Summary: Continúa a greve da xustiza. As e os traballadores rexeitaron a proposta pactada pola Xunta con 4 centrais sindicais -SPJ-USO, UGT, CSIF e CC.OO. O acordo fora refugado polos outros tres sindicatos representados no comité de greve: CIG, Alternativas na Xustiza-CUT e STAJ.

Continúa a greve da xustiza. As e os traballadores rexeitaron a proposta pactada pola Xunta con 4 das 7 centrais con representación no comité de folga. 836 traballadoras e traballadores -52,8 por cneto- votaron contra a proposta da Xunta, en tanto que 746 -47,2- o fixeron a favor. Na consulta por tanto a maioría das e dos funcionarios respaldaron a posición de CIG, STAJ e Alternativas na Xustiza-CUT, centrais para as cais a proposta acordada por USO, UGT, CSIF e CC OO representaba unha traizón ás e aos traballadores. O si á proposta da Xunta e as 4 centrais obtivo a vitoria nas asembleas da Coruña, Santiago e Ourense, mentres que foi derrotada nas realizadas en Vigo, Lugo, Ourense, Pontevedra e Ferrol. A que dixeron non as e os traballadores? A un aumento salarial de 140 euros para os médicos forenses, 135 para os xestores, 127 para os tramitadores e 122 para auxilios. Un incremento a aplicar en tres anos: 50 por cento este exercicio, 30 por cento en 2019 e o 20 restante en 2020. Fica por tanto en pé a reivindicación sostida polas centrais contrarias ao acordo coa Xunta: un aumento lineal para todos os corpos de 140 euros, unha cantidade que se aplicaría en tres anualidades: 60 por cento en 2018 (con efeitos retroactivos desde 1 de xaneiro), 20 por cento en 2019 e o 20 por cento restante en 2020. Nota: na imaxe, asemblea de Vigo realizada antes de submeter a votación a proposta da Xunta


Summary: A Bandeira da Coruña consolida esta competición da Asociación de Clubs de Traiñeiras (ACT) como un aliciente deportivo e turístico para a cidade. A loita polo título na máxima categoría non voltará a augas galegas até finais de agosto. Na Liga Galega de Traíñas continúa a emoción nos primeiros postos após a realización da Bandeira de Rianxo.

Máis alá dos resultados deportivos, a presenza galega na máxima categoría das traíñas, a Eusko Label Liga (ACT), reafirmouse coa disputa da Bandeira Cidade da Coruña que este ano chegou á súa sexta edición. Foi na terceira e cuarta xornada, no inicio desta competición, que non voltará ás augas galegas até a XV Bandeira de Ares (27 de agosto) e a XXXII Bandeira de Boiro (28 de agosto). Traer no seu momento até a enseada do Orzán unha competición tan singular e consolidala no calendario implicou pór o foco no atractivo dun deporte popular na Galiza, Eukal Herria e Cantabria. A Liga Galega de Traiñeiras decidirase na Bandeira Teresa Herrera da Coruña "É un grande aliciente deportivo para A Coruña e, á súa vez, un magnífico atractivo a nivel turístico, que garante un retorno económico directo á cidade", sinalaba a alcaldesa da cidade, Inés Rei. A Bandeira da Coruña tamén implicou un encanto para a propia ACT que visita sempre as localidades dos clubs que compiten na máxima categoría, no caso galego esta edición Ares e Boiro, sen a atracción de estar en mar aberto como neste caso. Recoñéceo o propio Borja Rodrigo, presidente da ACT, ao sinalar que A Coruña "é un referente moi respectado polos remeiros, polo seu mar e vento". No ámbito da competición a vitoria, desta vez, sorriu a Urdaibai que conquistou a Bandeira Cidade da Coruña no ámbito masculino e as remeiras de Orio Orialki, con tres galegas nas súas filas, levaron a vitoria da feminina. A liga galega segue axustada Mais tamén a liga galega dá bos resultados. A cita en Rianxo marcou emoción pola loita que están a ter os primeiros e a inauguración da súa I Bandeira Feminina. A proximidade no alto da clasificación entre Bueu, Samertolameu e Tirán quedou máis evidente coa vitoria dos de Moaña que ondeou esta tempada a súa primeira bandeira. Desta maneira o CM Bueu segue en primeiro lugar (57 puntos), seguido da SC Samertolameu (56 puntos) e queda en terceiro lugar a SD Tirán (52 puntos). As seguintes citas este mes serán na Pobra do Caramiñal (17 de xullo), Bueu (24 de xullo), Chapela (30 de xullo) e O Grove (31 de xullo). Samertolameu e Cabo triunfan na Liga de Galega de Traiñeiras Na liga feminina, Chapela conseguiu a vitoria por diante de Cabo da Cruz, ambas as traíñas contan con ter unha tempada moi igualada. Agora hai un empate nos dous primeiros postos a 34 puntos seguidos polo Mugardos (27 puntos). As seguintes citas serán en Ferrol (16 de xullo) e A Pobra (17 de xullo).


Summary: Cinco meses despois do seu éxito electoral e coa experiencia do traballo parlamentario, a coalición terá que enfrontar varias tarefas nos vindeiros meses: afortalar a converxencia entre as forzas que a compoñen e facer visible a existencia dun proxecto alternativo. No camiño, as asembleas de Anova e Esquerda Unida.

"AGE é unha cultura política por construír e por ampliar. Apostouse por darlle máis valor ás cousas que nos unían que ás que nos separaban dado o momento de excepcionalidade. Hai unha certa semellanza coa Fronte Popular do 36. É un reto de futuro". Así define Martiño Noriega o proxecto político de Alternativa Galega de Esquerda medio ano despois da súa constitución, un proceso acelerado que xa tivo que superar moitos retos, comezando polo electoral e polo traballo conxunto no Parlamento de deputados de Anova e Esquerda Unido, e que nos vindeiros meses terá que enfrontar outros, nomeadamente o afortalar a converxencia entre as forzas que compoñen AGE e facer visible un proxecto alternativo que se sume á súa capacidade de denuncia. Polo camiño, ademais, esta primavera terán lugar as importantes asembleas nacionais de Anova e Esquerda Unida. Beiras: "Era aposta moi arriscada porque eramos forzas moi distintas, un acordo transfronteirizo que podía non callar" Os partidos que integran AGE fan un "balance positivo" do traballo desenvolvido até o de agora no Parlamento. "Queríamos levar a voz da rúa ao Parlamento e creo que o fixemos a través dun programa en defensa da maioria social agredida. Era aposta moi arriscada porque eramos forzas moi distintas, un acordo transfronteirizo que podía non callar", é o balance que realiza Xosé Manuel Beiras. E en parecidos termos exprésase Xoán Hermida (Espazo Ecosocialista), que destaca que se "superaron tabús -de unir a esquerda nacionalista e a esquerda non nacionalista- e iso conseguiuse superando os respectivos paradigmas e reticencias. E aceptando unha formulación de esquerda nacional". E engade que "non seria bo que o cantos de serea que uns ou outros poidan recibir forcen unha volta aos vellos paradigmas". Díaz: "A Asemblea de EU vai rematar cun chamamento a reforzar AGE e que vaia máis aló do proceso electoral e parlamentario. O obxectivo é sumar moitas máis voces de esquerda que hai no pais. E a gañar forza na rúa" E tamén Yolanda Díaz, que salienta que "vivimos nunha situación de emerxencia e que máis ca nunca necesitamos o traballo conxunto de todas as forzas da esquerda" e adianta que "a propia asemblea de EU vai someter a votación unha resolución expresa de apoio ao proceso de constitución de AGE. Polo tanto a Asemblea de EU vai rematar cun chamamento a reforzar AGE e que vaia máis aló do proceso electoral e parlamentario. O obxectivo é sumar moitas máis voces de esquerda que hai no pais. E a gañar forza na rúa". Díaz denuncia que "están arrasando con todo, Galicia está en venda. Debemos sumarnos e organizarnos, ou doutro xeito esta batalla vana gañar eles. Xa están gañando por goleada". E chama a atención sobre a necesidade de "repolitizar o conflicto social que agora está latente" e, citando a Zizek, chama a "uniformizar os conflitos sociais que na actualidade se expresan de forma individual. A estratexia do neoliberalismo é dividir os conflitos". Precisamente a Asemblea Nacional de Esquerda Unida (que terá lugar o 27 de abril) e a de Anova (que se celebrará en dúas etapas: unha primeira asemblea, aberta e deliberativa, o 21 de abril, e unha segunda con carácter decisorio o 8 e 9 de xuño), marcarán en boa medida o que AGE poida e queira ser. As dúas citas teñen unha grande importancia: a de Anova dende logo por ser constituinte da formación, e a de EU polo crecemento e maior implantación experimentados pola coalición nos últimos anos. E tamén porque o xeito en que un e outro definan as súas teses políticas farán máis fácil ou máis difícil o traballo conxunto en AGE e a superación dos posibles puntos de frición, por exemplo a soberanía. Noriega: "Hai bo ambiente institucional, pero tamén receos entre as partes. É importante demostrar que o lexitimo comportamento das partes por separado non é incompatible co funcionamento do todo" A este respecto Martiño Noriega salienta que "hai bo ambiente institucional, pero tamén receos entre as partes. É importante demostrar que o lexitimo comportamento das partes por separado non é incompatible co funcionamento do todo. E ás veces hai que abandonar os lexítimos obxectivos de cada un en beneficio do ben común". E todos os actores implicados fan un chamamento a ampliar a coalición "para fortalecer a alternativa fronte ás políticas do PP e a troika", en palabras de Díaz. "Xa fixemos esa proposta na campaña electoral. Aquí non sobra ninguén sempre que se asuman posicións de esquerda de ruptura con este sistema e que se asuma tamén o dereito de autodeterminación. Xa o fixemos e seguimos nesa postura. A oferta estaba e está aberta. O que pedimos é que non se poñan cancelas nin se exclúa a ninguén", di Beiras. Un programa alternativo Manuel Lago: "Teñen que facer un esforzo por facer máis visible a súa capacidade de crear unha alternativa. Doutro xeito poden aparecer como un grupo que loita ben pero que lle custa presentar alternativas" Son moitos os que advirten que, mesmo avaliando positivamente o traballo de AGE no Parlamento, Alternativa non foi quen polo momento de opoñer unha alternativa programática consistente ao Goberno de Alberto Núñez Feijoo. Noutras palabras, AGE foi moi eficaz á hora de denunciar o que o PP fai mal e para levar ao Parlamento a voz dos colectivos agredidos polas súas políticas, pero non presentou unha alternativa de poder. A este respecto o economista Manuel Lago sinala que "esta é unha fase inicial dun traballo de lexislatura no escenario complexo dunha maioría absoluta do PP en todas as institucións. É difícil elaborar unha proposta alternativa. Por moito que te esforces por ofrecer a túa proposta a maioría absoluta vaise impoñer". E engade que "creo que eles están na fase de dar un paso adiante. Teñen que facer un esforzo por facer máis visible a súa capacidade de crear unha alternativa. Doutro xeito poden aparecer como un grupo que loita ben pero que lle custa presentar alternativas". Tamén Xoán Hermida pensa que ese labor "é parte do proceso de maduración de AGE" e alerta dos perigos de ficar no "resistencialismo". Porén engade que "co tempo Anova e EU farán un traballo propositivo máis importante. Creo que a propia dinámica levará a iso". Beiras: "Queriamos levar a iniciativa e non estar respondendo ás iniciativas do PP". "Agora que pasou o debate dos orzamentos entramos nunha nova fase. Temos que levar a iniciativa e temos outro reto que é levar o parlamento fóra" A este respecto Beiras sinala que "somos un grupo parlamentar de novicios. Eu era o único que tiña experiencia parlamentar" e destaca que "saímos airosos de moitas probas: comezando polas emendas aos orzamentos, que é o traballo máis complexo. Hai unha ósmose moi grande. Non se percibe que as intervencións dun ou doutro deputado". Beiras salienta que "polo de agora conseguimos un dos nosos obxectivos: levar a voz da rúa ao Parlamento, aínda que dende logo non somos os únicos que o facemos", pero recoñece que polo de agora AGE non foi quen de cumprir outro dos grandes obxectivos da coalición: "Queriamos levar a iniciativa e non estar respondendo ás iniciativas do PP". "Agora que pasou o debate dos orzamentos entramos nunha nova fase. Temos que levar a iniciativa e temos outro reto que é levar o parlamento fóra", di. Pola súa banda, Martiño Noriega destaca a este respecto que "hai que marcar un programa de mínimos que demostre que se poden facer as cousas de forma diferente e que marque novos vieiros, como se marcaron en América Latina para saír da crise económica dos anos 90, salvando todas as diferenzas". E engade que "a retroalimentación dese proceso ten que ter en conta os colectivos sociais. Esa proposta alternativa hai que facela en conxunto coa sociedade civil e coa esquerda social. E ese é un reto que temos por diante". O futuro Antón Baamonde: "AGE pode gobernar as cidades e mesmo a Xunta. Iso depende de que se presente cun proxecto convincente e de que atope bos equipos para presentarse ás municipais. E ese será o primeiro paso para desputar a Xunta" Antón Baamonde salienta que "AGE demostrou que había unha oferta política que non estaba nas outras opcións. Demostrou que había un espazo sen cubrir" e que "hai moitos motivos polos que AGE ten futuro. Pola situación de crise económica e polarización política e porque en Galicia hai un espazo de esquerda real e de nacionalismo construtivo que PSOE e BNG non cobren". Para Baamonde, "AGE pode gobernar as cidades e mesmo a Xunta. Iso depende de que se presente cun proxecto convincente e de que atope bos equipos para presentarse ás municipais. E ese será o primeiro paso para desputar a Xunta. Feijoo é unha anomalía que ten máis que ver coa debilidade da esquerda". Tamén Xoán Hermida fai fincapé nas eleccións municipais de 2015: "as municipais deberian intepretarse cunha clave que fose máis aló do ámbito local. O poder do PP en Galicia consolidouse en boa maneira nas municipais do 2011. E tamén foi o inicio do 15M. Seria un bo momento para provocar unha mudanza do poder político en Galicia". Porén, antes diso AGE debe enfrontar varios retos e desafíos que poden converter o seu éxito en "fugaz", sinala Antón Baamonde. Manolo Lago cre que nalgún momento AGE deberá "definir a súa estratexia política para que esas políticas alternativas se poidan levar adiante. Por moito que elabores un documento sobre o naval tes que chegar a alianzas con forzas para difundilo". Baamonde: "Eu pediría menos sobreactuación e si unha aposta por unha transformación real do pais" Baamonde sinala que "o bipartito non contestou o poder da dereita. Non a retaron, senón que buscaron cooptarse buscaban facer o fraguismo sen Fraga". E pregúntase: "AGE retará e non cooptará? Imporá unha certa moderación nas formas pero irá ao fondo dos temas?". Para concluír: "Eu pediría menos sobreactuación e si unha aposta por unha transformación real do pais. Hai moitas cuestións: transparencia, subvencións, evitar o capitalismo de amiguetes que se veu dando en Galicia nos últimos anos con Pescanova ou as caixas". De igual xeito, David Rodríguez advirte de que "se Anova ou AGE non asumen que a xente mira para eles con moito detemento para que cumpran o que din, poden tirar abaixo todo o seu capital político. Teñen que cumprir as expectativas". E engade "temos dereito a ser esixentes cos partidos. Son ferramentas e se non serven hai que desbotalos". Noriega: "Son momentos dunha nova cultura política e de liderados compartidos. Se esta organización non traballa con esta nova cultura política eu non vou estar" Martiño Noriega afirma que "hai que ser porosos. Isto é un movemento en marcha" e faille unha esixencia a Anova no seu proceso de constitucion: "As organizacións teñen que ser operativas, pero teñen que selo de abaixo a arriba e non de arriba a abaixo. Son momentos dunha nova cultura política e de liderados compartidos. Se esta organización non traballa con esta nova cultura política eu non vou estar. Eu creo no proxecto de Anova. Pero a miña participación en primeira fila vai depender de se cumpran eses parámetros e que Anova sexa diferente dos outros partidos". Finalmente, Beiras chama ás forzas de esquerda a "colaborar" pois "non se trata de desputarse espazos. Trátase de artellar un espazo plural non só para desprazar o PP en Galiza senón en todo o Estado e para provocar unha creba democrática".


Summary: Lorena Costa vese fóra tras envorcar nas preliminares.

Unha das premisas para entrar nos selectivos que decidirán quen representa a España nos Campionatos do Mundo de Slalom era entrar nas semifinais da proba da Copa Pirineos que se disputou este fin de semana en La Seu d ́Urgell. Iago Canosa o bordou na súa primeira baixada e consegui clasificarse entre os mellores sin necesidade de pasar pola repesca, algo impresionante si se ten en conta o altísimo nivel dos participantes nesta proba puntuable para o Ranking Mundial da ICF, e na que muitos equipos nacionais chegaron a La Seu coa intención de probarse de cara os vindeiros Campionatos do Mundo que tamén terán lugar na vila lleidana. Iago conseguiu un excelente vixésimo posto final. Jorge Quintáns non pasou o corte, como era de esperar dado o altísimo nivel da proba, pero conseguiu o obxetivo buscado, que era conquerir unha plaza para os selectivos que decidirán quen forma parte dos equipos nacionais, polo que o CDM Piragüismo Dumbría terá dous representantes neses selectivos cos 8 mellores paleixeiros nacionais de cada categoría, Jorge en Sub18, e Iago Canosa en Sub23. Pola súa banda Lorena Costa non tivo tanta sorte, e non poderá estar neses selectivos tras envorcar na primeira baixada perdendo tódalas opcións. Duro golpe para a deportista de Berdeogas, pero que a ben seguro que vai estár aí nos Campionatos de España que volverán a ser en La Seu no mes de agosto, xa que traballou moito e moi ben este ano aínda que esta vez as cousas non saíran como tiñan que saír. A participación dumbriesa a pechou Marcos Sánchez que foi a participar a esta Copa Pirineos sen muito máis obxectivo que disfrutar da experiencia e aprender para futuras competicións.


Summary: "O BNG está en disposición de ser opción maioritaria" e de "disputarlle o Goberno da Xunta ao PP en catro anos". Así o considera Ana Pontón, portavoz nacional da formación frontista, que apela a "traballar" para "chegar en boa forma" ás eleccións galegas de 2020.

Preguntada polas eleccións galegas de 2020, Ana Pontón, portavoz nacional do BNG, asegura que a formación nacionalista "está en disposición de ser opción maioritaria" e de "disputarlle o Goberno da Xunta ao PP en catro anos". Nunha entrevista concedida RNE, a dirixente do Bloque denunciou "o desleixo de Feijóo", dun nivel, dixo, sen procedentes da Galiza". Preguntada sobre se volverá ser candidata, advertiu de que será a militancia quen o decida, "eu sempre estou ao servizo do BNG e de Galiza". A respeito da asemblea nacional que a formación frontista realizou a fin de semana pasada na Coruña, Ana Pontón salientou o "exemplo de cohesión, unidade e fortaleza" e dixo que representou "o punto final" dun ano de "debate intenso". Subliñou que o BNG ten "as portas abertas" a quen queira incorporarse ao proxecto nacionalista. O nacionalismo, a alternativa para progresar "Feijóo igual aspira a acabar no Consello de Administración dalgunha eléctrica, como Aznar" A tamén portavoz parlamentar do Bloque salientou que Galiza "precisa unha alternativa nacionalista para progresar". Puxo como exemplo o caso da enerxía, que debería servir, nas súas palabras, para "desenvolver Galiza en lugar de seguir a engordar os beneficios de Gas Natural Fenosa". A este respeito criticou que Feijóo "demonice" propostas como esta, en relación a unha tarifa eléctrica galega. "Igual aspira a acabar no Consello de Administración dalgunha eléctrica, como Aznar", engadiu. A dirixente do BNG lamentou que o Goberno galego estea "entregado a Rajoy" e condenou na entrevista a "emigración" da mocidade e o "deterioro" das condicións laborais.


Summary: Nos vindeiros meses compañías como Voadora, Redrum Teatro, Contraproducións ou Talía presentarán os seus novos proxectos. Praza.gal fala con compañías, directoras e intérpretes ao respecto das novas obras para trazar unha guía rápida do teatro que está por chegar.

Nos vindeiras meses, os nosos escenarios acollerán un bo número de estreas teatrais. Por unha banda, compañías como Voadora, Redrum Teatro, Contraproducións ou Talía presentarán os seus novos proxectos. Pola outra, o Centro Dramático Galego deu a coñecer esta semana a programación da súa nova temporada 2018-2019. Unha presentación que, ademais de incluír residencias xa pasadas no treito final do ano pasado, achegou máis detalles da única produción propia que levarán a escena neste ano e as cinco coproducións nas que se implicará. Praza.gal fala con compañías, directoras e intérpretes ao respecto das novas obras para trazar unha guía rápida do teatro que está por chegar.Unha das estreas máis inmediatas chega este venres 25 de xaneiro da man de Estudo Momento, que presenta no Teatro Rosalía Castro da Coruña Macbeth. O ruído e a furiaMacbeth, segundo Manuel LourenzoUnha das estreas máis inmediatas chega este venres 25 de xaneiro da man de Estudo Momento, que presenta no Teatro Rosalía Castro da Coruña Macbeth. O ruído e a furia. A obra, protagonizada por Iria Ares, Luís Iglesia, Xoán Carlos Mejuto, David Perdomo e Carlos Sante, preséntase como unha adaptación do clásico shakesperiano desenvolvida por Manuel Lourenzo. "Lourenzo bebe de diferentes fontes, para comezar da versión de Teatro Circo do ano 78, que foi o primeiro shakespeare traído ao galego. Nesta ocasión, actualiza ao texto, tráeo á normativa actual", explica Mejuto, quen ademais sinala que Macbeth é a traxedia de Shakespeare "máis céltica, máis atlántica; xa que é un drama en Escocia no que teñen moita importancia as bruxas e os bosques".Pola súa banda, Iria Ares lembra que Estudo Momento conta, entre os seus obxectivos como compañía, co afán por "adaptar textos clásicos a unha hora de duración". "Comezamos con A casa de bonecas de Ibsen e continuamos agora con este Macbeth. Non obstante, coñecendo a historia e o texto formidable en verso e cun gran ritmo de Lourenzo, decidimos facer un formato de maior tamaño, con cinco intérpretes e unha duración de hora e media", explica Ares, quen engade que Estudo momento tamén ten como obxectivos "formar unha compañía profesional coruñesa, con sede na Coruña" e achegarlle "os clásicos á xente que non estea familiarizado con eles". Macbeth. O ruído e a furia, tras esta estrea chegará a Arteixo o 8 de febreiro e o 6 de abril visitará Oleiros.Berrobambán dálle un xiro a súa traxectoria co seu novo espectáculo: Doppelgänger, coprodución da compañía xunto ao Centro Dramático Galego e a formación colombiana El Arca de N.O.E.Doppelgänger, de BerrobambánA compañía Berrobambán, encabezada por Chiqui Pereira e Paula Carballeira, ofrece un xiro a súa traxectoria co seu novo espectáculo: Doppelgänger, coprodución da compañía xunto ao Centro Dramático Galego e a formación colombiana El Arca de N.O.E. "Dámoslle un xiro á nosa forma de traballar con este Doppelgänger, un proxecto co que estivemos a traballar dous meses en Medellín xunto aos nosos compañeiros colombianos", explica Carballeira sobre unha compañía que, ao longo da súa traxectoria, impulsou e dignificou o teatro familiar e que, desta volta, se asoma ao teatro para adultos cunha obra sobre os conflitos, a dualidade e a polarización. "Doppelgänger é un termo do romanticismo alemán que significa o dobre que camiña ao teu lado'. Referímonos, dalgún xeito, a cando se supón que chegas a verte fóra de ti, que segundo a tradición é un sinal da traxedia próxima. Esa imaxe permítenos reflexionar sobre os conflitos internos das sociedade, partindo de dous enfrontamentos armados. Por unha banda, o conflito colombiano e, pola outra, a guerra civil en España", sinala Carballeira.Con estes dous acontecementos históricos, con permanencia nos nosos días, Berrobanbán afonda na polarización social nunha obra que, en palabras da propia autora, responde ás liñas "da dramaturxia contemporánea e non convencional". A obra estreouse onte no Salón Teatro de Santiago, onde repetirá funcións esta fins de semana, antes de pasar os días 1, 2 e 3 de febreiro polo Teatro Ensalle de Vigo e os días 8 e 9, na Sala Ingrávida do Porriño. Positivas, ademais, publicará o texto, que estará á venda en todas as funcións.Ademais de Hemos venido a darlo todo, Voadora estrearán en novembro a ópera La amnesia de Clío.Hemos venido a darlo todoEse é o título do novo proxecto de Voadora neste 2019, un ano que para a compañía, en palabras da directora Marta Pazos, será "un ano Voadora centrado na música", xa que ademais desta montaxe, estrearán en novembro a ópera La amnesia de Clío. No caso de Hemos venido a darlo todo, tras o seu paso por unha residencia artística por Rianxo, Voadora desembarcará a semana que vén no Teatro Principal de Santiago os días 31 de xaneiro, 1 de febreiro e 2 de febreiro. "O obxectivo do espectáculo é que a música estea no centro do escenario, atravesada polo teatro e non ao revés, como é habitual, que o teatro é o centro e a música atravesa", adianta Marta Pazos, que dirixe na peza un elenco formado por José Díaz, Hugo Torres, Fernando Epelde e ela mesma. A mecha para o espectáculo remóntase ao ano 1977, cando a Nasa enviou a Voyager 1 ao espazo. "Aquela sonda espacial levaba un disco de ouro con hora e media de cancións, con saúdos en 55 idiomas e sons da Terra. En realidade, é un auténtico "The Best of" da humanidade. Esa sonda saíu do sistema solar e é o obxecto construído polo ser humano que chegou máis lonxe", resume Pazos, quen tamén apunta que a montaxe se compón coas cancións e contidos dese disco de ouro.Jose Prieto colle o punto de partida de La Casa de Bernarda Alba, escrita por Lorca ás portas da Guerra Civil, e traslada a súa historia a unha aldea de Galicia en 1975Bernarda e LorcaO director e dramaturgo Jose Prieto colle o punto de partida de La Casa de Bernarda Alba, escrita por Lorca ás portas da Guerra Civil, e traslada a súa historia a unha aldea de Galicia en 1975. Bernarda, ao quedar viúva, tenta finxir que todo segue igual. Tamén pretende que as malas influencias dunha sociedade en transformación se arreden das súas fillas- Non comprende nin a música yeyé nin as minsaias nin os guateques nin ningunha nova moda da época. Protagonizada por Luisa Merelas, Celia González e Esther Aja, Bernarda estrearase o 1 e 2 de febreiro no Pazo da Cultura de Narón. Despois, poderase ver en lugares como o Teatro Principal da Estrada (o 1 de marzo) ou no Auditorio Casa da Cultura de Vimianzo (16 de marzo). Contraproducións será a segunda compañía que estree unha coprodución do Centro Dramático Galego: A compañeira de pisoA compañeira de pisoContraproducións será a segunda compañía que estree unha coprodución do Centro Dramático Galego: A compañeira de piso. Interpretada por Patricia Vázquez e Rebeca Montero, a obra está dirixida por Vanesa Sotelo, quen adapta xunto a Lilian Portela este texto da autora americana Jean Silverman. A obra é unha comedia negra sobre a capacidade de reconducir o tren da propia vida e o que sucede cando esta descarrila. Esa esencia tráena as dúas protagonistas. A primeira delas, Shanon, unha ama de casa que se divorcia en Iowa e que acaba compartindo a súa casa cunha compañeira que se sitúa nas antípodas. Robyn é lesbiana, vegana e procede do Bronx. Deste xeito, e tal como adiantou a directora do CDG, Fefa Noia, durante a presentación da temporada, A compañeira do piso, dende outra perspectiva, tamén indaga nas dualidades. A obra estrearase no Salón Teatro de Santiago o día 28 de febreiro, onde permanecerá até o 2 de marzo. Despois, xirará por concellos como Vilagarcía (16 de marzo), Boiro (22 de marzo), Muros (23 de marzo) e Cangas (30 de marzo).Outra nova proposta será O inevitable, do Colectivo Marciano Balboa, integrado polos intérpretes Diego Anido e Borja Fernández, a deseñadora de iluminación e audiovisuais Laura Iturralde e o músico Pablo RegaEn Escenas do CambioEn Escenas do Cambio poderanse ver dúas novas iniciativas escénicas galegas. O primeiro deles será Empapelado amarelo, d'A quinta do Cuadrante, proxecto de Melania Cruz e Tito Asorey. Trátase dun espectáculo teatral unipersoal que parte do relato autobiográfico homónimo publicado en 1891 pola autora estadounidense Charlotte Perkins Gillian. Nel nárrase en primeira persoa as perniciosas consecuencias dun tratamento médico que lle foi aplicado á autora por un coñecido doutor da época para combater o estado melancólico e depresivo no que se atopaba a raíz do nacemento da súa primeira filla. A obra poderase ver en Escenas do Cambio o 7 de febreiro, pero a súa primeira presentación fronte o público terá lugar no Auditorio Municipal de Ourense este domingo, 27 de xaneiro, ás 18.00 h.A outra nova proposta será O inevitable, do Colectivo Marciano Balboa, integrado polos intérpretes Diego Anido e Borja Fernández, a deseñadora de iluminación e audiovisuais Laura Iturralde e o músico Pablo Rega. "O inevitable preséntanos a historia dun lobo solitario, obsesionado coas películas de Rambo. Unha personaxe que serve como achegamento ao fanatismo relixioso", sinala Borja Fernández, quen explica que o Colectivo Marciano Balboa -que recibe o nome dunha canción de Señor Anido- principiou en novembro 2018, vinculado ás Residencias Paraíso. "Tivemos unha primeira residencia en Carballo e, despois, estivemos no Ensalle de Vigo, onde estreamos a semana pasada", sinala Fernández. Trátase dunha proposta de artes escénicas, con gran importancia do movemento e buscando o equilibrio entre as facetas e disciplinas dos catro compoñentes do colectivo . Dese xeito, cóntannos unha historia sobre a estupidez humana e o fanatismo. O inevitable estará en Escenas do Cambio o 10 de febreiroTalía, por partida duplaTalía Teatro estreará o 22 de febreiro en Narón a súa nova montaxe: Vida de cans. Trátase dunha obra escrita e dirixida por Cándido Pazó e interpretada por Artur Trillo, Dani Trillo e Toño Casais. Deste xeito, Talía cambia a súa tendencia dos últimos anos, nos que a compañía estreaba grandes formatos como Ubú Rei ou O servidor de dous amos, con sete ou oito intérpretes, para centrase agora nun pequeno formato de tres intérpretes. "Talía é unha compañía de repertorio, polo que simultaneamos gran formato con pequeno formato e obras para adultos e obras para o público familiar. Agora mesmo, contamos con dous espectáculos de gran formato, como Ubú Rei ou O Servidor de dous amos, pero outras como Foucellas, que funcionou moi ben, pero que xa caeu en desuso tras a súa exhibición, xa as retiramos dos escenarios. Polo tanto, con vida de cans, un espectáculo máis reducido, enchemos o oco que deixa", explica Artur Trillo. Talía cambia a súa tendencia dos últimos anos, nos que a compañía estreaba grandes formatos como Ubú Rei ou O servidor de dous amos, con sete ou oito intérpretesSobre Vida de cans, obra que xa está en fase de ensaios, Trillo adianta que "conxuga o humor moi propio de Pazó" cunha mensaxe ao respecto da liberdade, a través das situacións que viven tres personaxes, tres cans que habitan no xardín dunha urbanización de xente con posibles. "Os cans queren liscar, queren liberdade, mentres que humano é quen llo impide", resume Trillo sobre unha obra que amosará "un sutil equilibrio entre a comedia e a reflexión". Vida de cans estará e Narón os días 22 e 23 de febreiro, antes de viaxar a Cee (24 de febreiro) ou a Carballo (15 de marzo). Ademais, a compañía está a traballar noutro proxecto: Lambetadas. "Será un espectáculo sobre o idioma para o público máis pequeno, máis infantil. Segue así a liña de Pelos na lingua ou Bicos na lingua", sinala Trillo. Para os días 6, 7 e 8 de marzo no Teatro Principal está fixada a estrea de Idiota, a nova montaxe de Redrum Teatro dirixida por Álex Sampayo e protagonizada por Machi Salgado e Susana SampedroIdiota, de Redrum TeatroPara os días 6, 7 e 8 de marzo no Teatro Principal está fixada a estrea de Idiota, a nova montaxe de Redrum Teatro dirixida por Álex Sampayo e protagonizada por Machi Salgado e Susana Sampedro. Baseado nun texto de Jordi Casanovas, a montaxe preséntase -en palabras do seu propio director- como "unha comedia negra que trata sobre a presión á que pode estar sometido un individuo por parte do sistema". "É unha obra que reflicte moi ben a manipulación a que fomos sometidos durante a crise e que nos amosa até que punto aguantamos as inxustizas sen nos rebelar", reflexiona Sampayo.A obra, que chega ao público galego da man de Redrum, está testada co público con gran éxito nas súas diferentes versións, comezando pola estrea orixinal que tivo lugar na reapertura do Pavón, cando a compañía Teatro Kamikaze se asentou no célebre teatro. Idiota preséntanos a un individuo, Carlos Varela, "que se somete a un experimento psicolóxico que se vai tornando cada vez máis extremo". Tras a súa estrea en Santiago, a obra viaxará en abril a prazas coma o Teatro Colón da Coruña ou a Teo. Idiota súmase ao repertorio de obras que mantén Redrum de xira, na que se contan obras de público infantil como Contos do recreo, estreada no outono pasado, ou Invisibles, tamén estreada a finais de 2018 como unha das coproducións do CDG para a temporada en curso.Excéntricas inicia un novo proxecto baixo o título Carpe Diem, montaxe dirixida por Quico Cadaval na que a compañía adaptará un conto de Rubem FonsecaCarpe Diem, de Excéntricas.Tras despedir o ano pasado a exitosa A cabeza do dragón, o primeiro Valle-Inclán en galego, Excéntricas inicia un novo proxecto baixo o título Carpe Diem, montaxe dirixida por Quico Cadaval na que a compañía adaptará un conto de Rubem Fonseca, "o maior escrito vivo da lingua portuguesa". A obra, protagonizada por Víctor Mosqueira, María Costas e Marcos Viéitez, parte dunha anécdota cinematográfica: Unha muller e un home coñécense nunha previsible festa de fin de ano e comezan unha relación ilícita: os dous son casados. Un caso de adulterio entre persoas da clase alta. A rutina dos amantes consiste en cinema de barrio e motel barato, moi lonxe do seu ambiente. É unha aventura imaxinaria nun motel co aire acondicionado avariado. Entre a fantasía do cinema e as obrigas conxugais, desenvolvese este drama escaldante. A montaxe estrearase o 27 de febreiro no Teatro Principal de Santiago, onde permanecerá até o 1 de marzo antes de viaxar a Illa de Arousa (6 de abril), o Teatro Principal de Ourense (7 de abril) ou Sada (9 de xuño). Neorretranca e posmorriña engloba dúas pezas diferentes: Fantasía nº5 en sol ou non, de Esther F. Carrodeguas, e Boisaca ou a divina desgraza, de Roi Vidal PonteNeorretranca e posmorriñaA única produción propia do Centro Dramático Galego para a temporada será Neorretranca e posmorriña, título que engloba dúas pezas diferentes: Fantasía nº5 en sol ou non, de Esther F. Carrodeguas, e Boisaca ou a divina desgraza, de Roi Vidal Ponte. Ambos os dous textos xurdiron do programa DramatUrxente, que o ano paso desenvolveu un obradoiro de dramaturxia dirixido por Manuel Lourenzo cun grupo de autores e autoras. O obxectivo era desenvolver unha serie de textos que xirasen ao redor da identidade galega ou, en palabras da propia Fefa Noia, que respondesen á pregunta de "que significa ser galega e galego hoxe en día'?". "Eu, en vez de identidade, falaría de identidades", explica Gena Baamonde, a directora que se encargará de levar as dúas pezas a escena. Dende o seu punto de vista, trátnse de dúas obras ben diferentes, "pero que se complementan á perfección". "Por un lado, temos a proposta de Roi Vidal Ponte, que se trata dunha homenaxe ao teatro e a cultura a través da figura de seu pai, cunha escrita de Roi independente que vincula o seu discurso sen complexos ao discurso de seu pai, pero dende unha identidade propia", reflexiona Baamonde, antes de concluír que o texto significa unha "clara confirmación dunha voz propia e potente" por parte de Vidal Ponte. No caso do texto de Esther F. Carrodeguas, Baamonde sinala que se trata "dun agasallo, unha partitura contemporánea" na que a autora "non define aos personaxes como tal". Para Baamonde, a "poética" de Carrodeguas estará moi presente, como tamén o estará unha estética baseada no "movemento e a danza". Neorretranca e posmorriña estrearase o 12 de abril, onde permanecerá até o 5 de maio. De momento, o elenco aínda está por definir, xa que se decidirá tras un procedemento de selección público que, unha vez máis, chega arrodeado de polémica e coa contestación por parte da profesión das interpretación. Ama (non é hippie) preséntase como o primeiro espectáculo de danza vertical de Galicia, produción do Colectivo Verticalia, que engloba as compañías Duelirium e Traspediante, co apoio de Pista CatroDúas estreas de danza e unha de monicrequesA gala será a primeira das estreas de danza que están por chegar. Licenciada Sotelo presenta esta obra coas bailarinas Cristina Vilariño, Rebeca Carrera e a propia Nuria Sotelo. Na dramaturxia, o personaxe Maruja Mallo terá un lugar central. A obra estrearase o próximo 14 de febreiro no Auditorio Municipal de Ourense. Pola súa banda, Ama (non é hippie) preséntase como o primeiro espectáculo de danza vertical de Galicia, produción do Colectivo Verticalia, que engloba as compañías Duelirium e Traspediante, co apoio de Pista Catro. Rolando Sanmartín dirixe a Marta Alonso, Raquel Oitavén, Paula Quintas e Merche Solé. O Teatro Rosalía Castro da Coruña acollerá a estrea o 1 de marzoPor último, Os Monicreques de Kukas presentarán a súa nova peza, Arlequina, para celebrar corenta anos de traxectoria. A obra desvelarase como unha peza total ao ser unha produción de gran formato que mestura o traballo de actor, as marionetas, a pantomima, a música e a maxia. Verá a luz no Teatro Principal de Santiago o 28 de marzo.


Summary: O informe sobre as condicións e sistemas penitenciarios aprobouse embora o voto en contra de PP, Ciudadanos e UPyD. Seis presos independentistas galegos están sometidos ao rexime de dispersión

"O Parlamento europeo condena a política penitenciaria de afastamento que aplican algúns estados membros pois supón un castigo engadido para as familias dos presos". Eis o punto 29 do Informe Begeron, un documento sobre condicións e sistemas penitenciarios da UE que vén de aprobar a Cámara europea, segundo informa Gara. Un informe no que se critica as políticas de dispersión de presos, unha práctica que sofren, entre outros, os presos independentistas galegos. O informe aprobouse con 474 votos a favor, 109 en contra e 34 abstencións. Segundo recolle o medio vasco, os eurodeputados do PP votaron en contra, ao igual que fixeron os de Ciudadanos e UPyD. Os do PSOE abstivéronse. Porén, os grupos nos que se integran estes eurodeputados españois (grupo popular europeo, Alde e grupo socialista europeo) votaron a favor. A Eurocámara lembra que, segundo o Tribunal Europeo de Dereitos Humanos, recluír unha persoa nun cárcere lonxe da súa familia pode mesmo constituír unha vulneración do artigo 8 do Convenio europeo de dereitos humanos.


Summary: A campaña electoral en Andalucía botou a andar, e o CIS corrobora até o de agora que a estratexia do PP de adiantar medio ano os comicios pode saírlle ben, aínda que os datos demoscópicos sitúanos aínda sen posibilidades de acceder á maioría absoluta, polo que precisarían o apoio de Vox.

A campaña electoral dos comicios en Andalucía, que decorrerán o próximo 19 de xuño, xa está en marcha. Á medianoite, comezou unha carreira marcada polo intento de Juan Manuel Moreno Bonilla, do Partido Popular (PP), de buscar a reelección, unha posibilidade que as enquisas ven viábel máis que implicará un cambio do seu socio principal nesta lexislatura, Ciudadanos, por Vox. O Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS) publicou esta quinta feira a súa enquisa preelectoral, na que reflexa a case completa absorción de Ciudadanos, que continúa en caída libre a nivel electoral, por parte do PP, que chegaría até 47-49 escanos, aínda lonxe dunha maioría absoluta fixada en 55 asentos. O seu socio máis probábel, Vox, que clama a súa intención de entrar no Goberno andaluz, do mesmo xeito que aconteceu en Castela e León, subiría até 17-21 lexisladores liderado por Macarena Olona, mentres o Ciudadanos de Juan Marín quedaría reducido a 1-3 escanos. A Xunta Electoral autoriza a participación de Adiante Andalucía nos debates das eleccións andaluzas Poucas posibilidades para o progresismo Polo PSOE, Juan Espadas enfronta as súas primeiras eleccións con poucas posibilidades, segundo o CIS, de recuperar o poder para unha formación que dirixiu o territorio ininterrompidamente desde o final da ditadura até 2018; danlle entre 32 e 36 escanos, número semellantes aos dos anteriores comicios. Con 9-10 representantes quedaría Por Andalucía, a coalición de forzas progresistas estivo marcada polos problemas á hora de rexistrar a candidatura, polo que Podemos tivo que unirse apoiando de maneira externa. A candidata é Inma Nieto, de Izquierda Unida. Dous escanos é o que estima o CIS para Adelante Andalucía, a candidatura de Teresa Rodríguez participará finalmente nos debates tras a denuncia para excluíla de Por Andalucía. Teresa Rodríguez: "O centralismo é unha lacra para os pobos do Estado" Unha das sorpresas do estudo do CIS é que outorga posibilidades a Jaén se merece más, unha candidatura independente, de entrar cun parlamentario no lexislativo andaluz.


Summary: Eleva a súa prensenza no accionariado ao 24,3% após pagar 9 millóns de euros por accións que pertencían a Fenosa.

A Xunta é o segundo maior accionista de Reganosa despois de pagar 8,9 millóns de euros por unha parte das accións de Gasifica, entidade na que están asociados os grupos enerxéticos Gas Natural Fenosa e Unión Fenosa Gas. A Xunta pasará agora a ter o 24,3% das accións da empresa de transporte e regasificación con planta en Mugardos, só superada por Gadisa, cun 28,6%. A terceira é Forestal Atlántica, cun 22,5%. Tanto esta como Gadisa son parte do Grupo Tojeiro, que deste xeito pasa ter o 51,13% no conxunto de accionistas. Até o de agora contaba co 36%. O Grupo Tojeiro incrementa a súa presenza na empresa de transporte e regasificación: do 36 ao 51% Nun comunicado, a Consellería de Economía destaca sobre a operación que o Goberno galego "mantén a súa aposta por este proxecto industrial estratéxico", que supuxo, segundo as súas cifras, un investimento en infraestruturas enerxéticas de máis de 1.000 millóns de euros. "O obxectivo é blindar unha industria estratéxica, con importantes investimentos a medio prazo, e que está chamada a converterse no 'hub' --punto de intercambio ou centro de distribución de tráfico mercadoría-- do GNL --gas natural licuado-- do norte peninsular", resalta Economía, Emprego e Industria.


Summary: Ás nove da mañá a demanda era de 25.531 megavatios, un 24,8% inferior ao do xoves pasado a esta hora (33.950). A demanda de enerxía é lixeiramente superior ao dun domingo. O grupo Economistas fronte á Crise difundiu un estudo sobre consumo de electricidade debida á actividade produtiva que afirma que até as catro da tarde esa demanda diminuíra nun 87,8%, superior mesmo ao da folga de 2002 e moi por riba do paro de 2010.

Ás nove da mañá o consumo era de 25.531 megavatios, un 24,8% inferior ao do xoves pasado a esta hora (33.950). A demanda de enerxía é lixeiramente superior ao dun domingo, segundo datos de Red Eléctrica de España. Red Eléctrica de España programou unha baixada da produción eléctrica dun 30% para a mañá do xoves, o que indica que, segundo os seus modelos, o seguimento da folga xeral pode ser moi importante. A predición de REE coincide cun día típico de domingo. Por exemplo, o domingo pasado gastábanse 25GW a media mañá, exactamente o programado para este xoves. Como referencia poden servir os datos de descenso do consumo eléctrico de folgas anteriores. En 1988, na folga contra a política económica do Goberno de Felipe González, a demanda de enerxía descendeu un 34% en todo o día. Na folga xeral de 1994 o descenso foi do 27'5%, aínda que hai que ter en conta que esta folga tivo lugar en xaneiro, cun consumo de calefacción moi superior. En xuño de 2002 o descenso ao longo de todo o día foi do 20,8%, case en 25% ás nove da mañá. Finalmente, en setembro de 2010 o descenso acumulado en toda a xornada foi do 16%. Descenso do consumo eléctrico nas folgas xerais 9:00 Media 2012 24,8% - 2010 19% 16% 2002 25% 20,8% 1994 27,5% 1988 34% Pola súa banda, o grupo Economistas fronte á Crise difundiu un estudo sobre consumo de electricidade debida á actividade produtiva que afirma que até as catro da tarde esa demanda diminuíra nun 87,8%, superior mesmo ao da folga de 2002 (83,9%) e amplamente máis importante que o da folga de 2010 (67,5%). Explican que este dato é moito máis fiable que outros indicadores de demanda total, pois a folga non ten incidencia sobre o consumo dos fogares que non desconectan os electrodomésticos, calefaccións e iluminación. Este outro indicador, en cambio, "distingue entre o segmento de consumo de electricidade dos fogares e dos servizos básicos de mantemento dos medios de produción e dos procesos contínuos e o debido á actividade produtiva que é o obxecto da folga". O grupo explica que a folga na quenda de noite tivo un seguimento moi elevado, con caídas até as sete da mañá superiores ao consumo que se produce nun día festivo desestacionalizado, o que reflite que a gran industria parou practicamente na súa totalidade. A partir desa hora o consmo sobe habitualmente pola incorporación do sector servizos á actividade. Os economistas advirtes de que neste sector o consumo de electricidade non se ve tan afectado porque o consumo de aires acondicionado, calefacción ou servidores se mantén con independencia da incidencia da folga.


Summary: ENTREVISTA O profesor e ex-presidente da Mesa presenta estes días a súa nova obra, Galegocalantes e galegofalantes, onde fai un repaso polo acontecido ao idioma desde que o PP retomara o poder na Xunta en 2009. "O mérito da lingua galega é que aínda estea viva", di.

O profesor e ex-presidente da Mesa pola Normalización Lingüística, Carlos Callón, presenta estes días a súa nova obra, Galegocalantes e galegofalantes, publicada por Edicións Xerais, que resume o que lle ten acontecido á lingua galega desde que o PP retomou o poder autonómico en 2009 e continúa unha serie de libros-ensaio sobre o idioma iniciada en 2010 con En castelán non hai problema. O autor insta a abrir "o debate social" sobre o galego, que sitúa nunha "encrucillada" e nun momento chave que precisa dunha maior implicación da cidadanía pero, tamén, daquelas administracións non gobernadas polo PP e onde a sensibilidade a prol da lingua xa se presupón. Pide máis e, aínda advertindo dos riscos para o idioma, mantén o optimismo. Reclama reavivar o debate social sobre o galego. Arrefriouse? Xa no comezo do mandato de Núñez Feijóo advertiamos que, logo da política agresiva, a Xunta pasaría a unha política de consolidación dos retrocesos, unha especie de pax lingüística coa que se pretende manter as prácticas lesivas, con mormativas sen parangón no Estado ou en Europa, e ao mesmo tempo neutralizar a contestación social. Por iso, ante isto, é moi importante que todas aquelas persoas que sintan paixón polo galego participemos nas diferentes iniciativas que se realizan para reivindicalo e impulsalo. "As manifestacións en defensa do galego foron das maiores da historia democrática de Galicia; o PP sorprendeuse daquela resposta" A forte crise económica, as protestas noutros ámbitos... Influíron na caída da mobilización contra a política lingüística do Goberno galego? Non creo que influíse a crise. As manifestacións en defensa do galego, nomeadamente as de 2009 e 2010, foron das maiores mobilizacións da historia democrática de Galicia. Ademais, algúns dos paros no ensino foron moi superiores a outros que se poden considerar máis materiais, por dicilo dalgún xeito, e toda esta mobilización mesmo sorprendeu ao PP nun principio. Non esquezamos que nalgúns dos informes internos do partido que se filtraran daquela recoñecíase a sorpresa ante tan masiva mobilización social e que non contaban con iso, non esperaban que tanto galegofalantes como galegocalantes se mobilizasen en defensa da lingua galega. Pero non parece haber agora a mesma mobilización... Continúa a haber certa presión e é evidente que hai máis demanda que oferta de galego, pero é necesario reavivar o debate, tanto desde a base social como amplificando e apoiando as diferentes iniciativas que se leven a cabo, como por exemplo a ILP que impulsa A Mesa pola Normalización Lingüística. Ademais, temos que intentar conseguir que aquelas institucións que non están nas gadoupas do PP tamén se activen, que desenvolvan unhas políticas de uso pleno do galego pero tamén de expansión e activación. "O futuro do galego está nos galegocalantes, nos que aman a lingua pero que, polas razóns que sexan, non a utilizan" Son aí claves os galegocalantes, aqueles que, malia non usar acotío o galego, defenden o seu impulso? Por suposto. O futuro do galego está nos galegocalantes, naqueles que aman a lingua, que poden utilizala pero que, polas razóns que sexan, non a utilizan, ben for polo prexuízo social ou polos miles de tópicos que a arrodean... Porque segue a habelos e só fai falta ver esa conversa que se reproduciu en Twitter... Como en 2017 pode haber prexuízos deste tipo, con iso de "las chicas guapas no hablan gallego". Pois aí están e están sendo alimentados tamén polas institucions que os fomentan, pero tamén polas que non fan o suficiente para erradicalos. Lembremos que aquí houbo un Goberno que vetou o galego para impartir materias científicas. "A forma máis efectiva de rachar cos prexuízos é o uso e acceso á cultura e ao galego. O mellor que podemos facer é facer" Aquela campaña de 2009 e aquelas primeiras medidas, foron tan prexudiciais á hora de fomentar máis prexuízos sobre o galego? Foi importante a nivel de discurso, pero os prexuízos sempre se autoconfirman agás que teñas maneira de certificar o contrario na realidade. Non hai moito, aos meus alumnos lembreilles que en 1941 ditárase unha norma que prohibía dobrar os filmes ao galego e un deles preguntoume que se aínda estaba vixente. E non o está, pero como se o estivese. Non hai filme ningún dobrado ao galego e iso fomenta o prexuízo. Se ves que non podes acceder á ciencia en galego na escola, se non hai manual ningún en galego nas autoescolas, se non es capaz de escoitar música en galego... Todo inflúe e crea prexuízos. En 3º da ESO houbo outro grupo de alumnos que me recoñeceu, ao poñerlles un vídeo, que era a primeira vez que vían un grupo de xente nova cantando en galego. Así que, a forma máis efectiva de rachar cos prexuízos é o uso e acceso á cultura e ao galego. O mellor que podemos facer é facer. No libro fala mesmo de certas expresións nos medios moi polémicas. Poño exemplos de titulares nos que se especifica e detalla que dous ladróns que actuaron en Galicia "hablaban gallego". Fago un chamamento a que os medios non publiquen este tipo de frases, que se autorregulen, pero tamén debe acelo a fonte. A policía continúa a enviar comunicados con estas expresións, fomentando visións galegófobas e iso non é tolerable. "O mérito do galego é que aínda estea vivo" O Consello de Europa critica con dureza a política lingüística da Xunta, os datos amosan un descenso no uso do galego... Hai algunha solución de non mudar os gobernos da Xunta e do Estado? Non hai dúbidas de que é algo clave; o Goberno central e o galego son instituciós fundamentais que non empregan nin fomentan o galego como idioma oficial e ese é o principal problema que temos. Pero tamén é certo que podemos manter o facho da esperanza a través do uso. Non hai maior defensa da nosa lingua que usala. Se fosemos mirar a nivel matemático as posibilidades de uso, o mérito do galego é que aínda estea vivo. Non se estrean filmes en galego, non queda un só xornal en papel diario en galego, na USC hai carreiras onde o idioma só se usa nun 3% das aulas... E así e todo, segue vivo. Pero tamén quero subliñar a responsabilidade daquelas administracións onde non goberna o PP e non se fai o suficiente. Por que? Falo do PSOE, por exemplo, porque é grave que Abel Caballero non empregue o galego de forma oficial no Concello de Vigo, pero tamén das mareas ou do BNG, que deberían ter unha postura máis activa e facer tamén políticas expansivas para o idioma. Teñen que estar á altura do momento de encrucillada na que se atopa o galego na actualidade, momento no que a maioría de informes advirten que é a única lingua do Estado que perde falantes. "É moi grave que Caballero non empregue o galego de forma oficial, pero BNG e as mareas tamén teñen que estar á altura da encrucillada na que se atopa o galego" En moitas partes de Galicia, nomeadamente nas cidades, lograr escolarizar un neno en galego en Educación Infantil é case imposible. Porque hai unha falsa escolla. Es libre de escoller lingua sempre que escollas o castelán. Non podes educar os máis pequenos en galego. E que se fai ante esta anomalía? Reivindicar o ensino en galego e intentar acceder ao galego a través da música, do cinema... Pode ser que máis adiante eses nenos que van perdendo o galego nesas escolas recuperen a lingua, tal e como fixeron Castelao ou Rosalía. E no resto de ámbitos onde se bota en falta o galego? Non hai mellor defensa dunha lingua que o seu uso. Hai que usar, escoller e solicitar, estes son os tres verbos principais. Debemos usar a lingua, escollela cando se nos dea a opción e logo solicitala alí onde estea excluída. Isto non significa enfadarse nin berrar, en absoluto. Preguntemos por que non hai a opción en galego; ás veces atenderannos, outras non e outras comprobaremos como a situación muda. Con todo, é optimista respecto do futuro do galego? Se non fose optimista non estaríai presentando este libro. Hai que ser pesimista de razón e optimista de vontade. A situación da lingua é obxectivamente mala; hai perda de falantes e exclusión e, de non lograr reverter isto, o idioma podería converterse en residual. Adína así, xa comprobamos como outras linguas en peor situación cá nosa lograron revitalizarse. "Non son só Euskadi e Catalunya; hai outras comunidades con lingua propia a onde as administracións galegas poderían mirar" Aludir aos modelos vasco e catalán adoita provocar polémica... Hai moitos modelos. Os máis propios e lóxicos a atender, con todas as súas características propias, son o do vasco e o do catalán, pero os seus casos demostran que as linguas conseguen recuperarse, sobre todo, cun proceso de recuperación do poder político, q,ue é un elemento chave. Pero non son xa Euskadi e Catalunya, porque se imos ver o que se fai noutras comunidades autónomas con lingua propia pero sen consideración de nación, a cousa clama ao ceo... E faise non só a nivel autonómico, senón tamén a nivel municipal. Os nosos concellos sensibles co galego deberían facer o que se fai alí, intentar imitalos: ter unha dotación orzamentaria en condicións, servizos de normalización lingüística que funcionen e unha programación clara á hora de dar os pasas necesarios. As administracións deben servir de motor para o uso do galego a nivel social. Hai moitos exemplos pero tampouco miramos cara a eles e iso é preocupante. NA TENDA DE PRAZA | Merca aquí Galegocalantes e galegofalantes, de Carlos Callón


Summary: Este sábado 23 de marzo, a Casa da Cultura de Corcubión acolle unhas máis que interesantes Xornadas sobre Sostibilidade do Mar e o Monte. Entre as ponentes estará Rosa Arcos, presidenta da Federación de Asociacións de Mulleres Rurais FADEMUR.

Unha entidade, FADEMUR, que traballa por toda Galicia pero que coñece ben a zona pois a federación axuda a entidades como a Asociación de Mulleres Progresistas de Dumbría, Asociación de Mulleres Rurais de Muxía, Asociación de Mulleres Rurais de Arantón, Asociación de Mulleres Rurais Santa Sabiña ou a Asociación As Céltigas, estas tres de Santa Comba. Falamos con ela en clave de rural e de muller: QPC: Desde cada unha das vosas experiencias e desde os vosos respectivos proxectos, cales considerades que son os retos máis urxentes para a sostenibilidade do monte, do mar ou do agro en Galicia? A sostenibilidade é un ámbito moi amplo. As actividades que se realicen no rural teñen que ser arredor do entorno, da cultura, das especies… pero tamén das persoas, polo tanto ese concepto de sostenibilidade ten que conxuntar esas dúas partes: Poñer en marcha iniciativas de emprendemento respectuosas co entorno, e que sexan viables co mantemento e fixación de postos de traballo. De nada nos valería ter un medio rural baleiro de persoas ou ter un medio rural cheo de inciativas contaminantes. Por intentamos promover o inicio de pequenas iniciativas en feminino que dinamicen o rural. QPC: Que problemáticas ou asuntos concretos credes que se debe de visibilizarse máis nos vosos sectores de cara a lograr unha conciencia colectiva social máis rica? O medio rural ten que ser un espazo vivo, e amable coas persoas que queren quedar a vivir nel. Hai moitas cuestións que ás veces dificultan a fixación no rural, dende normativas ambientais, ou os propis PXOM que non permiten certas instalacións ou producións. Hai un amplo abano de trabas de eido legal que temos que superar sempre que non rompan o entorno. Ademais, hai outras barreiras máis sociais, especialmente para as mulleres, como todo o que ten que ver cos temas da conciliación. Emprender no urbano é difícil pero tes ofertas, servizos… para conciliar. No rural non soe haber posibilidades de compatibilizar o traballo co coidado de persoas maiores ou pequenas. E tampouco hai facilidades para comercializar, é moi dificil facerse visible, por problemáticas relacionadas co transposte, coas comunicacións… Por isodebemos traballar con esa perspectiva para facer un rural máis vivo e máis atractivo para que as persoas poidan emprender. Por aí temos que ir traballando para loitar contra o despoboamento, contra o envellecemento, e unha das posibles viíus de solución é que as mulleres nos asentemos cun proxecto vital. QPC: Que lles diríaa aos moz@s que nun futuro teñan ou desexen desenvolver proxectos de vida e traballo no rural galego? Eu diríalle que o rural ten oportunidade, ten trabas, pero tamén as teñen o medio urbano. E o rural ten posibilidades en materia de diversificación cunha ampla marxe de mellora, como no eido Agroalimentario, turístico, servizos… porque son moitas as necesidades de cubrir estas áreas. Diaríalle tamén, sobre todo a elas, que s iniciativas de empredenemento por mulleres teñen unha taxa de éxito aos 2 anos un 10% maior que os homes. Probablemente porque as mulleres cando empredendemos facémolo dunha maneira máis social, máis apegada ao territorio, tendo en conta a localización, a diversificación… dende a necesidade de asentarnos e buscando unha fórmula de vida encaixada nese espazo do rural, á estrutira social, pensadas máis para solventar problemas como a conciliación. O empredemento feminino no rural está sendo un dos motores da revitalización das zonas rurais, porque pensamos máis en conxunto, en familia, en vida. Os homes pensan máis en termos de negocio, de futuro inmediato. Por iso, o emprendemento feminino non só aporta dinamismo económico, senón dinamismo social aos núcleos rurais. QPC: Cales son as ausencias administrativas máis acuciantes respecto á cobertura e apoio cara aos vosos ámbitos de traballo? E cales considerades que puidesen ser unha boa batería de iniciativas positivas de apoio? As trabas burocráticas son algo importante. Por exemplo, en calquera rúa dunha cidade, se ti tes un edificio cun baixo podes solicitar o cambio a uso comercial sen demasiados problemas. Pero no rural, cambiar o uso dun baixo é moi complexo, porque hai máis limitacións nos PXOM. Dende a Xunta deberíase traballar para facilitar espazos que compatibilicen a implantación de negocios coa protección dos núcleos. Hai tamén problemas na xestión de residuos. En clave de poboación, temos que deixar de mirar os números. O que pasa cas escolas, que están pechando se hai menos de 12 nenos por curso, ou o tema da sanidade, co problema que estamos vendo cos recortes, e se temos menos de X nenos no pueblo, déixannos sen pediatra. A cobertura no rural dos servizos básicos non poden seguir baseándose en cifras. Quen quere vivir no rural onde non teña educación, transporte, sanidade…? Así dificimente podemos pedirlle ás familias que se asenten no rural. Quen ten a ferramenta para resolvelo non somos as persoas individualmente, é a acción pública, e aí as administracións, todas, teñen que tomar medidas que recuperen os servizos básicos. Paréceme impresentable que pechen escolas e que recorten en sanidade (sobre todo a menores e maiores) e que nos pidan fixar poboación do rural. Ademais as mulleres estamos suplindo esta carencia de servizos públicos, que non manteñen vivos as administracións… QPC: Como presidenta da Federación de Asociacións de Mulleres Rurais poderías introducirnos aos puntos cruciais da vosa axenda específica en Galicia? Asesoramos ás nosas entidades, e cada ano tratamos de establecer obxectivos "políticos" de traballo. Este ano centramos o noso entorno para apoiar o emprendemento en feminino no rural, asesorar mulleres que estean abrindo negocios no rural, e acompañalas. Tamén estamos moi centradas e traballando o que ten que ver coa violencia de xénero, na detección, na comprensión… e facelo no rural tamén en concienciar, previr, en construíur unha sociedade máis igualitaria, pois no rural temos unha sociedade máis pechada, cunha presión máis alta onde é máis difícil saír, denunciar… Por iso tamén traballamos coas crianzas, coas nosas asociacións… na prevención. QPC: Que cambios positivos consideras e percibes que se están dando para mellorar a situación de traballo e vida das mulleres no rural galego? Hai moitas rapazas novas que teñen unha gran formación, os expedientes soen ser mellores que os seus compañeiros, ademais, e esas mulleres que queren quedar no rural son moito máis conscientes do papel que quere protagonizar. E elas son as que máis ideas están tendo, dándolle unha volta á idea de explotación tradicional, cara a diversificación da actividade. E ese é un cambio sustancial. Na medida de que esas rapazas teñan éxito, estaremos promovendo un futuro máis ordenado se as explotacións pechan, as terras abandónanse despois temos xabaríns, incendios… Deberíamos apoialo para que todo iso arraigue e pois son o futuro. Novas relacionada Corcubión prepara as potentes Xornadas sobre o Mar e o Monte.


Summary: O presidente iraniano tamén criticou unha iniciativa parlamentaria por, segundo sinalou, pór en perigo as negociacións coa Axencia Internacional para a Enerxía Atómica e cos EUA de Biden.

O presidente do Irán, Hassan Rohani, acusou hoxe a Israel de asasinar o científico Mohsen Fakhrizadeh, considerado como o director do programa nuclear do país, co obxectivo de "xerar inestabilidade e guerra" antes de finalizar o mandato de Trump como presidente dos EUA. Neste sentido manifestou que o Goberno iraniano se reserva o dereito a responder "no momento e no lugar adecuados" contra o "réxime sionista". Fakhrizadeh foi asasinado o 28 de novembro nun ataque perto de Teherán que o Ministerio de Defensa cualificou como un "covarde acto de terrorismo". As autoridades apuntaron desde entón a Israel como responsábel. O científico, un profesor de física e oficial da Garda Revolucionaria, foi citado en 2018 polo primeiro ministro de Israel, Benjamin Netanyahu, como o director do programa de armas nucleares do Irán. "Lembren ese nome, Fakhrizadeh", manifestara durante a presentación dunha serie de documentos que, segundo asegurou, foran obtidos durante unha operación nunha instalación iraniana. O de Fakhrizadeh é o segundo asasinato selectivo dun funcionario iraniano de alto rango, despois da morte o pasado mes de xaneiro do entón xefe da Forza Quds da Garda Revolucionaria, Qasem Soleimani, nun bombardeo no aeroporto da capital do Iraq, Bagdad. Acordo nuclear Por outra banda, Rohani reiterou que o acordo nuclear de 2015 non é negociábel e fixo fincapé en que "se todas as partes o aplican, o Irán tamén o fará". Teherán deixou de cumprir diversas cláusulas por mor da decisión dos EUA de abandonar o acordo en 2018 e retomar as sancións contra o país. Ao respecto, desvinculou o programa de mísiles balísticos do acordo nuclear e expresou o desexo de Teherán de que a chegada de Joe Biden á Casa Branca supoña a retirada das sancións, segundo informou a axencia iraniana de noticias Mehr. Ademais, apuntou que "non se debe permitir que asuntos colaterais innecesarios como as pelexas internas provoquen que se perda de vista o premio principal", en referencia a unha lei impulsada no Parlamento polos membros da liña dura para acelerar o proceso de enriquecemento de uranio e bloquear ou expulsar os inspectores internacionais, contradicindo o acordo de 2015. "A nova lei no Parlamento non é intelixente", criticou, á vez que advertiu de que podería danar as relacións coa Axencia Internacional para a Enerxía Atómica (AIEA) e dificultar as posíbeis conversas cos EUA tras a chegada de Biden á Presidencia.


Summary: A Comisión para a Recuperación da Memoria da Coruña achégalle á xuíza instrutora un extenso informe de 25 páxinas con información sobre os ministros da ditadura aínda vivos a quen se lles acusa de delitos contra a humanidade.

Tamén así a documentación, que será presentada esta sexta feira perante o consulado arxentino, detalla información sobre as vítimas do franquismo producidas entre xaneiro de 1969 e outubro de 1981. Aliás, desde a CRMH enviarán á xuíza María Servini un exemplar da obra "A represión franquista na comarca da Coruña", promovida pola propia Comisión na que se detallan a biografía de 600 persoas asasinadas polo franquismo na comarca da Coruña. Unha escolma das 5.000 que foron fusiladas e paseadas na Galiza. Estes dados acompáñanse da relación de ministros franquistas que aínda continúan vivos e que son acusados de delitos contra a humanidade pola súa participación na represión. Desde a Comisión de Recuperación da Memoria Histórica da Coruña lembran que este tipo de delitos "non prescriben" e, polo tanto, "non deben quedar impunes". José María López de Letona y Núñez del Pino, de 90 anos, ministro de Industria 1969-1974. Licinio de la Fuente de la Fuente, de 89 anos, ministro de Traballo entre 1969 y 1975. Alberto Monreal Luque, de 86 anos, ministro de Facenda 1969-1973. José María Gamazo Manglano, de 82 anos, subsecretario da Presidencia 1973-1974. Antonio Barrera de Irimo, de 84 anos, ministro de Facenda 1973-1974. Fernando Liñán y Zofio, de 82 anos, ministro de Información e Turismo 1973-1974. Antonio Carro Martínez, de 89 anos, ministro de Presidencia 1974-1975 Fernando Suárez González, de 79 anos, ministro de Traballo de marzo a decembro de 1975. José María Sánchez-Ventura Pascual, de 90 anos, ministro de Xusticia de marzo a decembro de 1975. José Utrera Molina, de 86 anos, ministro de Vivenda 1973-1974. Rodolfo Martín Villa, de 79 anos, ministro de Gobernación de xullo de 1976 até abril de 1979. Exixen que Fraga sexa incorporado á causa A respeito de Manuel Fraga, ministro de Información e Turismo (1962-1969) e ministro de Gobernación (1975-1976), a CRMH sinala que pola "súa participación na represión como ministro de Franco" debería "tomar parte da causa" se ben, " lamentabelmente, non poderá comparecer". Neste senso, a denuncia presentada pola Comisión para a Recuperación da Memoria inclúe unha extensa documentación sobre Fraga --ao que no círculo falanxista coñecían como "Camarada Fraga". Entre as páxinas dedicadas a quen posteriormente sería por máis dunha década presidente da Xunta de Galiza, a CRMH detalla algunhas opinións "pouco divulgadas" que del expresaron xornalistas e persoas da cultura como J.M. Caballero Bonald, escritor e premio Cervantes 2012, o poeta Carlos Álvares ou Carlos Tena, xornalista quen escribiu de Manuel Fraga: "fue un político verdaderamente enamorado de la dictadura franquista y sus leyes. Intolerante, presuntuoso, censor, autoritario, inculto, tozudo como una mula, ultraderechista, religioso en el peor sentido del término y, en suma, un espécimen digno de figurar en el zoológico dedicado a los personajes más despreciables de cuantos pasaron por los gobiernos del general asesino. Estaba satisfecho con esta "democracia" y no es de extrañar. Como funcionario de RTVE durante muchos años, fui testigo de las medidas que desarrolló en sus tiempos de ministro de Información y Turismo (1962-1969), tan "liberalizadoras" como vetar y denunciar a cantantes y periodistas, prohibir canciones y portadas de discos, suspender programas de radio y TV, someter al ostracismo a profesionales, nombrar para altos cargos a falangistas y franquistas fieles al régimen". (sic). Manuel Monge presentarase como acusación particular O que foi presidente da CRMH da Coruña e recoñecido historiador sumarase á querela como particular como vítima da represión e polo asasinato de 4 familiares seus en Dueñas (Palencia) durante a ditadura.


Summary: O dirixente de Compromiso por Galicia e alcalde de Lalín debulla a actualidade política e toma posición sobre a forma de concorrencia da súa formación política nas eleccións galegas.

Na serie de entrevistas políticas que vén publicando o Sermos, esta semana é a quenda de Rafael Cuíña, dirixente de Compromiso por Galicia e o seu cargo institucional, alcalde de Lalín, máis relevante. Alén de Cuíña, o semanario oferece tamén as opinións de Luz Darriba -arredor do debate da prohibición ou non da prostitución- e de Antón Losada -cunha peza sobre a terceira candidatación de Feijóo á presidencia da Xunta da Galiza. O semanario tamén inclúe as sección habituais, cunha peza sobre Luís Porteiro da autoría de Manuel Roca no espazo dedicado ao centenario das Irmandades da Fala, e unha crítica teatral, desta volta o noso crítico Manuel Xestoso fará un repaso aos premios María Casares. En Letras Miúdas, Mónica Pazos escrebe unha columna sobre o "Canta o Cuco" de Manuel María, en tanto que Felipe Senén, na súa sección Eira das Mouras, arredor do patrimonio galego, detén o seu ollar sobre o vencello que une A Coruña coa Coímbra romana.


A piques de entrar no 2020 a burocracia afoga a Administración autonómica e sobrancea en non poucas Administracións locais, sen que zafaran, neste senso, os gobernos locais dos alcaldes Caballero (Vigo), Ferreiro (A Coruña) nin o de Noriega (Compostela). É verdade que o podium da ineficacia e da ineficiencia acádao por dereito propio a Administración que dirixe dende hai case once anos o presidente Núñez Feijóo, sobranceando a Administración de fomento industrial e empresarial, que dirixe o Conselleiro Conde. No 2018 de 89 M€ orzamentados para investigación, desenvolvemento e innovación (I+D+i) só demos investidos 21,9 M€ (menos do 25%). Relátanme casos de empresarios agardando pola cancelación de avais do IGAPE sen vixencia dende hai dous anos que, porén, lles recurta capacidade de endebedamento bancario. Outros, cumprindo obxectivamente os requisitos para obter axudas suxeitas a programas estábeis, se lles di que a achega pode demorar tamén dous anos. A Xunta dispón dunha rede de case douscentos axentes de desenvolvemento local cos que non sabe que facer. Haberíamos ser o país europeo onde máis doado fose crear unha empresa e somos campións europeos da burocracia ineficiente mentres a poucos quilómetros Portugal amósase como referente industrial e tecnolóxico, malia os seus déficits formativos.Qué dicir dos servizos sociais? Na primavera de 2018 12.000 persoas galegas agardaban polas axudas da dependencia e 17.000 pola avaliación do seu grao de discapacidade. O trámite municipal e a decisión autonómica atrasa a concesión da renda social de integración (RISGA) na cidade de Vigo unha media de 106 días, cando os seus solicitantes son persoas en situación de extrema urxencia vital, sen ningunha caste de ingresos regulares para facer fronte á súa supervivencia. Persoas en situación de total vulnerabilidade sofren trámites longos, cando as novas tecnoloxías permiten resolver a concesión de axudas sociais dando unha única vez, a medio do cruzamento de dados (logo da atinxente autorización persoal) entre as Administracións. Velaí, por certo, unha das avantaxes da renda básica universal: substitúe un conxunto de axudas e pagas de grande custo en xestión por unha renda de concesión incondicionada permitíndolle destinar os recursos materiais e persoais ocupados nestas xestións á detección temperá de toda caste de realidades ou riscos de exclusión social.Precisamos dunha Administración áxil, moderna, empática e eficiente. No 2020 o soberanismo galego habería priorizar a busca de solucións á burocracia ineficiente que sobrancea na Administración autonómica e pexa o noso crecemento económico e a nosa sostibilidade social.


Summary: A RAG e as restantes institucións que organizan actos ao redor do homenaxeado no Día das Letras presentaron este luns o calendario de actividades, que inclúe en novembro a celebración dun Simposio na Coruña, Compostela e Ourense.

A Real Academia Galega visitará o vindeiro 21 de febreiro o CEIP Carlos Casares de Vilariño (Nigrán), onde o protagonista do Día das Letras Galegas de 2017 estableceu a súa residencia. Alí presentará a nova edición da Primavera das Letras, proxecto co que fornecerá a comunidade escolar de recursos didácticos para achegar o público máis novo á figura e á obra do escritor. "Creo que cada vez máis a sociedade galega está facendo súa esta festa, a festa literaria de Galicia, e que o mundo escolar estea presente nela é moi importante porque, entre outras cousas, nel está a perpetuación e a consolidación do noso idioma e da literatura galega", afirmou Xesús Alonso Montero, presidente da RAG, na presentación da programación deseñada por distintas institucións para conmemorar o Ano Carlos Casares. A Academia celebrará o 17 de maio o seu acto central cunha sesión extraordinaria na vila na que medrou Casares, Xinzo de Limia, na que tres membros de número da Academia pronunciarán cadansúa alocución sobre o escritor. RAG, Consello da Cultura Galega e Fundación Carlos Casares organizan en novembro un simposio sobre a súa traxectoria vital, literaria e de xestión política e cultural Xa en novembro, a RAG coordinará -en colaboración co Consello da Cultura Galega e a Fundación Carlos Casares, e co apoio da Xunta de Galicia- un simposio sobre a súa traxectoria vital, literaria e de xestión política e cultural. A propia sede da Academia, na Coruña, acollerá tres xornadas centradas na faceta literaria do homenaxeado, que en 1978 se converteu no académico de número máis novo. O seu labor como intelectual público e comprometido coa proxección exterior da cultura galega será outro dos seus perfís nos que se deterá a parte dos encontros que se desenvolverá no Consello da Cultura Galega, institución que dirixiu durante seis anos. O programa completarase en Ourense, a súa cidade natal. A RAG conta desde comezos de ano na súa web cun espazo biográfico dedicado a Carlos Casares. Ofrecerá ademais reportaxes, entrevistas e outros contidos arredor da súa vida e obra, como os publicados sobre Vento ferido o pasado 10 de febreiro, xusto cincuenta anos despois de que se acabase de imprimir o primeiro libro do autor. De igual xeito, Primavera das Letras -proxecto nacido o pasado ano para fornecer de recursos didácticos que permitan traballar de xeito ameno contidos relacionados co 17 de maio- ofrecerá a partir deste 21 de febreiro os seus primeiros contidos sobre Casares. Outras actividades Neste 2017 haberá edicións especiais dos seus libros, roteiros, programas de animación á lectura, un documental e outros contidos audiovisuais, diversas exposicións ou concertos Ademais, neste 2017 haberá edicións especiais dos seus libros, roteiros, programas de animación á lectura, un documental e outros contidos audiovisuais, diversas exposicións ou concertos. Actividades que levarán a cabo a Fundación Carlos Casares, o Consello da Cultura Galega, o Centro PEN Galicia, a Editorial Galaxia, a CRTVG, a Deputación de Ourense ou os concellos de Ourense e de Xinzo de Limia. Concursos literarios: O Concello de Xinzo de Limia convocará o I Premio de Xornalismo para artigos de opinión en galego. Ademais, promoverá o II Concurso Literario Xuvenil de Relato Curto Carlos Casares, e un concurso de deseño de portadas para Vento ferido. Exposicións: A Fundación Carlos Casares programa ao longo do ano esta mostra itinerante que presenta máis de 100 exemplares de distintas edicións d'O Principiño, de Saint-Exupéry, en máis de 60 linguas, xunto con outras pezas. Ademais, unha exposición itinerante promovida pola Fundación Carlos Casares amosará a relación do escritor coa fotografía a través de 70 instantáneas tomadas por el ao longo da súa vida e de retratos do ámbito familiar e dos amigos. Edicións especiais: O Consello da Cultura Galega reeditará As laranxas máis laranxas de todas a laranxas e mais un CD-audio con diversas intervencións de Carlos Casares. Así mesmo, o Concello de Xinzo de Limia prepara unha edición dos artigos da sección Á marxe, de La Voz de Galicia, con referencias á vila ourensá. Lecturas públicas: O Concello de Xinzo de Limia programa lecturas públicas de Vento ferido para conmemorar o 50º aniversario da súa publicación. O Concello de Ourense tamén organizará lecturas públicas das obras de Casares. A cidade das Burgas organizará tamén unha homenaxe que rematará coa descuberta dunha placa realizada polo escultor Xosé Cid na praza Bispo Cesáreo Conferencias: A Editorial Galaxia promove diversas charlas impartidas por Henrique Monteagudo e polo escritor Antón Riveiro Coello para contribuír á difusión social da figura e da obra de Casares entre a cidadanía en xeral e, nomeadamente, entre o alumnado de educación secundaria Teatro: O Centro Dramático Galego, en coprodución con Talía Teatro e coa Fundación Carlos Casares, levará á escena Os mortos daquel verán, nunha lectura dramatizada baixo a dirección de Artur Trillo. Será en maio en Compostela Música: A Real Filharmonía de Galicia e o Coro Xove da Orquestra Sinfónica, baixo a dirección de Maximino Zumalave, intepretarán diferentes obras sobre textos de autores galegos ou de temática galega. Será en maio en Ourense e Compostela. Ademais, en Xinzo Emilio Rúa e Carlos Caneiro ofrecerán un concerto-recital sobre textos de Casares (Cantata e fuga para Carlos Casares). Tradución: A Secretaría Xeral de Cultura promove a primeira edición en inglés da obra Ilustrísima, nunha coedición da Xunta de Galicia co selo Small Stations Press. 50 anos de Vento Ferido O 10 de febreiro de 1967 rematouse de imprimir Vento Ferido, primeiro libro de Casares, daquela estudante universitario en Compostela con 25 anos de idades. Casares escribira ese nadal a maior parte dos contos que compoñen a obra, "un auténtico anticipo da prosa sinxela e efectiva, e do gusto polas historias próximas, galegas e ao tempo universais, que foron sinais de identidade da literatura do protagonista do Día das Letras", destaca a RAG nun especial que lle dedicou hai uns días con motivo do 50 aniversario da obra. O 10 de febreiro de 1967 rematouse de imprimir Vento Ferido, primeiro libro de Casares "A difusión foi inmediata e Vento ferido correu de man en man entre os universitarios con moito éxito", destaca Camiño Noia, profesora emérita da Universidade de Vigo. Un ano convulso na universidade compostelá, que viviu o seu propio "maio 68" un ano antes que París, no que o propio Casares -membro activo do Asociación Democrática de Estudantes- foi detido, en concreto o 19 de xaneiro (semanas antes da publicación do libro), por presentar unha conferencia do filósofo José Luis López Aranguren no Burgo das Nacións. Programa de actividades do Ano Casares (.pdf)


Summary: Máis de medio millón de manifestantes en Barcelona, 182 persoas feridas, 54 detidos, a AP-7 cara á fronteira con Francia cortada, e un Govern dividido en medio da presión que vén das rúas é o balanzo que debuxa a prensa do quinto día de rebelión en Catalunya após a sentenza da pasada segunda feira. [En actualización]

"A vía pacífica do independentismo colapsou onte en Barcelona polos cinco costados en protesta polas condenas do 10-N. As marchas organizadas pola Assemblea Nacional Catalana (ANC) desde Tàrrega, Tarragona, Vic, Berga e Xiro na combináronse cunha xornada de folga que, sen acadar cifras de paro xeral, foron o suficientemente masivas como para reclamar o músculo independentista nun momento de división política", comeza a súa crónica Isabel García Pagan en La Vanguardia. "Os Mossos d'Esquadra detiveron na noite da sexta feira a 54 persoas durante disturbios por toda Catalunya. Segundo os datos do corpo, hai 18 arrestados en Lleida, 12 en Xiro na, 12 en Barcelona, 9 en Tarragona e 1 na área norte metropolitana. Ademais, os Mossos d'Esquadra pecharon o dispositivo con 18 axentes feridos, 10 deles en Barcelona, 5 en Xiro na e 3 en Lleida", informa o dixital Vila Web, que abre este sábado cunha fotografía da AP-7 camiño da fronteira francesa e asegura que "La AP-7 a la Jonquera fa més de 24 hores que està tallada". Diari Ara informa do número de feridos durante a xornada de onte: 182 persoas. E precisa: "un total de 152 foron feridos na cidade de Barcelona, segundo informa o SEM (Sistema d'Emergències Mèdiques) que engade que 63 dos feridos tiveron que recibir asistencia en hospitais. A concentración superou o medio millón de persoas (550.000) en Barcelona. Os convocantes indicaron que foran ao redor de 750.000 persoas. Non houbo participación de representantes políticos. En Lleida, Tarragona e Xiro na tamén se reuniron "decenas de miles", segundo La Vanguardia, onde se subliña a división do Govern, mentres desde a ANC, a súa presidente, Elisenda Paluzie, pediu aos partidos que se preparen para "defender e soster una declaración de independencia se non hai amnistía para os presos nin autodeterminación para Catalunya". Onte, o Estado español fechou o dominio http://tsunamidemocratic.cat desde onde se coordinaban diferentes accións de protestas. Nas redes, as activistas denunciaron a necesaria colaboración "das grandes operadoras". 📣 Han tombat el domini https://t.co/d37kDjWIHy des de l'Estat espanyol gràcies a la col·laboració de les grans teleoperadores. Comença la censura igual que a l'1 d'octubre però vosaltres creieu que un Tsunami es pot aturar?🌊 Com pots saltar-te la censura ⤵⤵⤵— Tsunami Democràtic (@tsunami_dem) October 18, 2019 "Catalunya entra en una dimensió desconeguda", advirte desde o titular Oriol March na crónica de Nació Digital este sábado. "A folga xeral da sexta feira, un éxito dos convocantes -o consumo eléctrico caeu máis que na folga do 3-O [de 2017]-, acabou mudando en novos enfrontamentos entre a Policía Nacional española e os máis lentos manifestantes", explica, e lamenta que as imaxes dos incidentes veñan a deturpar a forza da mobilización: "Hai só unhas horas que se realizou unha poderosa vaga e as icónicas Marcas da Liberdade, mais o foco avanzo rapidamente cara ás columnas de lume no centro de Barcelona". A esta hora da mañá, El Periódico informa que "colectivos independentistas chaman a unha movilización esta tarde na praza de Urquinaona", un dos escenarios onte dos enfrontamentos. Críticas pola actuación dos corpos policiais O diario El Punt Avui informa que a Oficina de Dret Civils i Polítics criticou o uso de balas de goma por parte da Policía Nacional e "o elevado número de xornalistas feridos pola acción" dos antidisturbios. En Barcelona, os axentes cargaron contra estudantes que lanzaron obxectos durante o paso dunha manifestación xunto a Prefectura da Policía Nacional. Utilizaron gases lacrimóxenos, dispararon balas de goma e empregaron a manobra do 'carrusel' no intento de dispersar ás manifestantes. Asociacións de dereitos civís levan días denunciando estes usos. Os enfrontamentos máis duros tiveron como escenarios a Via Laietana e a praza de Urquinaona. Alí, os Mossos d'Esquadra activaron o camión de auga por primeira vez nestas xornadas. Barcelona en Comú denuncia que 'la brutalitat policial és la principal gasolina del conflicte que es viu als carrers de Barcelona' https://t.co/VmSuqq7XlN— VilaWeb (@VilaWeb) October 19, 2019


Summary: O Goberno galego achegará 2.488 millóns ás universidades até 2026. 468 millóns xa están previstos nas contas do vindeiro ano, unha cifra inferior -atendendo á variación do IPC- á de 2009, antes de que Feixo chegase á Xunta (414 millóns que serían hoxe 482,7).

A Xunta da Galiza e as tres universidades do país —UDC, USC e UVigo— alcanzaron esta segunda feira, 8 de novembro, un principio de acordo para sacar adiante o plan de financiamento do Sistema Universitario Galego (SUG) para o período 2022-2026, que prevé un incremento da contía total até os 3.200 millóns de euros —20% superior ao actual, que caducou en 2020 mais a Administración decidiu prorrogalo un ano máis—. Deste montante, a Consellaría de Educación, Cultura e Universidades sufragará 2.488 millóns; os 722 restantes corresponderán a fondos públicos captados polas propias universidades de convocatorias estatais, europeas e doutras consellarías. 468 millóns de euros xa están previstos nas contas do vindeiro ano. É a cifra máis elevada dos últimos exercicios. Os últimos orzamentos presentados polo Goberno bipartito en 2009 deixaban perto de 414 millóns en transferencias ás universidades; porén, tendo en conta a suba de 16,6% do Índice de Prezos de Consumo (IPC) que se produciu desde entón, aquelas contas ascenderían hoxe de 482,7 millóns. A investigación, materia pendente O orzamento universitario para o vindeiro lustro sustentarase sobre dous eixos: o financiamento non condicionado e o financiamento por investigación. Mais a investigación segue a ser, polo de agora, unha materia pendente para o Executivo galego. Desde comezos do presente ano sucedéronse as protestas do persoal investigador polas súas condicións laborais, o abuso da temporalidade e as dificultades para facer unha carreira investigadora no país. Nas contas de 2022, se ben se agarda un leve incremento nas partidas destinadas a investigación até os 65,3 millóns de euros —segundo consta nos Orzamentos Xerais da Xunta—, a diferenza a respecto de 2021 é cativa: apenas sobe 0,5 millóns de euros. Aliás, cómpre salientar que o pasado ano a Administración destinou 2,5 millóns provenientes da investigación universitaria para sufragar as obras do edificio Fontán da Cidade da Cultura. Valoracións O conselleiro, Román Rodríguez, cualificou o encontro como un "acordo de país" que permitirá "blindar" a planificación das universidades aportando "certezas" aos seus escenarios financeiros. Os reitores da USC, Antonio López; UVigo, Manuel Reigosa, e UDC, Julio Abalde, coincidiron en que este plan "mellora" o seu predecesor.


Summary: Dende que apareceran as guerras de relixión no Atlántico europeo, o reino de Galiza viuse envolto en sucesivos conflitos, onde as elites galegas daqueles tempos optaran por manter a aposta polo comercio atlántico con aquelas comunidades insulares que mantiñan afinidade na relixión. Estas comunidades estaban aínda sendo sometidas ao poder inglés, e Galiza outra vez máis, tomaría partido polos perdedores. Non foi este o caso de Portugal, que desde aquel entón viuse favorecido polo crecente dominio inglés do Atlántico, tecendo unha das alianzas que máis se prolongaron na historia europea.

Estes conflitos vanse suceder desde o século XVI ao XVIII. Isto vai impulsar a recuperación da Xunta do Reino, dun organismo de autogoberno con representatividade suficiente como para ser a voz do país na corte do Habsburgo e coa que facer valer os intereses galegos, nomeadamente a defensa das costas e os vínculos que permitían manter redes comerciais vitais para boa parte de Galiza. Un destes vínculos comerciais era o do viño, e aí vaise xuntar este interese co das elites irlandesas, que xa a finais do XVI comezan a se mover cara a Galiza, onde a orde franciscana e moi particularmente o mosteiro de San Francisco de Compostela xogarán un importante papel. A implicación directa da Galiza nos conflitos irlandeses, tanto no tocante á toma de Kinsale como en conflitos posteriores, ou a resistencia contra Cromwell, van converter a Galiza do século XVII en receptora de millares de refuxiados irlandeses. Refuxiados que formarían rexementos ao servizo dos Habsburgo e máis tarde dos Borbóns, pendentes da oportunidade de que algunha alianza lles permitise volver alí onde se puidese loitar pola propia patria, ou por aquela causa que entendían era a mellor para o futuro de Irlanda. A causa dunha monarquía católica, con respeito polo antigo réxime irlandés e das demais nacións das illas, fai que esta comunidade irlandesa no XVIII simpatice coa causa xacobita. A implicación directa da Galiza nos conflitos irlandeses, tanto no tocante á toma de Kinsale como en conflitos posteriores, ou a resistencia contra Cromwell, van converter a Galiza do século XVII en receptora de millares de refuxiados irlandeses Os xacobitas van ter Galiza como base para cando menos unha das súas empresas, o levantamento de 1719 por Xacobe Estuardo, III de Inglaterra e V de Escocia. James Francis Edward Stewart, coñecido como "O Vello Pretendente" procurará alianzas no Vaticano e coas potencias europeas que rivalizaban ou estaban en guerra entón con Inglaterra. Para isto vaise desprazar a Galiza naquel ano, onde un nobre xacobita irlandés, James Battler, o segundo duque de Ormonde, xa organizaba unha expedición supervisada polo cardeal Alberoni, conselleiro militar de Filipe V de Borbón. O plan pasaba por levar dous grandes continxentes militares dende a península que apoiaran unha insurrección xacobita. Estes continxentes militares deberían desembarcar en Escocia e Gales. O "Vello Pretendente" vai estar entón por varios meses entre Compostela e Betanzos, supervisando os preparativos e o posterior seguimento da operación. Vai partir primeiramente unha frota desde Cádiz con 7000 soldados e 27 navíos, só que boa parte desta remata por naufragar fronte Fisterra, e os desperfectos dos navíos que se salvan frustran a expedición. Estas tropas ían desembarcar en Gales ou na Cornualla para emprender a toma de Londres, ao tempo que outro destacamento militar máis pequeno mobilizaría as tropas e aliados do vello pretendente e Escocia. Esa expedición vai ser a do Rexemento de Galiza, que estaba comandado polo tenente coronel Nicolás de Castro Bolaño. Os galegos partirán finalmente do porto guipuscoano de Pasaia para navegar até as Hébridas. Os galegos acamparán o 7 de abril de 1719 en "Steòrnabhagh", a vila principal da illa de "Leòdhas", por indicación do brigada George Keith. Este brigada desestima o plan inicial de atacar dende alí directamente Inverness, debido ao baixo número de tropas xacobitas reunidas. O 13 de abril diríxense a Kyle, o porto das Highlands, perto da illa de Skye, onde desembarcan e toman posicións. Moi perto de alí estaba o que hoxe é o castelo máis famoso e fotografado de Escocia, o de Eilean Donan, onde o Rexemento de Galiza vai gardar a maior parte das armas e municións que traían para o exército xacobita, e establecen alí o seu cuartel xeral. As dúas fragatas que transportaran o rexemento voltaron para a península, no entanto, a maioría dos clans xacobitas rexeitaban mobilizarse, mentres non recibiran novas dos avanzos do sul, onde se agardaba que desembarcaran as tropas que viñan de Cádiz. O 10 de maio unha frota combinada británica, comandada polos almirantes Lord Berckeley e Sir John Norris, dirixiuse cara a illa de Skye e entrou en Loch Alsh até a illa de Donan, desembarcando onde o castelo e sendo rexeitados por sorpresa polo continxente de perto de media centena de soldados galegos que ficaran no castelo. Os soldados ingleses sobrevivientes ao recuar abrirían fogo de canóns contra o castelo, causando importantes danos que provocarían a sua posterior ruína e tamén a rendición dos soldados. Cando menos un soldado galego morreu no lugar naquela data, e ainda hoxe os guías turísticos de Eilean Donan falan anecdoticamente da pantasma do defunto, que seica segue a aparecer. Os demais soldados foran capturados xunto a un irlandés e un escocés, sendo estes dous condenados a morte, mentres que os galegos serían levados presos ao castelo de Leith, ao norte do que hoxe é Edimburgo. O resto da tropa galega estaba ausente, uns 300 homes ao mando de Nicolás de Castro Bolaño e o sarxento maior Alonso de Sanatrem desprazáranse cara ao sur na procura do apoio doutros clans xacobitas. Varias ducias de escoceses xuntaríanse até sumar a cantidade duns 1600 homes, principalmente do clan Mackenzie, mais tamén dos MacIntosh de Borlum, os Cameron, os Mackinnon, os Murray, os Keith e tamén algúns do clan MacGregor, liderados estes últimos polo mítico Rob Roy MacGregor, un dos más famosos personaxes de cinema americano sobre a historia de Escocia. Todos van acudir a 12 millas do castelo de Eilean Donan, ao Glenshiel, onde farán fronte a un combinado de clans escoceses leais ao monarca protestante, un rexemento neerlandés, o de Hussele, amais de varios rexementos ingleses e escoceses dirixidos polo xeneral Joseph Wightman até sumar perto dun millar de efectivos entre cabalaría e infantaría. Os 274 soldados galegos que sobreviviron terían unha saída honorable, permitíndoselle conservar o seu estandarte coas armas do Graal galego e mesmo baixar en formación ao son das caixas O dia dez de xuño, a tropa galega vai tomar os cinco outeiros coñecidos como "As Cinco Irmás", en Gaélico escocés "Còig Peathraichean Chinn Tàile", situándose na parte frontal dos mesmos e nas cuíñas, mentres que a maioría dos xacobitas ficarían nos laterais dos outeiros. O bando xacobita non era moi superior en número aos leais a Xurxo I de Hannover, pero o seu armamento e preparación era máis precaria, xa que o continxente británico estaba integrado maioritariamente por forzas regulares. Entre as cinco e as seis da tarde comezou a batalla. Boa parte dos homes do clan MacGregor retiraríanse no solpor aproveitando a brétema cando Rob Roy caeu ferido, mentres as tropas galegas cubrirían a súa retirada, mantendo as posicións no alto dos outeiros, xunte eles aínda varios centenares de xacobitas. Finalmente o fogo parou ás nove do serán. O consello xacobita deliverou durante a noite a situación. Homes doutros clans se aproximaran para servir de reforzo, entre eles os MacDonald de Clanranald, os Chisholms de Strathglass ou os Grants de Glenmorrison, moitos deles aínda a horas de camiño de Glenshiel, mais con todo o consello decide capitular. Ao saír o sol os británicos ven formar os homes de Bolaño, dispostos para continuar co combate, pero ás oito da mañá, un capitán galego achegaríase ao campamento británico cunha carta onde se recollían as condicións da rendición, condicións que serían aceptadas polo xeneral Wightman. O número de baixas entre ambas partes non chegaría ao centenar. Un dos outeiros do lugar foi nomeado como "Sgurr nan Spainteach", o Outeiro dos Españois, en memoria das tropas galegas que combateran alí aquel día. Aquela rebelión pasou a ser coñecida como "The Little Rising", o pequeno levantamento, mais é lembrada sobre todo por ser a última vez que un continxente de tropas de fóra das illas combateu en chan do territorio británico. Os 274 soldados galegos que sobreviviron terían unha saída honorable, permitíndoselle conservar o seu estandarte coas armas do Graal galego e mesmo baixar en formación ao son das caixas até ser recluídos no castelo de Edinburgo, onde se reunirían con aqueles que foran levados antes até Leith logo da perda de Eilean Donan. Despois de negociacións serían repatriados a Galiza a comezos de outubro. Mais sería no mesmo mes cando un ataque combinado das forzas aliadas contra Filipe V de Borbón, a chamada "Tripla Alianza" mobilizou tropas na fronteira francesa e emprendeu unha expedición armada de represalias contra os portos do sul da Galiza. Tomarían e saquearían Vigo, Redondela, Marín e Pontevedra. Compostela chegaría a pagar a suma de 4000 libras para non ser saqueada. Os ingleses emprenderían finalmente o camiño de volta a finais daquel outubro do 1719, destruíndo arsenais que sabían que foran preparados para facilitar expedicións militares nos dominios británicos. Tempo despois o padre Xerónimo Feixóo velería polo tenente Coronel Nicolás de Castro Bolaño, para a súa restitución á fronte do rexemento de infantaría de Compostela, rememorando o seu valor anos atrás na aventura escocesa, da que este ano se cumpriron trescentos anos, conmemorada por moitos escoceses nun dos lugares considerados como de maior beleza paisaxística do seu país, o Glenshiel. O gaiteiro Ivor Mackenzie, orgulloso da historia do seu país e do seu clan, así como grande amante da música e cultura galegas, lembra que a memoria popular di que os galegos caídos na batalla foran soterrados en Glen Strathaskaig, perto da vila de Archmore, varias millas ao norte do lugar da batalla.


Summary: Malia que o número de persoas dispostas a facer a doazón se mantén, as autoridades sanitarias advirten de que se detectou un incremento das negativas das familias das persoas falecidas a permitir estas cirurxías. Nas listades de agarda da Galiza hai arredor de 200 persoas.

A chegada do coronavirus á vida das e dos galegos tivo outros cambios de calado aliás a mudanza de costumes. Segundo as autoridades sanitarias, por exemplo, no ano que vén de rematar detectouse unha caída dos transplantes de órganos na rede hospitalaria. En concreto falan dunha redución do 7% con respecto ao ano anterior. Así o explicaron esta segunda feira o director xeral de Asistencia Sanitaria do Sergas, Jorge Aboal; a directora da Axencia de Doazón de Órganos e Sangue, Marisa López; e a coordinadora autonómica de transplantes, Encarnación Bouzas. Se ben é certo que a cifra está moi por debaixo da media estatal, que está preto dun 19% de redución, resulta preocupante que a Covid-19 freara unha dinámica que ía en aumento e salvaba ou melloraba moitas vidas. Con esta dinámica como base, en 2020 practicáronse 328 cirurxías e sumáronse 2.184 persoas á listaxe de galegas que fornecerán os seus corpos aos equipos médicos para atender a outras persoas que precisen dalgún órgano. Arredor de 200 aínda están en lista de agarda. Pola situación das UCI? Ademais, na rolda de prensa comentaron que se dispararon até abeirar o 20% (19,7%) as negativas das familias a doar órganos das e dos seus achegados falecidos. Xusto un ano antes ese non chegaba a cifras mínimas cun 13% dos casos. López recoñeceu que este cambio de parecer, aínda que "minoritario", puido deberse á "complexa" situación viva nas Unidades de Coidados Intensivos (UCI) polo virus, "na que non se recomendaba o acompañamento e algúns familiares non puideron despedirse". Malia todo, semella que polo momento o cómputo de doantes estaría por enriba dos 40 por cada millón de habitantes. Ril, fígado e pancreas No que se refire a estatísticas concretas, a pesar da baixada, as e os expertos falaron de que as operacións de corazón na Galiza foron máis que a nivel do Estado español. Tamén se alcanzou a cifra de transplantes de pulmón máis alta no país desde que se iniciou o programa en 1999. Do total de cirurxías, 141 foron de ril (en 2019 chegaban a 176); 103 de fígado (115) e dous de páncreas. Porén, déronse menos doazóns de riles entre pacientes vivos.