Summary: Na crítica de cinema das sextas feiras, o noso crítico de cabeceira, Andrés Castro, proponnos a adaptación á animación dun clásico absoluto da literatura universal.

O PRINCIPIÑO (Francia 2015, 108 min.) Dirección: Mark Osborne Guión: Irena Brignull e Bob Persichetti Música: Richard Harvey, Joann Le Blanc e Hans Zimmer SINOPSE Unha nai muda de residencia coa súa filla a un luxoso barrio para que a admitan nunha prestixiosa Academia. Un vello e excéntrico veciño introduce á pequena a un extraordinario mundo, o mundo do Principiño. CRÍTICA Mark Osborne (Kung Fu Panda, Bob Esponxa) dirixe a adaptación animada da obra máis universal de Antoine de Saint-Exupery: O Principiño. Non se trata dunha adaptación ao uso que trate de ser exacta ao libro, tal e como fixera Stanley Donen en 1974, por contra estamos ante unha interpretación de estilo libre que si incorpora todas as pasaxes do clásico (o raposo, o año, o sombreiro, a serpe, a visita aos mini-planetas, a rosa, as estrelas, a mensaxe...) mais se achega dándolle unha volta a todo mesturando a trama cunha historia paralela que consegue darlle certa perspectiva, dar resposta, en certa forma, á pregunta coa que remata o libro e, incluso, chega a ser máis fiel ao espírito da obra orixinal do que nunca se acadou até o de agora. No filme temos, por unha banda, a unha nena de nai controladora que pasa o tempo estudando e facendo tarefas programadas para ser digna de poder entrar na prestixiosa Academia Werth e chegar ser unha muller de proveito cando sexa maior (ten graza o nome aínda que o de Werth vaia en liña coa dedicatoria inicial do libro). Mais non contan con teren de veciño a un vello aviador retirado que se fará amigo da rapaza e contaralle unha incrible historia que lle fará cambiar a orde das súas prioridades: a historia de como coñeceu no deserto ao Principiño, un neno que vive no asteroide B612. Para as lembranzas do aviador e o Principiño usan técnicas tradicionais nun traballado stop-motion tratando que parezan sacados dos propios debuxos do autor Para a parte da nena pequena e o aviador utilizan as técnicas máis avanzadas de animación 3D, abraia sobre todo a escena da chuvia, e para as lembranzas do aviador e o Principiño usan técnicas tradicionais nun traballado stop-motion tratando que parezan sacados dos propios debuxos do autor. Unha hábil decisión que encaixa como unha luva. Nas voces orixinais (que hai algún cinema que a emite en versión orixinal) conta con Jeff Bridges, Marion Cotillard, Rachel McAdams, James Franco, Benicio del Toro ou Riley Osborne, o propio fillo do director. Nada que obxectar ao conxunto e pouco máis que engadir a esta emotiva achega animada que logra transmitir todo o halo de fantasía, imaxinación, aventura, retranca e poesía coa que Saint-Exupery impregnou a súa obra mestra. Recomendábel tanto para cativos como para maiores, sobre todo maiores que non lembran xa que antes foron nenos: "crecer non é o problema, o problema é esquecer". E falando de lembrar... Lembro cando tiven a sorte de me achegar ao Principiño por primeira vez. Fora no colexio cando apenas tiña 11 anos grazas a unha profesora con bo gusto e a través dunha extraordinaria edición traducida ao galego por Carlos Casares que aínda conservo e reviso de cando en vez. Daquela houbo cousas que se me escapaban, mais lembro que me deixou fascinado en varios pasaxes que lía e relía tratando de lle atopar sentido xunto cos debuxos. Tivo que ser nunha segunda lectura, perto xa da maioría de idade, cando comecei a captar toda a profundidade que levaba implícita. E vostedes? Lembran cando leron por primeira vez "O Principiño"? Se xa o fixeron, esta adaptación cinematográfica non lles vai defraudar en absoluto, ao contrario... Senón, estarán desexando facerse cun exemplar tras os títulos de crédito. Iso si, se deciden vela, mellor teñan un pano ao carón por se lles "entra repentinamente algo nos ollos".


Summary: Rexeita dar cumprimento á moción aprobada pola Cámara municipal na que se insta á paralización das obras na rotonda.

A veciñanza de Coia acudiu esta segunda feira (22 de decembro) ao pleno municipal para amosar o seu rexeitamento ás obras na rotonda da rúa Castelao. Con motivo dunha moción presentada polo grupo municipal do BNG, na que demandaron a paralización dos traballos e a devolución do seu aspecto inicial á glorieta, integrantes da asemblea de Coia manifestaron a súa opinión ao respeito perante o alcalde Abel Caballero. Apupos e berros desde as cadeiras do público amosaron ao rexedor vigués que a veciñanza deste barrio non concorda co gasto de 600 mil euros que supón a colocación do Bernardo Alfageme na rotonda. Un gasto que califican de "despilfarro" cuxa contía instan a investir en axudas e prestacións sociais. Porén, para Abel Caballero as persoas que se manifestaron no pleno eran "12 reventadores profesionais da 12" e "doce veciños de 300 mil". Unha opinión que lle fixo reanudar o debate após a policía municipal identificase e mesmo cachease a boa parte da veciñanza presente no salón de plenos. A moción presentada polo BNG foi aprobada cos votos a favor do grupo municipal do PP mais o goberno de Caballero non a aplicará De costas á veciñanza e co rexeitamento de PP e BNG o grupo municipal do PSOE e o goberno local defenderon a continuidade das obras e a colocación do barco Alfageme na rúa Castelao. O contrario sería, segundo @s socialistas, "afundir un importante patrimonio da cidade". Malia o rexeitamento do PSOE, a moción presentada pol@s nacionalistas saiu adiante co apoio d@s edís do Partido Popular que demandaron ao goberno de Caballero escoitar a veciñanza. "Vivimos neste concello un feito pouco habitual: non só o goberno non decide atender a decisión do goberno, senón que decide facer exactamente o contrario do que se pediu democraticamente no pleno", dixo a voceira do Bloque, Iolanda Veloso.


Summary: A xa ex alcaldesa, Pilar Díaz (EU), presentara previamente a renuncia á Alcaldía para tratar de frear o cambio de goberno.

O popular Juan Domingo de Deus foi elixido esta terza feira como novo alcalde de Mugardos ao prosperar a moción de censura presentada polas 5 edís do PP e as 3 do PSOE o pasado 25 de novembro. A moción de censura saíu adiante após realiarse un pleno extraordinario no que a xa ex alcaldesa Pilar Díaz (Esquerda Unida) deu conta da súa renuncia á Alcaldía para tratar de frear o cambio. E é que os socialistas propuxeran como unha das condicións para non apoiar a medida que a alcaldesa dese un paso atrás. Unha vez comunicada a renuncia, a partir das 12,00 horas, tivo lugar o pleno da moción de censura, no que todos os grupos ratificaron as posicións mostradas nos últimos días. Así, Juan Domingo Deus (PP) xustificou a presentación da moción de censura ao asegurar que o goberno local non miraba por "os intereses dos veciños. Pola súa banda, o portavoz do Partido Socialista, José Ángel Martínez, considerou que "nada cambiou" desde o día da presentación da moción e referiuse a "os problemas expostos" durante o tempo que compartiu goberno con EU. Por último, o único concelleiro do BNG, levou a este pleno o acordo da asemblea nacionalista, que se situou en contra desta moción de censura. Despois das exposicións, as 5 representantes do PP e as tres do PSOE votaron a favor da moción de censura, que contou cos votos en contra de Esquerda Unida (catro edís) e BNG.


Summary: A candidatura socialista anuncia a presenza de Rubalcaba xunto a Pachi Vázquez, que repite o mesmo 'slogan' de cando se presentou á alcaldía do Carballiño.

O que en aparencia semella un lema neutro e sen demasiado fondo político agocha unha repetición da historia, do nivel municipal ao nacional,simbolizando a tendencia natural do PSOE galego, que presentou esta sexta o 'slogan' de campaña - "É o momento, Galicia decide"- o mesmo que utilizou Pachi Vázquez hai moitos anos para gañar a alcaldía do Carballiño, nesta ocasión cambiando o nome da localidade ourensá polo de "Galicia". O encargado de presentar ante os medios a campaña socialista foi o secretario de Organización, Pablo García, que remarcou que o candidato Pachi Vázquez fará "uns sesenta actos durante o período electoral nos que estará acompañado en moitos por Alfredo Pérez Rubalcaba", o líder español do partido. "Ao contrario dun PP que esconde e renega de Rajoy todos os días", afirmou o dirixente do PSdeG. "Ofrecémoslles aos cidadáns a oportunidade dun cambio de rumbo fronte ao horizonte de recesión e sufrimento ao que nos abocan as políticas do PP", dixo García, que tamén explicou que o lema de campaña inclúe a expresión "Galicia decide" porque "realmente o vindeiro 21 de outubro os galegos e galegas non só deciden o futuro de Galicia senón tamén que o Goberno central teña que recuar nas súas políticas". Sen triunfalismos, o PSOE afirma que prefire "perder un puñado de votos que gañar as eleccións en base a unha mentira". Nunha rolda de prensa marcada aínda pola operación Pokémon, o dirixente socialista preferiu pór en valor o feito de que "despois de 19 anos volverán verse debates electorais, como pedía o PSOE". Tamén avanzou que as Xuventudes Socialistas "terán un gran papel en campaña, de forma especial nas redes sociais". A respecto da imaxe gráfica, o lema preséntase con maiúsculas rotundas sobre unha tipografía moi sólida. Asemade, salienta o reducido tamaño do logotipo do PSdeG-PSOE, en igual proporción ao nome do candidato.


Summary: Na tarde do día 23 de xaneiro, varios activistas de dereitos humanos manifestáronse no Aaiun esixindo os dereitos á autodeterminación do Sahara Occidental. Axiña que os manifestantes, na súa gran maioría home maiores e mulleres, reuníronse foron atacados de inmediato e violentamente pola policía marroquí.

Na tarde do día 23 de xaneiro, varios activistas de dereitos humanos manifestáronse no Aaiun esixindo os dereitos á autodeterminación do Sahara Occidental Axiña que os manifestantes, na súa gran maioría home maiores e mulleres, reuníronse foron atacados de inmediato e violentamente pola policía marroquí. Entre os activistas de dereitos humanos feridos atopábanse: Ruqai O Hawassi, Degja Lachgar, Slaima Limam, Fatimatou Daoudi, Faddala Yaouda, Ali Saadouni, Hassanna Duihi, Dafa Ahmed Babou, Mohamed Daddach, Faddala Jaouda,, Nourdine O Argoubi e Maalouma Abdallahi. O numero de policías e forzas auxiliares nas rúas do Aaiun é cada vez maior. En relación aos mozos desempregados que seguen en folga de fame, resaltar que foron privados de novo de acceso a auga e cortáronlles a subministración da electricidade Na mañá de escribir isto un dos mozos, Saaid Ayachi, foi trasladado ao hospital,quedando agora 11 folguistas na sede de laADDH. Os marroquís poden atacar, seguir coas súas prácticas violentas contra a poboación saharauí, mesmo chegar a matalos... pero nunca poderán acabar coa inquebrantable vontade do pobo saharauisen reclamar o seu dereito á autodeterminación. Os activistas saharauís fan unha vez máis un chamamento á comunidade internacional, para que poña fin a este sufrimento, denuncien as prácticas represivas das forzas de ocupación marroquís e que se celebre dunha vez por todas o prometido referendo de autodeterminación.


Summary: A oferta do fondo suízo Parter Capital inclúe a garantía do mantemento de dous terzos do persoal da planta da Coruña, que se pode elevar se hai unha rebaixa no prezo da luz. A ministra de Industria, Reyes Maroto, afirma que o estatuto electrointensivo será aprobado cando se forme Goberno.

O futuro das plantas de Alcoa na Coruña e Avilés decídese esta semana. O domingo, día 30, o persoal de ambas as dúas factorías deben aceptar ou rexeitar a proposta de compra realizada polo fondo de investimento suízo Parter Capital, que de momento garante o mantemento de dous de cada tres empregos na planta herculina a partir do ano 2021. Serían 250 postos de traballo dos actuais 375 con que conta a factoría. O persoal debe votar a oferta de Parter Capital antes deste domingoEste martes os comités de empresa mantiveron en Madrid unha longa xuntanza con representantes de Parter. Alí, o fondo suízo presentou "o plan industrial máis detallado", en palabras do Comité de Empresa presidido por Juan Carlos López Corbacho. O fondo informou da súa intención de centrarse na produción de aluminio secundario e de alta calidade, pensado para fornecer aos sectores de automoción e aeronáutica.Ademais dese mantemento parcial dos empregos, que estaría garantido, o posible comprador da factoría, subliñou a súa dispoñibilidade para incrementar o número de postos de traballo, ata os 375 actuais, sempre que as condicións do mercado da enerxía sexan as óptimas para volver poñer en marcha a electrólise, isto é, sempre que poida acceder a un prezo da electricidade "competitivo", reducido e estable. Isto devolve a pelota ao tellado do Goberno central, que aínda ten pendente a aprobación do estatuto de consumidores electrointensivos, que ficou pendente antes da convocatoria das eleccións xerais do pasado mes de abril.O fondo suízo mantería dous terzos dos empregos para a produción de aluminio de calidade, que poderían ser o 100% se se aproba o prometido Estatuto electrointensivoEste mércores pola mañá a ministra de Industria, Reyes Maroto, asegurou nunha entrevista na Cadena Ser que "estamos en condicións de levalo ao Consello de Ministros en canto se conforme o Goberno". Maroto subliñou que o Estatuto achegará "un marco de estabilidade para que o inversor coñeza cal vai ser o custo enerxético futuro". Maroto gabouse de que "estamos terminando de resolver a crise de Alcoa" e destacou que "os dous obxectivos: chegar ao 30 de xuño coa venda das dúas plantas e co 100% do mantemento do emprego" están "cumpridos coa oferta de Parter".Todo dependería, polo tanto, de que se completase a aprobación do estatuto das electrointensivas en condicións óptimas para a grande industria. De momento, o Goberno central teríalle ofrecido por escrito a Parter "unhas condicións de regulación que terán que baixar o prezo do Mwh entre 12 e 15 euros", segundo puido saber este martes o Comité de Empresa de Alcoa A Coruña na xuntanza mantida co fondo suízo.A ministra de Industria, Reyes Maroto, asegurou este mércores que "estamos en condicións de levar o Estatuto electrointensivo ao Consello de Ministros en canto se conforme o Goberno"O plan industrial de Parter comprométese a manter a planta en condicións de rearranque o tempo necesario para poder poñer en marcha as cubas de electrólise cando chegue o momento axeitado. Tamén lles ofrecerá aos traballadores a formación necesaria para poder levar a cabo na Coruña a produción dese aluminio secundario de maior valor. Igualmente, habería fórmulas para pactas saídas, en forma de prexubilacións, para os traballadores que non queiran continuar na factoría máis aló do 1 de xullo, momento en que remata o ERE en marcha.Este mércores pola tarde os Comités de Empresa manterán unha nova xuntanza con representantes de Alcoa, nunha reunión na que se volverán tratar as condicións ofrecidas por Parter e a necesidade de que se ofreza un prezo eléctrico estable e reducido. O persoal reclámalle ao Ministerio de Industria manter unha entrevista antes do domingo para confirmar os plans do Executivo de aprobar de forma inmediata o prometido Estatuto electrointensivo.


Summary: Un roteiro pola costa de Fisterra rico en valores naturais e culturais e en vestixios históricos e arqueolóxicos.

O concello de Fisterra ocupa un saínte de relevo irregular entre a ría de Corcubión (chamado tamén seo de Fisterra) e a Costa da Morte, onde os montes caen sobre o mar en grandes desniveis (O Facho, 241 m, O Veladoiro, con 234 m). A súa costa é moi diversa, con áreas abrigadas, no interior da ría e zonas expostas, no mar aberto, con grandes tramos ocupados por cantís, illotes e baixos, e algunhas praias con bos sistemas dunares onde dominan os ventos e a ondada. A costa exterior está protexida no LIC/ZEC "Costa da Morte". Paraxe: Costa da Morte e Seo de Fisterra / Concello: Fisterra / Percorrido: 36 km (lineal) máis camiñadas / Dificultade: Baixa É un concello de importantes valores naturais e culturais, rico en vestixios históricos e arqueolóxicos desde tempos prehistóricos e moi ligada ás tradicións relacionadas coas rutas xacobeas. Entrando polo corredor chegamos a Sardiñeiro, onde collemos o desvío á dereita pola estrada que vai por Sardiñeiro de Arriba a Padrís e Lires. Á saída de Padrís un desvío á esquerda lévanos á punta do norte da praia do Rostro. Volvendo da praia collemos o primeiro desvío á dereita e achegámonos á outra punta da praia ao pé da desembocadura do rego do Cacheiro e da punta do Rostro. De volta na estrada collemos á dereita para irmos a Denle, desviámonos á localidade e cruzámola para saír a outra estrada que nos achega á entrada da praia da Arnela. Seguindo por ela imos a Duio (San Vicenzo) e desde alí ao monte do Veladoiro enriba do cabo da Nave. De volta en Duio, imos á dereita por Ermedesuxo a Duio (San Martiño) e por alí a Fisterra, A Atalaia, ao pé do campo de fútbol, onde está un dos accesos á praia de Mar de Fóra, ou a Ínsua, onde se atopa o outro. En Ínsua collemos calquera desvío á esquerda que nos leve á estrada principal e nela á dereita para ir ao faro, onde podemos gozar das vistas das dúas caras da costa de Fisterra. Do faro volvemos pola mesma estrada até pasar a igrexa e despois collemos a primeira rúa á dereita que nos permita baixar para achegarnos á praia da Ribeira, ao castelo e ao porto. Percorremos o porto pola beira e logo imos á esquerda, para subir á estrada de saída da vila. Ao pouco de acabar as casas temos varios accesos á dereita para achegarnos á praia da Lagosteira. De volta na estrada imos á dereita até o miradoiro sobre a contorna de Fisterra e o seo. Un pouco antes e por debaixo do miradoiro atópase a escondida praia de Talón. Un quilómetro e medio adiante do miradoiro entramos en Sardiñeiro, onde podemos achegarnos ao portiño e á praia. Seguindo pola estrada chegamos á rotonda pola que comezamos o percorrido, e se seguimos cara a Corcubión, a uns 200 metros, alcanzaremos o comezo da praia de Estorde, lugar no que remata o concello de Fisterra.


Summary: A Avogacía do Estado xustifica as deportacións na situación de Ceuta, e responsabiliza a Cidade Autónoma da legalidade das repatriacións forzosas.

A "situación excepcional" na que se atopa a Cidade Autónoma de Ceuta desde maio -cando entraron milleiros de persoas, entre elas 1.500 menores, tras abandonar a Policía marroquí a vixilancia da fronteira-, é o motivo principal que esgrime a Avogacía do Estado para oporse á suspensión provisional das deportacións masivas de menores non acompañados procedentes de Marrocos. No escrito, feito público no serán da sexta feira, omítese calquera responsabilidade do Executivo estatal, e sostense no Xulgado do Contencioso-Administrativo 1 de Ceuta a "máis que constatada situación de excepcionalidade, anormalidade e de emerxencia humanitaria" da cidade, estimando o número de menores vítimas desta situación en cando menos 1.100 persoas. 758 en centros temporais locais, e outros 400 ou 500 deambulando polo territorio, "expostos a todo tipo de riscos sociais, sanitarios, morais e físicos, incluso pondo en risco a súa vida", detalla a Avogacía. Tamén indica que a maxistratura do xulgado ceutí non fixo "unha ponderación do interese xeral", cando ditou que se frearan as repatriacións masivas, ignorando "a perturbación grave dos intereses xerais". Responsabiliza Ceuta e apoia que continúen as deportacións Nas alegacións da Avogacía do Estado, reitérase que as competencias en materia de asistencia social están transferida a Ceuta, polo que a Goberno presidido por Juan Jesús Vivas (Partido Popular) é "a parte principal do procedemento de aplicación do Acordo Internacional de 2007 alcanzado co Reino de Marrocos, en vigor desde 2021", mantén. Neste sentido, Ceuta sería responsábel de cumprir as normativas vixentes e garantir "unha análise individualizada da situación dos menores a través dos seus medios ou en colaboración coa fundación SAMU", inciden. Hai catro días, o Executivo ceutí recoñeceu que aos menores que foron devoltos despois do inicio das deportacións non se lles fixeron informes individuais como exixe a lei. Porén, para a Avogacía do Estado, estas repatriacións de menores non acompañados procedentes de Marrocos contaban cunha cobertura xurídica "axeitada e suficiente", polo que ten que continuar a deportación. Mohamed VI celebra a "nova etapa inédita" das relacións co Estado español Ese mesmo día, o rei de Marrocos, Mohamed VI, confiou nun discurso na "nova etapa inédita" que acaba de abrirse co Estado, froito dunhas negociacións que seguiu "persoalmente de maneira directa".


Summary: O festival, que conclúe este sábado 7 de abril na Casa da Cultura do concello de Carballo, destina 1.500 euros para o premio a proxectos de webserie en galego

Carballo Interplay é un festival de contidos dixitais que explora, a través do vídeo, as posibilidades de internet como medio para a narración, o humor, a cultura dixital, a non ficción, o patrimonio audiovisual dixital ou a performance interactiva. O certame ten por obxectivo fomentar a creación e a difusión de contidos audiovisuais en galego na rede. Pioneiro ao organizar a primeira competición de webseries en España, os contidos do Carballo Interplay van máis aló da ficción seriada. Dirixido pola actriz e cineasta Sonia Méndez (Vigo, 1980), o festival chega á súa quinta edición cun amplo abano de actividades nas que poder participar. Obradoiros para crianzas, presentación de contidos audiovisuais para novos medios e plataformas, redes sociais, youtubers, producións en galego, tendencias multimedia e até unha sesión vermú compoñen o cartaz deste ano, que volve ofrecer ao público máis de trinta actividades de diversa índole, todas elas de acceso libre e gratuíto. "Sempre fomos a máis, pero este ano demos un salto cualitativo e cuantitativo moi importante. Estamos a un bo nivel profesional, grazas á asistencia de público, ás creadoras e creadoras que participan, ás plataformas, aos canais dixitais e a novos medios como Playground, Tentaciones ou Vice, que tamén se achegaron até aquí", explica a directora. Amais da programación enfocada ao ámbito profesional, Méndez insiste na accesibilidade desta mostra, con proxeccións "para todos os públicos". "O que está pasando en Carballo é alucinante. Os convidados e profesionais das distintas plataformas participantes están encantados e moi sorprendidos de que isto ocorra aquí. Non é un lugar soamente para profesionais ou xente que se queira adicar ao mundo dixital, é un festival de vangarda con contidos interesantes para todo o mundo. Non hai razóns para non vir", di Sonia Méndez.


Summary: CIG promoverá unha iniciativa neste sentido no Consello galego de relacións laborais. En Euskadi patronal e sindicatos atinxiron un acordo nese sentido.

A centralización ou estatalización da negociación colectiva, impulsada a raíz das reformas laborais, empobrece as condicións de traballo e vulnera a liberdade sindical. Como resumir hai uns meses nunha entrevista Xoán Xosé Bouzas Aboi, de CIG-Industria, "a centralización dos convenios é o marco ideal para recortar dereitos e salarios aos traballadores galegos". CIG e ELA sumaran o ano pasado unha fronte común para denunciar un proceso, o de centralización, no que sinalaban a gran patronal española (CEOE) e os sindicatos estatais maioritarios como partes interesadas. Nestes días delegacións da CIG e do sindicato vasco ELA volveron se reunir para para analizar a situación social e laboral en ambos os dous países. Entre os temas que se trataron estivo o da negociación colectiva. Suso Seixo, secretario xeral da CIG, dixo que se falara das "dificultades evidentes" para negociar os convenios colectivos tanto nunha nación como noutra. Salientou o acordo asinado en Euskadi hai uns meses entre a patronal e as centrais sindicais, polo que se garante que os convenios que se negocien en Euskadi, sexan de empresa, provinciais ou autonómicos sempre van ter prevalencia sobre os convenios estatais. "É unha maneira de reforzar o Marco propio de Relacións Laborais e de negociación, algo que a CIG leva tempo reclamando". Diante disto, Seixo anunciou que a CIG promoverá unha iniciativa semellante a través do Consello galego de Relacións Laborais, porque "se os sindicatos estatais viron positivo un acordo destas características para Euskadi o normal sería que se sumaran a reivindicalo aquí". Seixo tamén lembrou que nunha recente xuntanza co actual presidente da CEG "este manifestouse favorábel a camiñar nesa liña". Recuperar dereitos ELA e CIG comprometéronse tamén a seguir coa mobilización social para exixir a recuperación dos dereitos laborais e sociais perdidos como consecuencia das contrarreformas dos últimos anos. Avaliouse a nova situación política a nivel de estado, coa perda de maioría absoluta do PP, o que crea un escenario novo, en que en teoría sería factíbel promover proxectos de lei que fosen no camiño de tirar abaixo as contrarreformas laborais dos últimos anos.


Summary: Non podía faltar nun repaso ás nosas aves máis comúns unha representación da familia dos patos ou parrulos, lugar que ben merece o lavanco real, anátido amplamente distribuído e asociado a case calquera masa de auga, desde unha pequena poza a grandes encoros ou rías. Contamos na Galiza con lavancos reais residentes pero tamén cunha importante cantidade de exemplares que veñen pasar o inverno de Europa.

castaño avermellado, o dorso é marrón. Ten unha cola moi vistosa, as plumas rectrices son brancas coas centrais negras e unhas reviradas cara arriba de cor verde escura. As partes inferiores son grises. O peteiro é amarelo tirando a verde e cunha mancha negra no extremo á que se lle chama "unlla". Patas e pés de cor rubio. En voo destaca nas ás un "espello" de cor azul morada iridescente bordeado de negro e branco. A femia é moito máis discreta, a cor xeral é parda apencada e co peteiro entre pardo e rubio. Ten o mesmo espello nas ás que os machos, tamén ben apreciábel en voo. Como sucede noutras moitas especies de aves os exemplares xuvenís son semellantes ás femias. Pola súa parte, os polos están cubertos de plumón amarelo nas partes inferiores e a cara e as partes superiores son pardo escuro apencados de amarela con patas e peteiro negros. Os lavancos reais, como sucede con outros anátidos, teñen unha vestimenta entre xuño e setembro denominada "plumaxe en eclipse", período no que os machos visten como as femias. Nese período desaparece o característico espello. Voz As femias emiten un forte e tristeiro "guakkk-guak-guak-guak" e os machos un chamamento áspero "reb-reb". Onde atopalo? A ampla distribución débese en boa maneira á súa extraordinaria adaptabilidade ocupando tanto espazos naturais como ambientes humanizados. Frecuenta unha grande diversidade de hábitats acuáticos desde o litoral a lugares con certa altitude, cursos fluviais de corrente lenta, augas paradas e zonas húmidas costeiras e do interior. Tamén presente en masas de auga como encoros, en terreos inundados, brañas e estanques ornamentais das grandes cidades. As aves que veñen pasar o inverno ocupan fundamentalmente rías e encoros. Na época de nidificación está máis asociado a ríos e tamén a zonas húmidas con abundante vexetación nas beiras. Fóra da época de cría é unha ave moi gregaria que adoita formar grandes bandadas. Movementos Os exemplares que veñen pasar o inverno comezan a aparecer xa en setembro, chegando o groso nos seguintes meses, entre outubro e decembro, sempre en función das condicións meteorolóxicas. Partirán de volta aos seus lugares de cría nos meses de xaneiro ou febreiro. Os movementos poden estar motivados en grande medida por cambios bruscos na meteoroloxía. Alimentación É unha especie oportunista cunha alimentación moi variada, que vai mudando ao longo do ano e que podería considerarse, en certa maneira, omnívora. No menú do lavanco real entran plantas acuáticas, insectos, moluscos, pequenos animais acuáticos, anfibios ou larvas destes e crustáceos como o abundante e perigoso caranguexo americano, especie exótica invasora amplamente espallada. Poden tamén alimentarse de sementes e froitos. Procuran a comida nos medios acuáticos ou en pastos asolagados e descansa logo na auga. Nun estudo realizado en Portugal, os datos apuntan a un pequeno gasterópodo presente en bancos areosos dos esteiros como unha importante fonte de alimentación, a seba (Zostera sp.) tamén é recurso importante na súa dieta. Reprodución A época de nidificación da especie é dilatada, poden atoparse niños xa en febreiro sendo marzo ou abril a época forte de cría. Porén, a formación das posíbeis parellas prodúcese xa en outubro e novembro. Sitúan os niños no chan en lugares con abundante vexetación que non sempre teñen que estar preto da auga. Son as femias as que constrúen o niño con materiais vexetais diversos como follas secas ou herba que cobren con plumas grandes e outras máis pequenas (plumón) que arrincan do seu peito e van engadindo ao niño segundo avanza a cría. Poñen, nunha especie de cunca formada no centro do niño, entre 8 e 14 ovos de cor branca sucia, tirando a cincenta ou verdosa que comezan a chocar, despois de pór o último ovo durante uns 26 ou 28 días. As cores crípticas da plumaxe das femias revelan aquí a súa función, a camuflaxe é case perfecta e permanece sen moverse apenas saíndo para alimentarse. Este período é moi estresante para ela, xa que coa posta dos ovos perde case a metade do seu peso, precisando moito descanso e tranquilidade, contando coa colaboración do macho para protexela a ela e a zona de alimentación. Os polos nacen case ao tempo, nun intervalo de 24 horas, e ao pouco (10 horas para secar a plumaxe e fortalecer as patas), marchan do niño, seguindo a nai até a masa de auga máis próxima. Nadan con habilidade e dedícanse á caza de pequenos invertebrados acuáticos que capturan sobre a superficie da auga. As crías poden voar pasados uns 50 ou 55 días e independizarse. Aínda que abandonen o niño, se está perto da súa zona de alimentación, a familia pódeo seguir empregando para descansar. As situacións complicadas danse cando o niño está lonxe do medio acuático e os polos teñen que seguir a nai até un lugar con auga, sen dúbida un dos traxectos máis perigosos. En caso de atoparnos nunha circunstancia semellante, unha femia atravesando unha camiño ou unha estrada cos polos detrás, o mellor é tentar non intervir xa que a situación pode facer que os parrulos escapen, chegando a perderse, ou no caso estremo que o estrés provocado á nai faga que marche. No medio natural, nomeadamente cando son polos, poden ser depredados por tartarañas das xunqueiras, gaivotas ou mesmo ratas. Tendencia Segundo o seguimento das aves realizado por SEO/Birdlife a tendencia do lavanco real é de declive moderado. A perda de hábitat que pode ter multitude de factores como encanamento de ríos ou a creación de paseos que pode levar a molestias pola presenza de mascotas. Adeus á choiva de chumbo O lavanco real é unha especie cinexética que sofre unha importante presión venatoria. Alén da morte directa por disparos, a caza dos lavancos reais e outras moitas aves acuáticas acusan outra consecuencia derivada desta, o saturnismo, unha intoxicación aguda ou crónica provocada polo chumbo ou por algún dos seus compostos, segundo a RAG. O envelenamento que produce o chumbo (Pb) cando entra no corpo, denomínase saturnismo xa que, na antigüidade, os alquimistas chamaban "saturno" a este elemento químico. Cando se dispara a un lavanco real ou unha cerceta, poñamos por caso, só unha pequena parte da munición chega ao obxectivo, caso que o disparador atine, o resto acabará espallado pola zona húmida na que se estea a practicar a caza. Unha vez que os pequenos perdigóns chegan ao fondo da auga, mestúranse cos limos que poderán ser consumidos accidentalmente por calquera anátido que procure alimento nese lugar. Inxerido o chumbo pasará ao sangue onde vai permanecer durante unhas dúas semanas e, aínda que unha parte pode ser excretado, outra acumularase nos tecidos brandos, fígado e ril, durante semanas pasando logo aos osos. Co tempo acaba afectando os sistemas nervioso, dixestivo, reprodutivo, etc., tal e como o demostran numerosos estudos. A inxestión leva ao envelenamento directo das aves, pero poden dar lugar a continuación a un "envelenamento secundario" espallándose pola cadea trófica. En moitas ocasións, os depredadores preeiros van ter máis facilidade de dar caza ás aves enfermas ou feridas e, ao alimentarse destas, comerán tamén pequenos anacos de chumbo. Algo semellante ao que sucede coa munición dáse cos aparellos de pesca, xa que moito do chumbo empregado para a chumbada afunde, ás veces engancha ou pérdese, rematando no fondo do río ou da lagoa. A estima da Axencia Europea de Químicos é que o chumbo empregado na munición e nos parellos de pesca que rematan no medio ambiente é dunhas 21.000 a 27.000 toneladas por ano (20% nas zonas húmidas). As consecuencias son terríbeis, a morte por envelenamento de saturnismo atinxe cada ano un millón de aves acuáticas. Por este motivo, a Unión Europea vai reducir drasticamente a cantidade empregada para munición e aparellos de pesca co obxectivo de reducir a morte das aves e evitar espallar máis contaminantes no medio. Nas novas directrices, a alternativa proposta para a caza de aves acuáticas é o perdigón de aceiro aínda que debido á súa menor densidade será preciso usar un perdigón de maior tamaño. Así, aínda que o seu uso para a caza xa estaba prohibido en zonas húmidas que estiveran incluídas no Convenio Ramsar ou na Rede Natura 2000 de moitos países, os Estados membros do Parlamento Europeo votaron en novembro de 2020 a súa prohibición na caza o que vén a apoiar os obxectivos da Estratexia Química para a Sustenbabilidade e o Pacto Verde Europeo. O ditame levarase adiante en novembro deste ano 2022 e evitará a morte de milleiros de lavancos reais e outras anátidos e rapinas.


Summary: A Asociación para a defensa ecolóxica de Galiza (Adega) debulla as analíticas feitas por Augas de Galiza nos puntos de control de vertidos, de aforo, de calidade das augas, captacións etc. na contorna da antiga mina. "A práctica totalidade dos cursos de auga que arrodean a antiga explotación mineira de Touro-O Pino amosan contaminación por metais pesados e alta acidez", conclúe a organización ambientalista.

"A práctica totalidade dos cursos de auga que arrodean a antiga explotación mineira de Touro-O Pino amosan contaminación por metais pesados e alta acidez, afectando á calidade das augas superficiais e soterradas nunha extensión mínima de 65 km2 na contorna da mina, cando menos desde os últimos 10 anos". Esta é a reflexión que se fai desde Adega, Asociaión para a defensa ecolóxica de Galiza, após analizar os datos das análises feitas por Augas de Galiza. Adega solicitou coñecer as analíticas de augas realizadas nos puntos de control de vertidos, de aforo, de calidade das augas, captacións etc. na contorna da antiga mina de Touro e Augas de Galiza respostou achegando numerosos datos analíticos tanto das diversas estacións de control como de mostraxes de verteduras. Estes resultados, indica Adega, confirman o xa apontado polas analíticas realizadas por ADEGA en datas recentes (novembro de 2017) en dous puntos (regos Pucheiras e Portapego), e debuxan unha preocupante situación. "A contaminación das bacias fluviais que drenan as antigas cortas de Bama e Arinteiro é patente" e "constátase o fracaso dos supostos tratamentos de rexeneración, de xeito que as antigas labores e instalacións da mina de cobre de Touro-O Pino seguen a ser unha fonte continua de contaminación das augas superficiais e sorterradas. Esta instalación, hoxe pechada, converteuse na principal fonte de contaminación por metais pesados na bacía do río Ull"a. Adega esixe a Augas de Galiza e á Consellaría de Medio Ambiente que denegue a autorización do novo proxecto mineiro e depure as oportunas responsabilidades pola continua contaminación das augas durante anos.


Summary: O 2016 ademais de ser o Ano Manuel María e o centenario das Irmandades da Fala, a Academia de Belas Artes dedícallo ao Castelao artista. E a Deputación de Pontevedra abre as actividades cunha unidade didáctica sobre o autor rianxeiro.

As estampas sobre nenos e nenas de Castelao son o punto de partida do proxecto pedagóxico que a Deputación presenta o venres no Culturgal. Trátase dunha unidade didáctica que aborda diferentes aspectos da vida diaria da época de comezos do século XX recollidos nos debuxos do autor, na que os cativos e cativas son protagonistas, relacionándoos coa actualidade. Está destinada a un uso pedagóxico transversal a través da literatura galega, a filosofía, a ética ou as ciencias sociais; e o tramo de alumnado ao que vai dirixido abrangue desde 4º da ESO ata 2º de Bacherelato. Este traballo está realizado por Diana Vilas e Óscar Rodríguez, que xa tiñan editado un estudo anterior sobre a representación na infancia en 'Cousas da vida' de Castelao. Diana Vilas indicou que "o estudo da historia da infancia é relativamente recente, e totalmente inédita no ámbito galego". A autora explicou que a unidade didáctica toma diferentes fontes documentais, como novas dos xornais da época ou textos lexislativos, e se relacionan coas vivencias das crianzas reflectidas nas estampas. "Para relacionar estes dous mundos tan dispares utilizamos un personaxe de ficción creado polo profesor Manuel Rodríguez Conde que leva o nome de Afonsiño, en lembranza do fillo do propio Castelao, e que serve de guía a través de pequenos relatos de ficción" sinalou Diana Vilas. Pola súa banda, Óscar Rodríguez fixo fincapé en que "a unidade didáctiva é fundamentalmente exercitiva, para permitir que o alumnado constrúa o contido a partires das actividades" ao tempo que destacou que "usa unha metodoloxía anovadora enfocada ao uso das TIC's que tanto profesorado como alumnado teñen ao seu dispor". 'A nenez galega a través dos anteollos de Castelao' presentarase a sexta feira, ás 19:00h no Programa Foro do Culturgal, e contará coa presenza do deputado de Cultura, Xosé Leal, e dos autores, Diana Vilas e Óscar Rodríguez. Durante os días da Feira, esta publicación estará dispoñible no posto da Deputación e durante o vindeiro ano chegará aos centros educativos e ao departamento didáctico do Museo de Pontevedra, ao que se lle dedica un último capítulo específico na mesma.


Summary: Conta atrás para a elección do novo Parlamento galego. As e os candidatos á Presidencia da Galiza iniciaron a campaña na noite desta sexta feira. 26 de xuño, en Santiago, Vigo e A Coruña, arroupados pola súa militancia e con chamamentos á mobilización do voto nuns comicios inusuais na historia do país, xa que se desenvolverán rodeados pola ameaza do coronavirus.

A Coruña, Santiago e Vigo foron os emprazamentos elixidos polos partidos para dar arranque á contenda electoral máis atípica dos últimos anos. Actos con asistencia limitada, máscaras, distanciamento e a preocupación polos rebrotes marcan unha campaña da que sairá electo un Goberno novo cuxo principal reto será dar resposta á crise social que xa se está a padecer.Precisamente, nun mitin de formato reducido no auditorio Mar de Vigo cun cento de asistentes, o candidato Alberto Núñez Feixoo chamou a votar polo PP para que non haxa "risco" de deixar o Goberno da Galiza "en mans dun multipartito variábel" nun escenario de crise. Ao remate do acto Feixoo trasladouse ao recinto feiral de Palexco, na Coruña, para realizar a colada inicial de carteis. O líder do PSdeG, Gonzalo Caballero, iniciou a campaña en Santiago, no parque de Fonseca. O seu partido procurará até o 12-X mobilizar o votante progresista para recuperar a Presidencia da Xunta, da que se despediron hai xa 11 anos. No quilómetro cero de Vigo, a Porta do Sol, concentrou Galicia en Común a súa xente para arroupar Antón Gómez-Reino na carreira presidencial. O candidato cualificou a campaña como "a máis decisiva da historia da democracia na Galiza" porque, dixo, "xogámonos o futuro da sanidade, da nosa industria, e porque as e os nosos maiores merecen un Goberno que non deixe os coidados en mans privadas". O BNG iniciou a campaña na compostelá praza de Praterías. A candidata nacionalista, Ana Pontón, chamou á mobilización nas urnas para "facer historia" na Galiza, situando "por primeira vez unha muller na Presidencia da Xunta e unha nacionalista". "O BNG é a única alternativa para derrotar o PP", advertiu. Así, dirixiuse a todas as persoas que queren un cambio "real" para que acudan ás urnas e expresen este desexo "cunha mobilización masiva da man do BNG", co obxectivo de "construír unha nova Galiza". "Hai partido", dixo Pontón, e no BNG "saímos a gañalo desde o minuto cero". Marea Galeguista convocou o inicio de campaña en Santiago, na praza 8 de Marzo. Desde alí, o seu candidato presidencial, Pancho Casal, quixo situar Galiza no centro da política, "con xente galeguista que quere dialogar con calquera cidadán, cun forte contido progresista e social e que vai desde o centro galeguista até a esquerda galeguista", dixo. Beatriz Pino, candidata de Ciudadanos, deu inicio á campaña na praia de Samil, en Vigo, desde onde afirmou que se presenta ás urnas "para ter unha Galiza do século XXI", chea de oportunidades para todas e todos.


Summary: En Marea indica que esa cifra aforraríase se o goberno galego recorrese aos mecanismos de financiamento do estado.

A Xunta paga 1.670 millóns de euros "de máis"por non se financiar a través dos mecanismos públicos e apostar en facelo a través de bancos e fondos privados. Así o denuncian desde En Marea. O portavoz do partido, Luis Villares, e o deputado Manuel Lago censuran o que cualifican de "operación de imaxe e propaganda" de Núñez Feijóo e que "custa 1.670 millóns", uns beneficios "moi suculentos para os bancos privados en detrimento da cidadanía". Villares explicou que ao longo de todos estes anos, "e para manter a imaxe inmerecida de bo xestor", Feijóo optou por non recorrer a eses mecanismos de financiamento do estado. Manuel Lago presentou os datos dun informe que En Marea fixo en base a cifras e cálculos oficiais do Ministerio de Facenda. O parlamentar explicou que entre 2012 e 2015 Facenda puxo a disposición das comunidades 131.000 millóns de euros, dos que Galiza apenas solicitou 1.500 millóns, 1,2%, "cando a economía galega representa entre 5 e 6%". Ademais, proseguiu Lago, o goberno galego só empezou a recorrer a esa vía en 2015. "Entre 2012 e 2015 a Xunta endebedouse en 7.057 millóns de euros e no canto de facelo acudindo a unha fonte de financiamento pública, con tipos de interese máis baixos, acudiu á gran banca e fondos privados de investimento, pagando intereses moito máis elevados". Metabolizar a débeda Ademais, explicaron desde En Marea, o estado baralla metabolizar a débeda das comunidades autónomas, co que deste xeito 'condenaríase' a débeda, de aí que a Xunta, dixo Lago, "esté agora a correr como unha tola para endebedarse co fondo de financiamento autonómico".


Summary: É un dos principais protagonistas da literatura científica das últimas décadas. Tamén de numerosos debates. O suízo Henri Martin sintetizou por primeira vez o glifosato nos 50. Eis un extracto da reportaxe publicada ao respecto no número 357 do semanario en papel Sermos Galiza.

En xuño de 2018 o xardineiro DeWayne Johnson convertíase na primeira persoa en gañar á estadounidense Monsanto, actualmente Bayer, nos tribunais. A xigante da industria agroalimentaria foi acusada de ocultar o potencial canceríxeno do Roundup. A defensa reclamou que o seu uso tería provocado o linfoma non Hodgking que Johnson padece. Dous casos máis sentaron Monsanto no banco dos acusados e ao redor de 11.000 máis penden sobre Bayer con similares alegacións. O eco mediático que seguiu aos contenciosos contra Monsanto desenterrou unha controversia que brotou nos 90. Entón, a entrada no mercado de sementes modificadas xeneticamente para resistir os seus efectos, patentadas pola compañía, multiplicou o seu uso. É lóxico, en tanto que o Roundup é un herbicida non selectivo. Paralelamente alzáronse voces críticas alertando dos seus posíbeis impactos negativos do glifosato na saúde e no medio. O debate intensificouse cando foi clasificado pola Axencia Internacional para a Investigación do Cancro (IARC) como "probabelmente carcinóxena para os seres humanos". Esta decisión foi matizada polos seus produtores e parte da comunidade científica, lembrando que o grupo 2A de substancias no que se engloba inclúe a carne vermella, produtos de peiteado ou o mate. A investigadora científica Montserrat Díaz Raviña, do Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas do CSCI (IIAG-CSIC) argumenta a Sermos Galiza que o glifosato si supón un risco: "As empresas que o comercializan indican que é inocuo, pero non existe ningún produto fitosanitario que o sexa. Hai unha porcentaxe de glifosato que pasa ás augas e hai estudos que demostran que é nocivo para a vida acuática. Outra queda retida no solo e degrádase, producindo compostos que poden ser máis tóxicos que o produto inicial". Nuria Pedrol, investigadora do Departamento de Bioloxía Vexetal e Ciencias no Solo da Universidade de Vigo, engade que outra problemática é a proliferación de especies resistentes. En declaracións a Sermos Galiza explica: "Calcúlase que no 2050 a maior parte de herbicidas sintéticos serán inútiles. É unha das causas pola que se empregan en cantidades maiores". No seu departamento estudan "plantas que conteñan herbicidas naturais e poidan ser aplicados como abonos verdes. O solo ten que estar cuberto e vivo, as malezas prestan servizos ecosistémicos como a atracción de polinizadores, de depredadores das pragas". Do Parlamento europeo ao galego Entre os organismos que defenden a inocuidade do glifosato cóntase a Axencia Europea de Seguridade Alimentaria (EFSA). En 2015 conduciu un estudo de revisión da literatura científica a respeito desta substancia co obxectivo de avaliar a súa continuidade no mercado. A EFSA declarouno seguro para a saúde humana e o medio. Durante este proceso unha Iniciativa Cidadá Europea recolleu máis de 1,3 millóns de sinaturas para solicitar a prohibición. Un grupo de eurodeputados, entre eles as galegas Ana Miranda e Lidia Senra, enviaron un comunicado ao Comisario de Seguridade Alimentaria, cuestionando a decisión do seu organismo, criticado nun documento asinado por 96 científicos e científicas e por medios de comunicación que denunciaron o plaxio de extractos de informes do lobby a prol do glifosato. A daquela deputada de En Marea no Congreso Alexandra Fernández instou o Goberno español a opoñerse a estender a licenza do glifosato. Fernández solicitou que primase "o principio de precaución". O Goberno optou polo voto favorábel, xunto a 18 Estados máis, e a Comisión Europea anunciou en 2017 a prórroga. Paralelamente municipios do Estado español declarábanse "libres de glifosato". Ponteareas, en 2014, foi o primeiro na Galiza. Seguírono outros como Tomiño, A Coruña, Ourense ou Santiago de Compostela. No continente europeo Austria prohibiu o seu uso e Francia, Bélxica ou Grecia optaron por restrinxilo. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 357 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: En xullo de 1936 a CNT e as organizacións anarquistas contaban con máis de 30.000 militantes e estaban nun período de reconstitución e expansión despois da crise padecida tras os movementos insurreccionais de 1933 e o Goberno da dereita no bienio negro. As organizacións libertarias constituían un dos movementos populares de base máis asentados na Galiza, especialmente no mundo urbano e vilego, destacando por unha combatividade e experiencia na loita clandestina que fixeron valer nos tempos da ditadura franquista.

Desde antes mesmo do golpe militar, a militancia das organizacións libertarias tíñase preparado para facer fronte á sublevación; cando esta se produciu, os maiores focos de resistencia (Ferrol, A Coruña, Vigo, Tui, Verín,…) contaron cunha decidida participación libertaria. Houbo tamén un protagonismo anarquista nalgunhas das primeiras tentativas de resistencia organizada: os intentos de levantamentos en cuarteis (A Coruña e Ferrol), a conformación de grupos clandestinos urbanos (A Coruña, Ferrol e Vigo), e a organización de fuxidas por vía marítima (especialmente na Coruña). Máis tarde, parte da militancia libertaria supervivente pasou a integrar tamén aqueles grupos de fuxidos que en zonas de difícil acceso comezaron a actuar contra o réxime de terror instaurado polos militares. A conversión dos grupos de fuxidos de inspiración libertaria en resistentes organizados tivo un punto de inflexión o 14 de abril de 1937, cando un grupo de mineiros fuxidos nos montes de Lousame, encabezados polo cenetista Ramón Rodríguez Varela "Curuxás" asaltou as minas de San Fins, levando a nómina do cadro de persoal e dando vivas á República e ao comunismo libertario. O golpe foi tamén representativo das diferentes posicións dos libertarios fuxidos naquela altura, pois mentres o grupo de Rodríguez Varela asumía unha posición ofensiva, outro grupo encabezado na mesma zona por Enrique Fernández separaba o seu camiño procurando evitar o confronto directo coas novas autoridades. As primeiras accións Malia o golpe protagonizado polo grupo de "Curuxás", os fuxidos só actuaron inicialmente en accións de autodefensa, enfrontándose coas forzas militares, da Garda Civil ou milicias que facían batidas para capturalos. Máis adiante, tamén comezaron a facer atracos e roubos para garantir a súa subsistencia, accións que tiña como obxectivos a xente de boa posición económica ou significados dereitistas. A progresiva organización dos grupos de fuxidos fixo que a súa actividade afectara tamén a destacados represores: foi o caso do asasinato en Cambre do axente do Servicio José Barcia Riobóo en xullo de 1939, do que foron acusados o antigo militante dos sindicatos campesiños de San Pedro de Nós José Garrido Pasandín, o seu fillo Eduardo Garrido Otero (ambos executados), e José Seijo Don. Na maior parte das zonas onde se foron conformando grupos de fuxidos, e estes comezaron a actuar ofensivamente, existiu presenza de militantes da CNT Probablemente este grupo estivera tamén por tras dun roubo cometido o 10 de agosto do mesmo ano na Barcala-Cambre, en que os autores deron vivas ao comunismo libertario. Progresivamente, as forzas do movemento libertario foran minguando a consecuencia dos asasinatos entre a militancia -máis de 500 persoas en toda Galiza-, dos encarceramentos, e do lento drenaxe de militantes cara á zona leal. Malia todo, na maior parte das zonas onde se foron conformando grupos de fuxidos, e estes comezaron a actuar ofensivamente, existiu presenza de militantes da CNT. Ademais de "Curuxás", foi tamén o caso, entre outros, de José Neira Fernández na zona de Ortegal, Jesús Lavandeira Pérez en Betanzos, Abelardo Gutiérrez Alba nos Ancares, Ramiro Martínez López "Zapateiro" no Eume, Eduardo Pérez Vega "Tameirón" no sur de Ourense ou Marcelino de la Parra no Bierzo, por citar algúns dos máis coñecidos. José Neira foi un dos artífices do Comité Tchappaief na zona norte das provincias da Coruña e Lugo en 1938, mentres o berciano Marcelino de la Parra tomou parte nos primeiros pasos da Federación de Guerrillas de León-Galicia. A reorganización da CNT En paralelo aos avances organizativos dos grupos de fuxidos, que foron tomando contacto, intercambiando experiencias e colaborando cada vez máis estreitamente, foi producíndose un reartellamento político e sindical. No caso da CNT, ese reagrupamento partía case de cero, pois a militancia que sobrevivira á primeira represión fora caendo nos sucesivos intentos de resistencia. Foi a partir do fin da guerra civil, no inicio da década de 1940, cando algúns cadros medios das organizacións libertarias -sobreviventes da represión que comezaron a saír das cadeas ou lograran retornar desde a zona republicana- iniciaron un traballo de reartellamento da CNT. Nos primeiros traballos de reorganización contábase coa colaboración da rede de evasión tecida entre Francia e Portugal por Francisco Ponzán, antigo mestre de Camelle-Camariñas, que ao tempo que facía traballos para os servizos secretos británicos introducía propaganda da Alianza Democrática Española na Galiza e poñía en contacto a militantes clandestinos. Comezaba así un longuísimo proceso de reorganización, baixo a persecución das forzas de orde pública, en que a CNT tentaba recobrar a boa parte da súa militancia reconstituíndo os seus organismos na máis estrita clandestinidade. A presenza de afiliados á CNT de preguerra entre os fuxidos non sempre foi acompañada da súa participación como tais nas novas organizacións guerrilleiras O proceso que comezaba para a CNT tiña enormes dificultades, pois o traballo de masas entre a clase traballadora resultaba tremendamente arriscado -moito máis que noutras épocas anteriores de clandestinidade- e na propia organización agromaran diferenzas entre os partidarios da colaboración con outras organizacións e aqueles que se reafirmaran no apoliticismo confederal. Na Galiza, foron grandísima maioría os que se inclinaran pola colaboración con outras organizacións. Nesas condicións, a presenza de afiliados á CNT de preguerra entre os fuxidos non sempre foi acompañada da súa participación como tais nas novas organizacións guerrilleiras: a casuística foi moi variable, desde algúns antigos afiliados á CNT que foran xa antes da guerra militantes do PCE, outros convertéronse en comunistas no propio monte, algúns cenetistas mantiveron as súas ideas libertarias mais sen retomar os contactos coa organización confederal, e outros simplemente actuaron entre os fuxidos sen aparentes referentes ideolóxicos nin organizativos. A CNT e a guerrilla A dificultosa relación da CNT clandestina cos fuxidos comezou a ter interferencias pola manobra do Partido Comunista coa creación da Unión Nacional Española (UNE) en novembro de 1942. Aparentemente, a UNE era unha organización conformada por todas as tendencias de esquerda do período de preguerra, mais na realidade tratábase dunha organización comunista baixo estrito control do PCE desde o exilio, á que se tiñan sumado algúns militantes das organizacións libertarias, socialistas, republicanas ou galeguistas. As dificultades de comunicación en condicións de clandestinidade e represión fixeron que o engano do PCE tivese certo éxito por algún tempo, e mesmo conseguiu que a Federación de Guerrillas de León-Galicia formalizase a súa adhesión á UNE no seu III Congreso en Ferradelo en novembro de 1943, malia a forza de socialistas e libertarios. A longo prazo o traballo sectario do PCE foi un impedimento para a unidade das organizacións antifranquistas: na altura de 1944 PSOE, UGT, CNT e republicanos participaron na creación da Alianza Nacional de Forzas Democráticas (ANFD), na que tiveran un forte protagonismo a nivel estatal militantes galegos como o libertario compostelán Manuel Amil ou o socialista lugués Emilio Salgado Moreira. Malia que o PCE finalmente disolveu a UNE e se integrou na ANFD, o certo é que o traballo fraccional continuou entre a oposición ao franquismo. Ao final da II Guerra Mundial, os aliancistas traballaban cara a unha restauración republicana por vía da presión diplomática das democracias occidentais, mentres os comunistas colocaban en primeiro plano o combate guerrilleiro co apoio da Unión Soviética. Diante destas posturas diverxentes, non foron poucos os guerrilleiros de orixe anarquista que partillaron cos comunistas a necesidade de continuar na loita guerrilleira e, mantendo as súas conviccións libertarias, se integraron no "Ejército Guerrillero de Galicia". Foi o caso de Amador Domínguez Pan, Abelardo Gutiérrez Alba ou José Pedreira de la Iglesia; este último aínda mantivo contactos coa CNT clandestina na Coruña para tentar artellar unha guerrilla especificamente libertaria, mais non foi posíbel, en parte pola carencia de armas e en parte pola falta de entusiasmo dalgúns dos responsables da organización clandestina da CNT. A opción do reartellamento sindical tivera un pequeno éxito en Ferrol coa "folga do aceite" en 1946, mais a partir de 1947 a organización clandestina da CNT foi desartellada polo recruamento da represión, que provocou sucesivas caídas en Vigo, A Coruña, Santiago, Ferrol, Noia, Vilagarcía, Tui e Lugo, a detención de ducias de militantes e a fuxida dalgúns outros. Aos poucos, as baixas foron facendo desaparecer progresivamente os libertarios da guerrilla. Algúns como o nedense Gregorio Dopico Fernández morreron en combate, outros como José Pedreira de la Iglesia foron executados na deriva estalinista da guerrilla baixo control comunista, algúns abandonaron a loita sen marchar da Galiza como fixo Ramón Rodríguez Varela "Curuxás" -que faleceu de morte natural en 1967, outros foron detidos e executados como Marcelino de la Parra e Amador Domínguez mentres houbo os que elixiron a vía do exilio como foi o caso de Abelardo Gutiérrez Alba ou Eduardo Pérez Vega "Tameirón", que puideron marchar cara a Venezuela. Aínda no final da década dos 40, un grupo de libertarios ourensáns integrado por Félix Vilar e Tarsicio Fernández Varandela colaborou co grupo guerrilleiro de Samuel Mayo Méndez "Saul" por intermedio de Gumersindo Ansias Fernández. Na primavera de 1949 este grupo ficou tamén desmantelado coa marcha de Tarsicio Fernández a Francia e a detención de Félix Vilar xunto a un numeroso grupo de militantes do PCE en Ourense, encabezado por Franscisco Sanz Herranz, que viñera desde o exilio para colaborar na reorganización clandestina. Malia que a CNT elixiu maioritariamente a estratexia de reorganización política e sindical antes que o combate guerrilleiro, tamén é verdade que nunca renunciou á loita armada contra o franquismo. Aínda que na Galiza non mantivo estruturas orgánicas que puidese seguir o combate contra a ditadura, algúns militantes libertarios galegos participaron na loita armada contra o franquismo máis alá dos anos 40: o ourensán José López Penedo foi condenado a morte e executado en Barcelona en febreiro de 1950, pola súa implicación nos grupos de acción libertarios que tiñan atentado contra o xefe da policía Eduardo Quintela; Joaquina Dorado e José Iglesias Paz foron encarcerados pola súa actividade nos grupos clandestinos en Catalunya, mentres o ferrolán Alfredo Herrera Dativo foi detido en Madrid en 1966 cando integraba un grupo libertario que tiña entre os seus obxectivos o de secuestrar o embaixador estadounidense, do comandante das forzas estadounidenses en España e do ex-ditador arxentino Juan Domingo Perón. Aínda desde o exilio, Joaquina Dorado estivo tamén implicada nun intento de secuestro da filla de Franco en Bruxelas en 1960, con ocasión da voda de Balduino de Bélxica.


Summary: Centos de persoas mobilizáronse este xoves contra os 'ataques' aos servizos públicos e as organizacións sindicais animan a participar masivamente nas manifestacións convocadas para o luns 30 de xullo nas sete cidades

Miles de empregad@s públic@s volveron se manifestar e mobilizar este xoves contra os recortes do gobernod e Rajoy, nunha protesta que sirve de limiar para as manifestacións convocadas nas sete cidades galegas este luns, 30 de xullo, polas organizacións sindicais. Para a CIG é obvio que o conxunto de medidas do PP teñen como obxectivo último desmantelar todas as conquistas sociais e laborais no sector público, xa que non se está só a falar de reducir salarios ou eliminar pagas extra senón tamén de destruír emprego reducindo a administración e, polo tanto, eliminando os servizos que até o de agora esta prestaba para provocar a súa privatización. Fronte a todas estas medidas, as organizacións sindicais CIG, CCOO, UGT, CSI•F, CESM, OMEGA, SATSE, USAE, ANPE, STAJ, CEP, SUP, UFP, AUGC, UniónGC, CGT e USO fixeron unha chamada a participar nas manifestacións convocadas para o luns 30 de xullo. Horarios e lugares das manifestacións do día 30 de xullo: A Coruña, saída ás 19:30 horas dende a Praza de Pontevedra Ferrol, saída ás 20:30h dende a Praza de España Santiago de Compostela, saída ás 19:30 horas da Praza Roxa. Lugo, saída ás 19:30 horas dende o Edificio administrativo da Xunta. Ourense, saída ás 20:00 horas dende o Pavillón dos Remedios. Pontevedra, saída ás 20:30 horas dende a Praza da Ferreiría. Vigo, saída ás 20:30 horas dende a Vía Norte.


Summary: Tras case unha década de guerra civil (456-464) na que diferentes reis se disputaron o trono de Braga e o control de toda a Gallaecia, finalmente a monarquía sueva lograba reunificarse no ano 464, da man de Remismundo. Porén, os acontecementos que antecederon o triunfo de Remismundo sobre os seus rivais e predecesores non puideron resultar máis complexos e cambiantes, mostra dun panorama político tremendamente dinámico. Estes chegaron a nós a través do Chronicón escrito polo bispo galego Hidacio, bispo de Chaves e un dos homes máis eruditos do seu tempo. Con todo, a vida do bispo galego parece apagarse no ano 469, e con el a súa crónica, unha das xoias da literatura latina da Alta Idade Media. Coa súa desaparición, o coñecemento sobre o reino de Gallaecia internouse na absoluta escuridade documental.

A caída de Roma pouco despois, no ano 476, supuxo unha ruptura da literatura e da cronística que tivo un gran impacto, inaugurando en Europa o que a historiografía anglosaxoa denomina como Dark Ages ("Tempos Escuros") propiciada pola falta de obras e autores. Unha época caracterizada en Occidente pola expansión dos reinos xermánicos, a entrada dos hunos en Europa e as loitas entre as diferentes concepcións do cristianismo. Tras o colapso de Roma, a península itálica converteuse nun escenario disputado entre ostrogodos, lombardos e o Imperio bizantino, o herdeiro oriental de Roma e aínda firme defensor da recuperación da gloria imperial. Na illa de Gran Bretaña, bautizada polos romanos co nome de Britannia, a chegada dos saxóns, anglos e xutos, pobos xermánicos e pagáns, chocou de cheo coa poboación autóctona: os britanos, unha amálgama de pobos cristianizados e de fala céltica. Alí, o constante avance dos invasores acabou orixinando diferentes reinos xermánicos mais tamén a fuxida de grandes vagas de britanos cara outros territorios atlánticos máis seguros. Os bretóns galegos O principal foco de inmigración destas poboacións foi a Armórica, no extremo noroeste da antiga Galia romana, onde a presenza destes pobos chegaría a rebautizar a rexión, que pasou a denominarse como Britannia Minor (é dicir, "Bretaña menor"), actual Bretaña. Porén, o periplo doutros grupos de britanos acabou por levalos ás costas cantábricas do norte da Gallaecia. Estes grupos ocuparon, principalmente, o territorio da actual Mariña lucense, organizándose nunha diocese propia chamada "Sedem britoniensem" e rexida desde o "Mosteiro Máximo", un cenobio tradicionalmente identificado con San Martiño de Foz. Esta diocese britoniense, conformaría a orixe da actual diocese galega de Mondoñedo-Ferrol. Os visigodos, expulsados da Galia, crearon na península ibérica un reino con capital na antiga cidade de Toletum Para alén destas, unha das mudanzas políticas máis transcendentais para o reino da Gallaecia tería lugar no sur da Galia, no antigo reino visigodo de Tolosa (actual Occitania). Alí, nas terras próximas a Aquitania, os visigodos foran derrotados na Batalla de Vogladum (ano 507) por Clodoveo I, rei dos francos. Esta derrota crucial e a morte en combate do propio rei visigodo, Alarico II, supuxo para os visigodos a desaparición do seu reino, do que só puideron conservar o territorio próximo á cidade Narbona (na actual Occitania), coñecida como a provincia Septimania, así como os seus territorios ao sur dos Pireneos. A partir de entón, os visigodos, expulsados da Galia, crearon na península ibérica un reino con capital na antiga cidade de Toletum (actual Toledo), na antiga Hispania romana, se ben que supeditados aos reis ostrogodos até o ano 549. Un contexto que acabou convertendo os visigodos, xa instalados en gran parte do territorio ibérico, nos principais rivais políticos do reino da Gallaecia. Gregorio de Tours nunha miniatura do século IX da abadía de Tours. (Ilustración: Nós Diario) Sobre a monarquía sueva de finais do século V apenas se dispón de información se se comparar con décadas anteriores. Porén, do que non hai dúbida é de que Braga, a capital do reino, se mantivo como sede rexia, tal e como sinala Pablo C. Díaz. Durante este tempo, a monarquía sueva avanzou na súa consolidación e na súa estruturación interna malia descoñecérense a listaxe de monarcas que durante décadas gobernaron o reino. Tras o reinado de Remismundo, só chegou a nós o nome de dous monarcas. Un deles, de nome Veremundo, só se documenta a través dunha enigmática inscrición conservada na igrexa de São Salvador de Vairão, no actual norte de Portugal. Outro destes monarcas esquecidos puido ser o caso de Theodemundo, nomeado pola a Divisio Wambae, un documento atribuído ao rei visigodo Wamba e cuxo reinado, entre os anos 672 e 680, foi moi posterior a este suposto rei suevo. Tardías e controvertidas, ambas as dúas referencias constitúen, con todo, testemuños únicos á hora de identificar a todos os soberanos que gobernaron a Gallaecia entre os anos 469 e 550. Gallaecia nas crónicas de Gregorio de Tours As noticias sobre o reino suevo da Gallaecia reaparecerán finalmente tras seis décadas de silencio na gran literatura latina medieval. Será entón, desde a Galia ocupada polos francos, a futura Francia merovinxia, cando o historiador e bispo de Tours, Gregorio Florentio (538-594) aluda a un rei da Galiza ("regis Galliciae") chamado Carriarico. É na súa famosa obra Historia francorum, escrita entre os anos 573 e 579, cando Gregorio de Tours se faga eco dos feitos que supuxeron a volta da monarquía sueva ao catolicismo despois de décadas de influencia ariana. Neles, o erudito galo relataba como Carriarico, desesperado pola grave doenza que sufría seu fillo, decidiu enviar unha embaixada galega á cidade de Tours, no reino católico dos francos. A finalidade destes enviados non era outra que conseguir unha reliquia de San Martiño "o Misericordioso", cuxos restos repousaban na basílica de Tours da que o propio San Martiño fora bispo. Reis dunha Gallaecia dividida. A monarquía galega entre o 456 e o 459 Chegada á Gallaecia en barco, conta Gregorio de Tours que a presenza da reliquia curou o fillo de Carriarico. Sorprendido polo milagre e agradecido á fe católica profesada por San Martiño, o rei da Galiza decidiría finalmente converterse a esta confesión, deixando atrás o arianismo, unha herexía especialmente combatida polo propio San Martiño "o Misericordioso". Deste xeito, o reino galego retornaba ao catolicismo despois do reinado de Remismundo. Desde entón, dise que a veneración de Martiño de Tours medrou tanto que aínda hoxe, San Martiño representa un dos santos con maior devoción tanto na Galiza como no norte de Portugal. Os monarcas suevos e merovinxios mantiveron unhas intensas relacións, destacando a forte conexión por vía marítima Se ben que para a crítica historiográfica, a narración de Gregorio de Tours é un relato ficticio, a presenza da Gallaecia e do seu soberano na Historia Francorum non semella casual. A través da narración do bispo turonense adivíñanse as intensas relacións existentes entre os monarcas suevos e os merovinxios, así como a forte conexión vía marítima que unía ambos reinos xermánicos ao longo do Cantábrico. Así e todo, a figura de Carriarico resulta especialmente enigmática por ser Gregorio de Tours o único cronista que se refire a el. Para algúns estudosos do período, tales como Casimiro Torres, autor da gran obra a Galicia sueva (1977), o feito de o nome "Carriarico" ser alleo á tradición galega indica unha errónea transcrición por parte de Gregorio de Tours. Outros investigadores como Miguel Costa, sinalan como, en efecto, a transcrición do nome do rei "Chararicus", puido responder a unha adaptación gráfica dun nome relativamente corrente entón na Galiza medieval: Arximiro e Ariamiro. Requiario (448-456). O apoxeo suevo Se verdadeiramente o nome franco de "Carriarico" foi unha adaptación do nome suevo Ariamiro, isto permitiría entender o feito de que ese nome, Ariamiro, si estea relacionado coa documentación que se conserva do reino de Galiza nese momento. A pesar da confusión de nomes, a maior parte da investigación actual considera que o fillo e sucesor de Ariamiro (o Carriarico de Gregorio de Tours) foi Teodomiro, no ano 559, todo indica que tras a morte do seu pai. Talvez aquel neno doente curado grazas ás reliquias de San Martiño, Teodomiro pasou á historia por ser o primeiro rei de Galiza en convocar un concilio na capital, foi o coñecido como Primeiro Concilio de Braga. Convocado o 1 de maio do ano 561, a celebración deste concilio supuxo a segunda conversión do reino da Gallaecia ao cristianismo ortodoxo. Unha conversión que non só supoñía o afastamento oficial do arianismo, herexía profesada polos visigodos, mais tamén a confluencia relixiosa coas potencias europeas da época, especialmente co Imperio bizantino e a Francia merovinxia. Foi no conclilio bracarense onde o reino galego oficializou a súa administración estatal Alén disto, a relevancia do concilio bracarense tamén se centrou sobre outros aspectos cruciais como a condena do priscilianismo, a doutrina cristiá que Prisciliano espallara pola Gallaecia no século IV, e que na segunda metade do século VI aínda mantiña gran vitalidade na Galiza da altura. É neste célebre concilio onde, ademais, o reino galego oficializou a súa administración estatal, tal e como se advirte no propio artellamento eclesiástico, organizándose en numerosas dioceses e ao que asistiron as máximas autoridades do reino e os bispos das diferentes sés relixiosas entre as que se atopaban a propia Braga, Iria, Porto, e Dume entre outras. Martiño de Dume O rei Teodomiro cos bispos Lucrecio, André e Martiño de Dume. (Ilustración: Códice Vixialiano) Mais se unha figura emerxe con forza nesta nova etapa do reino, esa foi sen dúbida a de Martiño de Panonia, máis coñecido hoxe como San Martiño de Dume tras a súa beatificación. Orixinario da provincia de Panonia (actual Hungría), Martiño naceu por volta do ano 510. Despois de vivir durante anos no antigo imperio de Bizancio, último bastión do legado romano, a chegada de Martiño de Panonia á Gallaecia sitúase arredor do ano 550, talvez tras unha estadía na Galia. Para expertos como Anselmo López Carreira, é probábel que a narración de Gregorio de Tours e as súas alusións á peste contraída polo fillo do rei Carriarico, non fose máis que unha alegoría á herexía ariana, representada como unha praga que conviña combater, con especial intensidade na península ibérica. Con certeza, a chegada de Martiño de Panonia á Gallaecia, tendo como orixe precisamente Bizancio, non estivo exento de motivacións políticas. O seu envío respondía a unha misión diplomática de grandes dimensións, trazada polas monarquías sueva e franca, así como o propio emperador bizantino Xustiniano. O interese deste último, como tamén dos francos, residía na necesidade de posuír un aliado católico que fixera de contrapeso fronte os visigodos e os ostrogodos, os seus inimigos no Mediterráneo. Desde este punto de vista, Martiño de Panonia estaba chamado a ser unha peza chave nas relacións galaico-bizantinas e, posibelmente, un dos principais protagonistas da volta da monarquía sueva ao catolicismo ortodoxo. Se o reinado de Teodomiro tamén é coñecido por algún documento, ese é, sen lugar a dúbidas a famosa Divisio Theodemiri Xa no reino de Galiza, probabelmente desde tempos do rei Carriarico/Ariamiro, Martiño desenvolveu un intenso labor monacal, fundando un cenobio perto de Braga, no lugar de Dume; foi o famoso mosteiro de Dume co que se identifica aínda hoxe a Martiño. Desde alí elevaría Dume a centro cultural do reino, especialmente como difusor dos coñecementos orientais en boa parte de Occidente. Alí, o propio Martiño escribiu o seu famoso De correctione rusticorum, co obxecto de acabar cos ritos pagáns que aínda pervivían na Gallaecia. Requila. Un reino en expansión (438-448) Mais se o reinado de Teodomiro tamén é coñecido por algún documento, ese é, sen lugar a dúbidas a famosa Divisio Theodemiri ("A división de Teodomiro"), máis coñecida como Parrochiale suevorum; un texto que constitúe unha das maiores achegas documentais á organización interna dun reino xermánico en todo o Occidente europeo. Nel numéranse todas e cada unha das catorce dioceses que compoñían o reino da Gallaecia no ano 569. Na escena internacional, o reino ligouse ao reino franco máis tamén a Bizancio. Para alén de superar un tempo incerto, sen referencias escritas, a monarquía sueva desligouse da influencia visigoda e ostrogoda, entrando nun período de consolidación das súas estruturas político-administrativas. Tras a súa morte, o trono de Teodomiro pasou a Miro, identificado como o seu fillo pola maioría do mundo académico. A súa memoria, con todo, sempre permanecerá ligada a un tempo de bonanza e prosperidade; talvez a etapa máis dourada do reino suevo da Gallaecia.


Summary: Como cada 10 de marzo, as centrais sindicais lembraron a Amador e Daniel, asasinados por disparos da policía franquista en 1972. A descarbonización debe ser "xusta", segundo CCOO, que pide paliar os efectos sobre o emprego. A CIG demanda unha derrogación "inmediata" da reforma laboral

Os sindicatos CIG e CCOO mobilizáronse este 10 de marzo, Día da Clase Obreira Galega, para reclamar solucións para a "crise industrial". As dúas organizacións convocaron manifestacións para este martes e fixeron unha ofrenda floral en Ferrol en memoria de Amador Rey e Daniel Niebla, os dous traballadores dos antigos estaleiros de Bazán que morreron por disparos da policía franquista nunha protesta neste mesmo día en 1972. UGT tamén colocou flores ante o monumento que lembra o acontecido hai 48 anos, pero non programou máis actos con este motivo.Como cada 10 de marzo, as centrais sindicais lembraron a Amador e Daniel, asasinados por disparos da policía franquista en 1972As reivindicacións tanto de CCOO coma da CIG fan referencia á situación do sector industrial galego, especialmente na comarca de Ferrol. Ademais da situación das electrointensivas, como Alu Ibérica ou Alcoa-San Cibrao, están sobre a mesa os problemas da central térmica das Pontes, de Emesa e de Isidro 1952, ás que se suma o peche de Isowat, sinala CCOO O seu secretario xeral, Ramón Sarmiento, destacou que o lema este ano é "Memoria de loita e traballo" para lembrar a historia de loita sindical."As nosas propostas teñen ideoloxía, e non queremos que nos gobernen tecnócratas sen ideoloxía", dixo Sarmiento, que aproveitou a xornada para insistir no documento de 25 propostas que o sindicato lles fixo chegar ás forzas políticas que se presentan ás eleccións do vindeiro 5 de abril. Son necesarias "respostas concretas a cada un dos procesos de cambio", algo que os partidos "deben interiorizar", engadiu. Entre as medidas que pide CCOO hai varias referidas a unha "transición xusta", para a que propoñen convenios para "paliar os efectos laborais" no proceso de descarbonización e proxectos integrais de base industrial en sectores emerxentes. O sindicato quere tamén que se desenvolva a economía circular e que se incorporen as novas tecnoloxías de maneira "intelixente".CC.OO. pide paliar os efectos sobre o emprego do proceso de descarbonización e que a transicion sexa "xusta"A CIG, que convocou mobilizacións, ademais de en Ferrol, no resto de cidades galegas e en Vilagarcía, apostou por "un cambio radical de políticas para reverter a crise industrial" e pola derrogación "inmediata" das reformas laborais e das pensións. O sindicato denuncia "a extensión da precariedade e da pobreza laboral, o incremento das desigualdades sociais e de xénero e a centralización da negociación colectiva".O seu secretario xeral, Paulo Carril, considerou que o goberno do PSOE e Unidas Podemos "non ten xustificación para continuar atrasando máis no tempo a derrogación das políticas que causaron esta situación". Que se limite a aplicar "cambios parciais" da reforma laboral ou "cativas e insuficientes" subas do salario mínimo interprofesional e das pensións é "unha fraude", protestou. No caso da reforma laboral "non hai tregua nin transición válidas", dixo.A CIG considera que "non hai tregua nin transición válidas" na reforma laboral e demanda a súa derrogación "inmediata"Na industria, Carril reclamou tamén "unha transición xusta" que free "o esmorecemento continuado" do tecido social, económico e produtivo. Critica que as medidas para afrontar o cambio climático "non existen" e reclama máis soberanía para que Galicia aplique un plan de industrialización público que "priorice as inversións feitas por forzas sociais galegas". Os recursos, agregou, deben poñerse ao servizo do benestar social e a creación de emprego e deben pecharse ciclos productivos e diversificarse as capacidades en sectores "estratéxicos", como o naval ou a automoción.Co discurso do "capitalismo verde" o que se pretende é "reimplantar o modelo ao servizo dos intereses das empresas eléctricas", que Carril considera que non asumen responsabilidade "social nin ambiental polo dano causado".


Summary: Os axustes introducidos pola Xunta Militar na Declaración Constitucional pola que se rexe o país de maneira transitoria permiten que os militares redacten a Constitución, controlen a carteira de Defensa e xulguen civís en tribunais castrenses

A comisión electoral exipcia confirmou este domingo a vitoria de Mohammed Mursi, o candidato dos Irmáns Musulmáns, nas eleccións presidenciais en Exipto que tiveron lugar hai unha semana. Este islamista educado nos Estados Unidos prometeu defender o espíritu da revolución. Mais a súa vitoria non despexa as dúbidas ao redor do poder real que terá o novo mandatario, o primeiro escollido nunhas eleccións libres e que chega ao Goberno 16 meses despois do derrocamento de Hosni Mubarak. Así as cousas, o Exército agardou o peche das urnas para facer pública a súa folla de ruta, que lle permitirá controlar o país tras a derrota do ex primeiro ministro Ahmed Shafiq, que era a aposta dos militares. Ao ver como lles escorregaba das mans o bastón de mando coa máis que probábel vitoria islamista, que agora se confirmou, o xeneral Mamduh Shanin, membro do Consello Superior das Forzas Armadas, anunciou uns 'pequenos' axustes na Declaracións Constitucional transitoria, en virtude dos cales serán os militares os que ostenten o poder lexislativo até a formación dun novo Parlamento, os que redacten a Constitución --podendo limitar as competencias do novo presidente e o poder do propio Parlamento-- e os que controlen o orzamento e a carteira de Defensa. A Xunta Militar mantén, deste xeito, baixo o seu control os seus dous principais intereses: a política exterior --as relacións con Israel e as estratexias xeopolíticas-- e blindar a súa actuación en materia de seguridade. E é que á vez que asumían o control lexislativo, os militares volvían outorgarse poderes correspondentes ao estado de excepción. O ministro de Xustiza, Adel Abdelhamid, outorgou á policía militar e oficiais de investigación o poder de deter a civís, unha capacidade que fora eliminada cando a finais de maio expirou o estado de emerxencia, e que entrou en vigor de novo esta quinta. Segundo a xunta militar, esta medida terá vixencia durante a elaboración da nova Constitución, un proceso que debería durar aínda meses, aínda que podería alargarse aínda máis se a disolución do Parlamento esténdese tamén ao comité que creou para elaborar a Carta Magna. A medida permitirá ás Forzas Armadas arrestar a civís --até o de agora só podía facelo a policía-- e procesalos en tribunais castrenses. Varias organizacións defensoras de dereitos humanos advertiron de que convertería a Exipto nun estado militar con restricións peores aínda que as do estado de emerxencia. "Varios crimes contemplados no decreto son realmente dereitos, como a liberdade de expresión contra as autoridades ou as leis actuais, acudir a manifestacións ou facer folga", denunciaron 17 organizacións non gobernamentais locais. Co escenario que van crear, aínda cando os militares devolvan o poder lexislativo ao presidente --de momento terá só competencias executivas-- Exipto terá, na sombra, un Goberno castrense.


Summary: Pide que se depuren responsabilidades por afirmarse que "é mellor ver Land Rover que pegarlle a unha vella".

A CIG remitiu un escrito ao director xeral da CRTVG no que lle pide que ordene a retirada da "despreciábel autopromoción" do programa Land Rober, na que o seu presentador, Roberto Vilar, anuncia a volta do programa á pantalla da TVG e, "en chave humorística", tenta convencer á audiencia de "ser mellor ver 'Land Rober' que pegar a unha vella". A través do humor, por tanto, afirma o sindicato, "presupón que se pode bater nas vellas, desvirtuando e minimizando a gravidade das actitudes de violencia machista". Con semellante comparación o mesmo programa "situase nun nível tan ínfimo, que o fai impropio dunha canle pública como a CRTVG, cuxa actividade debe inspirarse nos principios do respecto á dignidade humana, a igualdade entre homes e mulleres e a non violencia, entre outros".


Summary: Algoritmos, protocolos, intelixencia colectiva, Infektion, deshumanización... son conceptos densos, complicados. Non podía ser doutro modo nun ensaio de tecnopolítica. Mais a xornalista Marta Peirano (Madrid, 1975) fai de O inimigo coñece o sistema (Kalandraka, 2019) un volume accesíbel a todas as persoas interesadas en saber máis sobre tecnoloxía e liberdades.

Este libro chega nun momento no que a cidadanía está comezando a tomar conciencia de que a rede, internet e a tecnoloxía se están a converter progresivamente nun instrumento de control social por parte de gobernos e transnacionais. Están estas preocupacións nas súas orixes? A orixe é unha viaxe que fixen a Chile, onde ía dar unha charla sobre sistemas de vixilancia e redes sociais. Chile é un país moi interesante, porque teñen unha lexislación moi laxa nese ámbito, ademais dun Goberno ao que lle gusta moito poñer sistemas de seguridade para vixiar os seus propios cidadáns. A Chile chego dúas semanas antes de dar a charla, e nese tempo doume de conta de que era moito máis importante explicarlles como funcionaba a súa infraestrutura, porque todas as persoas que coñecín estaban a traballar en cambiar a lexislación, cousa tamén importantísima, pero moitas veces a xente dedicada ao activismo contra a vixilancia non entende a tecnoloxía que hai detrás, e como determinados avances ou desenvolvementos facilitan a vixilancia en lugar de favorecer a privacidade. Por iso montei a conferencia arredor de como se desenvolveu toda a infraestrutura da internet en Latinoamérica, en xeral, e en Chile en particular, porque debido á situación xeográfica privilexiada que ten como ponte cara o resto do continente, no norte do país, que é o que conecta cos demais países da contorna, empresas chinesas ou norteamericanas loitaban entre elas para instalar alí as súas infraestruturas, conexións e cable submarinos e, ao mesmo tempo, na parte sur, que é particularmente pobre e non conecta con nada, e por tanto necesita moito máis esa cobertura para desenvolverse, ningunha empresa acudía ao concurso público. Significa isto algo máis que a esas empresas estranxeiras non lles importa nada alén da súa conta de resultados? Si. Eu expliquei todo isto en Chile para que entendesen que cando se monta unha infraestrutura deste estilo a empresa estranxeira que vén e cho fai case gratis ten o seu negocio noutro sitio. É a mesma política que fan as grandes plataformas dixitais cando dan servizos de balde ou case gratis, fano porque o seu negocio é outro. Os gobernos que financian compañías como Huawei para que instalen infraestruturas baratas en terceiros países fano porque o seu negocio é outro, teñen a vontade de desenvolver un control sobre unha infraestrutura que é crítica nesta era na que vivimos. O que se adoita dicir: "Cando o produto é gratis, o produto es ti". Esa é unha frase que repetimos todos moito, e que dixo no seu momento nun comentario un lector de Metafilter hai moitos anos, facéndose moi popular. Mais o problema é que cando pagas o produto tamén es o ti. Este modelo xa non é só de control, senón tamén é un negocio de explotación de datos de control de poboación e de movementos que se extrapola a todas as industrias, reconvertidas hoxe en industrias i+D. A industria do automóbil non quere facer automóbiles, quere facer computadores con forma de automóbil que rexistren os datos dos usuarios. A industria dos electrodomésticos fai computadores con forma de electrodoméstico que rexistre todas as cousas que pasan na casa dos seus usuarios, convertéronnos así a todos en usuarios. Rexistran todo o que consumimos, por exemplo, a través das neveiras intelixentes? O rexistro do consumo é un feito, pero vai máis aló. Unha televisión intelixente non só rexistra que é o que estás a ver, tamén cantas persoas hai diante do televisor, que están a facer no seu móbil mentres a están vendo ou que persoas entran na casa, porque se ti levas un móbil no peto, este vai comunicarse coas televisións intelixentes das inmediacións. Eses datos que estamos transmitindo todo o tempo, consciente ou inconscientemente, quen os recibe? Quen esta vendo o que vemos nós, quen sabe onde estamos e, sobre todo, para que necesitan facelo? Recóllenos as empresas das tecnoloxías que usamos, como as dos sistemas operativos Android -Google- ou OS X -Apple-. Porque isto está todo relacionado, se Android copa case o 90% do mercado de móbiles, entón todo o mundo fará aplicacións para o seu sistema operativo, e o intercambio que fai co feixe de empresas de aplicacións que desenvolven para a súa plataforma é o seguinte: "Ti, para poder poñer a túa app no meu sistema operativo, tes que obedecer as miñas normas. Eu dareiche aos meus usuarios do sistema operativo e ti, a cambio, darasme todo o que saques". É un pequeno sistema feudal dentro do teléfono no que, basicamente, o produto que sae somos nós (TITULAR Fala de empresas, pero entendo que tamén de gobernos. Hai pouco máis de dous meses, o español revelaba que, após un acordo con Movistar, Vodafone e Orange, rastrearía os movementos de millóns de persoas para, e cito textualmente, "un estudo con fins estatísticos". Como chega esa información aos gobernos? De moitos xeitos, mais depende do país no que esteas. Se te atopas na China, absolutamente de todos. Alí existe a Lei de Ciberseguridade do Estado, que obriga todas as empresas que rexistren datos a compartilas co Goberno. E como o da China, sucede noutros países baixo réximes totalitarios que centralizan todo nun só punto e teñen acceso aos datos de todas as empresas. Tamén está o caso do Goberno estadounidense, que até hai pouco tiñan a Lei Patriota, que en realidade renovaron pese a cambiarlle o nome, e que fai que todas as empresas estean obrigadas a proporcionar todos os datos que o Goberno lles pida, cando estea xustificado. Mais sempre está xustificado, pois axencias de seguridade como a NSA pásanlle ás grandes plataformas como Facebook, Microsoft ou Amazon unha serie de ordes que produce como churros un tribunal especial polas cales a empresa non só ten que facilitar esa información, senón que ademais tamén ten que ocultarlle ao usuario que os seus datos foron partillados. Cal é a situación no Estado español? Aquí viviuse con moito escándalo o tema do rastrexo para ese estudo estatístico do INE, escándalo xustificado, mais o Goberno xa viña facendo isto, só que logo da entrada en vigor en maio do pasado ano 2018 do Regulamento Xeral de Protección de Datos Europeo (RXPD) estaba obrigado a dicilo publicamente. Mais os que están a rexistrar eses datos son as operadoras, non o Goberno, o que pasa é que este ten acceso a eses datos para un proxecto específico. Por iso non é que agora o Estado español comezase a espiarnos, é que agora o RXPD obrígao a comunicalo, pero antes xa o facían. Toda esta perda de liberdade, en especial no eido da telefonía móbil e os teléfonos intelixentes, ven daquela campaña 'Identifícate', levada a cabo desde 2007 polo entón ministro do Interior, Alfredo Pérez Rubalcaba, na que, en colaboración coas compañías do sector, se obrigou a identificarse a todos os posuidores dunha tarxeta de telefonía móbil co clásico pretexto da "loita contra o terrorismo"? Pode ser, é unha moi boa pregunta que non sabería responder con exactitude. Mais no caso concreto do Goberno español si sabemos, por exemplo grazas a Edward Snowden, que colaborou coa NSA facilitando datos de cidadáns españois, cousa que non é particularmente legal, porque o seu traballo é protexelos, e non regalalos, así que, si, pode ser. Que pode facer un cidadán preocupado pola súa liberdade e a súa seguridade para protexerse? Eu levo 20 anos traballando nisto e defendo o uso de plataformas de software libre que protexan os teus datos, entre outras cousas. Mais no escenario actual, protexer os teus propios datos non é abondo. É dicir, ti podes reciclar todo o que queiras para loitar contra o cambio climático, pero non vai impedilo. Faise necesaria a acción colectiva, organizarse coa xente da localidade, do barrio, esixirlle aos políticos como van solucionar o problema dos datos, e como van protexer os nosos dereitos civís, porque o dereito á intimidade é un dereito civil, e non se pode renunciar a un sen renunciar a todos os demais. No sentido desa renuncia aos dereitos civís, a primeira frase que se pode ler na contratapa do libro é "a rede non é libre nin democrática". Trátase dunha aseveración? Totalmente, porque as infraestruturas non son infraestruturas públicas. E non é democrática porque non sabemos como funciona. Para que sexan democráticas non só teñen que ser votadas ou non votadas, senón que tes que saber exactamente como funcionan, cales son os seus protocolos, como xestionan a información, a quen favorecen e a quen non... No momento en que son opacas e están xestionadas por empresas privadas sen vocación de servizo público, non pode haber ningunha desas cousas. Que tal está sendo a resposta que está recibindo este libro, que acaba de ser traducido ao galego? Moi positiva. En castelán vai pola sétima edición e está a aparecer en todas as listas dos libros do ano, incluída a do New York Times, para o que é un dos dez mellores do 2019, sendo ademais un dos dous únicos ensaios presentes na lista. Esta acollida sorprendeume moito, no sentido de que estamos ante un ensaio de tecnopolítica que, sen ser súper técnico, ten unha certa complexidade, mais eu son unha xornalista de tecnoloxía que se esforza en escribir sobre cousas complexas para que me entenda miña nai (Rí). Así que a verdade é que esta marabillosa acollida foi unha sorpresa moi agradábel.


Summary: Científicos de todo o mundo reunidos no proxecto colaborativo EHT veñen de revelar as primeiras fotografías do corazón da nosa galaxia.

Astrónomos de todo o mundo veñen de revelar, a través do proxecto Event Horizon Telescope (EHT) Collaboration, a primeira imaxe do buraco negro supermasivo no centro de nosa propia galaxia, a Vía Láctea, utilizando observacións dunha rede mundial de radiotelescopios. Este resultado proporciona unha evidencia abafadora de que o obxecto é de feito un buraco negro e lanza pistas valiosas sobre o funcionamento destes xigantes, que se cre que residen no centro da maioría das galaxias. Os científicos viran previamente estrelas orbitando arredor de algo invisíbel, compacto e moi masivo no centro da Vía Láctea. Isto suxire fortemente que este obxecto, coñecido como Saxitario A (Sgr A), é un buraco negro, e a imaxe que se vén de difundir proporciona a primeira evidencia visual directa diso. Malia que non podemos ver o buraco negro en si, porque está completamente escuro, o gas brillante que o rodea revela unha firma reveladora: unha rexión central escura —chamada "sombra"— arrodeada por unha estrutura similar a un anel brillante. A nova vista captura a luz desviada pola poderosa gravidade do buraco negro, que é catro millóns de veces máis masivo que o noso Sol. Coincide coas predicións de Einstein "Sorprendeunos o ben que o tamaño do anel coincidía coas predicións da Teoría da Relatividade Xeral de Albert Einstein", dixo nun comunicado Geoffrey Bower, científico do proxecto EHT natural de Taiwán. "Estas observacións sen precedentes —asegurou— melloraron enormemente a nosa comprensión do que sucede no centro da nosa galaxia e ofrecen novos coñecementos sobre como estes buracos negros xigantes interactúan coa súa contorna". Os resultados do equipo EHT publícanse nunha edición especial de The Astrophysical Journal Letters. Debido a que o buraco negro está a uns 27.000 anos luz da Terra, é imperceptíbel ao ollo humano. Para obter unha imaxe, o equipo creou o poderoso EHT, que uniu oito observatorios de radio existentes en todo o planeta para formar un só telescopio virtual "do tamaño da Terra". O EHT observou Sgr A ao longo de varias noites, recompilando datos durante moitas horas seguidas, de forma similar ao uso dun tempo de exposición prolongado nunha cámara de fotos. Após o lanzamento da colaboración EHT en 2019 obtívose a primeira imaxe dun buraco negro, chamado M87, no centro da galaxia Messier 87, máis distante. Así se tomaron as primeiras imaxes de Sgr A. (Fotos: EHT) Os dous buracos negros son notabelmente similares, a pesar de que o buraco negro da nosa galaxia é máis de mil veces máis pequeno e menos masivo que M87. "Temos dous tipos completamente diferentes de galaxias e dúas masas de buracos negros moi diferentes, pero perto do bordo destes buracos negros son incribelmente similares", defendeu Sera Markoff, copresidenta do Consello de Ciencias de EHT e profesora de Astrofísica na Universidade de Ámsterdam (Países Baixos). "Isto dinos que a Relatividade Xeral goberna estes obxectos de perto, e calquera diferenza que vexamos máis lonxe debe deberse a diferenzas no material que arrodea os buracos negros", sostivo.


Summary: Os apoios, recollidos polo movemento kurdo durante dous anos ao redor de todo o mundo, preséntanse perante o Consello de Europa, do que o estado turco fai parte desde 1949.

É unha das recollidas de sinaturas máis masivas da historia, como afirma Nationalia. Máis de 10 millóns trescentas mil sinaturas logradas polo movemento curdo por todo o mundo durante dous anos para apoiar a demanda de liberdade de Abdullah Öcalan, líder do Partido dos Traballadores de Curdistán (PKK), preso en Turquía desde a súa detención en Nairobi (Kenia) en 1999. Esas rúbricas preséntanse perante o Consello de Europa. O estado turco fai parte do Consello desde 1949. E entre as funcións deste organismo está a de velar polo cumprimento dos dereitos humanos e dos dereitos das minorías nacionais. Nun comunicado, a KCK, Unión de Comunistas do Curdistán, a estrutura que agrupa o PKK e organizacións afíns, afirma que agora a bola está no tellado do Consello de Europa, que "ten unha responsabilidade diante dos millóns de persoas que suscribiron esta petición". Öcallan está en cadeas turcas desde a súa detención en África, nunha operación conxunta dos servizos secretos de Estados Unidos e Turquía. O líder do PKK hai anos que traballa por unha solución negociada ao conflito armado entre PKK e Turquía que leve a un acordo de paz e o recoñecemento dos dereitos políticos, culturais e lingüísticos para as e os curdos. Newroz Segundo informa Nationalia, os medios curdos e turcos especulan coa posibilidade estes días de que se produza algún tipo de pronunciamento de Öcallan co gallo do Nëwroz (Aninovo kurdo), o 21 de marzo. Hatin Dicle, co-presidente do DTK (Congreso da Sociedade Democrática, rede de partidos e organizacións da sociedade civil curda) o anuncio podería ser "histórico".


Summary: Juan Martín Guevara visitou a redacción de Sermos e mantivemos unha longa conversa con el. Unha parte dela xa viu a luz en forma de entrevista. Agora disponibilizamos un vídeo de tres minutos en que o irmao do Che até nos conduce pola intimidade familiar para nos oferecer a face máis humana do mito Guevara.

Na entrevista Juan Martín Guevara revélanos algunhas das chaves do seu libro, Meu Irmao Che. "O Che que mostra o libro é o Che metido na familia. O Che mozo. O Che que eu coñezo é o Che adolescente novo", relata o irmao máis pequeno do revolucionario arxentino, el propio un activista político que pola súa militancia acabou por cumprir oito anos de condena nas cadeas da ditadura militar. "No libro eu tamén conto cousas da familia para que tamén se entenda ben a infancia", esclarece. "Nós na familia non estabamos a pensar: 'este que temos a carón vai ser o Che'. Non, é Ernestito. Porque meu pai se chamaba Ernesto, el era Ernestito. E seguiu sendo Ernestito sendo o Che", detalla Juan Martín Guevara nunha divertida evocación da súa propia infancia. No vídeo, Juan Martín recomenda textos para comezar a leitura das obras do Che -pór en destaque a súa condición de pensador é unha das tarefas ás que el dedica maiores esforzos- e fai tamén unha reflexión sobre como desde o guevarismo se albisca o futuro da humanidade.