Summary: O arousán Gustavo Veloso, ciclista da W52 Quinta da Lixa, vén de facerse este sábado coa novena e penúltima etapa da Volta a Portugal. Con este resultado, o deportista, de 35 anos, é o gañador virtual da proba ciclista.

Gustavo Veloso demostrou hoxe unha clara superioridade na penúltima etapa da Volta a Portugal, que rematou cun tempo de 40m41s79, menos de 25 segundos que José Gonçalves, que finalizou de segundo. No que ten a ver cos outros galegos con opcións de podio, o ciclista da Estrada Álex Marque rematou sétimo, a 59 segundos de Veloso e o corredor moañés Delio Fernández sufriu unha avaría, polo que ficou a 2m26s do gañador. A 77 edición da Volta remata este domingo coa décima etapa, que transcorre entre Vila Franca de Xira e Lisboa, cunha distancia de 135,2 quilómetros. A carreira de mañá suporá a consagración do ciclista galego. Na clasificación xeral, seguen a Gustavo Veloso, Joni Brandao, o propio Álex Marque e Delio Fernández.


Summary: O presidente da Generalitat, Carles Puigdemont, explica como debe ser o proceso após do referendo do próximo día 1 de outubro. No caso de vitoria do si, Puigdemont reclama "unha transición para a independencia curta". "Moi dialogada e moi negociada, mais curta", afirma nunha entrevista difundida este domingo polo xornal El Nacional.

Carles Puigdemont analiza na entrevista varios escenarios, mesmo a posibilidade de que a votación prevista para dentro de cinco semanas teña que adiarse. "Se a vontade do Goberno español é permitir aos cataláns votar e acordar os termos para poderen facer o referendo, é obvio. Se a primeira opción fora un referendo concordado co Estado e o Estado decidira concordar co referendo, entendo que temos o deber de buscar ese camiño", asegura o presidente. Porén, de inmediato, precisa que non se dan esas circunstancias e di: "Se tiver que ir a Madrid, vou a Madrid, mais neste momento non entendo que [esa posibilidade] estea sobre ningunha mesa". Puigdemont sinala que o compromiso de celebrar o referendo "é absoluto", e insiste: "Estamos determinados a autodeterminarnos". No caso dunha vitoria do si, o presidente catalán considera que "a transición para a independencia debe ser curta, moi dialogada e moi negociada, pero curta". Explica ademais que se houber aspectos "que teñan que ser traballados con moita calma", iso sería misión de comités tripartitos entre a UE, o Estado español e Cataluña. Tamén fai algunha consideración do proceso cara o futuro. De aquí a un ano, indica, se o camiño é o do si, podería estar aprobada "a Constitución da nova República catalá". Se o camiño é o do non, valora o mandatario, habería eleccións autonómicas. As urnas Na entrevista, Puigdemont tamén subliña que despois dos atentados de Barcelona o Govern segue a manter "o bo funcionamento do país" e "goberna en todos os ámbitos", e que o referendo celebrarase "indefectiblemente". Despois da revelación o día anterior no Financial Times de que as autoridades xa dispoñen de máis de 6.000 urnas, o presidente da Generalitat escúsase para "non dar máis detalles por razóns obvias", pero insiste en que "as urnas estarán" e que farán "o que todos os gobernos da democracia española fixeron: garantir que o día en que se abran os colexios electorais, as persoas poidan ir votar".


Summary: A chamada "nova normalidade" ábrese camiño desde esta fin de semana, coa xeneralización das ocupacións en interior ao 90% e no exterior ao 100%. No lecer infantil hai avances, como a eliminación de máximos nos grupos, pero mantéñense máis restricións de capacidade que nas actividades de adultos no exterior, que se limitan ao 90%.

O Diario Oficial de Galicia (DOG) publicou na sexta feira as normas que abren camiño á 'nova normalidade', que xeneralizan as ocupacións do 90% nos interiores e do 100% en exteriores. Pero non así para os centros de lecer infantil, que segundo a propia descrición do DOG son aqueles estabelecementos abertos ao público que se destinan a xogos e atraccións recreativas deseñados especificamente para idade igual ou inferior a 12 anos, así como os destinados á celebración de festas infantís. Así, mentres que no sector do lecer nocturno existen dous niveis de seguridade, un con certificado covid (que permite o 90% de capacidade no interior e 100% en exterior), os estabelecementos para nenos quedan co 90% tanto dentro como fóra. Colectivo sen vacina O grupo menor de 12 anos é a única franxa de idade que non ten aprobada a vacina para a súa administración, aínda que xa está en fase de análise por parte das axencias do medicamento após presentar Pfizer os resultados do seu estudo (para crianzas de 5 a 11 anos). Por baixo de seis anos, a máscara non é obrigatoria e, de feito, a Organización Mundial da Saúde (OMS) desaconsella o seu uso nese grupo de idade, tanto polas necesidades psicosociais como polos fitos do desenvolvemento dos nenos. Así, a OMS recolle que o uso da máscara "non debe ser obrigatorio para os nenos de até cinco anos, en aras da seguridade e o interese xeral do neno e dada a súa incapacidade de utilizar adecuadamente unha máscara cunha asistencia mínima". Actividades de tempo libre O DOG tamén recolle que as actividades de tempo libre dirixidas á poboación infantil e xuvenil e albergues e campamentos xuvenís poderán realizar actividades cun 90% da ocupación. As actividades, en todo caso, deberán evitar o contacto entre os participantes e non poderán realizarse aquelas que impliquen contacto físico constante entre participantes. Os albergues e campamentos, neste caso, poderán manter unha ocupación de até o 75% da súa capacidade máxima. No caso de campamentos, a ocupación nas tendas será do 75% da súa capacidade máxima habitual, "garantindo a distancia interpersoal".


Summary: O pasado venres estreouse Os Fenómenos, un relato sobre a burbulla inmobiliaria e os seus efectos dirixido por Alfonso Zarauza, con quen falamos. O equipo agarda repetir o éxito que segue acadando A Esmorga.

O cinema galego (e en galego) está nun momento doce. Non só en calidade e recoñecemento crítico e en festivais, senón tamén no que respecta á súa presenza e éxito nas salas comerciais, o que dende logo era unha materia pendente, agás contadas excepcións. Tras A Esmorga, chegan Os Fenómenos, filme dirixido por Alfonso Zarauza (A noite que deixou de chover, Encallados...) estreado o pasado venres. Cine social que relata os efectos da burbulla inmobiliaria a través dos ollos dunha traballadora da construción (Lola Dueñas) e dunha ampla cuadrilla de actores entre os que destacan Luis Tosar, Miguel de Lira ou Antonio Durán Morris. "Unha película que había que facer, unha película necesaria", como a definiu nunha entrevista o seu director. O relato da crise económica e das persoas que a sofren, contado dende aquí. "O filme está funcionando moi ben en taquilla e estamos moi contentos", salienta Zarauza, que sinala que "non é un filme dunha soa fin de semana, pensamos que é máis ben un filme de boca-orella e estamos recibindo comentarios moi bos a través das redes sociais". A película comportouse de maneira moi diferente en cada cidade: por exemplo na Coruña foi o filme máis visto da fin de semana nos cines dos Cantóns, e tamén funcionou moi ben en Lugo e Ourense; en Santiago foi un pouco peor, estaba ao redor da sexta posición, e en Vigo si que pinchou un pouco e foi a novena máis vista. Zarauza destaca que "estamos contentos porque cremos que ao longo da semana vai ir collendo ritmo. Co paso dos días pódese ir construído un discurso a favor do filme". Algo así como está a suceder con A Esmorga? "Efectivamente, o que conseguiu A Esmorga foi moi importante, e hai vasos comunicantes. A Esmorga non é un rival para nós, senón un compañeiro de fatigas", di. "É habitual que as distribuidoras che digan que un filme en galego non lle vai interesar á xente en Galicia. E A Esmorga demostrou que non é así" "Hai sempre moitos obstáculos para que unha película en galego sexa aceptada" -destaca Zarauza- "É habitual que as distribuidoras e produtoras che digan que un filme en galego non vai interesar á xente en Galicia. E A Esmorga demostrou que non é así, rachou eses prexuízos". O director explica que "eu aos distribuidores pedinlles que a cartelería en Galicia estivese en galego, e non me fixeron moito caso, pero algo si. Eu loitei tamén por incorporar todo o galego que puiden nos diálogos, hai xente que me di que é pouco, ao redor dun terzo está en galego e o resto en castelán, pero o certo é que non é doado". "A visión dos produtores era que o filme se rodase integramente en castelán e nós fixemos unha aposta porque a maior parte dos actores fosen galegos e o filme fose todo o galego que fose posible", di. Brais Romero, na crítica do filme publicada en Cinema na praza, salienta que se tratra dun "drama, duro, da realidade dun país que non soubo construír unha economía, ou que, quizais, construíuna demais" e engade que "quizais a película deberíase proxectar xunto con Encallados, e despois, sen acender as luces, deixar que o espectador reflexionase sobre dous episodios que marcaron a historia que hoxe vivimos. Pensar que foi o que pasou, por que e que fixemos nós despois. Como reaccionamos? Cambiamos algo despois de toda a crise? Seguen os caciques paseándose en cochazos por estradas cuxo paisaxe son obras e medio rematar? E os desafiuzamentos, seguen ocorrendo?". Unhas boas críticas que se reproducen en La Voz de Galicia, onde Miguel Anxo Fernández destaca que estamos ante "Cine social galego de alto nivel", sinalando que "non abonda a temática social do día a día, neste caso o noxento mundo dos chourizos inmobiliarios, cun aquel que por momentos remonta a Ken Loach ou a Stephen Frears". "Estréase en malas datas, pero isto non debería ser un atranco para provocar un tsunami nas salas", conclúe. "Estamos contentos porque cremos que ao longo da semana vai ir collendo ritmo. Co paso dos días pódese ir construído un discurso a favor do filme" "Buscabamos autenticidade na historia", di Zarauza, que subliña a importancia do traballo de preparación do filme, "indo de obra en obra, seguindo unha cuadrilla, baixo a chuvia, o frío, a neve". E tamén a relevancia de que a película estea protagonizada por unha muller, amosando esta realidade dende o seu punto de vista, con dificultades engadidas: "Ten que gañar o seu lugar nun mundo de homes, a forza de carácter". Os Fenómenos acumula numerosos recoñecementos e unha gran folla de servizo en festivais internacionais, despois de pasar por unha ducia deles, e de ser premiada por triplicado no Festival de Ceará (Brasil) ou de recibir o galardón do xurado no Festival de Bruxelas. Agora é a quenda das salas comerciais. Esta semana o filme pode verse na Coruña (Cinesa Marineda City e Cines Cantones), Compostela (Cinesa As Cancelas), Carballo (Cines Bergantiños), Narón (Odeón Multicines), Ferrol (Cines Dúplex), Lugo (As Termas), Ourense (Ponte Vella), Pontevedra (Cinexpo), Vigo (Gran Vía Cines, Cines Plaza Elíptica, Cines Norte) e Vilagarcía (Gran Arosa Multicines). E tamén en Barcelona, Bilbao, Madrid, Girona, Mallorca, Salamanca, Sevilla, Valencia, Zaragoza..., ata un total de 32 salas de todo o Estado, 13 en Galicia e 19 no resto de España. "Buscabamos autenticidade na historia" "O noso obxectivo é que a película vaia callando entre a xente, que supere ese muro que é o Nadal, cando o filme está competindo coas películas máis fortes de todo o ano", di Zarauza. Encallados e Chévere Son días de moito traballo para Alfonso Zarauza. A estrea de Os Fenómenos chega cando a bola de neve de Encallados continúa crecendo, grazas ao boca-orella que tamén reivindica para o outro filme. "Encallados é unha alegría total en todos os aspectos. É un filme moi querido por min. Ten unha distribución distinta á que pode ter unha película grandes coma Os Fenómenos, é un camiño máis lento, pinguiña a pinguiña" -di- "Fáltanos presentala en Ferrol e despois queremos levala fóra, a Berlín por exemplo e a outras cidades nas que haxa moitos galegos". "É un experimento marabilloso e é un camiño aberto que poden seguir outros filmes pequenos coma este", conclúe. O premio a Chévere "representa o triunfo da beleza fronte á mesquindade política", en palabras de Zarauza Zarauza tamén presentou hai unhas semanas A Viaxe dos Chévere, un documental que percorre os 25 anos de historia da compañía que vén de ser galardoada do Premio Nacional de Teatro, "unha sorpresa e unha alegría inmensas e un acto de xustiza poética marabillosa", destaca Zarauza. O filme pechou a última edición de Cineuropa, apenas tres días despois de facerse público o recoñeccemento, que para o director "representa o triunfo da beleza fronte á mesquindade política. Un alcalde que tratou uns artistas coma se fosen delincuentes, cando o delincuente era el. O tempo puxo a cada un no seu lugar".


Summary: O presidente da Xunta asegura que a "o maior copagamento" é a xubilación aos 67 anos nun congreso popular marcado pola celebración das vitorias electorais e pola homenaxe a o ex ministro e ex presidente da Xunta.

"En épocas de dificultade todo o mundo busca o seu referente, propóñovos que utilicedes aquel que soñou ter un dí en España un goberno reformista, que cre realmente no progreso". O presidente da Xunta acudiu ao congreso do PP coa encomenda de defender un treito do relatorio social do cónclave, aprobado, como todos os demais, por unanimidade. Ante o plácido plenario dun congreso que ten moito de celebración das recentes vitorias electorais Alberto Núñez Feijóo debullou algunhas das liñas do documento que antes elaborara pero tamén botou man dun recurso que na cita congresual de Sevilla é garantía de aplauso: citar a Manuel Fraga. Despois de debuxar un escenario de crise conómica no que "gobernar non é gastar, senón administrar", Feijóo convidou aos seus compañeiros de partido a fixarse en Fraga para "afrontar o problema máis grande que nos atopamos na nosa vida política". O ex ministro e ex presidente da Xunta, di o xefe do Goberno galego, "non impuxo a súa ideoloxía a ninguén, senón que a puxo á disposición dos demais". Entre unha crecente ovación, o que noutrora foi barón autonómico 'estrela' do PP proclamou que a "maioría social" que "apoiou" a formación nos pasados comicios locais, autonómicos e xerais responde "ao soño" de Fraga. "O fundador, don Manuel, neste momento está vendo e escoitando como seguimos os seus principios e como seguimos reformándonos". "O maior copagamento" Á marxe da figura de Fraga, que tamén protagoniza unha exposición no propio congreso e un vídeo sobre a súa vida -no que tamén se fai referencia á súa etapa franquista, se ben salientando que "ampliou as liberdades públicas"-, Feijóo trasladou a Sevilla boa parte do discurso en materia de política social que ten reiterado en Galicia. Segundo o presidente da Xunta, a súa aposta segue a ser "priorizar a política social" e matiza que, máis que "prestar" servizos públicos, a "obriga dun Goberno é pagar os servizos públicos". "Por iso escoitaremos acusacións de copagamento, de recortes de todo tipo", anticipa Feijóo. Dous días despois de iniciar o trámite da lei que estende a xubilación forzosa para os traballadores públicos galegos aos 65 anos, o líder dos conservadores galegos asegura que "o maior copagamento que se instaurou é dicirlles aos españois que temos que traballar dous anos máis para manter a seguridade social", di.


Summary: Esta quinta feira realízase na universidade brasileira Unicentro, no Paraná, o II Seminário Internacional Xosé Lois García, un dos máximos especialistas galegos no mundo da Lusofonía, sobre o que ten numerosos libros. Ademais, é colaborador deste xornal e ten publicado unha ampla obra poética e ensaística sobre outras temáticas.

-Esta semana realízase nunha universidade brasileira o II Seminário Internacional Xosé Lois García. É vostede unha figura moi respectada no Brasil, publicou tamén unha antoloxía de poesía brasileira, de onde lle vén esta relación? -Eu non son un filólogo, a miña disciplina universitaria é a historia, e a miña visión é semellante á de Fernando Pessoa, que dicía "a minha pátria é a língua portuguesa". E eu digo a miña patria é a lingua galaico portuguesa brasileira, con todo o compendio das falas africanas. No Brasil están moi atentos a Galiza, máis que os portugueses. Os africanos aínda non nos descubriron, algún día o farán, pero os brasileiros saben que a lingua que falan naceu no entorno xeográfico, como eles din, de aquén e alén Miño. Realmente eu levo 40 anos escribindo sobre temas da Lusofonía, esta a Brasil será a sétima viaxe que fago alá. -Vostede tamén é experto noutras literaturas lusófonas, nomeadamente as africanas. -Eu estiven catro veces en Angola, dúas en Mozambique, en São Tomé, en Guiné Bissau, en Caboverde. Si, coñezo e divulguei, publiquei libros con antoloxías da poesía mozambicana e da angolana, e en publicacións e revistas da saotomense e da caboverdiana. Coñezo porque son moitos anos, porque son bastante vello xa, e 40 anos é bastante para que un se especialice, entre aspas. A miña patria é a lingua galaico portuguesa brasileira, con todo o compendio das falas africanas -Parece que a Portugal o atendeu menos. -Eu viaxo moito a Portugal e teño estado en universidades dando relatorios. Portugal, volvendo ao que nos dicía Castelao e Vilar Ponte, é o punto de lanzadeira a outros países, e o coñecemento de Portugal levoume a África e ao Brasil. E teño publicado a antoloxía Floriram cravos vermelhos: antología poética da expressão portuguesa em África e Ásia. -Ademais da súa extensísima produción poética, ten publicado ensaios sobre Castelao, o románico, Novoneyra, Manuel María... -Eu falo moito, como podes ver, e cando non teño con quen falar, escribo. Entón, os meus traballos sobre a Lusofonía son traballos divulgativos para que os lectores da Galiza coñezan o que está a acontecer noutros países de lingua común. Entón a nosa lingua, se algunha vez se ten que salvar, témolo que facer primeiro nós. E despois temos que divulgar a nosa cultura polo mundo. -É vostede unha referencia da cultura lusófona en Galiza, e aínda sorprende máis o feito de que vostede teña base vital en Barcelona. -Eu sempre digo que teño dous cuarteis xerais, un en Barcelona e outro na Galiza. Eu teño 72 anos, vin aos 20 para aquí, levo 52 en Barcelona e non me asimilei, porque ninguén se asimila. Eu son galego, fun curtido por unha cultura propia, que non renuncio a ela, pero tamén defendo o que aprendín de Catalunya. Estamos nós máis virados desde a Galiza cara a Portugal, que Portugal cara os galegos. Non é así cos brasileiros. -Como ve a evolución da relación de Galiza coa Lusofonía? Na Galiza o reintegracionismo avanza, aínda que as relacións estábeis cos países lusófonos non pasan de esforzos puntuais, sobre todo no mundo da cultura. -A min parécenme ben todos os achegamentos e todas as experiencias. Paréceme ben o reintegracionismo desde o punto de vista de recuperar as vellas esencias. Creo que si, está avanzando, ten forza, e alégrome moito, dentro da confusión lingüística que temos. Imos avanzando, xa sabemos as contradicións que ten Galiza desde a vinda da democracia en canto a liberdades de expresión. E os contactos tamén son importantes, e os reintegracionistas teñen contactos con Portugal e co Brasil. Hai unha chamada Academia Galega da Lingua Portuguesa e son traballos positivos. -Hai pouco a escritora Hélia Correia dicíanos que a Galiza mira para Portugal, pero Portugal está a outra cousa, mira máis cara a Europa. -Eu coincido nisto. Desde hai xa moitos anos as librarías galegas estaban moi surtidas de libros portugueses e brasileiros, e cando naceron os departamentos nas universidades había unha demanda, mentres que en Portugal non hai presenza ningunha. Entón, cando falamos de Portugal sería mellor falar de Douro e Miño, onde se formalizou a antiga nación galega. Os portugueses entre Douro e Miño aínda nos din galegos, pero en Lisboa sempre andaron con ese medo dos españois, que os invadiron. E é verdade, ignórannos totalmente. Cando dis: "Son da Galiza", eles responden, "Ah, español". Entón estamos nós máis virados desde a Galiza cara a Portugal, que Portugal cara os galegos. Non é así cos brasileiros. Hai un gran descoñecemento da Galiza, outra cousa son os intelectuais, eles si que coñecen. A gran masa non nos coñece, como moita xente da Galiza non coñece os portugueses. Unha vez falando con Salvador Espriu, díxome "estaba eu en Tui e vin que os galegos desafiaban moito os portugueses, iso quere dicir que sodes da mesma familia e que compartides moitas cousas, mesmo o insulto". Eu penso que iso era mutuo. Houbo moitos contactos entre Risco, Castelao, Otero Pedrayo, etc. con Teixeira de Pascoães, con Jaime Cortesão, con Leonardo Coimbra, cos grandes intelectuais da época. Iso, en parte, é positivo. Pero en xeral non é así. Non sei se nos ignoran ou se tratan de ignorarnos, o que si é certo é que non teñen interese como nós temos por eles. Galiza sempre foi, entre aspas, un apéndice de Catalunya -Que cre que se pode facer para fomentar as relacións con toda a Lusofonía? -Eu non son reintegracionista, pero escribo en portugués e teño escrito catro ou cinco libros nesta lingua, e por outra banda, tamén hai achegas de moitas persoas que non son reintegracionistas. Hai tamén certa confusión, que eu nunca aceptei certos comportamentos de traducir do galego para o portugués e viceversa. É unha cousa inaceptábel tendo unha lingua común. Cando digo que non son reintegracionista, quero dicir que non estou asociado a ningunha organización deste tipo, aínda que por suposto teño relación con eles e eles comigo. -Vostede chegou a Catalunya con 20 anos e viviu a evolución desde a autonomía até o proceso de desconexión no que están actualmente. Como o veu un galego que leva alí toda a vida? -Eu sempre vin a mesma Cataluña: un país normalizado. Cando viña por aquí Manuel María, que veu dar moitos relatorios, el dicía: "estes tipos están completamente normalizados". Mesmo no franquismo foron todos a unha como en Fuenteovejuna, non como dicía o Conde de Gondomar, "somos galegos e non nos entendemos". Non hai comparanza. Nós non fixemos revolución industrial, e os cataláns fixeron dúas, unha comercial no século XIV, e outra a principios do XIX que foi industrial. E a burguesía catalana foi fiel ao país, nós non tivemos industria, e o intento de Ibáñez, por exemplo, que quixo poñer uns altos fornos, acabou como acabou, o caciquismo freouno. En Catalunya houbo unha burguesía que industrializou o país e que creou un proletariado. Mentres, en Galiza houbo unha burguesía subsidiaria de Madrid. En Cataluña houbo unha burguesía que industrializou o país e que creou un proletariado. Mentres, en Galiza houbo unha burguesía subsidiaria de Madrid. -Como cre que pode saír Galiza dun momento histórico coma este no que pode pasar de todo? -Galiza sempre foi, entre aspas, un apéndice de Catalunya. O Rexurdimento vén despois da Reinaixença catalana. Murguía, que creou o rexionalismo máis radical que deu corpo ao futuro nacionalismo galego, andou por Catalunya, como Brañas. E as Irmandades da Fala tamén son unha imitación a partir da recuperación do idioma que en 1911 Pompeu Fabra normativiza. Os cataláns xa levan máis de 100 anos cunha normativización dunha lingua. E normativizar unha lingua é normativizar o país, ao final. -En que momento está a comunidade galega agora mesmo en Catalunya. Os novos galegos e galegas estánse a integrar na comunidade? -Non te creas, non, non. Agora non hai emigración galega, máis ben veñen como estudantes, pero a emgración dos anos 50, 60 e 70 rematou. Os galegos, co seu problema de inferioridade a costas, nunca intentaron falar en catalán, falábanlles aos fillos en castelán, e naceu unha segunda xeración de galegos que se criaron en castelán. Teñen sentimentos galegos? Posibelmente, porque teñen ido a Galiza, pero é unha xeración completamente perdida. En Catalunya houbo 400.000 galegos censados, en calquera intre escoitabas galego no metro. Hoxe, escasea. Xa hai terceiras xeracións que maioritariamente non tiveron conciencia do país galego, porque vivían no triángulo fábrica-casa-bar. E hai moitos reacios a Catalunya, e vexo que a grande clientela do PP en Catalunya son moitos galegos.


Summary: O mozo foi descuberto polos fotógrafos polas rúas da capital. Hai unhas semanas xa se tivera noticia de que a súa irmá tampouco estaba sendo o mellor exemplo do comportamento necesario para evitar a expansión do virus.

O fillo maior da infanta Elena e Jaime de Marichalar e sobriño do actual rei Filipe VI, Froilán, está a ser un dos temas de debate do día nas redes sociais. Malia que non é a primeira vez que o mozo chama a atención da cidadanía polos seus comportamentos, neste caso hai certa crispación polo exemplo dado por un membro próximo á Casa Real na loita contra o coronavirus. Mentres se suceden os fechamentos de territorios e negocios e ascenden as cifras de contaxios, Froilán foi 'cazado' en plena saída nocturna polas rúas de Madrid sen máscara e sen respectar a distancia social coas súas amigas e amigos e outras persoas. As imaxes de Europa Press non transcenderon até hoxe, cando tiveron unha expansión moi rápida polas redes. O malestar quedou claro na gran maioría dos comentarios das e dos usuarios. Se ben é certo que na colección de fotos que ten ao sobriño do rei como protagonista hai algunhas imaxes nas que aparece coa máscara baixada para fumar e falar, noutros casos non hai rastro dese elemento de protección contra a segunda onda da pandemia. Ademáis, a situación na que foi captado o membro da familia real dá idea de que vai acudir a un botellón na rúa. Esta situación vén a coincidir no tempo cun novo escándalo relacionado cos seus avós, aos que se está a investigar polo presunto uso de tarxetas opacas. Mais o que o leva a ser trending topic en Twitter xa non só é iso, senón o feito de que a súa irmá, Victoria Federica, xa fora descuberta en distintos escenarios incumprindo as medidas de seguridade impostas polas autoridades sanitarias para toda a cidadanía.


Summary: O delegado do Goberno español na Galiza contestou entre risas ao lle preguntar polas louvanzas que Senén Pousa deitou a Franco e á ditadura. Aliás, o que fora conselleiro do Medio Rural queixouse da "comprensión" cos lumes que hai nas aldeas galegas

"Hai algunhas cuestións que non son moi decorosas nos tempos que corren", respostou entre risas o delegado do Goberno español na Galiza, Samuel Juárez, ao lle preguntar na Radio Galega pola entrevista en que o alcalde de Beade, Senén Pousa, declarado fervente admirador de Franco e do fascismo, loa os 40 anos de ditadura asegurando que "ninguén do PP me recriminou nunca honrar o franquismo". Polo que se ve, nin llo recriminaron nin o van facer. Se nesta fin de semana o presidente do Goberno galego, Núñez Feijóo, valoraba as súas declaracións como "un chiste", esta terza feira foi Juárez quen respondeu rindo, coma se dun chiste se tratase, e convidou ao alcalde "a reflexionar" sobre o seu posicionamento a este respeito. Porén, Pousa xa advertiu que "nunca me dixeron nada por pensar así, e mellor porque non acepto imposicións". Adiantou que na formación conservadora "hai moita xente que respira igual ca min, mais despois non din nada", en referencia ás louvanzas deitadas á ditadura. Cada 20 de novembro, Senén Pousa pagaba unha misa na honra do ditador, ofrenda que deixou de facer "porque viñan os de AMI --Assembleia da Mocidade Independentista-- montar lío na igrexa". Con todo, recalcou que "se me dixesen algo marcharía. Non consinto que me recriminen a miña maneira de pensar". Ao lle preguntar a Samuel Juárez pola pertinencia dunha sanción por parte do PP, este volveu rir e, botando balóns fóra, rexeitou tal posibilidade sinalando que Pousa "non ten ningún cargo no partido". "No rural non hai conciencia contra os incendios", di o ex conselleiro do Medio Rural Na entrevista concedida á radio pública galega, Juárez falou tamén dos incendios forestais que están a reducir o País a cinzas. Ao seu entender, as dificultades no avance das investigacións radican en que "a tipoloxía de incendiarios na Galiza é moi ampla". O delegado do Goberno español chegou a esta conclusión ao reflexionar sobre a detención dun mozo de Tomiño ao que se lle imputan até 16 incendios. "O caso que me expón é moi ilustrativo porque se non fose porque foi visto prendendo lume sería difícil de crer que este rapaz puidese facer algo así. Estudaba na Universidade e era un rapaz normal", razoou Juárez. Con todo, foi máis aló nas súas teorías ao redor da problemática dos incendios na Galiza e achacou esta á falta de "conciencia cidadá" que, segundo el, se dá no rural. "Hai comprensión cos lumes, enténdese que o monte arde e non se lle dá a importancia que ten", subliñou, enfatizando que se trata, efectivamente, dun "problema de conciencia cidadá" pois, segundo el aprecia, "hai unha distancia grande entre a conciencia cidadá nas cidades e no rural, sobre todo no rural máis profundo". Cómpre lembrarmos que, antes de ir para Madrid e ocupar o cargo de delegado do Goberno español na Galiza, Samuel Juárez foi, xustamente, conselleiro do Medio Rural. "Por suposto que segue a existir Resistencia Galega" Como non podía ser doutro xeito, Juárez atizou a BNG e AGE por seren "tibios" na condena do "terrorismo" da organización Resistencia Galega. Malia isto, dixo estar a percibir "unha certa rectificación por parte dalgúns, que é moi sabia pois todos nos equivocamos". Referiuse á sentenza ditada pola Audiencia Nacional española contra 4 independentistas, condenad@s por "pertenza a banda armada", para reafirmar a súa teoría de que no noso País "por suposto que segue a existir" esa organización "cunhas ideas que pasan por gañar espazo político a costa de infundir temor na poboación". Malia que non foi reinvindicado, Juárez atribuiu a RG a colocación dun artefacto explosivo na sede de Novagalicia Banco en Vigo o 13 de agosto, que para el é "a evidencia" de que Resistencia Galega "segue activa, aínda que cada vez máis debilitada".


Summary: Por vez primeira, unha coprodución do CDG recorre ao micromecenado para completar o financiamento da súa produción. A tempestade, baseado no último texto de Shakespeare e que leva a escena a compañía Voadora.

Fáltalle un 10% do orzamento, o correspondente a 2 dos 9 actores e actrices do elenco e, para acadar eses cartos,a compañía Voadora ten aberta unha páxina na plataforma verkami co fin de chegar á cantidade que precisan para o "proceso de creación e ensaios do espectáculo e a tempada no Centro Dramático Galego". A obra abrirá no mes de outubro a tempada do Salón Teatro de Compostela, sede do CDG, onde o espectáculo se programará durante tres semanas, para logo iniciar a xira por teatros galegos até comezos de novembro. No inicio, o 2 de outubro, desenvolverase unha representación especial para as persoas que contribúan ao financiamento do espectáculo. Ao finalizar, organizarán unha conmemoración na que se entregarán as distintas recompensas, entre as que se atopan entradas, cartaces, DVDs, bolsas ou chapas. A Tempestade, baseada na última obra escrita por Shakespeare, nace en coprodución da compañía a Voadora, co Centro Dramático Galego, Centro Cultural VilaFlor de Guimarães , a XXX MIT Mostra Internacional de Teatro Ribadavia e as compañías portuguesas Ao Cabo Teatro e Teatro Bruto. Nove actores, bailarines e músicos serán o elenco do texto de Shakespeare que leva a escena a compañía Voadora, con adaptación de Fernando Epelde nunha obra que dirixirá Marta Pazos que conta xa con dous premios María Casares á Mellor Dirección. A Tempestade abrirá o vindeiro 5 de xuño o festival de teatro contemporáneo Gil Vicente en Guimarães, neste ano no que s conmemora o que conmemora o 450 aniversario do nacemento de Shakespeare. O CDG ten en xira neste momento o espectáculo "Longa viaxe cara á noite" que se representará o día 17 en Ourense e 22 e 23 en Vigo. Dirixido por Manuel Guede Oliva -director do CDG- conta no seu elenco cos actores Gonzalo Uriarte, Luisa Merelas, Marcos Viéitez e Alberto Rolán. "A TEMPESTADE" de VOADORA - CROWDFUNDING from voadora on Vimeo.


Summary: O centro hospitalario privado anuncia "duros axustes laborais" ao cadro de persoal, malia obter 11 millóns de euros de beneficio neste ano. É o centro sanitario de referencia para 140 mil pacientes da área de Vigo e o seu funcionamento dispara as xa elevadas listas de espera.

Povisa é unha curiosa anomalía no sistema sanitario público de Galicia. Grazas a un convenio co Sergas, este policlínico privado é o centro sanitario de referencia para uns 140.000 pacientes potenciais da sanidade pública na área de Vigo. Este convenio supón a entrega cada ano de 75 millóns de euros do orzamentos da Xunta, ao redor de 535 euros por cada unha das tarxetas sanitarias das que o centro se fai cargo. Entre 2011 e 2014 o orzamento do Sergas viuse reducido en 270 millóns de euros (un 16% menos), co agravante de que os cartos restantes cada vez se empregan nunha proporción maior para pagar externalizacións e servizos privatizados (absorben ao redor da metade do orzamento, uns 1.900 millóns de euros). Povisa tivo ao redor de 11 millóns de euros de beneficios no último ano, grazas en boa medida ao concerto que mantén coa Xunta Povisa tivo ao redor de 11 millóns de euros de beneficios no último ano, grazas en boa medida ao concerto que mantén coa Xunta, que ademais aínda lle debe pagar 19 millóns polo incremento da actividade entre os anos 2005 e 2008. Porén, como denuncia o comité de empresa do hospital, o centro pretende realizar o vindeiro ano "duros axustes laborais ao cadro de persoal". A representación dos e das traballadoras anuncia que lles remitirán escritos ao presidente da Xunta, á conselleira de Sanidade e ao xerente do Sergas para que investiguen o destinos dos fondos públicos que recibe o centro médico. O comité explicou este martes en rolda de prensa que hai dez días foi convocado pola empresa para facilitarlle a información económica que levaba tempo reclamando e que o centro se viu obrigado a entregar a requerimento da Inspección de Traballo. A dirección de Povisa anuncioulles unha serie de medidas que vai adoptar, como a amortización de postos de traballo "baleiros de contido", a modificación de quendas, horarios e funcións, a externalización de servizos e a negociación dun novo convenio. Denuncian que dos 1.390 traballadores e traballadoras que compoñen o cadro de persoal, ao redor de 500 teñen reducida a súa xornada laboral e lembran que o concerto do Sergas está vinculado ao mantemento do emprego. Nos últimos anos foron frecuentes os conflitos laborais abertos en Povisa, o máis recente este mesmo mes de setembro, polo despedimento de 14 traballadores. O pasado verán as e os traballadores levaron a cabo unha folga para protestar pola aplicación do convenio laboral provincial e a rebaixa dos seus salarios nun 40%. Finalmente, a Xustiza deulle a razón ao cadro de persoal, que mantivos o seu convenio e desconvocou as mobilizacións. Povisa, unha necesidade xerada A área sanitaria de Vigo está moi necesitada de camas e de centros, á espera da construción do novo hospital, na que o sector privado estará presente de xeito moi relevante. Calcúlase que Vigo necesita, cando menos, 1.450 camas máis, unha situación que serve para xustificar o concerto existente co privado Povisa (que achega 400 camas) ou a derivación de pacientes a outras áreas sanitarias, coma a de Santiago. O polémico novo hospital de Vigo, un proxecto de financiamento público-privado, achegará unicamente 900. A distorsión xerada por Povisa era tal que a Xunta adoitaba proporcionar dúas medias globais de espera, unha con Povisa (83,4 días en 2013) e outra sen Povisa (69,3 días) Todo isto levou nos últimos anos a que a área de Vigo, a cidade máis poboada de Galicia, fose a que rexistrase listas de espera máis elevadas, en boa medida por mor do efecto Povisa. A lista de espera media no CHUVI situábase en 2012 nos 88,4 días (só por detrás do Hospital da Costa e do CHUAC coruñés) e en Povisa nos 212,4 días. En 2013 o CHUVI seguía sendo o segundo centro público con máis espera, con 87,1 días (só por detrás do CHUAC), situándose Povisa nos 176,1. De feito, a distorsión xerada por Povisa era tal que a Xunta adoitaba proporcionar dúas medias globais de espera, unha con Povisa (83,4 días en 2013) e outra sen Povisa (69,3 días). Isto foi así até este ano 2014; as dúas últimas ocasións que o Goberno galego ofreceu información sobre as listas de espera xa non ofreceu esa media global que inclúe o centro privado vigués. Así, o pasado mes de outubro, os datos do terceiro trimestre ofrecían unha media de espera do conxunto dos hospitais galegos (sen Povisa) de 81,5 días, e unha espera media en Povisa de 199,9 días. Povisa é tamén un dos principais motivos de queixa dos galegos e galegas nas súas reclamacións ao Valedor do Pobo Povisa é tamén un dos principais motivos de queixa dos galegos e galegas nas súas reclamacións ao Valedor do Pobo. Ao redor do 70% das queixas teñen que ver coa atención sanitaria, e dentro delas as xeradas por este centro hospitalario privado co que a Xunta mantén un concerto son maioritarias, sobre todo as motivadas pola súa asistencia, pola súa política de persoal e polas súas elevadísimas listas de espera.


Summary: Conversamos coas impulsoras desta acción ciberfeminista que está a evidenciar, através das redes sociais (Facebook e Twitter), a exclusión das mulleres dos espazos públicos. "Resulta vergoñento que no 2015 aínda non houbese nunca reitora ningunha en Galicia, por poñer un exemplo", denuncian.

Combinamos un encontro virtual, como corresponde a unha entrevista con activistas do ciberfeminismo. Así definen Todo Pirolos, unha iniciativa lanzada na rede que bebe das VNS Matrix, un grupo de artistas e activistas que escribiron o primeiro Manifesto Ciberfeminista a comezos dos anos '90. "Somos mulleres", explican, "mais non necesariamente cis" [correlación entre xénero asignado e identidade de xénero]. Como xorde a idea de crear 'Todo pirolos'? B. Aparecéusenos diante o tumblr de Allmalepanels, creado por Saara Sarma, unha investigadora de Finlandia, e pareceunos oportuno meternos en algo así... a nivel galego. A. Dicimos "a nivel galego" porque o primeiro día xa vimos que non se daba feito; nin inda poñéndonos buscar eventos fully machotes a escala local nunha das "grandes cidades" galegas dariamos feito. B. Non hai máis que mirar a prensa, claro. Pero mellor falar de cousas serias. Explica ti, A. A. A ver. Este tipo de iniciativas nacen para demostrar mediante o humor e o activismo que o denominado "falocentrismo" é algo moi real e non unha andrómena dunhas tolas, como nos queren facer crer os neomachistas no seu discurso de que as mulleres xa temos todos os dereitos e mesmo dereitos "de máis", por exemplo coa ladaíña ridícula das "denuncias falsas" por violencia de xénero). "A linguaxe sexista está na base da violencia contra as mulleres" B. Quen non se crea ou explique o do falocentrismo, iso de que os homes se consideren representantes de todas e todos, pode tentar explicarse a si mesmo, para empezar, a linguaxe sexista. Esa linguaxe sexista ten unhas consecuencias materiais, como é lóxico, e está na base da violencia contra as mulleres, A. Contra a que, de feito, non se fai nada. B. Iso ía dicir. Facemos un xogo? Imos imaxinar que pasaría a tódolos niveis (medios de formación de masas, administración, partidos, etc.) se no 2014 fosen asasinados 54 homes no Estado. Tempo para responder. Cincuenta e catro homes mortos nun ano. Máis de un cada semana. Por se non nos parece un problema político de primeira magnitude vou propor unha comparación; odiosa, si: só entre os anos 1978 e 1980 houbo máis vítimas de ETA nun só ano, en toda a historia da banda, que vítimas de violencia de xénero en cada un dos anos que van do 2005 a 2015. Toda a historia da violencia contra as mulleres no Estado, ano a ano, produciu máis mortos que ETA nos peores tempos, ¿enténdese así? E inda non sei cando estivo a violencia de xénero nos primeiros lugares das preocupacións dos españois esas polas que pregunta sempre o CIS. "Resulta vergoñento que no 2015 aínda non houbese nunca reitora ningunha en Galicia, por poñer un exemplo" A. Só así, dende unha perspectiva falocentrista e unha linguaxe sexista que usamos sen repensar, se entenden cuestións como a proposta da lei do aborto do PP (homes que deciden sobre os corpos das mulleres) ou a inacción ante os asasinatos das mulleres. Todo isto parte dun imaxinario no que os homes teñen sempre a palabra e ocupan todos os espazos. Logo non nos podemos sorprender cando os homes non son quen de aceptar posicións que non implican esa centralidade e actúan con violencia. Resulta vergoñento que no 2015 aínda non houbese nunca reitora ningunha en Galicia, por poñer un exemplo; e que todo o que nos rodea estea invadido de imaxes de homes que deciden e imaxes de mulleres que son obxectos. B. Parece claro que incluso os homes deberían decatarse ou escandalizarse con esta situación, ¿non? Polos menos os mesmos que se escandalizaban polo appartheid, xa non pedimos máis. Mentres non cambiemos ese imaxinario non haberá trazas de cambiar as desigualdades e violencias evidentes... A. Pero que se negan repetidamente. B. ...que padecemos as mulleres. "Se en Galicia houbese un coche fantástico, quen o conduciría sería Gayoso. Gayoso fala co reló e entón ilumínase a Catedral de Santiago" Por que Gayoso e a Torre de Hércules? B. Porque é o noso Michael Knight. A ver: se en Galicia houbese un coche fantástico, quen o conduciría sería Gayoso. Gayoso fala co reló e entón ilumínase a Catedral de Santiago, dan as badaladas e cambia de ano. Ademais, sabemos que Gayoso nos desculpará por telo escollido a el, que é moito máis simpático que Michael Knight. A Torre de Hércules... bueno, non sabemos se o horario é o axeitado para explicar o da Torre de Hércules de goma como premio para os machopirolos. A. Hai que abrirse a novas experiencias, ó coñecemento. B. Por compensar, e que non se nos ofendan os coruñeses, diremos que de momento o récord de #todopirolos é para a páxina de opinión de Faro de Vigo. A. E para unha banda de jazz. "A exclusión das mulleres dáse en todos os espazos que saian dos asignados para nosoutras polo patriarcado" B. Non, en serio: buscamos unha foto de Gayoso con cara de felicitar e houbo que escoller entre esta e outra na que aparecía coa camisola do Obradoiro. Escollimos esta por causa da urxencia. Botando unha ollada a algunhas das vosas 'capturas', a exclusión das mulleres reflíctese tanto en actos institucionais como privados. Cumpría xa un espazo para a denuncia pública?A. A exclusión das mulleres dáse en todos os espazos que saian dos asignados para nosoutras polo patriarcado. O problema é que algo tan evidente se fai invisible porque se nos socializa para non ver. Poñer unha Torre de Hércules e un Gayoso fai visible o evidente. B. Edúcasenos para non ver. Incluso para non ser vistas se non é como obxectos. O sorprendente é que non haxa máis denuncias deste tipo, coa de tempo que ten a xente para encabuxarse e discutir no twitter no facebook e nos bares. A íntegra, a vindeira quinta feira no número 152 do semanario en papel.


Summary: O tribunal falla en favor da central sindical nacionalista que fora excluída destes órganos colexiados pola Xunta, CCOO e UGT

O Tribunal Superior de Xustiza de Galiza recoñece o dereito da CIG-Ensino a participar na designación dos membros de extracción sindical pertencentes aos Consellos escolares dos Centros Integrados de Formación Profesional (CIFP). Após presentaren un recurso contencioso administrativo, a CIG valora "moi positivamente" a decisión xudicial que anula os nomeamentos feitos á marxe da organización maioritaria no ensino. A decisión da Xunta --apoiada por CCOO e UGT-- deixaba fóra ao sindicato nacionalista o que supuña unha vulneración "do dereito á igualdade e de liberdade sindical" como vén de fallar a máxima instancia da Galiza. Neste senso, o TSXG anula os nomeamentos aprobados en 2009 en 11 centros de Formación Profesional que deberán ser re-eleit@s, agora si, coa presenza da central sindical.


Summary: Os corpos sen vida rescatados após o naufraxio corresponden a cinco cidadáns españois, tres peruanos e un ghanés.

Os labores de identificación dos nove corpos recuperados no naufraxio do barco 'Vila de Pitanxo' concluíron este sábado, segundo anunciou a Delegación do Goberno na Galiza nun comunicado despois de trasladar esta información ás respectivas familias e ao equipo de psicólogos que atende aos familiares que así o demandaron. Segundo confirmaron as propias familias, entre os corpos identificados están os de Rogelio Franco, Miguel Lumbres, Diego Andrés Moré, Daniel Fernando Moré, William Arévalo Pérez y Ricardo Alfonso Cruz Flores. Ademáis, foron recoñecidos o mariñeiro de Lepe (Huelva) José Antonio Cordero, o cociñeiro de Bueu Fernando Santomé e o ghanés Apaanah Pelungo Zure. En total, cinco españois, tres peruanos e un ghanés. Sete destas vítimas mortais arribaron ás 11.30 horas ao porto de San Xoán de Terranova a bordo do pesqueiro galego 'Praia de Menduiña II', que tamén transportaba aos tres mariñeiros sobreviventes do naufraxio . Alí foi recibido polo cónsul xeral de España en Montreal e o cónsul honorario, despois de que esta sexta feira atracase no mesmo porto o buque canadense 'Nexus' cos corpos dos outros dous falecidos. Desde o porto, os corpos sen vida dos mariñeiros foron trasladados en coches fúnebres para que equipos forenses canadenses procedesen aos labores de identificación. Volta a casa Pola súa parte, os tres sobreviventes xa están en terra. Trátase do patrón do barco, Juan Padín, e o seu sobriño, Eduardo Rial Padín, así como o mozo ganés Samuel Kwesi, residente en Marín. Os tres abandonaron o 'Praia Menduiña II' minutos antes das 16 horas e foron recollidos por un vehículo, segundo confirmaronfontes presentes na zona. O Goberno explicou este sábado que o Consulado Xeral prestaralles todo o apoio necesario para o cumprimento obrigatorio das formalidades de inmigración e aduaneiras de Canadá, e facilitaralles os documentos de viaxe que lles permitirán regresar a España canto antes. Ademais, o Executivo estatal fretará este domingo un avión A-400 do Exército do Aire, con destino ao aeroporto de San Xoán de Terranova, para a repatriación dos mariñeiros que sobreviviron ao naufraxio do 'Vila de Pitanxo' e dos nove falecidos rescatados até o momento.


Summary: Antón Sánchez di que a forza que impulsou Beiras seguirá intentando reconstruír "un espazo de unidade popular e de ruptura" malia renuncia a presentarse ás xerais. E advirte que as coalicións non se poden conformar "a golpe de convocatoria electoral" senón con diálogo político. Ese elemento parece que falta na relación entre Anova e Pablo Iglesias.

Mentres Podemos e Esquerda Unida confirmaban onte, segunda feira, os cabeza de lista de Galicia En Común nas circunscricións galegas para as estatais de novembro –Gómez-Reino na Coruña; Yolanda Díaz en Pontevedra; Ledicia Piñeiro en Ourense; e Vanessa Somoza en Lugo– os seus antigos socios no espazo En Marea tomaban vías diferentes pero camiños paralelos cara un futuro cando menos incerto. Luís Villares e o que queda de En Marea presentaranse ás estatais en solitario. Onte anunciaron o fracaso no acercamento á plataforma Más Madrid –por non ter acordado unha axenda común galega, segundo fontes da formación de Villares–, ao tempo que asumían que ningún partido atendeu a oferta de concorrer as estatais nunha candidatura "ampla, galega, progresista e responsábel". Villares e os seus fican fóra de xogo. E fóra de xogo, pero cando menos voluntariamente, fica tamén Anova, ignorada polos partidos cos que comparte bancada no Parlamento. Igual que Villares, Anova fixo un chamamento "a toda a esquerda política e social galega". "Realmente non houbo resposta pola outra parte", explicaba onte Antón Sánchez, portavoz do Grupo Común da Esquerda no Parlamento e un dos cabeza visíbeis de Anova. "Nin resposta nin negociación algunha. E non queremos fragmentar máis o espazo da esquerda, por iso decidimos non presentarnos ás xerais". É a segunda vez que sucede. "A situación é similar á do 28A", di Sánchez. Mais non tanto: é a segunda vez, e sucede a menos dun ano (se non media un adianto) das eleccións galegas e despois duns meses en Madrid nos que Unidas Podemos foi abandonando as súas posicións en prol dos dereitos dos pobos na procura dese goberno co PSOE. Diferencias ideolóxicas, tácticas e persoais As diferencias ideolóxicas remarcáronse nestes meses. Anova non se moveu, pero Podemos si. E non se viu por ningures confronto de opinións entre os socios de por onde debían ir as cousas. Pablo Iglesias xa non debate con Beiras. Yolanda Díaz asumiu o rol de referente galega… para as cuestións de Estado. As diferencias tácticas e persoais tamén se agrandaron. Pablo Iglesias disputa o seu espazo no plano estatal. Anova, con Beiras a un lado, xa non pinta nada nese marco. Ademais, seguindo o exemplo de Anova, algunhas mareas (singularmente a Marea Atlántica coruñesa) puxéronse de perfil na campaña do 28A. Pablo Iglesias pasoulles a factura nas municipais. Así que a situación parece diferente á de abril. Mais Anova teima. "Anova está intentando reconstruír o espazo de unidade popular. Esa é a nosa vontade. E pensamos que as mareas municipalistas, entre outros actores que teñen obxectivos políticos comúns, teñen que estar. Non se pode deixar fóra a ninguén que comparta iso e menos, a mareas tan fortes como as que hai no país", insiste Antón Sánchez. "Pero as decisións de outros non dependen de nós, claro". Sánchez pensa que a retirada de Anova en abril e agora en novembro non afectará ao traballo no grupo parlamentar –"creo que temos a madurez suficiente para defender até o final o noso programa electoral, e nós estamos aí para iso"– e manifesta que tampouco debería afectar a unha futura coalición para as galegas de 2020. "Queremos reconstruír o proxecto do que foi AGE no 2012, pero iso non se fai a golpes de convocatoria electoral e xa está, é preciso un diálogo político, por aí temos que empezar", indica o deputado. Cara o 10N, Anova non vai pedir o voto para ningunha candidatura, "pero convén non esquecer que se pode dar un goberno da dereita coa ultradereita, esa ameaza inda non se disipou", advirte Sánchez. Por outra banda, o deputado valora a aparición de Más País no taboleiro galego. "O primeiro é que non se coñece o proxecto de Errejón para Galiza. O seguinte é que vai fragmentar o voto".


Summary: O traballo constitúe "unha proba máis" da existencia de conexións e da circulación de obxectos entre dous dos principais Finisterres atlánticos, Galiza e Bretaña, desde polo menos o V ou IV milenio A.C.

Un estudo no que participa un grupo de investigadores da Universidade de Santiago de Compostela (USC) logrou trazar o percorrido dunha machada única de máis de 6.000 anos de antigüidade, desde a súa construción a partir de materiais dos Alpes, o seu paso pola Bretaña e a súa chegada a Vilalba. Esta peza é a única destas características atopada ata agora en toda a Península Ibérica e foi atopada na parroquia vilalbesa de Vilapedre, onde foi achada no século XIX. A machada foi construída a partir dunha roca verdosa do Piamonte italiano dos Alpes. De man en man, acabou chegando á Bretaña, rexión na que foi modificada ao practicarlle unha perforación, e terminou chegando a Galiza após unha travesía marítima. A machada foi construída a partir dunha roca verdosa do Piamonte italiano dos Alpes. De man en man, acabou chegando á Bretaña, rexión na que foi modificada ao practicarlle unha perforación, e terminou chegando a Galiza após unha travesía marítima. Así se desprende das conclusións do artigo que acaba de publicarse na revista 'Journal of Lithic Studies' da Universidade de Edimburgo. O estudo está asinado polos investigadores da USC Óscar Lantes, Ramón Fábregas e Arturo de Lombera, así como por autores da Universidade Nova de Lisboa e do Centre National da Recherche Scientifique (CNRS) de Francia. Os resultados das análises mineralóxicos e elementais confirmaron que o material do que está feia procede, con toda probabilidade, das proximidades do curso alto do río Po ao seu paso por Revello, no Piamonte italiano. Estes datos constataron, ademais, as impresións achegadas por diversos especialistas a partir da análise superficial desta peza ao longo do últimos cincuenta anos. Para iso analizáronse diversas mostras de xadeíta e outras pedras verdes procedentes de diversos puntos dos Alpes italianos, onde estas materias primas foron explotadas durante o Neolítico para servir de soporte para a manufactura de machadas puídas que logo circularon por toda Europa, fundamentalmente entre o 5.000 e o 3.000 A.C. "A machada de Vilapedre foi transportada orixinalmente á Bretaña , onde sería remodelada seguindo os gustos locais: puíndoa ata dotar a súa superficie dun brillo especular e sendo perforada no seu parte proximal ou talón, probablemente para ser empregada como adorno destinado a lucir colgado no peito dalgún individuo prominente", explica o profesor Ramón Fábregas. Desde a Bretaña viaxaría posteriormente ata o norte da Galiza, probablemente por mar, tal e como suxire a ausencia deste tipo de machadas perforadas noutras áreas ao sur do val do Río Garona. Aínda que a orixe exacta desta peza dentro da parroquia de Vilapedre continúa sendo unha incógnita, a revisión dos arquivos persoais do seu descubridor, o historiador Manuel Mato Vizoso, suxire que a machada podería proceder dalgún dos túmulos existentes na parroquia homónima, como os que conforman a necrópole de Bouza ou Veiga da Garea. Por todo iso, o traballo constitúe "unha proba máis" da existencia de conexións e da circulación de obxectos entre dúas das principais fisterras atlánticas, Galiza e Bretaña, desde polo menos o V ou IV milenio A.C.


Summary: A gala dos premios Youtubeir@s celébrase esta sexta feira 29 de novembro ás 20 horas no teatro principal de Compostela. Os 27 finalistas, escollidos entre os 252 vídeos e canles inscritos, repartiranse até 6.500 euros en premios.

A gala dos premios Youtubeir@s, que terá lugar na sexta feira 29 de novembro ás 20 horas no Teatro Principal de Compostela, artéllase arredor da construción de comunidade na internet, celebrando a cada vez máis ampla familia de creadoras dixitais galegas. Son 27 as finalistas escollidas entre os 252 vídeos e canles inscritas, que se reparten 6.500 euros en premios. «Conéctate á comunidade e multiplícate», exhorta o lema desta convocatoria. O acervo creativo do Youtube demostra que a nosa lingua, así como a súa relación coas novas canle de comunicación, é un elemento vivo que está en constante construción, evolución e transformación. Así o deron a coñecer Noa Díaz, concelleira de Educación, Mocidade, Igualdade e Políticas Lingüísticas de Santiago, e Roberto Rielo, técnico de normalización lingüística do Concello de Teo e secretario do xurado na rolda de prensa esta mañá en Compostela. A gala A actriz Patricia de Lorenzo será a encargada de conducir a cerimonia, fundida na personaxe de Isaura das Fillas Bravas do Grupo Chévere. A música correrá da conta do DJ Manu TF, mentres Iria Fafián elaborará en directo un gran graffiti para celebrar o final desta terceira edición do certame. A iniciativa responde a un traballo conxunto dos servizos de Normalización Lingüística de varios concellos, en colaboración coa Deputación da Coruña. Díaz destacou a pegada social do proxecto, así como o seu labor no fomento da nosa lingua na rede social de vídeos máis grande do mercado global. Neste censo, celebrou a colaboración entre institucións educativas dos doce concellos implicadoa e as tres universidades. O xurado, integrado por Nel Vidal, Johana Paradelo, Tomás Lijó, Brais Nogueira e Inés Salvado outorgará catro premios de 1.000 euros para os gañadores das categorías principais: vídeo-facermos, vídeo-opinarmos, vídeo-cantarmos e canle. Por outra banda, concederanse tamén premios á creatividade, á eficiencia comunicativa, á calidade técnica e á calidade lingüística, dotados con 500 euros. Na gala darase a coñecer a #propostayoutubeira, galardón que entrega o público. Rielo, desglosando os datos por idades, destacou que 43 % dos vídeos corresponden á franxa de 18 a 30 anos, o que pon de manifesto a relevancia desta sorte de iniciativas para promover o uso do galego entre a mocidade.


Summary: Sánchez Izquierdo acusou "sindicalistas" de exercer "intimidación" contra xornalistas no escándalo de Fernández Díaz.

O Comité intercentros da CRTVG solicita o cesamento do director xeral do ente público, Alfonso Sánchez Inzquierdo, após que este acusase os seus membros de "intimidar" compañeiros nas protestas pola non emisión das gravacións do escándalo de Fernández Díaz, ministro do Interior. Nun comunicado, sosteñen que os medios públicos " non poden estar dirixidos por persoas que permiten a intimidación permantente e diaria de profesionais da información para que accedan á manipulación informativa". O comité nega con contundencia as "intimidacións a xornalistas e profesionais" das que lle acusa Sánchez Izquierdo, e lémbranlle que este organismo ampara "a cotío" a compañeiros polas "intimidacións permanentes" ás que lles someten para que accedan a facer "manipulación informativa". Nesta liña, indican que a representación sindical conta con 380 sinaturas de empregados da CRTVG solicitando a posta en marcha dese Estatuto Profesional e do Consello de Informativos, que a vindeira semana lle entregaran ao Consello de Administración nunha xuntanza programada con ese órgano. Os medios públicos " non poden estar dirixidos por persoas que permiten a intimidación permantente e diaria de profesionais da información para que accedan á manipulación informativa" "Intimidar" O pleno do Comité considera, asimesmo, "inaceptábel" que Sánchez Izquierdo anuncie no Parlamento que vai promover o que cualifican de "violación de dereitos fundamentais" ao anunciar que vai abrir unha investigación sobre os protestos ou que vai poñer un entorno de vixilancia.Unhas medidas que só procuran, considera o Comité, "intimidar á representación sindical e crear un pano de fume que xustifique a non investigación das razóns polas que se omitiron os audios das gravacións ao Ministro". Inspección de traballo Anuncian que informarán a Inspección de Traballo das medidas anunciadas polo director xeral en sede parlamentaria de "aprazar as conversas e reunións co Comité de Empresa", por consideralas unha grave vulneración dos dereitos da representación sindical e da obriga legal de respectar o marco de representación legal establecido na empresa.


Summary: Ana Peleteiro, Solange Pereira, Frank Casañas e Lidia Parada gañaron as probas de triple salto, 1500 metros, disco e xavelina, respectivamente. Jean Marie Okutu foi prata en lonxitude, o mesmo que Belén Toimil en peso e Isaac Vicente en martelo.

Boa actuación do atletismo galego nos Campionatos de España absolutos, que se celebraron esta fin de semana en Castellón. Os e as atletas galegas regresaron con catro ouros (Ana Peleteiro, Solange Pereira, Frank Casañas e Lidia Parada en triple salto, 1.500 metros, disco e xavelina), tres pratas (Jean Marie Okutu, Belén Toimil e Isaac Vicente, en salto de lonxitude, peso e martelo) e un bronce (Mauro Triana en 200 metros), ademais de obter outros bos resultados noutras probas. En triple salto, a ribeirense Ana Peleteiro proclamábase Campioa de España cun mellor salto de 13.95, confirmando que o futuro da especialidade é seu e que tras diversas lesións volve estar a un gran nivel. Con tan só 19 anos, campioa mundial junior en 2012 e campioa de España absoluta en pista cuberta en 2014, Peleteiro mantén a súa progresión. Na final dos 1500 femininos, celebrada tamén este domingo pola tarde, a canguesa Solange Pereira, impúxose nunha carreira táctica cun tempo de 4:17.21, repetindo o triunfo acadado no último campionato de España en pista cuberta. Á final chegou igualmente a tamén galega Leticia Fernández. Algúns dos mellores resultados para o atletismo galego chegaron nos lanzamentos. En disco, o tudense Frank Casañas impúxose coa segunda mellor marca da tempada (61,48 metros). E, igualmente, a barbanzá Lidia Parada, de tan só 22 anos, realizou un lanzamento de 59,03 metros na xavelina, facéndose co titulo, batendo de novo o record de España sub´23 que ela mesma posuía, fixado o pasado dia 18 de xullo en Ourense no Campionato galego absoluto. Houbo pratas en peso e martelo, da man de Belén Toimil e Isaac Vicente. Isaac Vicente cumpriu cos pronósticos e logrou o segundo posto en lanzamento de martelo, cun mellor rexistro de 70,17, sendo a súa terceira mellor marca da tempada. En peso, tamén se cumpriu o guión e Belen Toimil, de só 21 anos, fíxose coa medalla de prata, cunha marca de 15,98 metros. Houbo tamén medalla en salto de lonxitude, aínda de que nesta ocasión o marinense Jean Marie Okutu non puido facerse coa vitoria, como si fixera en anteriores campionatos (2009, 2011 e 2013). O seu salto, de 7.78 metros, deixouno a doce centímetros do ouro. Okutu seguirá buscando nos vindeiros meses a moi esixente mínima para participar nos xogos olímpicos de Río en 2016 (8.15 metros). E o atletismo galego regresou tamén con bronce, nos 200 metros lisos, da man do coruñés Mauro Triana, de tan só 19 anos. Triana foi mellorando os seus resultados ao longo do campionato, rebaixando os seus tempos dende a primeira rolda (21.65), a semifinal (21.44) e a final (21.23), logrando o bronce e novo record galego promesa. Hai que destacar tamén a actuación de Esther Navarrete nos 5000 metros, nos que foi cuarta con 16.26.34, mellor marca persoal, indo sempre no grupo de cabeza e pelexando ata o final. Tamén chegaron ás súas respectivas finais Saleta Fernández en salto de altura, José Palomanes en triple salto, Víctor Gallego en disco, Pablo Sanromán e Carlos Revuelta en martelo, Iria Forján en lonxitude, Manuel Hurtado en 5000 metros, ou Manuel Uriz e Borja Barbeito en xavelina.


Summary: As mulleres vítimas de trata e explotación sexual terán acceso a axudas e medidas específicas que xa se contemplan para vítimas de violencia machista.

A lei 11/2007 para a prevención e o tratamento integral da violencia de xénero da Galiza incluirá en 2023 as vítimas de explotación sexual. Este paso pioneiro vai na liña doutros avances da lexislación que xa promulgou a Cámara galega, como o fito logrado hai case un ano ao incluír o ciberacoso contra as mulleres como violencia machista. Amnistía Internacional alerta das eivas na detección da trata Esta reforma vén propiciada pola Lei de medidas fiscais e administrativas que acaba de iniciar a súa tramitación parlamentaria, tamén coñecida como Lei de acompañamento aos orzamentos da Xunta de 2023 e que se tramita de forma paralela ás contas autonómicas, de maneira que tamén entrará en vigor coa chegada do novo ano. Vítimas de explotación sexual Segundo recolle o texto, entenderase "vítima de explotación sexual aquela que realice o exercicio da prostitución", incluídos os actos pornográficos ou a produción de material pornográfico con obtención de lucro por parte dunha terceira persoa, física ou xurídica, "cando a vítima se atope nunha situación de vulnerabilidade persoal ou económica" ou "se lle impoñan condicións gravosas, desproporcionadas ou abusivas". O Parlamento da Galiza, do que forman parte PPdeG, BNG e PSdeG, avanzou na lexislación en materia de violencia machista nos últimos anos desde a aprobación, en 2007, da primeira lei integral, un fito no lexislativo autonómico que suscitou o aplauso unánime o día que recibiu luz verde. A lei galega xa recoñece como machista a violencia vicaria Recentemente, tamén suscitou o consenso de todos os grupos o rexeitamento ao proxenetismo e, de feito, aprobaron unha proposición non de lei na que, entre outras cuestións, o arco parlamentario mostrou de forma unánime a súa postura a favor dunha reforma do Código Penal para introducir esta prohibición de forma expresa. A reforma galega, que se tramita xunto con máis dunha trintena de retoques que a Xunta fará este ano a normativas vixentes, supón que todas as mulleres vítimas de trata, ao ter esta consideración na lexislación autonómica, poderán ser receptoras das axudas e medidas específicas que hai para vítimas de violencia machista. A Galiza tamén é pioneira na consideración da violencia vicaria como violencia machista, unha consideración que está vixente xa desde xullo de 2021 e que afecta non só aos fillos senón a persoas estreitamente unidas á muller, así como se o exerce unha ex parella, parella ou persoa coa que se mantivo unha relación análoga. Explotación sexual na Galiza Entre 2016 e 2020, na Galiza rexistráronse un cento de persoas vítimas de trata e explotación, segundo datos do Ministerio do Interior. As vítimas de trata e explotación sexual rexistradas nese período foron as máis numerosas. Explotación sexual e mendicidade forzosa lideran os casos oficiais de trata na Galiza As autoridades realizaron nese lustro un total de 620 inspeccións administrativas en lugares onde se exercía a prostitución, durante as cales identificaron 3.310 persoas en risco. Con todo, nas estatísticas oficias figuran 24 persoas vítimas de trata sexual e 39 vítimas de explotación sexual. Xa o advirte a ONU: nos rexistros oficiais só figura un 5% das vítimas, o que significa que por cada persoa declarada hai outras 20 sen recoñecer.


Summary: Xesús Torres Regueiro (Betanzos, 1957) é un dos veteranos nos estudos da memoria na Galiza. Historiador de longo percorrido, autor desde fai décadas dunha chea de investigacións sobre os movementos sociais e políticos nas primeiras décadas do século XX, achégase neste traballo que pública Nós Diario en Os nomes do terror aos vitimarios de Betanzos

Fai parte daquela xeración de pioneiros que comezou a investigar a represión na Galiza a finais dos 70 e comezos dos 80, como foron recibidos aqueles traballos polas vítimas pero tamén polos vitimarios? Si, a partir de 1985 comecei a publicar algúns artigos en A Nosa Terra –onde xa viña colaborando dende tres anos antes- arredor do que hoxe se chama "Memoria histórica" ou "Memoria do 36" como eu gosto mellor de chamarlle, sempre centrado en Betanzos. Daquela non había posibilidade de acceder aos arquivos militares e case toda a información era de transmisión oral ou do arquivo municipal, coa limitación que había dos 50 anos transcorridos. En 1987 colaborei no especial O 36 na Galiza, na segunda edición ampliada, publicado polas edicións A Nosa Terra, cun traballo sobre o Betanzos de 1936, e en 1992 no libro colectivo Os conquistadores modernos, coordinado por Dionisio Pereira e publicado pola mesma editora, cun traballo sobre o movimento obreiro e agrario no Betanzos republicano. En 2004 Isaac publicoume en Ediciós do Castro un libro sobre a República en Betanzos, que estaba parado dende dez anos antes. En 2006 retomei o tema, centrándome agora nas vítimas da represión nun traballo no número 29 do Anuario Brigantino e noutros artigos na revista A Xanela, aproveitando a posibilidade de acceder ás causas dos procesados, a outros arquivos e novas fontes, colaborando coa CRMH da Coruña e co proxecto universitario Nomes e Voces. Máis recentemente, noutro traballo sobre a Falanxe de Betanzos, no número 41 do Anuario Brigantino,recollo algunha documentación que confirma a participación na represión de 1936 dalgúns membros de Falanxe Española e da milicia "Caballeros de Betanzos", atribuíndose a súa actuación como méritos, con vistas a algunha prebenda ou traballo. En canto á recepción, lembro que tanto o caderno especial como os libros presentáronse en Betanzos en actos públicos moi concorridos. Ao primeiro do especial do 36 acodiron tanto persoas maiores como xuventude ávida de saber. Por certo, por un erro a persoa que representaba á editora chegou sen exemplares para vender no acto. O do libro do Castro foi o que acolleu a máis xente e vendeuse bastante, tanto na presentación como despois nas librerías locais. No traballo sobre as vítimas entreguei separatas aos familiares que me facilitaran datos ou fotografías e moitos dos que eu non contactara acudiron á biblioteca municipal a facerse coa publicación, que dende hai anos é accesible na Internet. A reacción dos familiares foi de satisfación e agradecimento. Moitos deles, disminuídos cada ano por lei de vida, viñeron asistindo á ofrenda anual que a A. C. Eira Vella (da que fago parte) fai diante da placa de homenaxe ás vítimas, réplica da que o Centro Betanzos de Buenos Aires tiña no seu local, colocada no 2007 á entrada do Museo das Mariñas. Dos vitimarios, hoxe xa desaparecidos todos, ou dos seus familiares e achegados, nunca tiven noticia. Cando xa teñen transcorrido practicamente 40 anos das súas primeiras publicacións sobre o período republicano e a represión en Betanzos, que destacaría da dinámica social e política nesa comarca nos anos anteriores a 1936? Era unha sociedade que estaba comezando a cambiar e sacudir un pouco o xugo dos poderosos e do vello caciquismo. En Betanzos o labor benéfico-asistencial dos indianos García Naveira foi importantísimo dende primeiros de século, ademáis de promover traballo para obreiros en paro, e as escolas creadas por eles contribuíron a mellorar o ensino e a formación das novas xeracións. A numerosa emigración, especialmente en Cuba e Arxentina, con centros sociais propios, influían tamén proporcionando outras visións e inquedanzas. Ao chegar o cambio de réxime en abril do 31, unha conxunción republicana-agrario socialista farase co goberno municipal, por primeira vez acceden ao concello labregos organizados e non colocados pola man caciquil. O mesmo líder agrario socialista, Beade, sería o primeiro diputado no Parlamento español labrego de profesión. En outubro de 1934, logo da fallido intento revolucionario contra o Goberno dereitista do Estado,son destituídos varios dos concelleiros e encadeados Beade e López da Torre, substituídos por antigos monárquicos e dereitistas que gobernarán até a chegada da Fronte Popular. A CNT era o sindicato maioritario, en 1932 creara unha federación comarcal co de Betanzos, o de Sada e o de Guísamo. A UGT acollía a empregados municipais, dependentes de comercio e obreiros das industrias Núñez. E a ponla agraria constituía, xa dende 1923, a Federación Agraria do partido xudicial, dirixida dende Betanzos por Bernardo Miño e Ramón Beade. Politicamente a forza máis sólida era a agrupación do PSOE, logo estaba a ORGA que confluiría na Esquerda Republicana de Azaña, e outros pequenos grupos republicanos. Ao final do período aparecerán Xuventudes Socialistas e un Radio comunista. A dereita monárquica, logo do abatemento do cambio de réxime, organizouse na Renovación Española de Calvo Sotelo e sobre todo na Unión Regional de Derechas, cunha ponla feminina, que confluirían na CEDA liderada por Gil Robles. Emilio Romay, alcalde e Presidente da Deputación na Dictadura de Primo de Rivera, logo tamén na franquista recuncará na presidencia da Deputación, era o seu líder. A Falanxe era unha forza residual con apenas 33 afiliados antes de xullo do 36, unha boa parte deles afiliados estudando fóra da localidade, e para a que a Xuventude Católica foi un bo viveiro. A esta altura da investigación, que panorama de conxunto nos pode ofrecer sobre os obxectivos da represión en Betanzos, o seu alcance e aqueles aspectos que precisan de máis aclaración? Os obxectivos eran sementar o medo e castigar "exemplarmente" as cabezas políticas máis representativas. Novo,especialmente odiado polos sectores clericais, o alcalde da brevísima etapa da Fronte Popular Tomás López da Torre, tamén odiado polas dereitas polo seu pasado como concelleiro da Dictadura, o vello dirixente agrario Bernardo Miño… Os concelleiros Ramón Beade, líder socialista e deputado, e Bonome conseguiron ocultarse e permaneceron agochados durante nove anos. Xa que non puideron dar con estes e cos líderes sindicais cenetistas e uxetistas que tamén conseguiron agocharse, foron por outros militantes, moitos deles rapaces moi novos, que participaran nas barricadas que intentaron facer frente ás tropas que viñan da Coruña o día 22, ou que tomaran parte no reparto do trigo requisado pola corporación do Frente Popular como imposto aos propietarios acaparadores ou na requisa de armas e automóbiles que se efectuou ao coñecerse o golpe militar. Máis aclaración precisaría coñecer por qué algúns paseados apareceron en puntos tan distantes como Ordes, Aranga, Cesuras ou Curtis, algún de non doado acceso na época, mentres outros foron asasinados ás aforas da cidade. Entrando xa nos vitimarios e por comezar por un dos actores da represión, cal foi o papel desenvolvido no aparello represivo polos militares e dentro destes polas unidades da Garda Civil? Coa toma da cidade o día 22 de xullo queda baixo o mando da autoridade militar, que nomea ao teniente coronel retirado Ángel González comandante militar da praza como máxima xerarquía. Este é sinalado como responsable de permitir sacar do cuartel ao exalcalde Novo por un grupo comandado polo teniente da Garda Civil José González, que o executou sen formación de causa na madrugada do 29 de xullo no cemiterio. Este tenente formaba parte das unidades que viñeran da Coruña para tomar a cidade. Sería nomeado delegado da autoridade militar e como tal, o instructor da causa contra o alcalde López da Torre. Tamén outros integrantes do cuartel de Betanzos, algúns xa se significaran na represión de outubro de 1934 contra sindicalistas con palizas e torturas, participaron con milicianos nas visitas nocturnas a domicilios coa desculpa de tomarlle declaración a vítimas que posteriormente aparecerían "paseados". Entre estes gardas civís estaban Juan Guisado Garrido, que remataría xulgado e condenado por matar na rúa a un home considerado de dereitas e "de orden" nunha data xa próxima ao remate da guerra, crime dificilmente "xustificable" o dun home que ademais mantiña amizade co alcalde falanxista do momento. Sinala no seu traballo que "os paseos" en Betanzos cesaron a finais de outubro de 1936, coincidindo coa saída cara a fronte de Asturias dunha "bandeira" da Falanxe de Betanzos, cal foi logo a actuación das milicias fascistas no operativo do terror? Si, é unha coincidencia curiosa.Está documentada a colaboración coa Garda Civil dalgúns falanxistas e milicianos, actuando tanto na persecución de fuxidos como nas visitas nocturnas a buscar a alguén no domicilio para "facer unha declaración", da que xa non regresaban. A comezos de agosto de 1936 o gobernador civil Florentino González Vallés, tenente coronel da Garda civil, ordea que as milicias armadas se organizarán baixo o control da Garda civil, polo que esta tiña a responsabilidade sobre elas. Posteriormente á saída dos falanxistas cara a fronte de guerra algúns milicianos fascistas seguiron colaborando coa Garda Civil, conseguindo a detención dalgúns fuxidos, mais agora xa pasaban a ser xulgados, e algún condenado a morte, en vez de ser tiroteados directamente con nocturnidade e clandestinidade.


Summary: O 1 de xaneiro entran en vigor as novas comisións por retirar cartos dos caixeiros. Abanca acordou co resto de entidades de Euro 6000 e mais Bankia e Sabadell aplicar unha tarifa máxima de 65 céntimos.

O próximo 1 de xaneiro non só empezará un novo ano, senón que tamén haberá un novo sistema de cobro de comisións no uso de caixeiros automáticos. Co aninovo entrará en vigor o Real Decreto-lei 11/2015, de 2 de outubro, que pretende regular as taxas que a banca cobra aos usuarios pola retirada de efectivo nos caixeiros automáticos. Aínda que a gran maioría das entidades aínda non estableceu as contías que recargará por este concepto), resulta práctico contar cunha guía para non perderse na arañeira legal. Que cambia o Decreto-lei? Até agora, a banca repercutiu nos usuarios o custo do uso da rede de caixeiros automáticos, que en España consta de 5.479 terminais, é dicir, 1,09 caixeiros por cada 1.000 habitantes. O elevado custo de mantemento desta rede levou a La Caixa, e despois a BBVA e a Santander, a cobrar 2 euros adicionais aos usuarios non clientes dos seus dispositivos, o que implicaba o cobro por duplicado de comisións por un mesmo servizo e, por tanto, a adopción dunha práctica que non está permitida pola lei. Coa nova lexislación, será a entidade emisora do cartón a que abone as comisións nas que incorra o seu cliente, con independencia de que lle repercuta este gasto total ou parcialmente. Antes de que se produza a operación de retirada de efectivo, a entidade deberá informar o titular do cartón do importe do servizo que lle cobrará ao seu banco para que este dea o seu consentimento e así continuar coa operación. Canto pode cobrarme o meu banco por sacar diñeiro a débito nun caixeiro doutra entidade? A comisión que terá que abonar a entidade emisora do cartón ao banco propietario do caixeiro poderá ser o resultado dun acordo entre ambas. A falta do mesmo, a taxa será a mesma en todo o territorio o Estado e non será discriminatoria en función do tipo de cliente e só poderá revisarse anualmente. Ademais, a entidade emisora do cartón non poderá repercutir ao seu cliente unha cantidade superior á comisión cobrada pola entidade titular do caixeiro en concepto de retirada de efectivo nin aplicarlle ningunha cantidade adicional por calquera outro concepto. Dentro destes límites, o importe a repercutir será o que libremente se fixe no contrato entre a entidade emisora e o seu cliente, é dicir, non hai ningún tope. Que entidades estableceron xa as súas tarifas máximas? Bankia, Banco Sabadell e as entidades da Rede Euro 6000 (integrada por Kutxabank, Ibercaja, Grupo Liberbank, BMN, Abanca, Unicaja, Caixa España-Douro, CajaSur, Caixa Ontinyent, Colonya Caixa Pollença e Cecabank) acordaron a aplicación dunha tarifa máxima de 0,65 euros por operación, sen límite de importe na extracción na súa rede conxunta de 17.808 caixeiros automáticos. Doutra banda, Bankinter subscribiu acordos bilaterais con cinco grupos bancarios de ámbito estatal (Banco Popular, Cajamar, Laboral Kutxa, Caixa Rural e Deutsche Bank) que permitirán aos clientes de Bankinter dispor de efectivo a débito nunha rede de 8.143 caixeiros (o 19,7% do total de caixeiros de España) sen custo. Abanca, xunto ao resto de entidades da Rede Euro 6000 e mais Bankia e Sabadell acordaron aplicar unha tarifa máxima de 65 céntimos por operación Por agora ING só logrou un acordo coa rede de Bano Popular e coa Banca March. Para a entidade, que ten como bandeira non cobrar comisións e non ter rede de caixeiros, non alcanzar máis acordos faralle asumir uns altos sobrecustos polo uso do caixeiro se non lle queren pasar a factura aos seus clientes, algo que é un distintivo comercial para eles. A falta de acordos de ING vén da man de que, precisamente, a gran banca quérelle facer a guerra a este tipo de entidades que teñen negocio online e coas que teñen dura competencia en custos. Ademais, CaixaBank só permitirá o uso gratuíto da súa rede de 9.544 caixeiros, a maior do Estado, aos seus clientes. O resto de entidades recibirán unha comisión de dous euros, que despois poderán trasladar ao titular do cartón de forma total ou parcial ou, pola contra, asumir por completo. Así mesmo, especúlase que outro dos grandes bancos, o BBVA, seguirá a mesma estratexia que La Caixa: os seus clientes poderán usar os seus caixeiros de forma gratuíta, mentres pasará recargas aos usuarios doutras entidades. A contía definitiva aínda está por determinar, pero podería estar ao redor dos dous euros. Santander cobrará 1,8 euros ao banco dos non-clientes. Fontes do sector bancario aseguran que as novas tarifas irán coñecéndose aos poucos até final de ano, polo que as entidades apurarán até o último momento para cumprir coa nova lexislación. Que implicacións terá na información ao usuario? En primeiro lugar, as entidades deberán reformular os taboleiros de anuncios públicos nos que aparecen as comisións máximas vixentes e que están dispoñibles nas páxinas web de todas as entidades nas que deberán incluír os acordos alcanzados con outras entidades así como as comisións que solicitará aos bancos cos que non haxa pacto ningún. Por outra banda, o Real Decreto-lei recolle que, con carácter anual, a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) remitirá un informe ao Ministerio de Economía e Competitividade sobre os acordos ou decisións levadas a cabo polas entidades referentes ás comisións por retirada de efectivo con cartón ou outros instrumentos de pago. O organismo poderá solicitar a información que crea oportuna aos bancos. Está previsto que o primeiro informe estea concluído no primeiro semestre de 2016. Que opinan as asociacións de consumidores? Adicae xa avisou de que vixiará que todas as novas comisións en caixeiros sexan razoables e proporcionadas ao custo real da operación e de que as recargas, tanto se resultan de alianzas coma se non, deben respectar os actuais prezos e garantir o bo funcionamento do sistema.


Summary: A Plataforma na Defensa do Sector Lácteo leva os tractores fronte a Eroski, DIA e Lidl en Lalín, Monforte, Vilalba e Sarria mentres mantén o 'cerco' a Carrefour e Alcampo na Coruña. En Lugo, continúa a tractorada e uns mil gandeiros saen en manifestación.

Os gandeiros intensifican as súas mobilizacións contras as grandes cadeas de distribución en Galicia. Ao bloqueo indefinido que do Alcampo e do Carrefour da Coruña mantén a Plataforma na Defensa do Sector Lácteo Galego uniranse os que levará a cabo noutras áreas comerciais de Lalín, Monforte, Vilalba e Sarria. DIA, Eroski e Lidl son as empresas que desde este mediodía recibirán a visita dos tractores e dos produtores, que seguirán informando aos consumidores do "roubo" que sofren tanto eles como as granxas nas que non repercute o aumento de prezo que si se notan nos cartóns de leite dos supermercados. Ao bloqueo do Alcampo e o Carreour na Coruña uniranse máis en Eroski, DIA e Lidl noutras localidades como Lalín, Monforte, Vilalba ou Sarria Manteranse os tractores na Coruña e tamén fronte a eses hipermercados doutras comarcas mentres non haxa unha resposta das empresas de distribución. Seguen sen aclarar por que esa suba de entre 3 e 5 céntimos en cada cartón só a nota o consumidor, pero non o prezo que as industrias pagan aos gandeiros, que seguen a cobrar de media 27 céntimos, por baixo dos custos de produción. A Plataforma sinala a Carrefour, Eroski, Alcampo e Lidl por non ter asinado o acordo lácteo e a DIA por si firmalo pero, segundo din, incumprilo ao vender leite francés a baixo prezo. E mentres, o colectivo intenta sumar máis gandeiros e tractores ás súas protestas, que coinciden coa última semana de campaña. O colectivo busca un compromiso por escrito das cadeas de hipermercado para que o incremento de importe nos cartóns de leite se traslade tamén aos gandeiros e non só aos consumidores. "Estamos arruinados, cumpran o acordo xa!", di a pancarta tras a que se manifestaron 1.000 gandeiros en Lugo Ao tempo, en Lugo, Agromuralla mantén uns 500 tractores arredor da Muralla e celebrou unha manifestación a partir do mediodía na que percorreu varias zonas da cidade. Foron arredor dun milleiro de gandeiros, segundo a policía local, os que se manifestaron pola área interior da devantida Muralla nunha marcha encabezada por unha pancarta co lema Estamos arruinados cumpran ou acordo xa!. Os produtores recalmaron "prezos xustos para o noso produto" e un "futuro" ante os que os queren "arruinar". Ademais, tamén levará a cabo pola tarde reparticións gratuítas de leite en áreas comerciais como Eroski, onde tamén demandarán explicacións e solucións ao grave problema dos prezos. Desde este colectivo, xurdido á marxe dos sindicatos, coincídese coa Plataforma en pedir a "dignificación do sector lácteo" e, ao igual que o resto de gandeiros, que nos cartóns de leite se especifique "a orixe do produto". Ademais, avogan por un "novo contrato lácteo", un mediador e un órgano arbitral externo para vixilar polo cumprimento dos acordos, así como unha comisión de seguemento "transparente e operativa". Agromuralla pregunta tamén por que moitas explotacións non recibiron aínda nin as axudas da PAC nin a prometida pola Administración central logo da sinatura do pacto. E insisten, coma sempre, nun "prezo digno" para "poder vivir" do seu traballo.


Summary: Os XX Encontros de Normalización Lingüística do Consello da Cultura Galega analizan a situación da lingua no deporte, tanto profesional, como de base ou tradicional. Deportistas, lingüistas, afeccionados danse cita 12 e 13 de abril para debater sobre a realidade lingüística e achegar propostas.

"O galego para min é moi importante. Hai que coidalo e defendelo, fainos únicos". Afírmao Sofía Toro, campioa olímpica de Vela. Para Sergio Álvarez, 'O gato de Catoira', porteiro do RC Celta, falar galego "é un plus" no contacto como xogador coa afección. "A historia do Celta está aí, naceu para representar Galiza e [o clube] está involucrado co galego". E Nidia Iglesias, medalla de bronce no Mundial de Patinaxe Junior mantén que cómpre rachar prezuízos e "nunca o galego foi un problema na miña traxectoria deportiva". Borja Golán, campión de España de Squash 2018, que participa en competicións por todo o mundo mantén que "falo galego sempre que podo, tamén en torneos cando vou a Portugal ou Brasil"·. Son frases extraídas dos vídeos que co cancelo #Odeportefalagalego promoven e animan a participar nos XX Encontros de Normalización Lingüística organizados polo Centro de Documentación Sociolingüística de Galiza (Consello da Cultura Galega) e que nesta edición decorren co título 'Paso a paso, man con man, deporte e lingua'. Serán 12 e 13 de abril. "Fala galego o deporte galego?" "Poucas actividades crean vínculos e símbolos con tanta rapidez coma o deporte, tanto entre os participantes coma entre o público; poucas son capaces de xerar ou reforzar as identidades colectivas do xeito en que o fai un éxito deportivo, propio ou do noso equipo, por pór só un caso. Mais, fala galego o deporte galego? Sexa cal sexa a resposta, como e por que?", explícase na información sobre o Encontro. Unha cita na que participarán deportistas como o propio Sergio Álvarez, o exciclista Ezequiel Mosquera, ou Borja Golán -xogador profesional internacional de squash- . Mercé Barrientos, ex-presidenta da Federación Galega de Taekwondo, presidenta de Mulleres Deportistas Galegas Persoas do mundo da comunicación como Sergio Delpont, xornalista da TVG, José Carlos Bastos, xefe de prensa da Fundación Celta de Vigo; Mila Alonso, responsable de comunicación das federacións galegas de balonmán, tríatlon e taekwondo; ou Óscar Losada, editor de O Dez e Zona Press. Tamén estarán representantes do deporte de base e tradicional, como Manuela Places, delegada do Club de Remo Cabo da Cruz; Moisés Iglesias, presidente do Club A Cambadela de loita tradicional galega; Mario Rodríguez, presidente da Asociación "Xogos Tradicionais de Compostela. E non faltarán voces do mundo do ensino. Fortaleza Na presentación do programa dise: "Que o deporte galego fale galego é unha fortaleza. Por iso recorremos a protagonistas para que compartan connosco a súa experiencia lingüística en relación co uso/non uso da lingua galega: tanto deportistas de varia tipoloxía (profesional e de afección, de elite e de base, de deportes de masas e tradicionais...) como persoas do ámbito do adestramento, representación federativa e de clubs, responsabilidade institucional, ensino, formación, comunicación, administración, xestión...[...]. Voces plurais, visións complementarias, que nos axudarán sen dúbida a coñecer desde dentro a realidade da práctica lingüística en galego no mundo do deporte, as luces e as sombras, as ocasións e as dificultades...; e, sobre todo, a deseñar actividades e proxectos para lograr un uso normal da lingua de Galicia no deporte galego". Fotografías: Sergio Álvarez e Sofía Toro


Summary: Milleiros de persoas volven responder á convocatoria da Plataforma Queremos Galego, desta volta centrada no "dereito" a empregar o idioma propio en todos os ámbitos GALERÍA | Manifestación de Queremos Galego en Santiago

Un ano máis, unha morea de persoas á rúa co galego como ligazón. A convocatoria da Plataforma Queremos Galego volveu ser secundada este 2017 por milleiros de mulleres e homes a quen se convidou a achegárense a Santiago no Día das Letras para reclamaren a posibilidade de utilizar o galego "sen límites". Ou, dito doutro xeito, para que nun futuro próximo "ninguén teña que explicar por que fala a súa lingua no seu país", en verbas do manifesto final da manifestación. Como nalgunhas das manifestacións máis relevantes da historia recente de Galicia nesta ocasión na marcha de Queremos Galego as bandeiras, globos e pancartas compartiron protagonismo cos paraugas ante o risco dunha chuvia que finalmente non apareceu. Consignas como "na Galiza, en Galego" volveron ecoar en Compostela xunto a outras a prol do "dereito" a usar o galego nunha protesta na que a plataforma convocante quixo facer ver que a lingua propia do país "non é un complemento" ou un adorno para sacar a pasear en días sinalados. "É unha necesidade para calquera pobo, tamén para o noso". "As declaracións de amor da Xunta hoxe non agochan o maltrato diario á lingua" As chamadas á "unidade" compartiron espazo na mobilización coas críticas á política lingüística do Goberno. A Xunta, lamenta Marcos Maceira, presidente d'A Mesa pola Normalización Lingüística e voceiro de Queremos Galego, "non só incumpre a legalidade que ampara o noso idioma, senón que non ten ningún problema en fachendear de actuar directamente en contra". Materias pendentes como o "recorte" á presenza do galego no ensino ou a "exclusión" en trámites e actuacións cotiás, advirte, non se compensan coas "declaracións de amor e anuncios de novos plans" que "reservan para hoxe" co obxectivo, acusa, de "agocharen o maltrato diario". Así e todo, a organización en defensa da lingua coida que o 17 de maio tamén é unha xornada para subliñar que se o galego segue "vivo" e "é oficial" é "porque hai un pobo activo que o mantén e o sostén". "É a nosa forza, a nosa constancia e perserverancia a que pode reverter a situación" e "reconquistar o dereito de uso" en todo os ámbitos. Neste eido, resalta, é no que se encadra a iniciativa lexislativa popular que impulsa A Mesa "para garantir o dereito ao uso do galego no ámbito socioeconómico". A proposta, que persegue "algo tan simple como termos liberdade en Galiza para abrirmos unha conta bancaria" ou "podérmonos informar do que compramos na nosa lingua", logrou xa "as 10.000 sinaturas para o primeiro debate parlamentar", pero "precisamos moitas máis para que non a freen, para mostrar a nosa forza", sinalou Maceira. A ILP d'A Mesa acadou xa 10.000 sinaturas, destaca Maceira Se esta ILP chega ao corpo legal do país, manteñen, poderán tombarse algunhas barreiras como as que, afirman, sofren nos seus ámbitos laborais persoas que tamén subiron ao escenario da Praza da Quintana. A "normalidade" no uso do galego non está garantida en eidos como os tribunais de xustiza, segundo resaltou a avogada Guadalupe Vidal; no funcionamento ordinario de moitas empresas, como lembrou Patricia Cordo, representante sindical na compañía Eurocen; e aínda menos no ensino das ciencias, tal e como acreditou Cibrán Arxibai, profesor de matemáticas. Membros das tres forzas políticas da oposición -no caso de En Marea e BNG, encabezadas por Luís Villares e Ana Pontón- e de organizacións sociais e sindicais formaron parte tamén dunha manifestación que, como noutras ocasións, tamén tivo un marcado carácter festivo. A retranca da actriz Isabel Risco, as regueifas de Bieito Lobariñas e Josiño da Teixeira ou a música de Belém Tajes, actual cantante de Luar na Lubre, achegaron a súa arte a unha mobilización que, un ano máis, rematou nunha ateigada Praza da Quintana, espazo que non foi dabondo para acoller as todas as persoas asistentes.


Summary: O alcalde de Compromiso no municipio ourensá de Vilar de Santos, que apoia a candidatura de Nós, responde na nosa sección 'Voces de campaña' sobre como ve os comicios do 20D.

Xan Jardón é alcalde do municipio ourensá de Vilar de Santos. Alí goberna desde 2011, sendo o rexedor con máis votos do país, primeiro dentro do BNG e agora na formación Compromiso por Galicia. Jardón apoia nestes comicios o proxecto de Nós, despois dunha "aposta decidida pola confluencia nunha candidatura de unidade que non foi posible". Vostede que arrasou nas municipais, como está a ver a campaña electoral? Cada vez se fan campañas máis virtuais, a través dos medios, das televisións. De virtualidade pouco intensa. E despois é evidente que os grandes problemas do noso país non están presentes en absoluto. Galiza está totalmente ausente neste proceso de discusión. É posible romper hexemonía do PP en Ourense? Seguindo as enquisas, parece que perden un deputado... Estamos nun momento importante a nivel de cambio. Nas últimas convocatorias electorais houbo baixas importantes na tendencia de voto. Tendencias que se van acumulando e si creo que é posible. Cada un dos catro escanos por Ourense custa máis de 50.000 votos. Que opinión lle merece a lei electoral? É un debate que se ten presentado moitas veces. Custa moito máis sacar un deputado en Ourense que noutras provincias galegas. Habería que cambiar a lei electoral, un modelo que beneficia ao bipartidismo dominante. Que importancia teñen estas eleccións para Vilar de Santos? Sempre dixen que todo o que fagamos desde Vilar de Santos fai país, todas as propostas de re-equilibrio, capeando de maneira satisfactoria a crise, incluso consolidando o tecido económico municipal e aumentando os servizos públicos. É importante que os problemas de concellos pequenos e do rural como o noso teñan voz en Madrid. Cales serían as súas prioridades? Estamos nun modelo profundamente descentralizado no político pero profundamente centralizado no económico. Alí é onde se deciden cuestións que teñen unha incidencia grande nun país como Galiza. Son precisas correccións nos investimentos que non se teñen feito para paliar o envellecemento ou a dispersión xeográfica. Que temos demandado historicamente. Un prognóstico. Haberá grupo parlamentar galego? Non o sei. Estamos nunha conxuntura política moi volátil. Non me atrevo a aventurar unha cousa nin a outra. Pero oxalá que haxa grupo propio.


Summary: A dianteira do Valencia, Mari Paz Vilas Dono, foi proclamada por terceira vez, segunda consecutiva, como mellor xogadora galega durante a VII Gala do Fútbol Feminino Galego.

A dianteira do Valencia, Mari Paz Vilas Dono, vén de recoller por terceira vez, segunda consecutiva, o trofeo a mellor xogadora galega, no marco da VII Gala do Fútbol Feminino Galego celebrada nesta sexta feira, 27 de decembro, un recoñecemento que fai mención á temporada 2018/19. A este galardón a xogadora de Vilagarcía aínda lle sumou o premio de mellor gol, "grazas a un espectacular control e disparo colocado desde a frontal, co que bateu a De la Nava, culminando a virada do seu equipo contra o Logroño, en partido da xornada 18 disputado en Paterna", indican no comunicado lanzado desde a Revista do Fútbol Feminino Galego, entidade que fai parte da organización, "a segunda vez na que a xogadora leva este premio". Así mesmo, os premios globais foron para o Deportivo, polo seu "incontestábel ascenso a Primeira División, como mellor equipo galego 2018/19"; para Zulema González, "única árbitra internacional galega, como mellor colexiada"; e Chivi García, do Victoria de Santiago, quen "como na anterior edición, levou o premio de mellor técnica galega", engaden, Outra das grandes protagonistas da Gala foi a deportivista Tere Abelleira, xa que "por terceiro ano fixo o triplete, ao ser considerada mellor mediacentro dereita, mellor promesa e mellor xogadora galega de Segunda División". Lis Franco recibe unha homenaxe pola súa traxectoria A noite tamén foi motivo idóneo para homenaxear a Lis Franco pola súa traxectoria no Karbo, o Deportivo e as seleccións española e galega entre 1975 e 1988, ademais de ao Sp. Cambre, Brexo Lema e Once Caballeros, pola labor de promoción e desenvolvemento do fútbol feminino, e ao Concello de Cambre, que como institución recibiu o recoñecemento de ser "amiga do fútbol feminino". A gala, organizada conxuntamente polo Concello de Cambre e a publicación especializada, Revista do Fútbol Feminino Galego, tamén acolleu a proxección e estrea do documental "Liga do Condado, terra da fraternidade", o cal narra a recuperación do fútbol feminino galego, na provincia de Pontevedra, hai 25 anos. A relación de premiadas na VII Gala do Fútbol feminino galego é a seguinte Segunda División Galega: Guardarredes menos goleada: JUDITH María de Frutos Woetichen (Friol B) Mellor goleadora: MELANIE García González (Boiro) Primeira División Galega: Guardarredes menos goleada: Patricia Casas Sampaio "HOUSE" (Umia) Mellor goleadora: Catarina Vanessa da Silva MACHADO (Interrías) Mellor xogadora: MÍRIAM DOMÍNGUEZ Marcos (Umia) Segunda División: Guardarredes menos batida do Gr. I: LAURA Gallego Silvente (Friol) Mellor goleadora galega: NATALIA de Francisco Gómez (Matamá) Once ideal: Mellor guardarredes: CARMEN Sumay Dios (Victoria Santiago) Mellor lateral dereita: CRISTINA Martínez Gutiérrez (Deportivo) Mellor central dereita: Silvia MÉRIDA Ramírez (Deportivo) Mellor central esquerda: ANDREA MIRÓN Castro (Friol) Mellor lateral esquerda: SARA DEBÉN Mota (Matamá) Mellor interior dereita: ROSALÍA Muíño González (Deportivo) Mellor mediacentro dereita: TEREsa Abelleira Dueñas (Deportivo) Mellor mediacentro esquerda: LARA Martínez Velázquez (Matamá) Mellor interior esquerda: ALBA MERINO Sánchez (Deportivo) Mellor media punta: Gabriela "GABY" Antonia GARCÍA Segura (Deportivo) Mellor dianteira: Ainize Barea Núñez "PEKE" (Deportivo) Mellor xogadora galega de Segunda División: TEREsa Abelleira Dueñas (Deportivo) Premios globais: Traxectoria histórica: Luisa Victoria de Fátima "LIS" FRANCO Iglesias (Karbo, Deportivo e seleccións española e galega: 1975/1988) Mellor promesa: TEREsa Abelleira Dueñas (Deportivo) Mellor colexiada: Zulema GONZÁLEZ GONZÁLEZ (Ourense) Equipo máis deportivo: S.D. BANDEIRA Mellor técnico: Francisco Javier García Rouco "CHIVI" (Victoria Santiago) Mellor gol: María de la Paz Vilas Dono "MARI PAZ" (Valencia), Valencia C.F. - Esc. F. Logroño: 2-1, (1ª División. Xornada 18 (27/01/2019): 2-1 minuto 72. Mellor equipo: DEPORTIVO Mellor xogadora galega 2018/19: María de la Paz Vilas Dono "MARI PAZ" (Valencia)