsabilidades xudiciais, que as hai e que tardarán en resolverse, hai tamén responsabilidades políticas, porque falamos de empresas públicas". Para a plataforma de vítimas, a reclamada comisión de investigación "acada aínda máis relevancia polos informes periciais que acabamos de coñecer, sobre todo o de César Mariñas, o perito independente que ningúen puxo en cuestión". "Eses informes deixan claro que ADIF non fixo ben o seu traballo e que a súa actuación e o feito de ter ignorado as advertencias puxo en risco as vidas dos pasaxeiros", sinalan Lerán un manifesto no que, ademais da demandar a creación da Comisión de Investigación, esixirán que se "depuren responsabilidades políticas do Goberno actual do PP e do Goberno anterior do PSOE" Recentemente, os informes dos peritos encargados de estudar o accidente sinalaron que ADIF non analizou suficientemente as condicións das vías e o risco que implicaba un exceso de velocidade na curva da Grandeira. O maquinista foi sinalado pola xustiza como o único responsable do sinistro, de xeito que unha ducia de antigos directivos de ADIF imputados en primeiro termo foron eximidos da súa responsabilidade, pois as irregularidades da vía e do trazado non supuñan o incumprimento de norma ningunha. Porén, os recentes informes periciais volverían sinalar á xestora de infraestruturas. Polo tanto, no accidente tería intervido non só o exceso de velocidade, senón outras circunstancias, coma a modificación do proxecto inicial, a desconexión do ERTMS, a falta de sinalización na curva ou a falta de análise de risco. No accidente tería intervido non só o exceso de velocidade, senón outras circunstancias, coma a modificación do proxecto inicial, a desconexión do ERTMS, a falta de sinalización na curva ou a falta de análise de risco Para Jesús Domínguez, os informes periciais confirman "as mentiras sobre a alta velocidade que nos quixeron vender". "Hai claras responsabilidades políticas, ademais das penais, que pode habelas ou non" -subliña- "e debe ser no Congreso dos Deputados, con luz e taquígrafos, onde se deben dar as explicacións". Os informes periciais permítenlles ás vítimas e aos seus familiares ser "algo máis optimistas", afirma. "Pero temos que nos enfrontar a dificultades moi grandes: pelexamos contra todo o aparato do Estado" -di- "Falamos de Fomento, de Renfe, da Alta Velocidade..., é un tema que claramente non queren que se toque. PP e PSOE teñen un acordo tácito para non facelo". "Témolo difícil", conclúe. A Plataforma dirixiu unha carta pública á Fiscalía encargada do caso, sinalando que "faltan probas e testemuñas cruciais do accidente do AVE Ourense-Santiago que o fiscal debe esixir antes de falar de reparación". Denuncian a este respecto as dificultades e obstáculos que veu atopando para atopar información ou afondar nas investigacións, unhas dificultades que mesmo foron cuestionadas por un senador norteamericano a instancias dunha das vítimas. De igual xeito, critican que varias das persoas que sinalan como responsables non só non foron castigadas, senón que polo contrario foron "premiadas" con novos cargos ou con ascensos, coma no caso de José Blanco (ministro de Fomento no momento da inauguración da liña e hoxe eurodeputado), Rafael Catalá (daquela secretario de Estado de Infraestruturas e hoxe ministro de Xustiza) ou Julio Gómez-Pomar (antigo presidente de Renfe e agora secretario de Estado de Infraestruturas). O 24 de xullo poderá verse un adianto do documental Frankenstein-04155 Ademais, nos últimos meses a plataforma levou a cabo unha campaña de crowdfunding para conseguir financiamento para elaborar e difundir un documental e un libro sobre o accidente, baixo o títulos de Frankenstein-04155. En total, recadaron máis de 50 mil euros, que permitirán que o filme se poida ver despois do verán. Antes, o 24 de xullo, e coincidindo co segundo aniversario da traxedia, amosarase un adianto. A plataforma quere que o documental participe en festivais internacionais e teña difusión nas semanas previas ás eleccións xerais.


Summary: O secretario xeral do PSdeG, a pesar de declarse formalmente neutral, entrou no debate das primarias provinciais do partido chamando a evitar "virreinatos". Dolores Villarino, unha das dirixentes de máis peso da executiva de Caballero, apelou a afiliación socialista a votar por un "partido de militantes e non de baróns". Os e as socialistas de Lugo e Pontevedra escollen este domingo os seus novos liderados.

Gonzalo Caballero sabe que a secretaría xeral do PSdeG, que vén de lograr após o recente congreso galego do seu partido, pode ser unha casca baleira de non lograr que apoio das bases se traduza tamén na remuda dos organismos e referentes provinciais e comarcais. Caballero xógase nas primarias provinciais, que encetan este domingo en Lugo e Pontevedra, en grande medida a fortaleza do seu liderado. Para consolidalo, a pesar de declararse neutral diante das diferentes opcións que concorren, ten acrecentado nos últimos días o seu chamado a dotar o partido de organismos provinciais que lle permitan baixar liña, desde o ámbito galego até a base. Nese sentido, as baronías, que historicamente supuxeron un potente contrapoder no seo do PSdeG, son un claro obxectivo a bater. "As distintas organizacións provinciais terán a tarefa de acompañar a folla de rota marcada no último Congreso nacional e que ten depositada a lexitimidade democrática na executiva galega", advirte o secretario xeral dos socialistas galegos. Caballero, que desexou sorte a todas as candidaturas que optan a facerse co control do partido a nivel provincial en Pontevedra e Lugo, reivindicou "un partido da militancia e non das baronías e os virreinatos de poder". "Esa foi a proposta coa que este secretario xeral se presentou ás primarias e logrou un resultado nítido nas catro provincias", remarcou. Pola súa banda, Dolores Villarino, unha das dirixentes con maior peso na nova dirección galega, reivindicou unha "participación masiva" para que a militancia escolla, a través do "voto secreto" (sic) os candidatos que mellor representen a militancia. Villarino amosouse moi crítica coas "baronías territoriais" que cualificou de "pesebres ligados ás deputacións". A secretaria de Política Institucional do PSdeG lembrou que tamén Pedro Sánchez, a nivel estatal, e o propio Gonzalo Caballero, lograron imporse aos aparellos co empurre da militancia. Lugo e Pontevedra Este domingo celebraranse as primarias provinciais para designar o novos liderados socialistas en Lugo e Pontevedra. En ambos os dous casos a militancia escollerá entre varias opcións. En Lugo, concorren Xosé María Arias, alcalde Castroverde, Álvaro Santos, voceiro socialista na Deputación e mais Patricia Otero, tenente de alcalde en Burela. En Pontevedra a disputa redúcese a dous aspirantes. Dunha banda, David Regades un dos homes fortes do alcalde de Vigo, Abel Caballero, e un dos principais soportes de Carmela Silva á fronte da Deputación. O rexedor vigués e a presidenta da Deputación están abertamente enfrontados ao actual secretario xeral do PSdeG. Evitar que o PSOE vigués continúe a exercer o control provincial –que até hoxe detenta o tamén vigués Santos Hector-- pasaría por unha vitoria do outro aspirante, o redondelano Eduardo Reguera, reforzando desta maneira o liderado de Gonzalo Caballero no sur.


Summary: A CIG lembra que denunciou en marzo perante Inspección de Traballo os incumprimentos da empresa en materia de seguridade operaria.

Un mozo de 31 anos faleceu esta terza feira (15 de setembro) mentres traballaba nun túnel pertencente ao Tren de Alta Velocidade (TAV) de Ourense ao seu paso polo concello de Laza. Trátase da quinta vítima mortal no que vai de ano nesta obra civil encomendada á empresa COPROSA, unha entidade que xa foi denunciada no mes de marzo pola CIG perante Inspección de Traballo após detectaren, entre outras cuestións, que non se estaban a respectar "as medidas de seguridade e saúde laboral" así como a "normativa de prevención". A central sindical instaba a investigación das condicións laborais que atinxe o persoal que opera nas obras. E é que, segundo a denuncia presentada na altura pola CIG "as xornadas superan as 12 horas sen respectar o descanso mínimo entre as mesmas" alén de estar sustentadas "en centos de pequenos contratos en defraudamento de lei, no que en moitas ocasións nen sequera se dá de alta aos operarios na Seguridade Social". Porén, Inspección de Traballo, sinalan desde o sindicato, "semella que só lle interesa o cumprimento meramente formal e documental da prevención e non a realidade da mesma". Así pois, insisten desde a CIG en que se investiguen as causas que provocaron a morte do último operario e das outras 4 persoas falecidas ao tempo que se revise o grao de cumprimento da seguridade operaria que atinxe o persoal destas obras. Asemade, critican que a Consellaría de Industria, "encargada de velar legalmente pola seguridade no interior dos túneis, non dispoña dun só inspector especializado na materia en toda Galiza".


Summary: Tes carnés, salvocondutos ou pasaportes vellos? Conservas diplomas ou nomeamentos dos teus familiares? Atesoura recordatorios de bautizos, comuñóns ou vodas de hai moito tempo? Gardas documentos curiosos ou históricos? Pois aproveita, porque a RAG está a desenvolver estes días unha campaña de dixitalización gratuíta para celebrar o Día Internacional dos Arquivos.

Co gallo do Día Internacional dos Arquivos, que se celebra o 9 de xuño, a Academia Galega convida a todas as persoas que o desexen a compartir o pasado a través dos documentos particulares deste tipo que conserven. Do 6 ao 10 de xuño a RAG desenvolve unha campaña de dixitalización gratuíta dos materiais, que posteriormente amosará na súa páxina web. O Arquivo da Real Academia Galega, fundado en 1906, xunta máis de 150 fondos documentais que abranguen desde o século XI ata os nosos días. O seu amplo legado faise imprescindible para calquera persoa que investigue a historia e a cultura galega pola relevancia e a variedade dos documentos que atesoura: correspondencia de persoeiros históricos, manuscritos literarios, fotografías, debuxos, postais, revistas e periódicos... Pero calquera persoa custodia tamén, aínda sen decatarse, un arquivo persoal ou familiar que pode ter valor histórico. Certificados de estudo e títulos académicos e profesionais, diarios, memorias, axendas, pasaportes, cartas, invitacións, recordatorios ou fotografías son só algúns exemplos dos fondos herdados dos nosos devanceiros que axudan a entendermos mellor o noso pasado colectivo. O vindeiro día 9 de xuño será o Día Internacional dos Arquivos e a Real Academia Galega quere celebralo precisamente poñendo en valor a importancia dos arquivos persoais. Do 6 ao 10 de xuño, as persoas que desexen compartir as lembranzas e a historia que gardan os documentos antigos que conservan nas súas casas poderán traelos a RAG (na rúa Tabernas, 11 da Coruña) para a súa dixitalización gratuíta. Serán atentidas polo persoal do Arquivo da institución de luns a xoves de 9 a 14:45 horas e de 16:30 a 19:45 horas, e o venres de 9 a 14:45 horas. Posteriormente, a RAG amosará estes anacos do pasado na súa web. O Arquivo da Real Academia Galega custodia ao redor de cen arquivos persoais, producidos por diferentes persoas e familias. Entre eles figuran os de Manuel Murguía, Eduardo Pondal ou Andrés Martínez Salazar, entre outras figuras da historia cultural galega. Destaca tamén o de Emilia Pardo Bazán, que contén tanto os seus manuscritos literarios como unha sección patrimonial de grande interese. A RAG conta igualmente con arquivos de institucións, empresas ou asociacións, así como coleccións recibidas, mercadas ou producidas pola propia institución.


Summary: A formación soberanista non deixa de participar nas asembleas do NPC mais busca tamén canles de comunicación co Bloque

A última xuntanza da Comisión Técnica de Causa Galiza debateu a posición organizativa ante os procesos que se están a vivir no nacionalismo galego e acordou percorrer varias liñas de diálogo con outras formacións, unha a xa anunciada segundo a cal participarán das asembleas do denominado Novo Proxecto Común que reúne a diversos grupos, a maioría escindidos do Bloque, pero tamén, segundo puido saber Sermos, Causa Galiza decidiu abrir conversas con algunhas das correntes do BNG, en principio co Movemento Galego ao Socialismo e a Unión do Pobo Galego. A intención de Causa Galiza é coñecer a disposición destes grupos do BNG, que suman maioría no Consello Nacional, a sumar forzas no camiño da autodeterminación. "Non somos alleos á relevancia de determinadas ideas aprobadas na Ponencia Política da última asemblea do Bloque, que trazan un rumbo de soberanía no que podemos coincidir. Agora pretendemos coñecer até que punto esa aposta é honesta e podería servir para alcanzarmos acordos", sinalan fontes de Causa Galiza. "O MGS vén de facer recentemente un chamamento ao soberanismo que está fóra do BNG e nós vemos lóxico e construtivo recoller esa luva e comezar un diálogo", engaden. Malia abriren outras frontes, Causa Galiza mantén activa a súa posíbel actividade dentro do chamado Novo Proxecto Común e, de feito, participa nalgunhas das asembleas que con este fin se están convocando por todo o país buscando a súa clarificación, ou pluralidade, en termos soberanistas. Fontes de Causa Galiza recoñecen que "a boa disposición de sectores do Encontro Irmandiño e até algúns das mocidades de Máis Galiza contrasta co veto contra organizacións do noso ideario que defenden abertamente desde arriba, sen pasar polas asembleas, outros actores do NPC".


Summary: A plataforma auspiciada por Máis Galiza, Acción Galega e Ecosocialistas convida o Novo Proxecto Común a "coorganizar" os actos do Día da Patria, xornada que ve como o escenario propicio para "sumar" forzas

Dende que, a pasada primavera, comezaron os movementos en diferentes ámbitos do país de cara ao artellamento de novas forzas políticas unha das preguntas que estivo a pairar sobre o proceso foi o xeito en que este se materializaría nunha das datas máis significativas para o nacionalismo: o 25 de xullo. A medida que se achega o día estes colectivos comezan a mover peza e este xoves Compromiso por Galicia concretou as súas intencións. Celebrarán unha "xornada lúdica e política" no parque de Bonaval de Compostela que apostan en converter non só nunha expresión da "fortaleza" que, din, vai adquirindo a súa propia organización, xurdida da unión de Máis Galiza, Acción Galega e Espazo Ecosocialista, senón tamén da posibilidade de "sumar" forzas de cara a confluencias políticas posteriores, nomeadamente co Novo Proxecto Común (NPC). "As portas están abertas para que o NPC se sume a coorganizalo, así o desexa a xente e así o desexamos nós", di Bascuas Coa vista posta na asemblea constituínte que o NPC celebrará esta fin de semana, o secretario xeral de Máis Galiza, Xoán Bascuas -quen vén asumindo o liderado público de CxG- sinala que a "aspiración" do colectivo é "reunir ao conxunto do nacionalismo e do galeguismo" nestes actos e, nomeadamente, "as portas están e seguirán a estar abertas para que o Novo Proxecto Común se sume a coorganizalo, porque así o desexa a xente e así o desexamos nós", di. Xunto a este convite público, fontes de CxG consultadas por este diario sinalan que, ademais de "convidar", "confían" en que esa confluencia se produza para poder realizar conxuntamente esa celebración e, ademais, que esa unión constitúa un "paso" para poder confluír tamén noutros ámbitos. Neste sentido, as mesmas fontes confirman que a única parte do programa de actos que non foi feita pública é, precisamente, a correspondente ás intervencións políticas, xa que a súa vontade é que estas sexan compartidas por representantes de CxG e do NPC. Así, en rolda de prensa Bascuas aseguraba que "estamos chamados a ofertarlle conxuntamente moitas cousas á cidadanía galega". Mentres, no seo de CxG agárdase ás decisións que poida adoptar a asemblea do Novo Proxecto para clarificar un panorama no que, din, Compromiso xa conta cunha "estrutura partidaria forte, con implantación territorial en practicamente en todo o país". Outros actos da xornada Vázquez e Jorquera compartirán protagonismo no acto do BNG na Quintana Os actos de Bonaval desenvolveranse case simultaneamente ao acto central da campaña organizada polo BNG que, como vén sendo tradicional, consistirá nunha manifestación que culminará con intervencións políticas na Praza da Quintana. Como informou Praza, desta volta o protagonismo será compartido polo portavoz nacional da formación frontista, Guillerme Vázquez, e polo candidato dos nacionalistas á Xunta, Francisco Jorquera, no que será o último Día da Patria antes das eleccións. Mentres, formacións como Nós-Unidade Popular celebrarán tamén a súas respectivas mobilizacións, neste caso baixo o lema Nem Espanha, nem Unióm Europeia, nem FMI. Pola súa banda, Causa Galiza ten realizado un chamamento a celebrar un "Día da Patria unitario" que, finalmente, non frutificou. Non obastante, esta plataforma participará na asemblea do NPC, se ben aínda non fixo público se secundará os actos deste colectivo nesa xornada ou optará por unha proposta de seu.


Summary: A hostalaría da zona onde abriu o "work café" da entidade bancaria en Vigo sumouse á protesta, ao considerar prexudicial esta "competencia". A representación sindical non só ve con preocupación a desaparición dos postos de traballo senón tamén o empeoramento da atención á clientela.

Unha representación de persoas empregadas polo Banco Santander na Galiza mobilizáronse hoxe en Vigo para denunciar a estratexia da entidade financeira, que ao seu parecer, "abre chiringuitos" ao tempo que prepara un Expediente de Regulación de Emprego que se traducirá en 370 despedimentos no país. Para a federación de Banca da CIG non é xusto nin axeitado que se inauguren espazos coma un "work café" en Vigo, ao que consideran un deses "chiringuitos", mentres se mantén a idea de botar a chave a 79 sucursais. Isto, din, suporá un prexuízo para a clientela, que terá que agardar maiores "colas". Porén, o máis preocupante para a central sindical é que os plans da empresa inclúen un despedimento colectivo de 370 persoas. Parte do empresariado da hostalaría da zona onde se abriu este espazo sumouse ás protestas ao considerar inadecuado que a entidade "opte por facer a competencia nun contexto de alerta sanitaria que está a causar un forte impacto sobre o sector". Por iso durante a acción de protesta despregaron na rúa unha faixa co lema "Non ao SantandERE". As e os viandantes e as persoas que se achegaron ao novo espazo puideron frases críticas como "Coffee shop non Santander e a clientela sen atender" ou "Máis persoal, menos work café, que non banco non sobra ninguén", entre outras. Para a CIG-Banca este tipo de negocios paralelos "non fan máis que afondar na falta de atención, nomeadamente á xente maior ou á xente que non dispón de medios dixitais para manexarse neste mundo tecnolóxico que se nos impón". Por iso, acusan á dirección de estar pouco interesada nas e nos clientes agás para "acribillalos a comisións". Así mesmo, denuncian que lles parece dun "profundo cinismo e falta de vergoña" que desde o Santander, a súa presidenta Ana Patricia Botín, declare que queren conseguir que a xente "non teña que ir á oficina senón que queira ir á oficina". Na realidade, está previsto acabar con case 80 oficinas de proximidade só na Galiza.


Summary: Podemos preparar o futuro coletivo com instrumentos sociais e produtivos que tivemos no passado e que permanecerão no futuro. Mas todo isso não o encontrarão nas montras habituais da atual oferta política profissional. A verdade não se vende, nem está à venda.

Muita gente surpreende-se de na Galiza cada vez mais pessoas de empresa (agora chamadas empreendedoras) compartilhem e defendam ideias que até há pouco eram consideradas "anti-sistema", como são o reintegracionismo linguístico ou o decrescentismo económico. Deixando de lado os tópicos ultrapassados sobre o empresariado, penso que a interpretação de "anti-sistema" vem do que entendamos por "sistema". Sendo a realidade a premissa necessária para qualquer actividade económica livre e honesta, "o sistema", tanto na versão de Estado que propicia a concentração de capital e poder, como no formato de cultura oficial galega que esse Estado impulsiona, está já completamente fora da realidade. O Estado construiu uma mentira que ocupou o lugar da economia livre. Os grandes oligopólios controlam e concentram para si todo o poder, e ditam a política económica aos seus empregados: do presidente do governo aos demais funcionários. Ainda que em casos de ordinária administração, lhes permitam trabalhar como se existisse o princípio da não discrição entre cidadãos, e a separação do poder político e económico, e inclusive os vemos iludir programas e ainda ideologias do gosto da gente que os legítima com votos, o certo é que a verdade foi expulsa da economia e a política. Dizia Mariano Rajoi, estando na oposição, que os espanhóis mereciam um Presidente que lhes contasse a verdade. No momento em que ele ocupou a responsabilidade de o fazer, a verdade foi a primeira vítima, e o seu programa eleitoral papel molhado. Foi por uma intenção piedosa? Talvez sim, e as pessoas que se consideram espanholas (digamos, por não entrar em questões identitárias, que aquelas que pagam gostosas os seus impostos) não estejam preparadas psicologicamente para a verdade. Lembro essa incapacidade para ver a realidade quando Espanha participou diretamente numa guerra -a primeira do Golfo Pérsico- após muitas décadas de não fazê-lo, um dos argumentos que escutei para mascarar a palavra "guerra" foi que os espanhóis não estavam "psicologicamente preparados" para um conflito bélico. De igual maneira continua a acontecer com o eufemismo de "missões internacionais". De qualquer jeito, desconfio que a ocultação da verdade seja apenas devida à vontade dos políticos profissionais de proteger os espanhóis por indisposição psicológica destes. Mais bem acho que a mentira forma parte da profissão política como um instrumento básico para o seu exercício; e em troca à política profissional cumpre-lhe prescindir daquele outro que destroçaria qualquer conta de resultados eleitorais: a verdade. A lógica da carreira política profissional consiste em fazer promessas impossíveis para conseguir o poder, e ocultar a realidade para o manter. O lucro ilegítimo, a mentira e a falsidade formam parte do ofício como também acontece naquele outro que se tem denominado "o mais antigo do mundo". Como no sistema profissional de prostituição, os eleitores e ilusos militantes compram um falso serviço. No caso da política, um bem-estar psicológico, de participação, de seguridade, de justiça e de proteção. Em ambos, os clientes pagam por aquilo que poderiam e deveriam obter de graça mútua e sem rapina. No subsistema político galego ainda observamos uma particularidade mais: os profissionais vendem à sua torcida sentimentos de compromisso e boa consciência. Os ridículos eleitorais do nacionalismo galego, o seu cainismo e devalo teriam que ser estudados algum dia por expertos mais formados do que eu com base nestas claves interpretativas. Ainda a nossa extinção cultural e linguística também poderia ser interpretada com honestidade e considerando a falsidade dos atuais referentes culturais oficiais do sistema. Esperemos que a mentira seja desmascarada a tempo, e a verdade apareça antes de ser um resto descoberto em escavações. Negativismo? Ao contrário. Se todo isto não é fácil de admitir é porque a mentira virou para nós em parte do jogo aceite universalmente, e a verdade em algo nem necessário nem conveniente. Contudo, aspirarmos à verdade continua a ser algo irrenunciável. É-o para a própria dignidade, e diria que também para a própria sobrevivência e realização pessoal e colectiva. E quê é a verdade? Não há respostas para essa pergunta. Apenas procuras. Um exemplo mo aprendeu um animal que convive connosco: o mais sábio e de linhagem mais antiga, a tartaruga. Ela afirma que hibernar é necessário para ter uma vida mais longa e feliz. Se um não lhe fizer caso e lhe aplicar água quente no inverno, ela comeria mais e seria mais grande. Mas o seu ciclo natural é crescer de vagar... e viver mais de cem anos. Antes de termos o chamado "bem-estar" os humanos que povoávamos Galiza trabalhávamos pouco no inverno, que é quando há menos luz e calor, e mais -e cantando!- no verão, que é quando temos energia natural. Com o "bem-estar" moderno trabalhamos (quem diz que tem "a sorte") chorando de noite a noite, tomamos pastilhas para dormir, e descansamos nas estações de calor do estrés produzido nas de frio. A energia artificial barata e os serviços médicos para nos manter operativos e prolongar as nossas vidas são produzidos (cada vez menos) ou prometidos (cada vez mais) polo Estado-Amo. De dentro é difícil ver que esse tipo de vida escrava e destrutiva nem é humana nem é lógica, e ainda mais: é impossível de manter e fazer progredir eternamente. Os galegos "modernos" tampouco estamos preparados para a verdade. Moramos num sistema falso e injusto, e talvez não poderemos abandona-lo dum dia para o seguinte. Mas algum dia será ele quem nos abandonará definitivamente. Porém, não faz sentido acreditar em alternativas salvadoras no seu interior, nem ainda menos aceitá-lo como inevitável: adorá-lo, convertê-lo em fim das nossas vidas, objecto das nossas ilusões e as das nossas crianças, e único futuro para a Humanidade. Talvez tenhamos que seguir as suas regras obrigatórias, continuar vivendo nele com toda a dignidade e liberdade interior de que formos capazes. Mas não renunciemos ao nosso direito e dever de procurar a verdade, e ajudar outrem a procurá-la para contribuir a fazer mais digna a vida, a compreender melhor as suas contradições e quebras, e encontrar possibilidades e caminhos de economia real. Podemos neste sentido preparar o futuro coletivo com instrumentos sociais e produtivos que tivemos no passado e que permanecerão no futuro. Mas todo isso não o encontrarão nas montras habituais da atual oferta política profissional. A verdade não se vende, nem está à venda.


Summary: Verdegaia rexeita un proxecto a desenvolver en Ribeira que contempla hotel de luxo, campos de golf e heliporto privado, e alerta do grave impacto que vai territorio ter no territorio.

Unha urbanización de luxo de 600.000 metros cadrados lindando co Parque natural de Corrubedo. Non lle falta de nada: hotel de luxo, campos de golf, heliporto privado e varios centos de vivendas. É o proxecto que vén de ser presentado por Xarás SL para construír en Artes, parroquia de Ribeira, e que xa espertou o rexeitamento de colectivos ambientalistas como Verdegaia. Un dato: o campo de golf precisa auga equivalente o consumo doméstico nunha cidade de 15.000 habitantes. Isto significa que Ribeira tería que dispor doduplo de auga da que se está consumindo agora" "A finca na que se pretende construír esta macrourbanización está clasificada, na súa maior parte, como solo rústico de protección forestal", explican desde Verdegaia. "Isto significa que para levar a cabo este proxecto precisaríase a modificación do PXOM coa correspondente recualificación dos terreos". A isto engádese que unha parte do terreo está catalogado como solo de protección de patrimonio (aí áchase o Castro de Artes, xacemento arqueolóxico catalogado). Os terreos lindan co do Parque Natural de Corrubedo, que sufría "de moi fortes impactos" advirten os e as ambientalistas: consumo de territorio, urbanización do medio natural, perda de conectores biolóxicos entre espazos naturais, contaminación de acuíferos, desfiguración da paisaxe, presión humana, incremento do tráfico, ruído, contaminación lumínica nocturna, etc. Impacto Entre os principais impactos, Verdegaia sinala os campos de golf:" Xeran un alto número de problemas ambientais (a produción e emprego de fertilizantes, o emprego de maquinaria, a introdución de especies exóticas de herbas que invaden zonas adxacentes e o consumo elevado de auga, entre outros...). Polo tanto, este tipo de proxectos producen un forte impacto no solo, no territorio, na paisaxe, na flora e na fauna, alteración do réxime fluvial, do aire e da estrutura e funcionamento dos ecosistemas presentes na zona". E, a maiores, un enorme e inxente consumo de auga: "equivalente ao consumo doméstico nunha cidade de 15.000 habitantes. Isto significa que Ribeira tería que dispor do dobre de auga da que se está consumindo agora".


A Xunta vén analizando periodicamente mostras deses animais, dos que en toda Galicia hai 25 granxas con 69.000 femias reprodutoras, a maioría das existentes no EstadoA Consellería do Medio Rural vén de comunicar este xoves ao Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación a existencia dun foco de coronavirus SARS-CoV-2, o que provoca a enfermidade COVID-19 en humanos, nunha graxa de visóns americanos no concello coruñés da Baña. O foco sería o segundo detectado en todo o Estado e os 3.100 animais da explotación (2.500 femias e 600 machos) serán sacrificados.Segundo a Xunta, na actualidade hai en Galicia 25 granxas activas de visóns cun censo de 69.186 femias reprodutoras, a gran maioría das existentes en todo o Estado. Tras a detección do coronavirus en granxas similares dos Países Baixos establecéronse medidas de control, con análises periódicos que agora veñen de detectar a presenza do virus neste establecemento, o segundo do Estado no que se rexistra tras outro de Teruel o pasado xuño. O foco tamén será comunicado á Organización Mundial da Saúde (OMS).Hai un mes a Xunta informou no Parlamento de que as granxas de visóns están a ser controladas periodicamente e que esixe probas PCR ao seu persoalMedio Rural informa de que a explotación na que se detectou o virus na Baña "permanece inmobilizada e sometida a vixilancia e control oficial polos servizos veterinarios oficiais" da consellería e que a detección do foco produciuse no marco dos controis de vixilancia que se realizan ao abeiro do programa de prevención elaborado polos ministerios de Agricultura e Sanidade. Unha vixilancia sobre a que hai un mes a propia Xunta informou de que supón controis periódicos e que a maiores o Goberno galego estaba a esixir probas PCR ás persoas que traballan nas granxas."Nos vindeiros días, en aplicación da normativa legal vixente e co fin último de preservar a saúde pública, levarase a cabo o sacrificio de todos os animais da explotación" así como "as medidas de desinfección e control do brote", di a Xunta. As granxas de visóns galegas xa estaban hai anos no albo de colectivos ecoloxistas e os visóns americanos supoñen un problema en espazos naturais galegos como especie invasora.


Summary: O alcalde de Vigo anunciou esta semana que alumará un millar de árbores. Desde o BNG lémbranlle que pendurar luces de Nadal nas árbores está prohibido por ordenanza municipal.

A instalación das luces de Nadal iniciou esta semana en Vigo -en plena pandemia e no mes de agosto- cun acto do alcalde, Abel Caballero, en que anunciou 11 millóns de luces e un millar de árbores alumeadas, 550 máis que na última ocasión. "As luces son frías, non danas as árbores", dixo o rexedor. Desde o BNG, o concelleiro Xabier Pérez Igrexas lembrou ao alcalde que o artigo 16.6 da ordenanza municipal estabelece literalmente a prohibición de "arrincar ou partir árbores, pelar ou arrincar as súas cortizas, cravar puntas, atar a elas randeiras, escaleiras, ferramentas, soportes de andamiaxe, ciclomotores, bicicletas, carteis ou calquera outro elemento, gabear ou subir ás mesmas". Así, o nacionalista anunciou esta quinta feira, 5 de agosto, que o interpelará o Goberno local na próxima comisión informativa de Medio Ambiente do Concello para instalo a respectar a normativa municipal. "As árbores non son postes e resulta moi difícil de entender que o alcalde non comprenda que o que acaba de anunciar é aberta e totalmente ilegal, e se permita o luxo de facer gala de que vai incumprir deliberadamente unha ordenanza municipal en vigor", reprochou o edil. Dendrofobia O portavoz municipal nacionalista cargou contra a política "arboricida" do Executivo local. "Que problema ten Caballero coas árbores? A súa obsesión, polo 'arboricidio' permanente raia xa no patolóxico, parece que padecese dendrofobia (fobia ás árbores)", afirmou o edil, lembrando as reiteradas tallas "arbitrarias e inxustificadas" como a recentemente practicada na Praza da Princesa contra varios exemplares sans de liquidámbar.


Summary: O Goberno galego responde unha pregunta parlamentaria do PSdeG sobre os desprazamentos institucionais do presidente e os conselleiros en 2010 obviando a súa axenda noutras comunidades autónomas.

Sevilla, para participar nun foro no que falou sobre a crise, Valladolid, para asinar un protocolo de colaboración, Barcelona, para participar nas festas do San Froilán de Nou Barris e, sobre todo, Madrid, para múltiples actos. Son só algúns dos exemplos das visitas realizadas polo presidente da Xunta a outras autonomías ao longo do ano 2010 e incluídas no seu momento dentro da axenda oficial de Alberto Núñez Feijóo. Aínda que no momento de producírense o Goberno galego deu detallada conta destes actos a través dos seus servizos de comunicación o Executivo vén de amosar un menor grao de detalle ao ser cuestionado na vía parlamentaria pola axenda exterior de Feijóo e os seus conselleiros ao longo. Nomeadamente, ao responder unha pregunta do PSdeG obvia todas as visitas dentro das lindes do Estado. A pregunta, presentada o pasado xaneiro polo voceiro socialista en materia institucional, José Manuel Lage Tuñas, non solicitaba coñecer as visitas a ningún destino en concreto, senón o cómputo global. Deste xeito, en dous documentos Lage interesouse por "cantas viaxes institucionais ten realizado o conxunto do Goberno galego" durante o primeiro e o segundo semestre de 2010, especialmente activo en canto á axenda exterior por, entre outros motivos, ser o primeiro completo do novo Goberno e cadrar ademais coa celebración do Xacobeo. O 2010, ano do Xacobeo, foi especialmente prolífico en actividade institucional do Goberno dentro do Estado Non obstante, a resposta gobernamental computa unicamente 19 viaxes, todas ao estranxeiro. Así, sinala o Executivo que "ao longo de 2010 o presidente e membros do Goberno galego" realizaron "no seu conxunto", unha viaxe a Bos Aires, "sete a Bruxelas, unha a Estrasburgo, dúas a Lisboa, unha a Luxemburgo, unha a México, dúas a Nova Iorque, unha ao Porto -Oporto na resposta orixinal-, unha a Venezuela, unha a Viana do Castelo e unha a Xenebra". Nesta mestura de Estados e cidades fican obviadas, polo tanto, as visitas a outras comunidades autónomas. Na mesma resposta a Consellería da Presidencia subliña ademais a existencia do Código Ético Institucional "para regular as viaxes oficiais ao exterior dos cargos da Administración autonómica", feito público a comezos de 2011, durante unha viaxe privada de Feijóo ao Brasil que recibiu abondosas críticas dende a oposición, que só ten categoría de recomendación. A Xunta, di o departamento que dirixe Alfonso Rueda, "converteuse no primeiro Goberno en definir parámetros concretos na realización destas misións internacionais, baixo criterios de máxima eficiencia e austeridade. "Cómpre indicar que, en consonancia co obxectivo de máxima información pública e rendición de contas establecido no devandito documento, a Xunta comparece puntualmente en cada período de sesións para informar e explicar a axenda e os obxectivos" e os "resultados" das viaxes. Así e todo, tanto PSdeG como BNG teñen reprochado en diversas ocasións que esas comparecencias non as protagonice o presidente no pleno da Cámara -adoita realizalas o director xeral de Relacións Exteriores nunha comisión parlamentaria- cada vez que realiza unha viaxe relevante, segundo o costume instaurado por Emilio Pérez Touriño durante o seu mandato. Resposta íntegra da Xunta Código ético institucional do Goberno galego sobre as viaxes


Summary: A voceira de Esquerda Unida marca distancias con Podemos, onde Breogán Riobóo apoia a integración en Marea Atlántica. Por súa parte, o co-líder de Anova, Martiño Noriega, decidirá esta semana se se presenta ás primarias en Compostela Aberta.

Seguen os movementos nas formacións que están a formar alianzas para as municipais por todo o país, sen que en moitos casos poidan agochar as diferenzas entre elas. Así, por exemplo, a líder de Esquerda Unida, Yolanda Díaz, marcou territorio e distancia perante a negativa de Podemos a definirse no eixe esquerda-dereita, discurso que está alcanzando tamén a algunhas destas candidaturas, como as chamadas Mareas. Deste xeito, a voceira de AGE asegurou que "renunciar á esquerda é como se as mulleres renunciasen ao feminismo". Díaz pronunciouse en tais termos este domingo durante nunha entrevista na Radio Galega, onde tamén discrepou do líder da súa formación en Madrid, Cayo Lara, nos seus ataques a Podemos. "Non hai que confundir o proceso de cambio coas eleccións, que son política pero non son a política". "Sería un erro histórico non sermos determinantes neste proceso", engadiu. Pola súa parte, Breogán Riobóo, líder de Podemos en Galiza, desvelou este domingo o seu apoio á integración na Marea Atlántica da Coruña. O secretario xeral da formación emerxente declarou tamén que neste momento non entra nos seus planos asumir a candidatura á presidencia da Xunta nas eleccións galegas de 2016. Breogán Riobóo declara que neste momento non entra nos seus planos asumir a candidatura de Podemos á presidencia da Xunta nas eleccions galegas de 2016 Onde si xa se confirmou a presenza da organización de Pablo Iglesias é en Compostela Aberta. Malia que Podemos non ten claro que o apoiaría, existe a posibilidade de que Martiño Noriega -dirixente de Anova e alcalde de Teo- se presente ás primarias para ser o candidato desa lista, algo que recoñeceu que está pensando e decidirá esta semana. Martiño Noriega tería o apoio de Yolanda Díaz: "Aprezo no persoal a Martiño e creo que é unha persoa moi válida en termos políticos", declarou a líder de Esquerda Unida.


Summary: Entre o 21 e o 23 de marzo A Coruña acollerá unhas xornadas de debate organizadas polo Concello e o Colexio de Educadoras e Educadores Sociais coa participación de expertos e expertas internacionais

Entre o 21 e o 23 de marzo A Coruña acollerá as xornadas Renda Básica: o novo dereito social necesario, organizadas polo Concello e o Colexio de Educadoras e Educadores Sociais de Galicia (Ceesg). O evento, que constará de obradoiros e mesas de debate, terá lugar no Centro Cívico do Mallos e no Paraninfo da UDC, e buscará analizar se a renda básica é a fórmula máis eficaz para garantir a autonomía e dignidade humana e, ao cabo, crear sociedades máis xustas.As distintas mesas temáticas afondarán nesta prestación incondicional dende distintas perspectivas como a dos feminismos, a sostibilidade ecolóxica, o benestar social, o dereito universal e o empregoAs distintas mesas temáticas afondarán nesta prestación incondicional dende distintas perspectivas como a dos feminismos, a sostibilidade ecolóxica, o benestar social, o dereito universal e o emprego. Tamén se analizarán as experiencias municipalistas postas en marcha estes anos, como é o caso, da Renda Social Municipal na Coruña.As xornadas abriranse o xoves 21 no Centro Cívico dos Mallos, coa intervención do alcalde Xulio Ferreiro, a concelleira de Xustiza Social Silvia Cameán, Laura Vilaboy, presidenta do Colexio de Educadoras Sociais de Galicia e Rodrigo Gil, membro do colectivo pola Renda Básica na Coruña.Entre as participantes nas xornadas atópase o presidente da Red Renda Básica, Daniel Raventós, a doutora en antropoloxía Nuria Alabao ou a xornalista especializada en xénero Sarah Babiker. O eurodeputado Florent Marcellesi e o coordinador do Observatorio de Ecoloxía Política Alberto Fraguas analizarán a renda dende o punto de vista da sostibilidade ecolóxica, nunha mesa moderada pola doutora de Psicopedagoxía e profesora da UDC Araceli Serantes. Daniel Raventós, Sarah Babiker, Florent Marcellesi, Koldobi Velasco e Carmen Lizárraga son algunhas das participantesA profesora de traballo social da Universidade de Las Palmas Koldobi Velasco, a doutora en Economía e ex deputada Carmen Lizárraga, o investigador da Universidade do Minho Thiago Santos e a doutora en Socioloxía pola UDC Belén Fernández serán outras das participantes nestas xornadas. Xunto á psicóloga social e activista Mari Fidalgo, o profesor de Teoría Social e Política da Universidade de Barcelona David Casassas, os economistas Fernando Martínez Valdueza e Julen Bollain, o doutor en Socioloxía e traballador social Sergi Raventós.


Summary: A primeira criatura literaria de todo grande escritor é el proprio. A primeira personaxe literaria de Hemingway era el proprio, a súa vida, a real e a fabulada, tanto ten onde comezaba unha e concluía a outra. Dylan cumpre á perfección este axioma.

Todo nel é un enigma, desde o seu aparecimento a principios dos anos 60 no Greenwich Village, de onde diaños viña. A maior parte das historias que circulaban nos cenáculos musicais e literarios naquela altura sobre a procedencia daquel magro cantor de voz deliberadamente nasal eran apócrifas, a grande maioría inventadas por el. Así como hai toda unha lenda sobre a orixe de Cien Años de Soledad haina tamén sobre os primeiros pasos do home que foi visitar no leito de morte Woody Gutrhie, o dono da guitarra vocacionada para matar fascistas. Dylan sabíase predestinado, mais, a pesar das súas flutuantes crenzas relixiosas, nunca foi un Mesías. Elaborou calculadoramente o seu roteiro. Dylan non era o medium a través do cal se nos manifestase un Deus ora bondadoso ora colérico, tampouco un individuo isolado capaz de levantar por si só o edificio dunha nova Igrexa. Non, Dylan non se explica sen o imenso legado da música popular do seu país, sen Woody Gutrhie ou Robert Johnson, o homo sapiens sapiens non é nada sen o coñecimento acumulado de xeracións. O que fixo Dylan foi apañar o legado e ter a coraxe de o abanear, sen temor a provocar a ira da ortodoxia. Niso si que tiña un aquel de individualista, non deixa de ser un norteamericano, e nos Estados Unidos -desde o conservador Clint Eastwood até o progresista Oliver Stone (ver Snowden)- a épica é a do individuo que muda o mundo, ou contra o Estado ou contra os sacerdotes dun credo, no caso de Dylan os gardiáns das esencias do folk branco. John Lennon deixou dito que Dylan lle puxo cerebro ao rock and roll. Si, cerebro e poesía. Toneladas de poesía. A personaxe Dylan non se chama así por acaso, Robert Allen Zimmerman, no momento de forxar a súa criatura, resolveu render tributo á figura de Dylan Thomas e adoptou o nome do poeta galés, excesivo, xenial, psicodélico, un chisco Walt Whitman. Non foi postureo, Dylan Zimmerman adoraba Dylan Thomas, Dylan quería escrever cancións, mais non calquera tipo de cancións, quería inxectar poesía nos pentagramas e quería tamén, si, ser coñecido e amado polas masas, así que optou por electrificar a súa música e as súas letras (o rock tiña máis potencial comercial que o folk), nunca tocou como Eric Clapton, mais sabía que os versos con riffs entraban mellor na conciencia do público, e el sempre tivo claro desde o minuto un que quería chegar ás multitudes, que quería ser un autor de best sellers, non un artista de culto para as minorías. Os seus críticos argumentaban: Dylan véndese por dólares. Talvez fose por iso, non estou na súa conciencia para xulgalo. Mais tanto me ten, o asunto é que se hoxe o seu cancioneiro é universalmente coñecido é porque Dylan refugou sempre a tentación elitista, do ponto de vista artístico a saúde da súa conta corrente é un asunto ben menor. Que escritor é Dylan? Poderoso, hipnótico, magnético, enigmático. Salvo o seu episódico paso polos púlpitos cristiáns, Dylan nunca se ofereceu como un poeta redentor, como un portador de respostas. Desde Blowing in The Wind, sabemos que a resposta a temos que procurar nós proprios, non hai salvadores supremos, ninguén nos ten por que indicar o rumo. Nen nos dirixiu nen quixo que o dirixísemos, it ain't me, babe/no, no, no, it ain't me, babe/ it ain't me you're lookin' for, babe. Si que tivo sempre unha vocación, a de ser comprendido, enxergado, non lle interesou nen ser hermético nen críptico, aínda que a súa carreira é a de alguén que se reinventa en cada concerto (até facer irrecoñecíbeis os seus clásicos até para os iniciados), nunca deixou de ser un cantor de música popular, isto é, un vate que escrebe os seus versos para o pobo. Nisto non é John Ashbery, o outro grande poeta norteamericano, o neiorquino que, el si, reúne versos en formato libro e non sabe tocar a guitarra eléctrica e que, aliás, tamén é capaz de facer que un arreguizo che percorra o espiñazo, embora non entendas ben toda a concatenación dos versos, o significado profundo dos vocábulos, a música celestial das palabras. O Nobel a Dylan reabre o debate sobre os límites, os lindes, as fronteiras, da literatura. Estamos en 2016. Parece mentira que aínda cuestionemos que os xéneros son convencións e que a literatura é unha planta que pode agromar en todas as leiras só coa condición de que detrás haxa primeiro talento e segundo, ou quizá primeiro, unha voz propia, un alento distinto, un instinto por conservar e por renovar á vez. O instinto do Dylan folk non morto -eis algunha das pezas do recente Tempest-, mais tamén do Dylan que mudou para sempre a música rock -despois de o coñecer en 1964, os Beatles, de retorno a UK, facturaron o Rubber Soul e aquilo foi un parte-augas, nada voltou a ser o mesmo. Estamos en 2016. Parece mentira que aínda cuestionemos que os xéneros son convencións e que a literatura é unha planta que pode agromar en todas as leiras Claro que hai literatura de primeira na música popular -pensemos en Leonard Cohen ou en Chico Buarque, este, alén do máis, romancista de altura-, e tamén na escrita para o cinema -Fernán Gómez, Billy Wilder...- ou no columnismo xornalístico -desde as pezas do noso Castelao na Nosa Terra até o norteamericao Guy Talese ou Paco Umbral. Nese sentido, o Nobel a Dylan é o primeiro premio moderno que dá a Academia sueca, o primeiro que toma nota de que estamos no século XXI e que a arte se leva mal cos corsés e cos dogmas, non deixa de ter a súa graza que sexa unha institución deste teor, as academias son sempre formais, a que mostre que as regras clásicas caducaron. Algún día gañará o Nobel unha escritora de tuits, xa o veredes e non me parecerá mal. Mentres tanto, talvez o xenio de Duluth (naceu nesa pequena cidade de Minnesota o 24 de maio de 1941) resérvanos algunha sorpresa para o discurso de recepción do premio. Tende claro que non nos ensinará ningunha saída ao labirinto. Imos ter que a procurar nós proprios. Mellor así.


Summary: Un neno negro en Rio, un kurdo en Ankara e un palestino en Xerusalén. Ao ronsel das fortes protestas desencadeadas nos Estados Unidos pola morte do cidadán negro George Floyd durante o seu arresto pola Policía, nos últimos días producíronse manifestacións contra o racismo en todo o mundo. Nalgunhas, como no Brasil, en Turquía ou en Israel, conectan con casos propios.

"A inxustiza en calquera parte é unha ameaza á xustiza en todas partes". Con estas palabras de Martin Luther King resumía Giran Ozcan, dirixente do Partido Democrático dos Pobos (HDP, nas siglas en turco polas que é coñecido esta formación política pro-kurda) as mortes de cariz racista das últimas semanas. Nos Estados Unidos, mais tamén noutros países. No seu, Turquía, esta semana foron arrestadas tres persoas acusadas de acoitelar o mozo de 20 anos Barış Çakan, segundo informou a axencia de noticias local Bianet. Çakan foi asasinado o pasado domingo nun parque da capital turca, Ankara. A familia asegura que o ataque se produciu porque el mais un amigo estaban a escoitar música kurda, aínda que despois rectificou. A fiscalía encargada da investigación emitiu unha nota asegurando que o incidente realmente "comezou despois de chamaren a atención [Çakan e o seu acompañante] aos sospeitosos por escoitaren música alta nun coche molestando cando as chamadas a oración estaban a ser recitadas". Ademais, pediu á cidadanía "non dar creto ás entradas manipuladoras" nas redes sociais. O asasinato provocou ─na web─ unha vaga de protestas e de acusacións de discriminación en Turquía pola maltrato a minorías étnicas como a kurda. A cuestión racial late neste caso e a carraxe vai en aumento despois de que nas últimas horas un amigo e un achegado de Çakan manifestaran que a familia recibira presións para modificar a primeira versión. Baixo o epígrafe #BarisCakan, numerosas persoas escribiron en Twitter mensaxes de solidariedade, algunhas acompañadas por temas musicais kurdos. E, en xeral, son constantes as comparacións coa morte de George Floyd nos Estados Unidos. Mais tamén coa de Iyad Hallak. Palestina Hallak, palestino de 32 anos, morreu o pasado sábado na Cidade vella de Xerusalén polos disparos da Policía israelí cando se encontraba a poucos metros da escola de educación especial onde acudía diariamente. Segundo informa Haaretz, esta semana o ministerio de Defensa de Israel viuse na obriga de emitir unha inusual nota de desculpa ante o aumento das protestas da cidadanía israelí e palestina. Tamén polas comparacións coa morte de Floyd. "As vidas dos palestinos importan" ─parafraseando a estadounidense "Black lives matter"─ líase nos sinais das manifestacións desenvolvidas nos últimos días en Xerusalén e Tel Aviv. Tamén "Xustiza para Iyad, xustiza para George". A Policía argumentou que perseguira a Iyad Hallak porque portaba "un obxecto sospeitoso que semellaba unha pistola", e que disparou porque non atendera á orden de alto. Hallak tiña autismo e o obxecto sospeitoso resultou ser un teléfono móbil. Brasil As protestas pola morte de George Floyd atravesaron fronteiras e estendéronse polo mundo, especialmente polos países onde o racismo institucionalizado continúa a ser un grave problema. É o caso do Canadá, en Norteamérica, ou de Alemaña, Francia ou os Países Baixos, en Europa, con concorridas manifestacións pacíficas nos últimos días. En América Latina, "Vidas negras importam" ou "Parem de nos matar" son os lemas das que se desenvolven no Brasil. Nas favelas de Rio de Janeiro, 177 persoas morreron só en abril pola acción da Policía na guerra contra o narcotráfico. Centos de persoas concentráronse estes días pedindo a fin das mortes indiscriminadas. Nomeadamente a de João Pedro Mattos Pinto, de 14 anos, que morreu o 18 de maio tras recibir un disparo no peito durante unha operación policial cando estaba dentro da casa de seus tíos, nunha favela do Complexo do Salgueiro, en Rio. Segundo as últimas informacións, a vivenda recibiu 70 impactos de bala. O meniño foi trasladado a un hospital e as autoridades mantiveron sen información a familia, que case un día despois encontrou o corpo, cando xa lle estaban a practicar a autopsia. João Pedro estivo moi presente na manifestación do domingo en Rio. A Policía, informou O Globo, presentouse para, por causa da pandemia, manter a distancia física. Tras unha hora disolveu a concentración con pelotas de goma e outros elementos antidisturbios. Os medios captaron ademais a imaxe dun axente apuntando á cabeza dun manifestante, desarmado, cos brazos abertos.


Summary: Son minimalista, ambiental e moi orgánico, onde cada pista semella un antigo recordo perdido entre os bosques brasileiros.

A música plunderfónica viviu un enorme auxe durante a última década. Se ben as súas oríxes se topan nos anos '80, a chegada de Internet e a explosión de xéneros como o vaporwave fixo chegar a millóns de persoas pistas musicais creadas exclusivamente mediante o sampleo de gravacións sonoras ou pezas xa existentes previamente. Líquido / Druida / Autoeditado / Oito pezas / En plataformas dixitais Unha maneira de compor que recorrendo á reciclaxe deixou discos sorprendentes, onde a estética gaña peso en detrimento da melodía e o ritmo, evocando paisaxes nostálxicas e futuristas ao mesmo tempo. Porén, é certo que entre os milleiros de discos deste estilo que se atopan a día de hoxe en Internet resulta habitual atoparse con lanzamentos pouco traballados e interesantes que dificultan internarse nun xénero con moito que ofrecer. Proba disto é a música de Druida, un artista do Paraná, no Brasil, que no que vai de ano xa publicou dous discos plunderfónicos marcados por un son minimalista, ambiental e moi orgánico, onde cada pista semella un antigo recordo perdido entre os bosques brasileiros. "Vento frio" abre seu último disco, Líquido, cuns arpexios de sintetizador que parecen saídos da banda sonora de Stranger Things, pero que rapidamente se ven acompañados de sons máis orgánicos e pistas reproducidas ao revés que poderían mesmo ser voces que dotan de misticismo ao corte. Por outra banda, trátase da única canción onde Druida toca a guitarra ademais de empregar sons sampleados. "dreamer?" arranca cun son dunha frauta nun ambiente sonoro misterioso, no que tamén aparecen melodías de percusión de aires cristalinos que mesmo semellan evocar pingas de auga caendo sobre as follas das árbores dos bosques da Amazonia. Pola contra, pistas como "Assombração" destacan polo uso de loops repetitivos e sons agudos e etéreos que recordan ao ruído que pode facer o vento, un recurso que tamén aparece en "Cachoeira". "O Chão se Move" é unha peza máis caótica, sen ritmo claro e cortes asimétricos que dalgunha maneira atopa orde e especialmente harmonías antes de que un abrasivo son se apodere brevemente da canción cara ao seu tramo final, como se dunha estraña presenza se tratase. Porén, "Espelho", devólvenos rapidamente a paz cos seus toques orientais e aos sons desgastados despois do final desconcertante da canción anterior. O disco fecha con "Sapo", unha pista moi rítmica que recorda unha gravación atascada e repetíndose nun vello equipo de son, pero que dalgunha maneira atopa orde e sentido nestes erros. Aparecen de novo o que parecen gravacións de voces humanas de fondo, case escondidas que gañan protagonismo na segunda metade da pista, que fecha o disco nun punto moito máis ambiental.


Summary: Non esquezas procurar o semanario que estará nos puntos de venda habituais o sábado e que analiza os segredos arredor da figura de Pardo de Cela, inclúe unha entrevista con Sés, debulla o estado do galego en Tik Tok e moito máis!

Épica, dramática ou maldita, a figura de Pardo de Cela pouco ten que envexar á Jeanne d'Arc da tradición francesa, ao mitificado Cid da literatura castelá/española ou ao Brian Boru da Irlanda medieval. Mais para alén do mito, a historia de Pedro Pardo de Cela –"o Mariscal"− non é senón a dun home do seu tempo, un daqueles cabaleiros da Galiza do século XV que protagonizaron un dos momentos máis decisivos de cantos viviu o pobo galego: unha historia, a súa, a nosa, que cómpre ter ben presente. Con el abrimos o Sermos Galiza desta semana, un número no que Xosé Barros entrevista María Xosé Silvar, máis coñecida como Sés. Que ten que contar unha persoa que escribe, que musica, que compón, que arranxa, que edita, que produce, que pon os seus cartos para poder publicar os seus discos é moito máis do que engloba a palabra "cantante"? Para moitas, Sés e símbolo de modernidade, un concepto que nas redes sociais a día de hoxe está asociado a Tik Tok. Mais, hai espazo aí para o galego? Descubrímolo da man de Sonia Dapena. Cinema, deseño... e moito máis! Mais non só entrevistas e reportaxes fan o Sermos Galiza. Neste número, Andrés Castro debulla unha co-produción entre Galiza, Catalunya e México que leva por título Que fixemos mal? O filme, dirixido, escrito e interpretado por Liliana Torres, conta coa participación da pontevedresa Matriuska Producións. Tamén hai un espazo para a música e parada musical de Fernando Montenegro, que nesta ocasión protagoniza un grupo moi popular -máis que o mesmísimo Xesús, nas súas propias palabras-, The Beatles. Ademais, Olga Brañas achéganos ao novo álbum do músico Pancho Álvarez. Esta viaxe semanal, por suposto, non estaría completa sen a xa histórica sección Andar e ver, na que o Colectivo Xea ofrece un modo accesíbel para introducirse na paisaxe da Terra de Trives a través dun roteiro ideal para esta época do ano, unha época tamén propicia para a lectura. Por iso, Mario Regueira analiza Túnel de Vento, de Mario Caneiro, que constitúe unha boa opción para matar o tempo nestas festas. Finalmente, e sen esquecer os habituais quebracabezas ideados por Xerardo R. Roca e Xoán Costa, o Sermos Galiza fecha o seu número 479 con Pepe Barro e a súa análise dun dos símbolos de identidade máis característicos do país: as Cerámicas do Castro e o Laboratorio de Formas de Isaac Díaz Pardo. Non queres agardar máis por Sermos Galiza? Descoida, atoparalo este sábado no quiosque ou na nosa loxa en liña xunto a un novo Nós Diario. Tes preguiza polos trámites? Recomendámosche facer xa a subscrición!


Summary: A formación denuncia que a Consellaría de Infraestruturas mantén esa opción no proxecto de lei de estradas a pesar de que o Consello Económico e Social criticou esta posibilidade.

Alternativa Galega de Esquerda denuncia que a Xunta quere deixar aberta a posibilidade de cobrar unha taxa polo uso das estradas e autovías públicas. A formación alerta de que a Consellaría de Infraestruturas mantén esa opción no proxecto de lei de estradas -agora en tramitación- a pesar de que o Consello Económico e Social criticou esta posibilidade. AGE sinala en concreto dous artigos (31 e 34) "agochados" no proxecto de lei de estradas e lembra que o propio Consello Económico e Social fixo constar, no seu informe sobre a norma, "a inoportunidade da introdución ou consolidación de novas cargas, xa que leva canda si un forte prexuízo para a cidadanía e para sectores empresariais como o do transporte, cun incremento de custos insostible". E engade que mesmo o responsable de Infraestruturas, Agustín Hernández, negara a aplicación desta medida. O deputado Antón Sánchez tamén denuncia que unha disposición (a adicional segunda e do artigo 34.3) prevé a creación dunha "axencia pública ou organismo autónomo" que asuma a xestión da rede de estradas de Galicia. Isto, engade Sánchez, suporía "un aínda menor control parlamentario dos labores do Goberno sobre estas infraestruturas".


Summary: Para a xornada de reflexión ADEGA organiza o IV Festival de Humor 'Rir Por non Chorar', que contará con Avelino González e Carlos Meixide.

Non todo vai ser protestar. ADEGA cada ano vén organizando este evento para "amosar unha visión máis irónica e retranqueira do territorio e do ambiente galego". A actividade enmárcase no proxecto Cultura e Territorio que intenta promover a reflexión e o debate sobre a actual xestión territorial e a falta dun ordenamento sostible neste país. O acto, que está apoiado pola Área de Cultura da Deputación de Lugo, terá lugar o vindeiro sábado, 19 de decembro, ás 20:30 horas, no Salón de actos da Deputación de Lugo (Rúa San Marcos). As entradas, de balde, han de retirarse previamente na Deputación ou no local de ADEGA Lugo. Outras actividades Esta quinta feira ADEGA, en colaboración con Bico de Grao, proxectará en Lugo o o primeiro documental sobre a industria téxtil de Galiza, elaborado por Illa Bufarda e promovido pola organización Amarante-Setem, dentro da campaña "Roupa Limpa". Terá lugar no Salón de Actos da Deputación de Lugo, ás 20.30 horas. Será o documental que poña o peche ao ciclo audiovisual "A nosa Terra, a nosa Cultura", destinado a mostrar obras documentais que fagan reflexionar sobre os problemas que afectan ao noso patrimonio cultural e ambiental. E o 21 de decembro a asociación ecoloxista celebra o solsticio de inverno na Eira da Xoana (Ramil, Agolada), con actividades, xantar, despedida do sol, música da man de Mini e Mero, poesía, contos con Lois Pérez e a chegada do Apalpador.


Summary: A conselleira de Traballo carga contra AGE e BNG por reclamar explicacións sobre a presunta trama corrupta nun debate sobre os Orzamentos e atribúese a investigación da fraude aínda que esta comezou pola denuncia de dúas traballadoras.

"Non hai ningunha razón, nin na miña conciencia nin na miña acción ou omisión que me faga pensar sequera en presentar a dimisión". A axenda parlamentaria provocou este venres que a conselleira de Traballo e Benestar, Beatriz Mato, tivese que acudir á comisión de Orzamentos a explicar as contas do seu departamento para 2015 en plena treboada política polas revelacións do sumario da Operación Zeta, a presunta trama de fraude de contratos e subvencións para a formación procedentes desta Consellería. Como era de agardar a Mato chovéronlle as peticións de explicacións dende toda a oposición e, dende dous grupos, AGE e BNG, reclamouse directamente a súa dimisión. Uns e outros obtiveron poucas respostas pero si levaron unha boa reprimenda. Tras a primeira explicación do orzamento a nacionalista Montse Prado comezou reclamando o cesamento de Mato no seu cargo "por dignidade e hixiene democrática", xa que "non está lexitimada" para seguir xestionando fondos públicos, di. Dende Alternativa o deputado Juan Farjado concordou en que Mato "ten que presentar a súa dimisión" e tamén "aclarar" a "cadea de intercambio de favores" lubricada con "cartos de todos os galegos", as comunicacións telefónicas cos presuntos líderes da trama e mesmo o "bolso que recibiu" como agasallo. "A única garantía para saír do desemprego é ter un carné do PP ou ser amigo do PP", lamenta. Prado (BNG) reclama o cesamento de Mato por "dignidade e hixiente democrática" Tras a intervención de Prado e Fajardo e despois de que, tamén, a socialista Carmen Gallego reclamase saber se Mato "pode asegurar" que os cartos da trama non se "empregaron para financiar o seu partido", a conselleira retrucou de xeito irado. Para Mato é "absolutamente lamentable" que AGE e BNG centrasen as súas intervencións na petición de explicacións e non nos Orzamentos. "Non vou contestar outra cousa que non sexan os Orzamentos", afirmou, se ben a a continuación lle recomendou a Fajardo que abandone o seu "teatrillo" e abandone o Parlamento para "deixarlle paso a outro que crea na democracia". Fajardo (AGE) ve a conselleira como "matriz" do caso e esixe aclarar a "cadea de intercambio de favores" da trama "Sería gravísimo que fixésemos como que non pasa nada", reiterou a voceira do Bloque na súa segunda intervención. "Na rúa hai alarma social, queren que expliquen como usan os cartos públicos", agregou o parlamentario de AGE, quen salienta que cómpre "Falar de que existiu unha fraude brutal" da que Mato, "se non foi cómplice", foi "absolutamente ineficaz" por non freala. "Vostede é a matriz deste caso" e "amiga íntima" destas persoas. Se cadra, suxire, Mato non ofrece explicacións porque "sabe que o que pode dicir a vai implicar máis do que xa está". Nin Prado nin Fajardo nin tampouco Gallego, que reclama "comparecencias, explicacións, documentos e non máis mentiras" para "loitar contra a corrupción", lograron mover as teses da conselleira. Aínda que o propio sumario do caso reflicte que a investigación comezou a raíz da denuncia de dúas traballadoras Mato teima en que os "mecanismos de control" instaurados polo actual Goberno son os que permiten que "aparezan casos de fraude" e "esta Consellería sexa protagonista de denunciar o caso ante a Fiscalía". "Non serve de nada sementar calquera dúbida", asegura, para culminar desdeñando "os deputados de AGE e BNG" porque está "evidentemente claro cales son os obxectivos destas formacións", especialmente no caso de Alternativa, toda vez que "IU se dedica a asaltar supermercados". Mato tivo tempo, asemade para "pedir perdón", pero "polo que acaba de dicir a voceira do BNG".


Summary: Cans fai 16 anos. O festival de cinema talvez máis popular de Galiza acollerá entre o 22 e o 25 de maio na parroquia do Porriño cineastas de seis países, músicas de diversa pelaxe, artistas de probada solvencia e filmes de pequeno formato e gran ambición até 152. A súa singular paisaxe de chimpíns, galpóns, famosas en roupa de ir á leira, actores despistados e público de toda a parte dáse por segura.

Rodrigo Sorogoyen, cineasta madrileño con dous Goyas no currículo e autor da curta Madre -que se poderá ver en Cans- nominada aos Oscar será un dos principais protagonistas da cita, que esta cuarta feira presentou a súa programación completa. Con dúas sección centrais, Ficción e Animación con dez e cinco filmes respectivamente, unha retrospectiva do alemán Hannes Stöhr e pezas dos portugueses Paulo Furtado ou Pedro Maia, o director do certame Alfonso Pato salientou "o carácter cada vez mías internacional do festival". Autoras galegas, armenias, francesas, españolas ou suízas ratifícano. E heteroxéneo. Porque ademais haberá unha liña transversal de programación, dedicada a filmes de perspectiva feminista e co epígrafe de Ultravioleta. Que tamén se reflectirá nas actuacións musicas. Ao cabo, co paso das edicións, a música erixiuse no outro grande polo de atracción de Cans. Este ano comparecerán nos escenarios Wyoming e Los Insolventes, o preciosista pop electrónico de Aries, o rock punk de combate de Dakidarría -en formato acústico para a ocasión-, o folk de Raiceira, a canción de autora de Su Garrido Pombo ou o "particular soul" de Patricia Moon. Outra das seccións paralelas titúlase Fillas e fillos de cans, e dedícase a filmes de cineastas conectados co festival. Estrearase Beiras. Vivir 2 veces, de Jorge Coira sobre a traxectoria do político nacionalista, e El Santa Isabel, de Paula Cons. O encontro 20 anos de Mareas Vivas servirá para que os actores daquela mítica teleserie lembren a efeméride. No xurado das seccións oficiais están as actrices Cris Iglesias -coñecida polo seu traballo en Chévere, cuxo filme baseado en Eroski Paraíso preestréase en Cans- e Melania Cruz, o músico Xosé Manuel Budiño e os cineastas Andrés Goteira -director de Dhogs-, Alberto Vázquez, Zaza Ceballos e Juanjo Giménez. No de non ficción, os cineastas Xacio Baño e Liliana Torres e a xornalista francesa Isabelle La Gonidee. No de videcolpis, o realizador Carlos Alberto Alonso, a compositora Patricia Moon e o músico Paco Serén. Veciñas como Suso do Placer, Mercedes da Graña, Lourdes do Monte, Mucha de Luis e Iván Táboas completan os xuris. O 16ª Festival de Cans organízao a asociación cultural Arela e conta co apoio do Concello do Porriño, a Deputación de Pontevedra, a Agadic e o patrocinio de Gadis ou Estrella Galicia.


Summary: O milagre de San Vicente, o lume de Preferencia, o penalti de Djukic, o Centenariazo... como dixo Lenin, "os feitos son teimudos", e no referente á historia do Deportivo deixan claro que o clube coruñés non entendía o equilibrio senón alternando as derrotas máis imprevisíbeis e os sucesos máis desgrazados coas vitorias máis inesperadas, o que Marcos Gendre define como "xenoma shakespeareano". Todo isto e moito máis explícao no seu último libro, Branquiazul, unha crónica oral dunha época "írrepetíbel".

Branquiazul é o título dun libro que nace para relembrar eses anos dourados do Dépor, que a historiografía deportivista encadra polo xeral entre o coñecido como milagre de San Vicente –o gol que salvou o equipo de baixar ao pozo da Segunda 'B' en 1988– e 2005, ano no que, como as bolas máxicas logo de pedirlle un desexo a Shen Long en Bola de Dragón, a base do equipo que gañara seis títulos e estivo a piques de alcanzar a final da Champions se separou para sempre. Porén, en Branquiazul o autor decide ampliar ese espazo cronolóxico, situando o punto de partida deses "anos dourados" –como reza o subtítulo do volume– en 1983, porque é "cando se escribe o capítulo máis amargo do deportivismo, e quilómetro cero dunha serie de desgrazas continuas alternadas cos éxitos máis inesperados, o que resalta ese xenoma shakespaereano do Dépor", tal e como explica para Nós Diario o seu autor, o coruñés Marcos Gendre. A información íntegra pode consultala na edición en papel de Nós Diario ou na súa lectura na nube.


Os dirixentes populares téñennos xa afeitos a este tipo de frases lapidarias: breves e de construción sinxela, pero abondo crípticas e con recendo a falar divino. Aznar dixera nos seus días de gloria gloria que "España es un país. Francia es otro país". Rajoy confesou hai pouco que "Un plato es un plato y un vaso es un vaso" e que "nadie sabe por que cae el auga del cielo, pero cae". Pois uns días antes das plebiscitarias cataláns, vai Feijóo e di: "Como gallego, quiero seguir siendo catalán" Que quixo dicir? Que mensaxe nos quixo mandar o profeta de Monte Pío? Porque segundo Aznar, "Galicia es un país. Cataluña es otro país"; e segundo Rajoy, "un gallego es un gallego y un catalán es un catalán". Acaso Feijóo contradí as doutrinas dos seus antepasados? Isto da Hispanidade vai collendo xa trazas dun misterio misterioso. Por que é un Misterio? É certo que non hai home que poida chegar a comprendelo? Ollo, nin muller tampouco, e mira que son de comprensión moito mais avultada. Semella que hai un límite ao que a razón humana -aínda en óptimas condición- pode captar e entender. Dado que España é unha Unidade de Destino no Universal -un Ser Infinito-, ningún intelecto creado, por dotado que estea, pode abarcar a súa insondable grandeza. A mais profunda das verdades da fe é esta: habendo unha soa España, existen nela dezasete persoas distintas: Andalucía, Aragón, Asturias, Illas Baleares, Illas Canarias, Cantabria, Castela-León, Castela-A Mancha, Cataluña, Estremadura, Euskadi, Galiza, Madrid, Murcia, Navarra, a Rioxa e Valencia. Hai unha soa natureza divina, pero dezasete Persoas divinas. No creado, a cada natureza correspóndelle sempre unha persoa. Se hai catro persoas nunha leira, catro naturezas humanas están presentes, con independencia do que fagan e da pinta que teñan; se so está unha natureza humana presente, hai unha soa persoa. Así, cando tratamos de pensar en España coma dezasete Persoas cunha e a mesma natureza, atoámonos e, desesperados e impotentes por mor da nosa ignorancia, damos cabezadas nas paredes. Aínda que esta verdade -España Unha e Decimo Séptupla- non colla dentro dos lindeiros das nosas cacholas, non por iso deixa de ser certa e real. Crémola non porque nola descubra a razón, senón porque Feijoo manifestouna, e El é infinitamente sabio e veraz. Para captala mellor imos ter que agardar a que El se nos manifeste na súa totalidade aló no Ceo; e, do que é mal, non sabemos canto vai tardar o día do Gran Espertar. E ese saber que si vai ser pero sen saber cando é coma saber menos ca nada. No meu desacougo pensei que o mellor sería procurar unha segunda opinión, outra posible interpretación do verbo críptico do noso Presidente, aínda tan novo El e xa tan grande! O meu fillo deambulaba por alí pillando moscas ao agache e non vin mais ninguén polos arredores. E por que non llo pedía a el? Boh, xa sei que o seu currículo non bota por fóra (anda a dar os seus primeiros pasos en aritmética e retórica asemade lorchea balóns nos verdes prados de Louzán), pero ben pode achegar candor e frescura a tanto prexuízo e mala fe. Amoseille as palabras do Presidente e pedinlle que me dera a súa explicación, se é que tiña algunha. Para o meu abraio, o rapaz abandonou a cacería de moscas, sentou á mesa e comezou a esborranchar nun folio números e contas. Pensei en chamar ao 112, non fora que lle dera unha volta; pero couteime, e crucei os dedos a ver en que daba a cousa. Cando rematou, chamou por min e participoume a súa conclusión. Resulta que Feijóo dixo que é galego e quere seguir sendo catalán; ou sexa, se quere seguir sendo é que xa o é. Polo tanto, e xeneralizando, galego e catalán veñen sendo sinónimos, a mesma trapallada; ou sexa, que galego=catalán, ou o que é o mesmo, catalán=galego. Pero se isto é certo para cataláns e galegos, por que non vai selo tamén para o resto do Estado? Sería un agravio inconstitucional que tal cousa sucedera. Polo tanto, todo asturiano é galego, catalán, vasco, navarro, andaluz, murciano, valenciano ... etecé etecé. Conclusión: En España hai 46 millóns cataláns, 46 millóns andaluces, 46 millóns de valencianos ... En total, 46 x 17 = 782 millóns de habitantes. Despois de China, con 1300 millóns, e a India, con 1200, España ocupa o terceiro lugar mais acugulado do mundo coñecido. Estados Unidos, con ser o que é, anda polos 350, aínda non a metade dos españois. Chegados a este punto, non sei que produce mais desacougo, se a fe desorbitada do Pai ou a fantasía aritmética do Fillo.


Summary: Xabier Garrido, percebeiro e artista de Oia, presenta o seu monumento, un enorme tronco que será inaugurado o vindeiro 19 de novembro e que estará decorado coas máis de 1.600 pedras enviadas por voluntarios que colaboraron na limpeza da costa galega.

Xabier Garrido, percebeiro de Oia, atopou un día algo enorme no mar. Achegouse para ver que era aquilo e descubriu un enorme tronco. Non sen enormes dificultades, e coa axuda duns amigos, logrou achegar a terra un madeiro de case 20 metros de longo e máis de 1.000 quilos de peso. Agora, aquela enorme peza de madeira converterase nunha obra de arte que servirá de homenaxe aos milleiros de voluntarios que colaboraron na limpeza das costas galegas tras a catástrofe do Prestige. E verá a luz dez anos despois do afundimento dun petroleiro que causou unha das maiores catástrofes ecolóxicas que se lembran. "Estiven tempo intentando vendelo, pero non me daban o prezo que eu consideraba que valía", lembra agora Xabier Garrido, ao que lle xurdiu a idea polo nariz. "Cheirábame igual que o chapapote do Prestige e lembroume todo aquilo". Lembroulle aquel sinistro, lembroulle a marea negra e lembroulle a súa época de voluntario. Con milleiros de mozos e mozas chegados de todas as partes do mundo compartiu labor limpando as pedras e as praias da costa galega. A eles quixo homenaxear. "En Oia somos algo máis de 3.000 habitantes e por aquela época chegaron aquí uns 4.000 persoas a axudarnos; foi incrible", rememora. Máis de 1.600 voluntarios enviaron pedras que formarán parte do monumento de homenaxe ao seu labor Pero Xabier quería que os voluntarios tivesen o seu protagonismo no monumento, así que pediulles, principalmente a través das redes sociais, que enviasen as súas pedras para completar a obra de arte. Ten cuantificadas unhas 1.600, pero séguenlle chegando día tras día. "As últimas, unha de Punta Umbría e dúas de Tui", advirte. Tenas de moitas localidades galegas, de Nova York, de Venezuela ou incluso de Exipto. E cada unha delas chega coa súa carta, a súa historia, a súa anécdota e milleiros de fotos. "É moi bonito", di emocionado Garrido, que pensa xa en poder facer unha exposición con todo o material enviado polos voluntarios. Deles agarda tamén unha visita. "Supoño que aqueles que me enviaron pedras quererán vir algún día a visitar o monumento e tirar unha foto cunha obra da que tamén forman parte", di este percebeiro con alma e labor de artista, que conseguiu a colaboración e o apoio de varias empresas que axudan no proxecto. Unha delas, Vascogallega, que lle cedeu unha enorme pedra onde poñer a lenda que acompañaráo enorme tronco que homenaxea a marea branca. "Eu vivín moito aquilo, tamén fun voluntario... E meréceno, meréceno moito", reitera. Cinco bandas de acero rodearán o tronco, onde irán tamén todas as pedras enviadas polos voluntarios O enorme tronco que servirá para honrar a aqueles milleiros de persoas que axudaron a recuparar a costa irá rodeado de cinco bandas de acero inoxidable cos nomes dos mariñeiros e daqueles voluntarios. Sobre a enorme pedra, unha placa onde se explicará o que fixeron estes cidadán. Ademais, tanto a madeira como a pedra irán incrustadas nun gran círculo de formigón negro. A obra complétase co principal: as pequenas pedras que a irán decorando e que foron enviadas por todos aqueles que se solidarizaron cos galegos tras a catástrofe sufrida polo país hai dez anos. O monumento preséntase este xoves e inaugúrase o vindeiro 19 de novembro; estará situado na Guarda, ao pé do monte de Santa Tegra Esta Homenaxe á marea branca, que así se chamará o monumento, instalarase na Guarda -a cuxo Concello agradece Xabier a colaboración- ao pé do monte de Santa Tegra. Será inaugurado o vindeiro 19 de novembro, xusto dez anos despois do afundimento do Prestige, pero antes presentarse en sociedade este mesmo xoves. Tamén hai prevista unha festa que non ten a data aínda confirmada. O enorme tronco converterase nun novo símbolo e nun reclamo que seguro chamará a atención dos visitantes. Será a humilde honra aos voluntarios do Prestige, que aínda poden seguir enviando as súas pedras a este enderezo: Pedornes, 63. 36309 Oia (Pontevedra). Serán moi ben recibidas.


Summary: O sociólogo Fermín Bouza faleceu aos 70 anos de idade. Vivía en Madrid desde 1969 e era profesor da Facultade de Ciencias da Información da Universidade Complutense. A súa derradeira entrada no blog persoal daba conta dos seus problemas de saúde.

Fermín Bouza Álvarez (Compostela, 1946) faleceu o 29 de outubro aos 70 anos de idade. Sociólogo e escritor, era fillo do gran poeta e intelectual Fermín Bouza-Brey. Desde 1969 residía en Madrid, onde impartía aulas na Universidade Complutense. Autor de obras como Labirinto de inverno (Premio da Crítica), Longo voo de paxaro, Memoria do diaño, O tempo na auga ou Las bodas secretas de Lilia, alén das obras colectivas, escribía de maneira periódica en castelán no seu blog El voto con botas. A derradeira entrada no seu blog daba conta, precisamente, do seu delicado estado de saúde e informaba da súa saída da UCI. Na biografía que escribiu para a AELG, salientaba que comezou a escribir na revista do colexio e revelaba que posuía un libro de poemas inédito que aínda conservaba, A Barlovento. "Son un lector irregular e gozo moito mirando para a xente e para as cidades na vida de cotío. Quizais porque son sociólogo. A literatura vai coa miña vida e a vida do que me envolve, que é o que conto en xeral. É unha escrita que son eu", afirmaba. Aliás, o escritor sinalaba que a súa escrita é parecida a el, "fuxidía e algo estraña". Nese sentido, puña de manifesto que Labirinto de inverno era a súa vida, "coas súas claves e misterios" e chanceaba cunha errata que contiña esa obra [por Viaraz pon voraz] e que o "torturaba un pouco".


Summary: O BNG aproveitou os actos do Día da Galiza Mártir para criticar o "espolio fiscal" ao que considera sometido o país e lembrar a "clarividencia" das análises económicas do galeguista asasinado polo fascismo.

O portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, criticou que Galiza estea "sufrindo a perda do control" das antigas caixas de aforros galegas e culpou á banca foránea de exercer un "control financeiro" cuxa consecuencia é que Galiza "perda 20.000 millóns de euros ao ano de aforro que emigra a outras latitudes". Vence asistiu xunto a decenas de persoas -entre elas unha importante delegación de Galiza Nova- en Poio (Pontevedra) aos actos de homenaxe do Bloque a Alexandre Bóveda dentro da celebración do Día da Galiza Mártir, no cal ofreceu un discurso no que acusou tamén ao Goberno Central de someter a Galiza a un "expolio fiscal" que durante o último ano provocou a perda de 1.322 millóns de euros "por culpa dun tratamento fiscal discriminatorio". "Utilizan recursos fiscais obtidos aquí para financiar proxectos do Goberno Central, pero non para Galiza", engadiu. "Bóveda puxo os intereses de Galiza por riba de calquera outra cousa" lembrou o voceiro nacional do Bloque Xavier Vence referiuse a Bóveda como unha "referencia para o país" pola súa "entrega e paixón" na defensa dos intereses de Galiza "por riba de calquera outra cousa". Neste sentido, para o portavoz nacional do BNG, existe "unha enorme débeda con Bóveda" e con outros contemporáneos seus que "defenderon o pensamento nacionalista na República e foron perseguidos e fusilados polo réxime franquista". Nesa liña, o líder do BNG asegurou que o pensamento político e económico de Bóveda segue "máis vigente que nunca", xa que o galeguista -asasinado polo fascismo o 17 de agosto de 1936- foi un "exemplo de clarividencia" pola súas teorías sobre a creación das caixas galegas "como instrumento para o financiamento das clases populares, para nacionalizar o aforro e canalizalo no investimento e o crédito dentro do país". Pola súa parte, a Fundación Alexandre Bóveda, por medio de Valentín García, pediu de novo apoios para "institucionalizar" o Día da Galiza Mártir. Outras forzas, como Compromiso por Galicia, tamén homenaxearon a Bóveda.


Summary: Esculca remítelle unha misiva ao delegado do Executivo central no noso país, Samuel Juárez, para lembrar a obriga regulamentar dos axentes da policía española e da garda civil de se identificaren, e arremeten contra as actuacións "coercitivas e nidiamente afastadas da proporcionalidade"

A devaliada situación dos dereitos e libertades na Galiza fan do noso país "un estado de dereito de baixa intensidade". Ante o retroceso que tanto o noso territorio como o conxunto do estado sofren no que atinxe ao exercicio dos dereitos e liberdades da cidadanía e na véspera do Día da Patria galega, o observatorio Esculca comunicou máis unha vez ao Goberno español a súa fonda preocupación polo proceder da policía, nomeadamente das unidades antidisturbios. Así as cousas, desde Esculca fan partícipe máis unha vez ao Delegado do Goberno central na Galiza, Samuel Juárez, das informacións que a respecto das súas competenzas se xeneran no país. Desta volta, explícanlle que desde xaneiro de 2011 o observatorio documentou "as limitacións de que é obxecto o exercicio do dereito de reunión e manifestación". Nese período "constamos que as subdelegacións procederon a prohibir manifestacións amparándose en óbices legais puramente formais e ignorando interesadamente a xurisprudencia que califica o dereito de manifestación como un dereito de configuración constitucional e non legal. Constatamos tamén que se produciron actuacións policiais coercitivas --nomeadamente cargas policiais-- nidiamente afastadas do principio de proporcionalidade", alertan desde Esculca, e sinalan tamén que documentaron "o xeralizado e doloso" incumprimento da obriga regulamentar de identificación d@s axentes da policía española e da garda civil que en cada caso actuaron. A respecto desta última cuestión, xa informara o observatorio por escrito a Juárez de que a Oficina de la Defensoría del Pueblo emitira unha recomendación en prol de adopataren medidas para garantir o cumprimento do dereito cidadán de identificar á policía, incluidos expresamente os membros das unidades antidisturbios. Demandan logo que a Delegación emita ordes de servizo destinada a que tal identificación se faga efectiva nas mobilizacións convocadas para o serán do 24 e o mediodía do 25, con motivo dos festexos da Patria. "Non é este, señor Delegado do Goberno, o momento de deitar gasolina ás chamas, senón de extremar a mesura na adopción de medidas restritivas de dereitos civís", subliña na súa misiva Fernando Blanco Arce, presidente de Esculca.