Summary: A desescalada está estipulada por provincias e o presidente da Xunta considera que todas as galegas estarían en condicións de cumprir a fase 1 do plan e que 140 concellos se poderían situar xa na fase 3, sen ter que esperar a xuño. Feixoo semella ter ansia de nova normalidade, coa que sería máis factíbel a chegada das urnas.

Segundo os datos que manexa a Xunta da Galiza "máis de 140 concellos poderían ir á fase 3 directamente", ao igual que a maioría dos distritos sanitarios do país, mentres que as catro provincias estarían en situación de cumprir os requirimentos da fase 1, aseverou esta quinta feira, 30 de abril, o presidente galego Alberto Núñez Feixoo en rolda de prensa após o Consello da Xunta. O plan de desescalada do Executivo estatal non contempla a chegada da fase 3 até mediados de xuño. Eses máis de 140 concellos que Feixoo sinalou son aqueles que continúan sen rexistrar casos de coronavirus. Con todo, o Goberno galego aínda non informou de cales son. Porén, os portais da Administración catalá, vasca, murciana, madrileña ou canaria si achegan os casos de COVID-19 desglosados por municipios. Ante a situación na Galiza, o presidente amosouse máis unha vez propicio a non perder tempo desnecesario para alcanzar a denominada "nova normalidade". Ademais, considerou que o estado de alarma non debe ser prorrogado. "Non é necesario o estado de alarma para coordinarse coas Comunidades Autónomas, nin para dar instrucións aos corpos e forzas de seguridade, nin para exixir o cumprimento das normas", dixo Feixoo. Desta maneira, o mandatario galego segue a estela do lehendakari vasco Iñigo Urkullu, que tamén está a presionar para adiantar o regreso á normalidade e xa se postulou polo levantamento do estado de alarma. Semella non casual que os dous presidentes máis interesados en non perder tempo no regreso á normalidade sexan os que teñen as eleccións adiadas. 5 de abril foi a data posta por Urkullu para os comicios vascos e a mesma que despois escolleu Feixoo para os galegos. Finalmente, en ambas as nacións retrasouse a data por mor da pandemia. O lehendakari xa amosou a súa preferencia para votar en xullo e Feixoo semella que apostará por ese mes, sinala a oposición, vendo que o presidente galego vai "a rebufo" do calendario de Euskadi. A oposición tamén reprocha a Feixoo que leve dous meses sen ir ao Parlamento e que non se someta, por tanto, ao control democrático, e que só ofreza comparencencias por televisión. Ante eses feitos coinciden xa en situar un Feixoo en campaña, que fai vaticinar que Galiza vaia ás urnas en xullo. Nese sentido pronunciouse o líder do PSdeG, Gonzalo Caballero, que afirmou que "detrás das roldas de prensa de Feixoo hai sempre un interese electoral e que está a pensar en como salvar o seu escenario cando haxa eleccións". Caballero lembrou ao presidente a súa condición de "interinidade" após o acordo alcanzado polos partidos para suspender os comicios do 5 de abril e considerou que "debe a Galiza unha clarificación" do que fala con Urkullu. Plans da Xunta para o turismo e a cultura O Consello da Xunta decretou o "loito oficial" en homenaxe ás vítimas do coronavirus. Será de 1 ao 31 de maio. Feixoo tamén adiantou que o Goberno galego porá en marcha plans de choque para o sector turístico e cultural por importe de 27 millóns de euros. "O próximo sábado imos ter ocasión de concretar o contido co sector turístico, e a vindeira semana con todos os sectores que compoñen a cultura do país", dixo Feixoo. Haberá, segundo adiantou, un plan novo para o Xacobeo, distinto ao que estaba previsto, "moito máis imaxinativo e complexo". 273 concellos afectados Lembrou Antón Gómez-Reino, voceiro de Galicia en Común, que os datos epidemiolóxicos "seguen a ser moi graves, e que o presidente da Xunta debería centrarse en combater a emerxencia sanitaria e non en transmitir unha imaxe irreal de recuperación falando dun falso descenso da incidencia da epidemia". Para Reino, a actitude de Feixoo "pode pór en risco a recuperación e provocar un repunte nun futuro próximo". "Os argumentos que emprega Feixoo son falsos. Cando di que xa hai 140 municipios libres de coronavirus quere dicir que aínda hai 273 afectados". Posición de país A portavoz do BNG, Ana Pontón, volveu exixir á Xunta "transparencia nos datos", en particular no referido ás residencias, e apostou por unha desescalada galega pactada no Parlamento para defender unha posición de país ante Madrid, axustada á realidade da Galiza. "Para iso é importante ter un presidente que dialogue e acorde, que respecte o Parlamento e que entenda a política como algo máis que roldas de prensa", denunciou. A líder nacionalista foi crítica co plan de desconfinamento do Executivo estatal. "É evidente que o plan non vai funcionar porque non se adapta á realidade nin ás necesidades da Galiza". Pontón pediu ademais un plan de rescate para o sector da hostalaría e do comercio porque serán dos últimos en poder ver a luz ao final do túnel. Polémica cos tests do estudo epidemiolóxico Ante a sospeita que rodea os tests empregados polo Goberno español e galego para candanseus estudos epidemiolóxicos, debido á gran cantidade de negativos, Nós Diario preguntou ao presidente da Xunta sobre a fiabilidade do mostreo. Feixoo sinalou que a Administración galega emprega eses tests "non para diagnosticar" senón para facer estudo epidemiolóxico, que é para "o único" que están avalados polo Ministerio de Sanidade. A portavoz do BNG, Ana Pontón, pediu ao respecto "explicacións, pois de estarse a facer un estudo epidemiolóxico con tests que non teñen fiabilidade suficiente" estaríase desaproveitando a posibiidade de facer un mostreo real que permitise orientar o desconfinamento. Antón Gómez-Reino, voceiro de Galicia en Común, acusou Feixoo de querer facer electoralismo con estudos epidemiolóxicos e de sobrecargar con eles a Atención Primaria.


Summary: Cento de persoas encheron un Auditorio de Galiza no que se acumularon parabéns, lembranzas e agradecementos ao político galego, "un dos bos e xenerosos" do que se resaltou a súa honestidade e o seu compromiso co país.

Camilo Nogueira recibiu en Compostela unha homenaxe que non quería. Desvelouno Suso de Toro, un dos organizadores do acto, cando desde o escenario confesou perante os centos de asistentes: "Lucho [nome co que os amigos e familia se refiren a Camilo] non quería esta homenaxe". E narrou como Camilo se presentou nunha das xuntanzas da comisión organizadora do acto para deixar claro que non quería tal ofrenda. "Tivemos que lle dicir que a íamos facer igual e que se non quería, que non viñese", explicou, para rematar cun afortunadamente "aquí está". "Estamos aquí os que nos sentimos parte da mesma nación", Camilo Nogueira E si, Camilo Nogueira estivo, acompañado por Paz, a súa compañeira, pola súa familia e por centos de persoas. A Homenaxe Nacional a "un bo e xeneroso", como se cualificou o político vigués por non poucos intervintes, foi o recoñecemento a un referente. A presenza dos portavoces parlamentares das catro forzas políticas (PP, En Marea, PSdeG, BNG), o apoio de sindicatos, Real Academia Galega, AGAL, A Mesa, o Colexio de enxeñeiros, alcaldes como os de Pontevedra, A Coruña, Rianxo, Ribadeo... indican o grao de coincidencia en torno á importancia do seu papel. "Camilo encarna aquilo no que se pode confiar", Manolo Rivas Galiza Fiel a si propio, á súa coherencia e traxectoria , Camilo Nogueira, cando ao final do acto subiu ao escenario para tomar a palabra, adicou eses minutos a Galiza. "Eu aínda non mo creo", recoñeceu ao comezo da intervención, abrumado pola sala ateigada e polas intervencións precedentes. "Boto de menos Domingos Merino", recoñeceu a seguir, en referencia ao amigo e camarada que non podía estar alí. A partir de aí, Galiza. Falou de historia, de lingua, de demografía, de como é imposíbel entender o que pasou no noso país nestes séculos sen ter na ecuación un elemento fulcral: "A marxinación brutal e inxusta de Galiza polo Estado". "Un home recoñecido por todo o país e respectado pola súa coherencia", Suso de Toro Apelou ao compromiso e ao traballo para defender Galiza como unha nación no mundo, "podemos ser un estado, nunha Europea sen fronteiras", manifestou, ao tempo que apelou a a que "o noso lugar no mundo é a Unión Europea, unha UE distinta, xusta, contraria ao capitalismo depredador". A memoria da Nación Mais a intervención de Camilo, e o canto do Himno Galego, foron o broche a unha homenaxe de máis de dúas horas nas que houbo música (Tundal, Pardal na Rúa, Uxía), lembranzas, anécdotas e reflexións políticas. O acto foi conducido pola xornalista Fernanda Tabarés e os escritores Manuel Rivas e Suso de Toro. "Camilo encarna aquilo no que se pode confiar", dixo Rivas, que invocou Leonard Cohen para lembrar que "o amor non ten cura, mais todos os males teñen cura no amor. Para min Camilo encarna o amor á Terra". "Únesnos como nos une Galiza e como nos une o mapa de Fontán: en ti vai todo un país", Ana Pontón De Toro lembrou cando coñeceu a Camilo, 40 anos atrás, na fundación do POG, o Partido Obreiro Galego. Reflexionou sobre como chegou ser "un home recoñecido por todo o país e respectado pola súa coherencia". "Camilo, Querémoste" Pasaron polo escenario compañeiras de proxectos e militancia. Como Pencha Santamariñas, Ana Gandón e Ana Miranda. Pencha, explícita, afirmou que Camilo leva "na fronte gravado o h da honestidade" e destacou como el sempre vía o lado positivo das cousas, algo que o caracteriza tanto como o de ser unha persoa "que sempre procura a confluencia e non a confrontación". "Con el descubrimos unha nova dimensión do proxecto nacional galego", Luis Villares Unha emocionada Ana Gandón falou de Camilo Nogueira como "referente político e un referente ético imprescindíbel", unha persoa con firmeza nas conviccións democráticas e na confianza nas forzas políticas propias. Cun emocionado "Camilo, querémoste", puxo o ramo á súa quenda, collendo o relevo Ana Miranda, quen lembrou os anos de traballo xuntos, de amizade e confidencias, de compromiso e loita. "Del aprendín que se pode ser boa persoa facendo política". "Hai que resaltar a súa honestidade, a súa coherencia", Xaquín F. Leiceaga As voces do Parlamento Non é habitual ver os catro portavoces parlamentares coincidir nun acto fóra da Cámara, mais a Homenaxe Nacional desta sexta feira fíxoo posíbel. Xaquín Leiceaga destacou a súa honestidade, a coherencia e o comportamento democrático. "Foi o arquitecto de moitas cousas, como o estatuto dos 16", lembrou e tamén tivo palabras para destacar o "europeísmo" de Nogueira. "Foi un construtor de espazos para o debate", Pedro Puy A súa coherencia tamén foi destacada por Ana Pontón (BNG), quen dixo que era "un referente fundamental". Foi quen de "no país dos mil ríos, tender mil pontes" e puxo en valor que é capaz de unir persoas de traxectorias diferentes. "Únesnos como nos une Galiza e como nos une o mapa de Fontán: en ti vai todo un país". O portavoz popular, Pedro Puy, destacou do homenaxeado que foi un "construtor de espazos para o debate". Luís Villares (En Marea) lembrou como da man de Camilo Nogueira descubrira a finais da década dos 90 "unha nova dimensión do proxecto nacional galego, a dimensión europea", e como mantén a vixencia "a idea dunha Galiza libre nunha Europa libre e social". "É un referente político e un referente ético imprescindíbel", Ana Gandón O políticos dos chistes de vascos Interveu tamén o ex-eurodeputado vasco e cantautor Gorka Knorr, que comezou a súa intervención en euskara para, após pedir "que non cunda o pánico", pasar ao galego. Lembrou os anos de traballo compartido entre ambos os dous no Europarlamento na defensa dos dereitos dos pobos e das maiorías sociais. "Desde o paso de Camilo, o Europarlamento ten sotaque galego", afirmou. E desvelou esas anécdotas que non poden faltar nunha Homenaxe e que axudan a coñecer máis á persoa. Dixo Knorr botar de menos "os chistes de Camilo". Basicamente porque "empeñábase en explicarme os chistes de vascos", lembraba entre os risos do Auditorio. A outra anécdota daba ben conta da personalidade do político nado no Calvario hai 80 anos. "Nas tertulias en Bruxelas, tanto ten que foramos 9 ou 11, e de diferentes países, sempre acabamos falando dos Trastámara e o Reino de Galiza". Galiza, alfa e omega de Camilo Nogueira, como testemuñaron as voces na Homenaxe Nacional. Unha nación á que sirveu, e serve, con coherencia e honestidade, destacaron todos. "Un bo e xeneroso", cualificouno Fernanda Tabarés. Como ben di o Himno Nacional.


Summary: "A miña obriga é contestarlle aos xornalistas" díxolle o presidente. Vídeo no interior.

O persoal da CRTVG acumula xa 30 sextas feiras de mobilización contra a manipulación e censura nos medios públicos galegos. Esta quinta feira, e na comparecencia após o Consello da Xunta, Núñez Feixoo foi preguntado por un reporteiro sobre se o goberno galego ía adoptar medidas ante esas protestas das e dos traballadores dos medios públicos. O presidente limitouse responderlle: "A miña obriga é contestarlle aos xornalistas". O feito de quen fixo a pregunta fose un reporteiro gráfico foi motivo abondo para o presidente para non ter que respostar a unha pregunta que, a todas luces, lle incomodaba. Na véspera do #VenresNegro30CRTVG, isto foi o que ocorreu na rolda de prensa do Consello da @Xunta tras unha pregunta dun reporteiro gráfico de @rtve @MujeresRtve 👇👇👇 pic.twitter.com/YD7HR9518M— DefendeAGalega (@DefendeAGalega) 13 de decembro de 2018 O Colexio de Xornalistas a través das redes sociais xa se posicionou sobre este suceso. Así, sinala "xa que representamos máis de mil periodistas, reiterámoslle a pregunta do reporteiro gráfico: Ten previsto tomar algunha medida ou merécelle algún comentario o venres negro 30 na CRTVG?".


Summary: O xurado do proxecto da Mesa para a dinamización do galego no ámbito empresarial decidiu recoñecer cunha mención especial a Radio Fene, que fai 30 anos. A entrega dos premios terá lugar o 19 de decembro en Lugo.

Abertos ao Galego, o proxecto da Mesa pola Normalización Lingüística para a dinamización do galego no ámbito empresarial, entregará o III Premio á Cooperativa Erica Mel, de Arzúa, polo seu compromiso coa lingua galega, "unha empresa que abriu camiño no seu sector e foi pioneira na etiquetaxe en galego", destacan dende a organización do certame. Erica Mel foi expedientada nos anos noventa pola Xunta por etiquetar en galego os seus produtos Erica Mel naceu no ano 1990, está integrada por máis de 350 socios e socias e vende os seus produtos en todo o Estado. A cooperativa foi expedientada nos anos noventa pola Xunta por etiquetar en galego os seus produtos, e a presión social conseguiu que se retirase a sanción. No documental Galiza somos. A lingua en movemento, elaborado pola Mesa, o xerente da cooperativa lembra ese episodio e amósase "satisfeito do traballo ben feito, de estar onde debes estar e á altura dos tempos". O xurado valorou o compromiso co galego demostrado pola empresa "que se mantivo firme no uso do galego, abrindo o camiño para que vinte anos despois sexa habitual atoparmos este tipo de produtos etiquetados en galego en calquera supermercado". O xurado tamén recoñeceu cunha mención especial a Radio Fene, emisora municipal que fai 30 anos. Destaca que "foi no seu momento a primeira radio pública local que, con carácter estábel, empregou integramente a lingua galega nas súas emisións, que principiaron en setembro de 1984". En entrevista con Praza o director de Radio Fene, Henrique Sanfiz, destacaba que a emisora "naceu co obxectivo de promover a lingua e a cultura galega, ademais de poñer unha ferramenta de comunicación ao servizo da cidadanía. Eran momentos, en setembro de 1984, onde non había ningunha radio que emitise integramente en galego" O xurado tamén recoñeceu cunha mención especial a Radio Fene, emisora municipal que fai 30 anos. Destaca que "foi a primeira radio pública local que, con carácter estábel, empregou integramente a lingua galega nas súas emisións" O premio, de carácter simbólico, materialízase na pertenza durante un ano ao Proxecto Abertos ao Galego. A entrega dos premios será o 19 de decembro ás 19 horas no Museo Provincial de Lugo. O acto será presentado pola actriz Iria Sobrado e contará coa actuación musical de Caxade. Edicións anteriores Abertos ao Galego é un proxecto da Mesa pola Normalización Lingüística que ten como obxectivo a dinamización do galego no mundo da empresa. Partindo dun certificado de calidade asociado ao uso da lingua de Galicia, desde Abertos ao Galego promociónase a actividade das empresas que traballan en galego, ademais de fornecer argumentos á sociedade sobre a relevancia do uso do noso idioma por parte dos diversos tipos de empresas para conseguirmos un "consumo responsábel co noso idioma". As dúas primeiras edicións foron para Tuenti e San Luís Na primeira edición do Premio Abertos ao Galego, en 2012, o xurado decidiu outorgarllo á empresa Tuenti Technologies, promotora da rede social máis popular entre a mocidade naquel momento. En 2013 a II edición dos premios foi para San Luís, cadea coruñesa de electrodomésticos. O seu propietario, Lorenzo López, destacaba que "xa demostramos no pasado que fomos líderes falando, vendendo e publicitando en galego; gustaríame ser capaz de volver demostralo".


Summary: Xoán Carmona é doutor en Economía pola Universidade de Santiago de Compostela e ampliou estudos no Max Planck Institut für Geschichte. É catedrático de Historia e Institucións Económicas na USC, e director do Departamento de Historia e Institucións Económicas Investiga sobre historia marítima e industrial, e historia empresarial e patrimonio industrial, temas sobre os que escribiu varios libros de obrigada referencia. Nesta conversa, axúdanos a entender cales son as raíces do presente industrial que nos poden auxiliar a enfrontar o futuro.

Que nos ensina a historia da industria no noso país que poida ser de axuda para enfrontar o futuro? Ben, o feito que se fale de reindustrialización xa indica que non é a primeira vez que se industrializa o país e que, polo tanto, é conveniente revisar a historia para ver o que se fixo ben e o que se fixo mal. Habería que procurar na historia cales son as nosas fortalezas. Cando no País Vasco, nos anos 90, se propón desenvolver unha política industrial ao redor de posíbeis clusters, o primeiro que fixeron foi encargarlle a un grupo de investigadores da área de Historia Económica da Universidade que pescudaran nos sectores que máis sufriran as crises da década de 1970, para ver que habilidades, que capacidades e, sobre todo, que posibilidades de cooperación existían. Editaron unha serie de libros sobre os diferentes sectores industriais e, sobre esa base, encargaron estudos para proxectarse no futuro. É importante, se queremos implementar unha política industrial, coñecer as experiencias que tiveron éxito no pasado e cales foron proxectos frustrados, estudar as capacidades históricas que demostramos. E eu sempre pensei que aquí había que facer algo parecido ao que fixeron en Euskadi, porque moitas veces operamos con tópicos, e non se poden definir estratexias nin políticas industriais se non sabemos os vimbios cos que contamos. Moitas veces eses vimbios son os que dan as estatísticas sobre o presente, mais tamén hai que contar coas capacidades e as relacións que non aparecen nesas estatísticas e que proceden da tradición e da experiencia. As políticas de innovación teñen que partir dun estudo das posibilidades que nos ofrecen as nosas potencialidades. Un segundo paso sería revisar experiencias como a Comisión para a Reindustrialización da Galiza que o Parlamento Galego constituíu cara a 1995, ver se as conclusións ás que se chegaron son agora pertinentes, malia os cambios que houbo. Ou mesmo máis atrás: no debate económico da década de 1970 e principios de 1980, economistas como Xan Facal ou Camilo Nogueira xa formulaban moitas cuestións, como a necesidade de integración das cadeas de valor, nas que habería que afondar para ver se perderon vixencia ou se aínda manteñen actualidade. Moitas delas –e xa se falaba daquela da industria do aluminio ou do leite–, malia que pasaron varias décadas, seguen sen resolverse. É preciso falar de dixitalización e de economía circular, si, mais non se deben esquecer problemas que están na base da estrutura económica do país. O comezo da industrialización en Galiza baseábase en tecnoloxía foránea, como no caso da industria conserveira, que nace grazas ao coñecemento dos bretóns neste campo. Pasou moito tempo e agora existen áreas –como a do mar– nas que a investigación nos permitiría depender menos dese coñecemento externo. Ese sector sería, desde logo, un dos que habería que potenciar. Efectivamente progresamos moito desde os comezos desa industrialización, pasou moito tempo, pero aínda queda moito que facer. Agora existen institutos de investigación que nos permiten ter un coñecemento moi avanzado, pero na propia cadea de valor das industrias de transformados da pesca hai segmentos nos que podemos mellorar moito a nosa capacidade tecnolóxica. O sector alimentario na Galiza, en xeral, é moi agradecido. Nas dúas últimas crises é o sector que mellor é capaz de enfrontar a depresión, con moita diferenza sobre o resto. É o sector máis enraizado na industria galega, que nace precisamente no mar e, por razóns moi diversas, responde moi ben ante situacións críticas. A industria agroalimentaria é unha aposta moi segura. A taxa de supervivencia das empresas neste sector na Galiza é a maior de todas; hai estudos que indican que entre os comezos da crise do petróleo e a crise de 2008 estivo por riba do 50%. De todas as formas, no que atinxe ao fechamento das cadeas de valor, á tecnoloxía e á innovación, a industria agroalimentaria galega ten moito que andar. Mais precisamente porque queda moito por facer e porque amosa unha gran resiliencia, habería que afondar e apostar con decisión nas súas posibilidades. Se seguimos mirando cara a nosa historia, temos o exemplo do Banco Pastor, que durante moito tempo foi unha entidade dedicada en exclusiva ao investimento industrial. Sería posíbel, neste contorno de globalización, contar cunha ferramenta financeira propia que permitise reducir a dependencia exterior? Cando se fala da crise como oportunidade para recentrar a economía eu sospeito que se trata dun mantra dos políticos –uns con máis coñecemento e consciencia que outros– que, en principio, non significa nada. Outra cousa é que, independentemente desas declaracións de principios máis ou menos ben intencionadas, as tendencias globais nos leven por aí. Na medida en que persistan as dificultades económicas derivadas de problemas ecolóxicos –e temos que ter en conta que esta pandemia non é outra cousa que un derivado da globalización ecolóxica– e se desvelen perigos sistémicos si que é posíbel que a actual fase de globalización termine e entremos noutra de recentramento. Mais o que estamos vendo é que a crise non está levando a unha descentralización económica nin a unha caída dos procesos de concentración, senón máis ben ao contrario. Os que aumentan son os procesos de concentración empresarial a nivel global, e é moi difícil que empresas cunha envergadura cada vez maior sexan favorábeis a un mundo máis descentralizado. Espero equivocarme, mais non vexo que as cousas vaian por ese camiño. No referente á banca, a perda desas entidades de proximidade que servían de apoio ao tecido empresarial local, como o Banco Pastor ou Caixavigo, forma parte dese mesmo proceso de concentración que, nos últimos anos –e moitas veces coa complicidade da Administración– adquiriu unhas dimensións enormes. Creo que a posibilidade de recuperalas dentro deste marco xurídico e político é moi remota. Son moi pouco optimista nese sentido. Eu lamento o final daquel sistema en que se o que se lles ofrecía as empresas locais era a posibilidade de chamar a un teléfono coñecido para resolver un problema de liquidez ou para enfrontar un novo investimento. Sería de esperar que algunha entidade asumise ese papel, mais non é fácil. A entrevista na íntegra podes lela no Nós Diario en papel ou na nube. Se aínda non es subscritora ou subscritor podes facelo aquí: http://bit.ly/3hCH3Qu


Summary: Os sindicatos CIG, ELA (Euskal Sindikatua), LAB (Langile Abertzaleen Batzordeak) e Intersindical-CSC (Confederació Sindical Catalana) reflexionan nun comunicado sobre o alcance social da pandemia do coronavirus. Unha crise sanitaria, din, utilizada para "anular a capacidade de decidir sobre cuestións fundamentais para a vida dos traballadores e as traballadoras das nosas nacións". Vídeo no interior

En plena crise sanitaria polo novo coronavirus, os sindicatos CIG, ELA, LAB e Intersindical-CSC, da Galiza, Euskal Herria e Països Catalans recuperan a Declaración por unha axenda social e o dereito a decidir subscrita en febreiro polas catro organizacións para reflexionar sobre o impacto da pandemia sobre a vida das persoas. Nun comunicado conxunto, as centrais sindicais inciden no "auxe da extrema dereita e a deriva cara ao autoritarismo de boa parte do arco político do Estado español" constatados xa no seu primeiro manifesto, así como "a negativa a unha solución política baseada no recoñecemento do dereito á autodeterminación". Crise capitalista Dous meses despois, explican, "ante esta situación de excepcionalidade", os sindicatos asinantes sitúan "a crise de saúde pública dentro dunha crise capitalista" que veñen denunciando desde hai anos e que, de forma sistemática, leva aparellada "unha crise de coidados, de recortes nos servizos públicos, de precarización e individuación laboral e social e, consecuentemente, de ruptura dos vínculos sociais". Doutra banda, denuncian "a utilización da pandemia da COVID-19 para impoñer un artigo 155 encuberto, invalidando a, xa de seu, insuficiente autonomía dos nosos territorios. Asistimos a unha campaña de propaganda unionista con desfiles militares incluídos, que non busca axuntar esforzos para facer fronte á crise sanitaria, senón utilizar a crise sanitaria para anular a capacidade de decidir sobre cuestións fundamentais para a vida dos traballadores e traballadoras das nosas nacións". Dereito a decidir Neste sentido, exixen esforzos para limitar a expansión do coronavirus e adoptar medidas que permitan coidar da saúde das traballadoras mais da cidadanía, ademais de decisións de carácter social que impidan que "as consecuencias desta crise recaian exclusivamente na clase traballadora". "Reclamamos plena soberanía para construírmos un espazo socioeconómico e un marco propio da relacións laborais e protección social". "Reclamamos o dereito a decidir para facer fronte eficazmente á crise sanitaria así como aos retos económicos, sociais e políticos que deberemos enfrontar durante e despois da devandita crise". Ao seu entender, as medidas adoptadas polo Goberno estatal e os Executivos territoriais "confinan os dereitos, son inxustas e insuficientes para a clase traballadora e os colectivos máis vulnerábeis". Por iso, demandan medidas de protección mais traballadores e traballadoras suficientes nas activiades declaradas esenciais para garantir a súa saúde; así como "a paralización de todas as actividades non esenciais". Protección social Para os sindicatos asinantes, o peche das actividades non esenciais chegou tarde e cunha "xestión desastrosa". "En menos de 48 horas, terminou cedendo ante as presións do poder económico mediante unha decisión fraudulenta na nosa opinión desde unha perspectiva democrática e xurídica". CIG, ELA, LAB e Intersindical-CSC estiman necesarias políticas públicas e concentrar todos os recursos en favor das maiorías sociais. Piden adoptar medidas para "unha protección social sen exclusións, que garantan o emprego, os salarios e ingresos dignos para toda a clase traballadora". Así, explican no escrito conxunto, necesítanse medidas audaces para deixar atrás as políticas neoliberais e asegurar un financiamento público. "Vía impositiva ás grandes fortunas e ás grandes empresas", por exemplo, e tamén mediante a intervención pública de sectores estratéxicos da economía como a banca e as eléctricas, "hoxe en mans privadas", propoñen. Sector público Os sindicatos destacan o "compromiso cívico" da cidadanía, "nomeadamente das traballadoras e traballadores de sectores como a sanidade, limpeza, o coidado de maiores, a alimentación, o transporte e en xeral todos aqueles traballos que supoñen atender e coidar da xente". E aproveitan a falta de medios de protección e de persoal suficiente para sinalar a importancia do sector público ante unha crise como a actual mais as consecuencias dos recortes acumulados nos últimos anos. "Denunciamos a utilización da pandemia para impoñer un artigo 155 encuberto, invalidando a, xa de seu, insuficiente autonomía dos nosos territorios". "A vida das persoas debe estar no centro das políticas. E se algo demostra esta crise é que as profesións feminizadas son as máis precarizadas e desvalorizadas, e é crucial pór fin a esta situación". As organización sindicais pechan o seu comunicado cun chamamento a fortalecer os vínculos colectivos e a comprometerse activamente na defensa dos máis vulnerábeis. "Imos seguir loitando por un modelo baseado na xustiza social e ecolóxica, o feminismo e unha repartición máis equitativa do traballo e da riqueza. Reclamando plena soberanía para construírmos un espazo socioeconómico e un marco propio da relacións laborais e protección social", conclúen.


Summary: O projecto vem combater a "orfandade" da oferta literária em português que existe na Galiza e para pór em contacto as duas culturas irmãs

Uma empresa que está com a sede numa livraria. Uma editora que dá voz a quem não a tem. Um objectivo: fazer com que a cultura galega e portuguesa, "tão próximas mas que vivem de costas" girem sobre si próprias e se vejam as caras. E um baile de roda típico do Brasil, da zona de Pernambuco associado às criações, um conceito onde se dão a mão a veia lúdica e a da mestizaxe. Tudo isso é Ciranda, o projecto vinculado à língua portuguesa e à cultura lusófona que Loaira Martínez, Carme Saborido, Iria Mayer e Xurxo Novoa vêm de deitar a andar no número 7 da rua Travesa, partilhando espaço com a livraria feminista Lila. As quatro são sócias da Associaçom Galega da Língua, AGAL. "Havia vários projectos que se iam desenvolvendo graças ao trabalho voluntário, mas o sucesso fez com que o tecido asociativo ficasse insuficiente para os assumir", explica Carme, acrecentando que todos essas iniciativas tiveram sempre a língua e a cultura lusófonas como eixo central. "Vimos uma carência pois, embora ser a Galiza o berço da lusofonia não se está a aproveitar essa potencialidade", sublinha Xurxo, quem coloca também entre os objectivos que persegue Ciranda ser um reforço para o estatus do galego. Não tudo vai ser literaturaApresentações de discos com música ao vivo, cursos e actividades de formação ou representações teatrais completam a ampla oferta literária que editoriais como ATravés, Imperdível, Axóuxere, OQO, Estaleiro "e alguma brasileira" colocarão nos estantes desta livraria pois "constatamos que não era singelo fazer-se aqui com títulos portugueses", indicam quatro jovens empenhadas em que "o que se faz aqui também chegue fora". "A ideia é que os dois projectos somem juntos, mantendo toda a actividade da Lila e contribuindo para multiplicá-la", aponta Carme, fazendo especial fincapé na "orfandade" existente no sector em que se mergulham agora. Ela própria faz parte de um clube de leitura e "tínhamos problemas para axendar títulos pelas dificuldades na distribuição". Ciranda inaugurou-se nesta sexta-feira. Será a única livraria especializada, de jeito monográfico, na cultura lusófona na Galiza. A sua irmã, Lila, também é única, a única livraria feminista.


Summary: Netanyahu cualifica de "branco lexítimo" o edificio que acollía sedes de axencias de prensa internacionais e que foi derrubado pola aviación israelí.

Israel continúa a bombardear Gaza e o domingo foi o día máis sanguento desta nova intervención da súa aviación militar na Franxa: 43 persoas mortas, 13 delas menores de idade. Tel-Aviv teima en que continuarán cos bombardeos "o que sexa necesario", se ben non acaba de concretar, cando as vítimas deses ataques xa superan as 200, que é o que entende por "necesario". Ás vítimas civís súmase a ofensiva contra a prensa. A aposta do Goberno de Israel é porque non haxa testemuñas do que está a acontecer na Gaza. Netanyahu cualificou de "branco lexítimo" o edificio que albergaba diferentes oficinas de prensa e que foi derrubado polos mísiles israelitas. Durante a madrugada desta segunda feira, os bombardeos israelís mantiveron a súa alta intensidade sobre a Franxa. A aviación israelí di que atacou vivendas de responsábeis do movemento Hamás, e 15 quilómetros de rede de túneles subterráneos, coñecida como "Metro. As milicias da franxa, lideradas por Hamás e a Yihad Islámica, continuaron co disparo de foguetes cara a Israel. Respecto a a mediación internacional para tratar de rebaixar a tensión e a escalada de violencia, o secretario de Estado estadounidense, Antony Blinken, anunciaba este domingo que falou co ministro de Relacións Exteriores exipcio, Samé Shoukry. Segundo explicou o propio Biden, trasladoulle a Shoukry a necesidade de que "todas as partes reduzan as tensións", xa que "a violencia debe terminar de inmediato". Exipto tratou, con en ocasións anteriores, de exercer de mediador entre ambas as partes para chegar a un cesamento do fogo, aínda que as conversacións con Israel víronse frustradas pola negativa ao diálogo. Xerusalén, cidade santa E como pano de fondo un conflito enquistado, que se remonta a 1948 e a 1967: o desaloxo de varias familias palestinas do barrio de Sheikh Jarrah, en Xerusalén, para ser entregadas a colonos xudeus, que as reclaman desde a ocupación, xa que alí se sitúa a tumba dun venerado sacerdote. As familias palestinas viven legalmente alí desde a década de 1950, cando a xurisdición era de Xordania ─país custodio dos lugares santos musulmáns e cristiáns de Xerusalén─. O 10 de maio estaba prevista a decisión xudicial, mais foi adiada ante os acontecementos na praza da mesquita de Al Aqsa, na Cidade Vella de Xerusalén, lugar sagrado para cristiáns, musulmáns e xudeus. Tres día antes, nun xesto inédito, a Policía israelí entrou a dispersar con extraordinaria violencia as manifestacións a prol das familias, deixando centos de feridos. O operativo, en sexta feira ─día sagrado para os musulmáns, ao igual que o é o sábado para os xudeus e o domingo para os cristiáns─ do Ramadán, foi tan inoportuno, que é difícil pensar que se ignoraban as implicacións.


Summary: Feixoo rodéase de deputadas e deputados, directores xerais e concelleiras dos gobernos municipais do partido na posta de largo do plan da Xunta para loitar contra o cambio climático e vincula o futuro das pensións das galegas e galegos a un monte produtivo: "o noso plan de pensións", di o presidente diante de Ence e con escasa presenza de expertos no quecemento global.

No Edificio Cinc do Gaias, que para estas cousas campa moito e para algo ten que valer o complexo, o PP reuniu un cento de concelleiras e concelleiros do PP, unha ducia e media de directoras e directores xerais da Xunta e unha representación de deputadas e deputados para acompañar o presidente, Alberto Núñez Feixoo e as conselleiras de Medio Ambiente e Industria na presentación da Estratexia Galega de Cambio Climático e Enerxía 2050, aprobada polo Goberno da Xunta hai unhas semanas sen máis apoio que o do propio PP, que sempre apoia (faltaría máis) calquera cousa que propoña Feixoo. Para vestir o acto, o PP convidou o mundo académico, ás tres universidades (acudiu un reitor, o de Vigo) e a unhas cantas empresas amigas da loita contra o cambio climático que propón a Xunta do PP, e Fernández-Couto, eterno xestor do monte galego, presente na sala na fila de directores executivos. Estaban as da casa (Sogama) e as do lado (Ence, por exemplo), así como representantes varias do mundo empresarial (Cegasal e a Confederación, claro). "A sociedade civil galega", como resumiu o presidente Feixoo nos agradecementos. Para presentar o plan en sociedade, a Consellería de Presidencia, que organizou o acto, elixiu á directora xeral de Medio Ambiente, María Cruz Ferreira, que falou 1 hora e non parecía cansa cando a organización lle pediu que estirase o discurso que o presidente viña xa. Despois falaron María Ramallo, alcaldesa de Marín e deputada en Cortes, figura emerxente, parece; e Carlos Rodríguez García, enxeñeiro industrial da Universidade de Vigo, que anda a facer a súa tese sobre 'metodoloxías innovadoras para a dinamización de capacidades no ámbito institucional, empresarial e da xeración de coñecemento'. Un currículo "impresionante", segundo definiu a directora xeral. Búsqueno, pode que non sexa impresionante (aínda), pero si é interesante que fose o perfil elixido para actuar como teloneiro de Feixoo. Mais que falar, Ramallo e Rodríguez, leron. A política, uns papeis; o académico, unha pantalla. O público, as esforzadas e esforzados concelleiros do rural que xa están afeitos a tragarse bobinas deste calibre, facían fotos e contestaban whatsapp. Por resumir: a alcaldesa emerxente leu que no pacto dos alcaldes polo clima hai anotados 9.860 concellos da UE que representan a 315 millóns de veciñas e veciños, e rematou pedindo á Xunta da Galiza que "non solte da man" aos concellos, que precisan "apoio económico, técnico e mesmo psicolóxico" para seguir as directrices contra o cambio climático. Pola súa banda, o experto describiu o método para desenvolver o plan de recompilación de coñecemento que permitise elaborar o plan de loita contra o cambio climático. Máis fotos e whatsapp. Despois entrou Feixoo, saudou aos amigos, esperou a que a directora Ferreira rematase, ascendeu até o atril e dirixiuse á sociedade civil galega coa que "nos une este compromiso co medio ambiente". E falou (tamén le, pero ben) de apoiar a industria do sector forestal porque, segundo dixo, o monte é o principal "aliado" das galegas e dos galegos na loita contra o cambio climático. Fernández-Couto debeu tremer de pracer. Mais Feixoo non lle falaba a el. O presidente explicaba que hai cartos (1.250 millóns de euros) e un plan (2019-2023), o primeiro dunha serie de plans quinquenais para conseguir "a neutralidade climática de Galiza no ano 2050" e, de paso, garantir o futuro das pensións... Si. O futuro das pensións. Porque Feixoo tiña preparado o mellor para o final. "Hai que facer as cousas con sentidiño e orde", explicou, "porque temos un país verde (como demostraba o proxector cunha imaxe dun muíño e un río cheos de vida outonal) e querémolo aínda máis verde". Un monte (produtivo) axudará a mitigar as emisións de dióxido de carbono, asegurou o presidente, "un instrumento con capacidade de absorción de dióxido é tamén un instrumento con capacidade de absorción da incerteza sobre o futuro das pensións". E rematou: "o monte é o plan de pensións das galegas e dos galegos". Aplausos. Tamén de Ence e do experto eventual.


Summary: Junts per Catalunya foi a candidatura máis votada no Principat nas eleccións europeas. A lista encabezada por Carles Puigdemont, exiliado en Bélxica, obtivo 987.149. Mais tamén recolleu apoios no exterior, en concreto 38.262 sufraxios que viron nesa papeleta unha mostra de solidariedade, unha impugnación da deriva represiva do aparello xudicial estatal ou a opción máis achegada ás súas ideas.

Ao 28,52% de voto en Catalunya sígueno o 2,55% nas Illes Balears, 10.633 papeletas. En Euskadi foron 5.056 persoas (0,45%) as que optaron por Puigdemont. En Nafarroa foron 1.221 (0,39%) e comunidade valenciana, 6.951 (0,3%). As illas Canarias déronlle 1.807 apoios (0,20%) e Aragón, 1.131. Na Galiza 1.958 (0,14%) persoas escolleron a papeleta do ex president da Generalitat, en Madrid 3.745 (o,12%) e en Asturies 567 (0,11%). No resto do Estado español ficou por baixo do 0,1%.


Summary: Había 31 anos que Xapón non cazaba baleas. En concreto, desde que en 1988 adheriu os acordos da Comisión Baleeira Internacional e retirouse da captura de cetáceos con fins comerciais. O 1 de xullo, o acordo converteuse en historia.

Un buque factoría e dous barcos de pesca partiron do porto de Shimonoseki e deron comezo á campaña anual de caza de balea. Fano despois de que en 2018, as autoridades xaponesas reclamasen á mencionada comisión autorización para a caza comercial. A negativa levou ao país ao retirarse dese organismo internacional. O Estado xaponés anunciou que a tempada de caza para os seus barcos estenderase até decembro e autorizará 227 capturas: 52 baleas minke, 150 de rorcual de Bryde e 25 de rorcual común. Todas elas en augas territoriais do Xapón.


Summary: O patrimonio do presidente galego, Alberto Núñez Feixoo, e dos 11 conselleiros que conforman o seu Goberno supera os 2,4 millóns de euros. Con todo, a débeda que declaran no seu conxunto os membros do Consello da Xunta -fóra das titulares de Política Social, Fabiola García, e Infraestruturas, Ethel Vázquez- alcanza unha contía que se aproxima á metade do valor do seu patrimonio: máis de 1,1 millóns.

O anuncio que publica esta sexta feira o DOG ratifica que o presidente galego declara o maior patrimonio do seu Executivo, dado que o valor dos seus bens ascende a 551.933,95 euros. Pero tamén consigna no apartado de pasivo (créditos, préstamos e outra débeda) 238.000 euros. De feito, só declara unha débeda maior que Feixoo a conselleira de Emprego e Igualdade, María Jesús Lorenzana (con 259.952,86 na casa de pasivo), e o segundo patrimonio máis elevado do Goberno (350.928,965 euros, entre bens inmobles e doutro tipo). No polo oposto sitúase a conselleira do Mar, Rosa Quintana, que é a única, xunto co vicepresidente Alfonso Rueda, que acompaña a Feixoo no Executivo desde 2009. A responsábel de Mar declara o patrimonio máis baixo do Goberno, cun valor de 78.150,07 euros, e un pasivo de 50.865,96. Sen débedas As que non declaran débeda son Fabiola García e Ethel Vázquez, aínda que a cantidade no 'debe' da responsábel de Medio Ambiente, Ángeles Vázquez, tamén é menor: 5.276,77 euros. O patrimonio total de Ángeles Vázquez ascende a 177.708,86 euros; mentres o de Fabiola García supera os 122.000 euros e o de Ethel Vázquez sitúase en 144.330 euros. O conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, a outra fichaxe nova do Executivo após os últimos comicios, declara un patrimonio total de 97.736,37 euros, e débedas por case 139.000.


Summary: Unha cuestión é o prezo da electricidade nos mercados grosistas e outra o custo da luz para a poboación. Mentres o Estado español rexistra no primeiro dos mercados uns valores inferiores a Francia ou Italia, a tarifa da luz é moi superior para a súa cidadanía. A poboación galega paga a luz máis cara da UE.

A fixación do prezo da electricidade no mercado grosista estabelécese mediante o sistema marxinalista, que determina o custo da luz en función da tecnoloxía de xeración máis cara que entra no pool. Neste caso, o Estado español e Portugal partillan o denominado Mercado ibérico da electricidade, polo que os valores da luz neste mercado non presentan diverxencias no espazo peninsular. Os diferentes Estados da Unión Europea (UE) e a propia Comisión Europea achegan datos diarios sobre o prezo da electricidade no mercado grosista. Esta transparencia contrasta coa ausencia de información puntual sobre a tarifa sufragada polos particulares. Tanto é así, que Eurostat, a oficina estatística da UE, só fornece datos sobre a mesma cada seis meses e a Comisión Europea cada tres, polo que as últimas cifras oficiais sobre o prezo da tarifa para o conxunto da zona euro correspóndense co primeiro trimestre de 2022. A Comisión Europea sinala que no primeiro trimestre do ano o prezo medio da electricidade no mercado grosista estivo liderado por Italia, con 248,8 euros megawatt. A continuación situáronse Grecia, con 237,8 euros/MWh; Eslovenia, con 231,9 euros/MWh; Croacia, con 231,8 euros/MWh; Francia, con 230,4 euros/MWh; Portugal, con 228,6 euros/MWh, e o Estado español, con 228,4 euros/MWh. Os postos de cola ocupáronos Suecia, con 63,8 euros/MWh, e Finlandia, con 91, 4 euros/MWh. O prezo da luz dispárase e marca un novo récord desde a 'excepción ibérica' A poboación do Estado español pagou a tarifa eléctrica máis cara entre xaneiro e marzo de 2022. Segundo a Comisión Europea, o prezo da electricidade para estes usuarios foi de 511 euros/MWh, seguidos da poboación danesa, con 452 euros/MWh; da italiana, con 420 euros/MWh; da belgas, con 419 euros/MWh; e da alemá, con 380 euros/MWh. A tarifa máis reducida da Unión Europea pagouna a poboación húngara, con 10 euros/MWh; a búlgara, con 109 euros/MWh; e a eslovaca, con 119 euros/MWh. O prezo da electricidade no mercado grosista francés foi superior ao do mercado ibérico, tras rexistrar 230,4 euros/MWh. Porén, a cidadanía gala pagou a tarifa da luz a 214 euros o megawatt, isto é, 138,7% menos que a poboación do Estado español. Neste caso, o carácter público do primeiro operador enerxético de Francia, EDF, explica as importantes baixas para os usuarios e, tamén, para as empresas. A variación do factor enerxético na inflación dos Estados da UE permite achegarse á alza da tarifa. Así, Eurostat sinala que entre xaneiro de 2021 e xullo de 2022, incrementouse en 27,2% no Estado español, en 24,4% en Italia, en 17,4% en Alemaña, en 16% en Francia e en 12,9% en Portugal. A diferenza na factura da luz entre o Estado español e o portugués pode resultar estraña, unha vez que ambos os Estados partillan mercado grosista. Porén, as similitudes entre a realidade eléctrica duns e doutros remata na coincidencia do prezo medio da electricidade no mercado grosista. A tecnoloxía hidráulica marca prezos da electricidade máis altos que o gas O custo da luz para os consumidores en Portugal foi no primeiro trimestre de ano de 228 euros/MWh, isto é 124,12% por baixo da factura eléctrica da poboación do Estado español. Neste sentido, a diferencia no prezo debe buscarse no mecanismo de translación dos custos ao consumidor, que no caso portugués non se realiza de forma automática. ERSE As tarifas regulas en Portugal veñen fixadas anualmente pola Entidade Reguladora de Servizos Enerxéticos (ERSE), podendo este organismo público actualizar os prezos de modo trimestral. Pola súa parte, no Estado español as facturas están ligadas directamente ao comportamento horario do mercado, trasladando día a día os incrementos aos consumidores. A este respecto, o procedemento estatal é un caso único na UE. A ERSE é o inimigo público das empresas enerxéticas en Portugal, até o punto de ser acusada de xerar "competencia desleal polas tarifas fixadas", porque na opinión destas, "os prezos regulados non poden ser máis competitivos que os custos do mercado libre". Porén, a denuncia formulada pola gran patronal eléctrica lusa contra ERSE diante das autoridades comunitarias da competencia foi rexeitada. A outra 'excepción ibérica' Nos últimos meses tense falado moito da denominada "excepción ibérica", isto é a proposta do Estado español e Portugal para fixar un tope ao prezo do gas co obxectivo de amortiguar a suba dos prezos no mercado grosista. Porén, a excepción ibérica máis importante está no prezo da tarifa.


Summary: Morreu aos 95 anos de idade. A familia quer que descanse no cemiterio de Adina, canda o seu compañeiro, Ramón de Valenzuela.

Mariví Vilaverde faleceu este domingo, 23 de abril, na residencia de maiores de Ribadumia aos 95 anos de idade. Déixanos unha muller comprometida e unha figura destacada polo seu compromiso coa recuperación da memoria historia. Naceu en Vilagarcía de Arousa en 1922, filla de Elpidio Villaverde, alcalde da capital arousá e deputado do Frente Popular. Moi nova coñece xa o que é o exilio, ao ter que marchar ao exilio en 1936 cara a Francia. Aí coñeceu ao que sería o seu marido, Ramón de Valenzuela. En 1939, Mariví e a súa familia embarcaron para Bos Aires, nunha nova etapa do exilio. Reencontrouse con Ramón de Venezuela en 1945. Pensaban vivir en Galiza mais non foi posíbel. Na capital arxentina traballou no Teatro Galego da Federación e dirixiu con Arturo Cuadrado o xornal "Galicia". Escritora, tradutora e xornalista, tamén foi actriz e impulsora do teatro, para alén dunha abnegada activista pola recuperación e dignificación da memoria do exilio. Aí é chave a obra Tres tiempos y la esperanza, que editou con tapa de Luís Seoane, a Federación de Sociedades Gallegas no ano 1962. A familia vai realizar un funeral en xuño para que os restos de Mariví descansen cos do seu compañeiro, Ramón de Valenzuela.


Summary: ENTREVISTA | Compostela acolle este venres a III Xornada de Traballo Social e Saúde, baixo o título de "As persoas por diante". Falamos con Luz Campello, traballadora social do CHUAC, sobre a coordinación entre os distintos ámbitos do sistema de saúde e a necesaria continuidade dos coidados nunha sociedade marcada polo envellecemento e a cronicidade das doenzas.

O edificio docente Novoa Santos, situado a carón do CHUS compostelán acolle este venres a III Xornada de Traballo Social e Saúde, baixo o título de "As persoas por diante". O Colexio de Traballo Social (COTSG), a Asociación Española de Traballo Social e Saúde (AETSyS) e a USC colaboran na organización do evento, promovido polo Servizo Galego de Saúde. Durante todo o día xefes e xefas de servizo de centros sanitarios de toda Galicia e numerosos profesionais do sector participarán nos debates e mesas redondas, centradas nos temas da continuidade dos coidados desde que unha persoa ingresa no hospital, a coordinación entre os distintos ámbitos do sistema de saúde e as relacións entre o sistema sanitario público e o terceiro sector. O COTSG salienta que o obxectivo é "achegar coñecemento e formación aos profesionais da saúde" e, igualmente, "concienciar do indispensable da figura da traballadora social nos distintos ámbitos da saúde". "Buscamos chamar a atención sobre o noso papel como traballadores sociais no sistema sanitario. Non somos servizos sociais, somos profesionais da saúde" Ademais, presentaranse os resultados de varias experiencias de intervención comunitaria e de posta en valor do traballo social sanitario. Falamos con Luz Campello, traballadora social do CHUAC e delegada da AETSyS. É necesario afianzar o papel do traballo social sanitario? Non está suficientemente recoñecido e integrado no sistema de saúde e nos seus procesos? Buscamos chamar a atención sobre o noso papel como traballadores sociais no sistema sanitario, no que facemos o noso traballo sen o necesario recoñecemento como persoal sanitario. Non somos servizos sociais, somos profesionais da saúde. Isto sitúanos nas marxes do sistema, sen a posibilidade de acceder a espazos onde se toman as decisións e sen poder achegar o noso coñecemento e a nosa relación directa e continua cos pacientes, de cara a conseguir unha mellora do sistema. Reclamamos que se poñan no centro ás persoas, que é algo que ás veces se perde de vista. "As persoas somos un todo: A perda de saúde e a enfermidade están moi relacionadas co social e tamén o está a recuperación" A atención sanitaria vai moito máis aló dun tratamento médico aplicado nun momento dado para facer fronte a unha doenza? As persoas somos un todo, é dicir, a perda de saúde e a enfermidade están moi relacionadas co social e tamén o está a recuperación. O social sempre quedou como o irmán pobre do sistema sanitario, pero é algo fundamental para evitar enfermidades. Nós axudamos as persoas tanto a previr que enfermen como, despois, no proceso de coidados. Axudamos tamén a que entendan mellor o funcionamento do sistema sanitario. Temos que traballar de forma coordinada para que cada persoa na súa autonomía teña os medios e teña información para contar cunha mellor saúde. Non é boa a coordinación neste momento? Unha das mesas da xornada fala da continuidade asistencial e aí vanse tratar todas as cuestións ligadas á coordinación. Cada vez máis enténdese que para optimizar os recursos sanitarios e para mellorar a saúde da poboación temos que traballar coordinados. Temos que traballar en rede, para dar resposta a problemas de saúde marcados cada vez máis pola cronicidade. Esta coordinación debe darse entre os distintos niveis da atención sanitaria: primaria, especialidades..., e tamén entre o sistema sanitario e os servizos sociais, o sistema educativo, o ámbito laboral... "A mellora do sistema sanitario permítenos vivir máis anos con enfermidades crónicas que antes provocaban a morte. Isto xera unha serie de problemas novos -cronicidade, soidade...- relacionados co coidado. O que é un éxito non podemos permitir que se converta nun fracaso" O sistema sanitario e a sociedade no seu conxunto están preparados para o actual contexto de envellecemento e de cronicidade das enfermidades? Non creo que esteamos preparados. É un dos grandes retos que temos que enfrontar. A propia mellora do sistema sanitario e outros factores permítennos vivir máis anos con enfermidades crónicas que antes provocaban a morte. Isto xera unha serie de problemas novos -cronicidade, soidade...- relacionados co coidado, nun contexto no que os fogares son cada vez máis pequenos en número de persoas. E o que é un éxito non podemos permitir que se converta nun fracaso. Temos que prepararnos para esta nova maneira de enfermar, para esta nova demanda sanitaria que xa non se caracteriza tanto polos ingresos de agudos, senón que demanda máis outras cuestións, relacionadas con calidade de vida e non con curación. Isto significa que gañan peso algúns profesionais: enfermería, fisioterapia, psicoloxía, traballo social... O médico xa non é o único referente do sistema sanitario. Temos, ademais, que escoitar máis ás persoas: as relacións cos profesionais son xa máis horizontais, máis igualitarias. Temos que informalas e axudar a que tomen as súas decisións. "Temos que prepararnos para esta nova maneira de enfermar, unha nova demanda sanitaria que non se caracteriza tanto polos ingresos de agudos, senón por outras cuestións relacionadas con calidade de vida" Outra das mesas tratará a relación entre o sistema de saúde e o terceiro sector. Como debe ser esta relación? O terceiro sector, que engloba asociacións, fundacións, coordinadoras..., medrou moitísimo e a súa función pasou de ser máis reivindicativa, como era hai anos, a ser máis corresponsables na solución de determinados problemas, sobre todo en relación con cuestións moi específicas que afectan a determinados grupos poboacionais. Preocúpanos como integrar todo isto, e aí o traballo social sanitario cumpre un papel moi importante. Sempre estivemos aí, buscando que pacientes e familias acadasen dereitos e servizos e seguramente neste momento temos que dar un paso adiante e colocarnos nun papel de interlocutores entre o sistema sanitario e o terceiro sector, liderando esa relación. Consulta aquí o programa (.pdf)


Summary: A viguesa reunira medio millón de sinaturas para demandar maior apoio e protección a enfermos de cancro.

O Xulgado do Social nº3 de Vigo acaba de recoñecer a Beatriz Martínez Figueroa a incapacidade permanente. Esta avogada viguesa gaña deste xeito a batalla no eido xudicial na súa loita por unha maior protección e amparo laboral e da Seguridade Social para as persoas con cancro. O xuízo decorreu 13 meses despois de que a esta viguesa se lle denegase por terceira vez a incapacidade permanente, motivo que lle levou a demandar o INSS. Este ano Beatriz Figueroa foi quen de reunir máis de medio millón de sinaturas de apoio en defensa das súas demandas. A sentenza permitirá a Beatriz Figueroa engadir uns 120 euros a un subsidio de 426 euros mensuais, os únicos ingresos que recibe e dos cales por volta dun 40% ían destinados a pagar os medicamentos. A iniciativa da cidadá viguesa Beatriz Figueroa traduciuse nunha proposición non de lei da autoría da deputada do Bloque Nacionalista Galego, Olaia Fernández Davila. A iniciativa foi votada favorabelmente en outubro por todo o arco parlamentar de oposición (PNV, CiU, Esquerda Plural, ERC, EH Bildu, PSOE), mas rexeitada polos votos da maioría absoluta do PP.


Summary: Budiño ten novo disco, 'Fulgor', presentado na apertura das festas do Apóstolo. Nunha primeira impresión, o seu autor pode parecer irrecoñecible. Entre outros motivos, porque canta. Mais é continuar escoitando e ver ronseis que sempre estiveron aí, a carón da súa frauta e da súa gaita. O rock. O jazz. Algo de pop, mesmo. E a vontade de facer algo moi persoal.

Budiño ten novo disco, 'Fulgor', presentado este venres no concerto de apertura das festas do Apóstolo. Nunha primeira impresión, o seu autor pode parecer irrecoñecible. Entre outros motivos, porque canta. Mais é continuar escoitando e ver ronseis que sempre estiveron aí, a carón da súa frauta e da súa gaita. O rock. O jazz. Algo de pop, mesmo. E a vontade de facer algo moi persoal. As letras son súas e de amigos coma Vega, Antía Otero e Xoel López -unha de Rosalía de Castro tamén-. Para as músicas, conta cunha banda de formación de rock. A necesidade da calma, dos afectos, das cousas pequenas, ou a conexión de Galicia con tantos outros mundos atravesan o contido das dez cancións deste traballo, do que falamos nesta entrevista.Teño que dicir que quedei moi sorprendida cando escoitei o disco. Aínda que, máis que romper co Budiño, se cadra racha co tópico sobre Budiño. Como o ves ti?Eu véxoo mais así, pero é que estou dentro, claro. Eu o único que mudei foi o instrumento: a gaita a e frauta pola voz. Xa 'Paralaia', o meu primeiro disco, hai vinte anos, era un disco de composicións. Eu nunca fixen música tradicional, aínda que veño da música tradicional. Mais eu sabía que 'Fulgor' ía sorprender, e alégrome de que sorprendese. Mesmo xente amiga, músicos amigos, escóitanme nun local e non me recoñecen. E este quen é?, din."Mesmo xente amiga, músicos amigos, escóitanme nun local e non me recoñecen"Mais non é a primeira vez que cantas, nin que hai cancións con letra nos teus discos. Facías coros… Como foi ese achegamento progresivo á voz como instrumento?Eu o que facía era convidar a cantar nos meus discos a amigos e a amigas. Algún coro fixen, pero moi puntualmente, moi escondido. E o que pasaba é que me dicían: pero en vez de darme este borrador para que eu o reinterprete, por que non cantas ti? Claro que para chegar a cantar eu tiven que estudar moito, e aí foi Mónica de Nut, que me deu clases, a que me puxo as pilas."Nin na miña familia sabían que ía cantar. Só miña nai, que algo sabía"Estudei canto, produción musical… E, por certo, nin na miña familia sabían que ía cantar. Só miña nai, que algo sabía. Estiven dous anos preparando o disco. Tomeino en serio, con calma, dándome tempo para estudar, para investigar, para facer dez cancións, que é que quería.Xa que falas de calma, o contido das letras ten que ver con iso, con gozar das cousas pequenas e importantes da vida. Saen moito as sensacións, a natureza, os afectos… É bastante intimista, nese sentido.Vai por aí, si. É un disco moi onírico: os soños están moi presentes nas letras. E hai tamén moitos momentos vividos: moitos festivais, viaxes, continentes… Foi un xogo de ir encaixando as sensacións que tiña coas palabras, os fonemas, as tímbricas... , sempre tendo clara a composición musical. A verdade é que facer este disco foi como tirarme a un precipicio, pero sen paracaídas. Aprender a estender as ás planear, e de aí xa non hai volta atrás.'Santiago', que é unha canción de amor á cidade de Santiago, é unha colaboración con Xoel López. Como xorde?Xoel López e eu somos amigos e a letra de 'Santiago' é un poema do libro que sacou hai ano e medio, 'Bailarás cometas bajo el mar'. Estaba eu un día lendo este libro no Costa Vella e dixen: pero aquí hai unha canción!. Cando llo propuxen, el dixo: pero farala en galego, non? E eu dixen que non, que a letra estaba en castelán. Pero despois acabamos gravándoa en galego e en castelán, que nos gustaba das dúas maneiras. Tamén el dixérame: e deixarasme facer uns coros, non? E eu díxenlle: pero como vas facer só uns coros? Xoel fala de Santiago, de cando tocaba a guitarra na rúa e a xente botáballe moedas. Dos dous anos que viviu en Santiago, que foi iso, vivir, e non só visitar a cidade.Frida tamén parece unha canción de amor, pero a México. E na melodía tamén ten algo mexicano. Mais non é o único tema do disco que leva a América: tamén 'Fulgor', ou 'Sós', que a min facíame pensar en Caetano Veloso. En Caetano? Vaia… Pero si, hai bastante de América no disco. 'Frida' é froito das miñas viaxes a Cidade de México, e por iso aparecen moitas cousas de México, deste a pintora ás pirámides… 'Fulgor', que é a canción que lle dá título ao disco, tamén ten algo diso. E está colocada primeiro porque é como unha declaración de intencións.Un xeito de dicir que o disco vai ser iso. No sentido de: gústache? Pois adiante. E se non che gusta, que lle vamos facer. Que xa non estamos para tentar facer algo que lle guste a todo o mundo. En 'Sós' está Jairo Zavala (DePedro), que ten moi controlado ese toque de música americana. Por iso 'Sós' pode levar a México. Ou tamén a África, que este disco ten algo de americano e algo de africano. E tamén de Galicia, que é así, nesa relación, como vexo a Galicia. Polo medio saen unha percusión tradicional…"Xa non estamos para tentar facer algo que lle guste a todo o mundo"'Pulso' di que non é tempo de batallas, de fazañas, pero si de accións. Desde o pequeno, suponse. Ten algo de rock, pero dos 70. A de 'Pulso' é unha das tres letras que pedín. Neste caso é de Antía Otero, do seu libro 'O cuarto das abellas'. Antía é amiga e este poema lévame a Arousa, á illa, aos momentos alí compartidos con ela e co resto dos amigos. Un lugar no que todo pode quedar en suspenso, o traballo e todas as preocupacións. Un lugar para estar horas no carreirón… Canto ao que comentas do rock, é normal porque é parte do meu ADN musical. Tamén está presente,eu creo, en 'Boreal'. Sempre me gustou o rock dos 70. Escoitaba a Eric Clapton, a Cream, por suposto aos Beatles…Aínda que se empezas a escoita por 'Santiago' e 'Frida', por exemplo, soa bastante pop. Outros temas xa poden ter algo máis de folk. Ou levan máis a túa frauta, polo menos.No disco hai moitas cousas porque eu sempre escoitei moitas cousas e non teño ningún tipo de prexuízo. Sexa rock, pop, música tradicional… Non teño ningún problema mentres me guste o resultado."Sempre escoitei moitas cousas e non teño ningún tipo de prexuízo"En 'Poderosa' está algo ao que facías referencia antes e que está por todo o disco: as viaxes polo mundo, e a conexión entre as paisaxes e os espazos galegos con espazos de todo o mundo. Si, claro. A Poderosa é, ademais, a réplica da moto do Che. A canción é coma unha viaxe que nos leva a distintos lugares. Está Bogotá, está Galicia, e tamén está por exemplo Canadá, que ten moita relación con Fran Pérez, Narf, a quen convidei a vir comigo alá. Por iso a alusión aos tambores… Estabamos alí e el dicíame que tiña que animarme a cantar e non só facer coros. Este disco débelle moito a Narf, e por iso está dedicado a el.San Xoán volve a Galicia, aos recordos e aos encontros. Esta é outra das letras pedidas a amigos, desta volta á cordobesa-galega Vega, que leva moitos anos escribindo cancións para moitos amigos. Penso que fala de min, do relevo que decidín darlles á gaita e á frauta a través da voz. Coñéceme ben, e penso que acertou no que di.'Obertura' é instrumental e un pouco épica. Pois 'Obertura' responde á necesidade de ter algo para abrir os concertos, mentres vamos entrando. Parecíame moi axeitada para iso. Unha maneira de dicir que vai acontecer algo, que esta será unha noite que agardamos que non esquezas na vida… Por iso pode soarche algo épica…E 'Bos Amores'?. Fala dun tema moi importante no disco, que é saber rodearse de xente que te queira, e que te queira ben.A letra é de Rosalía de Castro e a música é de Narf. Os arranxos son do Cuarteto Quiroga, que acaban de recibir o Premio Nacional de Música. É un cuarteto fundado por un galego, Cibrán Sierra, que anda a tocar por todo o mundo…É un disco con bastantes instrumentos. Eu tiña claro como afrontar a gravación do disco no sentido de que quería que soase como un directo. E para iso pensei nunha formación de rock: batería, baixo e guitarra. E sintetizadores tocados por min. Pode haber moitas sonoridades, pero os instrumentos están moi claros.Hai algo electrónico que, coma o rock, non leva ao de agora, senón ao dos 70. Si, claro, de aí é de onde vén. Aínda que eu procurei que soase todo orgánico. Está aí para dar cores, matices…. aínda que como dicía a base é unha formación de rock.Algo de jazz tamén hai.E tamén é normal, porque eu ao mesmo tempo que aprendía música tradicional ía polas tardes á escola de jazz de Vigo. No disco está, dalgunha maneira, todo o que escoito.Lembramos aos músicos, para que non quede ningún?No disco está Ton Risco na batería, Fran Sanz no baixo e nas guitarras Jairo Zavala, Luiz Caracol e Antonio Casado. No directo están Ton Risco, Fran Sanz, Brais Morán nas guitarras e Álex Salgueiro como teclista. No concerto das festas do Apóstolo tamén estará Vega e Antonio Rodríguez, que é trombonista e bombardino.Neste concerto presentarás 'Fulgor', non si? Que máis tes previsto facer?Os dez temas do disco e algunha cousa máis, coma unha letra de Celso Emilio Ferreiro que xa fixera antes con Luís Tosar, 'Hoxe canto en libertá'...Canto a formato, é un disco especial. Si, feito co mecenado da adega Ponte da Boga. Unha edición moi coidada, feita en papel pedra biodegradable, cunha ilustración de Ana Zona. É coma un digipack, un libro que se abre coma un acordeón, no que están todas as letras… Estou moi contento.


Summary: Pasados 40 anos, revisamos en A FONDO, con testemuñas directas, o momento político no que se sentan as bases do réxime actual. E facémolo de maneira analítica, con argumentos que permiten ollar criticamente uns tempos en que o pobo galego abrir unha alternativa de ruptura contra a II Restauración. Xa na nosa loxa co SG 244

Coordinado pola investigadora e divulgadora cultural Cilia Torna, o A FONDO que acompaña o número 244 de Sermos Galiza (á venda na loxa e nos quiosques e puntos de venda habituais) debulla a Galiza da Transición e os días e os feitos nos que o pobo galego conformou unha alternativa de ruptura contra a II Restauración. O ensaísta e dirixente nacionalista Francisco Rodríguez Sánchez achega as claves políticas da Transición, o papel do nacionalismo galego e da esquerda española. Desmonta ademais a falacia da instauración do actual réxime como unha operación modélica e un grande éxito. Este A FONDO tamén aborda esta etapa desde o punto de vista sindical. É Manuel Mera Sánchez, cofundador das primeiras organizacións sindicais nacionalistas, quen escribe acerca da evolución do sindicalismo na Galiza. Aliás, Ramón Muñiz de las Cuevas, sociólogo e cofundador dos Comités de Apoio á Loita Labrega e das Comisións Labregas, dá conta da fortaleza do sindicalismo agrario, en que o nacionalismo desenvolveu un papel fundamental. Sobre as eleccións de 1977 e o nacionalismo galego infórmanos Pilar Allegue Aguete, profesora da Universidade de Vigo e candidata do BNGPG aos citados comicios. Fai fincapé, na súa achega, na importancia da ANPG como fronte interclasista no tránsito á democracia formal que vivimos. Tamén salienta a capacidade de mobilización da formación política. O movemento estudantil nacionalista é o protagonista da achega de Néstor Rego Candamil, historiador e dirixente de ERGA. Precisamente, ofrece unha traxectoria sobre a organización que aglutinaba o estudantado identificado coa causa nacional; sobre os obxectivos das reivindicacións estudantís ou sobre a importancia de ERGA no movemento nacional popular. Cilia Torna: "O nacionalismo galego demostrou, ao igual que o vasco e o catalán, que no Estado Español non hai máis alternativa de mudanza real que aquela pivota sobre a recuperación da liberdade das súas nacións sen estado" Fecha o A FONDO, un artigo de Cilia Torna en que explica a finalidade do suplemento, "queremos fornecer elementos de análise que permitan coñecer un parte da historia de nós e sacar conclusións para o tempo presente". Explica que a "formulación dunha alternativa galega á Constitución Española, o combate ao seu programa económico, os Pactos da Moncloa, ou o rexeitamento da proposta autonomista, en tanto negación do suxeito político galego nación, debuxan un marco político en Galiza que pouco ten a ver co do resto do Estado." "O noso pobo non só estivo presente e na vangarda da loita por unha sociedade autenticamente democrática, senón que o nacionalismo galego demostrou, ao igual que o vasco e o catalán, que no Estado Español non hai máis alternativa de mudanza real que aquela pivota sobre a recuperación da liberdade das súas nacións sen estado", salienta a coordinadora deste A FONDO que publicamos con motivo do 40º aniversario da Transición. [Podes ler o A FONDO íntegro no número 244 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques e puntos de venda habituais]


Summary: A "apocalipse" entomolóxica, como todo neste planeta interconectado, suporía non só a extinción de millóns de especies senón tamén un risco para a vida no seu conxunto. A isto está a axudar a contaminación luminosa, facilmente evitábel, que tamén é outro factor nunha ameaza máis presente nestes días: o agromar de novas pandemias.

"Para nós, a contaminación luminosa é unha mágoa xa que non nos deixa ver as estrelas pola noite, mais para un escaravello é literalmente cuestión de vida ou morte", sinalaba Brett Seymoure, o autor sénior da máis exhaustiva análise a nivel global sobre a diminución de insectos no mundo. Moitos animais usan os corpos celestes para se orientaren; tamén o escaravello peloteiro, segundo descubriron en 2013 investigadores da Universidade de Witwatersrand, en Suráfrica, que se ve confundido polas luces artificiais nocturnas. Numerosos estudos alertan de que a poboación de insectos está a descender rapidamente: a súa ausencia tería consecuencias devastadoras para a vida na Terra. O informe de Seymoure et alii, publicado no número de abril de 2019 da revista Biological Conservation, corrobórao e sostén que as luces artificiais nocturnas ─en combinación coa destrución do hábitat, a contaminación química, as especies invasoras e o cambio climático─ están a provocar unha "apocalipse" entomolóxica. Os vagalumes, caracterizados pola capacidade de emanaren luz durante o cortexo, son outra das especies máis directamente afectadas pola contaminación luminosa. Mais hai moitas máis. Dos millóns de especies de insectos que existen no planeta, algunhas aínda descoñecidas, polo menos a metade son nocturnas. Insectos e pandemias Desde unha perspectiva de vista antropocéntrica, o exemplo práctico da gravidade do asunto é a actual crise sanitaria global. A destrución de hábitats incrementa o risco de pandemias, coinciden os expertos. As especies reservorios naturais de virus que provocan enfermidades zoonóticas, como os morcegos ou as ratas, tiran proveito da extinción dos seus depredadores consecuencia da deforestación. Mais tamén progresan grazas a facilidade para cazaren insectos: tanto ratas como morcegos concéntranse habitualmente arredor dos puntos de iluminación artificial para se alimentaren de insectos como as avelaíñas, que confunden a luz dos focos coa luz da lúa e fican alí atrapadas. A destrución do hábitat, a contaminación química, as especies invasoras e o cambio climático son graves problemas que requiren de solucións complexas en comparación coa contaminación luminosa, apuntaba o equipo de ecoloxistas do comportamento na Biological Conservation. Apagar luces innecesarias e usar pantallas adecuadas para atenuar a intensidade "permitiría reducir enormemente a perda de insectos de forma inmediata". Normativa alemá Neste sentido, o Goberno xermano está a estudar a prohibición de certos tipos de iluminación nocturna durante dez meses ao ano co fin de loitar contra a grave diminución da entomofauna rexistrada no país. Calcúlase que só a atracción das luces dos vehículos provoca en Alemala a morte de 100.000 millóns de insectos cada verán. Non será esta, evidentemente, a iluminación vetada, mais si as trampas luminosas para hexápodos ou outros artefactos como os canóns de luz. O proxecto de lei en que traballa o Ministerio do Ambiente, Protección da Natureza e Seguridade Nuclear sinala que "os insectos xogan un importante rol no ecosistema, mais en Alemaña o seu número e a súa diversidade reducíronse severamente nos anos recentes". O departamento que dirixe Svenja Schulze, do Partido Socialdemócrata (SPD), quere presentar en outubro a norma, que inclúe tamén unha serie de exixencias para a instalación das lámpadas de alumeado público. As reformas normativas propostas, que se enmarcan no ambicioso plan do Executivo alemán de protección de insectos presentado en setembro do ano pasado, inclúen a protección dos muros de pedra solta como hábitats naturais dos insectos. Tamén un maior control do emprego de pesticidas e insecticidas. O seu uso, que afecta principalmente os insectos polinizadores, estará prohibido en parques naturais e en distancias inferiores a entre cinco e dez metros de acuíferos. Neste sentido, o Tribunal de Contas da UE criticou nun recente informe as medidas adoptadas no ámbito comunitario para reverter o seu declive tanto en número como en diversidade. En Alemaña, o seguinte obxectivo das asociacións ambientalistas é que a ministra de Agricultura, Julia Klöckner, da Unión Demócrata Cristiana (CDU), cumpra coa promesa de eliminar o uso do glifosato, un herbicida que mata calquera tipo de planta, para 2023. O activismo ambiental en Alemaña, o mellor e maior aliado da entomofauna en anos recentes A loita contra o declive dos insectos en Alemaña intensificouse durante os últimos anos. As organizacións ambientais e ecoloxistas neste país contan cun grande e histórico apoio popular, que recentemente forzou autoridades públicas e compañías privadas a modificaren diversas políticas e plans empresariais previstos. Por exemplo, en abril do ano pasado o Goberno de Baviera recibiu unha petición popular asinada por 1.750.000 persoas solicitando mellores medidas para a protección das abellas. O presidente deste land, Markus Söder, da Unión Social Cristiá (CSU), aprobou inmediatamente unha lei neste sentido, saltándose mesmo o paso previo da consulta en referendo que as organizacións ambientalistas exixían en principio. Tamén, a comezos deste ano 2020, a presión popular fixo que a empresa estadounidense Tesla, que dirixe Elon Musk, adiase a construción da súa nova "xigafábrica" ás aforas de Berlín até non seren recolocadas varias colonias de formigas.


Summary: Está previsto que Juan Carlos I aterre en Vigo ás 19 horas desta quinta feira para logo desprazarse a Sanxenxo. Alí o agarda xa a infanta Elena.

O deputado e portavoz do BNG no Congreso, Néstor Rego, avanzou esta quinta feira que rexistrará na Camára baixa unha iniciativa a través da que preguntará polo custo das "vacacións" do rei emérito, Juan Carlos I, en Sanxenxo. Díxoo nunha rolda de prensa na que aproveitou para cualificar de "vergoñentas" as declaracións efectuadas polo presidente da Xunta, Alfonso Rueda, nas que asegurou que a visita do emérito puña "no mapa" a Galiza. "Non sei se quere pór a Galiza no mapa da corrupción e das tramas internacionais de tráfico de armas", preguntouse Rego, que subliñou que o país "está no mapa desde hai moitos séculos, concretamente desde o ano 410, co primeiro reino no ámbito do imperio romano". O alcalde de Sanxenxo e Rueda, "encantados" de recibir o emérito E desde entón, apuntou, "continúa no mapa polo traballo e a honradez de todos os galegos, e o que non necesitamos é que se nos coñeza por dar acollida a corruptos e persoas que representan os elementos menos democráticos do réxime do 78". Rego explicou que, "máis aló deste rexeitamento" que o BNG "comparte coa maioría da sociedade galega" de que "o Borbón non é benvido", rexistrará unha iniciativa no Congreso para preguntar polo custo das vacacións do "Borbón fuxido en Sanxenxo". ENQUISA | Paréceche ben a volta do rei emérito a Sanxenxo? "Queremos saber canto custa o transporte e a seguridade, que supomos que non é pequena, para os días que este señor vai estar no noso país e no Estado español", apuntou. O deputado do Bloque asegurou que o rei emérito fuxiu "para evitar actuacións da Xustiza española", que, segundo indicou, ao arquivar as causas demostrou "que era falso que a Xustiza é igual para todos". "É tremendo que despois de burlarse de toda a cidadanía do Estado Español aínda lle teñamos que pagar as vacacións", incidiu. Juan Carlos I chega esta quinta feira Está previsto que o voo de Juan Carlos I procedente de Abu Dhabi aterre en Peinador (Vigo) contra as 19 horas desta quinta feira, para posteriormente desprazarse a Sanxenxo. A infanta Elena chegou ás 17 horas ao mesmo aeroporto para reunirse co emérito.


Summary: Miguel Quinteiro, o activista vigués detido en Madrid nas protestas do 25S, xa está na rúa. Está en liberdade condicional e ao igual que os outros 30 detidos se lle imputan varios delitos, incluído un de sedición. Denuncia o trato denigrante recibido na comisaría. Audio no interior.

Miguel Quinteiro, o activista vigués detido en Madrid nas protestas do 25S, xa está na rúa. Está en liberdade condicional e impútanselles varios delitos, incluido un de sedición. Denuncia o trato denigrante recibido na comisaria. Permanecerá en Madrid até a manifestación deste sábado pola tarde e volverá a Vigo no autobús que se despraza á capitoal do Estado para esta mobilización: "xa que non puiden usar o meu billete de volta o dia 25 úsoo agora", bromea. E conclúe: "Isto non é unha cuestión de heroes, senón unha cuestión de todos". As protestas do 25S finalizaron con 35 detidos. Un dos detidos foi o galego Miguel Quinteiro, activista de Coop57 (entidade da que é socio promotor), Attac, ou a Plataforma polo aforro público, entre outros grupos. Quinteiro, de 72 anos de idade, foi detido cando se atopaba con outras persoas realizando unha sentada. Este venres 28 está convocada unha manifestación solidaria na Farola de Principe ás 20 horas. "Engaden aos delitos que tiñamos un novo delito de sedición e este si que o ten que resolver a Audiencia Nacional e con condicións máis duras e por exemplo poden ternos retidos 500 dias. Polo que ao final sairon coa súa" Como estás? Estou ben, porque son duro (risas). Estou ben, pero o que estou é cabreado. Non sei se viches algún documental sobre o trato aos presos en Guantánamo, pero salvo mexar enriba de nós e poñernos unha capucha, fixeronnos de todo. Estar ás escuras, sen comunicación, sen onde mexar, sen onde cagar, sen auga, encerrados nunha habitación 30 persoas... Só podías estar de pé, algúns desmaiábanse pero éralles igual. Algo totalmente denigrante. Sacábanche da habitación e tiñas que ir coa cabeza gacha. Algo totalmente denigrante. Que vos din os vosos avogados? Que vai pasar? Son bastante pesimista. Nun comezo as cousas parecían ir ben, porque cando nós declaramos ante o xuíz, nunha declaración que se atrasou moitisimo porque estaban tratando de levarnos á Audiencia Nacional, a Audiencia Nacional rexeitou esa posiblidade porque os delitos que nos imputaban non eran delitos de terrorismo e o fiscal non se pronunciou. Pasaron horas e ao final chámannos para entregarnos o exhorto no que nos din que estamos en liberdade condicional. E engaden aos delitos que tiñamos un novo delito de sedición e este si que o ten que resolver a Audiencia Nacional e con condicións máis duras e por exemplo poden ternos retidos 500 dias. Polo que ao final sairon coa súa. A súa intención é apabullarnos. Fixérono todo o tempo: cando estabamos chegando aos xulgados oiamos a xente manifestándose fóra e nós respondiamos. Asi que eles o que facian era acelerar e frear para que nos axitáramos como unha coctelera nese espazo metálico. Esa manobra repetirona catro veces. "A súa intención é apabullarnos" Como foi a detención? Eu estou sentado. E os antidisturbios están enfronte en plan robot. Nalgún momento mesmo estivera falando con algún deles para convencelos de que me deixasen pasar para entregar un escrito. E de feito é o que vou facer agora porque agora mesmo estou ao lado do Parlamento. Nun momento chegou o xefe e díxonos que tiñamos que marchar e eu marchei pero quedei en primeira fila. Como parecía que se estaban preparando para cargar decidimos sentar en círculos eu de costas a eles. Entón cargan, bótanse sobre min e empúrranme, dánme cos xeonllos nas costas. Comezan a arrastrarme, que é o que se ve no vídeo, retórcenme o brazo, jódenmo, porque mesmo me piden que poña a man atrás para esposarme. Dinme que 'me lo estaba buscando' e iso é porque eu estivera falando con eles e dicíndolles que 'aquí todos somos cidadáns e vós tamén aínda que vós teñades un uniforme'. Presentaches denuncia? Presentei unha denuncia polo trato recibido no transporte e na propia comisaria. Parece que iso vai chegar á comisión antitortura da UE. E iso é positivo. "Isto non é unha cuestión de heroes, senón unha cuestión de todos" Como valoras o 25S alén do que persoalmente sufriches? Creo que foi un éxito. Ademais creo que eles quedaron en evidencia porque afortunadamente habia centos de cámaras. Non me gustaria que se personalizase en min. A min esta personalización das cousas non me gusta ainda que por desgracia as cousas funcionen asi. O importante é o movemento. Isto non é unha cuestión de heroes, senón unha cuestión de todos. Todos debemos movernos, temos que tratar de que as cousas cambien, porque se non isto vai retroceder a marchas forzadas.


Summary: Sen acceso a instalacións deportivas como piscinas ou ximnasios, e incluso á práctica do tradicional paseo, o Concello de Malpica decidiu repartir táboas de exercicios "para garantir o benestar físico á poboación máis maior".

O Concello de Malpica repartirá táboas de exercicios "para garantir o benestar físico á poboación máis maior". Nestes tempos de confinamento, no que a poboación deixou de ter acceso ás instalacións deportivas como piscinas ou ximnasios, e incluso á práctica do tradicional paseo, a Concellaría de Deportes da localidade da Costa da Morte decidiu habilitar un correo electrónico (maria.bardanca@mapicadebergantinos.es) para poder solicitar as táboas. Ao longo da semana pasada xa se fixo entrega das mesmas ás persoas usuarias do servizo de ximnasia terapéutica, aínda que estas están pensadas para toda a poboación que máis poida sufrir a falta de exercicio físico. Polo de agora xa se acolleron a esta medida preto de 50 veciñas e veciños. O alcalde de Malpica, Walter Pardo, agradeceu "a boa acollida que tivo esta medida, e sinalou que "é moi importante o benestar físico", declarando estar "á disposición das veciñas e veciños para impulsar medidas que o favorezan".


Summary: CIG-Ensino denuncia o "escurantismo" da Consellaría, que comunica na véspera do remate do curso escolar sen información nin negociación previa os feches de centros.

O fin de curso vén acompañado de comunicacións por parte da Consellería de Educación de feches de centros educativos, traslado de ensinanzas e supresión de prazas docentes. Unhs anuncios que a Xunta fixo na véspera de finalizar o curso, que pon o ramo esta sexta feira, e sen información e negociación previa, tal e como denuncian desde CIG-Ensino a través dun comunicado. Os centros que van fechar son o CEIP de Cruceiro de Roo, en Outes, que tiña 72 alumnos matriculados para o vindeiro curso e que van ter que ser recolocados nun concello veciño, no CEIP Serra de Outes. Tamén botará o fecho o CEIP Monte Caxado, nas Pontes, que tiña 195 alumnos en Infantil e Primaria e 67 na ESO. Ademais, elimínase a oferta educativa de ESO no CPI Tomás de Lemos, Ribadavia, que pasa para IES do Ribeiro, no que a central nacionalista advirte que vai supoñer unha "masificación para o que quedaría como único centro de secundaria no Concello". Desde CCOO e STEG engaden o anuncio do feche do CEIP Emilio de Navasqüés (Outes) Mais non acaban aquí as 'sorpresas' que en vésperas da fin de curso recibiu a comunidade educativa: Educación fará unha redución de 10 postos de traballo no IES de Celanova. "Isto mermará a calidade educativa no centro, impedirá desdobres, diversificación, atención ao alumnado, impedirá que a comarca conte cun centro que poida ser referencia nas diferentes ofertas educativas obrigatorias e postobrigatorias", como lembra a CIG. O sindicato ten claro que o "único argumento rea"l que hai detrás destas decisións é a "política de desgaste do ensino público practicada polo goberno Feijóo e que agora escribe un novo capítulo, reducindo aulas e centros e eliminando profesorado". A comezos do curso escolar que agora chega ao seu remate, CIG-Ensino denunciaba que en apenas 5 anos se suprimiran 411 unidades e 59 escolas no ensino público cando, nese mesmo período, se crearon 243 unidades no ensino privado concertado."O ensino privado recibe en concertos, cada ano, máis de 245 millóns de euros" .


Summary: Escena Galega celebrou este luns as súas xornadas de debate, centradas nesta ocasión na relación coas administracións públicas e cos medios de comunicación. O seu presidente, Salvador del Río, demanda que "os cidadáns teñen que ter garantido o acceso á cultura propia". Audio no interior.

"Non é que sexamos un sector especial: nós tamén creamos riqueza e xeramos postos de traballo, igual que outros sectores. E polo tanto reclamamos o mesmo trato e a mesma consideración que a automoción ou o sector naval, dos que ninguén cuestiona que teñan axudas". Nas III Xornadas das artes escénicas, tituladas O teatro como servizo público, falouse moito da responsabilidade das administracións públicas cara a un sector pero tamén cara a un dereito que lle debe ser garantido á cidadanía. Salvador del Río, presidente de Escena Galega, organizadora das xornadas, que se celebraron no Consello da Cultura Galega, denunciou que as institucións culturais non cumpren os obxectivos para os que foron creadas e falou de "desmantelamento cultural" á hora de analizar a situación do sector, despois de ennumerar a desaparición da Feira das Artes Escénicas, a supresión de programacións como os Camiños da Cultura, a febleza da Rede de Teatros ou a desaparición de compañias como Lagarta Lagarta. Salvador del Río denunciou que as institucións culturais non cumpren os obxectivos para os que foron creadas e falou que "desmantelamento cultural" á hora de analizar a situación do sector "Vivimos nunha incerteza total. Dependemos moito da administración e non sabemos nada do que vai pasar. A tendencia é que todo vai ir a peor e que vai quedar moita xente polo camiño", dixo, e engadiu: "Nesta crise aprovéitase para eliminar determinadas actividades e as artes escénicas feitas ademais en galego están dentro desa eliminación premeditada. Non gusta que sexa un pensamento crítico co poder establecido porque esa é a función da arte: poñer en cuestión as cousas". Así mesmo, Salvador del Río afirmou que "non podemos quedar calados ante o desmantelamento da cultura porque nos digan que é máis importante a sanidade ou o ensino. Claro que son máis importantes! Pero esa non é a pregunta non nos poden facer esa chantaxe. Os cidadáns teñen que ter garantido o acceso á cultura propia". E asegurou que "as empresas de artes escénicas multiplican os cartos que reciben e devolven moito máis en impostos" polo que pediu que as subvecións se entendan como investimento e non como gasto. "Nesta crise aprovéitase para eliminar determinadas actividades e as artes escénicas feitas ademais en galego están dentro desa eliminación premeditada" Nas mesas de debate que conformaron as xornadas destacouse a importancia da educación na consolidación dunha demanda social de teatro. Pilar García Negro reclamou que o Centro Dramático Galego "complete os seus principios fundacionais de fomento do teatro galego" e tamén a necesidade de "dar a valer a ESAD, promover unha colaboración directa con outros centros dedicados a outras artes conexas, usar a RTVG de megáfono para a produción teatral e xerar un intercambio cos países de lingua portuguesa". Pola súa banda, María Xosé Porteiro, fixo fincapé na importancia dunha proxección internacional do teatro galego promovida dende as institucións: "Hai públicos pendentes de ser cultivados, mentres que temos unha nómina de autores e autoras, directores e directoras, e actores e actrices que teñen o dereito de estar onde hai públicos interesados". E concluíu que "é difícil avaliar o éxito ou fracaso do teatro galego, pero todo o que pasou xustifica que haxa un esforzo público para sempre". Mentres, Miguel Martín, primeiro director de Agadic, puxo en cuestión a definición do teatro como un servizo público: "non existen prestacións que pola súa natureza sexan servizos públicos, senón que iso é unha decisión política ou que demanda a sociedade". Neste senso subliñou a diferenza entre o modelo socialdemócrata, no que o estado ten un papel directo na produción e distribución que se concreta no sistema de compañías residentes, e o liberal. E afirmou sentirse máis próximo ao modelo neoliberal, "onde o protagonismo recae na sociedade civil e a intervención pública se concreta na opción de apoiar".


Summary: Pospón a edición deste ano "por motivos de responsabilidade ante a pandemia da Covid-19".

A organización do Festigal acordou pospoñer a programación da edición de 2021 por motivos "de responsabilidade ante a pandemia da Covid-19, pois as medidas de prevención sanitaria non permiten ser fieis ao espírito co que foi ideado este evento para dispor dunha experiencia segura, diversa e libre". Así o manifestan nun comunicado, indicando que o Festigal procurou durante a súa traxexctoria "dar cabida ao maior número posíbel de expresións artísticas, co que se converteu nun referente da propia cultura de Galiza, como unha oportunidade para o intercambio e coñecemento doutros pobos". A edición de 2020 tamén tivo que ser cancelada pola pandemia Coa intención de ofrecer o mellor Festigal, a organización viuse na obriga de cancelar a edición deste 2021. "O Festigal é sinónimo de música, de festa, de país e tamén de liberdade; de poder ofrecer todo un escaparate de difusión da nosa cultura". Mais "as actuais medidas sanitarias non permiten ser fieis ao espíritu co que foi ideado o Festigal, unha experiencia segura, diversa e libre neste lugar de encontro entre milleiros de persoas que gustan de compartir experiencias arredor da música, libros, obradoiros, debates, artesanía, creatividade artística, xogos, gastronomía e asociacionismo entre o 24 e o 25 de xullo para celebrar o Día da Patria Galega". A pesar desta pausa obrigada de dous anos, o Festigal incide en que "ten futuro e anceios de seguir medrando e sumando". Por iso, sinala, a comisión comprométese a organizar unha edición 2022 "inesquecíbel, coincidindo co seu XX aniversario, onde a comunidade festigaleira poida celebrar de novo esta festa da nosa cultura e do noso país".


Summary: Esta terza feira compareceron diante do titular do xulgado nº6 da Audiencia Nacional

Manuel García Castellón, xuíz da Audiencia Nacional, decretou esta terza feira a prisión incondicional sen fianza para os catro independentistas detidos esta fin de semana en Vigo e Vilamarín no marco da 'Operación Lusista'. Así o recollen diversos medios españois citando fontes da Audiencia Nacional. O titular do Xulgado de Instrución nº6 da AN decretou o seu ingreso en prisión após interrogalos. Unha medida que adopta en base ao presunto delito de pertenza a organización terrorista de Antom García Matos 'Toninho' e Asunción Losada camba; e de colaboradoras para Miguel G.N e Joam M. S. Os catro estiveron durante estes días baixo aplicación da coñecida como Lei Antiterrorista, marco xurídico excepcional que organismos e entidades internacionais denunciaron que vulnera dereitos fundamentais das persoas detidas.


Summary: A Asociación de Actores e Actrices da Galiza vén de escoller unha nova directiva presidida por Xosé Barato e que nace coa vocación de conxugar as miradas sobre o oficio das varias xeracións de profesionais da escena que seguen en activo no noso país. O novo presidente, que ostentará o cargo até 2023 e que pertencía á anterior Xunta Directiva, optará por unha acción continuísta a respecto do traballo realizado nos últimos anos.

Aos retos que xa se lle apuñan á Asociación de Actrices e Actores da Galiza (AAAG) e que tiñan que ver co novo Estatuto da Axencia Galega das Industrias Culturais, co Estatuto do Artista -pendente de ser regulado no Estado-, co novo convenio laboral do teatro e cos problemas derivados da mingua na produción propia na Televisión Galega, únense agora os problemas provocados polas restricións sanitarias a causa da pandemia. Xosé Barato explícanos cales serán as principais liñas de traballo da directiva que agora preside. Cales van ser os principais retos aos que se enfronte a AAAG? Os retos son os mesmos de sempre, mais a situación é radicalmente diferente. Defender os intereses laborais das actrices e actores segue constituíndo a nosa razón de ser, mais a pandemia e todo o que comporta ponnos diante dunha realidade que nos vai atropelando. As necesidades máis urxentes son agora perentorias e debemos velar por que as persoas asociadas que están a pasalo peor non queden polo camiño. A nova Xunta Directiva foi elixida para os dous anos vindeiros e non van ser dous anos fáciles, polo que aínda poida vir derivado da irrupción do virus: despois da pandemia virá unha crise cuxa magnitude e consecuencias aínda non podemos albiscar. A AAAG insistiu moito en que, fronte á pandemia, a Xunta da Galiza está centrando a súa intervención en axudar as empresas pero que non ten en conta a posibilidade de dar cobertura ao cadro de persoal do sector. Cando aínda non estaba constituída a nova Xunta Directiva tivemos unha xuntanza, como xestora, coa dirección da Axencia Galega das Industrias Culturais (Agadic) e unha das cousas que solicitamos foi que se contemplasen axudas directas ás persoas traballadoras do noso sector, mais a resposta foi que esas axudas non son competencia da Axencia. Segundo Jacobo Sutil, director da Agadic, a mellor forma de consolidar a subsistencia do sector é fomentar a actividade escénica. Entendemos que iso significa axudar as empresas, que consideramos que é importante, mais non asegura que as axudas cheguen ás actrices e actores. Durante todo este ano, falouse moito da posibilidade de buscar fórmulas de traballo –formación, investigación…– que fosen máis alá da exhibición de espectáculos, que é precisamente a parte máis afectada polas restricións derivadas da pandemia. Non ten sentido insistir tanto na distribución e exhibición cando a situación que estamos vivindo é tan cambiante e insegura. Cando se falou disto por primeira vez, o único que tiñamos eran incertezas. É certo que agora as cousas cambiaron nalgúns aspectos, que hai un plan de vacinación en marcha e que parece que se abre outro escenario. Mais non podemos estar seguros de que as circunstancias non vaian mudar de novo, de que non se produza unha nova vaga coa virulencia suficiente como para ter que fechar de novo os teatros. Apostalo todo na distribución nesta conxuntura é, cando menos, problemático. O presidente Feixoo acaba de anunciar a aprobación do novo Estatuto da Agadic. Comunicáronlles algo ao respecto ou non saben cales serán os cambios? De maneira oficial non nos comunicaron absolutamente nada. Mais os cambios que se revelaron no Parlamento parecéronnos, polo menos, estraños. Coa modificación anunciada, reduciríanse as competencias dos directores do Centro Dramático Galego e do Centro Coreográfico Galego, xa que o titular xa non decidirá o plan de programación anual, senón que simplemente se encargará de "propolo". E entre as súas funcións desaparecería a representación ordinaria do Centro. Para nós, trátase dun recorte na autonomía das unidades de produción, precisamente cando estamos pedindo que dependan menos da Agadic; mais segundo a versión da Consellaría, trátase de cambios "pouco significativos", necesarios para adecuar o Estatuto á legalidade. Cando saia publicado no DOG avaliaremos a súa importancia e actuaremos en consecuencia. A AAAG acaba de facer público un comunicado rexeitando a decisión do Concello de Ourense de manter fechado o Auditorio. Máis alá das idiosincrasias de Ourense, este non é o único caso de arbitrariedade ao xestionar os espazos públicos. O caso de Ourense non é o único. Hai máis concellos que decidiron non programar e que suspenderon toda a programación deste semestre. Agadic decidiu desvincularse completamente da Rede Galega de Teatros, inhibíronse de toda responsabilidade. Achegan a parte económica pero non teñen capacidade de intervención. Iso deixa en mans dos concellos programar ou non. Como vemos agora, esa decisión da Agadic –semellante á que tomou coa Galiza Escena Pro, a feira das artes escénicas– foi nefasta, e entra dentro dunha política de non responsabilizarse dunha parte do patrimonio común. Que vai suceder este ano cos Premios María Casares? Xa en outubro previamos que en marzo non se ía poder celebrar a entrega dos premios con normalidade, e o tempo deunos a razón. A idea é poder facelo en setembro de forma presencial e atentos a como evoluciona a situación. Hai que ter en conta que esta edición é a número vinte e cinco, e gustaríanos poder organizar unha gala destacada, aínda sabendo que a normalidade completa non vai chegar para esa data. Os Premios María Casares, ademais de funcionar como escaparate do teatro galego de cara á sociedade, teñen unha compoñente importante de cohesión sectorial, é practicamente a única ocasión en que se xunta toda a profesión, e por esa razón queremos que se poidan celebrar nas mellores condicións posíbeis.