Summary: A conxuntura actual supón a posibilidade de reverdecer a alianza con Washington a través dun conflito rexional… ou ben a intención israelí de marcar o terreo de forma definitiva e unilateral. Por tanto, o camiño de Gaza supón para Netanyahu o inicio dunha labiríntica travesía cuxo destino final semella ser Teherán

A actual crise de Gaza, a recente reelección presidencial de Barack Obama e a perspectiva de eleccións parlamentarias adiantadas en Israel para xaneiro de 2013, consideran unha serie de variables que poden definir a eventualidade dun inesperado cambio nas estratéxicas relacións entre Washington e Tel Aviv, tomando en conta as friccións existentes entre Obama e o primeiro ministro israelí Benjamín Netanyahu durante o período 2009-2012. O inmediato apoio de Obama ao que considerou como os "lexítimos dereitos" de Israel de defenderse trala activación de mísiles dende Gaza deixa entrever diversas consideracións que están sucintamente explicadas polo proceso electoral estadounidense e polas próximas eleccións parlamentarias israelís Un exemplo claro albíscase ante a renovación das accións militares israelís en Gaza, onde decenas de civís palestinos morreron tras diversos ataques selectivos israelís contra presuntas posicións do partido islamita palestino Hamas. O inmediato apoio de Obama ao que considerou como os "lexítimos dereitos" de Israel de defenderse trala activación de mísiles dende Gaza, presuntamente orquestrados por Hamas, deixa entrever diversas consideracións que están sucintamente explicadas polo proceso electoral estadounidense e polas próximas eleccións parlamentarias israelís. Se ben a reelección de Obama, a actual crise de Gaza e a perspectiva de reelección de Netanyahu nos próximos comicios israelís son factores que determinan a posibilidade de cambios na relación entre EUA e Israel, existe un factor común e indirecto de preocupación tanto en Washington e Tel Aviv, sendo este decisivamente a potencialidade de convivir cun Irán potencialmente nuclear e o impacto que este escenario tería no mapa xeopolítico de Oriente Próximo. Netanyahu marca o terreo De forma inédita, Israel foi unha estrela central da recente campaña presidencial estadounidense. O candidato republicano Mitt Romney acusou constantemente a Obama de propiciar as tensións e o distanciamento con aliados fieis e estratéxicos para Washington como Israel. No fondo, o problema enfocábase na necesidade de conter a potencialidade nuclear iraniana, un aspecto que imprimiu á campaña de Romney esa inesperada preponderancia israelí. Para Netanyahu, os seus aliados políticos da dereita israelí e as Forzas Armadas, o momento luce oportuno para marcar terreo a través dun cerco inmediato a Hamas en Gaza e aos seus aliados rexionais, con principal acento do movemento islamita libanés Hizbulá e, indirectamente, cara Irán O candidato republicano apostou decididamente por atacar a Teherán, apoiando sen miramentos as demandas dun Netanyahu quen, no propio momento das eleccións estadounidenses, non dubidou en anunciar novos asentamentos israelís en Cisxordania e Xerusalén Leste, unha vez o Colexio Electoral anunciara a reelección de Obama. Polo tanto, a reelección de Obama e determinados cambios de prioridades na súa política exterior consideran a posibilidade de observar escenarios inéditos na relación entre EUA e Israel. Escenarios non necesariamente subscritos á posibilidade dun distanciamento, actualmente visible, tomando en conta a aparente falta de sintonía persoal e política entre Obama e Netanyahu, pero que tampouco explicarían a posibilidade dun maior achegamento entre ambos líderes, toda vez aumentan as perspectivas de reelección de Netanyahu e da preservación da súa alianza política co ultradereitista e actual ministro de Exteriores, Avigdor Lieberman. Para Netanyahu, os seus aliados políticos da dereita israelí e as Forzas Armadas, o momento luce oportuno para marcar terreo a través dun cerco inmediato a Hamas en Gaza e aos seus aliados rexionais, con principal acento do movemento islamita libanés Hizbulá e, indirectamente, cara Irán. Ó mesmo tempo, a crise de Gaza serviríalle a Netanyahu para restar preponderancia ao conflito en Siria, cada vez mais atomizado tomando en conta que o réxime de Bashar al Asad segue no poder e que Washington semella case definitivamente decidido a non intervir militarmente nese país árabe. Os recentes ataques israelís neste territorio palestino poden estar propiciando un escenario tendente a recrear unha conflitividade rexional que permita seguir mantendo a man o apoio estadounidense Tras anos de cru illamento contra a poboación civil en Gaza coa perspectiva de reducir por completo a preponderancia de Hamas, os recentes ataques israelís neste territorio palestino poden estar propiciando un escenario tendente a recrear unha conflitividade rexional que permita seguir mantendo a man o apoio estadounidense. Netanyahu calcula así que, ante a erosión das relacións de Israel con outrora aliados rexionais como Exipto e Turquía (ambos países con gobernos islamitas moderados e delicados pulsos cos seus respectivos estamentos militares), a conxuntura actual supón a posibilidade de reverdecer a alianza con Washington a través dun conflito rexional… ou ben a intención israelí de marcar o terreo de forma definitiva e unilateral. Por tanto, o camiño de Gaza supón para Netanyahu o inicio dunha labiríntica travesía cuxo destino final semella ser Teherán. O escenario 2013 en Oriente Próximo pode estar mais enfocado en observar como será o desenlace dos procesos electorais que vivirán Israel en xaneiro e igualmente Irán, coas eleccións presidenciais previstas para xuño do próximo ano, e que moi probablemente porán fin á "era Ahmadineyad" en Teherán, sen que isto signifique cambio político algún no país persa. O camiño de Gaza supón para Netanyahu o inicio dunha labiríntica travesía cuxo destino final semella ser Teherán Aquí focalízase a ecuación de Netanyahu, esperando ser reelixido nos comicios parlamentarios para afianzar aínda mais a presión contra Teherán, con o sen o apoio de Washington. Ó mesmo tempo, esta perspectiva igualmente denota unha evidente intención por agostar e desviar a atención dos acontecementos da post-Primavera árabe, actualmente paralizada pola inevitable reacción das elites no poder. Este factor igualmente determinaría ata qué punto Netanyahu lograría romper a sensación de illamento e distanciamento de Israel coa rexión. Obama atado ao déficit público Se ben non semella persuadido a abandonar ao seu aliado israelí, a visión estratéxica de Obama, cando menos secundada polo Pentágono e o Departamento de Estado, consiste en propiciar un retiro paulatino da presenza militar estadounidense no exterior A crise actual en Gaza e os acontecementos en Oriente Próximo obrigarían colocan igualmente a atención na decisión que tome Obama. Se ben non semella persuadido a abandonar ao seu aliado israelí, a visión estratéxica de Obama, cando menos secundada polo Pentágono e o Departamento de Estado, consiste en propiciar un retiro paulatino da presenza militar estadounidense no exterior, así como non aventurarse en novas intervencións militares, salvo o caso de Libia (2011) e moito menos nun escenario tan arriscado como Irán. Velaí as paulatinas retiradas militares de Iraq e Afganistán e á parálise e prudencia de Obama para non intervir en Siria. Pero quizais sexan razóns mais ben económicas que xeopolíticas as que obrigarían a cambiar este curso. Esta visión moi probablemente estea motivada pola cada vez mais imperiosa necesidade de Obama e do Congreso de solucionar o problema do elevado déficit público estadounidense, o cal ameaza con provocar unha bancarrota nas contas públicas a curto prazo. A pesar das presións por parte dos falcóns e se ben os conflitos bélicos dalgún modo lograrían reactivar a capacidade de influencia do complexo militar-industrial estadounidense, unha eventual guerra contra Irán significaría un elevado custe económico para Obama así como para a economía mundial debido a que, entre outros aspectos, os prezos do petróleo se dispararían1. Unha eventual guerra contra Irán significaría un elevado custe económico para Obama así como para a economía mundial debido a que, entre outros aspectos, os prezos do petróleo se dispararían É de salientar que, segundo o estudo Sanctions, Military Strikes and Other Potencial Actions against Iran2 (Sancións, Ataques Militares e outras Accións potenciais contra Irán), elaborado pola Federación de Científicos Estadounidensese (Federation of American Scientists, FAS), unha eventual escalada conflitiva entre EUA e Irán podería xerar perdas de entre US$ 64.000 millóns e 1,7 billóns para a economía mundial nos primeiros tres meses de conflito, así como disparar os prezos do petróleo a US$ 250 o barril. Polo contrario, e seguindo con este estudo, a política de persuasión e disuasión impulsada por Obama cara Teherán, tomando medidas unilaterais destinadas a enfriar e buscar un entendemento, manifestarían beneficios económicos valorados en US$ 60 millóns para a economía mundial. Por tanto, Obama esforzarase máis en alcanzar consensos e pactos políticos nun Congreso dominado polos republicanos que en ocupar a súa atención en Israel e Oriente Próximo. Isto permitiríalle a Obama traballar con maior claridade os problemas económicos que tanto peso tiveron na campaña electoral e que monopolizarán a axenda política da Casa Branca para o próximo período. Ante este contexto de case absoluta preocupación de Obama pola economía estadounidense, Netanyahu calcula con minuciosidade cales serán as súas cartas, moi probablemente aproveitando que a actual crise en Gaza pode supor un termómetro político decisivo para os seus intereses: ou ben a través desta crise tentará recuperar os lazos de relación con Washington (e particularmente con Obama); ou mais ben aproveitará a crise de Gaza para afianzar dunha vez o seu proxecto de "demarcación definitiva das fronteiras históricas de Israel", como elemento de presión para consolidar a Israel no mapa rexional, independentemente de preservar o apoio estadounidense e da evolución dos acontecementos da post-Primavera árabe, que ameazan con illar aínda mais a Israel na rexión. Neste contexto debe observarse como será a nova ecuación e de equilibrios entre EUA e Israel. O frontal e público apoio de Netanyahu a Romney e a posibilidade de reelección do actual primeiro ministro israelí nos comicios parlamentarios pautados para o próximo 22 de xaneiro de 2013 (curiosamente, dous días despois da toma de posesión de Obama para o seu segundo período presidencial) dirimirán esa nova ecuación entre Tel Aviv e Washington. Obama e diversos círculos de poder en Washington semellan persuadidos a considerar que Israel transita, case inexorablemente, polo sendeiro dun illamento rexional en Oriente Próximo Sexa que sexa a persoa que ocupe a Secretaría de Estado estadounidense na nova administración de Obama, Israel seguirá sendo un aliado estratéxico pero, curiosamente, pode que xa non irrestritamente prioritario na axenda exterior estadounidense. Independentemente do que suceda en Gaza e ante a posibilidade dunha reelección de Netanyahu, resulta mais pertinente para Washington non arriscarse nunha nova intervención en Oriente Próximo, escenario que daría carta branca a Netanyahu para avanzar nos seus proxectos políticos. Amigos para sempre? Obama e diversos círculos de poder en Washington semellan persuadidos a considerar que Israel transita, case inexorablemente, polo sendeiro dun illamento rexional en Oriente Próximo. Resta por ver ata qué punto esta posibilidade afectará os intereses estratéxicos de Washington na rexión. Noutro contexto, unha postura mais decidida e firme de Obama contra o programa nuclear iraniano non semella estipular unha acción militar, cando menos directa, tal e como prometeu Romney e como espera Netanyahu. Considerar que este eventual distanciamento de Washington persuadiría a cambios profundos nas elites e na sociedade israelí (que poden verse materializados nas próximas eleccións lexislativas dese país) corresponde aínda un escenario incerto e repleto de riscos. Obviamente, Washington non quere perder o seu estratéxico aliado israelí como tampouco semella convencido de seguir respectando e defendendo unhas pautas de relación aparentemente inalterables e que, a todas luces, danan considerablemente a credibilidade de Washington no exterior. Un aspecto, a credibilidade, que Obama publicamente considera imprescindible recuperar. Este escenario de desconcerto e incertezas pode abrir a posibilidade de que un Israel politicamente cada vez mais dereitista e dominado polos falcóns, síntase persuadido a actuar pola súa conta, con especial incidencia en escenarios particularmente delicados como Palestina, Siria e Irán Se ben a imaxe de Israel segue a ser popularmente aceptada en EUA, así como o lobby israelí segue a funcionar politicamente con eficacia en Washington, os cambios en Oriente Próximo e o custe (político, económico e ata moral) que significa para Washington manter esa inalterable relación con Israel, poden terminar pasando factura. Aparentemente, quen mais perdería nesta nova ecuación é Israel, para quen o apoio exterior estadounidense supón un aspecto primordial da súa seguridade nacional. Este escenario de desconcerto e incertezas pode abrir a posibilidade de que un Israel politicamente cada vez mais dereitista e dominado polos falcóns, síntase persuadido a actuar pola súa conta, con especial incidencia en escenarios particularmente delicados como Palestina, Siria e Irán. Dificilmente calquera administración en Washington terá a capacidade de deter os asentamentos israelís nos territorios palestinos, pero o problema semella ser mais ben interno que externo: os cambios demográficos nas sociedades israelí e palestina e a preservación dun estado de conflitos cos seus veciños, moi probablemente terminarán erosionando a lexitimidade israelí. Existe a sensación de que, con Obama na presidencia, estaríamos asistindo a unha serie de cambios demográficos e políticos que definirán o mapa político estadounidense para as próximas décadas, tanto como obsérvase o seu paulatino declive como potencia hexemónica global. Pero indirectamente, pode que esta perspectiva aínda en cernes igualmente modifique, de forma insospeitada, as tradicionais pautas de relación entre EUA e Israel. A actual crise de Gaza pode explicar esta e outras variables.


Summary: O castro de San Lourenzo localízase entre as aldeas de Nogueiras e Alende, na parroquia de San Pedro de Cereixa, concello da Pobra do Brollón, sobre a marxe dereita do río Saa na pequena dorsal que serve de transición entre a penichaira da Chá de Castro e o val fluvial. Atópase catalogado pola Dirección Xeral de Patrimonio Cultural baixo o topónimo Castro de Alende, emprazándose nas coordenadas: UTM (X) 630400 // UTM (Y) 471270. En 2016 xurdiu interese desde a Asociación de Veciños María Castaña da parroquia de San Pedro de Cereixa e o concello da Pobra do Brollón para promover a recuperación patrimonial deste xacemento. O castro é un poboado fortificado vencellado á metalurxia do ferro. Foi cristianizado en época altomedieval cunha necrópole.

O castro de San Lourenzo sobreviviu á canteira de area dos anos 70, ás vagas de lumes dos anos 80, ao tendido dunha liña de alta tensión e ao abandono paseniño das prácticas agropecuarias sustentábeis. Foi o Xerardo d'Alende, o dono da croa, o espírito do lugar, quen impediu o avance da areeira. A fronte de explotación remata a rentes da muralla de pedra do recinto superior. O castro entrou na década de 1990 convertido nunha mesta selva. Foi daquela cando pasou a ser imaxinado como un sitio arqueolóxico (o castro d'Alende) da man de varios especialistas. A estudante Marián Martínez foi a autora en 1996 do primeiro artigo sobre o xacemento, que se publicou na revista cultural local Samoeiro. Para este traballo contou co apoio do arqueólogo Antonio Álvarez Núñez, practicante daquela no centro de saúde da Pobra do Brollón. Pola súa vez, Luis González e Yolanda Álvarez, da empresa Terra Arqueos, catalogaron este ben patrimonial en 1997 como unha coroa mineira romana vencellada a veciñas explotacións auríferas. Nese mesmo ano, Carlos Otero e mais quen isto escribe incluímos o castro na Guía de recursos arqueolóxicos da Terra de Lemos patrocinada pola Xunta da Galiza. En xuño de 2016 desde a Asociación de Veciños de Cereixa María Castaña iniciamos os traballos arqueolóxicos no castro, coa realización dunha prospección xeofísica no interior da croa. Desde aquela van xa seis campañas de escavación nas que teñen participado 40 investigadoras de universidades e centros de investigación europeos e anglosaxóns. Asemade, encetaremos este verán a cuarta edición dun campo de traballo para voluntariado en colaboración coa Dirección Xeral de Xuventude e o Concello da Pobra do Brollón. Toda esta investigación permitiunos comezar a desvelar os misterios deste sitio arqueolóxico. A cerámica é tipicamente castrexa e resposta á tradición oleira local, con presenza de olas con nula ou escasa decoración, agás brunidos e espatulados O castro de San Lourenzo presenta un perímetro total de perto de 8.800m², incluíndo unha terraza secundaria situada ao este do conxunto. Está bordeado polo W polo regato homónimo que serve de foxo natural. O asentamento presenta un primeiro recinto circular cinguido por unha potente muralla aterraplenada. Nalgúns tramos aínda se enxerga o muro da cara externa da muralla, ergueita con cachotería a base de coios de cuarcita. O acceso á croa probabelmente se sitúa na estrema SW de acordo coa prospección magnética levada a cabo no presente proxecto. Como singularidade cómpre remarcar a presenza dunha sorte de muradella descontinua en dirección N-S, que divide a croa en dúas partes e que non se corresponde cun valado de linde xa que non ten nada que ver co parcelario tradicional da zona. A este primeiro recinto xúnguese pola cara E unha segunda muralla que acouta un espazo de reducidas dimensións, nada semellante ás terrazas que adoitan forman parte dos poboados fortificados da Idade do Ferro. No extremo S, case sobre o parapeto, sitúase a bocamina coñecida como O Burato do Mouros, probabelmente de orixe medieval e practicada sobre a estrutura defensiva orixinal do castro. Nesta zona E do castro de San Lourenzo (a de meirande accesibilidade desde as terras chas da Agra de Castro) concéntranse as estruturas defensivas, cun dobre sistema de foxos e contrafoxos. A croa e o seu recinto oriental aséntanse sobre unha terraza que se estende ao longo do arco SW-E, cinguida pola súa vez por senllas vagoadas conformadas por antigas gabias mineiras, coñecidas na microtoponimia local co nome de As Grovias. Ambas as dúas trincheiras parten dunha gabia de exploración mineira que se estende cara ao NE. A este respecto, constatamos aquí o emprego de tecnoloxía hidráulica para o deseño dos foxos do castro, algo moi común tamén nos castros mineiros do NW da Península Ibérica. O camiño de carro tradicional de acceso á croa do castro discorría ao pé da terraza W, polo foxo exterior do poboado. En liñas xerais o panorama ofrecido pola prospección xeofísica de 2016 correspóndese coa realidade material documentada nas escavacións. O entramado arquitectónico exhumado na zona sur comparte as mesmas características que as cabanas rexistradas no sector 2, ao NE da croa. Existe un ordenamento urbanístico que marca un eixo SE-NW para o desenvolvemento das edificacións. Estas comparten a mesma fasquía: estruturas cuadrangulares con esquinas redondeadas, feitas en cachotaría de cuarcita e recrecido das paredes con adobes e pallabarro. Estes relictos do nivel de ocupación antigo do poboado fortificado están inzados de evidencias metalúrxicas como grandes escouras de ferro, estruturas de combustión e grellas de fornos. Polo tanto temos a certeza de que se procesaba e producía ferro en diferentes zonas dentro da croa do castro. Podemos afirmar que a arquitectura doméstica, a organización espacial e as tipoloxías dos materiais atopados no San Lourenzo encaixan ben co que sabemos para a segunda Idade do Ferro no centro-sur da provincia de Lugo. Deste xeito, escavacións recentes amosan como nesta zona da Galiza, quizais debido á influencia da cultura celtíbera meseteña, existía un urbanismo no que predominaba a arquitectura doméstica con formas cuadrangulares e rectangulares. Este é o tipo de cabanas que apareceron en escavacións arqueolóxicas no castro de Castromaior (Portomarín), Barán (Paradela), Vilela (Taboada), o castro de Arxeriz (O Saviñao) e o castro de San Vicenzo do Pino (Monforte de Lemos). Pola súa vez, a cerámica é tipicamente castrexa e resposta á tradición oleira local, con presenza de olas con nula ou escasa decoración, agás brunidos e espatulados. No tocante á metalurxia, adoitaba haber en cada castro de tamaño normal unha ou dúas unidades domésticas dedicadas ao traballo do ferro. Non obstante, no noso caso semella ser unha actividade xeneralizada en todo o poboado. Confirmar esta hipótese é importante porque os castros especializados na metalurxia do ferro coñecidos para o noroeste peninsular están datados en época romana (Orellán, por exemplo, perto das Médulas). O castro foi abandonado coa chegada de Roma e foi reocupado en época altomedieval pola comunidade labrega que despois daría lugar á parroquia de Cereixa O castro foi abandonado coa chegada de Roma e foi reocupado en época altomedieval pola comunidade labrega que despois daría lugar á parroquia de Cereixa. Na zona sur da croa estabeleceuse unha necrópole entre os séculos X e XII, de acordo coas datacións de C-14. Até o momento temos escavado unhas 65 tumbas, e todas respostan á mesma tipoloxía: de forma fusiforme, con muros de cachotaría de varias fiadas de coios de cuarcita, orelleiras case sempre na cabeceira e grandes lousas ou laxes facendo de tampa. Xa que logo, vemos como no século X unha comunidade reocupa simbolicamente un poboado fortificado protohistórico. Neste senso, o caso do San Lourenzo é un exemplo máis dun fenómeno constatado nas terras asturianas e nas zonas montesías na actual provincia de Lugo. A monarquía astur-galaica a partir do século VIII fixa o hábitat en moitos casos arredor dun lugar de culto, sobre ou no contorno inmediato dun castro. Casos semellantes ao noso son as necrópoles altomedievais escavadas no castro do Chao Sanmartín (Grandas de Salime), nos Castros (Mondoñedo) e no castro de Santa María de Cervantes (Cervantes). No tocante ao enxoval funerario, nas tumbas desta época no norte da península adoitan aparecer materiais e obxectos paganizantes, como dentes de animais, doas de colar, sílex e moedas en tumbas vascas e coios e anacos de acibeche en tumbas asturianas. O mesmo acontece en necrópoles coetáneas de Irlanda. Nesta liña podemos interpretar as doas de colar aparecidas na tumba 1 (púñanse nos ollos do defunto), os dentes de leitón da tumba 35, un dente de herbívoro na tumba 37, lousiñas furadas nas tumbas 39 e 46 e o caso impresionante da tumba 36, onde á altura da cabeza do defunto se dispuxo unha morea de escouras de ferro. Por riba deste cemiterio ergueuse unha ermida no século XIII na honra do santo e que estivo en activo até o último terzo do século XVII. No seu interior documentamos o famoso esqueleto coñecido como Atilano, un home importante dentro da comunidade que viviu na segunda metade do século XV. Folklore Os mouros posiblemente son os moros; aquí reinou a mourindá nunha época e, claro, toda esa xente albergábase en sitios coma o castro, onde había bosque, metíase no bosque porque estaban acostumbrados a vivir no bosque... Houbo a guerra da mourindá e moitas outras porque viñeron generaciós que se peleaban unhos cos outros; houbo os celtas, celtíberos, godos, visigodos, os romanos; todos foron botados a paus. Hai unha historia grande diso... O San Lourenzo trouxérono os curas de alí, do castro, para a igrexa, pero o santo marchaba e ía para o castro, quería seguir alí, así que se lle fixo outra capela no castro. A miña avoa contaba das rogativas que se facían cando había sequía; que un ano que non chovera nada fórase en procesión desde o castro ata ao río e ao mollar o santo no río comezou a chover, salvando as colleitas. Eu xa non a recordo, a capela, que se verán aínda os muros. A pedra levouse de alí para as casas da Lende. A nena Mariquiña ía coa avenza ao castro. Alí apareceuselle unha moura fermosa, atendendo unha tendiña chea de cousas de ouro. A moura pediulle que non contara nada na casa pero a cativa foise da lingua e as consecuencias foron funestas. Ao ver que tardaba en voltar do monte, a familia saíu na súa busca e, entre lusco e fusco, berraban pola nena. Ao pasaren pola regata do castro sentiron unha voz de aló do fondo do Burato dos Mouros: ¡Ni que Mariquiña, ni que Maricuela, por ser lengoreta está en la cazuela! San Lourenzo vén a nós O proxecto arqueolóxico do castro de San Lourenzo cobre o notábel baldeiro arqueolóxico que existe na Terra de Lemos no tocante ao coñecemento científico sobre a paisaxe da Idade do Ferro. Pola súa vez, consolidou neste último lustro un recurso patrimonial visitábel na Ribeira Sacra e no Camiño de Inverno, un ben que é xestionado directamente pola comunidade. Pero o realmente abraiante deste lugar de memoria é que nos permite reconstruír arqueoloxicamente a relación dunha comunidade rural co seu santo ao longo de mil anos. Cando a fins da segunda campaña arqueolóxica, no verán de 2017, apareceron as primeiras tumbas, incluso os veciños máis escépticos se renderon á evidencia. A comunidade considerou que alí estaban os antergos, os fundadores da parroquia de Cereixa, os avós. A este respecto, a arqueoloxía o que fixo aquí foi simplemente demostrar que o pobo tiña razón. As lendas do santo que liscaba da actual igrexa, á noitiña, para volver ao seu castro, o que facían era sinalar onde se atopaba a orixe da comunidade. As lendas do santo que liscaba da actual igrexa, á noitiña, para voltar ao seu castro, o que facían era sinalar onde se atopaba a orixe da comunidade Esta arqueoloxía emocional fai do San Lourenzo un lugar único no noso país. Aquí desenvólvese unha arqueoloxía verdadeiramente pública. Convértese o local social da asociación de veciños nun laboratorio de tratamento de materiais arqueolóxicos, aberto a todos. A veciñanza, crianzas incluídas, axudan nas escavacións e na exhumación dos devanceiros. A escavación en si mesma é un campo de experimentación de novas formas de facer arqueoloxía. Por vez primeira na Galiza retransmitiuse pola radio pública unha exhumación e divulgouse en tempo real por Facebook Live a través da canle V Televisión. Desde o verán de 2018 o San Lourenzo é a sede dun campo de traballo internacional da Xunta da Galiza, polo que teñen pasado rapaces e rapazas de Taiwán, Rusia, Francia e Italia. Os voluntarios trocan experiencias e axudan os veciños na organización da Romaría do San Lourenzo o 10 de agosto, unha celebración que foi recuperada en 2016. O impacto mediático do proxecto e a súa repercusión internacional teñen fortalecido o orgullo identitario e o sentido de pertenza da veciñanza de Cereixa nestes tempos de andazo. Estes son os esteos dunha ciencia arqueolóxica que trata en relación de igualdade o pensamento mítico transmitido de xeración en xeración pola comunidade. Unha ciencia aberta a todos, da que participan veciños, voluntarios, turistas e peregrinos do Camiño de Inverno a Compostela, que pasa ao pé mesmo do castro de San Lourenzo. _____________________ Para saber máis— www.sanlourenzo.net— Xurxo Ayán Vila. 2021. San Lourenzo ven a nós. Memorias dun castro galego. Santiago: Asociación de Veciños María Castaña, Excma. Deputación Provincial de Lugo, 236 páxinas.— As pedras de San Lourenzo. Curtametraxe documental dispoñíbel no youtube.


Summary: O presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar, di que os estatutos do PP están para cumprirse. O xefe do Goberno galego gaba o Banco de Terras que os populares vían na oposición como propio "da Unión Soviética"

O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, respaldou con feitos e palabras de ánimo ao alcalde de Vilardevós, Manuel Cardoso, condenado por un xulgado de Ourense por acosar e degradar a un traballador municipal por ser socialista. O titular do Goberno galego que visitou este venres a comarca de Monterrei para inaugurar a sede da Eurocidade Verín-Chaves e ver sobre o terreo as terras dunha futura plantación de vides da denominación de orixe Monterrei, non deixou de agarrar polo ombreiro ao alcalde condenado e felicitalo e desexarlle toda clase de éxitos. O rexedor condenado o 9 de marzo de 2012 polo Xulgado do Social número 4 de Ourense, como publicou Praza Pública, converteuse no anfitrión da visita e fixo uso da palabra en dúas ocasións, a primeira delas para dicir recollendo as palabras de Berlanga en Benvido Mr Marshall: "Como alcalde deste pobo doulle a benvida ao presidente" e a segunda para interromper ao presidente cando os xornalistas lle preguntaron pola responsabilidade do rexedor e corrixir aos informadores: "non di a sentencia acoso, nin tampouco persecución ideolóxica". Feijóo asegurou que só estaba disposto a conceder "unha entrevista intimista" ao que Baltar engadiu "entre as xestas" Feijóo, que non quixo responder ás preguntas de Praza, asegurou que só estaba disposto a conceder "unha entrevista intimista" ao que engadiu o presidente da Deputación de Ourense, Manuel Baltar, "entre as xestas". Previamente Alberto Núñez Feijóo avanzou que "onte xa dixen todo". O que si se referiu á condena do alcalde de Vilardevós foi o conselleiro da Presidencia, Alfonso Rueda, quen sinalou que "nós sempre somos consecuentes e creo que todo o mundo o poderá comprobar coas situacións xudiciais e consecuentes coas situacións que hai que tomar dentro do partido". Rueda aproveitou para dicir que "os socialistas nunca dan exemplo e intentan que os demais fagan o que eles non fan". O secretario do Partido Popular de Galicia tamén se referiu a situación procesual do delegado territorial da Xunta en Ourense, Rogelio Martínez, condenado por sentencia firme da Audiencia Nacional por defraudar con 50.000 euros de fondos comunitarios e imputado polo uso de fondos da UE, empregados presuntamente na construción dun muro para unha viña da súa propiedade. Neste caso Rueda, de xeito contundente, explicou que "aplicamos sempre os estatutos e actuamos respectuosamente coas decisións xudiciais, simplemente iso" pero non concretou se a Xunta vai destituír ao delegado na provincia ourensá. Quen tamén opinou sobre as resolucións xudiciais recaídas sobre os dirixentes conservadores foi o presidente do PP ourensán, Manuel Baltar. O barón, que se encontraba rodeado dos alcaldes de Verín e Vilardevós, próximos a Feijóo e contrarios ao seu liderado, sinalou que non coñecía as sentenzas e mostrou a súa preferencia "por coñecer polo miúdo os procedementos xudiciais" aínda que finalizou dicindo que "os estatutos do partido son para observar e para cumprir". "Políticos que dan a cara" O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, antes de enfrontarse as preguntas dos informadores participou en dous actos nos que fixou a posición do Executivo en referencia a crise económica. En presenza do secretario de Estado de Administración Local de Portugal, Paulo Júlio, reivindicou a cooperación entre administracións para facer fronte á crise e mencionou ao primeiro ministro conservador portugués, Passos Coelho, para aclarar que "os políticos que queren ao seu país dan a cara polo seu país e isto e o que se esta facendo en Portugal e España".


Summary: A loita polas preferentes atravesa o ano que agora remata coa venda de NGB, a entidade na que se fusionaron as caixas nas que boa parte das vítimas da estafa depositaran os seus aforros. Xulio Vicente, voceiros da Plataforma do Baixo Miño, unha das máis activas e a que acumula máis multas e sancións polas protestas, fala dos dous anos de loita contra o que define como "estafa política".

Xulio Vicente acaba de vir de se reunir co Defensor del Pueblo en Madrid e leva dous anos nas rúas para reclamar o roubado nunha estafa, ao seu ver, non só da banca senón tamén dos gobernos do PP. O presidente de Banesco anunciou que tentará solucionar a cuestión nos tres próximos meses mais polo de agora as plataformas non teñen constancia. -Como está a súa situación dous anos despois? Continuamos sen recuperar os cartos eu a máis a miña filla de doce anos que seguimos sen ter ido á arbitraxe. A min chamáronme varias veces mais non fun porque iso non se correspondería co discurso que teño na rúa nestes dous anos. -E que defende nas rúas? Que cada día está máis demostrado que a arbitraxe foi un engano e que nunha estafa como esta non s pode buscar solución para uns si e outros non, deixando sen recuperar os aforros de persoas que, ao mellor terían máis dereitos e necesidade de ter os seus cartos. Agora, poño por caso, vén de saír a sentenza dunha nena de dous meses que os seus país tiveron que ir á vida xudicial mais polos camiño, por exemplo, cobraron concelleiros ou amigos de alcaldes que non son os que parece máis susceptíbeis de seren enganados. Unha das primeiras persoas que recuperou os cartos no Rosal foi un concelleiro en activo. -Cantas persoas aínda non recuperaron o que puxeron en preferentes? Arredor de 40.000 están a reclamar todo ou parte dos seus aforros. En total eran sobre 80.000 e non chegan a 40.000 as que foron á arbitraxe. O resto ou asinaron unha quita ou o FROM converteunos en accionistas. Neste momento están pillados máis de 500 millóns de euros. Para algunhas persoas son todos os seus aforros. -Dous anos despois de teren comezado a batalla por recuperar os seus cartos, teñen certeza de que esta foi unha estafa de grandes dimensións? A estas alturas, máis que estafa das caixas ou da banca o peor foi o engano político que fixo o PP. O banco enganounos coas cartas tapadas porque non sabiamos que nos estaban a poñer diante mais os gobernos galego e español, Feijóo e Rajoy fixeron todo o posíbel por salvar o Banco e roubarnos os nosos aforros. Coas accións, a pesares do roubo, igual non foi con tanto descaro mais o do goberno foron continuas promesas incumpridas. Abonda ir á hemeroteca. Aínda non hai dous meses o Presidente da Xunta dixo que iamos recuperar os nosos aforros e a min non me deixan outra vía que non sexa a xudicial. Isto bota para fóra a moita xente porque lles mete medo e non queren saber dos xulgados. Prefiren perder os seus cartos que meterse nun xuízo. -En especial imaxino que a xente maior, de que porcentaxe estamos a falar? Un 7% de persoas afectadas é xente maior e un 10% nenos. Saquearon as súas contas. A solución que o goberno promete nunca chega. Eu estiven no Congreso o dá que o PP legaliza por decreto as quitas. No memorandum introduciron tamén as subordinadas e roubaron a cara destapada. Aos roubos súmanse agora tamén as sancións por defender os nosos dereitos. -As plataformas, en especial a do Baixo Miño, están a recibir multas. A que cantidade ascenden? Na nosa plataforma andamos arredor de 20.000 euros en sancións. Eu teño xa máis de 3.000 que xa pasaron á Subdelegación do goberno en Madrid e pasaranme con embargo a principio de ano. Non nos aceptan ningún recurso. Hai persoas con setenta ou oitenta anos que es´tan a ser consideradas como delincuentes pola Xunta. Toda esta guerra contra a nosa plataforma comezou cando o presidente da Deputación de Pontevedra nos acusou de sermos comandos para rematar co PP. A partir de aí comezaron a chegarnos sancións. Temos case corenta, de 60, 100, 500, 600... eu teño algunha causa penal aberta e seguen a chegar máis. Trátase dunha descarada persecución política. -As mobilizacións son moitas, por exemplo, cantas veces participou no último ano en actos de protesta? O día 10 de decembro fixo un ano que nos pechamos no Concello do Rosal. Moitos pasamos o Nadal no salón de plenos. Foron seis meses de peche. En febreiro foron tres no concello de Tui. Os seus alcaldes prometeran unha solución e tamén con eles nos sentimos estafados. Rara é a semana que non temos mobilizacións, imos a plenos, protestamos diante dos locais das caixas... Son xa dous anos e o desgaste é moi grande. Tamén economicamente. A plataforma está pondo 10 euros ao mes por persoa para asumir os gastos. Manter a rúa ten moitos custes. Esta semana, por exemplo, fun falar co Defensor do Pobo, para transmitirlle a situación e denunciar a estafa. -No seu caso particular, como se produciu a estafa? Fun meter os aforros nun prazo fixo e dixen claramente que non quería intereses altos porque tiña que dispor do diñeiro. Estaba a facer a miña casa aos poucos e quería sacalo cando o precisara. A primeira vez que oín falar de preferentes e subordinadas foi a fins de 2011 e non sabía que os meus aforros estaban niso. Só sabía que tiña os cartos a prazo fixo en Caixanova. -Como ve que que se teña "salvado" as Caixas coa inxección de 9.000 millóns e agora vendido NGB fronte a súa situación sen resolver? Son máis de 9.000 o que se empregou para a súa salvación porque entre iso e o que nos rouban a nós superan os 10.000 millóns. O banco déronllo limpo e po riso venderon só o 88%. A situación dos que non asinamos e temos accións no banco non se sabe aínda cal será. Cando tiñan a posibilidade de que unha empresa que se quede co banco, púidose ter posto enriba da mesa a solución para os clientes estafados pola entidade. O señor de Guindos non se preocupa polos afectados, é denigrante. Logo aínda temos que oír ao presidente da Xunta o agradecemento aos servizos de Castellano. Rinse de nós. Roubáronos, sanearon o banco para re galarllo a alguén de fóra e nós quedamos no camiño. Se recuperaramos os bancos, os afectados polas preferentes poderiamos comprar dez Barreras, como me dicía hoxe un compañeiro. As estafas a este país son continuas. Venderon Barreras por cincuenta millóns e a nós roubáronos dez veces iso. Esa é a maneira en que o PP está a desmantelar este país. -Algunhas das persoas afectadas polas prefrentes son tamén vítimas das multas de Facenda a emigrantes, coñece casos? Claro que coñezo. Algún terríbel como o de Domitila, unha muller que con 82 anos foi multada por saltar o cordón policial e tivo que pagar catro mil euros a Facenda por estar cobrando unha pensión do estranxeiro por viuvedade duns catrocentos euros. Tiña 15.000 euros en preferentes e continúa na rúa. Son casos tremendos como o de Lois, un home de Cambados que tivo un accidente gravísimo e ten unha discapacidade mental do 60% por accidente polo que cobrara unha indemnización de 60.000 euros que o banco lle roubou. Agora ten aberta dúas causas penais polas protestas. Un home como este non tiña que estar na rúa.


Summary: Máis de 300 profesionais do audiovisual de Galicia, do resto do Estado e mesmo do ámbito iberoamericano salientan a xestión realizada por Fran Gayo e Analía G. Alonso que "conseguiron situar o OUFF nun lugar de privilexio"

"Fran Gayo e Analía G. Alonso conseguiron situar o OUFF nun lugar de privilexio. Renunciar a iso por unha cuestión de burocracia, legalismos ou papeleos administrativos parece, cando menos, unha torpeza, unha mala xestión por parte da administración pública da que depende o festival". A pasada semana coñecíase a noticia de que o Festival de Cine de Ourense non celebraría a súa edición 2018 -por primeira vez en 22 anos- por mor do atraso do Concello en aplicar a Lei de Contratos. Dende ese momento comezou a circular un manifesto de apoio ao actual equipo do festival, comandado por Fran Gayo como director e Analía G. Alonso como produtora executiva. Polo de agora o texto suma máis de 300 apoios, principalmente de profesionais do audiovisual de Galicia e do resto do Estado, pero tamén do mundo do cine en Iberoamérica, un ámbito no que o OUFF consolidou un importante prestixio nos últimos anos. Subliñan "o lugar de privilexio" ao que levaron o festival, algo "obvio para a cidade, para os cinéfilos, para a prensa especializada e xeneralista, e para calquera cun mínimo de interese no sector cultural" O texto comeza expresando o "total apoio" á xestión de Gayo e Alonso e subliñando "o lugar de privilexio" ao que levaron o festival nas dúas edicións que xestionaron (2016 e 2017), algo "obvio para a cidade, para os cinéfilos, para a prensa especializada e xeneralista, e para calquera cun mínimo de interese no sector cultural". E cualifica de "torpeza" ou "mala xestión" a actuación do Concello de Ourense. "Sen entrar a valorar a redacción da Lei de Contratos, á que o Concello achaca todos os problemas acontecidos nas últimas semanas (...) non parece a mellor das ideas abrir un concurso para atopar un equipo cando xa se ten un traballando que, ademais, fora convocado a reunións de traballo, tendo gran parte do plan e a programación da próxima edición do festival máis que canalizada", din "Construír un proxecto como o que construíran Fran Gayo e Analia G. Alonso é difícil (...) Destruílo, por contra, é moi fácil. Tanto como convocar un concurso co que liquidar todo un festival baixo o disfrace dun procedemento administrativo" O texto conta cos apoios dos galegos e galegas Oliver Laxe, Alfonso Zarauza, Andrés Goteira, Álvaro Gago, Lucía Catoira Pan, Diana Toucedo, Lois Patiño, Anxos Fazáns, Ángel Santos, Xacio Baño, Miguel de Lira, Melania Cruz ou Juan Tallón. E, igualmente, foi sumando sinaturas no resto do Estado (Carla Simón, Jonás Trueba, Isaki Lacuesta, Luis López Carrasco, Nacho Vegas, Ángel Sala, Carlos Reviriego, José Luis Cienfuegos...) e tamén en Iberoamérica (Santiago Mitre, Dolores Fonzi, Joao Pedro Rodrigues, Matías Piñeiro, Mariano Llinás, Luis Ospina). "Construír un proxecto como o que construíran Fran Gayo e Analia G. Alonso é difícil (...) Destruílo, por contra, é moi fácil. Tanto como convocar un concurso co que liquidar todo un festival baixo o disfrace dun procedemento administrativo", conclúen, reclamando a restitución do actual equipo á fronte do festival.


Summary: Demanda colectiva presentada por CUT e UXT. En febreiro o Tribunal Superior de Xustiza de Galiza xa anulara a decisión unilateral da compañia pública de poñer as súas redactoras e redactores a editaren vídeo.

CUT e UXT presentaron unha nova demanda colectiva contra a CRTVG pola mudanza de función ao persoal de redacción. O pasado mes de febreiro o TSXG emitiu unha sentenza que botaba por terra a decisión da dirección da CRTVG de poñer as súas redactoras e redactores a faceren un labor de edición básica de vídeo ao entender que se trata dunha modificación substancial de carácter colectivo das condicións de traballo. A xustiza lembraba á compañía pública que non podía impoñerlle esas novas funcións a través dunha decisión unilateral e que calquera paso neste sentido debía de seguir o procedemento legal existente, é dicir, unha negociación cos representantes do persoal. Porén, isto non se deu e por iso CUT e UXT volven impugnar xudicialmente o cambio de función das redactoras da CRTVG. Fontes da defensa legal da CUT explicaron en conversa con Sermos Galiza que, entre outros incumprimentos, a compañía non procedeu a devolver todas as redactores ás súas función anteriores, polo que parte deles continuou a facer tarefas de edición. "A dixitalización levouse a cabo en moitos medios, en todos de maneira negociada. A CRTVG optou por converter a dixitalización nun problema laboral" O proceso de dixitalización que iniciou a CRTVG foi aproveitado pola dirección da compañía para obrigar o persoal de redacción a facer labores de montaxe das súas noticias, o que viñan realizando até o de agora montadores e técnicos especializados. Unha decisión unilateral que adoptou sen ningún tipo de diálogo nin negociación cos representantes das e dos traballadores embora supoña una mudanza substancial das súas condición laborais do persoal Isto foi motivo dunha primeira denuncia por parte de CUT e UXT dándolles a xustiza a razón. Porén, e segundo consideran estas centrais, durante este tempo a dirección non procedeu acorde ao estipulado na resolución da TSXG, de aí que interpoñan una nova demanda. A insistencia da dirección en que as redactoras fagan tamén a labor de edición non só ten repercusións negativas a nivel de emprego mais tamén na calidade e coidado da noticia, pois antes montadores e técnicos especializados eran os encargados desta tarefa. "A dixitalización levouse a cabo en moitos medios, pero en todos de maneira negociada. A CRTVG optou por converter a dixitalización nun problema", resumen desde a defensa legal da CUT.


Summary: Promovida polo grupo de investigación en Historia Agraria e Política do Mundo Rural. Séculos XIX e XX (Histagra) da USC, a mostra Deconstruír o franquismo inaugúrase ás 12 horas de hoxe na súa ubicación no Paseo Central da Alameda compostelá, a apenas uns poucos metros do que foi un dos maiores centros de represión na Galiza e hoxe escola infantil.

No primeiro día lectivo após as vacacións de Nadal o presidente da Xunta de Galiza, Alberto Núñez Feixoo, acudía á Escola Infantil Santa Susana de Compostela para "facer a foto", tal e como criticaron pais e nais nas páxinas de Nós Diario. Mais poucas desas persoas -quizais nin o propio Feixoo- son conscientes de que o que hoxe é un lugar de educación, alegría e risos, foi no seu momento "un lugar de morte". "Logo da guerra civil española alí tiveron lugar torturas, violacións de mulleres, ou rapaduras de pelo, e á xente dábanlle aceite de rícino. Unha cousa así en Alemaña estaría marcada, mais aquí non, porque aquí non perderon a guerra os fascistas", conta para Nós Diario Lourenzo Fernández Prieto, comisario da exposición Deconstruír o franquismo. O historiador revela que pretende rescatar a memoria e as historias, moitas veces ocultas "detrás duns espazos que cambiaron, mais non para as persoas que sufriron, pois seguen tendo un enorme significado, como é o caso da propia Escola Infantil de Santa Susana ou do campo de concentración de Santa Isabel". Promovida polo grupo de investigación en Historia Agraria e Política do Mundo Rural. Séculos XIX e XX (Histagra) da Universidade de Santiago de Compostela (USC), a mostra inaugúrase ás 12 horas de hoxe na súa ubicación no Paseo Central da Alameda compostelá, a apenas uns poucos metros do que foi un dos maiores centros de represión na Galiza e hoxe escola infantil. A instalación foxe da grandilocuencia doutras instalacións artístico-culturais que se teñen desenvolvido no mesmo espazo, mais Fernández Prieto considera que o propio concepto da instalación, inserta nun contedor -"como os que van nos barcos", apostila con humor- que está elaborado en madeira e rotulado co título e o logo da mostra creará un "impacto" suficiente para a súa "historia pública de intervención". Colaboración galego-catalá A idea orixinal da mostra é dos profesores da Universidade de Barcelona Núria Ricart e Jordi Guixé, que colaboran con Histagra a través do European Observatory on Memories, "un observatorio sobre as memorias europeas e o que aquí chamamos 'pasados incómodos': memorias de guerras, de ditaduras, de xenocidios...", relata. O catedrático de Historia sitúa a chegada da exposición itinerante a Compostela no marco "da relación que temos con eles, pois arriba aquí logo de levarse a cabo en lugares como Barcelona ou Pamplona". Deconstruír o franquismo presenta no interior dese contedor -que permanecerá instalado na Alameda até o vindeiro día 6 de febreiro- "un conxunto de materiais para dar a entender unha lóxica de historia pública fundamental para deconstruír o franquismo, no que se estabelecen as ideas de supervivencia do réxime, ausencias da memoria, veladuras do franquismo, amnesias e expropiacións, que conforman no seu conxunto a narrativa que dá continuidade á exposición". "Porque -continúa- o fácil a día de hoxe, aínda que pareza mentira, é retirar unha cruz dos caídos, o complicado son as historias incómodas que producen eses espazos reintepretados, como a Escola Infantil de Santa Susana, que co tempo cambiaron, pero que teñen un significado que debe ser recordado. A historia ten unha función pública que debe ser empregada para non esquecer a brutalidade do fascismo".


Summary: Das máis de 1000 emendas presentadas por BNG, AGE e PSdeG o grupo maioritario da Cámara só admitiu 7.

As portavocías dos grupos da oposición denunciaron nesta segunda feira o rexeitamento do Partido Popular ás achegas presentadas en forma de emenda aos Orzamentos 2013 que están a piques de se aprobar na Cámara galega. Após presentaren máis dun milleiro de emendas, o grupo popular usa a súa maioría e rexeita a práctica totalidade das aportacións presentadas por BNG, AGE e PSdeG. Todos os grupos da oposición rexeitaron as contas presentadas polo executivo galego ao aseguraren que "agravan a crise" e non serven para pór freo aos altos índices de desemprego que padece o país. "Non serviu para nada" o paso dos Orzamentos pola ponencia e a Comisión, denunciou o deputado nacionalista Carlos Aymerich na súa intervención. Da mesma maneira o líder de AGE, Xosé Manuel Beiras ironizaba co "rolete do PP" afirmando que as contas para este ano semellaban máis "unha fábrica onde o automóbil entra xa feito e sae igual". Nacionalistas, socialistas e deputad@s de AGE criticaron con dureza que o Partido Popular continúe pola vía do "austericidio" e de seguidismo do "dogma" e "catecismo neoliberal" que só traerán "maiores recortes nos servizos públicos". Após debullaren as súas propostas sectoriais, a portavoz do Partido Popular e deputada, Paula Prado, replicou aos grupos da oposición e bateu contra as emendas presentadas tildándoas de "caos". Asegurou Prado que foran rexeitadas por diciren unha cousa e logo "o contrario" ao tempo que cuestionou o traballo d@s deputad@s de BNG, AGE e PSdeG d@s que dixo non "gañan o salario" que perciben. Cuestión de dubidosa credibilidade ao contrapor as máis de 1000 propostas presentadas pola oposición fronte a ningunha achegada desde as filas do Partido Popular.


Summary: Case un 43% di que o fai "con facilidade ou moita facilidade", segundo unha nova enquisa do IGE, que reflicte que a confianza do consumidor galego volveu baixar no último cuadrimestre.

Máis do 57% dos fogares galegos chega a fin de mes con "dificultade" ou "moita dificultade", segundo a Enquisa Conxuntural de Fogares que vén de publicar o Instituto Galego de Estatística (IGE) relativa ao último cuadrimestre de 2015. Son, en detalle, un 48,25% as familias que din chegar con dificultade e un 8,84% con moita dificultade, fronte ao un 42,9% que o fai con "facilidade ou moita facilidade". Máis do 57% dos fogares galegos chega a fin de mes con "dificultade" ou "moita dificultade" A situación, xa que logo, é semellante á de hai un ano aínda que lixeiramente mellor- cando o 58,9% dos fogares chegaban a final de mes tamén con dificultade ou moita dificultade, e á do trimestre anterior, onde esta porcentaxe situábase no 59%. Con respecto ao trimestre anterior, prodúcese un incremento de 1,91 puntos na porcentaxe de fogares que chega con "facilidade ou moita facilidade" a fin de mes. A porcentaxe dos que chegan con dificultade cae 1,56 puntos, mentres que as dos fogares que chegan con moita dificultade baixa 0,35 puntos. En relación ao cuarto trimestre de 2014, a porcentaxe de fogares que chega con dificultade a fin de mes diminuíu 2,06 puntos e o de fogares que o fai con moita dificultade aumentou 0,25 puntos. A confianza do consumidor volve baixar neste último cuadrimestre, ao baixar todos os indicadores de perspectivas de evolución económica A recuperación económica non dá chegado plenamente aos fogares, que tampouco teñen unhas perspectivas demasiado optimistas de cara ao futuro. De acordo coa enquisa do IGE, o indicador de confianza do consumidor reflicte agora un valor de -11,81 puntos, 3,12 puntos menos do referido ao trimestre anterior e máis de 5 menos que hai un ano. Nos últimos tres meses do ano pasado, diminuíron todos os indicadores parciais de perspectivas de evolución, o referido á situación financeira persoal (1,60 puntos); o de desemprego (3,28 puntos); o de situación económica en Galicia (3,63 puntos) e o de capacidade futura de aforro (3,99 puntos). Quen ingresa menos de 600 euros ao mes ten un indicador de confianza case 50 puntos menor que quen recibe 3.000 Ademais, o indicador de confianza do consumidor varía en función dos ingresos de cada fogar. Aqueles que teñen menos ingresos medios mensuais son os que presentan valores máis baixos, mentres que a confianza aumenta ao incrementarse os ingresos do fogar. Así, no caso dos que teñen ingresos de menos de 600 euros ao mes alcanza o valor de -31,56, mentres que nos fogares con ingresos por riba de 3.000 euros o indicador sitúase en 16,52, segundo recolle o IGE. Por outra banda, o 23,48% dos fogares galegos non se permitiu "ningún extra" nos últimos tres meses. En concreto, segundo recolle esta enquisa, como "extra" considéranse os gastos destinados a vacacións ou viaxes, facer fronte a imprevistos ou grandes compras e extras de alimentación, roupa ou calzado. A porcentaxe é un punto inferior á de hai tres meses e máis de catro á de hai un ano, un dato que si amosa unha leve mellora na situación das familias de Galicia. Case un de cada catro fogares galegos non se permitiu "extra ningún" nos últimos tres meses Ademais, o 14,18% dos fogares galegos cambiou os seus hábitos de compra, adquirindo marcas brancas ou produtos de oferta. "Esta foi a medida económica máis habitual empregada polos fogares para reducir os gastos, aumentar os ingresos ou afrontar pagos no cuarto trimestre de 2015″, subliña a enquisa. Así mesmo, o 13,43% dos fogares galegos diminuíu gastos comúns como roupa ou calzado e transporte. Con todo, o 67,40% dos fogares galegos recoñecen ter pensado saír a cear, a cafetarías, ir ao cine ou ao teatro nos próximos tres meses. O 49,58% ten previsto facer algún extra en produtos de alimentación, o 35,80% aforrar "algo" en diñeiro e o 17,81% facer algunha compra extraordinaria en roupa ou calzado. Por outra banda, o 18,12% dos fogares galegos está a pagar a vivenda principal que compraron, o 7,81% o coche e o 1,98%, unha segunda vivenda.


Summary: O Consello de Estado portugués considera que un novo proceso electoral é o mal menor despois do rexeite parlamentar aos Orzamentos do Estado.

O Consello de Estado de Portugal, reunido esta cuarta feira entre as 15.15 e as 20.30, aceptou por maioría a proposta do presidente da República, Marcelo Rebelo de Sousa, de disolver o Parlamento e proceder a convocar eleccións. Os comicios desenvolveranse o vindeiro 30 de xaneiro, segundo comunicou esta quinta feira o presidente nunha intervención pública. O diario Expresso adiantou que no Consello de Estado só se rexistraron dous votos en contra de dar por rematada a lexislatura, o de Francisco Louça, do Bloco de Esquerda, e o de Domingos Abrantes, do Partido Comunista. O 59% da poboación considera correcta a decisión de Rebelo de Sousa, aínda que o 54% apunta que o anticipo electoral non é bo para o país, recolle unha enquisa conxunta da radio TSF, Diário de Notícias e Jornal de Notícias. Amais, no inquérito, o gobernante Partido Socialista (PS) aparece como o maior responsábel de chegar a esta situación, co 28%. Na reunión previa á disolución do Parlamento, a meirande parte dos integrantes do Consello valorou a convocatoria como o mal menor tras o rexeite aos Orzamentos do Estado o pasado 27 de outubro, no que só o PS votou a favor das contas. Os votos en contra da esquerda (Bloco de Esquerda, Partido Comunista Português e Partido Ecologista Os Verdes), e da dereita (Partido Social Demócrata, CDS-Partido Popular, Chega e Iniciativa Liberal) tombaron a proposta feita polo primeiro ministro António Costa. Para as forzas de esquerda, que deron apoio parlamentar ao PS desde 2015, nun pacto denominado geringonça, esta clase de acordo está liquidado, após Costa telo ultimado ao presentar uns orzamentos que non respondían as necesidades máis urxentes da poboación portuguesa para buscar unhas eleccións "na súa obsesión pola maioría absoluta", incidiu a voceira do Bloco de Esquerdas Catarina Martins. Pola súa banda, o secretario xeral das e dos comunistas, Jerónimo de Sousa, transmitiu despois de facerse pública a determinación do presidente que a geringonça foi "unha fase" que "non se repetirá tal cal", asegurou. O previsíbel final adiantado do Goberno estaba asumido no seo do PS, que un día despois de perder a votación sobre os orzamentos xa comezou a dar luz verde a unha serie de proxectos antes de entrar no período de traballo en funcións, entre eles 14 concesións mineiras, incluíndo unha de litio e outra de volframio, reportou o xornal Público. Enquisas Con respecto á intención da forza gobernante de buscar a maioría absoluta, para o que precisaría pasar cando menos dos 108 escanos aos 116, até o de agora poucas enquisas revelaban que esa posibilidade fora real. Porén, os estudos demoscópicos de Pitagórica e Eurosondagem, publicados despois do rexeite aos orzamentos, sosteñen que Costa tería -por pouco marxe- o seu obxectivo a man, mentres que traballos como o de Intercampus prevén que se manteña no 36% do voto, co cal precisaría o apoio doutras forzas. No que coinciden todas as enquisas é no incremento de sufraxios de Chega, un partido de extrema dereita, que se convertería na terceira forza do Parlamento, relegando a Bloco de Esquerda e Partido Comunista á cuarta e quinta posición. Rui Rio manobra para ser candidato do PSD nos comicios O proceso electoral colle a pé cambiado a principal forza da oposición lusa, o conservador Partido Social Demócrata (PSD), que se atopa no medio da campaña de elección do candidato. Neste sentido, desde a dereita vénse reclamando que a data das lexislativas se adíe até que remate o proceso. Malia que as eleccións internas están programadas o 4 de decembro, cunha segunda volta se fixera falla o 11 de decembro, o líder do partido e precandidato, Rui Rio, defendeu que as lexislativas se desenvolvan a mediados de xaneiro, o que impediría as primarias e lle permitiría ser o candidato sen que a militancia tivera que votar. Esta foi a estratexia seguida a semana pasada por Francisco Rodrigues dos Santos, do CDS-PP, que forzou no Consello Nacional da formación o cambio de data do congreso para despois das eleccións nacionais.


Summary: É moi recente o coñecemento público de Vivian Maier. Aínda que pouco saibamos da súa experiencia histórica, moito nos deixa coñecer na súa ollada sobre a vida. Unha fascinación.

Un primaveral sábado romano, con calor, pero aínda non sufocante, é un pracer pasear polos pequenos rueiros do barrio de Roma Trastevere, pisando pedras luxadas por séculos, onde vendedores e artesáns ofrecen pezas variadas a persoas de todas as idades e procedencia. Unha poboación autóctona ou foránea, unida no seu flaner ou tomando o aperitivo nas terrazas, con indumentarias variadas ou sorprendentes. Os estudantes teñen á man a Universidade de Roma alcumada A Sabedoría. A veciñanza do río Tíber, escoltado por frondosas árbores milenarias, e a proximidade da Bocca della Veritá revélanos un pobo que sabe engaiolar co vocabulario. Non é só o encanto do paseo o que alí nos leva, senón o Museo Roma onde podemos contemplar unha mostra de 120 fotografías da excelente e misteriosa fotógrafa norteamericana Vivian Maier. Orfa de nai e pai, ao rematar a Segunda Guerra mundial, viaxa a Francia, de onde procedía a nai, para vender un terreo que herdara. Co diñeiro da venda, compra unha boa cámara fotográfica que será a súa única compañeira e a que lle dará forma e sentido á súa vida. Inicia así unha relación persoal, apaixonada, crítica, curiosa e reflexiva coa fotografía, que é tamén a súa relación co mundo. Durante os anos 50, 60 e 70 leva unha vida nómade, interesada pola xente, pola dureza da vida que lle pasaba por diante. Imaxes potentes, con beleza e realismo, de criaturas con bágoas, anciás con eivas, a xente das cidades, maiormente New York e Chicago, onde habitou en épocas de grandes cambios. Ollos como palabras de denuncia. Nunca saía á rúa sen a cámara, coma quen cumpre o seu oficio con disciplina. Mais non era propiamente un oficio. Nunca vendeu unha foto e vivía traballando de neneira en diversas casas de familia. Como fotógrafa era anónima. Pero non inexistente. Tiña personalidade e conciencia do seu facer. Numerosos autorretratos confírmanolo. Era o seu modo calado de mostrarse, xa fose nunha vitrina, nun charco formado pola choiva, nunha sombra desmedida que cubrise o obxecto da foto. Alí estaba ela. Sombra, pero sombra invasora. Ela como suxeita da obra. Ela, autora, sabe o que fai, e vai gardar e conservar todas as fotos e os negativos. A súa obra non foi coñecida nin exposta durante a súa vida. Non teríamos a oportunidade de coñecela de non ser que, no ano 2007, John Maloof, axente inmobiliario de Chicago, adquire por 380$ o contido dun depósito que pertencera a unha señora. Nel, ademais do arquivo fotográfico, había unha extensa biblioteca con moitos volumes, con monografías de fotógrafos, maiormente americanos, fotos dedicadas de personaxes famosos, de figuras do baseball, distintivos políticos, e coleccións diversas. Maloof decátase do grande valor das fotografías e inicia unha busca para recobrar a enigmática existencia da súa autora. É moi recente, pois, o coñecemento público de Vivian Maier. Aínda que pouco saibamos da súa experiencia histórica, moito nos deixa coñecer na súa ollada sobre a vida. Unha fascinación.


Summary: CRÓNICA. Acompañamos a veciños e amigos do autor na homenaxe que lle brindaron en Codeso (Boqueixón), a súa aldea natal. "Era todo derroche". De todo. De lucidez. De enerxía. De vitalidade. De precisión na palabra. De transgresión.

"Era todo derroche". De todo. De lucidez. De enerxía. De vitalidade. De precisión na palabra. De transgresión. Así define a Anxo Rei Ballesteros a mestra e escritora Marga Alborés, que foi amiga do autor de Loaira. Amigos e veciños deste escritor homenaxeárono na súa aldea de nacemento, Codeso (Boqueixón), nun acto no que salientaron, precisamente, a lucidez do seu discurso. A súa intelixencia. A súa sabedoría, que ía alén dos libros. Que implicaba saber vivir e saber convivir cos demais. Salientaron a lucidez do seu discurso. A súa intelixencia. A súa sabedoría, que ía alén dos libros. Que implicaba saber vivir e saber convivir cos demais "Non coñecín a ninguén máis lúcido na miña vida. A súa conversa taladraba, removía, daba un xiro na túa mente co seu enfoque", dicía Alborés, entre o público, momentos antes do comezo da segunda parte dun acto que se iniciara diante da casa de Rei Ballesteros en Codeso, que na actualidade acolle o restaurante O Balado. A que foi a súa derradeira compañeira, María Xesús Armada, e Daniel de la Torre, da Asociación Pena do Corvo, foron os encargados de descubrir a placa en homenaxe a Anxo e Paulo Rei Ballesteros nesta casa, un lugar ao que -lembrou Armada- os irmáns sempre voltaban. Porque alí "escribiron, pensaron, viviron moitos eidos, sen esquecer o arrecendo da súa orixe", como pode lerse na propia placa. A Asociación Pena do Corvo organizou o acto celebrado en Codeso, no que a música estivo moi presente -da man de Pena do Corvo, Pandereteiras de Codeso e O Ghusto do Boi- e cuxa segunda parte foi presentada pola poeta Iolanda Aldrei, quen afirmou que se cadra a obra de Rei Ballesteros non foi todo o recoñecida que merece, aínda que, na súa aldea natal, -fronte á, asegurou, común tendencia a esquecer aos creadores no lugar do que proceden-, si se fixera e se fai un esforzo por recordar "quen somos, de onde vimos", con eventos coma a homenaxe a Rei Ballesteros. "El traballaba para o cambio, para a revolución que tiña na cabeza", subliñou Marta Fernández Aldrei presentou despois aos veciños e veciñas de Codeso que fixeron unha achega á figura de Ballesteros desde a perspectiva familiar: a súa sobriña, Marta Fernández Rei, o seu cuñado, Xavier Fernández, e María Xesús Armada. "El traballaba para o cambio, para a revolución que tiña na cabeza", subliñou Marta Fernández, que contou unha anécdota sobre unha ocasión na que, tras expoñer na clase un traballo sobre Loaira feito a partir dunha longa conversa co seu tío, a profesora admitira que ela mesma debía reler a novela porque, coma Marta, non sabía se a entendera. Xavier Fernández coincidiu con Marta ao sinalar, ademais da lucidez de Rei Ballesteros, a súa condición de "revolucionario", da lingua e da identidade galega. María Xesús Armada quixo recordar a Maribel, que fora durante anos a muller de Rei Ballesteros e que tamén colaborara na recuperación dos seus textos inéditos, e sinalou varios aspectos da obra deste escritor, coma o seu gusto polos vocábulos e expresións populares. O autor de Dos anxos e dos mortos ou de Non sei cando veremos, novelista e ensaísta, utilizaba, -subliñou Armada-, un galego "moi rico e fermoso sen limitarse ao que propoñían as normativas ditadas pola Academia". Sempre tentando evitar o "hermetismo das vangardas literarias" tanto como "facer novelas fáciles para as masas". "Escribía para advertirnos de que o que nos queren facer "o Estado, o capital, os medios de comunicación" non é o que realmente acontece" E escribía, ademais, para advertirnos de que o que nos queren facer ver "o Estado, o capital, os medios de comunicación" non é o que realmente acontece. Armada lembrou tamén a pegada, na obra de Rei Ballesteros, da cultura tradicional galega herdada dos avós; da reflexión sobre a violencia, -destacou aquí a figura de André Malraux-; da nostalxia pola comunidade nunha sociedade de masas de individuos atomizados; así coma a presenza da morte, conectada coa súa máis natural aceptación na sociedade tradicional; ou o erotismo nun contexto, o da literatura galega, no que el consideraba que había un "exceso de prudencia". Non se trata, -concluíu-, dunha obra de "lectura rápida e fácil", polo que o mellor é "rir e sorrir ironicamente con el" mentres nos facemos preguntas, "aínda que non deamos atopado as respostas". Non se trata, -concluíu Armada-, dunha obra de "lectura rápida e fácil", polo que o mellor é "rir e sorrir ironicamente con el" mentres nos facemos preguntas Coas intervencións de Marta Fernández e Chus Armada confluíu especialmente a do profesor Bernardo Penabade, que dixo "facer súas" as palabras de Marta xa que, -comentou-, el ao principio deixárase levar polas opinións de compañeiros que dicían que a obra de Ballesteros era moi difícil. Mais unha vez, sen esperalo, atopou no cemiterio de O Barqueiro, na Mariña, a lápida de Anxo Rei Ballesteros. Que, dalgunha maneira, lle falou da necesidade de ollar a este escritor doutro xeito. Penabade reivindicou, entre outras cuestións, a publicación da obra teatral inédita de Paulo Rei Ballesteros, e a suma das "tres vontades: a do lugar onde naceu, onde viviu e onde repousa" Anxo para acadar unha maior divulgación dunha obra "moi extensa e variada" que á para todo o mundo, pois duns libros pódese ir chegando aos outros. Suso Sanjuás remarcou que no concello de Boqueixón se aprobou unha moción para solicitar á Real Academia Galega que dedique o Día das Letras Galegas de 2020 O ex-alcalde de Boqueixón e actual concelleiro Suso Sanjuás, nado tamén en Codeso, remarcou pola súa banda que no concello de Boqueixón se aprobou unha moción para solicitar á Real Academia Galega que dedique o Día das Letras Galegas de 2020 a Anxo Rei Ballesteros. Lembrou tamén a Anxo e Paulo Rei Ballesteros coma persoas "de gran corazón" e as longas conversas con Anxo, "que sabía de todo". As habilidades de Anxo como conversador foron recordadas tamén por Pablo Couso, que afirmou que, ademais de ter unha "mente privilexiada", Rei Ballesteros era un bo veciño, unha persoa solidaria. Outro dos amigos de Anxo, o escultor Jorge Conde, insistiu tamén na forza do discurso de Rei Ballesteros, na súa capacidade para "desmontar as palabras" e, sobre todo, na forma na que escolleu vivir pois, -dixo-, "vivía moito e moi rápido". Pois preferiu, quizais, vivir menos e dun xeito máis intenso. "O tempo con el non existía", asegurou. Pois pasaban as horas, e mesmo os días, entre conversas engaiolantes e sempre lúcidas. "Ter amigos coma el", dixo, "é o mellor que che pode pasar" neste tránsito que é a vida. A homenaxe de Codeso cadrou ademais no tempo -aínda que non nas mesmas datas- con outra celebrada na Pobra do Caramiñal, organizada pola asociación cultural Barbantia e o concello da Pobra, na que se presentou Dezanove badaladas (Galaxia), a primeira novela escrita en galego -ata agora inédita- por Anxo Rei Ballesteros. Chus Armada lembrou en Codeso que ela mesma atopara o manuscrito, preparándoo para a súa publicación coa axuda de Manuel Castelao, quen, precisamente, na segunda das xornadas da homenaxe da Pobra deu unha conferencia na que afondou na novela Loaira, reivindicándoa como, posiblemente, a mellor novela galega das últimas décadas do século XX.


Summary: Nesta segunda feira, a portavoz do grupo parlamentar do BNG, Ana Pontón, deu unha conferencia de imprensa na que puxo de manifesto o que cualificou de inmobilismo do goberno de Feijoo e o seu interese por recuperar o poder nos concellos

Na segunda feira, a voceira nacioanl do BNG, Ana Pontón, deu unha rolda de prensa no Parlamento de Galiza. Puxo de manifesto que o goberno de Feijoo no ten nada novo que ofrecer aos galegos e ás galegas. "Quere transladar a imaxe dun goberno de olimpo de deuses onde non ten nada que mellorar", comenta. A voceira do BNG afondou no feito de que Feijoo decida manter todos os conselleiros e conselleiras sen introducir nen un só cambio no goberno galego. "Demostra o seu inmobilismo. Un triunfalismo que é inútil para mellorar a vida dos galegos e das galegas. Galiza necesita un novo impulso", comenta. Esta decisión demostraría cales son os intereses do Partido Popular: "Seguir utilizando as institucións públicas como próximas lanzadeiras para as vindeiras eleccións". Ao seu xuízo, Feijóo non pensa na Galiza, senón nos intereses do seu partido. "Veremos cales son so seus candidatos e candidatas nas municipais e entenderemos moitas das decisións que acaba de adoptar", dixo. "Estou convencida de que se hoxe mantén todos os conselleiros non é porque pense que o fan ben, senón porque cre que é a mellor maneira para promocionar algúns candidatos do PP", afirma. "Teño a convición de que el non cre que o seu goberno sexa perfecto, pero intéresalle máis mirar polos intereses do seu partido", engadiu. A vindeira semana terá lugar o primeiro pleno da nova lexislatura. Na sesión de control, Pontón avanzou que a pergunta que se lle fará a Feijóo xirará arredor da transferencia da AP9. O BNG inquerirá ao chefe do goberno galego que opina de que Rajoy "anuncie 8.000 millóns de euros para rescatar as autoestradas madrileñas", mentres que "para Galiza diga que ten 0 euros para rescatar a AP-9 e as abusivas peaxes que todos os días teñen que pagar os galegos e as galegas".


Summary: O actual líder do Estado valora tomar medidas legais contra Morrison.

O ex primeiro ministro australiano, Scott Morrison, que gobernou desde 2018 até maio deste ano, é o responsábel da "destrución da nosa democracia e dun ataque ao sistema parlamentario tal e como o coñecemos", sostivo onte o mandatario actual, Anthony Albanese, tras revelarse nas últimas horas que Morrison nomeárase a si propio durante a pandemia da Covid-19 como titular de até cinco ministerios, decisión que mantivo en secreto. O 14 de marzo de 2020 asumiu Sanidade e o 30 dese mes Facenda. Pouco máis dun ano despois, o 15 de abril de 2021, fíxose con Industria, Ciencia, Enerxía e Recursos, e o 6 de maio efectuou os últimos nomeamentos, pasando a dirixir Asuntos Interiores e Economía, mantendo estes poderes até o final do seu mandato. Nalgúns casos incluso sen que as ministras e ministros coñeceran esta situación, como apuntou en The Australian o ex titular de Economía, Josh Frydenberg, que amais de compartir carteira con Morrison era o líder adxunto da súa forza política, o Partido Liberal. Outro tanto aconteceu con Asuntos Interiores; a ministra designada por Morrison, Karen Andrews, sumouse á corrente que dentro da formación reclama a dimisión do ex primeiro ministro, que permanece como deputado. "É unha decepción para a nosa democracia, quedei impresionado, non tiña ningún coñecemento disto", subliñou outro ex integrante do gabinete, Ken Wyatt, en The Guardian. Malia os altos cargos que formularon as peticións de dimisión, secundadas polos laboristas de Albanese, o ex primeiro ministro liberal John Howard reiterou esta terza feira que Morrison non debía renunciar, pois provocaría "unha elección parcial non desexada, cara e innecesaria" para renovar o seu escano. Morrison pide desculpas Cando comezaron a saír as primeiras informacións, Morrison apresurouse a sinalar que só lembraba ter sido nomeado en tres ministerios, porén, na tarde de onte efectuou unha declaración na que se desculpaba perante o seu gabinete e o país polos auto nomeamentos e por non telos comunicado no seu momento ao lexislativo. Amais, explicou que tomou esas medidas "como unha salvagarda" no medio da emerxencia da Covid, e incidiu en que "se tivese que usar eses poderes, teríao feito revelando a autoridade pola que estaba a tomar esas medidas", xustificándose en evitar "demoras en poder tomar decisións en caso de ser necesario". Ao tempo, defendeu que eses poderes ministeriais só foron usados unha vez, para bloquear a licencia de exploración do proxecto de extracción de gas natural Pep-11, nas costas de Nova Gales do Sur, nunha zona con forte oposición ao proxecto e que repartía uns escanos que os liberais aspiraban a conseguir, indican medios locais. Pola súa parte, Albanese anunciou que a próxima semana recibirá asesoramento xurídico sobre as iniciativas legais que pode tomar o Executivo en contra de Morrison, primeiro ministro que decidiu integrar Australia na iniciativa Aukus, unha alianza estratéxica xunta os Estados Unidos e o Reino Unido en contra do poderío chinés no Pacífico, o que permite a Camberra contar cos submarinos de propulsión nuclear que prové Washington. Unha crise que pon en risco o futuro do Partido Liberal Para os medios locais, a revelación das decisións de Morrison cuestiona as medidas gobernamentais durante o seu mandato, "o épico declive e caída será o seu lugar na historia", resolve The New Daily. Porén, tamén implica unha nova crise no seo dun Partido Liberal moi debilitado polos conflitos internos nos últimos anos, pero tamén moi criticado pola xestión da coalición co Partido Nacional. O propio Morrison substituíu no ano 2018 a Malcolm Turnbull após unha revolta interna, mesmo método polo que Turnbull chegou ao poder en 2015, acabando co Executivo do seu compañeiro de partido Tony Abbott. Entre esta polémica e que a formación obtivo nas eleccións deste ano 2022 os peores resultados da súa historia, con 24% dos votos, non se descarta reactivar o proceso de fusión co Partido Nacional.


Summary: Do 'skating' de 1880 ao 'Roller derby' da actualidade, as mulleres seguen sobre rodas

Resulta imposíbel aventurar unha data exacta, pero os datos dos que dispomos apuntan a que estamos de parabéns, xa que a patinaxe celebra o 140 aniversario da súa introdución na Galiza. O profesor doutor da Universidade de Santiago de Compostela (USC) Andrés Domínguez Almansa apunta a inicios da década dos 80 do século XIX como data para o comezo da práctica do skating no país, como por aquel entón era coñecida a patinaxe. A primeira proba documental é un recibo de compra de patíns por parte da sociedade El Gimnasio de Vigo. Non é de estrañar que fose a cidade olívica onde se patinase por vez primeira en territorio galego, pois outros deportes, caso do fútbol como exemplo máis recoñecíbel, xa se adentraran alí pouco antes grazas aos traballadores estranxeiros da Eastern Telegraph Company, empresa británica encargada da instalación do telégrafo. A pesar de que, tal e como sinala Cristina López Villar na súa obra Pioneiras do deporte en Galicia, nos seus inicios permanece "bastante oculto", o skating logo torna nun deporte "altamente aceptado, especialmente nas cidades". Así, a finais do século XIX o Novo Club e o Sporting Club da Coruña axiña introducen a patinaxe entre a súa listaxe de deportes "apropiados para mulleres", por ser "entretida e hixiénica", e a súa popularidade entre a clase alta medra até o punto de que se chega a adaptar a praza de touros da cidade herculina para que as mulleres puidesen patinar no seu interior. Entre os nomes das pioneiras galegas están Rodríguez Bruzón, Olmos, Losada, Branco Raxoi, Más, Tenreiro, Bermúdez de Castro ou Rodríguez Bruzón, mulleres da alta sociedade que xa no primeiro terzo do século XX crearán por todo o país pistas de patinaxe, mais tamén se lanzaran ás rúas coa idea de "facer da cidade algo máis que unha vila de futbolistas", como testemuña o xornal Ecos de Vigo no ano 1911. O pico da popularidade deste deporte chegaría durante a época da Segunda República española, mais logo dun importante retroceso durante a represión a súa implantación estendeuse tamén entre as clases populares. Un deporte para todas as mulleres: a patinaxe pasou das elites a todo o pobo Se durante as súas primeiras décadas de existencia na Galiza o skating, como era coñecido por aquel entón, estaba practicamente na súa totalidade limitado a mulleres da alta sociedade, a situación actual é diametralmente oposta. A patinaxe é un deporte que non require máis que unha modesto investimento para poder practicalo, e entre as distintas variedades recoñecidas federativamente están o hóckey, o hóckey en liña, a patinaxe artística, a patinaxe en velocidade, o inline freestyle ou o Roller derby, entre outras. Esta última disciplina é a que máis está dando que falar nos últimos tempos. Trátase dun deporte de contacto no que dous equipos compiten sobre patíns nunha pista normalmente ovalada para sumar o maior número de puntos posíbeis, que se obteñen cando a anotadora de cada conxunto é quen de superar a liña defensiva do cadro contrario. Ademais, trátase dun deporte "reivindicativo, moi feminista, e que defende os dereitos LGTBQ", como explica para Nós Diario Rosa, xogadora do equipo de Roller derby As Brigantias da Coruña.


Summary: Moura liberaba o 1 de abril, en plena reclusión pandémica, o seu primeiro álbum na rede. O disco, que leva o nome do grupo, é froito dunha actividade que leva en curso desde 2016. O seu foi un periplo longo cara á descuberta do seu estilo singular, que mestura rock progresivo, psicodelia e folk. Unha fusión que convoca o trance e afonda nas raíces druídicas, con escalas galaicas e a inestimábel achega dos instrumentos tradicionais da Irmandade Ártabra. Todo un proceso de aprendizaxe no que os integrantes acharon o valor do propio, iso que, por próximo, algunhas veces costa máis ver.

Se a dos Diplomáticos era a "arroutada", agora chega a "liserxia pangalaica". Ou así definen os coruñeses Moura o seu peculiar estilo, no que o misticismo folk hibrida cos delirios eléctricos do rock progresivo. Os absorventes riffs de guitarra como arpas de bardo rachan de súpeto coa entrada das pandeiretas. Nas atmosféricas incursións dos sintetizadores adivíñase a zanfona ou un clarinete. Malia levaren desde 2016 co proxecto, ve agora a luz o primeiro álbum desta singular exploración dos ecos da Galiza prerromana. A formación actual compóñena Diego Veiga á voz e á guitarra, Pedro Alberte ao baixo, Hugo Santeiro á guitarra, Fernando Vilaboy no órgano Hammond e nos sintetizadores e Luis Casanova golpeando a batería e as percusións. Porén, nesta aventura cósmica acompáñaos a que bautizaron como Irmandade Ártabra, un conxunto de músicas amigas de recoñecidas bandas (Luar na Lubre, Aliboria, Samarrúas) co que teceron rede a través da Cova Céltica (A Coruña). Así, atopamos nas filas desta fraternidade musical os aturuxos de Belém Tajes, as percusións tradicionais de Pedro Villarino (tamén ao tin whistle) e Miguel Vázquez, ás que se suman a lata e a pandeireta (máis efectos) de Antonio Prado. A zanfona de Pablo Reboiras, o clarinete de Susana Pérez e o acordeón de Brais Maceiras completan as capas sonoras deste disco case orquestral. Veiga afirma que se senten moi afortunados de contar con semellante acompañamento, que lle "dá ao disco unha riqueza de texturas enorme". "Moura xorde da sinerxía creada na antiga Casa Tomada da Coruña, despois Nave 1839", conta Veiga "Moura xorde da sinerxía creada na antiga Casa Tomada da Coruña, despois Nave 1839", conta Veiga. Alí atopáronse e amizaron compoñentes doutras bandas da escena galega, como Lüger, Guerrera ou Fogbound, mostra de como os espazos de dinamización cultural dan os seus froitos na aparición de novas propostas. Porén, non se embarcaron no periplo de Moura co roteiro xa trazado, senón que descubriron a súa identidade polo camiño. Se ben partían do concepto de rock progresivo e psicodélico como premisa, a introdución do folk foi unha (re)descuberta que chegou na andaina. O estilo que naceu co Zeca Todo comezou cun dos temas que hoxe recolle o seu disco, "Ronda das Mafarricas", o único que non é propio, senón que adapta unha letra do pintor Antonio Quadros con música orixinal de Zeca Afonso, arranxada polo grupo arranxa. A proposta dun colega de "psicodelizar" esa canción, nun proxecto que, como tantos outros, non chegaría despois a materializarse, agroma hoxe nunha metamorfose alucinóxena que define de o estilo dos coruñeses. Pois grazas a esta incursión no folk descubriron que "funcionaba a mestura", explica Veiga, nun eido que consideran "non moi explorado", fóra dalgúns referentes contados no underground dos anos 70 como Voces Ceibes, Emilio Cao ou NHU. Todo comezou coa proposta de "psicodelizar" un tema do Zeca Afonso A música tradicional comezou así a espertar a súa curiosidade. "Tiñámola tan preto e nunca nos puxeramos a explorar...", comenta o vocalista. Se improvisación e investigación están na cerna do proxecto, a terceira pata é, sen dúbida, a introspección. "Foi para nós unha volta á terra no musical", relata Veiga. Un universo druídico que integraron desde o seu estilo rockeiro, na procura dunha "sonoridade galaica" a través de escalas usadas no tradicional ou, finalmente, dos instrumentos desa familia folki que os acompaña no seu primeiro LP. Unha longa viaxe cara á gravación O percurso até chegar ao estudio foi longo. A primeira vez que se propuxeron gravar algo foi en 2018, nunha versión moi preliminar do primeiro track, "Eira", do que sería o seu actual traballo: Moura. Un disco que os define en só catro pistas, preto de 40 minutos de psicodelia en estado puro. Temas extensos que chaman a deixarse arrolar na viaxe, nun tránsito sempre cara ao interior desta música calidoscópica. Aínda que Moura acaba de ver a luz, foi gravado en 2019. Un ano despois, os autores xa confesan que farían as cousas diferentes: "Temos máis coñecemento, probabelmente empregariamos máis instrumentos tradicionais". Mais terá que quedar para a próxima, ou atopar saída nos directos. A xira prevista (cancelada ante a crise sanitaria) contemplaba algúns concertos con integrantes da Irmandade Ártabra. Mais os cinco de Moura defenden un directo potente abondo sen axuda. Identidade, punto a favor A mestura de Moura está a gozar de moi boa acollida fóra das nosas fronteiras. Xa pasaron, sen traballo editado, pola Monkey Week (Sevilla) e o Barcelona Psych Fest, alén doutros referentes na Galiza como o Resurrection. Veiga considera que a nosa música atravesa un bo momento, en parte grazas a que a nivel internacional "se rachou un pouco con eses límites entre os estilos. Nese eclecticismo esvaece a etiqueta world music e o público está máis aberto, mesmo aquel ao que a priori non lle interesa o folk". "Eu vexo a Aliboria no Primavera Sound", comenta, pois "funciona con ese ritmo tribal que levamos no interior, só hai que espertalo". O éxito deste ou a ineludíbel pegada de Baiuca non fan máis que probar que "a identidade é un punto a favor".


Summary: O Santiagotarrak de Irún gaña a Copa de España de Jóvenes Promesas de Slalom, e Brais Sanchez Cancela, do Piragüismo Dumbría, foi Bronce na categoría Infantil C1.

O Campo de Slálom de O Couquiño acollía un ano máis a Copa de España de Novas Promesas de Slalom. Un Campo que volveu vivir unha xornada reivindicativa, despois de acoller fai apenas unha semana a Copa Galega, reavivando as reivindicacións para conseguir por parte da Xunta de Galicia o permiso para a adecuación dun tramo de 300 metros do rio Xallas para poder dispor dunha instalación deportiva tan necesaria para o piragüismo galego, para que os nosos deportistas non teñen que marchar de Galicia cando alcanzan un certo nivel, e que ademais podería acoller competicións internacionais, concentracións de equipos nacionais e estranxeiros, e que xeraría máis de 100 postos de traballo nunha zona que está sufrindo o despoboamento sin prexudicar ningunha outra actividade coma a pesca, e dunha maneira ecolóxicamente sostible. Segundo o club, o coste da adecuación do cauce rondaría os 100.000 euros, pero o impacto económico da canle na zona non baixaría nunca dos 500.000 euros anuais. Durante a proba se distribuíron uns adhesivos conmemorativos que foron repartidos entre os deportistas para que os luciran durante a proba. En canto á competición en si, foi gañada polo Club Santiagotarrak de Irún, seguido no podium polo Club Cadí de La Seu d ́Urgell e do Atlético San Sebastián. O primeiro club galego foi o Club Penedo cuarto, quedando o Piragüismo Dumbría nun dignísimo sétimo posto. Os dumbrieses Marcos Sanchez Cancela e Martín Fernandez Romar navegaron sempre cos mellores clasificados, logrando colarse na categoría C1 infantil entre os 5 finalistas. Brais fixo unha boa final logrando o bronce, e Martín nos prolegómenos da saída tivo un pequeno accidente que o lesionou impedíndolle tomar a saída na mesma. Tamén se celebraba unha competición na categoría Cadete, que aínda que non repartía puntos, tivo unha boa participación, e na que a vimiancesa Alexia Canosa foi bronce. Con estas dúas competicións que se celebraron no Campo de Slálom de O Couquiño, pois


Summary: Un total de 25 persoas xa foron dadas de alta

A Dirección Xeral de Saúde Pública da Consellería de Sanidade informa que, na última actualización, esta cuarta feira, o número de casos de coronavirus rexistrados en Galiza ascende a 1.598. Deles 389 son da área da Coruña, 99 da de Lugo, 186 da de Ourense, 202 da de Pontevedra, 396 da área de Vigo, 288 da de Santiago, e 38 da de Ferrol. Do total de pacientes positivos, 69 permanecen en UCI, 409 están en unidades de hospitalización e 1.120 no domicilio. Polo de agora, en Galiza rexistráronse 25 altas de pacientes e 34 falecementos. A primeira morte desta quinta feira é un home de 74 anos hospitalizado en Pontevedra. A morte dun home de 63 anos, con patoloxías previas, ingresado no Complexo Hospitalario de Ourense foi a sexta e última vítima desta cuarta feira. Outros cinco varóns faleceron nas últimas horas: un de 84 anos e dous de 82 anos, que estaban ingresados no hospital Virxe da Xunqueira (Cee) e no Chuac da Coruña, e que tiñan patoloxías previas; e outro varón de 74 anos, que estaba ingresado no Hospital Montecelo de Pontevedra, e que tamén tiña patoloxías previas. O número de PCR realizadas é de 7.936.


Summary: Na antiga comarca de Nemancos, ao pé da estrada de Berdoias a Muxía, a uns tres quilómetros antes de chegar a esta vila mariñeira, destaca na paisaxe a igrexa parroquial de San Xulián de Moraime, coa súa elevada torre campanario e a alongada casa reitoral ao seu carón. O templo románico máis importante entre Compostela e a Costa da Morte. A súa relevancia móstrase na gran monumentalidade do edificio, nos programas escultóricos das portas occidental e sur, cada unha co seu singular tímpano, así como nas pinturas góticas que acolle o muro norte da nave. Tanto a igrexa como o antigo mosteiro asentáronse nun lugar onde anteriormente houbo unha mansión romana, e despois, unha necrópole xermana.

A porta occidental A intensa decoración que se amosa nesta portada pasa desapercibida para o visitante no momento que observa a fachada do templo. O pórtico que a cobre, de posterior construción, impide a súa visión. Gozaremos da súa beleza ao comezar a descender as escaleiras. Empezamos polas seis estatuas-columna, cos seus fustes ornamentados con figuras superpostas. Temos, de esquerda a dereita, na primeira columna, un bispo que suxeita un báculo co que esmaga unha serpe. Enténdese o báculo como arma contra os inimigos da fe cristiá. Na columna do medio aparece un home barbado que terma e sinala unha cartela despregada. Identificouse como Daniel, que se apoia sobre dous leóns. Na interior represéntanse dous personaxes que poderían ser dous apóstolos, que se sustentan sobre un atlante. Simboliza que a igrexa católica se apoia nos seus precedentes. Na columna interior do lado dereito hai dúas figuras de igual tamaño. A superior cos pés sobre os ombreiros da inferior e cunha cartela que sinala; a inferior porta un báculo en forma de tau. Podería simbolizar un apóstolo soportado por un profeta. O personaxe superior da columna do medio, con barba e calvicie, identifícase como San Paulo. Apóiase sobre outra figura de aspecto grotesco que tapa os oídos e os ollos coas mans, interpretándose como que rexeita a palabra de Deus. Mais hai quen ve aquí a Moisés sobre unha representación da preguiza. Na exterior repítese a imaxe dun bispo cun báculo cravado nunha serpe e sobre unha figura que semella espida. O personaxe superior identificouse como San Pedro ou como un bispo e estaría representando a vitoria da fe sobre o pecado, simbolizado no réptil e na outra figura. O conxunto iconográfico mostrado nestas estatuas-columna simbolizaría o triunfo do ben sobre o mal, da fe sobre o paganismo e que a igrexa católica ten os alicerces no antigo testamento, tal como indicarían as figuras dos apóstolos apoiándose sobre os profetas. As tres arquivoltas están decoradas. Na exterior represéntanse de medio corpo vinte e seis figuras en actitude orante, que semellan estar sobre unha nube, agás a central que aparece de corpo enteiro e con túnica. Representaría a Cristo nun espazo celestial cos benaventurados. Na central móstranse quince figuras con instrumentos musicais, cos cóbados apoiados sobre un bocel corrido. Simbolizarían os anciáns da Apocalipse. E na interior vemos catorce personaxes en posición semellante á arquivolta central. Un deles ocupa un espazo menor, entendemos que houbo un fallo no deseño e a doela entrou á forza. Datada na segunda década do século XIII, é unha das portadas máis interesantes e singulares da arte románica galega, servindo de inspiración para outras que se construíron nas igrexas da contorna No tímpano móstranse sete figuras, cada unha situada baixo unha arcada delimitada por columnas. O personaxe central, de maior tamaño, poderíase interpretar como de maior rango e dignidade, atributos reforzados polas vestimentas litúrxicas, polo báculo e pola actitude de bendición. Os outros portan atributos xenéricos, un libro aberto ou unha cartela despregada. A súa interpretación foi cambiando co paso do tempo. Desde que representaba un bispo (Goddard King), ou o Salvador rodeado por figuras bíblicas (Chamoso, Saa Bravo), até as lecturas máis actuais que falan de figuras monásticas que servirían de modelo para a vida comunitaria. Así teríamos a San Xulián cos seus discípulos ou membros da comunidade dando unha imaxe de acollida e recibimento (Sousa). A súa tipoloxía foi relacionada co Pórtico da Gloria e co mestre Mateo. Mais esta fachada foi erguida en paralelo ao Pórtico, cando aínda non houbera tempo de asimilar a influencia mateana, polo que estaría en relación á portada de Praterías. Portada sur Esta excepcional porta permaneceu oculta uns cen anos, desde os tempos da desamortización até 1972. Datada na segunda década do século XIII, é unha das portadas máis interesantes e singulares da arte románica galega, servindo de inspiración para outras que se construíron nas igrexas da contorna, como a de Santiago de Cereixo. O deterioro dalgunhas das imaxes dificulta a lectura. O conxunto está constituído por dous pares de columnas con bases e fustes decorados con motivos xeométricos. Sobres elas aséntanse catro dos seis capiteis, posto que os dous exteriores apoian sobre o muro. Todos eles figurados. No exterior do lado esquerdo, represéntase a expulsión de Adán e Eva do Paraíso. No intermedio vemos un personaxe espido e dúas aves coas patas sobre lombo duns animais. Enténdese como unha representación de Daniel no foxo dos leóns. No interior aparecen dous cuadrúpedes enfrontados, aos que lle falta a cabeza, outra vez Daniel entre os leóns. O interior do lado dereito presenta dous centauros disparando cun arco a dous personaxes cun escudo. O centauro pode representar a tentación, o cabaleiro a virtude. No intermedio unha figura alada que sostén unha balanza de dous pratos. É unha escena do peso das almas despois da morte (psicostasia). Debaixo dun dos pratos aparece unha cabeza, identificada como un personaxe demoníaco intentando falsear os pesos. Hai outras figuras, mais o seu estado non permite unha lectura adecuada. Por último, no capitel exterior, móstranse dúas escenas: o profeta Habacuc levándolle a Daniel o pan para alimentarse e a este no foxo. Rodean ao tímpano tres arquivoltas. Destaca a exterior cunha decoración máis intensa, pero desgastada, tendo na clave un personaxe cunha cartela en forma de media lúa. A iconografía desta arquivolta podería simbolizar o espazo celestial. O tímpano apóiase en dúas mochetas. Estas na cara exterior amosan dous anxos que convidan a entrar no templo, e na lateral, dúas figuras humanas. Hai quen interpreta que representan un apóstolo, Santiago?, e a san Bieito, coa Regula monachorum na man. O tímpano presenta figuración nas dúas caras. Na exterior móstrase unha escena da Última Cea, coa figura de Cristo no centro, acompañada de sete apóstolos, dos que identificamos san Pedro, coas chaves, e san Xoán coa cabeza recostada cara a Cristo. Os personaxes visten capa aberta, o que permite verlle as mans que sinalan á imaxe central, de maior tamaño e con nimbo, que fai ademán de bendicir. A temática representada neste tímpano aparece con escasa frecuencia no románico galego. Na cara interior, móstrase un Agnus Dei, que terma dunha cruz suxeita cunha pata dianteira, inxerido nun círculo portado por dous anxos axeonllados sobre unhas liñas onduladas. Na parte superior dúas aves enfrontadas peteiran sobre o froito dunha árbore. O conxunto simboliza a Paixón e Resurrección de Cristo, o año pascual sacrificado para a redención da humanidade. Todo o tímpano denota unha exaltación da Eucaristía. A Última Cea é un anticipo do Ágape Celestial representado na cara interior. As arquivoltas serían unha imaxe da esfera celeste. Os animais enfrontados e as escenas de combate, simbolizarían a loita pola superación, da que Daniel saíu vitorioso, máis non Adan e Eva. Un mosteiro chave no territorio da Costa da Morte A transcendencia desta igrexa non se explicaría sen o papel que desempeñou o mosteiro bieito de Moraime na época medieval. Moraime foi un centro de poder, organizador dun amplo territorio que se estendía desde as terras baixas do Anllóns até Fisterra. Carecemos de datos sobre a fundación do mosteiro. A primeira referencia documental data de 1095, mais a súa existencia é anterior. Posibelmente a súa orixe se deba a un padroado laico relacionado coa familia dos Traba. Neste afastado centro relixioso foi educado baixo o amparo do conde de Traba o infante Afonso Reimúndez, o futuro rei Afonso VII, e foino porque este era un lugar seguro e de prestixio. Gran parte da importancia de Moraime venlle tamén do saber facer dalgúns dos seus abades e da relación coas familias poderosas, como os Traba, e con Compostela. A relación coa cidade compostelá explicaría a intensa influencia da súa catedral na arquitectura de Moraime, tamén a que se coñezan as formas de moda en Europa. Moraime foi un centro de poder, organizador dun territorio que se estendía desde as terras baixas do Anllóns a Fisterra Actualmente en Moraime consérvase un espléndido conxunto histórico formado pola magnífica igrexa románica, que con poucas modificacións, chegou até nós. Un templo que deixa impresionado o visitante que entra ao seu interior pola súa estrutura arquitectónica e grandiosidade, que indican que non é unha simple obra do románico rural. Pero ademais deste gran valor arquitectónico e escultórico, o visitante vese sorprendido polas excelentes pinturas góticas do seu muro norte, descubertas na década dos anos sesenta do pasado século, nas que se representan os sete pecados capitais e a morte triunfante. Completan este conxunto o xacemento arqueolóxico que conserva restos dunha posíbel villa romana e de enterramentos da época xermánica, escavado por Chamoso Lamas en 1972, pero o posterior abandono, alterou moito os materiais que o constituían; así como a ampla casa reitoral de mediados do século XVIII, o que converte este lugar nun dos principais centros históricos e artísticos da Costa da Morte.


Summary: La troba kung-fu, Sacha na Horta, A compañía do ruído, Familia Caamagno, Oito nun piso, Chotokoeu ou La gran orquesta republicana. Son algúns dos nomes musicais que aparecen no cartaz deste ano do festival Antrospinos, que se celebra en Taragoña (Rianxo) os vindeiros 26 e 27 deste mes

Este video foi publicado o ano pasado pola organización do FAP, o Festival Antrospinos que na última fin de semana de xullo leva a troula a Taragoña, en Rianxo. De todo o que prometen, estamos en condicións de acreditar que a boa música non ha faltar. Do País tocarán grupos como Sacha na Horta, Chotokoeu, A compañía do ruído, Oito nun piso ou a Familia Caamagno. De fóra chegan Itaca Band, La troba kung-fu, Figli di Madre Ignota ou La gran orquesta republicana. En total, doce bandas, dous picadiscos e "a grande matraquillada" compoñen o cartaz desta edición, a sexta, onde non faltarán tampouco un xantar popular e o traballo en prol da recuperación de espazos dos espazos públicos para a xente. Malia que haberá actividades de balde para toda a familia, os concertos serán de pago: o bono para os dous días custa 10€ anticipado e 13€ na billeteira; o bono para días soltos custa 5€ anticipado e 9€ na billeteira. O programa previsto é o que segue: Sexta feira, a partir das 22h, tocarán Itaca Band, Sacha na Horta, La gran orquesta republicana e Figli di Madre Ignota. Pecha a xornada o picadiscos Bigote Mix Sábado ás 13.30h arrinca o xantar popular amenizado por Oito nun piso e De la Cruz Show. Ás 16h dará comezo a afamada e tradicional matraquillada e despois chegará a rumba canalla de Canijos sin Fronteras, unha banda que repite no festival. Ás 21h comezan os concertos: A compañía do ruído, La troba kung-fu, Familia Caamagno, Chotokoeu e A banda de Andrelo para pechar a xornada o picadiscos Hadri H Até aquí o detallado resumo do programa musical que convertirá Taragoña na capital da troula do Barbanza durante esta vindeira fin de semana.