A cidade de Trieste e o seu territorio conforman un dos espazos identitarios máis complexos de Europa. Claudio Magris e Angelo Ara estúdano en Trieste Un´identità di frontiera e observan como á hora de afirmar esa identidade, un escritor convidaba en 1932 aos intelectuais triestinos a marcar preferiblemente a distinción, a instituír a diferenza e rexeitar por tanto a analoxía, a semellanza.Na Galicia dos anos setenta e oitenta do século pasado produciuse o debate e o cisma máis traumático da cultura galega contemporánea. Todas as querenzas, emocións e paixóns, golpes baixos, descualificacións, intereses e tamén argumentos, se puxeron ao servizo de dúas causas que se converteron en antagónicasNa Galicia dos anos setenta e oitenta do século pasado produciuse o debate e o cisma máis traumático da cultura galega contemporánea. Todas as querenzas, emocións e paixóns, golpes baixos, descualificacións, intereses e tamén argumentos, se puxeron ao servizo de dúas causas que se converteron en antagónicas. Unha propugnaba a afirmación da lingua galega dentro do diasistema galego-portugués e perdeu. A outra rexeitaba tal analoxía, a semellanza, afirmaba a diferenza e gañou. Esta segunda, os seus membros principais, convertéronse en poder, rexentando as institucións oficiais vinculadas ao galego, das que os outros ficaron completamente arrombados.Distinción ou analoxía. Case todo o mundo da cultura se apuntou a unha tendencia. Establecer as causas primixenias de tal escolla quizás sexa cousa de psicanalistas máis que de sociólogos, porque parecen apuntar máis a actitudes vitais, ao xeito de enfrontarse á vida. Hai causas ideolóxicas (máis que científicas, penso eu) pero semella que veñen despois.As ciencias brandas teñen ese problema, que os seus límites, as súas clasificacións e até os seus conceptos poden máis ou menos abanearse, sen que todo se derrube por ese motivo, como acontece cando un físico confunde a corrente alterna coa continua.Aquí fíxose a apoloxía da diferenza, remarcando precisamente a distancia, facendo fincapé nas diferenzas do galego co portugués. Tal distinción levou a que o galego se conformase oficialmente, socialmente, publicamente, como lingua sen vínculo co portugués nin co brasileiroCando ese afán por allearse do portugués comeza, nos anos sesenta aproximadamente, toda Europa loaba as semellanzas, o que nos une como europeos, as concomitancias. Os máis avanzados xa tiñan en mente novas rexións europeas, que chimpaban por riba das vellas fronteiras dos estados nacionais, seguindo precisamente a tradición descentralizada alemá e esquecendo a centralista francesa. Pero isto xa é outro asunto.Aquí fíxose a apoloxía da diferenza, remarcando precisamente a distancia, facendo fincapé nas diferenzas do galego co portugués. Tal distinción levou a que o galego se conformase oficialmente, socialmente, publicamente, como lingua sen vínculo co portugués nin co brasileiro. A sociedade galega non ten ese vínculo, de feito non o hai. Os espazos onde se podía establecer, nos medios públicos de comunicación, nas aulas de ensino da lingua galega, coutouse completamente a relación, tanto a ideal ou teórica, como por suposto a práctica de coñecer, de ter contacto con esoutra forma de expresarse. Todos os galegos menores de cincuenta anos mamaron versos galego-portugueses medievais, difíciles e distantes da nosa realidade, pero nunca viron un texto brasileiro actual, conscientemente afastado, que lles resultaría próximo e comprensíbel. Dese xeito faise distante e imaxínase como indescifrábel, o texto, a tal lingua, e por suposto calquera hipotético vínculo.A cidadanía, a inmensa maioría considera e sente que o portugués é unha lingua estranxeira. Sendo realistas: nin considera nada. Impórtalle un pito o portuguésA cidadanía, a inmensa maioría considera e sente que o portugués é unha lingua estranxeira. Sendo realistas: nin considera nada. Impórtalle un pito o portugués. Nunca practicou esa vía que sería moi práctica, claro, porque permitiría practicamente sen esforzo, gratis, a comprensión dunha lingua. A cidadanía vai ao práctico, en realidade acumula moi pouco sentimentalismo romántico co asunto este do galego e da Galiza, óuveno máis como un responso, e o práctico en ningún momento pasa por disquisicións deste tipo, por barroquismos intelectuais que para ser intelectuais son bastante tarugos, nin por ponme alí un ele ache, ou como se diga, agá, ache, hache, que aí si que se invisten tesouros de sutileza. Todo propio de elites marcianas.Os da distinción, ou da diferenza, fixéronse poder. Rexentan as instancias oficiais da lingua e da cultura galegas, unha constelación de organismos, moitos, con semellanzas de xemelgos entre si, que dedican o esforzo a estudar a lingua sen descanso, dálle que te pego lexións enteiras, á literatura e o pasado literario. En todos os organismos fan as mesmas cousas ou moi parecidas.Apenas se debate o práctico da cultura, o vivo, nin por suposto os vínculos. Unha introversión permanente desde a que non se pode afrontar a renovación, o enriquecemento da identidade da nación. Refúxianse no pasado e no símbolo, no aparentemente seguro, no que nunca está á intemperie. Ese é un sinal de morte, segundo a psicanálise. O galeguismo oficial ten fábricas de melancolía. O outro tamén.A ritualización da súa obra e da súa traxectoria intelectual e militante é perfectamente dixeríbel pola totalidade do acervo cultural galego, sen que renxa nin unha soa viga do arestora enfraquecido poder culturalO poder dos da distinción está máis que consolidado en todas as factorías oficiais. Tan consolidado, que tampouco hai motivos para que no canon galego (ou como se lle queira chamar a toda a construción cultural que por suposto vai máis alá da estritamente literaria e artística) non caiba, non se poida acomodar, a Ricardo Carvalho Calero, o principal representante da corrente perdedora, que aquí chamamos analóxica ou da semellanza.A ritualización da súa obra e da súa traxectoria intelectual e militante é perfectamente dixeríbel pola totalidade do acervo cultural galego, sen que renxa nin unha soa viga do arestora enfraquecido poder cultural que se xerou baixo o paraugas protector da democracia posterior a 1978.Canonízase a Carvalho Calero sen que o criterio dominante se vaia ver afectado, sen que o estatus quo polo vello cisma se modifique un milímetro. Sen que o erro máis fatídico que levamos cometido os galeguistas contemporáneos teña o máis mínimo propósito de emendaAo poder político, principalmente ao PP, todo isto impórtalle exactamente un pito. O mesmo que a lei Paz Andrade.Carvalho Calero é xa unha nova xeometría no caleidoscopio da cultura galega oficial. Foi admitido ao ser designado para o Día das Letras Galegas. Designacións das que por suposto non é imprescindíbel gustar plenamente. Ningún cidadán de ningunha nación ten por que compartir ningunha figura en especial, agás os poucos referentes considerados de facto como imprescindíbeis por toda a colectividade.Canonízase a Carvalho Calero sen que o criterio dominante se vaia ver afectado, sen que o estatus quo polo vello cisma se modifique un milímetro. Sen que o erro máis fatídico que levamos cometido os galeguistas contemporáneos teña o máis mínimo propósito de emenda. As factorías públicas da melancolía estudarán no sucesivo a vida e a obra do intelectual ferrolán como unha mostra máis da riqueza da nación, intrinsecamente diversa. Sen que haxa pábulo para que o tren abandone a vía morta.


Summary: A plataforma SOS Sanidade Pública leva anos a encabezar as reivindicacións contra a privatización do Sergas executada polo Goberno galego.

Este domingo decorreu en Madrid unha multitudinaria manifestación na que decenas de miles de persoas, entre traballadores e traballadoras do sistema público de saúde e pacientes reuníronse nas rúas para protestar contra a política sanitaria do PP en xeral e da actual presidenta madrileña, Isabel Díaz Ayuso, en particular. Nin equidade, nin universalidade, nin cohesión do sistema de saúde Na Galiza, SOS Sanidade Pública -unha das plataformas máis potentes do Estado español na defensa dos dereitos sanitarios- leva anos a ser partícipe do proceso de mobilización social contra os recortes executados pola Xunta da Galiza no Servizo Galego de Saúde (Sergas) a través da Consellaría de Sanidade. 200.000 manifestantes nas rúas de Vigo As rúas de Vigo acolleron en novembro de 2015 unha das manifestacións máis multitudinarias da historia da Galiza. Unhas 200.000 persoas exixiron na cidade olívica a dimisión da conselleira de Sanidade naquela altura, Rocío Mosqueira, sinalada por profesionais e organizacións sindicais pola súa "nefasta" xestión dos recursos da sanidade pública. Aquela manifestación decorreu após o falecemento na xornada anterior dunha paciente atinxida por unha grave doenza hepática, que para as entidades convocantes poñía aínda máis de manifesto a carencia de material e de persoal no Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo. Neste sentido, as participantes na histórica mobilización exixiron rematar coa privatización no complexo hospitalario. Dupla xornada de folga contra a "privatización" 2013 rematou cunha das folgas sanitarias de maior seguimento da historia do país. Tanto organizacións sindicais como as formacións políticas que naquel momento integraban a oposición á Xunta no Parlamento -PSdeG, AGE e BNG- apoiaron unha mobilización que paralizou todas as áreas sanitarias durante 48 horas e que culminou con senllas manifestacións nas principais cidades. A Xunta di que non hai "motivos obxectivos" para a folga na sanidade O daquela vicepresidente do Goberno galego, Alfonso Rueda, chegou a asegurar que non existían "motivos obxectivos" para a convocatoria desta folga contra a política de privatizacións levada a cabo polo PP. Unha política que, para a oposición, respondía e segue a responder a unha "estratexia premeditada" para favorecer "empresas amigas e lobbies". "Feixoo, atende, a sanidade non se vende" Santiago de Compostela foi o lugar no que en febreiro de 2019 milleiros de persoas exixiron ao presidente da Xunta na altura, Alberto Núñez Feixoo, que acabase coa privatización e a precariedade no Sergas. "Feixoo, atende, a sanidade non se vende", foi unha das consignas máis berradas aquel día polos manifestantes. Unha multitude percorre Compostela ao berro de "Feixoo, menos Madrid, escóitanos aquí" "As grandes multinacionais sanitarias viron na Galiza unha oportunidade de negocio e contan coa colaboración dese gran comercial que é Alberto Núñez Feixoo", denunciaba a actriz Isabel Risco na Praza da Quintana. "A Organización Mundial da Saúde e as revistas máis prestixiosas recoñecían que este era un dos mellores sistemas sanitarios do mundo e agora está a ser derrubado aos poucos para deixar espazo ao sector privado", clamaba daquela Risco. A Coruña, mobilizada pola Atención Primaria A comezos deste ano, milleiros de persoas participaron nunha manifestación na cidade herculina para reclamar a fin da precariedade na Atención Primaria da área sanitaria da Coruña e no conxunto do país. A marcha fora convocada polo colectivos de traballadores e traballadoras da Comisión de Centro do Complexo Hospitalario Universitario da Coruña (Chuac) baixo o lema "Sen persoal non hai sanidade". Miles de persoas denuncian a falta de persoal sanitario na Coruña "Levamos máis dun mes de concentracións semanais co servizo de urxencias e co bloque cirúrxico. Antes do verán saímos co persoal das unidades de críticos, o ano pasado rebentou a hospitalización. É continuo. E a Xerencia non dá ningunha solución. Por iso saímos á rúa, para que poñan as pilas dunha vez, porque necesitamos aire. Precisamos osíxeno para respirar", denunciaba a Nós Diario naquel momento a presidenta da Comisión.


Summary: O convoi saíu da vía en setembro de 2016, nun accidente que a Xustiza apón "en exclusiva" ao condutor.

O Xulgado de Instrución número 2 do Porriño acaba de acordar o sobresemento provisional da investigación sobre o desencarrilamento do tren Celta na mesma localidade en setembro de 2016. Deste modo, a xuíza considera no auto, contra o que cabe presentar recurso, que a causa do accidente foi o "exceso de velocidade", cuxa responsabilidade apón "en exclusiva" á "imprudencia do maquinista", falecido no acto xunto ao interventor de ruta e dous pasaxeiros. "O informe definitivo desbota na xénese do accidente máis contribución causal que a derivada do exceso de velocidade de entrada do tren na estación do Porriño, sendo esa a única causa do sinistro", sostén o auto, que descarta "sen ningún tipo de dúbida" que o estado do tren ou das vías tivesen incidencia no accidente. "Non existe o mínimo indicio de que algún elemento da infraestrutura supuxera unha causa ou factor influínte", engade. A culpa recae, en consecuencia, sobre o condutor, quen, asegura a xuíza, "non cumpriu a orde que lle transmitía o sinal 1532, e o feito de ter recoñecido os sinais ópticos e acústicos do sistema de freado impediu a acción do freno de emerxencia". Con todo, o pasamento do maquinista determina a extinción da responsabilidade penal. O accidente O 9 de setembro de 2016, o convoi realizaba o traxecto entre Vigo e Porto. Ao seu paso polo Porriño, a pesar dos sinais da vía, o maquinista "non reduciu a velocidade para non exceder de 30 km/h, e o tren continuou aumentando a velocidade até os 110 km/h". Uns metros máis adiante, desencarrilou e impactou de forma frontal contra o paso superior da estrada N-120. Alén das catro vítimas mortais, outras 47 persoas resultaron feridas, 13 delas de gravidade.


Summary: Carme Adán, doutora en Filosofía, docente, coordinadora da sección de Pensamento do Consello da Cultura Galega e autora de Feminismo e coñecemento. Da experiencia das mulleres ao ciborg, Cartografías do derrubo, ou Feminicidio. Unha nova orde patriarcal en tempos de submisión, fala nesta conversa da importancia da "ética dos coidados" e da necesidade de construír un novo modelo de convivencia no que a cooperación, a igualdade e os coidados se erixan en valores vertebradores da sociedade poscovid.

Como afectou a pandemia e as súas consecuencias ás mulleres? Para empezar, creo que hai unha cousa que está clara: aumentou moitísmo o traballo de todas as persoas pero, sobre todo, das mulleres. Aumentaron os labores de limpeza e de coidados. En calquera lugar público existen moitos máis protocolos: desinfección, comidas, a roupa… Todo iso require unha serie de traballos que recaen maioritariamente sobre as mulleres. Por outra banda, e no campo do simbólico, todo o que pasou mostrou a importancia dese traballo, a importancia de todas esas cousas que antes non valorabamos, que dabamos por sentadas, e que agora vemos que requiren un compromiso e un tempo de dedicación. Probabelmente, neste campo simbólico existiu esta ganancia de visibilización e valorización, pero no material as mulleres cargaron con moito máis traballo. Prevese que a recesión económica consecuencia da pandemia vai aumentar as desigualdades porque vai afectar especialmente a moitos deses traballos, moi precarizados, a tempo parcial nunha gran porcentaxe dos casos e que son, en xeral, exercidos por mulleres. Nas últimas crises, aumentaron as desigualdades e esta particularmente parece ter dúas saídas: unha que sexa un enfrontamento total co modo de vida que levamos até o de agora e outra que signifique un aumento das desigualdades: máis privatización de servizos básicos como a sanidade e a educación e unha parte importante da sociedade que quede desamparada. O feito de que na primeira vaga da pandemia non se reforzase a sanidade pública ou non se investise máis en educación indica que estamos indo máis polo segundo camiño. Reducir as desigualdades sería unha forma de estar mellor preparados para unha eventual segunda ou terceira vaga ou para a irrupción doutro virus. Entón non sacamos ningunha ensinanza de todo isto? Vostede que tamén é docente, non percibe ningún cambio no estudantado, por exemplo? A Covid, se algo tivo, foi que nos puxo diante da realidade. Durante as últimas décadas educamos as novas xeracións nunha visión da vida moi idealizada na que todo era posíbel. E agora, por primeira vez en moito tempo, nenos e nenas, mozos e mozas, decátanse de que o mundo é real, de que as cousas non dependen exclusivamente da nosa vontade, de que as nosas accións só poden modificar unha parte do que vén dado por un escenario concreto. Até o de agora, a xente moza levaba moi mal a frustración das súas expectativas e agora resulta que hai algo que non se pode evitar: gustaríanos que a pandemia e as súas consecuencias non estivesen aí, mais apenas podemos facer nada para evitalo. Nese plano do simbólico do que falabamos si creo que é importante incidir na educación como algo máis que estar fechados nunha aula e dar determinados contidos. De súpeto é importante a educación, de súpeto o profesorado está constituído por persoas cuxo traballo é valioso… A educación, que antes estaba exclusivamente ao servizo dese sistema de valores rexido pola produtividade e a empregabilidade –as palabras liberais–, percíbese agora como algo diferente, valórase doutra maneira. Pero tamén é certo que aquí seguen existindo as ambivalencias. A desescalada deseñouse en función dun concepto da economía completamente errado: seguimos pensando que vai ser a reactivación económica a que regule a volta á "normalidade" e talvez este era o momento de pensar que se pode vivir mellor con menos. Quizais esas novas xeracións valoren máis ter menos bens materiais e acceder máis á natureza, aos espazos de sociabilidade… O cambio de valores non o podemos ver porque estamos dentro, mais cando pasen dez ou quince anos posibelmente nos atopemos cunha "xeración da Covid" que viviu un cambio moi brusco no seu modo de vida e que por iso, precisamente, podería ter outras prioridades. A entrevista na íntegra podes lela no Nós Diario en papel ou na nube. Se aínda non es subscritora ou subscritor podes facelo aquí: http://bit.ly/3hCH3Qu


Summary: Xerardo Rodríguez Arias estará a segunda feira 26 de novembro ás 20.30 horas en Vide, Vide! (Compostela) falando sobre A aviación na provincia da Coruña 1900-1936.

A segunda feira 26 de novembro, Xerardo Rodríguez Arias impartirá en Compostela a palestra A aviación na provincia da Coruña 1900-1936. Será no Espazo Enocultural Vide, Vide! ás 20.30 horas. A palestra abordará un repaso histórico que inclúe temas como os primeiros voos na Galiza, o proxecto liña aérea trasatlántica entre Galiza e Estados Unidos, a creación aeroportos nacionais ou os primeiros proxectos de liñas aéreas comerciais. Xerardo Rodríguez Arias ten publicado Cen anos de aviación en Compostela (2018), unha investigación sobre o aeroporto de Lavacolla, no que coloca cuestións como o primeiro voo en Compostela en 1912 por parte do aviador francés Maurice Poumet ou a xestación do aeroporto en 1932. A palestra está organizada pola Asociación Cultural O Galo e a entrada é de balde.


Summary: Soberanistas piden illar os maiores focos de contaxio e parar toda actividade non esencial.

Ao igual que na semana pasada, cando o presidente do Executivo Pedro Sánchez compareceu no Congreso para dar conta das medidas tomadas polo Goberno no inicio da emerxencia sanitaria, a sesión de onte voltou contar cunha representación mínima dos grupos políticos e unicamente co persoal necesario para cubrir as funcións esenciais. O atril foi desinfectado de maneira sistemática, nada máis rematar cada persoa de falar. As e os deputados que non asistiron para evitar desprazamentos a Madrid e manter así a corentena puideron votar de maneira telemática. Porén, non se habilitou ningún mecanismo para que portavocías dos grupos puidesen intervir a distancia. Quen maior crítica realizou sobre este aspecto foi o grupo parlamentario de Ciudadanos, cuxa voceira, Inés Arrimadas, non acudiu ao pleno por ser persoa de risco ao estar embarazada. A formación laranxa reprochou á presidenta da Cámara Baixa, Meritxell Batet, que non atendese a solicitude de Cs e mantivese a convocatoria presencial do pleno "poñendo en perigo deputados e traballadores da Cámara". Na sesión de onte debatéronse os tres decretos-leis que xa foran aprobados polo Executivo progresivamente desde o pasado 10 de marzo e que inclúen medidas urxentes para facer fronte no ámbito económico, social e sanitario á COVID-10, entre eles o plan de medidas excepcionais que permite mobilizar 18.225 millóns de euros durante este ano. En canto á ampliación do estado de alarma, o Goberno contou co apoio das forzas que o compoñen: PSOE e Unidas Podemos. Tamén PP, Ciudadanos, Vox ou o PNV, O BNG pide parar toda actividade non esencial O deputado do Bloque Nacionalista Galego, Néstor Rego, presentou propostas de modificación do estado de alarma para garantir que se paralizase toda actividade produtiva que non for esencial para combater a COVID-19. "Isto é un obxectivo básico para romper a cadea de contaxio que se produce fundamentalmente en centros de traballos masificados e sen as medidas de protección adecuadas", denunciou Rego. O Bloque tamén pediu pechar os principais focos de contaxio e blindar zonas menos afectadas como a Galiza, cortando todas as comunicacións terrestres, marítimas e aéreas que non sexan imprescindíbeis. "Desa maneira estaremos evitando a expansión do contaxio por todo o territorio do Estado español" afirmou o deputado nacionalista. Trátase isto dunha "recomendación de toda a comunidade científica e da OMS, que infelizmente non se quixo aplicar no Estado e que haberá que aplicar se queremos mudar a tendencia", dixo Rego. "Non serve de nada retirar as competencias a quen ten máis coñecemento do territorio e das súas características", dixo Rego sobre a recentralización que supuxo o estado de alarma e lamentou que o Goberno optase por axilizar os ERTE en vez de manter o emprego. En canto ao debate que tamén se deu onte no Congreso para validar a derrogación do artigo 52 do Estatuto dos Traballadores que permitía o despido por acumular baixas médicas, o deputado do BNG sinalou a urxencia non só de eliminar ese artigo senón toda a reforma laboral. Bildu e ERC tamén piden un confinamento maior Esquerra Republicana xa anunciara que se abstería de o decreto do Goberno español non incluír o confinamento total de Catalunya. Suspender a actividade empresarial, industrial e de servizos de calquera tipo "que non teñan por obxectivo a realización de actividades esenciais" foi a proposta defendida por ERC, así como limitar os desprazamentos ao lugar de traballo tan só para aquelas actividades declaradas imprescindíbeis. Nesa mesma liña situouse EH Bildu. "Non ten sentido que miles de persoas teñan que ir traballar cada día poñendo en risco a saúde persoal e colectiva", sinalaron desde a coalición abertzale. Quen non acudiu ao Congreso foi o grupo de Junts, tamén moi crítico co Executivo español e ao que continúan a exixir o peche de Madrid e de Catalunya, así como decretar un confinamento total.


Summary: A canción é obra, unha vez máis, do grupo Los Limones e leva como título 'Galicia é moito'. As siglas do partido aparecen nalgunhas imaxes de actos políticos e ao final do vídeo; a bandeira 'da Xunta', ata en 28 ocasións

As siglas do partido aparecen nalgunhas imaxes de actos políticos e ao final do vídeo; a bandeira 'da Xunta', ata en 28 ocasiónsO PPdeG publicou o seu xa habitual vídeo musical electoral, obra de novo do grupo Los Limones e que leva como título Galicia é moito. Enriba de imaxes de infraestruturas, salas nas que se están facendo oposicións ou ante una máquina de TAC, aparece ata en 28 ocasións sobreimpresa unha bandeira coa palabra "Xunta" sobre un fondo azul claro.As siglas do partido pódense ver nalgunha ocasión menos, nalgunhas das imaxes nas que o presidente da Xunta e candidato do PPdeG, Alberto Núñez Feijóo, aparece en actos políticos e mitins e ao rematar o vídeo.Os servizos de comunicación do PP galego aseguraron hai uns días, ante o escrutinio dalgúns medios e algúns comentarios nas redes sociais en busca das siglas do partido nas imaxes da precampaña, que non foxen delas.O presidente do PP, Pablo Casado, restoulle importancia ao pouco peso da marca PP nesta precampaña galega porque "Feijóo é 100% PP" e "o que di é moi parecido ao que di Isabel Díaz Ayuso e iso é o importante". "Que despois dás un acento ou unha imaxe na que un galego se sente moi de Galicia? Fenomenal", reflexionou en declaracións a Telecinco. Precisamente ante Casado e Mariano Rajoy, Feijóo dixo onte que non é "refén de ningún partido".Hoxe o líder dos populares galegos publicou na súa conta de twitter un fío cos vídeos musicais das campañas anteriores nas que el foi candidato e difundiu ao final o enlace ao deste ano.O traballo audiovisual fai un repaso en imaxes por paisaxes galegas, sectores produtivos, e tradicións O traballo audiovisual, que abre cunha imaxe aérea da praia de Carnota co monte Pindo ao fondo, presenta unha canción cunha base coas notas da Muiñeira de Lugo mentres se suceden imaxes das cidades, do rural, de empresas tecnolóxicas, de barcos e tractores, de centros sanitarios e educativos e de paisaxes, entre outras. A presencia da cor do partido, a azul, é continua en diferentes elementos.Feijóo aparece fotografado en actos políticos e mitins e noutras instantáneas máis relaxadas conversando, sobre todo con mulleres e mozos.


Summary: A Xunta, a través da Fundación Cela, colabora no tricentenario da Real Academia Española a través dunha exposición arredor da presenza do escritor na institución. A RAE recomenda no seu dicionario o uso das fórmulas ilegais "La Coruña" e "Orense".

A Real Academia Española sáltase no caso galego as leis e as sentenzas xudiciais emitidas ao respecto e continúa a recomendar o uso dos topónimos deturpados en español. No Dicionario Panhispánico de Dúbidas que a Real Academia Española ten pendurado na rede, contempla como nomes recomendados para as provincias e cidades da Coruña e Ourense as fórmulas "La Coruña" e "Orense". Malia as sentenzas xudiciais e a lexislación sobre o tema que recollen como única forma válida os topónimos en galego, a RAE recoñece os nomes ilegais en español e apunta que "salvo en textos oficiais, onde é preceptivo usar o topónimo galego como único nome oficial aprobado polas Cortes españolas, en textos escritos en castelán debe empregarse o topónimo castelán". No diccionario de dúbidas pódese comprobar que a RAE remite automaticamente a "La Coruña" e "Orense" ao buscar "A Coruña" e "Ourense".


Summary: A cabeza de lista de Nós por Pontevedra, Carme Adán, realizou unha acción simbólica para denunciar a "estafa das peaxes" e reclamar a transferencia da autoestrada. Vídeo no interior

Unha caravana de coches organizada por Nós Candidatura Galega reivindicou a gratuidade da AP-9 cunha acción simbólica onde sinalaron a "estafa das peaxes" e reclamaron a transferencia da autoestrada. "Vimos denunciar o roubo da AP-9, que é das peaxes máis caras do Estado. Levámolo no noso programa e así nos comprometemos, a primeira iniciativa será pedir a gratuidade desta autoestrada que vertebra Galiza desde Tui até Ferrol", asegurou a número 1 de Nós por Pontevedra, Carme Adán, que encabezou a protesta. Adán preguntouse que intereses hai detrás para que se renovara a concesión até o ano 2048. "Que lle debe o PP, que conivencia ten con Audasa, para que siga a ser de pago unha autoestrada máis que amortizada?", manifestou a candidata, que pagou a peaxe con céntimos como acto de protesta.


Summary: A Declaración de Impacto Ambiental negativa advirte da falta de "resposta completa" ás "medidas de xestión a adoptar" no caso dun accidente. "Parecen limitarse a xustificar que o suceso non se producirá", di o informe.

A empresa impulsora do proxecto de reapertura da mina de cobre en Touro e O Pino non deu "resposta completa" ás "medidas de xestión a adoptar" no caso dun accidente ambiental na zona. Esta foi unha das razóns principais polas que a Consellería de Medio Ambiente emitiu unha Declaración de Impacto Ambiental (DIA) negativa tras a que a Xunta decidiu cancelar a polémica iniciativa logo de máis de dous anos de mobilizacións. Medio Ambiente advirte da falta de "resposta completa" ás "medidas de xestión a adoptar" no caso dun accidente ambientalOs informes nos que se baseou o Goberno galego para vetar a mina advirten de graves afectacións a varios cursos fluviais, das posibles incidencias a animais nunha zona de especial protección agraria ou do elevado risco para o medio ambiente e as poboacións en caso dunha "catástrofe". Pero a Dirección Xeral de Calidade Ambiental céntrase, sobre todo, na "nova presión sobre os sistemas fluviais e aguas subterráneas" das que advirte con detalle Augas de Galicia, así como na falta de medidas nun escenario de risco ante un posible accidente por parte de Atalaya Mining, multinacional impulsora do proxecto. Así se explica no informe de 15 páxinas da DIA negativa emitida pola devandita Dirección Xeral, que advirte de que esa ausencia de plans ante un "escenario accidental" provoca que non se poida "garantir que a actuación proxectada non produza unha grave afección aos valores naturais da zona nin un prexuízo á integridade da Zona de Especial Conservación (ZEC) Sistema fluvial Ulla-Deza". A Dirección Xeral de Patrimonio Natural alertaba en 2018 do "risco moi elevado para poboacións humanas próximas e ao medio ambiente en caso de catástrofe"Son, ademais dos informes de Augas de Galicia, os da Dirección Xeral de Patrimonio Natural os que máis inflúen na DIA negativa. No primeiro deles, de abril de 2018, informa do "risco moi elevado para as poboacións humanas próximas e ao medio ambiente en caso de catástrofe", mentres que dez meses despois advirte das "carencias documentais" na resposta da empresa, que deixa "sen contestar algúns aspectos relevantes" e sen "dar cobertura ao requirido". É no terceiro informe onde Patrimonio Natural analiza sobre todo a probabilidade de afección á ZEC e indica que esta "non foi avaliada polo promotor ao considerala inexistente". Así, avisa da posibilidade da rotura dun depósito de estériles, ao que a empresa responde que, malia que a probabilidade "nunca é nula", si pode "minimizarse a valores pouco relevantes adoptando as medidas axeitadas". A compañía, Cobre San Rafael, de feito, conclúe que é pouco probable a ocorrencia de escenarios de risco, mentres que Patrimonio Natural advirte de que é posible que se desencadeen eses accidentes cando, por exemplo, non hai diques nos devanditos depósitos nin medidas contra a incorporación de augas subterráneas contaminadas. "Ao non terse definido as medidas necesarias no caso de materializarse un risco, a proposta non garante que non vaia a existir unha grave afección aos valores naturais da zona nin á integridade da ZEC", conclúe. "As medidas de prevención e xestión da continxencia parecen limitarse a xustificar que o suceso non se producirá", advirte directora xeral de Calidade Ambiental"As medidas de prevención e xestión da continxencia parecen limitarse a xustificar que o suceso non se producirá", sentencia María Cruz Ferreira Costa, directora xeral de Calidade Ambiental e Cambio Climático e asinante da DIA negativa. Ademais, a DIA tamén repara no informe final emitido por Augas de Galicia en decembro de 2019, onde se sinala as "afeccións directas" a oito cursos fluviais "relacionadas directamente co proxecto de explotación". Advirte tamén de "profundos cambios morfolóxicos, dos usos do chan" e dos balances da auga achegada e devolta ao medio natural. Estas modificacións provocarían alteracións nas cuncas, unha "alteración substancial" de corrementos de terras e, xa que logo, "importantes variacións no comportamento hidrolóxico" pola elevada demanda de auga. Entre as múltiples afectacións, Augas de Galicia recorda que estas "manteríanse máis aló da fin da explotación". A Dirección Xeral de Gandería, pola súa banda, alerta da "posible repercusión" no gando nunha área especialmente produtora e sinala as voaduras, a contaminación por po e a perda de augas como prexudiciais para o "benestar animal". En canto á Dirección Xeral de Saúde Pública, descarta riscos para o medio ambiente dos produtos químicos da planta de tratamento, pero si alerta dos problemas no seu manexo ou nos riscos laborais. Tamén destaca "riscos radiolóxicos", "presión sonora" e afectación á calidade do aire. A Dirección Xeral de Gandería alerta da "posible repercusión" para o "benestar animal" do gando polas voaduras, a perda de auga e a contaminación por poEntre as moreas de informes contrarios tamén aparecen documentacións favorables ao proxecto mineiro. Así, a Xefatura Territorial da Consellería de Economía, Emprego e Industria indicaba que o proxecto "se axusta basicamente ao esixido pola lexislación vixente" e a Dirección Xeral de Patrimonio Cultural non ve afección nin ao trazado nin ao ámbito de protección do Camiño de Santiago, aínda que pide varias medidas de control arqueolóxico.No caso dos municipios afectados, o Concello de Touro advertiu nun primeiro informe de 2017 que había varias "deficiencias", pero nun segundo defendeu que era compatible coa zona, a pesar de ser de especial protección agraria e forestal. No caso do do Pino, en 2017 reclamaba completar o proxecto en aspectos como controis da calidade da auga e o plan de restauración, pero en 2019 afirmaba que "en liñas xerais" se cumprían os requisitos.A Consellería de Economía dá o visto e prace a un proxecto ao que os Concellos de Touro e O Pino puxeron reparos para acabar validándooAlgo semellante aconteceu coa Dirección Xeral de Ordenación Forestal, que nun informe de 2018 advertía dunha explotación mineira que "non resulta compatible" co solo rústico de especial protección forestal, pero que en outubro de 2019 indicaba a súa opinión "favorable". Ademais, o Instituto Xeolóxico e Mineiro de España pedía "intensificar" o estudo hidroxeolóxico e o funcionamento do estanque de augas, mentres que a Sociedade Galega de Historia Natural e a Federación Ecoloxista Galega amosaban o seu claro rexeitamento ao proxecto, alertando dos números riscos e perigos, así como fixeron centos de veciños nas súas alegacións particulares. Cobre San Rafael acata a resolución da XuntaNun comunicado, a empresa Cobre San Rafael di acatar a resolución da Xunta, que xa estuda para decidir as súas accións. Ademais, a compañía asume que "non conseguiu transmitir a todos os departamentos a solidez da súa argumentación técnica".A firma, que serve de pantalla a Atalaya Mining, asegura que leva investidos máias de 7 millons de euros no proxecto mineiro, tamén en invstigación desenvolvida co apoio das universidades públicas galegas. A empresa agradece "o apoio da maioría dos veciños de Touro e O Pino que vían no proxecto unha oportunidade de futuro para o comarca".


Summary: "É un honor que as compañeiras de Galiza queiran que asuma a dirección", sinalou a cofundadora e exdirixente de Podemos.

Carmen Santos anunciou este sábado que non ía competir polo liderato de Podemos Galiza mais anunciaba que apoiaría a candidatura postulada pola dirección actual e que ía estar encabezada por unha muller. Esa muller, anunciouse este domingo, é Carolina Bescansa, unha das fundadoras de Podemos. Un anuncio que sorprendeu, non só en Galiza mais tamén alén do Padordenelo. É un honor que as compañeiras de Galicia queiran que asuma a dirección. Falarei con todas antes de tomar unha decisión. Graciñas!— Carolina Bescansa (@CBescansa) 30 de setembro de 2018 A actual dirección de Podemos Galiza propuxo Bescansa para ser a candidata e esta xa anunciou a través das redes sociais que ese convite "é unha honra", apontando a que "falará con todos" antes de tomar unha decisión. Todo aponta a que a resposta a ese convite será un si. Así pois, todo aponta a que Carolina Bescana vai ser quen dispute a secretaría xeral galega de Podemos a Antom Gómez-Reino, deputado de En Marea no Congreso.


Summary: Aquí vos deixamos un resumo das citas culturais que conforman a #AxendaCostadaMorte desta fin de semana, previa á Semana Santa. Concertos, andainas, presentacións... tedes onde elixir!

PARTE DE METEOGALICIA: TEMPO INESTABLE Meteogalicia avísanos que o venres Galicia quedará baixo a influencia do anticiclón, o que deixará unha xornada de tempo seco e de sol. Así, os ceos permanecerán pouco anubrados ou despexados en xeral, con algún banco de néboa nas primeiras horas en puntos de interior e nubes de evolución no interior pola tarde. O sábado, o anticiclón irá a menos debido ao achegamento dunha fronte cálida polo atlántico, polo que amenceremos cos ceos pouco anubrados ou despexados e co avance do día irán entrando as nubes polo oeste, con orballos que comezarán pola tarde na franxa atlántica e se estenderán ao resto da Comunidade á noite. E xa para o domingo, os ventos de compoñente sur achegarán moita humidade deixando unha xornada de ceos cubertos con posibilidade de chuvias miúdas, máis probables na metade oeste. Semana Santa de Fisterra: do 12 ao 14 de abril Venres 12 de abril -As avoas de Laxe fan teatro en Ponteceso. -Suso Bahamonde presenta 'Caída' en Corcubión. Sábado 13 de abril -Concerto no Casino de Carballo. -Presentación da novela de Xurxo Souto en Carballo. -Espectáculo Raigame de Ximiela en Mazaricos. -Andaina Coñece a Costa da Morte por Vimianzo. -Concerto en Louro (Muros). -IV Mostra de Teatro Afeccionado en Zas. Domingo 14 de abril -Ruta das mamoas coa asociación Senda Nova. -Festival de baile tradicional en Fisterra. EXPOSICIÓNS As Torres do Allo, en Zas, abren todos os sábados, domingos e festivos en horario de 11:00 a 19:00 horas. A programación habitual: – Visitas Guiadas: ás 13h e 17h. Permitirán coñecer o conxunto etnográfico que inaugurou unha tipoloxía edilicia en Galicia. – O Xogo de Pistas "Os secretos Ocultos nas Torres: deforma continuada durante o horario de apertura (sen necesidade de reserva previa). Castelo de Vimianzo. A fortaleza así como a súa mostra de artesanía ao vivo pódese visitar martes a domingo de 10:30 a 14 e de 16 a 19 horas. Conxunto etnográfico do Mosquetín. O conxunto de muíños e batáns do Mosquetín abre as súas portas todos os días da semana dende as 11 horas ata ás 18 horas. Os sábados e os domingos hai visita guiada ás 13 e ás 18 horas. No dolmen de Dombate ofrécense visitas guiadas, en temporada baixa, de venres a domingo de 10:30 a 14:00h e de 16:00 a 18:30. En temporada alta (Semana Santa, e do 1 de xullo a 16 de setembro), visitas guiadas todos os días. A tenda turística Stoupa acolle a exposición 'Voantes' da ilustradora carballesa Laura Tova. TODA A INFORMACIÓN DEBULLADA NA #AXENDACOSTADAMORTE


Summary: Até 1.383 despexos se produciron entre o 14 de marzo e o 14 de xuño no Estado español, segundo os datos de setembro do Consello Xeral do Poder Xudicial. Pese a que o Goberno estatal repetiu que paralizara os desafiuzamentos, o certo é que a medida do Executivo non inclúe as persoas que xa eran vulnerábeis con anterioridade ao impacto da Covid-19.

Nos próximos días o Goberno español presentará "medidas para evitar os desafiuzamentos sen alternativa habitacional" de persoas vulnerábeis, unha medida que segundo anunciou o vicepresidente segundo do Executivo e líder de Unidas Podemos, Pablo Iglesias, podería estenderse até a fin do estado de alarma, o 9 de maio. Así o anunciou na súa comparecencia hoxe no Senado, onde recoñeceu que se están a realizar despexos durante esta segunda onda da pandemia porque o actual decreto "non ten a capacidade de frealos" todos. Non estaban prohibidos Pese a que o Executivo reiterou que os desafiuzamentos estaban paralizados no Estado, o que se aprobou o pasado 31 de marzo no Consello de Ministras e Ministros foi unha resolución de conxelación dos despexos no caso de que as persoas afectadas fosen consideradas vulnerábeis a consecuencia do impacto da Covid-19. O Executivo sinalou daquela como vulnerábeis polos efectos da crise persoas afectadas por expedientes de regularización de emprego temporal (ERTE) ou no desemprego por mor das consecuencias da Covid-19 ou profesionais por conta propia que visen fortemente reducidos os seus ingresos. O pasado mes de setembro a medida chegaba á súa fin e o Executivo ampliou até 31 de xaneiro tanto a prohibición de despexos nos citados casos como a prohibición de subas "abusivas" de vivenda. A sinatura de Unidas Podemos xunto á de Euskal Herria Bildu e Esquerra Republicana de Catalunya nunha emenda aos propios orzamentos que a formación morada elaborou e aprobou no Consello de Ministras co PSOE xerou gran tensión no seo do Goberno e do Partido Socialista. Precisamente a emenda aos orzamentos promovía suspender os desafiuzamentos sen alternativa habitacional até o 31 de decembro de 2022, é dicir, alén do estado de alarma, á espera da entrada en vigor da nova lei de vivenda, afirmando que non é coherente pedir á cidadanía que fique na casa e ao mesmo tempo que persoas vulnerábeis xa antes da pandemia sexan expulsadas dos seus fogares.


Summary: O Goberno estatal deixa fóra Galiza da súa proposta de autoestradas ferroviarias de mercadorías. O plan pretende impulsar este tipo de transporte na liña das recomendacións da Unión Europea. Malia contar o Estado cunha ampla rede ferroviaria, 95,7% do total das mercadorías desprázansepor estradas.

O documento Mercancías 30 do Ministerio español de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana recolle a proposta de autoestradas ferroviarias aprobada polo Goberno do Estado. Esta iniciativa pretende "potenciar o transporte ferroviario de mercadorías como eixo que vertebre as cadeas loxísticas multimodais". Neste sentido, o relatorio defende subvencionar as empresas, dixitalizar o transporte, adaptar as infraestruturas, xestionar mellor a capacidade da rede, habilitar terminais onde fan falta e despregar as autoestradas ferroviarias. As autoestradas ferroviarias son unha conexión onde os gálibos dos túneles e o chan dos vagóns están adaptados de tal forma que o comboio pode levar tráileres enteiros ou semirremolques. Neste sentido, vén ser a translación ao sistema ferroviario das autoestradas do mar, reclamadas ao Estado español de modo insistente pola Comisión Europea. A este respecto, as autoridades comunitarias afean aos seus homólogos españois que 95,7% das toneladas de mercadorías sexan transportadas por estrada e só 4% por ferrocarril, 13,8 puntos por baixo da media da Unión Europea. A particularidade das autoestradas ferroviarias é que permiten que un tráiler enteiro ou o seu semirremolque suban a vagóns específicos para continuar a ruta sobre o ferrocarril. Nesta dirección, a primeira destas autoestradas inaugurouse no Estado español en 2019, da man da empresa pública francesa SNCF, movendo por este procedemento mercadorías entre Barcelona e Luxemburgo. Liñas prioritarias O Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana, no seu relatorio Mercancías 30, define as liñas prioritarias para a implantación das autoestradas ferroviarias tanto en vías de ancho internacional como en ibérico. Así, entre as primeiras, aposta polo eixo Murcia-València-Barcelona-Figueres, cun estudo de como adaptar os gálibos actuais aos trens da autoestrada. Pola súa parte, en relación coas segundas, sitúa a conexión entre Gasteiz e Irún en Euskadi. O documento de traballo do Goberno estatal indica que para a rede de ancho ibérico "os itinerarios potenciais discorren desde Huelva, Sevilla e Algeciras cara a Madrid; desde Madrid cara a Zaragoza e Barcelona; desde Madrid cara a València e desde Madrid cara a a Valladolid e Jundiz (Araba); así como entre Medina del Campo (Valladolid) e a fronteira portuguesa por Fuentes de Oñoro (Salamanca) e entre Zaragoza, Iruña e Gasteiz. A definición destas vías responde a criterios radiais, primando Madrid como centro da malla comunicativa e deixando fóra da mesma Asturias, Cantabria, Galiza e Estremadura. Un plan cos ollos postos en Madrid As pautas de desenvolvemento dos servizos ferroviarios no Estado son unha anomalía en todo o espazo europeo, xa que ningún dos países ten como obxectivo unir as súas cidades máis importantes coa capital estatal. O deseño dos trazados dos camiños de ferro españois responden a razóns ideolóxicas dirixidas a coser o edificio estatal, prescindíndose na súa definición de dar prioridade á demanda potencial do tráfico nas liñas a modernizar e da necesidade do tráfico de mercadorías como función a realizar polo sistema ferroviario. As razóns da exclusión da Galiza da rede de autoestradas ferroviarias non é explicada polo Goberno do Estado no seu documento, onde considera que se priman "certos corredores con maior potencial" para a posta en marcha desta modalidade de transporte, aproveitando a rede dos camiños de ferro. Porén, malia a precariedade da liña ferroviaria galega, que impide un maior desenvolvemento das súas posibilidades, a pasada anualidade saíron da Galiza 7.598 comboios con diversas mercancías. Na mesma dirección, a conexión ferroviaria con Portugal proxéctase por Castela e León.O Executivo estatal márcase o ano 2030 para pór en marcha toda esta planificación, destinando á súa execución un total de 1.046 millóns de euros procedentes dos fondos do programa comunitario Next Generation. Os deseños ferroviarios A discriminación da Galiza nos deseños ferroviarios estatais vén de lonxe. Pode seguirse ao través dos tres últimos séculos con exemplos ben paradigmáticos. O acontecido coas autoestradas ferroviarias de mercadorías é un caso máis nunha tendencia xeneralizada.


O Polideportivo Municipal Gallur de Madrid acolle desde o día de hoxe e até este domingo, 20 de febreiro, a LVII edición do Campionato de España Absoluto en Pista Cuberta, tomando así o relevo de Expourense nun torneo no que competirán seis deportistas galegas. A pandemia da Covid-19 condiciona por completo un certame que se desenvolverá a porta fechada, aínda que será retransmitido por Teledeporte, única opción da afección galega de seguir ao vivo o desempeño de Belén Toimil, Ana Peleteiro, Álex Barreiro, Jean Marie Okutu, Adrián Ben e Nediam Nory Vargas, as representantes da Galiza na proba. O seu obxectivo, ademais de subir ao máis alto do caixón, será lograr a mínima de participación para o inminente Campionato de Europa baixo teito, que terá lugar na cidade polaca de Torún a principio do vindeiro mes de marzo. A pesar das destacadas ausencias, a maioría dos nomes galegos no Estatal de Pista Cuberta son garantía de metal, como é o caso de Belén Toimil. A mugardesa está actualmente entre a elite mundial, como acreditan os 17,86 metros que vén de alcanzar hai apenas dúas semanas e que supón un inmellorábel aval de cara a conseguir a medalla de ouro. Tamén Ana Peleteiro chega como gran favorita, no seu caso á competición do triplo salto, na que ademais de revalidar o título do ano pasado intentará calibrar o seu estado de cara ao obxectivo olímpico do presente ano. Nesa mesma modalidade tamén participará o flamante subcampión de España Sub-23, Álex Barreiro, quen arriba en Madrid nun sensacional estado de forma e despois de saltar 15,09 metros, o seu mellor rexistro histórico. O último saltador galego no torneo será o 11 veces campión estatal Jean Marie Okutu, quen en 2021 alcanzou unha distancia de 7,77 metros, a segunda mellor do ano, só por detrás de Daniel Solís. Xa no medio fondo, concretamente nos 800 metros o rendemento dun Adrián Ben, que vén dunha longa lesión resulta moi difícil de prever, igual que o de Nediam Nory Vargas nunha proba con tanta competencia como é o pentatlón.


Summary: Convocadas pola CUT, decorrerán este domingo na Prazado Toural (12:30 horas), Marco (12:00) e Obelisco (12:00).

A CUT convoca para este domingo, día 10 de abril, tres concentracións noutras tantas cidades galegas para pedir a liberdade de Andrés Bódalo, o sindicalista andaluz preso desde hai uns días, condenado por agredir un concelleiro. Para a Central Unitaria de Traballadores, Bódalo enfróntase a unha represión " pola súa permanente actividade sindical a prol das traballadoras e traballadores". "A caverna quere ver na quebra de liberdade deste compañeiros o funcionamento rigoroso do poder xudicial, mais todo ao contrario esta condena demostra a falta de independencia dos diferentes poderes e a utilización da institución xudicial ao servizo da corrección daquelas condutas ao seu ver reprochables, que son a defensa permanente dos intereses das obreiras e obreiros, cun compromiso activo e permanente", afirma o sindicato galego.


Summary: Un xurado presidido polo propio conselleiro de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria, Xesús Vázquez fallou na Cidade da Cultura os premios oficiais da Xunta de Galicia. Luz Pozo, a Fundación Granell, A Asociación Cultural Abrente-Mostra Internacional e Teatro de Ribadavia, o Castro de Viladonga, o Colexio Santiago Apóstol, Juan Durán, Bambú Producciones e a Asociación PuntoGal son os galardoados.

Perderon a condición de "nacionais" que tiñan na súa orixe e tamén a dotación económica pero a Xunta non deixou de convocar os Premios da Cultura Galega que onte se fallaron cun xurado presidido polo propio Xesús Vázquez na Cidade da Cultura. Desta volta, os premios oficiais da Xunta recoñecen a Luz Pozo Garza na categoría de Letras; a Fundación Granell na de Artes Plásticas; a Asociación Abrente-Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia nas Artes Escénicas; o Castro de Viladonga en Patrimonio Cultural; o Colexio Santiago Apóstolo de Bos Aires en Proxección Exterior; Juan Durán en Música; Bambú Producciones na modalidade Audiovisual e a Asociación PuntoGal para a nova categoría de Lingua. Unha serigrafía do pintor "Alexandro" será o recordo que cada persoa ou entidade premiada reciba no acto de entrega dos galardóns. O xurado, ademais do conselleiro, estivo composto polo secretario xeral de Cultura, Anxo Lorenzo; Francisco Díaz- Fierros Viqueira e Ramón Durán Villa en representación do presidente do Consello da Cultura Galega e do reitor da Universidade de Santiago de Compostela. Pola Real Academia Galega participou Henrique Monteagudo e pola de Belas Artes Nosa Señora do Rosario, Ramón Yzquierdo Perrín. A Consellaría completou o xurado con persoas "de prestixio no ámbito cultural", apartado no que foron convocados o profesor e membro da RAE, Darío Villanueva, a crítica de arte, Fátima Otero, a profesora da Universidade de Vigo, Victoria Carballo-Calero e o actor Antonio Mourelo.


Summary: Receitas de mexillóns en aceite, lombo de porco con piña e sémola con piñóns e noces

Lombo de porco con piña Mais unha das moitas receitas da miña amiga Ricucha. Salgamos a carne e bótaselle a pementa negra moída.Nun recipiente, quéntase 50 ml de aceite. A lume forte e virándoo, dóurase o lombo por ambas as partes durante 5 min para selalo. Xa dourado, reservámolo. Nunha bandexa para enfornar, esténdense 50 ml de aceite e colócase a carne. Por enriba e polos lados do lombo, cubrímolo coas lascas do entreteto. Sobre o touciño entrefebrado afumado, colócanse as rodelas de piña por enriba e polos lados. Bótase todo o almibre (ou caldo de azucre) da lata. No forno prequente a 200º C, ásase durante 1 hora e 15 minutos. Compróbase cun pincho se está cocido. De non estalo, enfórnase 15 minutos máis. Sérvese quente, partido en toros. Notas: Pódese empregar xamón de porco celta no canto do entreteto. —Mexillóns en aceite Límpanse os mexillóns baixo un chorro de auga, rascando as cunchas. Cocémolos ao vapor cunhas follas de loureiro, escúnchanse e cortámoslles as barbas para deixalos limpos. Colócanse ben xuntiños nun recipiente con tapa e cóbrense de aceite. Bótase o pemento estendéndoo coa culleriña para que se dilúa e non forme bolos. Cortamos a cebola en rodas moi moi finas e póñense por riba dos mexillóns. Tápase o recipiente e deixamos repousar 24 horas. Pódense servir nun prato co aceite e a cebola ou escoalos e servilos sós. Notas: De querermos que piquen un pouco, úsase pemento picante no canto de doce. —Sémola con piñóns e noces Sobremesa de orixe turca, á que nos convidou Luci do Barco alá polos anos noventa. Nunha tixola a lume medio derrétese a manteiga. Refogamos nela os piñóns ou noces e a sémola de trigo, remexendo con culler de madeira 5 minutos até ficar ben tostada. Nun cazo quéntase o leite, a auga e o azucre, sen que chegue a ferver. Incorporamos a mestura de líquidos moi ao xeito porque co contraste de temperaturas pode salpicar, mexendo até a sémola absorber todo o líquido. Apágase o lume e cóbrese o recipiente cun pano e co testo por riba. Debe repousar unha hora. Coa man esfarélase a masa, repártese en cuncas ou pratos e botámoslle o mel ou a canela. Notas: É mellor usarmos saborosos piñóns galegos (algo máis caros), pois os chineses (máis baratos) son insulsos e non teñen ningún sabor. De querérmola máis doce, bótase 1 vaso de azucre. Dependendo do tamaño dos gránulos de trigo, coñécese como sémola (superior a 0'4 mm) ou semolina (inferior a 0'2 mm).


Summary: A renovación do Portal das Palabras, a web da RAG e da Función Barrié dedicada ao léxico galego, tráenos moitas novas aplicacións, entre elas, un 'bot' (unha pequena aplicación que imita o comportamento humano) que che ofrece unha definición de calquera palabra dentro do Facebook e de forma instantánea.

A Academia Galega vén de presentar esta mañá na súa sede da rúa Tabernas a renovación desta web, que desenvolve desde 2013 en asociación coa Fundación Barrié para a modernización da lexicografía en Galiza. Inclúe novidades na propia web, melloras no Dicionario RAG e novas versións para móbiles. A web renovada conta con máis propostas, utilidades, capacidade de adaptación e posibilidade de crecer. Ademais de novas seccións, introdúcense melloras no Dicionario como o feminino nas palabras con variación de xénero, conxugacións verbais e un experimento en forma de 'bot', asociado ao Dicionario, para o messenger de Facebook –Dicionario RAG–, que define os termos que se lle solicitan. Máis adiante prepararanse aplicacións similares para Telegram e Whatsapp. Tamén levaron adiante un redeseño das apps móbiles, que agora contan con buscador de sinónimos, acceso a unha versión dos xogos en formato móbil e un sistema de actualización automatizada da base de datos de palabras. Internacionalización Durante a presentación tamén se anunciou que iniciarán un proceso "para dar a coñecer internacionalmente a nosa experiencia co fin de exportar estas utilidades alén das nosas fronteiras e que se sexan aproveitables por outras linguas", partindo do convencedmento de que "a metodoloxía e a tecnoloxía coa que se desenvolven o Portal e as ferramentas asociadas –aplicacións móbiles e Dicionario–, resultarán de interese para calquera contexto lingüístico". Ao tempo e noutra dirección, ofrecererán a centros educativos, asociacións ou calquera outro colectivo interesado no léxico en Galiza, a oportunidade de crear réplicas do Portal das Palabras, aproveitando, deste xeito, a súa tecnoloxía para elaborar e publicar os seus propios contidos.


Summary: Comparando o proxecto de Edgewater cunha explotación que hai en Laponia, a peza difundida na televisión pública galega asume como propios todos os argumentos da empresa mineira, sen incluír estudos de impacto ambiental nin declaracións da veciñanza e de grupos ecoloxistas.

A empresa canadense Edgewater, que pretende explotar unha mina a ceo aberto na parroquia de Corcoesto, en Cabana de Bergantiños, organizou unha visita a Laponia (Finlandia) á cal convidou xornalistas para que desen conta da acollida que un proxecto das mesmas características tivo no concello de Kíttilà, onde se asenta a principal mina de ouro de Europa. O proxecto é tamén dunha empresa mineira canadense, Agnico Eagle. A TVG foi un dos medios convidados. A viaxe até Laponia concretouse na emisión dunha publirreportaxe que se emitiu como información no telexornal da primeira hora da mañá desta cuarta feira, repetindo os argumentos que a empresa mineira coloca para xustificar 'as bondades' do seu proxecto. "Comezou a extraerse metal en 2008 e, en contra do que acontece aquí, non houbo oposición veciñal", sinala a xornalista, quen cita de seguido a súa fonte: "os directivos da mina e as autoridades locais". Coas mesmas persoas consultou a televisión pública galega os prexuízos para o medio ambiente que unha actividade destas características carrexa, para concretar que "case non existe impacto". Outros dous argumentos que están en boca de todas as empresas mineiras son a xeración de emprego e o asentamento da poboación. Din na TVG que a mina de Kíttilà "emprega 600 persoas, a maioría veciños do lugar" e recollen declaracións da rexedora, Anna Mäkelä, quen sinala que a poboación da localidade aumentou desde que se instalou a mina, que baixou o desemprego e que desta actividade chegan o 50% dos ingresos do municipio. A outra cara da idílica paixase mineira lapona: si que houbo denuncias A TVG non incluíu na súa información referencia ningunha a estudos de impacto ambiental que se terán realizado desde 2008, e incluso antes da posta en marcha do proxecto mineiro. Negan a oposición veciñal e social, mais non dan voz nin a organizacións ecoloxistas nin á veciñanza. Aliás, non inclúen tampouco o rexeitamento que a emisión desta publirreportaxe xerou nas plataformas que se opoñen á mina de Corcoesto. Salvemos Cabana emitiu un comunicado de imprensa denunciando a ocultación de información. Seica si que houbo denuncias. No concreto, as presentadas en 2012 por dúas europarlamentares finesas --Satu Hassi (Verdes/ALE) e Sirpa Pietikäinen (PPE)-- sinalaron nunha pregunta dirixida á Comisión europea que, aínda que a empresa di que non hai xeito de que o cinauro escape ao medio, "existen informes que sinalan emisións que superan os níveis estabelecidos na licencia ambiental". Pola súa banda, a Plataforma pola defensa de Corcoesto subliñou que o lugar onde está asentado o proxecto mineiro "caracterízase por ser un concello cunha basta extensión territorial improdutiva, superior á de todo o territorio da Coruña, moi baixamente poboada e sen ningún tipo de actividade económica agás o turismo", tal e como confirma a propia alcaldesa do lugar na entrevista da TVG ao sinalar que o 50% dos ingresos restantes proveñen do turismo. Por contra, nos concellos afectados polo proxecto mineiro de Corcoesto --Cabana de Bergantiños, Ponteceso e Coristanco-- a densidade de poboación é alta e neles "desenvólvense multitude de actividades agrícolas, gandeiras e florestais, o que supón un uso intensivo do territorio que non é compatíbel coa actividade mineira". Procurando un pouco máis, un informe presentado este ano polo bioquímico finlandés experto en contaminación mineira Jari Natunen confirma que a mina que Edgewater vende como modelo a través da TVG "está a provocar niveis ambientalmente perigosos de arsénico e antimonio e outros metais pesados nos ríos da zona", ademais doutros danos provocados polo proceso de lixiviación.


Summary: Carmen Fernández Morante dirixe unha carta ao reitor para o informar de que non vai avalar "unha decisión persoal que presenta claras dúbidas de legalidade" e de que a autonomía da institución universitaria fica na corda bamba ao permitir que o PP --con maioría absoluta no goberno galego-- decida a política de contratación da equipa docente

A anulación do concurso de 25 prazas de profesorado por parte da Xunta de Galiza e a xestión que desta decisión levou a cabo a equipa reitoral da USC, que lidera Juan Casares Long, vén de causar a demisión da vicerreitora de titulacións e persoal docente, Carmen Fernández Morante, após máis de dous anos no cargo. Nunha carta remitida a Casares Long, Fernández Morante móstrase moi crítica co proceso de anulación das prazas, sinalando que "non podo avalar unha decisión persoal que presenta claras dúbidas de legalidade", e denuncia que foi "excluída" do proceso negociador. Arremete tamén contra a autonomía da institución educativa colocándose a USC nunha situación de "grande vulnerabilidade" ao permitir que sexa o goberno galego quen decida a política de contratacións. A xa ex-vicerreitora tiña competencias en áreas como a do persoal docente e investigador, titulacións, terceiro ciclo e doutoramento. Nin o xornal electrónico da universidade compostelá nin no resumo de novas correspondente ao día en que Fernández Morante efectúa a demisión deron conta desta información. "A presión externa é moi forte e un está aquí para lle facer fronte. Hai quen é capaz e quen non é capaz", espetou Casares Long a respecto da decisión da vicerreitora de profesorado. Promesas incumpridas 4 días despois das elecciónsA renuncia vén motivada polo burofax que o ministerio de Facenda e administracións públicas enviou á reitoría da USC en xullo para instala á suspensión dos concursos de dezaseis prazas de profesorado funcionario que xa foran convocadas no BOE. A universidade negociou coa Xunta a convocatoria como persoal laboral contratado, e así se procedeu o 21 de setembro, xunto coa convocatoria d@s traballador@s que levaba encadeando contratos administrativos nalgúns casos máis de 30 anos, e que tamén superaran a avaliación da Axencia galega para a calidade do sistema universitario galego, Asug, que depende da Xunta. Porén, o compromiso mantívose até o 21-O, cando o PP revalidou a súa maioría absoluta nas urnas. Catro días despois, a consellaría de Educación rexeitou autorizar o concurso de 25 desas prazas, que eran 34 en total. No interior do reitorado, as organizacións estudantís e a maior parte dos representantes do persoal de amnistración e docentes, apoiaron as demandas das persoas afectadas e urxiron ao máximo órgano de decisión da USC que se posicionase en contra da intervención da Xunta nos asuntos internos da universidade minguado, deste xeito, a súa autonomía.Eis aquí a carta remitida por Carmen Fernández Morante á reitoría da USC:


Summary: O persoal saíu a pé dos estaleiros de Fene e Ferrol para confluír na avenida da Gándara e marchar conxuntamente en manifestación até o Concello de Ferrol.

Máis una quinta feira, o persoal dos estaleiros de Fene e Ferrol saíu á rúa para demandar carga de traballo inmediata que palíe a caída na ocupación entre o remate dos buques australianos e o inicio da construción das fragatas F-110. A mobilización ten lugar un día despois de que representantes da CIG-Industria e delegados da central nas industrias auxiliares se trasladaran até Madrid para reivindicar a creación do Complexo Integral para a Construción Naval que permita superar a dependencia do sector militar á que están sometidos os estaleiros da ría de Ferrol e a periódica expulsión ao desemprego e a emigración que isto conleva para o persoal das subcontratas.


Summary: A organización estudantil di que o mantemento do curso nestas condicións "agudiza as diferenzas sociais, o malestar psicolóxico que produce a corentena e a incapacidade de moitas estudantes e docentes para continuar a súa actividade"

A organización estudantil ANEGA amósase moi crítica coa decisión das tres universidades galegas de manter o a previsión de rematar o curso e de manter os exames, despois de anunciar a suspensión das clases presenciais o pasado luns. ANEGA esixe a suspensión inmediara do curso universitario e a superación automática das materias sen que conten na media do estudante.A USC xa adiantou que levará a cabo avaliacións flexibles e adaptadas ás circunstancias excepcionaisAs tres universidades reuniranse de novo a finais de abril definir tanto o calendario como o modelo de avaliación, en función da evolución da alerta sanitaria. Con todo, a USC xa adiantou que levará a cabo avaliacións flexibles e adaptadas ás circunstancias excepcionais por mor da crise da Covid-19. O profesorado debe, ademais, adaptar a programación prevista para o presente cuadrimestre ás metodoloxías non presenciais, a través da modificación das guías docentes."O curso xa está rematado de facto e ninguén o pode negar. Os efectos do estado de alarma existen e, lonxe de procurar que desaparezan, cómpre asumilos canto antes para traballar por paliar as súas consecuencias negativas", di ANEGAPorén, dende ANEGA lémbrase que o mantemento do curso nestas condicións "agudiza as diferenzas sociais, o malestar psicolóxico que produce a corentena e a incapacidade de moitas estudantes e docentes para continuar a súa actividade". "As ferramentas que se poñen a disposición de estudantes e docentes para continuar o curso, así como as axudas que procuran garantir o acceso do estudantado ás mesmas, eran unha boa solución co panorama que delimitaba un confinamento de dúas semanas", sinala a organización pero a situación actual "fainos pensar que é momento de tomar medidas máis drásticas", engade.A suspensión do curso e a superación das materias é a única opción "que ofrece garantías para que todo o estudantado teña igualdade de oportunidades", di ANEGA, que subliña que "as limitacións técnicas son moitas e o impacto humano é determinante". "O curso xa está rematado de facto e ninguén o pode negar. Os efectos do estado de alarma existen e, lonxe de procurar que desaparezan, cómpre asumilos canto antes para traballar por paliar as súas consecuencias negativas", afirma a entidade."A prórroga na toma de decisións serias e valentes só vai dilatar o impacto destes efectos nas familias das clases populares. É tempo de ser responsables e efectivos, ao tempo que claros e tallantes", escribe Bruno Arias (ANEGA) neste artigo, no que salienta que "nesta situación excepcional en que é imposible garantir avaliacións verdadeiramente xustas". No texto, Arias reivindica que "non hai máis defensa do público que aquela que pasa por reivindicar o factor máis humano desta crise". "O estudantado de todo o Estado atravesa nestes días de confinamento un sufrimento académico ao tempo que persoal"Bruno Arias destaca que "o estudantado de todo o Estado atravesa nestes días de confinamento un sufrimento académico ao tempo que persoal. A nivel académico, á práctica inmobilidade de moitos dos plans docentes con respecto á situación actual, á comprobación diaria de que para o desenvolvemento funcional da actividade docente telemática fan falla medios de calidade que non están ao alcance de todo o mundo". E, finalmente, lembra que "moitos dos estudantes chegarán agora ás súas casas para se atopar cunha economía familiar tronzada por despidos inxustos e desafiuzamentos forzosos. Milleiros de estudantes que non poderán facer fronte con dignidade aos estudos que aínda non remataron e outros tantos que, directamente, terán que abandonalos". Así mesmo, máis dunha vintena de representantes estudantís do Claustro Universitario da Universidade de Santiago de Compostela veñen de difundir unha carta na que tamén reclaman a suspensión definitiva do curso e na que alertan contra a posibilidade de adiar os exemes finais. Afirman que "semella inxenuo pensar que vai estar a situación en xuño para facer exames con total normalidade" e que resulta "preocupante" que "non se atenda á realidade de milleiros de estudantes que non van ter pisos en que vivir a esas alturas do ano ou que van atopar conflitos cos seus contratos de traballo do verán".


Summary: O estudo, publicado por "Nature Communications", foi elaborado polas universidades de Oxford e Santiago de Compostela e nel constátase tamén importantes diferenzas entre comunidades separadas por menos de 10 quilómetros. Apunta tamén que a poboación galega é a que máis carga de ADN africano ten no Estado español.

Un estudo das Universidades de Oxford e Compostela confirma o que xa se apuntara nun avance de hai case un ano: os movementos migratorios orixinados pola ocupación musulmá e a chamada "Reconquista" condicionaron de xeito decisivo o mapa xenético da Península Ibérica. O equipo de Ángel Carracedo leva anos analizando as particularidades do ADN das galegas e galegos. E, malia que xa se foron avanzando resultados a priori sorprendentes, non foi até esta semana cando "Nature Communications" deu a coñecer o estudo que conclúe que os actuais habitantes de Galiza son os que teñen máis carga de ADN africano de todo o Estado español. Outra das conclusións é que existen importantes diferenzas xenéticas entre zonas do país separadas nalgúns casos por menos de 10 quilómetros e sen accidentes xeográficos relevantes (un mesmo val, por exemplo). Trátase dunha característica insólita no mundo, cando menos en toda a literatura científica publicada até o de agora. Ademais, o traballo recolle que "Galiza e Portugal mostran antergos indistinguíbeis que comparten con grupos non españois". As migracións no interior da Península Ibérica foron moldeando os patróns xenéticos ao longo do último milenio. Esa tese apunta os avatares bélicos e políticos como a principal causa de que a poboación da Galiza actual sexa a que posúa a maior carga de ADN africano de todo o Estado. Trátase, como asegura o propio estudo, dun achado sorprendente: "a ascendencia do norte de África non reflicte a proximidade ao norte deste continente, nin tan sequera ás rexións que estiveron baixo un contol musulmán máis estendido". Así, afirma que, á vista dos máis de 1.400 invididuos analizados, "as maiores cantidades de ascendencia norteafricana atopadas dentro da Península Ibérica están no oeste (11%), mesmo en Galiza, malia que esta nunca estivo baixo dominio musulmán". Efectivamente, os asentamentos bereberes ao norte do Douro foron abandonados no século VIII. O traballo sinala que as diferenzas xenéticas son cativas na dirección norte-sur dentro de España e a evidencia do fluxo de xenes nesa dirección é máis sinxela de interpretar á luz da información histórica sobre a "Reconquista", durante a cal o territorio controlado polos cristiáns no norte se trasladou gradualmente cara ao sur desde mediados do século VIII despois da conquista musulmá da península (711). En 1249, case toda Iberia estaba baixo o dominio cristián e a Batalla de Granada en 1492 marca a fin do mando musulmán en Iberia. Hai evidencias históricas da migración dos pobos dos reinos cristiáns do norte cara as rexións recén ocupadas durante a Reconquista. "Os límites este-oeste dos grupos que vemos no norte de España", subliña o estudo, "correspóndense estritamente coas rexións de amplas diferenzas lingüísticas no norte gobernado por los cristiáns, que se remontan cando menos aos primeiros 200 anos de goberno musulmána. Polo tanto, semella que a estructura da poboación actual dentro de España está formada por movementos migratorios dentro deste período clave". "Tamén detectamos unha pegada xenética da conquista musulmá e séculos posteriores do seu dominio", di o traballo. "Trala chegada duns 30.000 combatentes, produciuse unha migración civil dun número descoñecido de persoas, que se cre que son principalmente bereberes do norte de Marrocos que se asentaron en moitas partes da península. A nosa análise confirma un impacto xenético substancial e rexionalmente variábel, que se reduce a un período que abrangue menos de 400 anos".


Summary: "A sombra das árbores é unha proposta teatral de corpo poético onde movemento e palabra cobran especial importancia. Preséntase como unha peza teatral aberta onde a dirección, xunto co grupo de actrices e actores, construirá desde ese non lugar un escenario simbólico poboado por un bosque de sombras". Eis, sinteticamente, os argumentos do xurado do Premio Vidal Bolaño, que decidiu distinguir o traballo de Ana Abad de Larriva.

A sombra das árbores gañou así a segunda edición dun certame que ten "como finalidade animar á escrita de pezas teatrais dirixidas ao público mozo, é dicir, ao alumnado da ESO e Bacharelato". Dotado con 2.000 euros e mais coa publicación na colección Costa Oeste, do xurado fixeron parte as dramaturgas Raquel Castro e Carlos Labraña, a actriz Mónica Camaño e o profesor Delio García Represas. O galardón convocárono a Editorial Galaxia, o Concello do Porriño e o equipo de dinamización lingüística do IES Ribeira do Louro. O sábado 29 de xuño, no mencionado instituto, Abad de Larriva recibirá o premio.


Summary: O BNG obtería 0,5% dos votos e podería manter o seu deputado no Congreso.

O Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS) presentou nesta quinta feira o seu barómetro do mes de marzo, no que aplica un novo modelo de estimación de voto, e o primeiro no Estado español que mide os efectos da guerra de Ucraína e da candidatura de Feixoo á presidencia estatal do Partido Popular (PP). Con este novo modelo, o Partido Socialista (PSOE) incrementa aínda máis a súa estimación de votos, que xa supera a barreira de 30%, alcanzando en concreto 31,5%, case tres puntos porcentuais máis que no mesmo barometro de febreiro. En segunda posición sitúase o PP, a 7,7 puntos dos socialistas, con 23,8%, polo que tamén sobe 2,5 puntos nun mes. Vox consolídase na terceira posición, aumentando a súa estimación de voto até 16,3%, por primeira vez por riba de 15% que acadou nas pasadas eleccións xerais. En canto ao resto de principais partidos estatais, esta vez Unidos Podemos baixa até 11,8%, case dous puntos menos que o mes anterior, e Ciudadanos só consegue 3,2%, por debaixo de 5% que permite formar grupo no Congreso e lonxe de 6,79% que logrou nas xerais de 2019. O BNG, do 0,5% do CIS ao 1,2% de IMOP Na Galiza, o Bloque Nacionalista Galego (BNG) obtería 0,5% dos votos, con respecto ao barómetro de febreiro, que lle permitiría seguir mantendo un deputado no Congreso. Un resultado que chega un día despois da enquisa publicada por IMOP, para El Confidencial, que lle outorga 1,2% dos apoios e 4 deputados. En Catalunya, Esquerra Republicana obtería 2,7% dos votos, o que situaría a formación nacionalista como principal forza soberanista catalana, por enriba de Junts, a quen dobra en porcentaxe de estimación de votos, con 1,3%, e a CUP, con 1,1% En Euskadi, o Partido Nacionalista Vasco (PNV) e EH Bildu superan 1% da estimación de voto. En concreto, o PNV conta cunha estimación de 1,3%, mentres que Bildu mantense nese 1%. O resto da estimación de voto repártese así: Pacma (0,8%), Navarra Suma (0,4%), Coalición Canaria (0,4%), o Partido Rexionalista Cántabro (0,2%) e Teruel Existe (0,1%).


Summary: En resposta escrita a unha pregunta formulada pola europarlamentar de AGE(e), Lidia Senra, o comisario confirmou que a medida rematará o 1 de xaneiro do vindeiro ano.

A partir do 1 de xaneiro de 2015 a Unión Europea dá por finalizado os "compromisos" adquiridos, afirma o comisario Almunia, a respeito da construción naval civil en Navantia. O estaleiro público tivo prohibido nos últimos 30 anos este tipo de traballos, mais a partir do vindeiro ano este veto darase por rematado. Através dunha "clarísima" resposta, segundo informou a propia europarlamentar, Lidia Senra, Almunia afirma que o veto se levantará até un máximo do "20% das vendas totais como media móbil de 3 anos" e durante un período de dez. Neste senso, continúa o documento, "o Reino de España e Navantia xa non estarán vinculados" o que suprimirá "a limitación relativa á construción naval civil". O anuncio de Joaquín Almunia produciuse como resposta á pregunta escrita formulada por Senra na que inquiría a Comisión polo que acontecerá co estaleiro público a partir do 1 de xaneiro de 2015 en relación co "proceso de liquidación dos estaleiros públicos" que, afirma, deveu do veto imposto pola UE.


Summary: O equipo do Morrazo vence tras unha gran remontada na segunda parte.

O Balonmán Cangas Frigoríficos do Morazo logrou onte pola tarde unha valiosa vitoria contra o Villa de Aranda 28-24 no Gatañal. O conxunto cangués foi a remolque na meirande parte do partido, incluso estivo sete goles abaixo de xeito continuado na primeira metade, pero, grazas ó apoio dun público de novo inconmensurable, ós goles de Muratovic e ás paradas de Mijuskovic, conseguiu unha remontada épica e acabou logrando o triunfo. Así, o Cangas empata a 7 puntos co Villa de Aranda e sitúase sétimo na Asobal tras seis xornadas disputadas. O primeiro tempo do Cangas foi para esquecer. O conxunto de 'Pillo' non tivo ideas para superar a unha defensa moi intensa e ordenada. Non era casualidade que o Villa de Aranda chegara ó Gatañal invicto e coa terceira mellor defensa da Asobal. Sempre se anticipaban e os xogadores locais apenas podían armar o brazo para tirar. Cando o conseguían, aparecía Javi Santana, ex porteiro do Cangas que fixo unha fabulosa primeira metade e que se levou unha cálida ovación do seu antigo público. Así pois, comezou o partido coas defensas impoñéndose ós ataques. 'Sera' abriu o marcador para os locais no minuto 3, pero cedo o Villa de Aranda imporía un dominio autoritario. Os visitantes lograron un parcial de 5-1 con dous goles do pivote vigués Tomás Moreira e outros dous do brasileiro de incrible salto Patrianova. Por se as cousas non ían ben, o cangués 'Sera' sufriu a primeira exclusión de dous minutos do partido. Aínda que Rosales puxo o 3-6 tras sete minutos sen marcar, o Villa de Aranda seguía impoñendo o seu ritmo demoledor. Desesperado no banco, o adestrador cangués 'Pillo' prescindiu do central Alberto Casares, incapaz de dirixir ataques perigosos, e deu entrada a un dos homes máis importantes do equipo, David García. Aínda así, o conxunto visitante puxo a directa cun parcial de 4-0 que o puxo 4-11, sete goles arriba no minuto 22 da primeira parte. Cos seus homes altos e con Moreira desde o pivote, os burgaleses estaban a facer moito dano. Tras unha exclusión por cada equipo e varias decisións controvertidas dos árbitros que lle custaron os asubíos do Gatañal, o Cangas empezou a meterse no partido. Polo menos conseguiu maquillar o desastroso inicio e se puxo a cinco goles dos visitantes grazas ós tantos de Suso Soliño, capitán que xa conta 39 anos, Amarrelle e Ángel Iglesias. 8-13 ó descanso. Tralo descanso o Balonmán Cangas mostrou unha cara ben distinta e o partido cambiou notablemente Tralo descanso o Balonmán Cangas mostrou unha cara ben distinta e o partido cambiou notablemente. Entrou nunha frenética vórtice de ataques rápidos e goles nas dúas porterías que acabou beneficiando o Cangas. Javi Díaz, porteiro do Rosal, non estivo tan atinado como seu tocaio Santana na meta visitante, mentres que no Cangas emerxeron dúas figuras: a do meta Mijuskovic e do lateral Muratovic. Os dous montenegrinos foron fundamentais no triunfo cangués. Precisamente a segunda metade comezou con gol de Muratovic. Unha nova exclusión para o Cangas, de Santi Gallego, non alterou o guión: ataques veloces e moitos goles. A diferenza mantívose en torno ós tres ou catro goles durante uns minutos, ata o 14-18 de 'Sera'. 'Pillo' alternou coa defensa 4-2 con marcas individuais sobre Camino e Patrianova, e cedo os locais conseguiron un parcial de 3-0 que os metía de cheo no partido: 17-18 no minuto 12 do segundo tempo. O Villa de Aranda aproveitou a segunda exclusión de 'Sera' para volver abrir diferenzas. No ecuador da segunda parte o marcador reflectía o 18-21 para os visitantes. Pero non era momento de renderse, nin para o Cangas, que estivera moito peor, nin para o público do Gatañal, que aínda cría na remontada. Entón chegou a reacción local: os partidos no Gatañal fanse moi longos. O Cangas puxo o empate a 21, favorecidos por dúas exclusións rivais e porque o gardameta Mijuskukuvic detivera un sete metros. Suso Soliño puxo o 22-21 para delirio da parroquia local. O partido mantívose igualado por uns minutos, ata que apareceu Rosales para anotar dous goles consecutivos vitais. A falta de catro minutos, o Cangas gañaba de dous: 25-23. Apareceu a desesperación no bando visitante, que se vía por debaixo tras ir gañando case todo o partido. O Gatañal, que acabou berrando "Esta é a afición dun equipo campión" vivía o éxtase do momento. Os tres últimos goles dos cangueses, obra de Suso Soliño, Casares e Eijo, remataron por romper definitivamente o partido e puxeron o 28-24 final que lle da un triunfo máis que sufrido ó cadro galego.


Summary: O Goberno galego non estará en catro das cinco feitas internacionais do libro en que viña participando. A decisión unilateral, que incluíu acusacións de "desinterese" contra o sector editorial tildadas por este de "falsidade", provocou reaccións dos axentes implicados. Agora é o grupo parlamentario do BNG o que esixe explicacións á Xunta.

"É unha nova mostra do sectarismo e a intransixencia do PP", indica a deputada Olalla Rodil, "e o seu enésimo desleixo respecto da lingua e da cultura galega". A nacionalista rexistrou unha proposición non de lei en que insta o Goberno de Alberto Núñez Feijóo a "abrir un proceso de diálogo co sector do libro e consensuar con el a presenza de Galiza nas feiras internacionais do libro". A Consellaría de Cultura anulou sen previo aviso á Mesa do Libro -en que están representados editores, autores, libreiros ou distribuidoras- o proceso de licitación dos "lotes" para organizar a presenza e as actividades insitucionais nas feiras de Boloña, Barcelona, Frankfurt e Guadalajara (México). Só mantén a de Bos Aires. "Esta decisión segue a estratexia do PP contra a cultura galega", considera Rodil. A parlamentaria nacionalista afirma que o PP "derrogou de facto" a lei do libro, vixente desde 2006. A norma fixa, engade, "a obriga do Goberno de fomentar e apoiar a participación das empresas galegas do sector do libro nas feiras e exposicións internacionais". Olalla Rodil lembra que o PP retallou, desde que en 2009 Feijóo sentou en San Caetano, 50% dos orzamentos destinados a cultura e 65% de normalización lingüística. Nas contas de 2018, hai 200.000 euros menos para que as corporacións locais adquiran novidades editoriais. Se en 2017 había 240.000 euros para actividades de animación á lectura, este ano "apenas fican 96.000 euros".


Summary: A taxa de positividade mantense por baixo do 2%.

A situación epidemiolóxica na Galiza segue coa tendencia descendente en novos contaxios, con 89 no conxunto do país, así como en casos activos de Covid-19, que caen a 2.553, mentres que os pacientes hospitalizados debido a este coronavirus redúcense a 140, catro menos. Segundo as cifras actualizadas na mañá esta terza feira pola Consellaría de Sanidade con datos até as 18 horas desta segunda feira, recollidos por Europa Press, os pacientes Covid ingresados en UCI descenden a 31 -un menos- e os que permanecen noutras unidades de hospitalización redúcense a 109 -tres menos-. Por áreas sanitarias, a presión hospitalaria alíviase nas da Coruña e Cee, Vigo e Pontevedra e O Salnés; aumenta lixeiramente nas de Ourense e Santiago e Barbanza; e mantense nas de Ferrol e Lugo. En canto aos casos activos de Covid-19 no conxunto da Galiza continúan en descenso por terceira xornada consecutiva e sitúanse en 2.553, que supoñen 71 menos que o día anterior, ao haber máis altas (160) que novos contaxios (89). Por áreas sanitarias, as infeccións activas descenden en catro das sete áreas: A Coruña e Cee (-33), Vigo (-29), Pontevedra e O Salnés (-8) e Ourense (-6); mantéñense na de Ferrol; e ascenden lixeiramente nas de Lugo (+1) e Santiago e Barbanza (+4). Pola súa banda, os novos contaxios detectados por calquera tipo de proba descenderon por baixo do centenar até os 89, que supoñen 34 menos que a xornada anterior, despois de iniciar esta semana con 123. Do total, 75 foron positivos confirmados por PCR nas últimas 24 horas, deles 21 na área de Santiago e Barbanza; 14 na de Vigo; 13 na de Lugo; 10 na de Pontevedra e O Salnés; nove na da Coruña e Cee; cinco na de Ourense; e tres na de Ferrol. En canto á taxa de positividade, mantense por baixo do 2% desde o inicio desta semana, ao situarse nun 1,39%. Así, continúa por baixo do 5% que a Organización Mundial da Saúde (OMS) fixa para dar por controlada a pandemia. As vítimas rexistradas desde o inicio da pandemia ascenden a 2.412 persoas diagnosticadas de Covid-19, após notificar esta segunda feira Sanidade a morte dunha muller de 92 anos.


Summary: Asisten a unha conferencia organizada pola Sociedade Cultural Medulio esta cuarta feira (28 de outubro).

O ex-deputado no Congreso español, Joan Tardá (ERC) e o ex-alcalde de Barcelona (CDC), Xavier Trías, estarán esta cuarta feira (28 de outubro) na cidade de Ferrol convidados pola Sociedade Cultural Medulio para falar do proceso independentista catalán. Será na Galería Sargadelos ás 19.30 horas.


A operación Pokémon e a variante Pikachu está chea de misterios. A xuíza Pilar De Lara está a buscar desesperadamente a un tal Josman, cando todo o mundo sabe onde está. Outro dos misterios da investigación é quen pagou os bocadillos ou dietas dos interventores do PSOE na Coruña nas eleccións municipais de 2011. Coñecemos polo sumario a sorprendente historia dun partido que solicita interventores a unha empresa que ten varios contratos millonarios co concello da Coruña. Por se podo axudar en algo, esta é a miña experiencia como interventor durante máis de 35 anos. Nas primeiras eleccións de 1977, despois da morte do ditador Franco, non había cartos nin persoas para case nada, tampouco para moitos interventores Nas primeiras eleccións de 1977, despois da morte do ditador Franco, non había cartos nin persoas para case nada, tampouco para moitos interventores. A Canditatura dos Traballadores (era unha agrupación electoral porque o partido no que militaba, a ORT, non estaba aínda legalizado, como outros moitos) que eu encabeza pola circunscrición da Coruña, levaba no cartel electoral unha "fotomatón", feita nunha máquina da rúa. Para o espazo electoral na TVE en Santiago case todas as candidaturas levaban xa gravada a súa intervención e nós dimos un mitin en directo, que acompañamos coa interpretación a capela do himno electoral e da Internacional. Despois, xa como Esquerda Galega ou PSG-EG as cousas melloraron moito en canto ao número de interventores. Na xornada electoral había que pagarse a viaxe e a alimentación. Por outra banda, aceptabamos disciplinadamente o destino sinalado para recoller as actas, que podía estar a 100 quilómetros: unha mesa electoral en Lires (Cee) ou en Tella (Ponteceso). Desde hai 20 anos, como interventor do BNG, isto é a gloria porque quedamos na localidade de residencia. Segundo o sumario que instrúe a xuíza De Lara, o dirixente do PSOE da Coruña, José Nogueira solicitaba nunhas conversas telefónicas ao delegado da empresa Vendex unha axuda para incrementar o número de interventores do partido No caso do BNG os interventores ou apoderados son militantes ou simpatizantes que, desinteresadamente, colaboran sen cobrar nada e pagándose os gastos do seu peto. Teño falado durante moitas xornadas electorais con interventores doutros partidos e algúns manifestaban que cobraban unha especie de dieta. Ademais, cando chegaba a hora do xantar, como todo o mundo sabe, aparecían unhas bolsas de comida para os interventores do PSOE e PP. O BNG, o mesmo que outros partidos, nunca repartiu esas bolsas e os interventores ou apoderados facían turnos para ir a comer a casa. Segundo o sumario que instrúe a xuíza De Lara, o dirixente do PSOE da Coruña, José Nogueira (si, si, o mesmo que está imputado e continúa de concelleiro) solicitaba nunhas conversas telefónicas ao delegado da empresa Vendex unha axuda para incrementar o número de interventores do partido. Esta foi a celebrada o 10 de maio de 2011: "¿Nos puedes echar una mano dándonos los nombres de apoderados e interventores para el domingo 22", preguntaba Nogueira. "Haré lo que pueda", respondía José María Tutor, delegado de Vendex. Seis días despois desa conversa, hai outra: "Hay avisadas unas ocho o diez personas. A algunos despistados les busqué el camino", comentaba Tutor. Nogueira explica que aos interventores do PSOE "les van a «ofrecer 20 euros para comprar un bocadillo o ir a comer casa y quedarse con los 20 euros". E Tutor respondía: "Se les puede poner 40 o 50. ¡Qué más da! Si hace falta un empujón... no hay problema". A ver se dentro duns meses coñecemos xa o desenlace do misterio dos bocadillos e Tutor explica o que escribiu na súa axenda: "Colaboración con Pepe Nogueira. Empujón". A verdade é que cada vez hai máis dificultades para cubrir todas as mesas electorais con apoderados ou interventores. Nisto tamén hai que dar exemplo. Sería unha boa noticia que os medios de comunicación deran este titular o día das próximas eleccións: "Deputados, senadores, concelleiros/as, directores xerais, dirixentes das organizacións políticas participan como interventores na xornada electoral". A ver se dentro duns meses coñecemos xa o desenlace do misterio dos bocadillos e Tutor explica o que escribiu na súa axenda: "Colaboración con Pepe Nogueira. Empujón". Apareceu xa o tal Josman?


Summary: O colectivo cultural salienta que a nova web do Consello Comarcal "ignora a presenza do idioma galego no Bierzo occidental" e sinala que "os bercianos galegofalantes sentímonos ofendidos por este trato discriminatorio". Lembra que as leis de Castela-León prevén que na comarca a lingua galega "gozará de respecto e protección"

O Consello Comarcal do Bierzo é o órgano de xestión e administración desta comarca leonesa, creado a través da Lei 17/2010 das Cortes de Castela-León. Esta norma sinala no seu artigo 1.4 que "na Comarca do Bierzo gozará de respecto e protección a lingua galega nos lugares nos que habitualmente se utilice". Porén, a realidade é moi distinta e segundo veñen denunciando colectivos sociais e culturais como Fala Ceibe, seguen a existir atrancos de todo tipo para a utilización da lingua galega no ensino, nos medios de comunicación ou na administración. Esta semana presentouse a nova web do Consello Comarcal, un portal que non ofrece a posibilidade da súa lectura no idioma galego, como denuncia Fala Ceibe. "Con abraio e indignación temos comprobado que non xorde para nada a lingua galega. Unha vez máis esta institución comarcal ignora a presenza do idioma galego no Bierzo occidental" "Con abraio e indignación temos comprobado que non xorde para nada a lingua galega. Unha vez máis esta institución comarcal ignora a presenza do idioma galego no Bierzo occidental. Os bercianos galegofalantes sentímonos ofendidos por este trato discriminatorio por parte dos políticos dirixentes do ente comarcal", afirma Javier Lago Mestre, voceiro da entidade. Fala Ceibe lembra que o Estatuto de Autonomía de Castela-León recolle que "gozará de respecto e protección a lingua galega nos lugares en que habitualmente se utilice" (art. 5.3), unha formulación semellante á existente na devandita Lei que crea e regula a Comarca do Bierzo: "Na Comarca do Bierzo gozará de respecto e protección a lingua galega nos lugares nos que habitualmente se utilice" (art. 1.4). "A pesar deste mandato legal, que afecta directamente ao Consello Comarcal do Bierzo, esta institución non fai nada por protexer e fomentar o galego", explica Fala Ceibe. "As autoridades administrativas locais e rexionais non empregan a lingua galega, os cidadáns non podemos presentar solicitudes orais ou escritas en galego, non se permiten as formas tradicionais e correctas dos topónimos en galego ou a versión bilingüe" A entidade lembra igualmente que España asinou a Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias, pero sinala que nada se fixo para a execución do artigo 10 da Carta, referido a "autoridades administrativas e servizos públicos". "As autoridades administrativas locais e rexionais non empregan a lingua galega, os cidadáns non podemos presentar solicitudes orais ou escritas en galego, os textos oficiais non teñen edicións bilingües, nos debates das asembleas locais non se emprega o galego, e non se permiten as formas tradicionais e correctas dos topónimos en galego ou a versión bilingüe", denuncia. O colectivo cultural Fala Ceibe fai un chamamento á cidadanía para reclamar a utilización parcial do idioma galego polo Consello Comarcal do Bierzo. Propón, por exemplo, o envío masivo de correos electrónicos ao Consello Comarcal (info@ccbierzo.com); o envío de cartas-queixa ao Procurador do Común de Castela e León (Valedor do Pobo rexional) (pccyl@pccyl.es) "para que teña coñecemento desta xusta e lexítima demanda a prol do idioma galego do Bierzo"; e tamén a divulgación deste comunicado "para espallar esta problemática concreta e pedir o seu apoio solidario coa nosa demanda lingüística".


Summary: Durante anos, a prevención laboral nas empresas galegas consistiu en cumprir cos mínimos que marca a lei, mais non en elaborar plans específicos. Esas carencias poden ser agora, en tempos de pandemia, unha condena para moitos negocios nos que a falla de medidas de prevención efectivas pode levar a rexistrar novos gromos.

Os gromos detectados nos últimos días en empresas da Galiza, como son os casos da Pobra do Caramiñal ou da oficina de Correos na Lavacolla, poñen de manifesto as consecuencias da falla de plans de prevención específicos para frear o avance da Covid-19, mais tamén a escasa importancia que se lle dá tradicionalmente a esta materia nas empresas. O virus avanza sen facer distincións entre o ámbito familiar e o laboral, de aí que sexa moi importante levantar unha barreira entre ambos en materia de prevención. En declaracións a Nós Diario, o responsábel de saúde laboral da Confederación Intersindical Galega (CIG), Fran Cartelle, denuncia a falla de mecanismos suficientes de control para evitar que se producisen estes abrochos que, como advirte, "estanse a xeneralizar". A única solución que ve pasa por "investir en pór os medios para que isto non suceda. Trátase de gastar en prevención e non na medicación cando alguén xa está enfermo", apunta. Detrás desta realidade está a "falla de cultura preventiva" nas empresas que, segundo critica "optan sempre por primar a parte económica dos seus negocios". Tamén o papel das Administracións. "Desde o Goberno descártase o confinamento. Polo tanto, asúmese que aparezan eses gromos e que se vaian tratando segundo vaian xurdindo. Iso non ten lóxica, é como asumir que imos ter incendios e logo ver se os damos apagado. O normal sería unha política xeral que evitase os incendios, investir niso, pero é máis custoso e de novo a economía volve primar", lamenta. Na mesma liña, o secretario de Saúde Laboral de Comisións Obreiras (CCOO), Roi Fernández, carga contra a "lentitude" das Administracións, se fai patente en eidos como o da educación e a Atención Primaria. Entende, mais non comparte, que as empresas miren polas repercusións económicas da Covid-19, e máis cando moitas delas parten xa dunha situación difícil marcada pola caída da súa actividade. "Fechar 15 días por un contaxio é un problema moi gordo que pode pór en risco moitas empresas", alerta. Presencia sindical Neste senso, considera "fundamental" extremar as medidas de prevención que, como explica, "estanse a implantar de modo desigual nas empresas. Unhas son máis estritas que outras", recoñece. "Onde hai presenza sindical, as medidas tómanse máis en serio, e se hai delegados de prevención estarán aínda moito máis atentos ao cumprimento das mesmas". Pero o problema ten unhas raíces moi profundas. Como indica Cartelle (CIG), "a solución, como todo, ten que partir dun principio preventivo e de rigor, pero sabemos que as empresas historicamente son pouco dadas a investir en prevención". "Se nunha situación normal xa é grave, nun contexto de pandemia esa falla de prevención vese moito máis". Na súa opinión, hai algunhas actividades que tiñan que estar fechadas xa desde o minuto cero, e, en liñas xerais, pensa que "non se está a dar unha solución correcta a este problema". "Non está habendo un control real no mundo do traballo sobre a Covid-19, empezando por sectores básicos como son o da axuda a domicilio, que traballan con colectivos de risco e aos que non se lles está a facer tests. Na industria tampouco hai un protocolo preventivo en si mesmo, só se activa en caso de que se detecte un positivo". Condutas temerarias Por outra banda, os sindicatos comezan a detectar tentativas por parte das empresas de que os casos non saian á luz para evitar así as posíbeis afectacións no eido económico. "Estamos a detectar casos no comercio de alimentación e noutros sectores, casos de xente que marcha a traballar estando infectada", denuncian. Ante estes feitos, cren que as Administracións deben actuar "con contundencia" e deixar a un lado os protocolos xeneralizados, como o do Ministerio de Sanidade, onde se dan recomendacións básicas como o lavado de mans ou a de respectar a distancia de seguridade, e apostar por que cada negocio elabore os seus, atendendo ás súas particularidades. Por outra banda, o responsábel de saúde laboral da CIG critica o feito de que a prevención en moitas empresas "consiste en cubrir as aparencias formais, cumprir os requisitos que marca a lei pero sen un modo de actuación que se adapte á realidade de cada centro de traballo. Trátase de gardar as formas, mais non son medidas de prevención reais", unha conduta que na súa opinión debería mudar para non arriscar a saúde nas empresas e o seu propio futuro.


Summary: A Deputación da Coruña reúnese cos concellos que integran Compostela Rupestre (Santiago, Val do Dubra, Teo, Ames e Brión) para a posta en marcha do Plan Director e o relevo presidencial entre Ames e Teo.

O Concello de Ames cedeu o relevo ao de Teo á fronte do parque Compostela Rupestre, cuxo consello directivo realizou esta terza feira unha xuntanza. Unha cita na que ademais de asumirse, por un ano, a presidencia por parte de Teo, tamén se presentou un vídeo promocional arredor da riqueza arqueolóxica da zona e déuselle a aprobación ao desenvolvemento da redacción do Plan Director que agora se inicia. Este Plan Director, que ten seis meses de execución e foi adxudicado por concurso á empresa Trivium, ten como obxectivos "investigar o patrimonio rupestre dos municipios que integran o proxecto; protexer, manter e conservar a riqueza arqueolóxica e o seu ámbito físico, divulgar e comunicar e deseñar o modelo de xestión de cara a actuacións futuras". Entre outros petróglifos, estudaranse os do Vilar, Oca e Peneda Negra en Ames; Monte Pumariño en Brión; Correxíns, O Rexio, Castriño de Conxo e A Pedra que Fala en Compostela; Río Angueira, Outeiro do Corno e Pedra Bicuda do Loureiro no concello de Teo; e Pedra do Home en Val do Dubra. No encontro, presentouse o vídeo que promocionará os máis de 150 xacementos deste patrimonio rupestre. O director do audiovisual, Aser Álvarez, de Arraianos Producións, destacou que este patrimonio "conecta coas raíces e forma parte dun modo de ser e estar que se deu na Europa atlántica". Na xuntanza tomaron parte o vicepresidente da Deputación da Coruña, Xosé Regueira; o deputado de Patrimonio, Xosé Luís Penas; o alcalde de Teo, Rafael Sixto, e as concelleiras Mayte Argibay e María López; a tenente de alcalde compostelá, Mercedes Rosón; o tenente de alcalde de Ames, David Santomil e a concelleira Carlota Díaz; a edil do Concello de Brión, Sandy Marie Cebral; e, en representación de Val do Dubra, o concelleiro Óscar del Río. Desde a Deputación, o seu vicepresidente quixo destacar que "toca agora avanzar na difusión do tesouro que temos nas mans para que a poboación coñeza o valor do noso patrimonio" e para iso, explicou, "é preciso deseñar unha estratexia de aproveitamento do investimento co fin de situar este territorio como destino de visitantes ao que se lle pode ofrecer un produto diversificado, con puntos de interese ademais dos Camiños e a Catedral".