Moitas persoas que viven na zona das Rías Baixas puideron ver na mañá desta terza feira un estraño avión xigante sucando os ceos, cunha apariencia semellante á dunha beluga, un cetáceo da familia das baleas. Precisamente, o nome desta aeronave é Beluga XL, ou Airbus A330-700L, e é un dos últimos modelos deseñados e construídos pola compañía aeronáutica Airbus, que escolleu o aeroporto de Peinador para desenvolver algunhas probas de pilotaxe. Este avión, que chegou procedente da cidade francesa de Toulouse, está pensado para o transporte de mercadorías relacionadas coa industria aeronáutica, nomeadamente pezas para outras aeronaves. Ten unha lonxitude total de 63 metros, e conta con até 30% máis de capacidade que o modelo anterior de Beluga. Probas en Peinador O aeroporto vigués fora escollido xa por Airbus en 2019 para levar a cabo as probas do Beluga XL, pero naquel momento as condicións climatolóxicas adversas obrigaron a retrasalas. Finalmente, ás 11.15 horas o avión achegouse a Peinador, após realizar unhas primeiras manobras entre os concellos do Porriño e Barro. Despois de realizar estes exercicios en cinco ocasións máis, a 'balea' xigante volveu pór rumbo a Toulouse. 840 quilómetros, tanto de ida como de volta, que tamén servirán para comprobar a fiabilidade deste modelo en viaxes de media distancia.


Summary: As industrias que teñen sede noutro territorio do Estado representan 31,4% da cifra de negocio de todas as que operan no noso país.

Máis de 8 de cada 10 euros facturados en Galiza por industrias extractivas de auga, luz e residuos vai para empresas con sedes noutros territorios do Estado español . Así o recolle o Instituto galego de estatística (IGE) nuns dados que vén de publicar recentemente. En global, as industrias que operan en Galiza e teñen sede noutro territorio representan 31,4% da facturación total de todas as empresas que actúan no noso país. O ano anterior esa porcentaxe era de 34%, dous puntos e medio máis. Entre as ramas de actividade cuxa facturación vai en boa medida para compañías que teñen a súa sede fóra de Galiza están as de metalurxia e fabricación de produtos metálicos (58,6%), ou as da madeira, papel e artes gráficas (23%). No que atinxe a emprego, as empresas con sede fóra de Galiza representan 12,2% do emprego asalariado nas firmas que operan no noso país. Esa porcentaxe era de 13% no ano anterior. Ademais, 6% da cifra de negocio das empresas con actividade industrial e sede en Galiza que realizan algunha actividade económica noutro territorio do Estado provén desas operacións alén de Padornelo.


Summary: O español Emilio Martín -que milita na Ximnástica de Pontevedra- foi bronce na proba absoluta masculina namentres que en categoría Junior o vigués Antonio Serrat foi medalla de prata.

Milleiros de persoas encheron as rúas de Pontevedra para asistir ao Mundial de Dúatlon que se realizou na cidade, co concello dentro da organización. Desde primeira hora da mañá, viviuse un ambiente extraordinario e tod@ @s pontevedreses vibraron cos e coas atletas, moitos d@s cales destacaron a beleza do percorrido polo centro da cidade e os ánimos que recibiron do público. Especialmente concorrida foi a carreira de elite masculina, que coroou ao francés Nicolas Benoit como novo campión do mundo. Había posta moita atención no atleta da Sociedade Gimnástica de Pontevedra, o español Emilio Martín, que alcanzou a medalla de bronce. Pola súa parte, o galego Gustavo Rodríguez foi décimo dentro da categoría Sub 23. Na proba feminina absoluta, a francesa Sandra Levenez cumpriu cos prognósticos que a colocaban como unha das claras favoritas ao triunfo e gañou. En categoría junior chegou o grande éxito galego, posto que o vigués Antonio Serrat foi subcampión e a ferrolá Inés Santiago quedou décima.


Summary: Anova anuncia que Beiras e Lidia Senra acudirán a unha mobilización que apoian BNG, CxG, Cerna, EU, CIG ou CCOO, ademais de numerosas asociacións culturais ou sociais. "Que ninguén quede na casa", piden os promotores da marcha d'A Nación Galega.

A marcha unitaria polo Día Nacional de Galicia impulsada polo Manifesto pola Unidade vai acumulando adhesións a tan só poucas horas de celebrarse. Formacións políticas, sindicatos e diversos colectivos sociais e culturais deron xa o seu apoio público á manifestación que sairá este sábado da Alameda compostelá e que, tal e como destacan os seus promotores, será "o primeiro 25 de Xullo na historia recente de Galicia que non é convocado por un partido político ou un conxunto de partidos". Anova anuncia que Beiras e Lidia Senra acudirán á manifestación unitaria "Hoxe por hoxe, este 25 de Xullo xa é un éxito, polos apoios que concita, e polo debate de levantou", asegura Suso de Toro, un dos impulsores do Manifesto e da marcha que baixo o lema A Nación Galega percorrerá as rúas de Santiago. Nelas xuntarase a cidadanía con representantes políticos de numerosas formacións, que se adheriron, animaron ou facilitaron a participación da súa militancia. O último en anunciar a súa presenza foi Xosé Manuel Beiras, voceiro nacional de Anova, xunto con Lidia Senra, eurodeputada por AGEe. Supón o apoio de facto á marcha dunha formación que non se adheriu como tal pero que decidiu atrasar os seus actos posteriores para "facilitar a quen o desexe a asistencia á manifestación". O resto do nacionalismo manifestou publicamente o seu apoio á manifestación unitaria, deixando a cabeceira da marcha e a pancarta principal á cidadanía sen afiliación e aos promotores e impulsores da marcha. O BNG aposta por "compartir" a mobilización "cos e coas nacionalistas, organizados en forzas políticas e non organizados, que pensen que Galiza merece un apoio de todos e de todas para facer oír a súa voz, que queren ver recoñecidos os seus dereitos nacionais e que aspiran a que Galiza poda gobernarse de forma plena, ter soberanía para decidir sobre as cuestións que afectan á vida da xente deste país". "Unha gran celebración de todo o nacionalismo unido nas rúas de Compostela será un salto adiante cualitativo no avance cara o recoñecemento da nosa vontade soberanista e dos dereitos nacionais", insistiu este venres o voceiro nacional do Bloque. BNG, CxG e Cerna animan a acudir a unha marcha que tamén apoian EU, CCOO, CIG ou Fruga Alén, CxG animou á súa militancia e á cidadanía galega a participar, facéndoo os seus simpatizantes "a título individual, como galegos e como galegas" e sen simboloxía ningunha. Tamén Cerna amosou o seu apoio á marcha e instou ás organizacións partidarias a "colaborar nun 25X sen siglas para ceder o protagonismo á cidadanía, tanto na convocatoria, como no lema, na cabeceira e nas intervencións finais", mentres que a FPG tamén celebrou que sexa un Día da Patria "de unidade e xenerosidade". O bloque independentista, con Causa Galicia, tamén apoiará a mobilización. Pola súa banda, Esquerda Unida apoia tamén a marcha unitaria. "É a hora de sumar vontades, levar unha mensaxe de esperanza e apostar por un momento histórico no que sumar multiplica", sinalou a coordinadora nacional de EU, Yolanda Díaz. Ao seu xuízo, "en Galicia temos que seguir loitando para que continúe a primavera de devolver as institucións para a maioría, recuperando así a ilusión e a dignidade para a nosa cidadanía", precisou, tras asegurar que "a cidadanía debe asumir o rol protagonista". Mentres, outras forzas minoritarias como a plataforma A Esquerda, formada por Nova Esquerda Galega e a Federación Republicanos, tamén se adheriu á marcha deste sábado, ao igual que fixeron colectivos como a Asemblea Republicana de Vigo. En canto ao movemento sindical, a CIG chamou publicamente "a participar o 25 de Xullo na marcha unitaria en Santiago e nos actos para conmemorar o Día da Patria Galega", mentres que CCOO-Galicia tamén fixo "un chamamento á súa afiliación" para que participe na mesma manifestación, do mesmo xeito que fixo a Fruga ou que fan as organizacións da mocidade nacionalista ou colectivos, entre outros, como Galiza Cultura, a AS-PG ou a Coordinadora Nacional Galega de Emigrantes Retornados, que cre que "a conmemoración do Día da Patria Galega é un bo momento para que os emigrantes do noso país poida deixar claro o seu máis enérxico rexeitamento ás políticas económicas e sociais da dereita española e da súa sucursal na Xunta" e que chama á cidadanía a participar nela. A AS-PG, os emigrantes retornados ou Galiza Cultura tamén se adheriron á mobilización d'A Nación Galega Logo da manifestación, que se prevé histórica, Xurxo Souto será o mestre de cerimonias do resto de actos, nos que Valentín García Bóveda (neto de Alexandre Bóveda), Patricia de Lorenzo, Federico Pérez Rei e Alba Cuba serán os encargados de ler o manifesto. Ademais, Mercedes Peón, Uxía, Paula Chaves, Alba María e Lidia Botana levarán a cabo as actuacións musicais, para rematar o acto co himno de Galicia interpretado polo gaiteiro Moncho do Orzán. O grupo promotor do Manifesto pola Unidade e da posterior marcha unitaria insisten en convocar toda a cidadanía galega nunha xornada que "debería ser día de todos os galegos e galegas, o Día Nacional no que reivindicamos o noso dereito a ser, a gobernarmos por nós mesmos". "Que ninguén quede na casa", aseguran.


Summary: Este verán tres auditores da UNESCO visitarán os concellos de Folgoso do Courel, Quiroga e Ribas de Sil para avaliar o proxecto de creación do parque xeolóxico. En maio do 2019 o organismo internacional anunciará a súa decisión. Hai 127 en todo o planeta, 69 deles en Europa e 12 en España.

Este verán tres auditores da UNESCO visitarán os concellos de Folgoso do Courel, Quiroga e Ribas de Sil para avaliar o proxecto de creación do parque xeolóxico Montañas do Courel, unha iniciativa destas tres localidades que busca converter o Courel no primeiro xeoparque do noroeste peninsular. Os tres concellos presentaron a proposta o pasado mes de novembro e, de momento, o proxecto recibiu a aprobación da comisión española de cooperación coa Unesco e un informe favorable do comité estatal de xeoparques. En maio do 2019 a UNESCO anunciará a súa decisión sobre a designación do Courel como novo xeoparque, un recoñecemento internacional co que xa contan 127 espazos de todo o planeta, 69 deles en Europa e un total de 12 en España. Este ano, ademais do Courel, hai 23 candidaturas en todo o mundo, entres elas a da Serra da Estrela en Portugal e a dos vales septentrionais de Granada. Que é un xeoparque? Os xeoparques da UNESCO son espazos con continuidade xeográfica, cun patrimonio xeolóxico notable, que se xestionan de acordo cun concepto holístico de protección, educación e desenvolvemento socioeconómico sustentable. Destaca o seu enfoque "de abaixo cara arriba", con implicación das comunidades locais e asociado á súa conservación e ao desenvolvemento sustentable. Un xeoparque debe levar a cabo un proxecto de desenvolvemento socioeconómico e cultural a escala local e despois da súa designación é avaliado cada catro anos, podendo perder a súa condición se non cumpre cuns mínimos de conservación e de promoción turística. Onde hai xeoparques? Os primeiros xeoparques naceron na década dos 90. Na actualidade hai 127 en todo o mundo (repartidos en 35 países), 69 deles en Europa. En España hai 12, entre os que destacan o Xeoparque de Cabo de Gata-Níjar, o Xeoparque de Serras Subbéticas o Xeoparque de Sobrarbe-Pirineos, o Xeoparque de Costa Vasca, o Xeoparque de Cataluña Central ou o Xeoparque Conca de Tremp-Montsec. Por que un Xeoparque Montañas do Courel? Na proposta presentada polos tres concellos o parque incluiría o territorio dos tres termos municipais (577,85 quilómetros cadrados). Destácase a existencia dunha "rica variedade de litotipos, xeoformas, accidentes estruturais e relacións da xeoloxía coa fauna, a flora e o desenvolvemento humano", subliñándose que "o paso da humanidade por esta rexión foi deixando as pegadas de castros, túmulos e minaría con moi notables exemplos dos distintos tipos de explotación e aproveitamento" e que "o paso do tempo xeolóxico deixou pegadas de erosión continuada sobre materiais moi antigos, vestixios de glaciarismo e paisaxes fluviais variadas". Saliéntase igualmente que xa funciona un Museo Xeolóxico en Quiroga "cun gran número de visitas e unha importante colección de elementos locais". Que elementos concretos posúe? A proposta presentada inclúe 97 paraxes de valor xeológico e un gran número de elementos do patrimonio histórico e cultural. Destácanse xeositios coma os Altos da Serra do Courel, Alto da Serra e o Alto do Castro ou o sinclinal de Campodola-Leixazós. Tamén covas cársticas coma a Buraca das Choias, o Exokarst Val das Mouras, a Falla de Nogueira, a Fervenza de Vieiros, o Canón do Sil, a Lagoa da Lucenza, a Mina romana da Toca, o Túnel Romano de Montefurado, ademais de elementos etnográficos coma as Alvarizas ou os fornos de cal. Proxecto de Xeoparque do Courel (.pdf)


Summary: Os votos dos conservadores botan por terra a proposición lexislativa do BNG, apoiada polo PSdeG, ao ver suficiente o código de boas prácticas para os bancos impulsado polo Goberno central

"Lastra a cuestión", "está debatido", é "inevitable falar das formas" ou a necesidade de "economía procesual". Son algunhas das razóns que o PP, a través do seu deputado Alberto Sueiro, puxo sobre a tribuna do Parlamento para rexeitar a toma en consideración da proposición de lei coa que o BNG procuraba que o Parlamento de Galicia se dirixise ao Congreso dos Deputados para que este, á súa vez, modificase varias normas do Estado e lle dese rango legal á dación en pagamento, isto é, a que a entrega da vivenda salde a débeda hipotecaria no caso de que os seus propietarios non poidan pagar o crédito contraído. Os votos en contra dos conservadores impediron, polo tanto, non só que a proposta vexa a luz tal e como a concibiran os nacionalistas, senón tamén que sexa tramitada como unha lei máis da Cámara lexislativa galega. O PP rexeita "substituír os representantes dos cidadáns no Congreso" e dá por bo o código estatal de boas prácticas para os bancos Malia a considerar que, nos aspectos "básicos" do problema "estamos todos de acordo", o voceiro dos conservadores non cre conveniente que o Parlamento galego tente "substituír os representantes dos cidadáns no Congreso dos Deputados", aínda que este procedemento xa se teña empregado tanto dende Galicia como dende outras comunidades autónomas -esta mesma semana o Congreso trata unha iniciativa das Cortes Valencianas para impedir os asubíos aos símbolos de España nos recintos deportivos-. Só sería "razoable", ao seu xuízo, se esta problemática "fose exclusiva de Galicia" ou se en Madrid non se tivesen producido xa "debates sobre este asunto". Pero estes debates si se teñen producido, di Sueiro, e ademais, e neste aspecto é no que fundamentalmente se apoia, o Goberno central xa apoiou un código de boas prácticas que, admite, é de "adhesión voluntaria" para os bancos, pero que é, na súa opinión, unha "solución real e aplicable". "Non se pode falar de cosmética nin de maquillaxe", asegura. Pero nin á voceira do Bloque no debate, Isabel Sánchez, nin vicevoceira socialista, María José Caride, comparten esta opinión. O BNG, di Sánchez, propón unha "reforma legal", tanto da Lei de Axuízamento Civil como do Código Civil e da Lei Hipotecaria. Mentres, lembra, o gabinete de Mariano Rajoy limitouse a "facer crer que está encarando o drama das familias desafiuzadas" cun decreto que "aparenta que concede dereitos" ás persoas afectadas, pero que "depende exclusivamente da admisión voluntaria por parte dos bancos". Deixa, polo tanto, "nas mans" das entidades financeiras acceder á dación en pagamento ou a outras medidas paliativas, como o establecemento de moratorias no pagamento da hipoteca ou a posibilidade de que, quen non poida pagar o crédito, poida permanecer na súa casa pola vía do alugueiro. "Nin sequera contempla sancións para quen incumpra" e, polo tanto, é "inútil", sintetiza. O BNG propuña modificar varias leis do Estado e o Código civil para introducir a dación, moratorias ou vías para quedar coa vivenda en aluguer Neste contexto, para a nacionalista isto supón que sigan controlando a situación as mesmas entidades que "se lucraron mentres inflaban a burbulla inmobiliaria" e que, polo tanto, son as principais responsables dun "panorama demoledor", consecuencia tamén da "errónea política inmobiliaria de liberalización do solo" do Goberno de José María Aznar. Só entre xaneiro e maio de 2012, ilustra "son xa as 1.400 as execucións hipotecarias en Galiza, fronte aś 2.003 de todo o ano 2011". Tamén a socialista Caride ve imprescindible que dende a política se lle dea resposta a un "problema real" coma este, no que "as responsabilidades son, cando menos, compartidas" entre clientes e bancos, xa que "unha entidade financeira valorou o inmoble, a porcentaxe máxima que podía ofrecer e estableceu que as condicións eran axetiadas para poder devolver ese endebedamento". Trátase, en definitiva, de "rescatar as familias que mercaron unha vivenda para vivir" e non facelo só cos bancos, cos 100.000 millóns "dos petos de todos" para pagar "os buracos do sistema financeiro". Ademais, di, o Real Decreto ao que se aferra o PP beneficia, "como moito", ao 4% das persoas cunha hipoteca, xa que só permite acollerse a el á cidadanía "no limiar da exclusión social", sen "ningún ingreso nin de actividade económica nin de traballo". Ante a previsible argumentación do PP a socialista xa anticipaba que, efectivamente, o Goberno de Zapatero deixou "cousas por resolver", coma esta. "Pero esa non pode ser a resposta aos cidadáns". O PSdeG insta a "rescatar as familias que mercaron unha vivenda para vivir" e non só os bancos Nin Sánchez nin Caride lograron inverter a vontade do PP que, ademais, rexeita "poñer" os bancos "como únicos culpables", o que considera un "discurso maniqueo". "Practicamente o 100% das entidades que operan en Galicia téñense adherido" ao "código" do Goberno central, o que, na súa opinión, amosa que a acción do Goberno central é "adecuada". Ademais, di, a Xunta xa anunciou que na futura Lei de Vivenda haberá "medidas para paliar os efectos dos desafiuzamentos", como "a dación en pagamento para as vivendas de promoción públicas". Polo tanto, "non procede", zanxou. Proposición de lei do BNG


Summary: Érica Esmorís, Andrea Maceiras e Héctor Cajaraville gañan os Premios Xerais 2015 coas súas obras 'Nena e o mar', 'Europa Express' e 'De remate'

Un ano máis, festa literaria na illa de San Simón. Boa parte do mundo das letras xuntouse este sábado en plena ría de Vigo para coñecer os nomes e obras nos que recaerían os Premios Xerais, uns dos galardóns senlleiros da literatura do país que nesta ocasión recaeron en Érica Esmorís, Andrea Maceiras e Héctor Cajaraville, autoras e autor homenaxeados nun marco no que o mantedor literario da velada, o tamén escritor Miguel Vázquez Freire, reivindicou "o poder sempre vivo da palabra". A música do Cé Orquestra Pantasma foi a banda sonora dun serán no que Vázquez Freire lembrou a Jules Verne nun espazo especialmente acaído para facelo. A obra verniana serviulle de fío para se deter no "exceso de sentimentalización presente na tradición literaria galega", as "relacións entre o real e o fantástico", os contos populares ou a relación entre prosa e poesía. Estas reflexións, di, lánzaas consciente da existencia de "sereas neste mar asañado de moitas crises que nos asolan" e que "están a cantar a morte do libro e con el, da novela, da poesía... da palabra". "A literatura non é outra cousa ca palabra, aí está todo". E a palabra, precisamente, é o que exerceron as persoas que compuxeron as obras premiadas, a comezar por Érica Esmorís e a súa 'Nena e o mar', unha obra ambientada na vila mariñeira Porto Balea coa que consegue a trixésima edición do Premio Merlín de Literatura Infantil. 'Nena e o mar', di o xurado, consegue "crear unha atmosfera única que configura un relato único e valente". A autora indica que a concibiu como "unha obra circular e coral" que parte "dun sentimento: a desesperanza ou os límites auto impostos". "Eu encarnei ese sentimento nunha vila e nuns anciáns que, cansos da vida, decidiron malgastar os seus días esperando ao esquecemento ou á morte" e teñen como "contrapunto á protagonista, unha nena pequena, independente e valente". Os premios xerais deste 2015 correspondéronlles a Érica Esmorís, Andrea Maceiras e Héctor Cajaraville polas súas obras 'Nena e o mar', 'Europa Express' e 'De remate' Os premios atenden ao público infantil e tamén ao xuvenil, no seu caso co Premio Jules Verne, que nesta ocasión levou 'Europa Express', de Andrea Maceiras, filóloga coruñesa que xa fora premiada por varios relatos curtos e novela. Nesta ocasión a escritora presenta a historia dun grupo de adolescentes que deciden viaxar de Noruega a Galicia en interrail, un periplo no que "descubrirán a vida en liberdade e a complexidade das relacións persoais". Para o xurado, a obra "recrea á perfección a desorientación propia da adolescencia e a melancolía que acompaña, na madurez, a lembranza da mocidade". Andrea Maceiras sinala que na novela buscou a "intriga psicolóxica" e traballou a técnica "multiperspectivista" para retratar aspectos como "a liberdade das viaxes, a identidade ou a procura do amor". Bragado enmarca as autoras e autor galardoados como "membros da Xeración da Esperanza" que "está renovando a literatura galega actual" A nómina de premiados deste 2015 complétaa Héctor Cajaraville, gañador da trixésimo segunda edición do Premio Xerais de Novela con 'De Remate'. Cajaraville, xornalista e experto en edición e lingua, presenta a obra como un "libro de artigos do columnista Bieito Sanmarful que foi publicado postumamente" e "ao que accedemos na terceira edición", prologada no ano 2025 por Pablo Cardeiro, ex director de Loaira. Trátase, di o xurado, dunha "novela tremendamente singular no xeito de narrar" na que "asistimos non śo ao retrato sociolóxico da Galicia que habitamos, senón tamén a propia vida e o itinerario persoal do protagonista". O propio autor admite que 'De remate' é calquera cousa menos unha novela convencional"; de feito, idica, "haberá mesmo quen dubide da súa codición de novela". "Retallo a retallo -asegura- o lector vai conformando o personaxe, a súa contorna, a súa historia". Para o director da editorial, Manuel Bragado, tanto as gañadoras dos premios Merlín e Jules Verne como o autor ao que este ano lle correspondeu o Premio Xerais poden ser considerados membros da "Xeración da Esperanza". Esa xeración, afirma Bragado, "está renovando a literatura galega actual".


Summary: Gonzalo Caballero no seu primeiro debate como portavoz socialista no Parlamento acusou a Feixoo de manter un discurso "falaz e interesado". Sinalou a corrupción do PP como o problema que "máis danou a saúde democrática en España" e defendeu o goberno de Sánchez en Madrid: "Aos galegos vainos ben cun goberno socialista en Madrid".

"Non se desconecten da realidade do país", pediu Gonzalo Caballero no seu primeiro debate como portavoz socialista no Parlamento. Acusou a Feixoo de manter un discurso "falaz e interesado" na súa intervención da mañá, e despois saíu en defensa de Pedro Sánchez: "Os galegos vivimos mellor cun goberno socialista en Madrid". Caballero foi o encargado de poñerlle os adxectivos á desolación que se aprecia desde a oposición. Falou dun goberno pasivo, indolente, inactivo; dun proxecto "persoal" do presidente esgotado e sen ilusión. "A corrupción do Partido Popular foi o que máis danou a saúde democrática en España", sostivo o deputado socialista. Caballero cuestionou a centralidade da aposta do PP e aseverou que Feixoo carece de "orientación estratéxica". Foi un discurso sereno nas formas e duro no fondo. De novo, cun ton institucional, chamando a utilizar o debate da nación para producir unha reflexión precisamente sobre esa cuestión e abordar as causas dos problemas demográficos e económicos do país. "As institucións son un elemento crucial para o desenvolvemento, claves do éxito ou do fracaso, e cando o balance é negativo hai que asumir responsabilidades políticas", avisou Caballero.


Summary: O autor do volume, Carlos Callón, remítelle a obra a Jorge Fernández Díaz porque "a ignorancia sándase lendo e, coa lectura, tamén se poden desterrar moitos prexuízos"

Amigos e sodomitas é o estudo escrito por Carlos Callón e editado por Sotelo Blanco no que o tamén presidente d'A Mesa pola Normalización Lingüística expón a súa investigación sobre as orixes do matrimonio entre persoas homosexuais e en torno á normalidade coa que, durante séculos, foron concibidas as relacións entre persoas do mesmo sexo. Despois de que o Tribunal Constitucional lle dese o seu visto e prace a estas unións e tras as declaracións nas que o ministro do Interior, Jorge Fernández Díaz, teimaba en non considerar válidos estes matrimonios, Callón decidiu enviarlle a súa obra como agasallo. "A ignorancia sándase lendo e, coa lectura, tamén se poden desterrar moitos prexuízos", di Callón para explicar a idea do envío a Fernández Díaz. "Os medios que podemos escoitar hoxe desde voces como a ministro do Interior" a respecto da homosexualidade "remontan na realidade a unha intolerancia que nace nos últimos séculos da Idade Media", sinala o autor da obra, que xa recibiu os premios Vicente Risco de Ciencias Sociais e Fervenzas Literarias de Ensaio. Por isto, di, é "moi necesario que a xente como o ministro Jorge Fernández sexan capaces de superaren ese odio irracional contra o diferente e que se decaten de que, por exemplo, a mensaxe de Xesús Cristo contida nos Evanxeos non ten nada a ver coa homosexualidade, polo que non vale fundamentar a homofobia niso. "A ignorancia sándase lendo e, coa lectura, tamén se poden desterrar moitos prexuízos", dille Callón ao ministro Dada a condición de católico -e membro do Opus Dei- do ministro, Callón subliña que "o pecado de sodomía non figura entre os dez mandamentos, non existía nos mil primeiros anos de historia do cristianismo e non aparece nin unha soa vez nas prédicas do seu mesías. No propio libro "explícase, a través de documentación medieval", na súa maioría galega, como a Igrexa lle deu tanta importancia a esta cuestión, "até o punto de que actualmente non sae á rúa contra a pobreza ou a exclusión, das que si falou moito Xesús Cristo, e si se manifeste moitas veces, de forma mesmo histriónica, contra a posibilidade de que teña de novo pleno recoñecemento xurídico a unión entre dúas mulleres ou entre dous homes". "O problema -conclúe- é que a homofobia adultera a historia deliberadamente", xa que, por exemplo, adóitase obviar feitos como o recollido en Amigos e sodomitas, onde aparece documentado "o matrimonio homosexual máis antigo da Península Ibérica", entre Pedro Díaz e Muño Vandilaz o 16 de abril de 1601. "Que sexa o máis antigo do que se conserva documento non quere dicir que fose o máis antigo que existe", detalla, xa que tamén existen inscricións funerarias na Antigüidade romana "que xa sinalan os nomes de dous varóns e a súa relación como cónxuxes". Ficha de Amigos e sodomitas en Sotelo Blanco


Summary: O dereito a un órgano xudicial imparcial, á contradición das probas achegadas pola acusación, á presunción de inocencia e á liberdade ideolóxica. Son catro das garantías que consideran que non se respectaron no xulgamento decorrido entre o 24 e o 27 de xuño na Audiencia Nacional española e do cal resultou unha condena a 56 anos de prisión e 36 de liberdade vixiada.

A defensa de María Osório, Antom Santos, Roberto R. Fialhega e Eduardo Vigo ten preparado xa o recurso de casación que na segunda feira, día 30, presentarán perante o Tribunal Supremo. Tal e como avanzou Sermos Galiza no semanario nº65, nel reclaman que o xuízo decorrido na Audiencia Nacional española entre o 24 e o 27 de xuño sexa declarado nulo porque, afirman, "non se respectaron as mínimas garantías". Así o explicou Manuel Chao, avogado de Roberto R. Fialhega e Eduardo Vigo, ambos condenados a 18 anos de prisión --oito anos por "participación en organización terrorista", outros oito por "tenza de explosivos con fins terroristas" e dous por "falsificación de documento oficial"--. Chao compareceu acompañado de Borxa Colmenero (defensa de Santos) e Alejandro Cortizas (defensa de Osório) para explicar por que rexeitan a sentenza ditada polo tribunal. Fano, dixeron, "por razóns eminentemente xurídicas". "Non se pode condenar ninguén polo que pensa" Aseguran os letrados que durante o xulgamento foron "violados" varios dereitos fundamentais contemplados en textos legais como a Constitución española ou o Convenio europeo de dereitos humanos. "Toda persoa que vai ser enxuizada ten dereito a un órgano xudicial imparcial e a se defender", subliñou Manuel Chao, recalcando unha apreciación que a defensa observou durante todo o procesamento: "un desequilibrio favorábel ao Ministerio Fiscal, única parte acusadora". Seguindo a enumeración de dereitos que a defensa considera vulnerados estaría a presunción de inocencia que asiste a todas as persoas imputadas, o dereito á liberdade de expresión e máis un que consideraron de especial relevancia: o dereito á liberdade ideolóxica. "Non se pode condenar ninguén polo que pensa e non se poden adaptar as probas", recalcou Manuel Chao. Denuncian "interferencias do poder político no poder xudicial" Con todo, tamén houbo mención á "interferencia do poder político no poder xudicial". Así cualificaron as declaracións realizadas polo ministro do Interior, Jorge Fernández Díaz, cadrando co segundo día de xuízo e que reproducimos de seguido: "agardo que a Audiencia Nacional teña o acerto de cualificar Resistencia Galega coma o que é, unha organización terrorista, e que impoña aos acusados as penas que lles correspondan". Os tres letrados deixaron claro que esgotarán "todas as vías xudiciais", comezando no Supremo, seguindo polo Tribunal Constitucional e rematando no Tribunal de Estrasburgo se for preciso, malia confiaren en que a "violación de dereitos" que denuncian sexa apreciada xa co recurso de casación e o xulgamento sexa declarado nulo. "En todo caso, Fialhega e Vigo serían culpábeis de depósito de artefacto incendiario" Recalcou Chao que "unha das garantías para que unha proba sexa aceptada é a contradición", contradición que lles foi negada tanto aos peritos da defensa (Bernardo Máiz e Carlos Taibo) como aos propios avogados, que non puideron formular preguntas ao garda civil. Así mesmo, explicou que o facto de permitir que un funcionario da policía actúe como perito "só se dá cando se aplica a lexislación antiterrorista". A defensa falou tamén dos artefactos incendiarios que a policía dixo ter incautados a Roberto R. Fialhega e a Eduardo Vigo: un deles no rexistro do domicilio do primeiro e outros dous no rexistro do carro en que viaxaba o segundo. "Ao non se teren causado lesións, en todo caso, de resultar probado, a Audiencia Nacional noutros casos o que estabeleceu foi un delito de depósito de artefacto incendiario con carácter de terrorismo individual". A sentenza "fía unha serie de cousas insólitas" Referiuse ás declaracións dos voceiros dos catro grupos parlamentares, do director do CIS e do propio delegado do Goberno español na Galiza. "Ningún deles foi quen de dar nin un só dado de persoas lesionadas, de persoas ameazadas", malia que a sentenza decorrene deste xuízo "fía unha serie de cousas insólitas para estabelecer que hai unha organización terrorista", recordando que até o de agora só foron cualificadas coma tales ETA, os GRAPO e o Exército Guerrilheiro do Povo Galego Ceive, "mais nestes casos si houbo lesións, si houbo feridos, si houbo ameazas". Por derradeiro, Manuel Chao denunciou que o informe "de máis de 800 folios" lles foi entregado dous días antes da vista, polo que non lles deu tempo nin a revisalo coa profundidade que requería unha proba destas características. Aliás, as traducións lingüísticas dos documentos escritos en galego-portugués e atribuídos aos ou á acusada "tiñan incorreccións e non foron feitas por peritos expertos".


Summary: Benigno López acusa "os grupos parlamentarios" de procurar "que pregase o meu discurso ás súas necesidades" e subliña que, "terxiversacións aparte, dixen o que dixen, pénsoo e mantéñoo"

"Non permitín que ningunha autoridade me dese instrucións e desempeñei as miñas funcións con autonomía e segundo o meu criterio. Falei claro e non me enmudeceron. E fun e estou sendo atacado por isto". O xa titular do Valedor do Pobo, Benigno López, non marcha sen ruído. Despois de dúas semanas rodeado pola polémica provocada polas súas palabras na Comisión de Peticións do Parlamento, na que considerou necesario "suspender" a aplicación da Lei de Dependencia e viu "imprescindibles, xustos e necesarios" os recortes do Goberno central López ofrece, nunha carta remitida a varios medios de comunicación, a súa propia visión do acontecido e non aforra críticas contra a Cámara galega á que, entre outros aspectos, lle reprocha non ter vetado o debate sobre a súa continuidade no cargo, propiciado polos grupos da oposición. Baixo o título, Autonomía. Respeto. Independencia, nesa carta, á que tivo acceso Praza Pública, o ex Valedor asegura que a polémica en torno á el xurdiu "por dicir unha verdade indiscutible, que a Lei de Dependencia, nos seus termos actuais, non pode cumprirse". Na súa opinión -en castelán, no orixinal-, "os partidos políticos colocáronme no ollo do furacán" e "enzarzados nunha discusión baleira e constante e incapaces e asumir a independencia dunha institución que non segue os seus ditados -di, en referencia implícita a PSdeG e BNG-, preferiron desviar a atención e converterme en obxectivo dos seus ataques". É aquí onde sitúa o reproche ao lexislativo galego. "A última consecuencia desta batalla foi a decisión da Mesa do Parlamento de admitir a debate a proposición do meu cesamento como Valedor do Pobo". Esta proposición, de chegar a debaterse en vindeiros plenos, tería valor político pero non legal, non o obrigaría a abandonar o cargo. Trataríase, polo tanto, dun mero debate sobre as súas consideracións que, non obstante, incrementaría a presión política sobre el e, por extensión, sobre o PP. "A última consecuencia desta batalla foi a decisión da Mesa do Parlamento de admitir a debate a proposición do meu cesamento" Segundo López o "incumprimento das obrigas e deberes" que lle atribúen socialistas e nacionalistas -que non aparecen mencionados na carta- non é máis que "a expresión das conclusións do informe anual relativo ao ano 2011". Esas conclusións non son, ao seu xuízo, "as que quererían os grupos parlamentarios" e de aí, sempre segundo a súa opinión, a fervenza de críticas. "Evidentemente, rexeito o argumento. pois entre as obrigas do Valedor do Pobo está a de analizar (...) as queixas dos cidadáns sen recibir as instrucións de ningunha autoridade e sen buscar a coincidencia con ningún partido político". "É difícil non sentirse decepcionado", di. "Negueime a formar parte do xogo político, a entrar nunha espiral de descualificacións, a unirme ao desprestixio das institucións públicas". Na misiva, encabezada co treito -tamén en castelán- da Lei do Valedor do Pobo na que se dispón que o alto comisionado "non estará suxeito a mandato imperativo ningún" e "non recibirá instrucións de ningunha autoridade" Benigno López "imaxina" que, ao expoñer o seu informe de 2011, "cada un dos grupos representados no Parlamento querería que pregase o meu discurso ás súas necesidades". "Así -di- a miña intervención serviría aos seus propósitos e eu aforraríame algún que outro problema mediático". "Mágoa -continúa- que o cargo de Valedor do Pobo obrigue a servir os cidadáns e os meus principios me impidan dicir ou facer nada que contradiga a miña conciencia". Neste punto a carta inclúe tamén unha implícita mensaxe aos medios de comunicación e aos xornalistas: "terxiversacións aparte, dixen o que dixen, pénsoo e mantéñoo". "Renunciei para reincorporarme ao meu posto no Tribunal Superior (...), onde a autonomía, o respecto e a independencia son aínda valores en alza" "Non faltan entre os representantes políticos quen quere un Valedor do Pobo plegado aos seus intereses, maniatado e silencioso, alleo e volto en contra da sociedade". "Nunca fun esa persoa e négome a empezar a selo agora", reprocha. Por este motivo, "e para non concordar coa Mesa do Parlamento no que considero unha conculcación das garantías de autonomía reflectidas na lei reguladora da institución que representaba (...) renunciei ao cargo". Dende agora, López reincorporarase "ao meu posto no Tribunal Superior de Xustiza de Galicia -en castelán, no orixinal-". Alí, di, "a autonomía, o respecto e a independencia son aínda valores en alza". Dende alí, conclúe, "seguirei ao servizo do pobo galego".


Summary: O xurado valora o tratamento literario das redes sociais na obra 'Que se me pare o corazón se te esquezo'

O xurado do XV Premio Raíña Lupa da área de Cultura da Deputación da Coruña decidiu conceder o galardón á obra Que se me pare o corazón se te esquezo da escritora Andrea Maceiras. O xurado valorou, entre outras cousas, o tratamento literario dun tema tan actual como as redes sociais. Segundo explica o xurado, a obra Que se me pare o corazón se te esquezo, presentada baixo o lema "Plenilunio" aborda "un tema de plena actualidade como é o uso das RRSS, especialmente dos vídeo-blogs, mais tratado dun xeito non moralizante". A obra, como engaden, "expón situacións duras sempre fuxindo da forma panfletaria". Outro dos valores que destacan da novela de Andrea Maceiras é que a acción atrapa o lectorado desde a primeira secuencia e agarra ata o final cunha historia en que son de especial interese as distintas relacións exposts e os afectos vividos polos personaxes. Ademais, salientan que presenta un bo manexo da linguaxe, que conecta co xeito de sentir e vivir de adolescentes cunha gama diversa de personaxes que facilita a identificación cos mesmos. Considera tamén o xurado que se trata dunha obra que é necesario incorporar ao sistema literario, que normaliza o uso da lingua galega nas redes. A escritora Andrea Maceiras fora xa finalista en 2017 do Premio Raíña Lupa pola obra O que sei do silencio (Xerais). Andrea Maceiras (A Coruña, 1987) é doutora en Filoloxía Hispánica e licenciada en Filoloxía galega. Actualmente compaxina o seu labor como docente de secundaria coa súa vocación literaria. Como autora de novelas de literatura infantil e xuvenil, ten publicadas dez obras. Con Proxecto Bolboreta (2007, Xerais) obtivo o Premio de Certames de Micronovela de Soutomaior. En 2010 obtén o Premio Meiga Moira por Violeta tamurana (Baía). En 2012 publica O segredo do lagarto arnal (Baía) e en 2013 Nubes de evolución (Xerais), premio Fervenzas Literarias 2014 á mellor novela xuvenil. Neste mesmo ano obtén o terceiro premio do Certame Díaz Jácome por Agua lonxincua. En 2014 gaña o Premio Meiga Moira por Miña querida Sherezade (Baía) e publica Volverás, golfiño (Xerais), finalista do premio Merlín. En 2015 gaña o Premio Jules Verne por Europa Express (Xerais), premio Fervenzas Literarias á mellor novela xuvenil ese mesmo ano. En 2017 queda finalista do Premio Raíña Lupa por O que sei do silencio (Xerais). En 2019 gaña o Premio Lazarillo pola súa obra Conta nove estrelas (Xerais). No ano 2020 obtén o Premio dos clubs de lectura das bibliotecas escolares de Galicia como a autora máis lida. Nese mesmo ano gaña o premio Merlín pola súa obra A folla azul (Xerais).


Summary: O Festival Internacional de Cine de Mar del Plata e os festivais de Sevilla e Bilbao suman recoñecementos a filmes galegos, desta volta para traballos de Oliver Laxe, Eloy Enciso, Jaione Camborda e Camila Kater

O cine galego vive dende hai anos un excelente momento de crítica e público. Nos últimos anos foron moitos os premios internacionais recollidos polos filmes e profesionais do país, aos que hai que sumar un feixe máis obtido esta fin de semana, nalgún caso por partida dobre.En Arxentina, no Festival Internacional de Cine de Mar del Plata, O que arde fíxose co premio Astor de Oro á mellor longametraxe internacional. E, ademais, obtivo un segundo recoñecemento: o Astor de Plata ao Mellor Guión para Oliver Laxe e Santiago Fillol. A película dirixida por Laxe rolda xa os 60.000 espectadores nas salas comerciais, convertida xa no filme rodado en galego máis exitoso da historia. Ademais, nese mesmo festival Longa Noite, de Eloy Enciso, foi galardoada cunha mención especial na sección 'Estados Alterados'. Longa Noite, que se estreou nas salas comerciais o pasado 5 de decembro, pasou polos festivais de Sevilla, Toronto e Nova York.Non foron os únicos premios para o cinema galego. Ademais, no Festival de cine europeo de Sevilla Jaione Camborda fíxose cun galardón á Dirección Cinematográfica por 'Arima'. O xurado recoñeceu "a súa capacidade para transportarnos a lugares nos que o misticismo lle dá a man aos máis básicos instintos humanos".Finalmente, no Festival Internacional de Cine Documental e Curtametraxe de Bilbao (Zinebi) a curta 'Carne', de Camila Kater, foi galardoada co premio de documental.


Summary: O Monte Pindo é un dos espazos de máis forza mítica e poética. A súa figura imponse na Costa da Morte de maneira sobrecolledora e a súa sombra naceron lendas populares, textos literarios e versos épicos. Por subscripción popular tentarase publicar unha antoloxía arredor do Olimpo Celta coordinada polos escritores Miro Villar e Francisco X. Fernánez Naval.

A Asociación Monte Pindo Parque Natural bota a andar a iniciativa de editar un volume con todos os textos literarios escritos en todos os tempos arredor do Olimpo Celta. Canda eles, publicaranse no libro novas aportacións inéditas que se sumarán a un volume enmarcado dentro da súa campaña na promoción e defensa do singular espazo. Para que o libro vexa luz artellaron a fórmula da suscripción popular de maneira que a publicación só se fará efectiva se se garante con antelación a venda de 105 exemplares ao prezo de 10 euros, cinco menos do que costará en librarías. Unha vez garantida eses primeiros encargos, darase paso a publicación do libro, que recollerá nos seus agradecementos o nome das persoas que fixeron a merca anticipada que permitiu publicar o volume. De non conseguilo, devolveríanse os cartos adiantados a quen os puxera e suspenderase o proxecto. Para partillar da suscrición popular compre entrar na plataforma goteo.org para facer a reserva. Os escritores Miro Villar e X. Fernández Naval coordinarán o volume cos textos literarios arredor do Monte Pindo. Tanto un como outro teñen unha íntima relación coa Costa da Morte, tanto biográfica como literaria. Alén das referencias nas súas obras, Miro Villar naceu en Cee e formou parte do Batallón Literario da Costa da Morte. Pola súa parte, X. Fernández Naval é autor dunha guía literaria da Costa da Morte e ten un vencello intenso co Carnota, onde desenvolveu tamén diversos proxectos culturais.


Summary: O comité de empresa de Alcoa en Cervo solicitará a medida cautelarísima para que un xuíz paralice o despedimento colectivo a 524 traballadores cuxa aplicación anunciou esta sexta feira a empresa.

Ademais de anunciar que solicitará a medida cautelarísima para paralizar os despidos, o comité de empresa urxe ambos os gobernos, o da Xunta e o Executivo estatal, que "se deixen de palabras" e pasen "aos feitos" coa intervención da planta. "Hoxe é o día", subliñou o seu presidente, José Antonio Zan (CCOO). Tras coñecer o anuncio de Alcoa de aplicar o despedimento colectivo, Zan criticou a forma de comunicalo, "totalmente a mala fe unha sexta feira á unha da tarde". "Levan traballando de mala fe desde que chegamos ao desacordo", incidiu. Agora, por parte do comité, "hai un roteiro ben claro e marcado", avanzou. "O primeiro que esiximos é á Xunta de Galiza e ao presidente Alberto Núñez Feixoo que cumpra a súa palabra e inmediatamente solicite ao Goberno estatal a intervención", dixo. Tamén se referiu á ministra para a Transición Ecolóxica, Teresa Ribeira, á que igualmente esixiu "que cumpra a súa palabra e que interveña esta factoría". Zan: "Son eles os que teñen que mover ficha agora" Zan apuntou a unha reunión desta quinta feira na que se dixo que "estaba todo disposto para a expropiación". "Hoxe é o día. Se queren facer algo, téñeno que facer xa. As próximas horas e os próximos días son fundamentais", remarcou. "Son eles os que teñen que mover ficha agora", insistiu. Neste escenario, o comité seguirá coa folla de ruta até o domingo e despois elaborará un calendario "de accións moi contundentes". "Esperamos que estes próximos días a Xunta e o Goberno español se movan, pero non imos baixar os brazos", avisou.Zan alertou a Alcoa de que "terán enfronte" os traballadores se de aquí ao 31 de marzo, como expuxo a multinacional, "quere levar adiante a parada dunha soa cuba". "Iso é o que se van atopar, un calendario que temos que elaborar con intelixencia e sabendo cal é o obxectivo, que é que non se toque nin unha cuba", reiterou.


Summary: O xuíz central de Vixiancia Penitenciaria decidiu finalmente conceder a liberdade condicional ao preso arrasatearra "por razóns humanitarias". Malia todo a sentenza podería ser recorrida nun prazo de cinco días hábiles.

Iosu Uribetxeberria podería quedar en liberdade condicional nos vindeiros días despois de que o xuíz Castro, lle concedese a liberdade condicional por "razóns humanitarias". A decisión de Castro contraria a opinión da Fiscalia e prodúcese após visitar no hospital Donostia ao propio preso. Uribetxeberria padece un cancro terminal e o seu estado viuse agravado despois de manter unha folga de fame durante quince días a prol do cumprimento da lei. Ao longo deste tempo, foron numerosas as mostras de apoio e solidariedade recibidas polo preso arrasatearra, moitas delas incluídas manifestación e unha marcha que debía ter comezado a pasada cuarta, foron desautorizadas e prohibidas pola Audiencia Nacional que as considerou "actos de apoloxía ao terrorismo". Malia todo, Iosu Uribetxeberria deberá agardar no hospital o tempo que dure a posibilidade de recurso --5 días hábiles-- de non se producir por parte de ningunha das partes, o preso será liberado.


A de onte foi unha gala de clausura máis reducida que en anteriores edicións, onde o antano director Enrique Nicanor estiraba os discursos máis da conta, e precisamente a brevidade e o ritmo agradecéronse. Como autoridade, só o alcalde de Ourense, o recén estrenado Agustín Fernández, saíu ao estrado, como na apertura, a dar as grazas a toda a organización, os profesionais e moi especialmente ao público, que, co seu apoio, afirmou, "garante a continuación do festival". Foi esta, a número 17, a que case non se celebra pola falta de financiamento das administración, unha edición tan exitosa ou mesmo mellor cá anterior, con grandes colas tódolos días e curiosidade por tódolos ciclos, non só polas películas que competían na sección oficial. As actividades paralelas, tales como os coloquios das mañás con profesionais do audiovisual, tanto galego como español, e os concertos á noite, ambos na carpa do Festival, completaron o certame e contribuiron a animar e mover aos espectadores, que responderon á chamada que este ano, como o anterior, se lles facía para asegurar, coa súa fidelidade, a continuidade do festival, que este ano viu recortado en case a metade o seu orzamento. Finalmente, este ano púidose celebrar unha edición máis, a decimosétima, aínda que en formato reducido, polos escasos cartos e a celeridade coa que foi preparado (a finais de agosto rematou a recepción de material, e en tan só dous meses visionáronse 128 pezas, das cales 45 superaron a selección, que se subtitularon e prepararon para o festival). Probablemente por ese formato máis austero, non houbo grandes discursos, moitos invitados nin premios, mais si unha gala e un guión e presentación á altura, da man do dúo cómico Os da Ría, que tamén levaran a de apertura, e que espertaron a gargallada do público co seu particular idioma inventado, o galegueiro, a súa retranca e os números músico-satíricos que os caracterizan, acompañados dunha banda. Se na primeira a personaxe homenaxeada fora Fernando Ónega, nesta lembráronse de Miguel Delibes e da infanta Elena, cun catártico fin de festa no que invitaron a un "couro váscolo", que en realidade era o equipo de 12+1, Unha comedia metafísica, a comedia de Chiqui Carabante que pechaba o OUFF (Ourense Film Festival) 2012. Mais iso era á altura das dez da noite, e até esa hora foron desfilando pola alfombra vermella e no escenario do Auditorio Municipal de Ourense os gañadores desta edición, cuxo xurado estaba composto polo produtor Emiliano Otegui, Dolores Ben, Ángeles de la Cruz e Dominic Lees. Raquel Vázquez e María Barreiro, da organización, entregaron unha mención especial á actriz Nadia de Santiago pola súa primeira interpretación en Ali. Outra mención foi para Lucio Bonelli pola fotografía de Historias que só existen quando lembradas, de Julia Murat. Manuel Precedo, presidente da Federación de Cineclubes de Galicia (FECIGA) e do Cineclube Padre Feijoo de Ourense, entregou o Premio ao Mellor Guión para a iugoslava The Enemy, de Dejan Zečević , e o seu guionista Djordje Milosavljević. Non puido asistir, mais enviou unha mensaxe de vídeo para agradecer o premio. A montadora da coprodución de Brasil, Arxentina e Francia, Historias que só existen quando lembradas, tivo que erguerse outra vez da butaca para ir recoller, en nome da súa directora, o Premio Especial do Xurado, da man de Dolores Pita. Chegaron entón os galardóns máis esperados, entre os cales se atopa o Premio Carlos Velo ao Mellor Director, que foi a parar ao sevillano Paco R. Baños, realizador de Ali. O seu amigo e tamén director Chiqui Carabante foi o encargado de entregar a estatuíña. O Premio do Público á Mellor Película foi para precisamente para Ali, a gran triunfadora de onte. Foi o alcalde de Ourense, Agustín Fernández, o encargado de entregar o galardón. Antes, dixera xa que, malia que advertira na gala de apertura que o festival estaba "ferido de morte", coa "resposta rotunda e extraordinaria" do público, "enchendo as salas de cine", este "garantiu", segundo as súas palabras, "o futuro deste festival". O Premio do Xurado á Mellor Película foi presentado por Emiliano Otegui, produtor de, entre outras obras, Tesis, A lingua das bolboretas, El Bosque Animado ou Amanece que no es poco, que afirmou que as doce películas que participaron na sección competitiva son "moi boas, cheas de matices e riqueza", ademais de que "son moi difíciles de ver nas salas comerciais", polo que suliñou a importancia de festivais como o de Ourense, "capaces de achegar este tipo de cinema ao espectador". De seguido entregou a distinción á polaca Roza, de Wojciech Smarzowski, preseleccionada polo seu país para competir nos Oscar de Hollywood. O director do filme non puido asistir ao acto por estar gravando a súa próxima película, pero si mandou unha mensaxe na que amosaba que, para el, "é unha honra e un orgullo recibir este premio". Smarzowski agradeceulle ao festival "o ter escollido a nosa película para competir no certame, ao público por ir vela e aos membros do xurado por concedernos este premio", e sinalou tamén que en Polonia "temos unha rexión xeográfica e histórica chamada Galicia, Galitzia, da que eu son", polo que, segundo dixo, "aínda que nunca estiven aí, unha parte do meu corazón ficará para sempre en Ourense".


Summary: O Primeiro de Maio estivo marcado polas mobilizacións unitarias, inéditas no país. O paro convócase contra as políticas de "retroceso" impulsadas polo goberno brasileiro, tanto en termos laborais como sociais.

14 de xuño, greve xeral en Brasil convocada polas principais centrais sindicais do país, como a Central Única dos Trabalhadores (CUT), Força Sindical ou a Central de Trabalhadores e Trabalhadoras do Brasil (CTB) e tamén de organizacións como Movimento dos Trabalhadores Sem Tecto (MTST). Un paro contra os retrocesos laborais e sociais que se produciron nestes meses de goberno de Jair Bolsonaro. O Primeiro de Maio deixou unha imaxe inédita en Brasil: a das dez principais centrais sindicais participando en mobilizacións unitarias para rexeitar as políticas económicas e sociais do goberno de Bolsonaro, nomeadamente a reforma das pensións e as medidas que empobrecen aínda máis a clase traballadora "A proposta de Bolsonaro e do seu guru, Paulo Guedes [ministro da Economia], é cruel para o povo. Querem acabar com a ajuda-doença, dificultar o auxílio-maternidade, acabar com o direito dos trabalhadores, sobretudo dos mais pobres, de receber as pensões e reformas. É por isso que vamos parar no dia 14", manifestou Vagner Freitas (CUT). Pola súa banda, Miguel Torres (Força Sindical), destacou a unidade construída polas centrais sindicais contra a reforma das pensións. "A unidade se faz na luta constante e estaremos juntos até o fim para barrar a reforma da Previdência", afirmou. Nas manifestacións do 1 de Maio estivo tamén moi presenta as demandas e peticións de liberdade para Lula, o ex presidente brasileiro actualmente en prisión. A presidenta do PT, a deputada federal Gleisi Hoffmann, destacou que, se Lula estivese libre, "estaria aqui, ao lado dos trabalhadores, onde é e sempre foi o seu lugar". Vagner Freitas, reforzou que 'Lula livre' significa o fortalecemento da loita contra o os recortes de dereitos a traballadores e traballadoras. "Sabemos que Lula foi o que mais fez pela classe trabalhadora. E ele só está preso por isso. Se estivesse solto, estaria rodando o Brasil contra o fim da aposentadoria do povo".


Summary: O Ministerio veta temporalmente a produción de armamento na factoría coruñesa logo de que se suspendese o servizo de seguridade ante os impagos da concesionaria Hércules de Armamento á subcontrata Segur Ibérica, que denuncia débedas de medio millón de euros

Unha fábrica de armas sen vixilancia desde a medianoite do pasado martes. O servizo de seguridade que se mantiña alerta durante as 24 horas do día desde hai anos na factoría da Coruña interrompeu os seus labores. A empresa Segur Ibérica denuncia impagamentos por valor de medio millón de euros por parte de Hércules de Armamento, firma que agora xestiona o polémico proxecto nas instalacións de Santa Bárbara. O Ministerio de Defensa ordenoulle á concesionaria deter a produción armamentística de forma provisional ante a falta de garantías. A empresa de seguridade suspende o seu servizo tras denunciar impagamentos por valor de 500.000 euros Os sindicatos UGT e USO alertaron do risco da ausencia de vixilancia xusto cando o Estado se atopa nun nivel de alerta antiterrorista de 4 sobre 5 e advertiron que nin a Policía nin a Garda Civil se fixeran cargo da seguridade dunha instalaións "cualificada de crítica e estratéxica ante calquera posible acción terrorista". Non foi no principio, pero policías nacionalis levaron a cabo xa algún labor preventivo nunha fábrica na que Hércules de Armamento debe asumir os gastos "correspondentes á vixilancia e mantemento do recinto, incluíndo todos os necesarios para previr riscos na seguridade das persoas e os bens". Así se aclara nas condicións do concurso público que a empresa gañou hai un ano. Defensa chama á calma logo de que sindicatos advertisen do risco de manter sen seguridade a instalación en plena crise terrorista Desde Defensa chaman á calma e non consideran excesivamente grave a situación dunha fábrica na que, malia os anuncios de diversificación do negocio cara ao sector civil, o 45% da produción prevista neste ano está destinada ao armamento. Hércules de Armamento adebeda xa varias nóminas a algúns traballadores e a débeda que mantén coa subcontrata de seguridade acaba de engadirlle unha polémica máis a unha xestión cargada de eivas. Ramón Mejuto, máximo accionista da compañía, foi imputado por estafa logo da denuncia do seu antigo socio no proxecto, Juan José Gómez Rey. Mejuto colocou o seu fillo e fixo unha ampliación de capital tras botar o seu ex socio do consello de administración e deixalo sen poder na empresa. Gómez Rey, pola súa banda, denuncia a falsidade das contas presentadas. Os delegados do antigo comité de empresa de Santa Bárbara e os ex traballadores vinculados a UGT levan tempo denunciando a situación da fábrica, tamén nos xulgados. Sempre consideraron que Hércules de Armamento non era un proxecto solvente nin fiable e sospeitan de que a súa só fose unha operación para especular cos valiosos terreos no mercado inmobiliario. Os ex operarios sempre amosaron o seu apoio ao proxecto que saíu derrotado do concurso, o do grupo IFFE, e recorreran sen éxito a adxudicación. O voceiro do antigo comité de empresa, Roberto Teijido, denunciou ante Facenda a actual concesionaria por un suposto delito de falsidade documental e frause fiscal, unha investigación que segue en curso. Xulio Ferreiro amosa a súa "preocupación" e reclama un proxecto "viable e que dea traballo á xente" para Santa Bárbara O Concello da Coruña, xa co PP, negara sempre unha posible recualificación de terreos, pero ese é un risco que nunca marcha, sobre todo se a situación económica da factoría segue sen recuperarse. O alcalde, Xulio Ferreiro, recoñece a súa "preocupación" e reclama un proxecto "viable". "O noso interese é que haxa un proxecto viable que dea traballo á xente e que convirta a fábrica nun centro de produción e riqueza", dixo, antes de se reunir en Madrid nos vindeiros días co secretario de Defensa para "solucionar" o problema. A Valedora do Pobo, pola súa banda, xa anunciou que pedirá ao executivo local e á Xunta un informe sobre os compromisos adquiridos. A asemblea de traballadores da CIG pide ás administracións que se impliquen para evitar o peche e censura "a quen anda traballando para que Hércules de Armamento peche" Ao tempo, a CIG convocou unha asemblea de traballadores de Hércules de Armamento o pasado mércores tras a que manifestou a súa "máis firme e decidida decisión de defender os postos de traballo e a continuidade da actividade da fábrica fronte a calquera intento que pretenda o seu peche". Estes operarios reclaman á dirección "a pronta normalización da situación socio-laboral" da compañía e fan un "chamamento a todas as administración" para "implicarse na solución de todos os problemas para evitar o peche da fábrica, a perda dos postos de traballo e de calquera actividade industrial de futuro". Ademais, os traballadores lembran que moitos dos integrantes do actual cadro de persoal son tamén ex traballadores despedidos da antiga Fábrica de Armas e que, ao igual que "combateron a privatización e o posterior peche por parte de General Dynamics", tamén farán fronte "a quen anda traballando para que Hércules de Armamento peche e con iso perdamos de forma directa 155 empregos". "Referímonos aos que se autoarrogan a exclusiva condición de ex traballadores, ou mesmo ex comité de empresa, que levan boicoteando e facendo todo tipo de actuacións insólitas contra o reinicio da actividade industrial, importándolle ben pouco que con todo o que están facendo poidamos perder o noso traballo actual", rematan.


Summary: A compañía que preside César Alierta publicou o 14 de febreiro un estudo de Pricewaterhouse que aconsellaba fusionar os reguladores que operaban en España. O Consello de Ministros adoptou esta decisión dez días máis tarde

O Consello de Ministros do venres pasado acordou a creación dun regulador multidisciplinar en España que asumirá o rol e traballo de oito organismos independentes que se ocupaban, até o de agora, de supervisar o mercado. Esta decisión supón, por exemplo, a supresión da Comisión Nacional de Competencia (CNC), ente de vital importancia para labregos e gandeiros, tal e como recolleu Praza Pública. Competencia multou esta mesma semana con máis de dez millóns de euros a Iberdrola por modificar as condicións tarifarias e de servizo dos seus clientes sen aviso previo. A CNC actuou tamén contra a abusiva posición dominante no mercado dalgunhas distribuidoras da alimentación. Precisamente neste ámbito é onde máis van estrañar, din desde Unións Agrarias, unha Comisión de Competencia "independente e proactiva". Telefónica, dez días antes desa reunión do Consello, presentou un informe no que reclama exactamente o mesmo que o que vén de aprobar o Goberno central. No discurso de investidura de Mariano Rajoy, o líder do Executivo xa avanzou que era a súa intención a de reformar o organigrama de organismos de regulación. "Algúns dos sectores estratéxicos da nosa economía necesitan ser regulados, e da boa regulación e supervisión dos mesmos depende, en gran medida, a competitividade da nosa economía", afirmou. En base a estas declaracións Telefónica, compañía con maior capitalización bursátil do Ibex 35, decidiu encargar un informe a Pricewaterhouse Coopers "con obxecto de facilitar unha visión que enriqueza a discusión sobre o modelo organizativo das autoridades nacionais de regulación e competencia en España no marco da elaboración da mencionada Lei". A recomendación de Telefónica Segundo apunta devandito documento, pendurado na web www.tudosis.es, PwC recomenda "un menor nivel de intervención e unha substitución progresiva da regulación ex-ante que aínda se aplica nestes mercados por unha supervisión ex-post baseada nas normas de defensa da competencia alí onde sexa posible (similar a como ocorre noutros sectores da economía)". Por esta razón, Telefónica -a través deste estudo- aposta pola "redución e simplificación dos reguladores, garantindo en todo caso a súa capacitación técnica e especialización sectorial, e a racionalización do seu custo". Con todo, o propio estudo recoñece que o establecemento dun regulador multisectorial "pode xerar unha perda de coñecemento específico dos sectores que supervisa" e, adicionalmente, "pode dar lugar a maiores riscos en caso de fallo institucional". Malia todo, o modelo final que propón Telefónica foi o que, finalmente, se acaba de poñer en marcha.


Summary: Juan Carlos I refúxiase entre amigos e leais que se citaron nesta vila.

Sanxenxo é a localidade elixida polo rei emérito para volver ao Estado após case dous anos en Abu Dabi (Emiratos Árabes Unidos), para onde marchou —tamén desde Sanxenxo— en plena treboada de escándalos financeiras na casa real. A poucos lles sorprende que Juan Carlos I elixise esta localidade do Salnés para o retorno; aí ten dúas cousas que lle levantan o ánimo : a vela e o seu estreito círculo de adiñeirados amigos-admiradores. O Borbón aterrou contra as 19.20 horas desta quinta feira en Vigo e, canda a súa filla infanta Elena, dirixiuse a Sanxenxo, onde permanecerá até o domingo, que viaxará a Madrid. Esta sexta feira ten unha recepción a modo de gran benvida no Club Náutico, preparada polo seu gran amigo Pedro Campos, un dos seus máis firmes apoios nos momentos máis duros para o rei emérito español. Non é o único. En Sanxenxo Juan Carlos I poderá volver reunirse co seu círculo habitual nas súas estancias na vila de anos anteriores, como Juan Carlos Escotet, presidente de Abanca, o armador José Cusí —íntimo desde que se coñeceran nunha cacería con Franco en 1972— ou o banqueiro Francisco Botas; entre outros. O alcalde de Sanxenxo e Rueda, "encantados" de recibir o emérito Mais non todos en Sanxenxo fan soar as campás pola presenza do rei emérito. Ana Alonso, veciña de Vilalonga, afirma a Nós Diario que lle dá "até un pouco de vergoña que este señor, coas que fixo, se pasee por aquí pouco menos que como se houbese que aplaudilo, vamos". A portavoz do BNG en Sanxenxo, Sandra Fernández, dixo a Diario de Arousa que á maioría da veciñanza "nin lles vai nin lles vén" a presenza de Juan Carlos I, e que a estadía do rei emérito "a quen fai feliz é a Telmo Martín", o alcalde do PP. Precisamente o que vai ser presidente do PP galego en cuestión de días e que tamén é presidente da Xunta, Alfonso Rueda, é unha das voces que máis defende a presenza do Borbón en Sanxenxo. "É unha boa noticia" desde o punto de vista da "promoción" turística e "ten todo o dereito" a estar na Galiza, reiterou esta quinta feira. "Creo que moita xente pensa o mesmo", indicou. "Non lles vai parecer ben" De feito, Rueda manifestou a súa convicción de que, a quen "non estea de acordo" coa "monarquía", a "transición" e o "consenso", "calquera cousa" que fagan os membros da casa real española "non lles vai parecer ben". O BNG pregunta no Congreso polo custo das "vacacións" do rei emérito en Sanxenxo Case ao mesmo tempo que o presidente facía estas declaracións, desde o BNG anunciaban que se ía rexistrar unha pregunta no Congreso para saber o "custo" das "vacacións" do "Borbón fuxido" en Sanxenxo. "É tremendo que despois de burlarse de toda a cidadanía do Estado Español aínda lle teñamos que pagar as vacacións", incidiu o deputado nacionalista na Cámara española, Néstor Rego. A visita do emérito e a súa estancia estes días nunha vivenda perto da praia de Nanín mobilizará un dispositivo de seguridade cunha frota de vehículos, unha vintena de gardacostas e varios drons. Como apunta Ana, a veciña de Vilalonga, "xa podían repartir os cartos entre os parados, que en Abu Dabi non sei se hai, pero aquí uns cantos".


Summary: Paulo Carril (1973) foi reeleito esta fin de semana no VIII Congreso da CIG como secretario xeral da central nacionalista. Carril pon en valor o "feito histórico" de ser a CIG primeira forza sindical e fixa como obxectivos para os vindeiros anos avanzar cara á "hexemonía social" e "reforzar o soberanismo".

Primeiro congreso da CIG co sindicalismo nacionalista como primeira forza sindical na Galiza. Como se chegou até aquí? É un resultado histórico, consecuencia da acumulación do traballo e loita do sindicalismo nacionalismo nos seus seus 50 anos de existencia. É produto da suma do esforzo, o traballo e o sacrificio de miles e miles de traballadores e traballadoras. Aquí hai un sindicalismo que xa na súa partida de nacemento t-ña claro que ía ser combativo, de contrapoder, participativo, que entende que é na capacidade de organización da clase traballadora, e no conflito e nas propostas onde se avanza. Imaxino que aos que comezaron a crear o sindicalismo nacionalista e de clase hai 50 anos pareceríalles daquela incríbel pensar daquela que seriamos primeira forza. "Reivindicar o dereito a decidir é vital para facer fronte eficazmente á crise" Con que claves e obxectivos para os vindeiros 4 anos sae a CIG deste VIII Congreso? Hai 3 obxectivos fundamentais para nós. Un deles é o de consolidar e ampliar a CIG como primeira forza sindical. E iso nun contexto no que nin poder político nin poder económico están dispostos a recoñecernos como primeira forza. O segundo é reforzarnos como sindicato de clase cunha mellor organización e formación, como central combativa, mais tamén con capacidade de proposta. O terceiro é avanzar no compromiso soberanista. A ofensiva do capital aquí maniféstase con máis recentralización e españolismo e temos claro que ou avanzamos na capacidade de decidir, e polo tanto poñemos fin á dependencia, ou non se avanza na dignificación das condicións de traballo. Reivindicar o dereito a decidir é vital para facer fronte eficazmente á crise. Na clausura falaba da necesidade de ir a "un salto cualitativo na resposta a dar". A que se refire? Estamos perante uns meses que van ser decisivos. Tal e como se está consumando a crise, que causa unha situación de emerxencia social e nacional, por exemplo, co avanzo da crise industrial en sectores claves; obríganos a avaliar. Ou hai polos Gobernos un programa de reactivación económica, de industrialización, de aposta nos servizos públicos ou non hai saída. Ademais, estamos a ver que non se está pola derrogación da reforma laboral e das pensións, que non se está por repoñer dereitos. "Hai unha reestruturación do capital e nela Galiza seguirá a ter un papel dependente" Por iso, se nestes meses vemos que non hai unha vontade de cambio de política, senón unha simple actualización e reformas ligadas ás exixencias da UE, debemos abrir a reflexión de ir a unha folga xeral. Non pode ser que os meses pasen, a crise avance e os Gobernos non adopten as políticas necesarias. Fala de Folga Xeral, estamos perante un horizonte ou un paso que xa se está a concretar Os próximos meses van ser decisivos. A proposta de resolución aprobada no Congreso di que o Consello Confederal da CIG será quen acorde no momento oportuno dar este paso en función de como avance a resolución da crise en base a estas 2 reivindicacións: plan de recuperación económica, reindustrialización e aposta nos servizos públicos; ademais da derrogación de reformas laborais. Este proceso está en marcha, se non hai unha reversión desas políticas... a folga xeral é inevitábel. En que datas? Están en función da evolución dos acontecementos. Non hai unha data agora. O que decidimos é que hai que ter esa resposta presente porque parece que co que se fai non é abondo para cambiar as políticas dos Gobernos e ao mellor termos que formular dar un salto. A CIG, como sindicato, tamén reitera a súa participación en iniciativas e plataformas que van alén do que moitos poden entender estritamente 'laboral', como son as existentes fronte á "desfeita eólica", ou contra a eucaliptización, na defensa do idioma... Un dos obxectivos deste Congreso era reafirmar o compromiso coa soberanía e o movemento nacionalista galego. Nós somos o resultado da autoorganización da clase traballadora que se liga a unha realidade como é a de sermos unha nación sen dereitos nin capacidade de decidir sobre os seus propios recursos e iso eiva o desenvolvemento social e económico. "Os que iniciaron o sindicalismo nacionalista pareceríalles daquela incríbel chegar até aquí, ser primeira forza" Temos moi presentes as diferentes loitas. Cando dicimos que somos o primeiro sindicato non nos referimos só a representación, senón tamén á que o somos en mobilización e nunhas coordenadas que pivotan en loitar por unha Galiza con dereitos, onde se poida traballar e vivir dignamente. E iso implica ser solidario, activo e partillar nas diferentes loitas que se dan polo pobo galego. É máis difícil facer sindicalismo a pé nos centros de traballo hoxe que hai 30 anos? O movemento obreiro nunca o tivo fácil mais é certo que agora vivimos unha situación con presenza de moitas compoñentes que dificultan facer sindicalismo, desde cambios na estrutura económica até novas fórmulas laborais, precariedade, rotación enorme, emigración.. Estamos nun momento crítico porque tamén hai un elemento que é o desprestixio que o diálogo social trae sobre o conxunto do sindicalismo, e que resta credibilidade mesmo ás organizacións sindicais que non están nesa liña. Ese papel que fan CCOO e UXT e que mediaticamente se presenta como se ese fose o único sindicalismo posíbel... Ao final, hai que estar nos centros de traballo dando a cara e aí é onde se di a última palabra.


Summary: A dirección de En Marea agradece a parlamentar ter pedido desculpas esta cuarta feira perante a imprensa, mais considera que a participación de Quinteiro -militante de Podemos, da corrente Anticapitalistas- nun incidente coa policía local de Compostela exixe a depuración de responsabilidades políticas.

A Coordenadora de En Marea, liderada por Luís Villares, enviou aos meios un escueto comunicado por volta das 22.31 horas da cuarta feira 21 de marzo en que informa de que ten acordado trasladar ao Consello das Mareas -máximo órgao da confluencia entre plenarios- a "petición de asunción de responsabilidades políticas da deputada Paula Quinteiro". O órgao de dirección elevará ao Consello das Mareas a "petición de demisión de Quinteiro", por este ser un asunto "que debe trasladarse aos organos de dirección do espazo político". En todo caso, e antes de se reunir o máximo órgao da organización, a parlamentar poderá "exercer o seu dereito á defensa mediante trámite", afirma a Coordenadora. De acordo coa información publicada nalgúns meios, Paula Quinteiro viuse envolvida nun incidente, na madrugada do sábado ao domingo, entre a policía local de Compostela e un grupo de mozas e mozos que supostamente terían provocado destrozos -a rotura de espellos retrovisores- en algúns vehículos estacionados na rúa. Quinteiro tería amostrado aos axentes o seu cartón de identificación como parlamentar. Segundo o atestado policial, ao que tivo acceso Europa Press, a deputada tentou dificultar a identificación dun dos mozos por parte dos policías. Ela negouno esta terza feira, aducindo que simplesmente tentara mediar entre uns e outros. Martiño Noriega, alcalde de Compostela, esforzouse por restar importancia ao suceso. O rexedor da capital do país afirmou que foi informado por parte dos mandos da policía local dunha "incidencia menor". Noriega cualificou de "correcta" a actuación dos axentes do corpo municipal que acudiron ao lugar dos feitos alertados por unha denuncia veciñal -"non dubido do bon facer da policía local-, mais ao mesmo tempo asegurou acreditar na versión do incidente dada por Paula Quinteiro. "O que ela me comenta é que intermediou nun conflito, detectando que a identificación das persoas que alí había na rúa non era a correcta, e que tivo sempre ánimo conciliador. E esa é a situación". O incidente foi utilizado esta terza feira no Parlamento por Feijóo para atacar Luís Villares durante a quenda de perguntas ao presidente. O líder de En Marea tamén sofreu os embates dialécticos de Miguel Tellado, secretario xeral do PPdeG. Esta cuarta feira, Villares nen contestou os ataques da formación conservadora nen as perguntas que a imprensa lle dirixiu ao termo da reunión que por espazo de dúas horas mantivo o grupo parlamentar de En Marea. Segundo informa La Voz de Galicia, o asunto Quinteiro será abordado polo Consello das Mareas nunha reunión que vai ter lugar esta mesma sexta feira. Noticia actualizada ás 7:31 horas de 22 de marzo.


Summary: Profesionais sanitarios ven insuficiente o estabelecemento dun prezo máximo de 2,94 euros: "Xa abonda de facer negocios coa pandemia".

A venda de tests de antíxenos nas farmacias galegas alcanzou as 401.374 unidades entre o 3 e o 9 de xaneiro, o que supón un descenso en comparanza coas perto de 525.000 probas vendidas do 27 de decembro ao 2 de xaneiro. No conxunto do Estado español, a venda e o stock de tests de antíxenos de autodiagnose minguou por vez primeira desde o inicio da sexta vaga na semana do 3 ao 9 de xaneiro. En concreto as farmacias do Estado venderon 7.720.098 no citado período, fronte ás máis de 8,5 millóns de unidades da semana precedente. A Galiza foi o sexto territorio que máis probas vendeu, só superado por Madrid, Andalucía, Catalunya, País Valencià e Euskadi. A venda sen receta comezou oficialmente o pasado 21 de xullo. Antes desa data era posíbel adquirir os tests cunha prescrición médica, polo que a súa dispoñibilidade era moi limitada. Os médicos, en contra da comercialización dos antíxenos A pasada semana o Goberno estatal fixou en 2,94 euros o prezo máximo de venda de cada proba de autodiagnose nas farmacias, unha decisión que a Federación de Asociacións para a Defensa da Sanidade Pública (FASP) cuestiona. "Xa está ben de negocios coa pandemia", dixeron, nun comunicado. Esta medida, afirmaron, "fará que aumenten aínda máis as desigualdades sociais" ao tratarse "dun copago máis", xa que os antíxenos "deberían ser de balde e non gravosos economicamente". "Os xestores sanitarios entenden que todas as persoas teñen capacidade económica para gastar en antíxenos, en máscaras... E que, por suposto, teñen formación para tomar as decisións sanitarias correctas, como cando facer un test de antíxenos, cando unha PCR, cando confinarse, etc", lamentaron.


Summary: Colectivos culturais publican un manifesto e urxen a Xunta para que defenda o inmóbel e as obras que garda no seu interior.

Varios colectivos, entre eles a Asociación Cultural Irmáns Suárez Picallo, iniciaron unha campaña para instar á Xunta a que declare como Ben de Interese Cultural (BIC) tanto o continente como o contido do Museo Carlos Maside de Sada. Unha das primeiras iniciativas foi dar a coñecer un manifesto que parte de máis dun milleiro de sinaturas de todo o país. No documento sinalan "o lamentábel abandono desta infraestrutura cultural de incalculábel valor, que alberga obra de Castelao" e demandan rematar o proceso para a súa protección patrimonial. No texto lembran, ademais, que esta petición xa se fixo en 2016 sen que se atendera esta demanda a día de hoxe. Informes mais non actuacións Segundo estes colectivos, a Xunta confirmou en 2018 que estaba a elaborar estudos sobre esta problemática e o propio Consello da Cultura Galega emitira outro informe, mais sen ningún tipo de consecuencia para a conservación do inmóbel nin das obras de arte que contén polo que denuncian "unha clara pasividade e deixación de funcións na preservación do noso patrimonio cultural". Por este motivo exixen "que se incoe con carácter inmediato o expediente de declaración BIC do museo, que sería un primeiro paso para a súa protección e conservación, hoxe en perigo". Crear unha asociación Ademais de continuar polas canles oficiais e difundir o manifesto polas redes sociais para que teña seguimento, os colectivos cren que sería de utilidade crear unha "asociación de amigos do Museo Carlos Maside" coa que protexer este patrimonio. Caso de que se aprobara a declaración de BIC, a actual empresa estaría obrigada a escindilo do espazo afectado a súa actividade industrial e comercial. Ademais, abriría ao público, permitindo a xestión profesional das instalacións polo medio dos técnicos museísticos.


Summary: O Consello da Cultura Galega pon o ramo a un ciclo sobre o bicentenario de Concepción Arenal cunha análise da repercusión internacional do seu legado.

"Tal como a restauración do Pórtico da Gloria permitiu recuperar as cores orixinais, os rizos louros de Daniel, o manto azul de Xeremías, a magnífica biografía de Anna Caballé Concepción Arenal, la caminante y su sombra, devólvenos unha muller de chameante cabelo rubio e claros ollos azuis, unha moza rebelde, díscola, a contracorrente, exercendo a retranca na súa correspondencia privada", deixaba escrito a académica Marilar Aleixandre nas páxinas do Nós Diario, nun artigo, no que recuperaba e festexaba a figura da que foi a primeira muller que asistiu a unha Universidade no Estado español, polo día do seu 200 aniversario. Botando man desta mesma efeméride, o Consello da Cultura Galega desenvolveu todo un ciclo ao que lle puxeron o ramo na tarde deste sábado cunha mesa redonda que tivo como foco a análise da repercusión internacional de Concepción Arenal así como a total vixencia do seu legado intelectual. Desde o Consello da Cultura Galega (CCG) apostaron por desenvolver un percorrido retrospectivo que fixo viaxar as persoas asistentes pola biografía e obra desta intelectual, desde o seu nacemento até a actualidade. E é que Concepción Arenal non tardou en contar cun forte capital simbólico que a situou no centro do campo cultural da súa época, aínda que a súa obra -ao igual que lle aconteceu a outras moitas mulleres intelectuais- viuse invisibilizada ao longo do tempo até caer no esquecemento. A proxección internacional de Concepción Arenal Un dos feitos singulares que destacan desde o CCG para situar Concepción Arenal no marco internacional é a difusión da súa obra no seu tempo. É o caso de, por exemplo, a publicación de Manuel du visiteur du prisonnier (1893), un volume que viu primeiro a luz en francés. Baixo o título "A proxección internacional de Concepción Arenal Ponte" decorreu a última das mesas do ciclo "O mundo do porvir: bicentenario de Concepción Arenal Ponte", da man da investigadora e coordinadora do evento Celia Pereira mais do investigador e vicepresidente do Consello da Cultura Galega Xosé Manoel Núñez Seixas. Durante a palestra, Núñez Seixas destacou que, alén da pronta participación de Arenal nas revistas culturais e científicas do seu tempo, a emigración contribuíu a difundir a faceta de educadora e pedagoga, ademais dunha lectura en chave política do seu pensamento progresista que influíu nas sociedades e federacións galegas. "Concepción Arenal Ponte facía ver tamén que a prisión e delincuencia eran unha consecuencia da desigualdade social, un trazo de modernidade e víana como unha reformuladora social", afirmou Núñez Seixas. "Arenal facía ver tamén que a prisión e delincuencia eran unha consecuencia da desigualdade social", explicou o historiador Núñez Seixas Pola súa banda, Celia Pereira destacou a boa acollida do ciclo a pesar do "contexto hostil, que fixo mudar un proxecto no que levabamos máis dun ano traballando". En todo caso, no decorrer do ciclo tiveron a oportunidade de falar "da cuestión pedagóxica, social, penitenciaria, a xurídica" así como de ampiar "os enfoques e as perspectivas" para achegar "outra luz e outra amplitude" engade. Pola súa banda, a presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez, tamén quixo achegar o seu gran de area e destacar como Concepción Arenal foi "unha figura singular no século XIX, pero moito máis excepcional pola vixencia no seu pensamento na sociedade contemporánea". "Concepción Arenal é excepcional pola vixencia no seu pensamento na sociedade contemporánea", destacou Rosario Álvarez Concepción Arenal Pensadora, avogada, feminista e renovadora. Concepción Arenal nace en Ferrol o 31 de xaneiro de 1820 e fina en Vigo o 4 de febreiro de 1893. Unha muller fóra do común "que se adiantou ao pensamento feminista español do século XIX", tal e como recollen no CCG, ao que engaden as palabras que ela mesma deixo escritas: "a sociedade non pode en xustiza prohibir o exercicio honrado das súas facultades á metade do xénero humano". Arenal realizou un intenso labor intelectual e publicou preto de 40 libros, nos que criticou duramente a sociedade do seu tempo. Amante da filosofía e do pensamento, nunca se cansou de reivindicar o dereito das mulleres a recibiren a mesma educación que os homes. Comezou a asistir á universidade aos 21 anos, sen o apoio da súa familia, vestida de home porque as mulleres tiñan prohibido o acceso aos estudos superiores. Alén de poesía, teatro, zarzuela, novela, ensaio e textos científicos de carácter xurídico, Concepción Arenal tirou do prelo "Cartas a los delincuentes" (1865), "El reo, el pueblo y el verdugo o la ejecución de la pena de muerte" (1867) ou "La mujer del porvenir".


Summary: ENTREVISTA Carlos Seco, seleccionador galego masculino, destaca o "momento histórico" que supón a estrea dun combinado galego oficial nun campionato do mundo deste deporte irlandés e espera que as institucións e as empresas saiban "valorar" o que supón para Galicia.

Carlos Seco foi un dos protagonistas do primeiro partido internacional de fútbol gaélico sen xogadores irlandeses. Galicia e Bretaña protagonizaron aquel encontro hai xa máis de dous anos. Fora 24 meses despois da irrupción deste deporte no país, que agora debutará como selección oficial no Mundial da disciplina que se celebrará en Abu Dhabi entre o 5 e o 8 de marzo vindeiros. Coñecedor como poucos deste deporte tras a súa estadía en Irlanda, este coruñés é agora o seleccionador masculino dun equipo que busca financiamento para sufragar os elevados custos do seu desprazamento aos Emiratos Árabes, onde se vivirá a estrea de pleno dereito dun combinado galego deportivo. Como se sente o seleccionador masculino da primeira selección galega en competición oficial da historia? É algo que me enche de moito orgullo. Logo de tantos anos loitando por este deporte, o que vimos de conseguir é un soño. Pero ao mesmo tempo tamén é unha responsabilidade moi grande. Hai moita xente con moitas ganas de ir e só podemos levar doce xogadores a Abu Dhabi, polo que vai ter que quedar moita xente fóra da que convocamos para os anteriores partidos. É unha satisfacción, pero tamén unha enorme responsabilidade. "Ser seleccionador galego éncheme de orgullo pero tamén é unha enorme responsabilidade" Como chegou vostede ao fútbol gaélico? Hai moitos anos que coñecía o deporte porque sempre me gustou moito a historia e a cultura de Irlanda e os deportes gaélicos forman parte dela. Sabía da súa existencia e cando marchei vivir a Irlanda púxenme a ver partidos, empecei a animar o equipo da miña zona e ata xoguei nun club e pasei a formar parte da familia do gaélico. Logo fundouse na Coruña o primeiro equipo en Galicia, os Fillos de Breogán, e eu fun parte daquel grupo fundacional. Metinme no barco e aquí sigo. Cal cre que son as razóns para que o fútbol gaélico prendese tan ben en Galicia? Creo que hai varias claves para explicar o éxito. A primeira delas é o deporte en si. A inmensa maioría dos que proban o fútbol gaélico quedan porque é unha disciplina que engancha e que gusta moito xogar, tanto a nivel táctico como técnico. E é algo que pasa en todos os lugares onde se implanta. Tamén creo que o aspecto cultural tamén ten moito que ver. A relación, o nexo Galicia-Irlanda sempre foi importante e a xente séntese identificada porque é un deporte de comunidade onde xogan unhas vilas ou localidades contra outras e onde se representa un condado, algo que cadra moi ben coa forma de ser galega. Toda esa mitoloxía galega, Breogán, o feito de que comezase na Coruña ao pé da Torre de Hércules... Creo que ten moito que ver. E logo hai un aspecto fundamental que foi o enorme traballo que se fixo de divulgación e o labor en equipo e de compañeirismo que se fai. O deporte axiña se foi espallando, primeiro pola Estrada e logo polo Grove e todo o mundo axuda en que vaia medrando. "Hai tres claves no éxito do fútbol gaélico en Galicia: o atractivo do deporte, o nexo entre Galicia e Irlanda e o enorme traballo feito" Esa represantitividade local de cada vila ou comarca non é tamén un factor clave nun lugar como Galicia? Si que o é. O deporte comezou nunha cidade coma A Coruña, pero os equipos que foron xurdindo despois apareceron en vilas como Oleiros, A Estrada ou O Grove e non en cidades. O bo do fútbol gaélico é que non tes que ter unha estrutura enorme para contar con xogadores e comezar a xogar. Aquí en Galicia temos moitas vilas e localidades pequenas onde sobra a xente para xogar. Non é como un deporte convencional onde as cidades grandes adoitan ter os mellores equipos. Aquí non pasa iso e é algo que tamén axuda. "O nivel de Galicia é sorprendente; ter unha liga establecida axúdanos a mellorar" Non é destacable o nivel de Galicia nun deporte con apenas catro anos de vida? O nivel de Galicia é sorprendente. Nestes dous últimos anos, a evolución foi moi positiva. No pasado mes de outubro xogamos contra un equipo de irlandeses, non de primeiro nivel pero máis que aceptable, e competimos bastante ben. O feito de que teñamos unha liga xa establecida e con varios equipos fai que aumente o nivel. Aquel partido foi moi positivo para nós e demostramos que tiñamos un nivel decente, pero non podemos pensar que estamos ao máximo, nin moito menos. Dentro das nosas posibilidades e capacidades, a evolución é espectacultar e eu estou moi contento. Como é o nivel dos rivais cos que se vai atopar Galicia no Mundial? Apenas teño información deles, así que teremos que facer un labor de investigación. Supoñemos que Arxentina e Suráfrica terán xogadores descendentes de irlandeses emigrados, así que o seu nivel será bo porque, ben seguro, levan máis tempo que nós metidos no deporte. Hai que ter en conta que o primeiro equipo en Galicia fundouse en setembro de 2010, pero durante dous anos non tiñamos case nin rivais, así que realmente levamos dous anos co deporte asentado. Eles tampouco saberán moito de nós e sabemos que con ilusión e sacrificio supérase de todo. Queremos competir, facelo ben e iso é o que intentaremos. Confía en que a presenza de Galicia no Mundial incremente os apoios ao fútbol gaélico? Esperemos que así sexa e que o feito de que Galicia por fin poida competir como selección nacional e oficial sirva de pulo para eses apoios. Este non deixa de ser un deporte autofinanciado e levamos gastado moito tempo e moitos cartos nel. A nosa recompensa xa a temos con este torneo, pero agardemos que se una máis xente porque, por desgraza, sen cartos non se pode avanzar. O Mundial é un paso de xigante, pero os custos son moi altos porque é moi lonxe e é unha viaxe complicada. Estamos movéndonos para conseguir financiamento. "O Mundial é un paso de xigante e a nosa gran recompensa, pero por desgraza, sen cartos non se pode avanzar" Que lle diría a eses posibles apoios para convencelos? Que este é un deporte cuns valores moi positivos, un deporte de raíz que se afasta totalmente do mercantilismo. En esencia non ten nada que ver con outros onde os cartos marcan todo e o seu espírito dá outra imaxe que foxe do márketing puro e duro. Ademais, está en auxe e medrando, polo que cremos que é unha boa oportunidade para apoiar e lograr que siga crecendo. Tamén é ideal para os nenos porque é unha porta máis que se lles abre no deporte en Galicia. Por outra banda, tamén lles lembraría que estamos ante un momento histórico xa que seremos a primeira selección galega que compita de forma oficial e nun Mundial e iso debería valorarse. O apoio institucional e das administracións sería importante, pero tamén cremos que é interesante para empresas privadas que teñen aquí unha oportunidade. Hai concellos que xa colaboran con nós e sabemos que ese é un paso fundamental. É Irlanda o espello para o futuro deste deporte en Galicia? En Irlanda non hai xogadores profesionais. As grandes estrelas teñen patrocinios, pero en esencia ti xogas para defender a túa comarca ou a túa vila e iso é o que conta. O ídolo de moitos nas fins de semana está o luns no seu traballo xunto aos veciños e non vive afastado da realidade. Vivín tres anos en Irlanda e era impresionante ver como se vivía e o vínculo que tiña cada comunidade co seu club. Galicia nunca chegará a ese nivel, pero sería moi bonito ter algo parecido aquí e que o fútbol gaélico transmita uns valores tan positivos aos máis cativos. "Estamos ante un momento histórico e isto tamén debería ser valorado polas institucións ou empresas privadas" O futuro é a xente nova... É unha moi boa alternativa para os nenos. Fixemos xa cursos en colexios e na Estrada xa teñen activa unha escola de fútbol gaélico que ten moito éxito. Ao fútbol queren xogar todos e moitas veces está saturado e esta é unha nova oportunidade. Ademais, precisamos que o deporte se asente entre os máis pequenos porque nós non imos durar para sempre. Temos a estrutura, pero esta ten que ser recollida polas novas xeracións para que o fútbol gaélico siga medrando.


Summary: Producíronse 17.561 mortes máis que nacementos. A pandemia disparou as defuncións un 5%.

Galiza rexistrou un saldo vexetativo negativo en 2020 de 17.561 mortes máis que nacementos, a peor cifra desde que hai rexistros (1975), segundo os datos que publica esta sexta feira o Instituto Galego de Estatística. Aínda que o saldo vexetativo negativo contraeuse lixeiramente en 2019 (-15.550) respecto de 2018 (-15.859), en 2020 volve empeorar até alcanzar a cifra máis negativa da serie histórica. Esta situación explícase polo incremento dun 5% nos falecementos nun ano marcado pola pandemia. En total, contabilizáronse 32.822 mortes, tamén o peor dato histórico. A isto únese que os nacementos seguen en descenso na Galiza, de forma que alcanzan o número máis baixo nos rexistros: 15.261. Son 457 menos (-2,9%) que en 2019. Nacementos Así, 79,4% dos nacementos correspondéronse en 2020 con nais con residencia na marxe atlántica. Ademais, continúa o atraso na idade das mulleres galegas ao dar a luz, pois 77,6% teñen 30 anos ou máis (eran o 72% hai 10 anos). E as que teñen 40 anos ou máis xa representan 13,6% (eran o 5,8% en 2010). Só cinco municipios con saldo positivo Así mesmo, o IGE destaca que hai máis de 30 anos que a Galiza non presenta un saldo vexetativo positivo (máis nacementos que mortes). De feito, só hai cinco municipios con saldo vexetativo positivo: Ames (+48), O Porriño (+35), Salceda de Caselas (+14), Oroso (+3) e Arteixo (+2). No outro extremo, destacan: A Coruña (-1.150), Vigo (-1.108), Ourense (-701), Ferrol (-568) e Lugo (-468). Menos matrimonios No tocante a matrimonios, houbo 5.660 en 2020, o que apunta unha caída do 39,3% fronte aos 9.331 de 2019. Do total, realizáronse 106 entre persoas do mesmo sexo. Nas ligazóns entre diferentes sexos obsérvase un atraso nas idades, xa que 89,4% dos homes e 82,6% das mulleres tiñan 30 ou máis anos. Hai unha década esas taxas eran de 75,6% e 63%, respectivamente.


Summary: A batalla comeza en Andalucía mañá ás 18 horas

Levantar a cabeza, apertar os dentes e loitar. Cunha semana de marxe para asimilar a inxustiza vivida no derradeiro encontro da fase regular ante o Palma Futsal, no que un gol a falta de só 11 segundos para que soase a bucina que indica a fin do partido lles impediu certificar unha vitoria que garantiría a permanencia na Liga Nacional de Fútbol Sala (LNFS) durante un ano máis, o único que lles queda agora aos xogadores do Burela é pasar páxina e loitar pola permanencia na máxima categoría nun play-out que comeza no día de mañá. O seu rival será o Ejido da Segunda División, que terá unha nova oportunidade de pelexar polo ascenso logo de perder a final do play-off ante o Manzanares Quesos El Hidalgo, nun choque que está previsto que comece este sábado ás 18 horas na pista dos andaluces. Independentemente do resultado, o partido de volta desta decisiva eliminatoria será o vindeiro sábado, 12 de xuño, no Pavillón Polideportivo Municipal de Vista Alegre, fogar dos laranxas e, no caso de que cada equipo gañase cadanseu encontro, a LNFS ten previsto desenvolver un desempate no que a escuadra galega tería ao seu favor o factor campo, pois tamén se disputaría en Vista Alegre, neste caso na segunda feira 14 de xuño. O Amarelle, mentalizado para a permanencia Outro equipo do fútbol sala do país que procurará a permanencia na máxima categoría nun play-out, mais no seu caso na liga feminina, será o Viaxes Amarelle da Coruña. As herculinas conseguiron eludir un descenso directo no que caeron o Cidade das Burgas de Ourense e as canarias do Club Teldeportivo, mais para lograr conservar a súa praza na Primeira división terán que saír vitoriosas do devandito play-out. Porén, antes de disputalo aínda teñen por diante un choque ante o Xaloc Alacant programado para as 19.15 horas deste sábado e que pon fin á fase regular. O conxunto levantino ocupa a posición de fechacancelas e leva varias semanas descendido matematicamente, pois só foi quen de sumar unha vitoria e un empate por 22 derrotas, con 22 goles a favor e 127 en contra. Por iso, as futbolistas dirixidas por Jorge Basanta afrontan este compromiso como unha preparación de cara á eliminatoria que xogarán en dúas semanas.


Summary: Entrevistamos a escritora compostelá Inma López Silva para o caderno de verán de 'Nós Diario'.

—Cóntenos sobre o seu momento actual no persoal e no profesional.Estou pasando as vacacións en Vigo e irei a Cuba en breve, así que moi ben. Profesionalmente, publiquei o meu primeiro libro de poemas antes do verán que se titula Clepsidras. E en outubro sacarei outro libro. —Se tivese que escoller un só libro dos que leva publicado, cal sería?As autoras sempre dicimos que o último. Así que agora teño que dicir que o que vou publicar en outubro, ademais porque é unha historia familiar. —Falando de escoller, cal foi o mellor concerto da súa vida?Foi un concerto dos Fabulosos Cadillacs hai varios anos. Ándalle moi perto tamén o concerto de Serrat en Vigo. —Como lle gusta gozar do verán?Gústame viaxar, mais como non sempre se pode, tamén me gusta moito estar en Vigo. —Cando vai á praia, pasa máis tempo na auga ou na area?Paso máis tempo na area porque se pasase máis tempo na auga o perigo de hipotermia sería real. —A onde non iría nunca de vacacións?Non iría a un lugar de demasiada calor e onde haxa pouco que facer. —Praia ou piscina?Praia, aínda que coas miñas nenas agora estamos frecuentando tamén a piscina. —Un sitio que teña pendente de visitar?Moitos. Un deles é Cuba e xa vou ir en breve. Tamén Tailandia e demais sitios. —Unha viaxe que teña gravada como 'a viaxe'?Para min, 'a viaxe' foi unha que fixen a Nápoles hai uns anos. Tamén unha viaxe a México en 2017. —Un festival ou cita cultural á que non falle?A Mostra Internacional de Teatro de Ribadavia. Só fallei este ano pero por unha causa maior. —Recoméndenos unha canción.Canción diría calquera de Su Garrido. —E un libro?Pois diría O meu sangue, de Diego Giráldez.


Summary: A Policía prohibiulle o paso ao rexedor, do BNG, á conmemoración do centenario do tren Ferrol-Betanzos. Secundino García participou previamente nunha mobilización na defensa do ferrocarril na comarca.

O tradicional atraso ferroviario galego as dificultades de certas comarcas do país para acceder ao tren ten en Ferrolterra un dos seus maiores expoñentes, agora agudizado pola anunciada supresión de liñas, vinculada polo Ministerio de Fomento á "modernización" de infraestruturas. Este foi o contexto no que o pasado domingo se celebrou o centenario do tren que uniu por primeira vez Ferrol e Betanzos, un acto ao que os gobernos galego e central decidiron outorgarlle un perfil baixo. Non asistiu a ministra Ana Pastor nin o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo. Quen si quixeron estar presentes foron os membros da Mesa en Defensa dos Camiños de Ferro da comarca, entre eles o alcalde de San Sadurniño, Secundino García (BNG), cuxa entrada foi vetada por axentes da Policía nacional. A prohibición de acceso a García produciuse despois de que chegase ás inmediacións da estación do tren de Ferrol o "cortexo reivindicativo" organizado por este colectivo cidadán para reclamar o mantemento das conexións ferroviarias coa comarca. Mentres diversos cargos políticos -alcaldes, edís, deputados e deputadas- accedían ao recinto que acollía o inicio da celebración "tíñannos confinados fóra da estación", explica o rexedor de San Sadurniño en conversa con Praza Pública. Dado que a ningún dos asistentes se lle requiría "acreditación" ou convite oficial, o nacionalista dispúxose a acceder ao acto, para o que era necesario franquear o cordón policial, formado por unha decena de axentes. O rexedor participou na mobilización na defensa do ferrocaril na comarca que se celebrou antes dos actos oficiais Ante os antidisturbios "identifiqueime como alcalde e dixen que quería pasar", pero "o policía negouse", relata García. Ante esta negativa inicial, o rexedor amosou o seu documento de identidade e reiteroulle que "era alcalde". O axente, pola súa banda, "preguntoume de que partido era", unha información que Secundino García non considerou relevante para impedir que un cargo público acceda a un acto oficial. O requirimento policial acendeu os ánimos dos manifestantes mentres que o antidisturbios, pola súa banda, amagou con realizar detencións, segundo fontes presenciais. Para o alcalde de San Sadurniño o acontecido onte, alén do incidente no que se viu envolto, é "unha burla cara á comarca": "Non digo que non se faga un acto de conmemoración da chegada do tren a Ferrol", di, se ben considera "normal" que se atendan as reivindicacións "da cidadanía que vai lembrar a quen está conmemorando o centenario que reivindicamos un tren normal para a comarca". "Non eramos un perigo de orde pública", subliña. Aínda así, lamenta, os axentes distinguen a certos "cidadáns de primeira" mentres tentan "silenciar" os demais. Pero o tren que onte se lembraba foi hai cen anos "de Ferrol a Betanzos cheo de cidadáns", ilustra o alcalde.