Summary: Días despois da catástrofe do Casón, os bidóns con carga tóxica que transportaba foron levados a unhas antigas instalacións militares en Guitiriz, pero os veciños detiveron o convoi e a carga foi levada e rexetiada de novo a San Cibrao e Xove, para rematar en Amberes.

Guitiriz non ten mar. Pero en 1987 o Casón dalgunha maneira naufragou nas súas chairas. O 5 de decembro o cargueiro panameño que hoxe enumeramos nesa funesta lista de catástrofes mariñas tivo un accidente por mor dun temporal fronte ás costas de Fisterra. O barco acabou varando na punta do Castelo da praia do Rostro, e morreron 23 dos 31 tripulantes do navío, todos de nacionalidade chinesa. Transportaba unha carga de 1.100 toneladas de produtos químicos, distribuídos en 5.000 bidóns clasificados como inflamables, tóxicos e corrosivos. Como é tristemente habitual houbo desinformación, descoordinación e mentiras oficiais por parte dos Gobernos, e a pesar do temor da poboación polo contido da carga, as autoridades insistian en que todo estaba baixo control e que non habia perigo ningún. Porén, aos poucos dias comezaron a producirse explosións. Por fin, na noite do día 10, o Goberno central, de Felipe González, e mais o galego, presidido por Fernando González Laxe, que acababa de tomar posesión había poucas semanas, decidiron evacuar a poboación de Fisterra, Cee e Corcubión (unhas 15.000 persoas). Só tres horas despois de comunicar a necesidade de evacuar a zona, o Goberno anulouna explicando que novas análises demostraran que non existía ningún perigo para as persoas: os niveis de contaminación non eran tóxicos, asegurou. Como era esperable, a coexistencia destas mensaxes contraditorias por parte das autoridades non fixo senón incrementar a desconfianza. Durante os primeiros días sacáronse do barco 255 bidóns de distintos produtos que se almacenaron no porto de Brens, en Cee, pero o Goberno central decidiu levar a carga lonxe, ante a sensibilización da poboación. O destino inicialmente previsto foi unha base que o Exército tiña en Parga, no concello de Guitiriz, unhas antigas instalacións militares nas que a carga tóxica estaría segura. Os veciños de Guitiriz tampouco aceptaron ser o depósito dos bidóns tóxicos e interceptaron o convoi, que viña protexido pola Garda Civil, colocando barricadas nas estradas e parándose diante dos camións, polo que se decidiu entón trasladar a carga ó peirao de Alumina-Aluminio (hoxe Alcoa) en San Cibrao e despois a Xove, onde se repetiron as protestas e as concentracións de veciños. Finalmente foron trasladados a Amberes. Hai 25 anos a acción dos veciños de Guitiriz, que bloquearon con tractores, troncos, neumáticos e outros obxectos pesados a Nacional VI, impediu que os bidóns fosen depositados en Parga Hai 25 anos a acción dos veciños de Guitiriz, que bloquearon con tractores, troncos, neumáticos e outros obxectos pesados a Nacional VI, impediu que os bidóns fosen depositados en Parga. A Asociación Xermolos de Guitiriz está a realizar unha serie de actividades para lembrar aqueles feitos. O mércores presentouse o libro Prestige, tal como foi, tal como fomos de Xosé Manuel Pereiro e proxectouse o vídeo Casón 1987. E o vindeiro martes ás sete da tarde na Casa Habanera presentarase o vídeo do director Paco Ja Paso do Casón por estas terras, e unha reedición da revista Xermolos. Tamén actuarán Mini e Mero. Finalmente o sábado 22 de decembro haberá unha foliada-homenaxe a todos os veciños que participaron naqueles actos.


Summary: Queremos Galego sae este 17 de maio de novo ás rúas para reclamar a posibilidade de "vivir en galego". A Mesa ou a AGAL subliñan a importancia de que a protección do idioma sexa "prioritaria" para a Xunta apoiadas por persoeiros do mundo da política, a cultura e o deporte.

"Para unha persoa que non queira vivir en galego, non hai problema". No caso contrario, o 17 de maio hai "motivos" para saír á rúa. O presidente d'A Mesa pola Normalización Lingüística, Carlos Callón, explica deste xeito as razóns que, ao seu xuízo, permanecen vivas para que, un ano máis, no Día das Letras Galegas a reivindicación e a celebración vaian da man. "Os exemplos sobran" e "os motivos que nos queiman nas mans son os mesmos que en anteriores chamadas á mobilización". Os "ataques cara á nosa lingua", di, en conversa con Praza Pública, "van a máis". Con este pano de fondo, a plataforma Queremos Galego chama a saír ás rúas de Compostela, neste caso botando man dos versos de Rosalía para elaborar o lema: "non queremos ser estranxeiros e estranxeiras no noso propio país", sintetiza Callón, e iso seguirá acontecendo, ao seu xuízo, mentres "os nosos nenos e nenas non se poidan educar en galego" e a lingua propia "sexa de verdade oficial en todos os ámbitos". A esa convocatorai fixada para o mediodía do 17 na Alameda compostelá sumouse tamén a oposición parlamentaria en pleno e outros colectivos moi ligados ao idioma, caso da Asociación Galega da Lingua (Agal), cuxo presidente, Miguel R. Penas, cre que a manifestación debe ser, á vez, unha marcha "de festa e reivindicación". Penas: "Segue sendo unha xornada reivindicativa, porque a situación do galego non é prioritaria para a Xunta" "Segue sendo unha xornada reivindicativa porque a situación do galego non é prioritaria para a Xunta e todo o que se reivindicou contra a política lingüística do Executivo no ensino o pasado xaneiro continúa vixente", di Penas. A AGAL, tal e como lembra o seu dirixente, centrará a súa mensaxe na ILP Valentín Paz Andrade tomada en consideración por unanimidade no Parlamento esta semana para aproveitar os vínculos coa lusofonía. "É un bo comezo porque marca uns mínimos e lugares comúns asumíbeis por todas as forzas políticas e por calquera cidadán", asegura Penas, que destaca tamén a reivindicación da campaña Multiplica x100 a tua língua. Para a AGAL, a ILP pode supor "un punto de inflexión" no tratamento público que se fai da lusofonía e o reintegracionismo, malia que "o debate xa non é tanto normativo como de estratexias para o futuro". "Esta toma en consideración permite visibilizar as reivindicacións e tamén que se tome máis en consideración a nosa estratexia", di. "É un inicio de camiño positivo para a lingua, froito de moitos anos de traballo que se visualizan tamén no feito de que cada vez máis xente nova asuma o reintegracionismo sen complexos e deixando atrás certos preconceptos", remata. "Cinismo" nos actos oficiais" Callón: "Botar a man ao corazón e realizar discursos grandilocuentes non serve para nada" Neste contexto dende Queremos Galego considérase "profundamente cínico" que dende o Goberno galego se realicen proclamas a prol do idioma co gallo do Día das Letras. Para Callón, que o presidente "bote a man ao corazón e realice discursos grandilocuentes non serve para nada" porque despois "non realiza accións para, por exemplo, promocionar as figuras homenaxeadas" o 17 de maio, neste caso Roberto Vidal Bolaño. "A súa práctica contradí o seus discursos -subliña Callón-, se Feijóo e os dirixentes do PP queren demostrar amor polo galego deben practicao coas súas accións de Goberno". Así as cousas, ademais de reivindicacións como a derrogación do denominado decreto do plurilingüismo na mobilización estarán presentes tamén peticións máis concretas, tales como "que as autoestradas cumpran coa lexislación e non só deixen de tapar os poucos rótulos que hai en galego", senón que ademais "estean sinalizadas" na lingua propia do país". Outra esixencia é, por exemplo, que o Facebook deixe de referirse a topónimos como "Vivero ou Rianjo", deturpados nesta rede social "por causa da Xunta, que non realizou xestións coa empresa".


Summary: UGT publica un informe que sinala que os complementos salariais, os pagos por nocturnidade ou fin de semana, e o pago de horas extraordinarias son elementos "decisivos" nas diferenzas salariais.

As sucesivas marcas de paro que España bate trimestre tras trimestre e practicamente mes a mes son noticia recorrente. Pero ademais dos seis millóns de persoas en paro, o mercado laboral ten outros problemas. Por exemplo, a discriminación salarial, isto é, que homes e mulleres seguen cobrando diferente por facer o mesmo traballo: esa diferenza foi do 16,2% en 2010, ou dito doutra forma, as mulleres cobran un 16,2% menos que os homes, segundo un informe de UGT que publica con motivo do día contra a discriminación salarial. A esta diferenza do 16,2% chégase se se toma como referencia o salario hora, tal e como fai Eurostat, a oficina estatística europea, segundo a cal España estaría na media europea en canto a brecha salarial. Con todo, se se toma a Enquisa de Estrutura Salarial do INE, a brecha chega ao 22,5% O sindicato sinala que os complementos salariais, os pagos por nocturnidade ou fin de semana, e o pago de horas extraordinarias son elementos "decisivos" nas diferenzas salariais O sindicato sinala que os complementos salariais, os pagos por nocturnidade ou fin de semana, e o pago de horas extraordinarias son elementos "decisivos" nas diferenzas salariais. Esta brecha chega ao 27,5% se se consideran as cantidades percibidas por pagos extraordinarios no salario bruto anual, cinco puntos máis que a diferenza media. "Consecuencia da suma destas diferenzas, son menores as cotizacións á Seguridade Social das mulleres con incidencia directa nas prestacións sociais contributivas", sinala o informe. A peor soldo, peores prestacións futuras de paro e xubilación. O tipo de xornada laboral e de contrato teñen tamén unha influencia decisiva nas diferenzas salariais. O traballo a tempo parcial, peor remunerado e con peor protección social, segue recaendo maioritariamente nas mulleres: o 80% dos asalariados a tempo parcial son mulleres. A Enquisa de Poboación Activa revela que a maioría de mulleres con este tipo de xornada a desempeña porque son elas as que se encargan tamén das tarefas domésticas e de coidado. UGT sinala que o emprego a tempo parcial debe ter garantías suficientes, tamén en protección social, e debe estar limitado a situacións concretas. O informe desmonta algunhas das razóns que tradicionalmente se ofreceron para tratar de explicar as diferenzas de soldos entre homes e mulleres O informe desmonta algunhas das razóns que tradicionalmente se ofreceron para tratar de explicar as diferenzas de soldos entre homes e mulleres. Por exemplo, a formación: nun momento no que as mulleres son maioría nos niveis educativos máis altos, a tese de que a brecha se debe á súa menor formación xa non ten vigor. De feito, UGT constata que as diferenzas se producen en todos os niveles educativos. É máis: a máis formación, máis discriminación salarial. "En España, para alcanzar as retribucións dun home sen estudos (18.110,06), unha muller debe ter un grao de Formación Profesional (17.013,92) ou ser diplomada universitaria (19.001,54). E para percibir un salario equivalente ao dunha muller licenciada, un home accede a similares retribucións cun grao de Formación Profesional, xa que as mulleres licenciadas, enxeñeiras ou doutoras, están moi lonxe de alcanzar o salario dun home diplomado. A pesar do aumento dos niveis de formación das mulleres, estes non atoparon o seu traslado nas retribucións salariais, atopándonos en moitos casos con mulleres cunha cualificación superior ou moi superior ás tarefas que desempeñan nos seus postos de traballo", afirma o informe. Tampouco serven xa para xustificar as diferenzas as interrupcións na carreira laboral das mulleres para ter fillos: a pesar de contar co mesmo número de anos de permanencia no emprego, a brecha salarial perdura. UGT sinala que as diferenzas salariais temperás adoitan arrastrarse xa ao longo da vida laboral. UGT sinala que as diferenzas salariais temperás adoitan arrastrarse xa ao longo da vida laboral Outro do argumentos frecuentes eran as diferenzas entre sectores de actividade e a escasa presenza de mulleres nalgúns deles. Con todo, en sectores fortemente masculinizados ou fortemente feminizados, como a construción ou a educación, respectivamente, a brecha é menor que noutros segmentos. Por exemplo, as actividades administrativas, as actividades profesionais, técnicas e científicas, o sector inmobiliario, o comercio ou as actividades sanitarias e servizos sociais teñen as brechas máis elevadas, superiores mesmo ao 30%. Ademais, en todas as categorías profesionais as mulleres perciben salarios inferiores aos dos homes: "Constatamos que na mesma categoría profesional, desempeñando traballos de igual valor, a brecha salarial é moi elevada, lembrando que os datos deixan fóra as retribucións en especie, que aumentarían as diferenzas. Pero a lexislación non é suficiente como así nos demostran estes datos. Ás dificultades para acceder aos postos de dirección, hai que engadir que unha vez alcanzados, as diferenzas entre mulleres e homes persisten". Os sistemas de oposición ou de concurso-oposición, nos que non se ten en conta a vida persoal ou familiar das persoas que concorren, garanten máis igualdade nos postos de traballo A ganancia anual media dos homes con contrato indefinido é de 27.676 euros, moi superior á das mulleres, que se sitúa en 20.987.000 euros. Hai, ademais, máis homes con contratos indefinidos que mulleres: o 54,1% do emprego indefinido está desempeñados por homes, mentres que as mulleres con este tipo de contrato apenas alcanzaba o 46%. É unha diferenza superior á que se produce nos contratos temporais, é dicir, ter un contrato indefinido leva maiores diferenzas salariais. Con todo, cando os sistemas de acceso aos postos de traballo inclúen criterios máis obxectivos, a brecha redúcese: no sector público é do 12,3%, a metade que no sector privado. Os sistemas de oposición ou de concurso-oposición, nos que non se ten en conta a vida persoal ou familiar das persoas que concorren, garanten máis igualdade nos postos de traballo. A brecha tamén oscila entre comunidades: mentres que Navarra, Aragón e Asturias presentan as diferenzas máis acusadas, en Estremadura, Canarias e Baleares, a brecha é menor. Alemaña, unha brecha salarial moi elevada Alemaña ten unha das diferenzas salariais máis amplas da UE: alí as mulleres cobran un 22,3% menos que os homes "A brecha salarial está a producir unha brecha social importante. A magnitude desta discriminación é preocupante non só pola súa persistencia, senón tamén polas súas repercusións nas condicións de vida das mulleres", subliñan o informe do sindicato. En España, a becha pasou de ser do 20,2% en 2002 ao 16,2% en 2010. A redución foi parella á redución na Unión Europea: en 2006, era do 17,7% mentres que en 2010 era tamén do 16,2%. Un dos países que adoita ser referencia en canto a mercado laboral, Alemaña, ten con todo unha das diferenzas salariais máis amplas da UE: alí as mulleres cobran un 22,3% menos que os homes. Estonia ou Polonia tamén presentan brechas altas, por encima do 25%. Pola contra, Eslovenia apenas chega ao 1%, mentres que en Polonia e Italia a diferenza salarial rolda o 5%. En 2010, os salarios baixos afectaron a unha de cada seis persoas asalariadas na Unión Europea, das cales o 21% eran mulleres e o 13,3%, homes. En todos os países a proporción de mulleres con baixos salarios é maior que a de homes con soldos pequenos. Os salarios baixos danse tamén moito máis entre os traballadores con contratos temporais e con estudos primarios.


Summary: A instancias dunha proposición do BNG a Cámara galega demandará ao executivo español que conceda a medida de graza para os dous traballadores vigueses condenados a 3 anos de prisión por tomaren parte dun piquete informativo en 2008.

A deputada do BNG, Tereixa Paz, defendeu esta cuarta feira unha Proposición non de lei para demandar do pleno do Parlamento unha posición favorábel ao indulto de Carlos Rivas e Serafín González, os dous traballadores vigueses condenados a 3 anos de cadea por tomaren parte dun piquete informativo na folga do transporte de 2008. Finalmente e após unha emenda do grupo parlamentar do PP que foi aceptada polo Bloque, a Cámara demandará a Madrid un "indulto parcial, coa finalidade de evitar o seu ingreso en prisión". Tereixa Paz: "A sociedade observará con estupor como se pon en cuestión o dereito a folga, o dereito de reunión e de sindicación" Desde o grupo nacionalista --que xa tentaran na anterior sesión plenaria aprobar unha declaración institucional mais que foi vetada polo PP-- aseguran que outorgar a medida de graza a ambos os dous operarios respode ás dúas razóns contempladas polo Código Penal. Isto é, tratarse de persoas cuxas vidas están plenamente normalizadas "de acordo cos valores sociais que imperan na sociedade galega" e que "por razóns humanitarias", explicou Tereixa Paz, "debemos evitar a súa entrada en prisión". Indulto contra unha decisión "manifestamente inxusta" Neste senso, a deputada do Bloque lembrou que o delito que se lles imputa aos dous traballadores vigueses foi supostamente cometido no decorrer dunha folga "legalmente convocada" na que o sector do transporte loitaba por unha condicións de traballo dignas. Así, considerou que a "sociedade" observará "con estupor" como a condena imposta a Carlos e Serafín que se están a pór en cuestión "tres dereitos recoñecidos como fundamentais pola Constitución" para alén do de folga: "o dereito de reunión, de sindicación e tamén o de utilizar os piquetes como informativos". O PP deixou claro na súa intervención que coida a participación de Carlos e Serafín no piquete unha vulneración dos dereitos dos traballadores A deputada do BNG, que asegurou non pór en cuestión que a sentenza se axuste a dereito, apelou á capacidade do Consello de Ministr@s español para "corrixir as decisións xudiciais" que poidan "devir nunha situación manifestamente inxusta" ou "contraria aos valores sociais". Da mesma maneira se posicionaron as demais forzas da oposición. Carmen Gallego, do PSdeG-PSOE, asegurou que a pena imposta é "a todas luces inxusta". Unha decisión que, contrasta indicou a parlamentar de AGE, Consuelo Martínez cos indultos aprobados para casos de corrupción ou mesmo, contra a saúde pública. O PP apoia o "indulto parcial" Desde as bancadas do PP Manuel Tellado apoiou a proposta do BNG, unha vez foi aceptada a emenda presentada polo seu grupo na que demandaban o indulto parcial. Non sen antes, explicou, acrecentar que os dous traballadores "foron condenados" por "vulnerar os dereitos dos traballadores", algo que negan de maneira taxativa tanto Carlos como Serafín.


Summary: Segundo expoñen os propietarios, "noutros concellos de cidades galegas con gobernos socialistas e parecida oferta turística non se están dando este tipo de actuacións intimidatorias".

Propietarios de Vivendas de Uso Turístico de Santiago solicitaron unha "entrevista urxente" co secretario xeral do PSdeG-PSOE, Valentín González Formoso, para expór "a situación de acoso" á que, denuncian, están a ser sometidos por parte do grupo socialista do Goberno local de Santiago de Compostela, encabezado polo alcalde Xosé Sánchez Bugallo. A falta de oferta de pisos encareceu 20% os alugueres nos últimos cinco anos Segundo expoñen os propietarios, "noutros concellos de cidades galegas con gobernos socialistas e parecida oferta turística non se están dando este tipo de actuacións intimidatorias", para as que se "utilizan uns servizos xurídicos que se pagan cos impostos". Como resposta ás acusacións do consistorio compostelán, os propietarios de vivendas de uso turístico remitíronse a un documento do Ministerio de Facenda que exclúe da industria hostaleira estas vivendas. Nava Castro, directora xeral de Turismo: "Non existe masificación na actividade turística galega" "Os propietarios de vivendas de uso turístico non recibiron nin solicitaron compensación económica algunha polos prexuízos ocasionados pola pandemia e isto foi así porque non consideran este tipo de alugueiro como actividade económica", lembran. Regularización da vivenda turística A acusación dos propietarios chega despois de que o Pazo de Raxoi anunciase que iniciaría o proceso de regularización da vivenda turística na capital da Galiza. A masificación "matará" o Camiño de Santiago, segundo as entidades xacobeas Neste sentido, a concelleira de Urbanismo, Vivenda e Cidade Histórica de Santiago, Mercedes Rosón, insistiu no día de onte en que a intención do Concello non é prohibir este tipo de vivendas, senón que regular a situación dos domicilios de uso turístico para "acadar a mellor das convivencias". Neste sentido, Rosón distinguiu entre a "xente que cumpre a normativa e ten a súa vivenda de uso turístico legal", e a que non o fai. [VÍDEOS] Sucédense as críticas polo algareo dos peregrinos: "As veciñas somos 'atrezzo' da súa experiencia mística" En concreto, unhas 900 vivendas dedicadas a esta actividade turística, rexistradas na Xunta, non contan co título habilitante municipal, segundo detallou a edil, polo que non poderán continuar en funcionamento.


Summary: A dura represión que seguiu ao golpe de Estado de 1936 obrigou á militancia das organizacións democráticas a organizar redes de fuga para sacar da Galiza controlada polo franquismo a obxectivos certos do novo réxime. Unha desas redes estivo dirixida desde Porto por militantes nacionalistas e empregou como pantalla o Instituto bioquímico Miguel Servet, antecedente de Zeltia.

A presenza de militantes nacionalistas nas redes de fuga da Galiza franquista non é unha realidade descoñecida. Así, a descuberta a finais de febreiro de 1937 dun operativo que tentaba sacar da Coruña ao deputado socialista Luís Rufilanchas Salcedo provocou a detención de arredor de 30 persoas e o fusilamento o 11 de xullo deses mesmo ano dunha ducia de demócratas, entre eles os dirixentes do Partido Galeguista Xenaro Ruano e Manuel Fernández, medico da pasaxe e cuñado do artista plástico Luís Seoane. O antigo irmandiño e deputado de Izquierda Republicana, Alfredo Somoza, deixou constancia de como foi sacado da Coruña por unha rede clandestina liderada polo nacionalista lugués Álvaro Xil. Somoza, agochado na cidade herculina desde 1936, residente en diversas casas de seguridade até 1947 non deu fuxido da Galiza até outubro dese, desprazándose un ano máis tarde desde Francia a Uruguai, onde rematou por integrase no Consello da Galiza e retornar á disciplina nacionalista. Ramón Obella e Ramiro Illa Unha das redes de fuga máis importantes estivo dirixida desde Porto polos dirixentes do Partido Galeguista Ramón Obella e Ramiro Illa. O primeiro, médico e fundador do Instituto bioquímico Miguel Servet e o segundo, fuxido do franquismo após ser encarcerado e comercial da empresa, empregaron a cobertura que lles prestaba a súa actividade comercial para pór en marcha unha rede de evasión que funcionou desde 1937 até finais de 1938. O profesor da USC e biógrafo de Ramiro Illa, Xosé Luís Pastoriza, sinala a Nós Diario que descubriu a "existencia desta rede nos arquivos da Fundación Illa Couto e no legado de Xavier Castro á Fundación Penzol onde se atopa a correspondencia de Rodolfo Prada". "O Instituto bioquímico Miguel Servet foi fundada en 1935 por varios socios, algúns deles como Alexandre Bóveda, Ramón Obella ou Ferran Calvet de militancia e práctica nacionalista", continúa Pastoriza, quen lembra que "a comezos de 1937 abren unha oficina en Porto moi centrada na comercialización do cornello do centeo, o famoso caruncho, coñecido polos seus efectos semellantes ao LSD pero tan empregada na industria farmacéutica". Obella no cuartel de Franco "Ademais do capital da compañía fan parte persoas ligadas ao franquismo como Emilio Martínez-Baladron, o que lle permite Ramón Obella e a Ramiro Illa unha certa seguridade, practicando ás veces o dobre xogo, mesmo recibindo fondos dun comité franquista de galegos de Cuba e chegando Obella a visitar o cuartel de Franco para achegar axuda deses emigrantes", destaca Pastoriza. Obella e Illa, en contacto con Rodolfo Prada e os nacionalistas galegos de Arxentina, manteñen a rede en pleno funcionamento desde mediados de 1937 até finais de 1938. Neste sentido, Pastoriza significa "a correspondencia entre Ramiro Illa e Prada, onde o primeiro dá conta do número de demócratas galegos que saen de Portugal, con expresións en clave como "hoxe saíron 20 quilos de carqueixa" que quería dicir que saíran 20 refuxiados galegos de Portugal". A comunidade nacionalista galega de Arxentina financiou o groso deste operativo, achegando a Ramiro Illa e Ramon Obella os fondos necesarios para continuar coa súa actividade clandestina. Este procedemento repetiuse con outras redes de evasión posta en marcha pola mundo galeguista noutros momentos da historia. Unha ruta de fuxida cara a Francia A operativa repetiuse practicamente en todas as viaxes, empregando barcos de tripulación portuguesa, con saída de Porto e destino a Francia. "Neste etapa, a maioría dos fuxidos diríxense a Francia, algúns deles co co obxectivo de pasar á zona republicana, como aconteceu con Delgado Gurriarán que empregou esta rede", conta Pastoriza. A finais de 1938 a situación volveuse insostíbel para Ramiro Illa, seguido moi de preto pola policía política da ditadura de Salazar. Neste escenario, Illa marchou a Francia, onde desenvolveu meses máis tarde unha labor análoga en apoio aos galegos recluídos nos campos de concentración franceses após o remate da guerra dos tres anos. Os anos portugueses de Obella e Illa deron para rexistrar unha marca industrial que marcou a historia do sector farmacéutico na Galiza. Así, en Porto legalizaron Zeltia, que en 1939, coa incorporación ao seu capital dos irmáns Fernández López e a presenza no mesmo de Ramon Obella e Fidel Illa Couto abriu un novo tempo no país.


Summary: Entre os 250 asinantes iniciais hai un bo número de galegos e galegas: Xosé Manuel Beiras, Ana Miranda, Yolanda Díaz, Xavier Simón, Xan Duro, César Santiso, Xoán Ramón Doldán, Xavier Vázquez Pumariño, Martiño Noriega, Enrique Pérez Lijó ou María Xesús Boo.

"De proseguir coas tendencias de crecemento vixentes (económico, demográfico, no uso de recursos, xeración de contaminantes e incremento de desigualdades) o resultado máis probable para o século XXI é un colapso civilizatorio". Vén de presentarse o manifesto Derradeira chamada, impulsado por ao redor de 250 investigadores, activistas sociais e políticos, que reclaman que as políticas e o desenvolvemento económico se axusten "aos límites ecolóxicos da Terra" e que as grandes preocupacións ambientais se incorporen ao centro do debate público. "Unha civilización remata e temos que construir outra nova. As consecuencias de non facer nada —ou de facer demasiado pouco— lévannos directamente ao colapso social, económico e ecolóxico. Pero se comezamos hoxe, aínda podemos ser as e os protagonistas dunha sociedad solidaria, democrática e en paz co planeta", conclúe o texto. Entre os e as asinantes iniciais do texto hai un bo número de galegos e galegas: Xosé Manuel Beiras, Ana Miranda, Yolanda Díaz, Xavier Simón, Xan Duro, César Santiso, Xoán Ramón Doldán, Eva Solla, Antón Sánchez, Alexandre Carrodeguas, Laura Bugalho, Martiño Noriega, Begoña Herce Meléndrez, Manoel Santos, Lidia Senra, Afonso Fernandes, Comba Campoy, Manuel Casal Lodeiro, Xavier Vázquez Pumariño, Teresa Moure, Sech Sende, Enrique Pérez Lijó, María Xesús Boo, Lois Pérez Leira ou Maria José Castelo. Na lista aparecen nomes destacados, coma os de Domingo Jiménez Beltrán, ex director da Axencia Europea de Medio Ambiente, José Manuel Naredo, Joan Subirats, Carolina López, Arcadi Oliveres, Joan Herrera, Jorge Riechmann, Belén Gopegui, Esther Vivas, Juantxo López de Uralde, Pablo Iglesias, Teresa Forcades, Ada Colau, David Fernández, Cayo Lara ou Alberto Garzón. O manifesto explica que a Gran Transformación que necesita o planeta "topa con dous obstáculos titánicos: a inercia do modo de vida capitalista e os intereses dos grupos privilexiados" O manifesto explica que a Gran Transformación que necesita o planeta "topa con dous obstáculos titánicos: a inercia do modo de vida capitalista e os intereses dos grupos privilexiados. Para evitar o caos e a barbarie cara a onde hoxe estamos a nos dirixir, necesitamos unha ruptura política profunda coa hexemonía vixente, e unha economía que teña como fin a satisfacción de necesidades sociais dentro dos límites que impón a biosfera, e non o incremento do beneficio privado". O manifesto inicia hoxe a súa difusión e recollida de apoios, a través da web www.ultimallamada.org


Summary: A empresa pública inclúe formas toponímicas ilegais na súa páxina web, tanto no formulario de rexistro de usuari@s como na consulta de horarios e traxectos, onde se permite escoller entre A Coruña/La Coruña e Ourense/Orense.

A empresa pública Renfe inclúe na súa páxina web as formas toponímicas ilegais La Coruña e Orense tanto no formulario de rexistro de alta de persoas usuarias como na consulta de traxectos e horarios, onde se achegan as opcións A Coruña/La Coruña e Ourense/Orense. Denúnciao A Mesa pola Normalización, que recibiu varias queixas nesta liña e anunciou xa medidas perante a Defensora del Pueblo, Soledad Becerril, como perante a ministra de Fomento, Ana Pastor. A asociación en defensa da lingua cita a Lei 3/1983, do 15 de xuño, en que se sinala que "os topónimos da Galiza terán como única forma oficial a galega". Un paso atrás "con motivación ideolóxica" Ao fío destas queixas, A Mesa informou de que ten presentado queixas polo uso de toponimia ilegal por parte da empresa pública, mais referidas sempre a localidades máis pequenas como A Gudiña, Uxes ou A Escravitude. A involución neste sentido "non pode ser casual", segundo entende a asociación en defensa da Lingua, denunciando que "sen dúbida responde a motivacións ideolóxicas".


Summary: A entidade organizadora -Escola de Moda Goymar da Coruña- menosprezou outras modelos, das que dixo que "estaban gordas" e "parecían xogadores de baloncesto", denuncia o deseñador Ángel Soto.

O 25 de novembro a Escola Goymar da Coruña organizaba o seu desfile "Jóvenes Diseñadores Talento 2017", unha celebración de carácter anual que tivo lugar no MAC da Coruña. Ángel Soto, ex alumno da escola e gañador do desfile na súa anterior edición, fora convidado a participar este ano na categoría de deseñador invitado. O deseñador, que actualmente reside en Londres, presentaba a colección de Malasangre, unha marca "feita para os marxinados" que el mesmo fundou nesta cidade. "Malasangre inspírase en toda a xente que algunha vez sentiu non ser suficientemente bon ou non encaixar. Non ten xénero, porque non cremos nel. Somos atrevidos e cremos firmemente no individualismo, na igualdade e no feminismo". "As modelos non eran prototipos cos que as axencias acostuman a traballar, mais xa se mandaran fotos delas. O día anterior ao desfile, dixéronme que estaban demasiado gordas e que parecían xogadoras de baloncesto" Baseándose nestes principios, Ángel foi seleccionando a súa plantilla de modelos. "As modelos non eran prototipos cos que as axencias acostuman a traballar, mais xa se mandaran fotos delas. O día anterior ao desfile, dixéronme que estaban "demasiado gordas" e que parecían "xogadoras de baloncesto", explica. A pesar de seren obxecto de menosprezo, as modelos seleccionadas por Malasangre puideron desfilar. Todas menos Rita. "Isto non pode saír" Pasadas as probas e dez minutos antes da actuación, a organización do desfile quixo "revisar" os modelos de Malasangre. "Comezaron a sinalar alterados, non entendíamos nada até que levantaron a voz e me apuntaron a min direitamente. Aí entendimos todo. Tratáronme de isto: isto non pode saír, isto non o saco, despois de tanto tempo organizando o desfile vés con isto", "Menuda vergonza", explica Rita, a rapaza finalmente rexeitada "por non ter as medidas". Segundo o deseñador, a escola tamén tivo palabras homófobas cara Hugo, outro rapaz participante que levaba tacóns e vestido: "xa non vou dicir nada porque este tío vaia así", terían dito, referíndose a súa roupa. Ante a advertencia do deseñador de facer públicos estes ataques, a dirección respondeu que "tiña un futuro moi longo por diante, que se quería seguir traballando na moda víñame mellor ter a boca pechada", afirma Ángel Soto a Sermos. "Díxéronme literalmente vés a miña casa a comer do meu pan, a beber do meu viño, co mantel posto, e aínda tes algo que dicir. Olvidan que o seu pan, o seu viño e o seu mantel pagámolo todos os alumnos que pasamos por alí posto que é unha escola privada", explica Ángel Soto. O escrito asinado por Malasangre explicando o sucedido foi compartido por máis de 21.000 persoas en redes sociais. O deseñador, que recalca as diferenzas entre a docencia e a dirección do centro, non volveu saber nada da escola. "Sei que están moi molestos e que se escudan na miña pouca profesionalidade. Non me preocupa, sei como traballo e teño cartas de recomendación e un currículum que me respalda. Estou orgulloso dos meus principios e de non permitir inxustizas como esta. Nunca poderei agradecer o suficiente a toda a xente que formou parte do meu equipo ese día e do moito que se teñen esforzado", subliña o deseñador. A escola nega que a rapaza fose discriminada e afirma que o deseñador non se cinxiu a ningunha das normas impostas para o desfile. A pesar diso, "deixámolo participar cun grupo de persoas que non víramos en ningún momento, nós temos un casting e unhas probas". En declaracións a Sermos Galiza, a escola nega que a rapaza fose discriminada e afirma que o deseñador non se cinxiu a ningunha das normas impostas para o desfile. A pesar diso, "deixámolo participar cun grupo de persoas que non víramos en ningún momento, nós temos un casting e unhas probas", explican. Ademais, desde a escola insisten no feito de que neste mesmo desfile participara como modelo unha alumna "que nunca puidera facelo por cuestións de medidas". "Nunca driscriminamos ninguén, somos exemplo de pluralidade e traballamos con persoas moi diversas e con distintas sensibilidades". A escola, que puxo de manifesto a súa postura nun comunicado publicado no seu blogue está a estudar o caso "por tratarse dun delito de calumnias", afirman. Pola súa parte, para Ángel "a beleza está nas cousas que nos diferencian do resto e non nas que nos fan axustarnos ao mesmo molde. É algo máis aló de modelos desfilando para mostrar unhas prendas, é un concepto e un pensamento común que a escola non soubo entender". Nota: na foto que vai inserida no corpo do texto aparece Hugo, modelo que foi obxecto de menosprezos homófobos, segundo o deseñador Ángel Soto.


Summary: A Universidade de Vigo presenta esta quinta feira un anuario de estudos literarios.

"Cunqueiro é moitos Cunqueiros", escribiu Méndez Ferrín na conferencia inaugural do ciclo de charlas Cunqueiro XL organizada pola Universidade de Vigo en marzo de 2021. E seguramente non todos, mais si moitos deses Cunqueiros están presentes no primeiro número de Cumieira das letras, unha revista do Departamento de Filoloxía Galega e Latina da Universidade de Vigo que se presenta hoxe ao público e que pretende "dar a coñecer traballos científicos en galego sobre a lingua, literatura e cultura galegas". Este primeiro número, un monográfico dedicado ao escritor de Mondoñedo, inclúe, ademais da conferencia citada de Méndez Ferrín, artigos de Iago Castro, Marta Mariño, Miguel González Somovilla, Rexina Veiga, Armando Requeixo, Xesús González Gómez ou César Morán, aínda que talvez a pièce de résistance do número sexa o extenso traballo de Xosé Henrique Costas e Manuel Forcadela que recupera medio cento de poemas de Cunqueiro, de entre os anos 1928 e 1940 que estaban dispersos en follas soltas, folletos e diarios íntimos. Álvaro Cunqueiro, o grande ilusionista O número inaugural de Cumieria das letras deixa constancia da multitude de universos percorridos polo autor de Merlín e familia: desde o peculiar xornalismo que exerceu durante toda a súa vida ("as noticias verdadeiras son as que teñen trescentos anos", declarou algunha vez), revisitado por Miguel González Somovilla, até o viaxeiro que entende a viaxe como "realidade referencial, simbólica e ontolóxica", que estuda Armando Requeixo. Ficción e realidade O delgado fío que separa a ficción da realidade foi explorado minuciosamente por Cunqueiro, e así, Xesús González Gómez intérnase nas incógnitas que rodean un deses poetas inventados cuxas obras traducía e publicaba: Phyllis MacCalvert. Ademais, ese xogo de máscaras e espellos co que o mindoniense poboou as páxinas dos suplementos literarios de Faro de Vigo —asinando artigos cos pseudónimos máis variados e fantaseando con poetas estranxeiros— é tamén estudado por Iago Castro, quen destaca o labor de dar a coñecer en galego os autores e tendencias que se producían nas literaturas normalizadas, así como de xustificar a súa poética presentando a enorme variedade de rexistros da lírica contemporánea como un valor que había que considerar en positivo. Novos textos inéditos: A poesía descoñecida do primeiro Álvaro Cunqueiro A nova revista de estudos literarios tamén analiza o papel dos mitos na obra de Cunqueiro —da man de Marta Mariño— ou narra experiencias de marcado sabor persoal, como a que relata Cesar Morán sobre un encontro co autor, co pretexto dunha entrevista que lle fixo en 1981, na que Cunqueiro desvelou algunhas das súas fontes literarias: literaturas celtas -nomeadamente irlandesas- que se adiantaban no tempo ao chamado "realismo máxico" dos escritores latinoamericanos do boom. Da magnitude da repercusión que a obra de Cunqueiro tivo nas literatura é testemuña, talvez, o artigo de Rexina Veiga que segue o rastro de "O adxectivo cunqueiriano na narrativa galega", a través dun longo itinerario que vai do primeiro Carlos Casares até figuras da literatura española máis actual, como Juan Tallón ou Manuel Jabois. Armando Requeixo: "Merlín' é un clásico indiscutíbel da literatura galega do século XX"


Summary: A parroquia de Sanxenxo acolle os días 8 e 9 de setembro as actuacións de Liviao de Marrao, The Skarnivals, Familia Caamagno e ao grupo de Cerceda

A asociación xuvenil 'A Esmorga' de Noalla, Sanxenxo, celebra esta fin de semana o VII Festival Noalla Viva coa aposta polas formacións musicais do país. Comezará a sexta 7 de setembro cun certame de bandas locais onde participarán Intro (Sanxenxo), Black Hawks (Portonovo) e Ciclogénesis (Nantes). Ese día a festa rematará coa actuación dos pinchadiscos Son Funktastic e Alex On The Moon. Para o sábado, coa entrada de balde, resérvase a noite principal a partir das 23 horas coas actuacións de Liviao de Marrao, The Skarnivals, Familia Caamagno e a presentación do novo disco de Zënzar, "Vaise armar". Os Zënzar preparan unha sorpresa para celebrar o 25º aniversario como grupo 25 anos de rock en galegoA histórica formación de Cerceda, debutou co nome de Mördor en 1988, chega a Noalla co seu novo traballo "Vaise armar". Letras contundentes, críticas e que falan de experiencias persoais, marca da casa. "Tivemos moi boa acollida desde a presentación en maio", afirma Manolo García, o batería e membro fundador, "desde entón e malia a crise tocamos en festivais e salas ben diversas". Coa aposta pola lingua galega como un principio básico irrenunciábel non deixan de partillar directos e estudios de gravación coas amizades. "Neste dico contamos con Vituco que xa colaborou nos últimos tres que fixemos, tamén con Mario de Invigo ou Loli Nogueira que canta na balada Contigo e sen ti". Os Zënzar preparan unha sorpresa para o ano vindeiro. En decembro Manolo García, Xosé A. Bocixa, José A. Regueiro "Tabe" xunto a Mario Grela e Paco Cerdeira celebrarán os seus 25 anos de rock en galego e non hai mellor maneira que con concertos en directo. Antes podemos bailarlles unhas pezas en Noalla ou nas festas do Barco de Valdeorras o vindeiro 14 de setembro.


Summary: As persoas primeiro, é a letanía dos gardiáns da liberdade lingüística. Decateime axiña da vitalidade dun argumento que eu imaxinaba afundido xa na prehistoria de UPyD. Pois resulta que non, que callou ben. E se aínda abrolla entre primas de risco, rescates, subas do IVE e recortes varios, non é aventurado pensar que dificilmente nos abandonará. Cómpre, iso si, cuestionar o que non deixa de ser un slogan exitoso.

Antonte escoiteino de novo, en Lapamán, a un homiño bastante alporizado que co seu discurso estridente rachaba coa apracible dinámica dunha mañá na praia: "O tema non son as linguas, son os falantes. O español non está en perigo, claro que non; tanta política de normalización lingüística o que fai é impedir que poidamos exercer os nosos dereitos, por exemplo á hora de escolarizar aos nosos fillos na lingua que elixamos", dicía nun galego do Morrazo bastante bo. Decateime axiña da vitalidade dun argumento que eu imaxinaba afundido xa na prehistoria de UPyD. Pois resulta que non, que callou ben. E se aínda abrolla entre primas de risco, rescates, subas do IVE e recortes varios, non é aventurado pensar que dificilmente nos abandonará. Cómpre, iso si, cuestionar o que non deixa de ser un slogan exitoso. As persoas primeiro, é a letanía dos gardiáns da liberdade lingüística. Empecemos por sinalar que non sempre foi así As persoas primeiro, é a letanía dos gardiáns da liberdade lingüística. Empecemos por sinalar que non sempre foi así. Cando o lema "as linguas carecen de dereitos" non capitalizaba o debate, algún dos seus defensores máis ilustres e publicitados non tiña problema en escribir, usando expresións que todos entendemos, que "non cabe dubidar dos dereitos de tales linguas a ser defendidas e prioritariamente promocionadas nas súas respectivas áreas, de xeito que se corrixa o desequilibrio que privilexiou durante demasiado tempo ao castelán no seu detrimento." Era Fernando Savater en 1984, dicindo benditas obviedades sobre o obxectivo fundamental das políticas a prol de linguas minorizadas –daquela e tamén hoxe- coma o galego. Visualicemos, na procura doutra perspectiva, esa imaxe tan familiar para calquera galego urbano ou vilego: un casco vello de pedra afogado por un ensanche de cemento que non deixa de medrar. E preguntémonos: que pensamos de medidas coma a prohibición de pór letreiros luminosos nas fachadas dos edificios históricos, de sobrepasar a altura dos inmobles lindeiros, ou de limitar as cores das carpintarías exteriores a gamas que ofrezan certa homoxeneidade estética? Estamos dispostos a estas perdas de liberdade? "Os edificios non teñen dereitos; as persoas que os habitan, si"; non é? Mais tamén é ben sabido, especialmente polos propietarios de vivendas declaradas Ben de Interese Cultural, que un non pode nestes casos decidir libremente pintar a fachada da súa cor favorita, arrombar tabiques, engadir andares ou calquera outra reforma que a un lle pete. Sacrificar determinadas cotas de liberdade para protexer cousas que paga a pena conservar non é excentricidade, moito menos tiranía. É, pola contra, un valioso legado da Ilustración Sacrificar determinadas cotas de liberdade para protexer cousas que paga a pena conservar non é excentricidade, moito menos tiranía. É, pola contra, un valioso legado da Ilustración. As leis de normalización lingüística (tamén no eido do ensino) son cotas do mesmo tipo que as leis de patrimonio -que nos impiden pintar de verde un pazo do século XVIII- ou que as leis de protección medio-ambiental -as cales nos prohíben construír unha urbanización nas Fragas do Eume (ou queimalas). Como hai casas dabondo para pintar de verde, lugares dabondo para construír urbanizacións e ámbitos na sociedade dabondo para aprender castelán, podemos permitirnos restrinxir as liberdades en determinadas situacións, para deste xeito acadar determinados obxectivos: edificios barrocos conservados o mellor posible, paraxes naturais non contaminadas, e cidadáns (empezando polos estudantes) competentes en galego. Hai casas dabondo para pintar de verde, lugares dabondo para construír urbanizacións e ámbitos na sociedade dabondo para aprender castelán Trátase, por suposto, dunha opción política, nin máis nin menos democrática que obviar por completo a noción de patrimonio (xa se sabe que se pode ser simultaneamente demócrata convencido e perfecto ruín). A pregunta, sinxela coma poucas, é: queremos realmente protexer a nosa lingua igual que protexemos os nosos monumentos e paisaxes singulares? A meirande parte dos políticos que gobernaron Galicia dende 1981 responderon que si, e por iso fomentaron políticas de normalización lingüística: para protexer o idioma que tal precisaba. Neste mundo neoliberalizado até o extremo néganselles dereitos ás linguas ao tempo que se lles esixe unha competencia pseudodarwinista entre elas Mais neste mundo neoliberalizado até o extremo de que ás linguas se lles negan dereitos ao tempo que se lles esixe unha competencia pseudodarwinista entre elas, nada indica que esa protección vaia ser eterna. Estámolo a ver, de feito. Ben sabemos que os que se senten amolados polas leis que non permiten arramplar con fragas e petroglifos de 3.500 anos de antigüidade non son antidemócratas. Esta non é a palabra. Son outras moitas as que os definen con precisión. De veras queremos asumir eses cualificativos en relación á nosa actitude coa lingua galega?


Summary: Delegado da CIG e membro do comité de empresa da factoría da Coruña, recoñece que estaban "un pouco cansos" do actual propietario das plantas coruñesa e de S. Cibrao, un xigante do aluminio estadounidense que "en todos estes anos apenas fixo investimentos". Empraza as administracións a "mover ficha" sobre un sector que considera estratéxico e lembra que é chace resolver a cuestión da tarifa eléctrica.

- Hai ou non hai venda das factorías da Coruña e San Cibrao? - O que hai é moito ruído e poucas noces (rí). Non sabemos nada máis que o que lemos na prensa, e estes días publicáronse cousas das que non tiñamos coñecemento. Oficialmente só hai un recoñecemento por parte da empresa de que procuran un comprador ou inversor. Si que confirman que hai contactos nese sentido con varios grupos empresariais e fondos de investimentos. Non sabemos máis, hai moitas especulacións... "Oficialmente só hai un recoñecemento por parte da empresa de que procuran un comprador ou inversor" - Mais xa vos reunistes coa empresa, non vos dixeron nada máis? - Houbo unha reunión nas tres fábricas [A Coruña, San Cibrao e Aviles] o día en que saiu a noticia, unha xuntanza na que basicamente viñeron dicirnos que si, que había eses contactos. Non nos dixeron con quen, nin quen estaba interesado nas factorías alegando á necesaria confidencialidade. - Hai preocupación? - Levamos anos con preocupación. A situación viña sendo cada vez máis precaria. Mais tamén hai certa esperanza porque pode haber cambios para mellor. Nestes anos Alcoa non apostaba nestas factorías, non fixo investimentos nin en novos produtos nin en modernizar as instalacións... O único que fai é exprimir e exprimir, e estabamos xa un pouco cansos. Así que se pode dicir que hai preocupación e esperanza. O que si que teño claro é que, fique quen fique con estas factorías, hai que clarificar de vez a cuestión do sistema eléctrico. "Fique quen fique con estas factorías, hai que clarificar de vez a cuestión do sistema eléctrico" - A que te refires? - Ao sistema actual, nos que os prezos son caros e impredecíbeis, co que iso supón para estas plantas onde a electricidade pode representar o 40% dos custos de produción. Por poñer un dato, só no ano 2012 na factoría da Coruña a factura eléctrica era de 54 millóns de euros. É unha actividade que consume moita electricidade. Por iso é importante o da tarifa eléctrica galega, que é un debate impulsado pola CIG, unha ILP que todos os grupos do Parlamento admitiron para o debate na cámara galega. - Referíaste antes a que Alcoa apenas investiu nas factorías galegas - Non fixo ningún investimento máis aló dos que eran estritamente necesarios, os mínimos requeridos para cumprir coas novas normas e lexislacións. Mais non fixo ningunha aposta económica nun plan de modernización ou futuro. E nestes anos os beneficios foron de millóns e millóns de euros. Non fixeron ningún investimentos en todos estes anos máis aló dos que eran estritamente necesarios, os mínimos requeridos para cumprir - Desde o propio comité cifraban en 2015 os beneficios xerados polas plantas desde a súa compra por Alcoa en máis de 1.500 millóns de euros - A venta do grupo pódese dicir que foi un escándalo. En 1998 Alcoa comprou 10 plantas ao Estado, ao Sepi (Sociedade estatal de participacións industriais ) por 400 millóns de dólares. E cunha cláusula na que se establecía que nos vindeiros anos o comprador sería compensado pola suba do prezo da electricidade que poidese darse. Pois ben, durante 12 anos esa diferenza na electricidade asumeuno o Sepi, o Estado, Alcoa seguía pagando a electricidade a prezos de 1998. Nós calculamos que en 2007, e só con esa compensación e outras, Alcoa xa recuperara o que gastara en 1998 en mercar as factorías. Só coas compensacións! Engádelle aí todos os beneficios que obtivo desde 1998 até agora... O alumnio é unha mina de ouro, embora agora non esté moi boiante, é un negocio que xera moito carto. - E que papel debe xogar a Xunta e o Erstado en todo isto, se é que teñen que xogar algún? Pois teñen moito que dicir, sobre todo no que falabamos antes de regulación eléctrica. Estas factorías eran públicas, do Estado e vendéronse, e dan beneficios. E a Xunta ten que poñerse mans á obra e traballar nisto como sector estratéxico que é é. Estamos a falar de 400 postos de traballo directos na Coruña e 1.200 en San Cibrao.


Summary: Un acto simbólico -un deputado do BNG rasga no Parlamento unha fotografía de Felipe VI- voltou a pór o PP perante o espello. Nel reflectiuse o rosto dun partido que na práctica non asume a recente sentenza do Tribunal Europeu de Dereitos Humanos en virtude da cal a liberdade de expresión até ampara a queima de imaxes dos monarcas. O PP forzou a máquina para sancionar Luís Bará, o protagonista do lance. É un home de talante templado e de firmes conviccións: "Estamos nun momento en que cómpre facer xestos de radicalidade democrática".

Miguel Santalices, o presidente do Parlamento, pisou o acelerador e convocou de urxencia os órgaos da cámara. Obxectivo, sancionar Bará por rasgar a instantánea do monarca. Non o conseguiu. Os servizos xurídicos da cámara viráronlle as costas. Non viron nada puníbel na conduta do parlamentar do Bloque. É sexta feira e Luís Bará aténdeme por telefone. Está por un lado satisfeito pola resolución deste asunto, por outro indignado por que o partido no goberno utilice o Parlamento ao servizo dos seus intereses políticos. Estamos a falar dun parlamentar experto na memoria histórica e que, por tanto, sabe moi ben onde afunde as súas raíces o Partido Popular. -Estás sorprendido pola repercusión da túa decisión de rasgares unha fotografía de Felipe VI? -Algo extraño hai. Cando foi o debate no Parlamento, por parte da presidencia non houbo ningunha chamada á orde, ningunha advertencia, ningún comentario. Así que a decisión do presidente do Parlamento [de pedir un informe xurídico e convocar os órgaos de goberno da cámara] é produto dunha orde que veu directamente do Partido Popular, parece ser que do propio presidente da Xunta, para que se tomasen medidas a posteriori. Isto demostra que a institución está claramente ás ordes do Partido Popular. -Estaríamos pois perante unha intromisión do poder executivo no lexislativo. -Clarísimo. Foi unha reacción posterior. Cónstanos que houbo unha interferencia por parte do Goberno e do Partido Popular. -Sospeitas que houbo algunha chamada da Casa Real? -Non, até tanto non chego. Mais como o tema tivo moita trascendencia mediática en todo o estado, supoño que iso foi o que fixo saltar as alarmas e alguén colleu o telefone e dixo que como se podía permitir algo así. Eles argumentan que é unha falta de decoro e un atentado contra a máxima institución do estado, cousa que nós negamos. Pensamos que esa foi a razón da decisión da presidencia do Parlamento de actuar a posteriori. -Non calculabas os efeitos que se podían derivar dun acto desas características? -Non porque, se se escoitar con atención o meu discurso, o que fixen foi pór un exemplo. Dixen que ese non é o tipo de acto que nós costumamos facer, pero que, aínda así, si defendemos que se poda facer. E, portanto, fíxeno eu propio. Defendemos que -tal e como o deixou claro na súa sentenza o Tribunal Europeu de Dereitos Humanos- estamos perante un dereito democrático, o dereito á liberdade de expresión, o dereito de rexeitar desa maneira, con ese xesto, a monarquía. Ademais, o tribunal di algo moi importante: que sen o dereito á disidencia, á discrepancia, non pode haber democracia. -Fóra do ámbito político, que reacción social percebiche? Que ondas che chegaron? -Moi positivas. Eu creo que hai moitísima xente que estaba agardando un acto como este, polo que significa neste momento histórico de ataque aos dereitos democráticos e de represión, esta auténtica deriva reaccionaria e autoritaria do Estado que se está a pór en cuestión en toda Europa e no mundo. Había na sociedade certa demanda de que alguén tiña que facer un acto que dixera "até aquí chegamos e isto non pode ser". E facelo tamén no Parlamento dálle un simbolismo especial... na sociedade está instalado un certo medo, unha certa aprensión, e que o faga un representante público pode ser visto pola xente como un amparo, como unha defensa. -Tamén haberá un sector do público que diga: boh, aí están outra volta os do Bloque, que son uns esaxerados, que son uns radicais. -Si, efectivamente. Mais nalgún momento hai que ter actuacións de radicalidade, de radicalidade democrática, sobre todo porque neste momento, o principal problema que temos no estado español é precisamente a ameaza sobre os dereitos e liberdades fundamentais, tanto individuais como colectivas. Estámolo vendo todos os días coa actuación de todo o aparato do estado e como se interpretan as leis por parte dun poder xudicial que está totalmente supeditado, non hai garantías democráticas, nen separación de poderes. Hai un poder executivo, un poder militar, un poder mediático... que atacan eses dereitos. Polo tanto, esa é a batalla principal que temos que librar. No BNG témolo analisado así e somos consecuentes con iso. Isto non o facemos por que pensemos que nos vai traer réditos politicos, facémolo porque hai que ser coherentes e consecuentes. Esta é a bandeira que hai que defender nestes momentos. -Feixóo talvez se pasou unha pouco de freada porque veu a dicer algo así como que o teu acto fora unha especie de apoloxía da violencia. -Ben, é algo perfeitamente intencionado. Intentar asociar o noso discurso -un discurso radicalmente democrático, de defensa dos valores e principios democráticos- con algo que non existe na sociedade galega. Aquí non hai violencia. Lamentabelmente aquí o que hai é a violencia do poder, a violencia dun Partido Popular que ataca sistematicamente as clases populares, a violencia tamén da corrupción, a violencia de quen se reúne con representantes de estados ditatoriais e que patrocinan o terrorismo, ou a violencia de quen ten no seu pasado fotos con narcotraficantes. Iso si que é violencia. Dixo [Feixóo] que eramos integristas, o BNG o que somos é íntegros na defensa deses principios democráticos. Ese discurso de asociar o acto que fixemos coa violencia non se sostén porque non hai violencia en Galiza. Non van convencer ninguén por aí. Mais, bon, intentan sementar esa dúbida, de que este tipo de actos poidan incitar a violencia. -Tes traballado moito no terreno da memoria histórica e é realmente curiosa a falta de consciencia social sobre o feito de quen acabou restaurando a monarquía no Estado, non? -Si, claro, por iso cando falamos de memoria histórica facemos moito fincapé en que non é simplesmente ollar para o pasado. Non, a memoria histórica ilumina o presente e explica por exemplo ese ADN autoritario e reaccionario do PP. Eles recibiron a herdanza biolóxica e ideolóxica do franquismo. No comportamento do sistema xudicial español hai moitos ticks do tribunal de orde pública, do tribunal de responsabilidades políticas, do tribunal da persecución da masonería e o comunismo, está con outro formato, con outra aparencia, aparentemente democrática, mais van levando as cousas na mesma dirección de criminalizar a disidencia, xa sexa esta en forma de canción, de tuit ou de resolución dun parlamento democrático como no caso de Catalunya. -Os servizos xurídicos da cámara finalmente consideraron que non había materia puníbel na túa actitude. O asunto vaise saldar simplesmente cun reproche da Mesa por supostamente teres incorrido nunha conduta pouco apropiada, de falta de decoro. -Era evidente que non había ningún motivo para me sancionar, nen por cuestións formais nen de fondo. O PP perseguía un acto exemplarizante. Tornar imposíbel o que aconteceu no pleno. Pero ante o informe que elaboraron os servizos xurídicos da cámara, viron que a súa intención non tiña percorrido ningún. E desestiron. Valoro positivamente como conclúe todo. Non é que me sinta reconfortado -eu non lle tiña medo a ningunha hipotética sanción-, mais desde logo reafírmone na necesidade de seguir nesta liña, na necesidade de defendermos de forma radical os dereitos e as liberdades públicas. Esa é e será unha liña prioritaria de traballo para o BNG. Nota: na fotografía interior vese Bará a despregar unha bandeira de Galiza durante unha comisión parlamentar.


Summary: A investigadora da USC Uxía Bolaño vén de ler a súa tese de doutoramento, centrada na representación da infancia nos medios no comezo do século XX. Na prensa da emigración a infancia aparece "como semente do porvir galego" e "esperanza de cambios socio-políticos", explica

Observar a representación na prensa da infancia galega e da súa educación como vía para coñecer e comprender "a vida social e os horizontes desexados" pola poboación. É un dos obxectivos que se marcou Uxía Bolaño Amigo, investigadora da Facultade de Ciencias da Educación da USC que vén de obter un sobresaliente cum laude coa súa tese de doutoramento, unha investigación que puxo a ollada na prensa galega -tanto a do interior como a da emigración- e madrileña publicada entre 1915 e 1936, unha etapa na que os medios presentaban un modelo de infancia e primeira adolescencia que "tentaba cumprir un labor de reprodución social baixo modelos identitarios que trasladan nocións de xénero, clase social e identidade nacional".Pero xunto a eses trazos comúns hai tamén non poucas diferenzas. A grandes trazos, a investigación da doutora Bolaño conclúe que "mentres a prensa emitida no territorio galego olla cara a Madrid" como fonte de "modernización e progreso", a editada dende a capital española "torna a súa mirada cara ás elites burguesas e aristocráticas de París e Londres". Mentres, os medios que puñan o foco no territorio galego eran os da emigración, que "proxectan unha apertura cara a unha Galiza con conciencia de seu".Naqueles comezos do século XX os medios de comunicación xa eran un vehículo para a "construción do imaxinario colectivo" e, polo tanto, reflectían tamén os desexos da poboación "praa coa súa descendencia. Así o observa Uxía Bolaño nos textos e imaxes publicadas "nun conxunto significativo e relevante de revistas culturais e prensa gráfica galega, publicada tanto na Galiza territorial como na outra Galiza presente en América", así como na prensa de Madrid. Entres as publicacións analizadas está a revista Céltiga, editada en Bos Aires, Eco de Galicia (La Habana), Marineda (A Coruña); Vida Gallega (Vigo) e as madrileñas La Esfera e Blanco y Negro.Esta mostra de publicacións, explica a investigadora, "permite observar, coñecer, valorar e comparar as representacións construídas e difundidas polos sectores burgueses" de ideoloxías diversas "que tanto nos contextos galegos como nos madrileños, educaban a súa descendencia". Neste contexto, a prensa galega da emigración reflicte neste eido o se papel "chave na sedimentación de tendencias ideolóxicas, movementos políticos e culturais considerados hoxe cruciais no proceso de dinamización do territorio galego e da idea de Galiza como proxecto colectivo". Así, por exemplo, en Céltiga "aparece reiteradamente a idea da infancia como 'semente do porvir galego'", cos "nenos, nenas e adolescentes" como depositarios das "esperanzas de cambios socio-políticos que garantan un futuro mellor".Uxía Bolaño explica que na prensa da emigración a infancia aparece "como semente do porvir galego" e "esperanza de cambios socio-políticos"A prensa madrileña, pola súa banda, ten o foco posto nas capitais europeas. "Nas escasas ocasións nas que alude a Galiza, exhibe unha representación que se re-apropia de elementos diferenciais para estereotipalos". Todo, nunha "representación identitaria que conxuga os tópicos de xénero e de clase social", algo no que tamén inciden "os medios da Galiza territorial". Todas as mensaxes, á súa vez, están "atravesadas por ideais cívico-burgueses de urbanidade e consumo", se ben "o seu despunte é maior na prensa madrileña e na galega territorial". O traballo de Uxía Bolaño foi dixirido polo profesor Antón Costa, da USC, e pola profesora María del Mar del Pozo, da Universidade de Alcalá de Henares.


Summary: O Museo do Pobo Galego estende "a toda a sociedade" a súa campaña de captación de socias e socios ás portas do seu cuadraxésimo aniversario

Neste 2017 o Museo do Pobo Galego está de cuadraxésimo aniversario. Aínda que foi creado como institución en 1976 foi ao ano seguinte cando inaugurou as súas primeiras salas no convento de San Domingos de Bonaval grazas a unha cesión do Concello de Santiago. Como fundación que é sostense grazas ás achegas das persoas e institucións que forman parte do seu padroado e tamén coa colaboración das súas socias e socios, "raíces" da institución entre a cidadanía que o Museo procura ampliar a través dunha campaña que vén desenvolvendo dende mediados de 2016 e que no inicio de 2017 aposta por relanzar. 'Teño un museo' nace cun obxectivo ben claro: ampliar o número de persoas socias. Canta máis xente se implique no seu mantemento "máis forte" será e "máis independencia" terá. Os muros de Bonaval custodian fondos "cun enorme valor simbólico e histórico", pero "non poucos tamén cun grande valor económico", explican. "Pertencen á cidadanía e están depositados non só nas mans das profesionais e da dirección do Museo do Pobo, senón nas daquelas persoas que o sosteñen". E cantas máis poidan achegar dende 30 euros ao ano, mellor. É por iso que agora procuran "estender" a campaña a "toda a sociedade". O Museo do Pobo Galego celebra neste 2017 o cuadraxésimo aniversario da inauguración das súas primeiras salas A imaxe da campaña, debullada este luns polo presidente do padroado do Museo do Pobo, o historiador Justo Beramendi, son as propias socios e socios retratados pola cámara de Tino Viz ante as súas pezas favoritas do Museo do Pobo. Trátase, explicou Beramendi en rolda de prensa na casa do Concello de Santiago, de amosar que "o conxunto dos socios segue a ser fundamental" non só porque "contribúen ao sostemento económico", senón tamén porque "están encadrados e imbricados nos órganos de representación e goberno da nosa estrutura e teñen autonomía de acción". É posible colaborar co Museo do Pobo dende 30 euros ao ano Este modelo, afirma, "vén dando froito s continuos e importantes para a empresa do ben común". O máis recente é esta campaña, "que vai in crescendo e que acompañará durante 2017 a celebración do aniversario da inauguración das primeiras salas". Na campaña, subliña Beramendi, implícase tamén o Concello compostelán dende a súa condición de patrón institucional da fundación, como reflexo da "importancia" que o consistorio da capital veu tendo "durante os 40 anos de existencia" do Museo. "O Concello non se pode poñer de perfil ante iniciativas coma esta", agregou durante a presentación do alcalde santiagués, Martiño Noriega, que aplaude que o modelo de socias e socios permita que "cada persoa asociada sexa dona e responsable" dunha entidade "que pretende ser o museo de todas e todos os galegos". Entre as persoas que poñen imaxe a esta campaña figuran rostros máis coñecidos como a mestra Antía Cal ou o xornalista Fran P. Lorenzo e, xunto a eles, socias e socios do Museo procedentes de distintos ámbitos. Todas as imaxes amósanse na web da campaña.


Lembran a Gallardón cando dicía que a maternidade era o que facía ás mulleres realmente mulleres? ou a Cañete cando afirmou sen pudor que un debate entre un home e unha muller era complicado? Foron lapsus ou as afirmacións dos mandatarios do PP reflíctense tamén nas súas políticas? O socialista francés Charles Fourier dicía que o grao de civilización dunha sociedade se mide polo grao de liberdade da muller. Se o pai do cooperativismo erguera a cabeza e botase un ollo ao Estado Español pensaría que somos uns bárbaros ou, como mínimo, uns incivilizados. A expresión feminización da pobreza pretende connotar o crecente empobrecemento material das mulleres, o empeoramento das súas condicións de vida e a vulneración dos seus dereitos fundamentais. É un feito palpable que un dos efectos máis rotundos dos programas de axuste estrutural inherentes ás políticas neoliberais é o crecemento do traballo gratuíto das mulleres no fogar, resultado dos recortes dos programas sociais por parte dos gobernos. Así, aquelas funcións das que o Estado abdica, xa sexa saúde, nutrición ou educación, volven recaer na familia. No caso do Estado Español, acudimos, precisamente, ao desenvolvemento dese termo. Un dos efectos máis rotundos dos programas de axuste é o crecemento do traballo gratuíto das mulleres no fogar A demolición do cuarto piar do Estado do Benestar En xaneiro cumpríronse oito anos da aprobación da Lei da Dependencia, que supoñía un bastión ao que non se debía renunciar unha vez conseguido. Porén, a chegada da crise, a austeridade e as esixencias europeas no control do déficit non a deixaron medrar. No 2011 os Orzamentos Xerais do Estado recollían 1.498 millóns para o financiamento desta lei. Para este 2015 a previsión foi de 1.177, un 27% menos. Logo chegaron os trocos na lei, que remataron coa súa esencia de dereito subxectivo. O freo na aplicación desta lei foi, evidentemente, moi pernicioso para os dependentes, pero tamén para as mulleres, e dun xeito dobre. Por unha banda, porque moitas abandonaron os seus traballos para coidar dos seus maiores e pola outra, porque a lei supuxo unha boa canteira de emprego feminino. Entre 2009 e 2010 os datos ofrecidos polo Goberno indicaban que grazas á lei se crearan 165.000 traballos directos, a maioría para mulleres. A reforma que precarizou o precario O Partido Popular decidiu levar a cabo a reforma de marzo de 2012. O Goberno afirmou que buscaba protexer o emprego, facilitando a súa creación grazas a unha importante rebaixa da indemnización por despido improcedente e á eliminación da autorización previa en caso de despidos colectivos. A Enquisa de Poboación Activa (EPA) do ano pasado reflectiu unha leve recuperación pero evidentemente, é un dato que non dilúe o deterioro acumulado durante os últimos sete anos de crise laboral. Porén, como afectou a reforma laboral ás mulleres? Os contratos de xornada parcial falan claro: aumentan un 4% en mulleres mentres que diminúen un 1,6% en homes. Queda por ver que aporta o dato de peche de 2015 pero semella que poderíamos falar dunha nova modalidade de precariedade centrada nas mulleres. Os datos indican que estamos ante unha nova modalidade de precariedade centrada nas mulleres Canto á brecha salarial, o Instituto Nacional de Estatística (INE) vén de publicar a última Enquisa Anual da Estrutura Salarial de 2012. A diferenza sitúase nun 24%, máis alta ca nos cinco anos precedentes. Menos presuposto para a violencia machista A actual alcaldesa popular de Madrid, Ana Botella, citou hai uns anos o conto popular da Cinsenta para afirmar: "A Cinsenta é un exemplo para as nosas vidas polos valores que representa. Recibe os malos tratos sen protestar, busca consolo no recordo da súa nai". Con consolo non se reduce a violencia machista e con asfixias orzamentarias, tampouco. No 2014 a partida de transferencias orzamentarias para programas de axuda era de 12.090.000 euros, no 2015 quedou en 11.715.000. O Ministerio de Sanidade conxelou a aportación aos plans concretos de prevención de violencia de xénero, que inclúe os programas de asistencia e axudas a familias e mulleres que sufriron violencia machista. O Programa de Asistencia Social para Mulleres Vítimas de Violencia de Xénero mantense nos 4.000.000 de euros do 2014. A partida que máis diminuíu é a referente ao convenio para a teleasistencia móbil ás vítimas de violencia de xénero que pasou de 5.500.000 euros en 2014 a 3.600.000 en 2015. No 2014 a partida para programas de axuda a víctimas de violencia machista superaba os 12 millóns, en 2015 non chega a eles Todo isto nun contexto que nos deixa as cifras de 54 mulleres asasinadas en 2013 e 53 no 2014. Da primeira cifra, once acusaran previamente ao seu asasino, da segunda catorce. Semella que, cando o goberno omite a súa responsabilidade, nin protestar abonda. Abortada a Lei Gallardón Ás veces a cobiza rompe o saco e isto foi o que lle pasou ao anterior titular de Xustiza, Alberto Ruiz Gallardón coa reforma da lei do Aborto. O madrileño quixo derrocar a lei Aído, que impoñía restricións ao aborto en función dos prazos, fronte a unha que só o despenalizaba en dous supostos. O primeiro sería o menoscabo importante e duradeiro para a saúde física e psíquica da muller. O outro era a violación. Eliminaba o suposto de malformación que estaba recollido na lei de 1985. A reforma era unha das promesas electorais dos populares. Porén levantou feridas, mesmo dentro do PP. Baróns e pezas relevantes como Monago ou Celia Villalobos mostráronse contrarios. As rúas eran un fervedoiro de protestas contra esta involución nos dereitos femininos. Rajoy non se complicou e instalouse no laissez-faire ata o último momento antes da aprobación, no que anunciou a retirada da lei. Posteriormente Gallardón puxo punto final á súa carreira política. Pero a guerra non está gañada. O Partido Popular segue dándolle voltas á posible reforma, sempre cun endurecemento das condicións da anterior lei socialista. Tal como conta hoxe El Diario, tanto o ministro de Sanidade, Alfonso Alonso, como o portavoz do PP no congreso, Rafael Hernando, afirmaron que "o aborto non é un dereito". Queda por ver en que remata a guerra e que papel xogan os movementos sociais e a oposición. Stieg Larsson poñíalle o título ao seu best-seller Os homes que non amaban as mulleres porque, entre outras cousas, relataba unha fonda trama de misoxinia. Con mudar un pouco o título describimos as políticas do Goberno nos últimos anos. Puidera ser que a afirmación de que no Estado Español vivimos unha feminización da pobreza soara aleatoria. Porén, coas reformas do Partido Popular cúmprense os eixos fundamentais: vulneración dos dereitos, precarización do traballo e abdicación do Estado das súas funcións.


Summary: O ministro español de Educación, José Ignacio Wert, prevé endurecer para o vindeiro curso, os criterios de acceso ás bolsas e axudas ao estudo universitario. Dámoslle a palabra ás organizacións estudantís e ao alumnado

Tres historias que poñen nome e apelidos ás consecuencias dos recortes nas bolsas universitarias. Mais tamén, ao endurecemento dos criterios de acceso ás mesmas. Milleir@s de alumn@s veranse abocad@s a devolver as axudas percibidas por non chegaren á porcentaxe de créditos aprobados exixidos polo Ministerio español de Educación. Ana Barxa, estudante de Arquitectura na UdC, é unha delas. A piques de se presentar aos exames de xullo apura as horas de estudo para evitar devolver 3.400 euros. @s bolseir@s recoñecen que --ao contrario do que pregoa o ministro-- non poderían estudar se non fose polas axudas públicas. Moit@s xa combinan traballo e estudos para afrontar os gastos dunha vida fóra da morada familiar toda vez que recoñecen "é imposíbel aprobar" se estudas e traballas. No número 54 do Sermos Galiza, dámoslle a voz ao alumnado para revater a Wert


Summary: Este martes botou a andar este portal de cultura gastronómina, impulsado por GCiencia co apoio da Deputación da Coruña. A web fará ficapé na innovación ligada aos produtos de alimentación, parte esencial da cultura dun país, e contará con achegas de cociñeiros e cociñeiras galegas

"A idea naceu vendo a importante investigación relacionada cos alimentos que se realiza en Galicia. Pero dende aí fomos ampliando o concepto: que representa a gastronomía para a cultura dun pobo"Este martes chegou á rede Boísimo, o novo portal temático de GCiencia dedicado á gastronomía e á alimentación. Pero Boísimo está moi lonxe de ser unha web de receitas (aínda que tamén inclúe algunhas), senón que a páxina ten como cerne a ciencia e a investigación e, ademais, entende a cociña como un feito cultural de primeira orde. "A gastronomía é unha parte esencial da cultura dun país", comeza o texto no que se presenta o medio, que nace co apoio da Deputación da Coruña, a través do seu programa de proxectos singulares de especial interese cultural.A páxina contará con reportaxes, entrevistas, artigos de opinión, receitas e con colaboracións destacadas, coma as do escritor Domingo Villar, os videoconsellos sobre nutrición de Amil López ou as achegas das cociñeiras Lucía Freitas, Bea Sotelo ou Iria Espinosa."Boísimo é unha idea que foi madurando moi pouco a pouco e que naceu vendo a importante investigación relacionada cos alimentos que se realiza en Galicia, en institucións públicas como a Misión Biolóxica de Galicia, o Centro de Investigacións Agroalimentarias ou Instituto de Investigacións Mariñas, pero tamén privadas", explica o xornalista Pablo López (GCiencia). "Pero dende aí fomos ampliando o concepto, centrándonos máis na cultura: que hai detrás do feito gastronómico, que representa a gastronomía para a cultura dun pobo..., e no seu aspecto social e económico", di."Queremos falar dos excelentes produtos gastronómicos galegos, pero hai unha gran vinculación entre o produto e a investigación"Entre os primeiros contidos de Boísimo aparecen, por exemplo, os recentes avances na cría de polbos de acuicultura, a formación e investigación sobre o viño en Galicia, ou a recuperación das galletas mariñeiras a cargo de Daveiga. "Queremos falar dos excelentes produtos gastronómicos galegos, pero hai unha gran vinculación entre o produto e a investigación", destaca Pablo López, que pon o exemplo do chícharo bágoa, que nos últimos anos acadou tanta sona e valor. "É un xerme que estaba no banco de xermoplasma da Misión Biolóxica de Galicia. Un produtor foi por aí e comezou a plantalo, coidouno moito, porque hai que coidalo ben, e comezaron a vir cociñeiros do País Vasco a mercalo a prezos moi elevados. É un produto, pero vinculado tamén á investigación, algo que estaba aí, pero que podería terse perdido, e que agora ten un gran potencial económico", conta.O portal quere ademais falar de gastronomía desde unha perspectiva de xénero que "lonxe dos clixés tradicionais, reflicta a enorme importancia da muller na alta cociña e do home na cociña doméstica"Boísimo ten, polo tanto, tres grandes patas: a investigación, o produto e os cociñeiros e cociñeiras, "porque aquí hai grandísimos chefs, pero tamén unha clase media de moitísima categoría", destaca López. Estarán presentes na publicación a través de Lucía Freitas, Bea Sotelo ou Iria Espinosa, tres mulleres que acadaron cadansúa Estrela Michelín e que achegarán as súas receitas, que serán sempre sinxela e, sobre todo, saudables, enmarcadas precisamente na sección Estrelas Saudables. O portal quere ademais falar de gastronomía desde unha perspectiva de xénero que "lonxe dos clixés tradicionais, reflicta a enorme importancia da muller na alta cociña e do home na cociña doméstica"."Hai fenómenos de abandono e despoboamento no rural, pero tamén hai exemplos -e nós ímolos contar- de xente que volve ao rural e que volve para traballar o campo"O portal falará decote sobre os prezados produtos alimenticios galegos, destacando ademais o seu potencial como elemento de desenvolvemento territorial, para a recuperación demográfica das zonas despoboadas ou para a xeración de identidades comunitarias. "Agora que tanto se fala da España vacía e vaciada e da Galicia baleira e baleirada, é fundamental ter en conta estes produtos e o valor que se lles poden dar a estas comarcas", sinala Pablo López."Hai fenómenos de abandono e despoboamento no rural, pero tamén hai exemplos -e nós ímolos contar- de xente que volve ao rural e que volve para traballar o campo. Xente que ten formación, que vén das cidades, pero que quere facer do campo un medio de vida. E están conseguíndoo", salienta. "O campo non debe ser visto como un espazo atrasado, de xente maior e non vinculado coas novas tecnoloxías", engade. "A alimentación é un elemento integrador e vertebrador do territorio e pode ser entendido como tal", conclúe.


Summary: O Concello de Vigo instalou esta cuarta feira no alto da capela da Guía unha escultura do Sagrado Corazón de Xesús, cun custo de 84.000 euros para as arcas públicas.

Esta cuarta feira rematou a instalación do Sagrado Corazón de Xesús que agora coroa a capela da Guía, en Vigo. Trátase dunha escultura relixiosa de seis metros de altura construída pola Escola provincial de canteiros e cedida ao Concello pola Deputación de Pontevedra. O alcalde, Abel Caballero, explicou recentemente que o deseño da escultura "responde aos planos orixinais da ermida", erixida en 1951 con base no deseño do arquitecto vigués Manuel Gómez Román —quen foi tamén secretario xeral do Partido Galeguista e concelleiro en Vigo—. As obras paralizáranse daquela polo seu elevado custo. Situar agora no alto da capela este Cristo valerá perto de 84.000 euros. Porén, a polémica está servida. O historiador Lucio Martínez Pereda vén de advertir a través de Twitter do "enorme risco" coa instalación desta escultura que Vigo corre de "converterse nun novo lugar de peregrinaxe para a ultradereita e o neofascismo español". Martínez Pereda salientou que a cidade olívica será "a única do Estado español que pague con diñeiro público unha estatua coa imaxe relixiosa que representou con maior intensidade e claridade o cruzadismo belicista do nacional-catolicismo". Máis de 650 símbolos e distincións franquistas fican aínda presentes na Galiza Mais xa en 2020 a Iniciativa Galega pola Memoria (IGM) alertaba do "escándalo" que suporía coroar a capela da Guía con esta escultura. "É un símbolo claramente franquista que foi utilizado como icona da loita contra os valores democráticos e as persoas que os defendían". "Especial estupor provoca que os traballos para a colocación dunha escultura na ermida do Monte da Guía, proxectados durante a ditadura pero paralizados polo seu elevado custo, vaian ser finalmente financiados por dúas institucións democráticas", precisaron, en alusión a Concello e Deputación. Criticaban, aliás, que teña cabida "nun Estado aconfesional", tal e como recolle a Constitución de 1978, destinar cartos públicos a este tipo de infraestruturas.


Summary: A SGHN vén de presentar ante o Goberno central un novo escrito sobre o proxecto de Autovía A-57 (Pontevedra-Porriño), denunciando o malgasto de recursos nunha infraestrutura innecesaria, que se uniría á nova A-59 (Vilaboa-Peinador), á autovía A-55 (Vigo-Porriño) e á AP9, de pago.

Se a crise económica trouxo algún efecto positivo este foi unha maior vixilancia da sociedade contra o malgasto de recursos en infraestruturas innecesarias, e en xeral, na desaceleración de actuacións urbanísticas que supoñen un atentado contra o medio. A crise deixou ao descuberto a inutilidade de varias vías de alta capacidade nos arredores de Madrid, e de aeroportos sen avións en todo o Estado e paralizou algúns proxectos construtivos, tamén en Galicia, redundantes ou de discutible necesidade. Mesmo así, nos últimos tempos asistimos a un regreso do impulso dese tipo de actuacións, por exemplo a autovía A76 na Ribeira Sacra, unha obra na que se gastarían 1.200 millóns de euros, con 64 viadutos e 22 túneles, mentres as estradas galegas son as peor conservadas do Estado. Unha atuación moi agresiva para o medio e que achegaría un beneficio moi pequeno aos seus usuario. A SGHN denuncia o que considera unha "sinrazón cun coste inmenso tanto ambiental como social, cando por con moitos menos cartos, pódese conseguir algo mellor para a cidadanía e o medio ambiente" Algo semellante está a suceder na provincia de Pontevedra, onde están en marcha distintos proxectos de construción de novas vías de alta capacidade, que poderían levar á existencia, en paralelo e nun espazo moi pequeno, de tres autovías, a actual AP9 de pago e a vella estrada N-550. En concreto, segundo denuncia un estudo da Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN) trataríase da autovía A-59 (Vilaboa-Peinador), a autovía A-57 (Pontevedra-conexión Ourense) e a reforma da autovía A-55 no treito Vigo-Porriño. A SGHN vén de presentar ante o Goberno central un novo escrito sobre o proxecto de Autovía A-57, o terceiro dende 2004, no que denuncia o que considera unha "sinrazón cun coste inmenso tanto ambiental como social, cando por con moitos menos cartos, pódese conseguir algo mellor para a cidadanía e o medio ambiente". A SGHN sinala que a construción das dúas novas autovías previstas (Pontevedra-Peinador-Puxeiros e Pontevedra-Confurco), a demais de seren redundantes por ir en paralelo a moi curta distancia unha da outra, "supón illar os montes e fauna de Amoedo e Galleiro, fauna que inclúe vertebrados de grande porte que suporán un perigro para a circulación e por outra parte un illamento das poboacións actuais de lobo, corzo e xabaril, de recente asentamento nesta zona, o que provocará a medio prazo a desaparición destas especies". Estas actuacións sumaríanse ademais ao prometido proxecto de transformacrión da comarcal C-531 Vilagarcía-Pontevedra nunha autovía que, indica a SGHN, "cruza e/ou vai paralela á autoestrada AP-9", polo que "resulta un despilfarro económico e ambiental insostible", cando a transformación en vía pública da AP-9 neste tramo, con ampliación a tres carris, "podería ser unha alternativa financeiramente sostible, amén de menos agresiva para a sociedade e o medio ambiente da zona". Tamén critica os proxectos de construción de dúas circunvalacións ao núcleo urbano de Pontevedra, unha por Amil (Moraña)- Campolameiro, como circunvalación da A-57, e outra por Ponte Bora (Pontevedra) como circunvalación da estrada nacional. Para a SGHN "estas actuacións resultan redundantes e por outra banda, atendendo á circunvalación exterior, demasiado abertas para que sexa efectiva como circunvalación urbana de Pontevedra". As alternativas da SGHN A SGHN pide a realización dun estudo económico comparativo entre a construción da autovía Vilagarcía-Pontevedra e a reversión deste tramo da AP-9 ao sistema público con ampliación a tres carris por sentido A SGHN propón eliminar as actuais propostas de novas autovías Vilagarcía-Pontevedra, A57 (que conecta Pontevedra coa A52) e A59 (que conecta Vilaboa con Peinador), e a súa substitución por unha solución multifuncional. Por unha banda propón ampliar toda a autoestrada AP-9 a tres carris, modificar parte dos trazados para mellorar a súa seguridade viaria e "reducir o inmenso efecto barreira do seu trazado, incrementando viaductos e túneles". E ademais, recuperar a súa xestión para a administración pública, suprimindo todas as peaxes entre Caldas e Vigo. A SGHN pide a realización dun estudo económico comparativo entre a construción da autovía Vilagarcía-Pontevedra e a reversión deste tramo da AP-9 ao sistema público con ampliación a tres carris por sentido. De igual xeito, o novo enlace Vigo-O Porriño a través do proxecto da A-55, "que sustituiría a actual autovía coñecida como autovía da morte e que debería ter un trazado soterrado na meirande parte do mesmo" faría innecesaria a construción dunha nova conexión directa entre Pontevedra e Porriño, "xa que a realización de dous trazados supón un gasto desmesurado de recursos económicos e ambientais, sendo innecesaria tal duplicidade". "É imprescindible potenciar o transporte ferroviario entre Pontevedra-Vigo, xa que o actual servizo non responde ás necesidades da poboación, sendo necesario incrementar a periodicidade e acurtar os tempos cun servizo de dobre vía" Tamén propoñen reforzar o trazado e a periodicidade do transporte por ferrocarril entre Vilagarcía-Pontevedra-Vigo. A SGHN subliña que "dada a previsión de que a ponte de Rande chegará a un nivel D de tráfico de automóbiles", é "imprescindible potenciar o transporte ferroviario entre Pontevedra- Vigo, xa que o actual servizo non responde ás necesidades da poboación, sendo necesario incrementar a periodicidade e acurtar os tempos cun servizo de dobre vía". E lembran que "a propia administración, a través da Deputación de Pontevedra, nun informe aprobado en 2008, indicaba que falta "Un estudo serio e profundo da mobilidade e das posibilidades dun sistema de transporte público". O mesmo informe denunciaba "uns impactos sociais e ambientais inadmisibles" ademais de ocasionar un "sobrecuste innecesario". Duplicidades e desorganización A SGHN estende a súa análise crítica ao sistema de mobilidade interna de Galicia á desorganización doutros sistemas de infraestruturas. Lembra, por exemplo, a existencia de dous portos exteriores en Ferrol e na Coruña (este aínda en construción), distantes entre si tan só 16 quilómetros. Ou de tres aeroportos que compiten entre sí e a unha distancia duns 80 quilómetros entre Peinador e Lavacolla, e 60 quilómetros entre Alvedro e Lavacolla. Ou a convivencia "dunha vía de ferrocarril de ancho europeo, outra de ancho español e outra de vía estreita (FEVE)". Reclama, sobre todo, a potenciación do tren, tanto para pasaxeiros coma para mercadorías, subliñando que "moitas estradas están saturadas polo transporte en camións, de mercadorías doadamente transportables vía ferrocarril, se fose un sistema efectivo". Denuncia que "cando se pretende potenciar o transporte colectivo, o resultado é que se están a pechar as estacións de tren, mediante a disculpa de pouco uso, pero antes reduciron os horarios e paradas dos trens". En consecuencia, esixe "reabrir as estacións intermedias entre Coruña e Vigo", e modificar o trazado da liña ferroviaria entre as dúas cidades ou cando mesmo conectala co Aeroporto de Lavacolla.


Summary: En Eroski Paraíso, a obra, Chévere acompañaba a Alex na rodaxe dun filme sobre os seus pais, no que a cámara estaba ausente. Tres anos despois, chegan ás pantallas o documental que a cineasta faría. Así semella presentarse Eroski Paraíso, o filme, adaptación dunha das pezas teatrais máis celebradas dos últimos anos.

Comezou a facerse habitual escoitar, á saída das obras de Chévere, que de seguir así rematariamos por mirar só a pantalla. O momento, en certo modo, chegou. A adaptación cinematográfica de Eroski Paraíso, que está a piques de chegar aos cinemas, preestreouse o pasado domingo 24 de novembro no Auditorio da Galiza, dentro do Cineuropa. Jorge Coira e Jesús Ron asinan unha adaptación cinematográfica que mantén a profunda radiografía social que caracteriza o teatro de Chévere, nunha metáfora da sociedade dos últimos anos que, como insinúa Alex no filme, foxe de ser «pedante» para provocar a reflexión ao máis puro estilo Chévere —como poderiamos batizalo xa. A adaptación trasládanos, deste xeito, as imaxes que na obra intuímos para a cámara invisíbel da cineasta que a protagoniza, Alex, que pretende filmar un documental sobre seus pais, na discoteca onde se coñeceron, o Paraíso, hoxe reconvertido nun Eroski. Se traducir o traballo doutra persoa é sempre complexo, máis aínda cando gozou do éxito de público e crítica. Con todo, Jorge Coira resolve o desafío de trasladar ao cinema un filme que xa nun inicio fóra pensado como curtametraxe, e que completa deste xeito unha viaxe de ida e volta ao audiovisual, medio que atravesa cunha fonda pegada boa parte dos textos de Xesús Ron. «A obra xa tiña moito de cinema», comenta o actor Miguel de Lira no coloquio posterior á proxección en Compostela. Así, tamén era coherente que a adaptación «teña algo de teatral», completa Patricia de Lorenzo, co que a actriz e xestora de Chévere admite sentirse moi contenta. No entanto, Coira non renuncia ao uso de «estratexias propias do audiovisual», di. Localizacións exteriores, o uso de pantallas múltiples, con reminiscencias doutros traballos da compañía, como a recente Curva España ou as animacións, son algúns exemplos, mais respectando o estilo do teatro documental que, levado ao cinema, desemboca nunha peza de falso documental camuflado de metaficción, no que a naturalidade das intérpretes, alén do tema do desarraigo, fai xirar o espectáculo —esta vez cinematográfico— sobre o eixo que dá título a un dos seus capítulos: «Representar non é reconstruír». «A obra tivo o seu percorrido. Pero o filme», di Lira, «é eterno». «Por iso o fixemos», brinca.


Summary: Os sindicatos denuncian que á fin do sistema de cupos, que remata este martes, únense as "ameazas" das empresas para "obrigar a asinar prezos de miseria". As explotacións reclaman que interveñan as administracións para evitar estas prácticas "abusivas".

Desde este mércores, as arredor de 10.000 explotacións gandeiras que hai en Galicia poderán producir leite sen tope ningún. Acábase o sistema de cotas que desde hai case 25 anos rexe o mercado no país, que agora tan só se regulará pola lei da oferta e da demanda. Unha "liberalización total" da que advirten tamén as organizacións agrarias, que insisten en advertir das dúbidas e a "incerteza e inquietude" ás que se enfrontan os gandeiros, conscientes de que a oportunidade que se lles abre non suporá nada se o seu poder de negociación, como parece, segue tan feble como até o de agora. Os sindicatos denuncian que a fin das cotas está a ser aproveitado polas industrias para "obrigar a asinar prezos de miseria" E os sindicatos xa alertan de que o inminente final do sistema de cotas está a ser aproveitado polas industrias para "aumentar a presión e obrigar as explotacións a asinar contratos a prezos de miseria". Tanto que se está a pagar por litro entre os 26 e os 28 céntimos, segundo denuncian o Sindicato Labrego Galego (SLG) ou Unións Agrarias (UUAA), que din ter "constancia" das "ameazas" de industrias con non recollerlles o leite ás explotacións se non asinan contratos nas condicións que lles impoñen antes do 1 de abril. "Están estendendo unha campaña do medo", asegura Roberto García, secretario xeral de UUAA. As empresas ampáranse nunha "lectura retorcida" da nova norma que regula o Paquete Lácteo. Moitos contratos de compravenda de leite finalizan este 31 de marzo e, xa que o decreto lácteo establece a obrigatoriedade da sintatura de contratos, a industra aproveita para intentar anular a negociación e impoñer a firma nas súas condicións "e baixo unhas condicións totalmente abusivas". Son os contratos obrigatorios que impuxo o Ministerio, pero sen mecanismo ningún que garantan prezos que cubran os custos de produción nin a fixación unilateral de condicións. O incremento da produción e o desaxuste entre a oferta e demanda pode provocar maiores caídas do prezo Neste mesmo mércores, produtores leiteiros manifestáronse ante o Parlamento Europeo cos seus tractores pola fin das cotas lácteas e a ausencia dunha regulación que garanta prezos xustos e evite a especulación. As perspectivas para Galicia non son boas. Expertos calculan un incremento medio da produción dun 5% -e ata dun 10% no norte de Europa- e un desaxuste entre oferta e demanda que podería supor máis caídas no prezo, algo que sería máis prexudicial para un país como o galego, onde os gandeiros cobran menos que calquera outro do Estado e tamén menos que a media europea. "Estamos a velas vir", denuncia o SLG, que advirte de que coa lexislación vixente, a eliminación das cotas sen activar ningún mecanismo de control da produción e dos mercados supón "a privatización da política leiteira e darlle á industria case dereito de pernada". "A Administración ultimamente semella que traballa máis para protexer os intereses e a posición de dominio da industria que as produtoras e produtores, o futuro da maioría das zonas rurais ou o interese xeral", critica. "Hai que tomar medidas porque non pode facer cada un o que lle dea a gana", insiste Fruga. Sindicatos e produtores reclaman a intervención das administracións para regular un mercado totalmente liberalizado e co dominio da industria A Unión Leiteira Galega (Ulega) únese tamén ás críticas dos sindicatos polas dificultades que para os gandeiros supón comezar a campaña láctea xa este mércores, "nas condicións de inseguridade administrativa na que se atopan os produtores". Sen a reclamada reforma por parte do Goberno central da reforma do Paquete Lácteo "non queda marxe de manobra para unha negociación con garantías coas industrias". E por iso, xunto a UUAA, reclama "un mes de moratoria para evitar os abusos das industrias". O SLG esíxelle ao Ministerio de Agricultura que, ante as "ameazas" e a "presión" das industrias impida que se deixe de recoller o leite a ningunha granxa e que non se impoñan prezos por debaixo de custos. Ademais, pide que se aumentan as inspeccións de oficio para evitar abusos da industria e da distribución, así como que o leite "siga sendo producido por miles de familias labregas e siga a ser un alimento bo para a nosa saúde, nutritivo e sen os perigos de ser producido industrialmente". Menos explotacións e máis grandes, menos emprego e produción intensiva: ese é o futuro do que alertan os gandeiros O que tratan de evitar os gandeiros é que sexa a industria quen decida como e cando produce, a que prezo e en que lugares. A liberalización total do mercado provoca estes lóxicos temores, máis aínda tendo en conta o comportamento das empresas. O camiño que se leva é o dun sector con cada vez menos explotacións e máis grandes e industriais, con escaso emprego e produción intensiva, ademais de coa utilización masiva de antibióticos e agrotóxicos, como alertan os sindicatos. Un panorama de temor ante o que os sindicatos denuncian a "pasividade" da Xunta de Galicia e da Consellería de Medio Rural, con quen pedirán unha xuntanza urxente para acabar de vez cos abusos da industria e da distribución. Logo de décadas dos sitema de cotas, Galicia conta agora cunhas 120.000 granxas menos que cando comezaron a aplicarse. Os prezos seguen sendo baixos, a incertidume maior ca nunca e a presión da industria, máis abafante ca nunca.


Summary: As plataformas veciñais SOS Suído e Alarma na Terra de Montes impulsan a campaña 'Coidado cos Agapitos!' para "alertar" a veciñanza dos técnicos de empresas enerxéticas e mineiras que "van porta por porta buscando sementar a desconfianza entre veciños".

"Agapito ía soltando a información que lle interesaba no momento oportuno, e ía calibrando o contido das súas mensaxes segundo a aprendizaxe previa da situación socioeconómica do propietario. Así, ía conseguindo sinaturas en documentos que rapidamente reportaba a seus xefes inmediatos". Así definía hai uns meses o Observatorio Eólico da Galiza (Oega) aos técnicos de empresas enerxéticas que, segundo denuncia a veciñanza, actúan como unha sorte de 'gánsteres'. Agapito é o nome ficticio dunha desas "persoas amábeis contratadas polas mineiras ou eólicas que actúan nos territorios afectados". O seu traballo é "tantear o terreo" para a instalación futura de infraestruturas de aproveitamento enerxético ou de recursos minerais. O modus operandi destes técnicos é o seguinte, segundo indican a Nós Diario desde os colectivos SOS Suído-Seixo e Alarma na Terra de Montes, promotores da campaña 'Coidado cos Agapitos!': "Petan directamente na porta de xente das directivas das comunidades de montes, mais tamén nas casas de particulares". Susana Vázquez, alcaldesa de Porqueira: "Os eólicos non poden ser a calquera prezo" Chegan cun "ton amábel", mais, aseguran, "buscan sementar a desconfianza entre veciños e comunidades". "Non son visitas con finalidade informativa. Buscan confundir, dividir a comunidade e tantear como está o negocio para as empresas. Se quixesen informar farían as xuntanzas abertas con posibilidade de participación pública", lamentan. O último 'Agapito' avistado pola veciñanza foi da empresa Recursos Minerales de Galicia S.L., que pretende impulsar un proxecto de minaría extractiva de litio nas serras do Suído e Seixo, malia que, lembran, "o pasado mes de marzo o Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG) desestimou o recurso contra o arquivo do proxecto mineiro 'Alberta I'". É posibel saber quen son? "Temos observado que moitas veces son persoas de empresas subcontratadas polas propias empresas eólicas ou mineiras, polo que é mais difícil identificalos con discernimento", subliñan. Construír pontes por onde non pasan ríos ou como tomar decisións económicas No marco desta campaña que iniciaron das redes sociais, ambas as plataformas prevén facer coladas de carteis "por todas as aldeas" afectadas polos proxectos e nas que hai mala conexión á Internet. "Para nós o importante é vernos e falarmos entre veciñas, regar a confianza e o coidado da nosa xente igual que a terra", enfatizan. Mais isto, advirten, non é un fenómeno exclusivo do rural; pode haber 'Agapitos' "á volta da esquina": "Alentamos a todos os movementos sociais do país a que se boten tamén aos camiños. Isto aféctanos a todas, tamen ás persoas que habitan as cidades", conclúen desde os colectivos veciñais.