Summary: Mariscos e peixes que chegan aos mercados baixo fórmulas que inducen o consumidor a pensar que son galegos cando en realidade proceden de lugares a miles de Km do noso país. Unha "fraude en toda regra", denuncia o sector, que exixe medidas.

Produtos do mar que se comercializan nos mercados con referencias varias a Galiza -para calquera consumidor, terra por excelencia de bon peixe e marisco- mais que proceden de lugares a milleiros de kilómetros do noso país. Pasa con recursos como o mexillón, a ameixa, o polbo ou o camarón, entre outros. O presidente de Asoar-Armega (asociación de mariñeiros de baixura) advirte en conversa con Sermos Galiza do preocupante dunha situación que "é unha fraude para o consumidor e unha competencia desleal para nós". José Luis Rodríguez di que por Galiza "entra peixe e marisco de moitas partes do mundo que despois hai empresas galegas que venden como se fose de aquí. Nós non dicimos que ese produto non se venda, o que pedimos ás administracións responsábeis é que se identifique cada cousa como o que é e que non se venda como galego o que non é". Mexillón e ameixa, mais tamén polbo ou camarón son algúns dos recursos albo desta fraude ao consumidor A mesma denuncia faise desde a Confraría e a Agrupación de Parquistas de Carril, que teñen advertido por boca do seu presidente José Luis Villanueva en numerosas ocasións que nos mercados estase a vender como propia desta localidade arousá unha ameixa que vén "de Italia, Portugal ou Marrocos. Un produto moi inferior en calidade ao noso e que bota polo chan a reputación do marisco de aquí para quen o adquiere pensando que é galego". CEN MILLÓNS Un dos sectores que decidiu, perante o desleixo da administración, dar a batalla contra esta fraude foi o do mexillón. O Consello Regulador presentou denuncias por fraude contra varias conserveiras que comercializaban como 'de las rías gallegas' ou 'sabor a Galicia' un molusco que era de Chile. Lembra Francisco Alcalde, presidente do Consello Regulador, que desde que en 2007 a Unión Europea e Chile atinxiran un acordo comercial que se traduciu en aranceis cero para as importacións. Desde entón, as conserveiras galegas deixaron de comprar 100 millóns de kilos de mexillón galego para substituílo en boa medida polo chorito (mexillón chileno, máis barato e de peor calidade), que se seguiu a vender por conserveiras de Galiza como se fose das rías galegas. E unha parte das grandes conserveiras do noso país teñen desde hai uns anos presenza en Chile, onde se adican a cultivar... chorito. OS DESPACHOS ESTÁN EN TERRA Mexilloeiros, mariñeiros e mariscadoras son moi críticas coa actuación das administración nestas cuestión. "Non fan nada", afirma Carme Losada, "nunha situación da que se están a beneficiar fraudulentamente unha serie de empresas prexudicando as miles de persoas que traballamos do mar e os miles de consumidores aos que se lles engana". "Só con campañas publicitarias apelando a que o consumidor exixa orixe non se gaña nada se non hai inspeccións e multas aos defraudadores" E iso, din, non o hai. Esta reportaxe apareceu no Sermos Galiza nº134, publicado a 19 de febreiro de 2015.


Summary: Esta quinta feira entrou en vigor o decreto do Goberno estatal que suprime o seu uso obrigatorio en determinadas circunstancias. ENQUISA | Estás de acordo coa supresión da máscara en exteriores?

Na madrugada desta quinta feira deixou de ser obrigatorio portar a máscara en calquera situación ao ar libre. A medida, aprobada esta semana polo Consello de Ministras, entra en vigor após se publicar no Boletín Oficial do Estado (BOE) na cuarta feira. Porén, esta nova norma non exime do seu uso por completo, xa que segue a haber determinadas circunstancias que obrigan a levala. Así, a máscara mantense nos eventos multitudinarios que decorren en espazos ao ar libre cando as persoas asistentes estean de pé, ou, no caso de estaren sentadas, cando non se poida manter unha distancia de seguridade de, cando menos, 1,5 metros entre persoas ou grupos de conviventes. Tamén segue a ser obrigatorio o seu uso nos medios de transporte público, incluíndo os andéns e estacións de autobús ou tren, así como en calquera espazo fechado de uso público ou que estea aberto ao público. O decreto lembra que a relaxación das medidas debe valorarse a nivel individual, de acordo coa pertenza a grupos de maior vulnerabilidade, a vacinación e a actividade e comportamento social que poida incrementar os riscos de transmisión. Se ben o uso da máscara foi unha medida chave de control da Covid-19, o citado decreto recolle que a evidencia dispoñíbel sobre a transmisión do virus nos diferentes ámbitos indica que o seu uso ten un "impacto maior" en espazos interiores nos que, aliás, se reúnen persoas que non conviven habitualmente, así como en grandes aglomeracións nas que non se pode manter o distanciamento social e se interactúa con múltiples persoas. Por outra parte, apunta que as variantes actualmente en circulación do virus SARS-CoV-2 "parecen producir un cadro clínico menos grave segundo os estudos dispoñíbeis", o que contribúe a "modificar a valoración da situación epidemiolóxica a pesar das altas incidencias observadas nos meses de decembro e xaneiro". A máscara fica, polo de agora, nos patios das escolas O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, afirmou esta cuarta feira que "preferiría" que as crianzas manteñan a máscara posta durante os recreos mentres non conten con dúas doses da vacina contra a Covid-19. Feixoo tamén apuntou que xa trasladou ao comité clínico se esta medida contradí o protocolo educativo deseñado polo Executivo español, xa que, segundo o presidente do Goberno galego, existe unha "contradición" entre estas dúas nomativas e non se "clarifica" se é obrigatorio o seu uso nos recreos.


Summary: O grupo Sputnik Labrego vén de entregar na Dirección Xeral de Patrimonio a memoria interpretativa que detalla os resultados da escavación no xacemento do Castelo, en Valencia do Sil (Valdeorras), durante setembro de 2019. Os datos confirman a relevancia dun asentamento que se sitúa cronoloxicamente entre o século VI e V, e os achados abren novas vías de traballo, como a posíbel reactivación da minaría nesa época de ocupación. Nós Diario conversa con Celtia Rodríguez, codirectora da intervención, que centra a súa investigación nas relacións de xénero na época romana.

O grupo Sputnik Labrego leva xa tres anos traballando no xacemento do Castelo, en Valencia do Sil. En 2017 comezaron coas prospeccións nun lugar que "apuntaba a ser estratéxico pola súa localización", di Celtia Rodríguez, codirectora da escavación. Así o vaticinaban a proximidade do río, que "na época tardoantiga e altomedieval debeu ter grande importancia", ou a vila romana da Cigarrosa, escavada por un grupo afeccionado nos anos 70, á parte doutros xacementos próximos. "Grazas ás análises derivadas do voo dron e dos datos xa existentes puidemos calcular que durante a ocupación do xacemento viviron ao mesmo tempo unhas 150 ou 200 persoas", afirma Carlos Tejerizo, director do proxecto Sputnik Labrego. A primeira intervención no Castelo foi en 2019, coa pretensión de darlle unha cronoloxía a Valencia do Sil. O grupo especulaba, a partir da análise dalgúns materiais, que os restos corresponderían ao século IV ou V. "A mellor solución para saír de dúbidas era empregar a arqueoloxía e os métodos que agora nos proporcionan os laboratorios de carbono-14", explica Rodríguez. A intervención, a finais de setembro do pasado ano, centrouse nun sector chamado Casa Romana, coa ampliación dunha zanxa xa escavada de maneira amadora. Estes traballos espertaron grande expectación entre a veciñanza, que se achegou á área con curiosidade por ver que sacaban da terra, imbuída desa "idea da arqueoloxía romántica do obxecto", comenta Rodríguez. Os achados foron "sinxelos", pois era unha cata pequena que abordaron en menos dunha semana, mais cunha profundidade "potente". Os materiais cerámicos e metálicos recollidos, ademais de ósos, parecen confirmar a hipótese cronolóxica, sobre todo ante a presenza de pezas moi características da meseta que apuntan aos obradoiros de Burgos do século IV e V. Estes traballos espertaron grande expectación entre a veciñanza, que se achegou á área con curiosidade por ver que sacaban da terra, imbuída desa "idea da arqueoloxía romántica do obxecto", comenta Rodríguez Igualmente, as mostras enviadas ao laboratorio de Miami, para a datación por carbono de diferentes unidades estratigráficas reafirman a teoría. "Aí o foco de atención xa se puxo en que este sitio puido ser bastante relevante", explica Rodríguez. Para alén do máis, no solo de ocupación apareceu moito mineral asociado ao ferro, o que fai sospeitar "que puido haber unha reactivación da minaría neses lugares na época, no momento en que se ocupa ou reocupa o castro, pois aínda non sabemos se hai asentamentos anteriores", afirma a arqueóloga. Futuras intervencións Os resultados foron bastante determinantes, á agarda das últimas análises que revelarían datos sobre cuestións como os cultivos ou a alimentación. Porén, a proposta de Sputnik Labrego pasa por continuar os traballos no lugar, para o que conseguiron sacar adiante un acordo entre a Universidade de Santiago de Compostela e o concello de Vilamartín de Valdeorras, no que se vencellan as prácticas do estudantado do mestrado de Arqueoloxía e Ciencias da Antigüidade co asentamento de Valencia do Sil. No próximo setembro contan con coller de novo os apeiros de escavación, co obxectivo de obter máis información de como era a sociedade do asentamento. "Nesta intervención propomos facer tres catas", explica Rodríguez. A primeira estaría na croa, denominación da área superior do castro, encamiñada a detectar se existiu ou non ocupación anterior ao século IV, na Idade de Ferro. "Normalmente, as ocupacións máis antigas están na parte máis alta", explica. Logo seguirán coa sondaxe comezada en 2019, ampliando o espazo. Aínda que as primeiras hipóteses sinalan a unha zona de produción, hai unha terceira área, na parte norte do asentamento, que semella ser habitacional, cunha ou dúas casas moi grandes. Desde Sputnik Labrego queren darlle estratigrafía para descubrir "que traballos facían, como vivían e dotar dunha cronoloxía fixa" o xacemento, xa que as escavacións amadoras mencionadas, previas á Lei de patrimonio, non contemplaban este método científico que se asentou nos anos 90. Ademais, teñen outros proxectos por Valdeorras, como o de Casaio, que se viu paralizado por mor da alerta sanitaria. Neste lugar, alén do máis coñecido traballo arredor da resistencia guerrilleira no monte, atoparon pinturas rupestres que datarían do calolítico, a Idade do Cobre. As presenza das mulleres A escavación de Valencia do Sil enmárcase para Rodríguez na súa investigación das relacións de xénero a finais da época romana. "A tradición dixo que as mulleres sempre fixeron actividades vencelladas coa casa (cociña, alimentación, coidados...). Eu penso que non tivo por que ser así", declara. "A tradición dixo que as mulleres sempre fixeron actividades vencelladas coa casa (cociña, alimentación, coidados...). Eu penso que non tivo por que ser así", declara Rodríguez O problema é que todas esas cousas "foron esquecidas, non hai historia das actividades asociadas a elas". Rodríguez analiza, desde un plano reivindicativo, estas actividades, denominadas "de mantemento", centrándose tamén nas que transcorren fóra do lar, porque "as mulleres tamén estiveron aquí". "Valencia do Sil é un caso moi interesante porque ten unha zona habitacional xunto a outra de produción", di Rodríguez. Na segunda atoparon pondos [un tipo de vasilla], que abren incógnitas sobre o carácter multifuncional da área. Mais cómpre seguir escavando para tirar conclusións en firme.


Summary: Os cabezas de lista pola Coruña de En Marea, Nós-Candidatura Galega, PSOE e PP debateron en Radio Coruña.

A unha semana das eleccións xerais, Radio Coruña Cadena Ser vén de organizar un debate entre os cabezas de lista pola Coruña de En Marea, Nós-Candidatura Galega, PSOE e PP. Un debate no que as forzas políticas diferiron fundamentalmente nas propostas para reformar o modelo territorial. O número 1 de Nós na provincia, Carlos Callón, defendeu que "está no ADN de Nós –como continuadora do traballo feito polo BNG durante 20 anos no Congreso– que se fagan ouvir os problemas de Galiza". Callón valorou esta como a principal diferenza co resto de formacións e asegurou que Nós é a única forza que pode comprometerse sen límites co país. "Apostamos por reformular a Constitución para garantir que Galiza teña o mesmo status que outras nacións do Estado", propuxo Callón. "Apostamos por reformular a Constitución para garantir que Galiza teña o mesmo status que outras nacións do Estado", dixo Callón, que pediu un proceso constituínte –"porque non chega con reformar varios artigos"– que recoñeza o carácter de nación de Galiza "fronte ao eufemismo actual de nacionalidades históricas". Sobre as enquisas, animou "a todos o que aman Galiza" e apoien "unha esquerda coherente" a superalas votando por Nós. Pola súa banda, o cabeza de lista de En Marea pola Coruña, Antón Gómez-Reino, considerou que, por primeira vez, "unha forza galega, creada e dirixida desde Galiza, vai participar dun goberno do cambio". Dixo que En Marea se presenta como "o espazo fundamental" para ese cambio no país que, segundo afirmou, xa comezou en maio coa irrupción das mareas nas eleccións municipais. "Por primeira vez unha forza galega, creada e dirixida desde Galiza, vai participar dun goberno do cambio", dixo Gómez-Reino. Gómez-Reino asegurou que xente coma el está dando un paso adiante contra "os partidos da corrupción" para acabar con aqueles que "gobernan sen presentarse ás eleccións", en referencia ás elites económicas, e destacou que todos os inquéritos apuntan a que En Marea terá representación no Congreso. A candidata do PSOE Pilar Cancela resaltou que o seu partido defende "a galeguidade do noso país" pero manifestou que o debate territorial non era agora mesmo o máis importante fronte a cuestións como o desemprego. Cancela apostou nun modelo federal que permita a Galiza ter o mesmo peso político que o resto de comunidades. Considerou que as enquisas agora "se utilizan para condicionar á opinión pública". Mentres, o cabeza de lista do PP Miguel Lorenzo rexeitou reformar a Constitución porque para facelo "é necesario un consenso que non se está dando". Lorenzo manifestou que non é o momento porque "as tensións territoriais poden xerar problemas", mais afirmou que non o descartaba "nun futuro". O representante de Ciudadanos desbotou participar no debate, como ocorrera no organizado pola TVG e por este medio.


Summary: Máis de 50 anos de cadea para Correa, 33 para Bárcenas e 37 para Pablo Crespo, ex-número tres do PPdeG. O Partido Popular, condenado "a título lucrativo" nun ditame que é un catálogo da corrupción con todos os delitos posibles: só os 28 de prevaricación suman 194 anos de inhabilitación. DOCUMENTO | Todas as condenas da sentenza Feijóo reduce o caso Gürtel a que Bárcenas "non foi un tesoureiro moi exemplar e iso puido contaminar o PP" A oposición en Galicia pide "consecuencias políticas" para Rajoy e o PP

DOCUMENTO | Todas as condenas da sentenzaDOCUMENTO | Condenas, absolucións e delitos na sentenzaA Audiencia Nacional ditou este xoves a súa sentenza pola maior trama de corrupción da historia do PP. O ditame condena o xefe de Gürtel, Francisco Correa, a 51 anos de cárcere, mentres que ao ex-tesoureiro do PP Luis Bárcenas imponlle unha condena de 33 anos. O Partido Popular é considerado responsable civil a título lucrativo por beneficiarse de 245.000 euros da corrupción de Gürtel. A Audiencia Nacional condena a 351 anos de cárcere a 29 dos 37 acusados no xuízo pola primeira época do caso Gürtel, a trama que se expandiu pola Comunidade de Madrid entre 1999 e 2005, baixo gobernos autonómicos do Partido Popular.O PP é considerado responsable civil a título lucrativo por beneficiarse de 245.000 euros da corrupción de GürtelO número dous de Correa, Pablo Crespo, ex-secretario de Organización -número tres no organigrama- do PP de Galicia, foi condenado a 37 anos e medio de cárcere. A esposa do ex-tesoureiro, Rosalía Iglesias, ten unha condena de 15 anos e un mes de prisión. O Partido Popular temía que se Iglesias era condenada e o tribunal decidía enviala a prisión de forma inmediata, sen esperar ao recurso ante o Supremo, se desatase unha vinganza de Bárcenas. O ingreso inmediato no cárcere desta ou outros condenados depende de que a Fiscalía o solicite e o tribunal o acorde.A resolución inclúe un voto particular do maxistrado Ángel Hurtado que propón a absolución do PP e de catro acusados. O argumento de Hurtado é coincidiente co que mostrou o avogado do partido de Mariano Rajoy durante o xuízo: o PP non ten que responder dos 245.000 euros dos que se beneficiaron os concellos de Pozuelo e Majadahonda cando era gobernado por alcaldes e concelleiros dese partido. O ditame, que saíu adiante cos votos do progresista José Ricardo de Prada e o conservador Julio de Diego, contradí esta cuestión, aínda que estes dous maxistrados destacan que o resto se basea no relatorio inicial de Hurtado.Pablo Crespo, ex-secretario de Organización do PP de Galicia, foi condenado a 37 anos e medio de cárcereA ex-muller de Francisco Correa, Carmen Rodríguez Quijano, foi condenada a 14 anos e 8 meses. O que fora amigo de Correa, concelleiro de Majadahonda e denunciante do caso Gürtel, José Luis Penas, a 4 anos e 9 meses.Outros condenados son o ex-alcalde de Majadahonda, Guillermo Ortega, a 38 anos de prisión, a segunda condena máis elevada incluída no ditame; Alberto López Viejo, quen fora conselleiro de Esperanza Aguirre, a 31 anos; e Jesús Sepúlveda, o ex-marido de Ana Mato, a 14. A sentenza considera á ex-ministra de Sanidade e a Gema Matamoros, esposa de Guillermo Ortega, partícipes a título lucrativo, do mesmo xeito que ao PP. O ditame absolve oito acusados, entre eles a Álvaro Pérez, el Bigotes.Unha sentenza como un catálogo de corrupciónA sentenza de Gürtel é todo un catálogo da corrupción. Os 29 condenados sono por esta ristra de delitos: asociación ilícita, fraude á administración pública, suborno (activo e pasivo), falsidade en documento mercantil, malversación de caudais públicos, prevaricación, branqueo de capitais, delitos contra a facenda pública, tráfico de influencias, apropiación indebida, exaccións ilegais ou estafa procesual tentada.Como paradigma, a sentenza inclúe 28 delitos de prevaricación, o delito que describe as ilegalidades cometidas desde un cargo público. Eses 28 delitos suman 194 anos de inhabilitación. O delito para o beneficiado desas decisións, o suborno, repítese en 24 casos sobre 12 acusados. Hai 26 delitos demostrados de branqueo , 36 de malversación e 20 contra a facenda pública. Deste último, 11 recaen sobre o matrimonio de Bárcenas e Rosalía Iglesias."Non é un feito illado, é unha actividade duradeira para delinquir", defende a Fiscalía no informe finalSegundo defendeu a Fiscalía no seu informe ao final do proceso, a trama consistía nun "sistema" para conseguir adxudicacións públicas a cambio de pagar comisións dun "tres ou catro por cento" a altos cargos públicos. "Non é un feito illado, é unha actividade duradeira para delinquir", resaltou.Trátase de conseguir "contratos públicos a cambio de subornos a funcionarios e autoridades do PP" e precisou que a través destes contactos da rede corrupta apropiáronse "de fondos públicos". Para Anticorrupción quedou probado que a Gürtel buscaba un "enriquecemento co abuso das funcións públicas dalgúns dos acusados".REACCIÓN | Feijóo reduce Gürtel a que Bárcenas "non foi un tesoureiro moi exemplar e iso puido contaminar o PP"HEMEROTECA | Cando Rajoy dicía que todo o caso Gürtel era unha conspiración contra o PP


Summary: O secretario municipal considera, ao igual que fixo coa proposta para que Manuel Fraga conte cunha rúa na cidade, que a denominación da vía non está afectada pola lei de memoria histórica. Ferreiro foi Gobernador Civil e Xefe Provincial do Movemento da provincia.

En novembro de 2012 o goberno municipal lucense, daquela aínda conformado por PSdeG e BNG, iniciou o procedemento para renomear oito rúas da cidade que aínda estaban dedicadas a distintos persoeiros relacionados coa ditadura franquista, cumprindo así co fixado na lei de memoria histórica. Entre eles, o Xeneral Tella, Carlos Azcárraga, José Cedrón del Valle, o Teniente Coronel Teijeiro, os irmáns Pedrosa, Julio Ruiz de Alda, o Comandante Manso e Ramón Ferreiro. Ferreiro foi militante falanxista, un camisa vieja que foi Gobernador Civil e Xefe Provincial do Movemento da provincia de Lugo en 1939 O proceso tivo nos últimos meses algúns episodios de conflito, relacionados con algunha das propostas para bautizar de novo estas vías e prazas. Sobre todo pola relación coa ditadura franquista dalgúns dos nomes suxeridos, como é o caso de Adolfo Suárez e, sobre todo, de Manuel Fraga. A proposta de darlle o nome de Fraga a unha rúa contou co total rexeitamento do BNG e coas dúbidas dalgúns sectores do PSOE. Antón Bao subliñou que "Fraga foi membro da ditadura e tivo responsabilidades na toma de decisións que atentaron contra a vida de persoas e tamén está incurso na Lei de Memoria Histórica". E, de igual xeito, a Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica presentou unha publicación en Lugo na que buscaba "explicar a participación de Fraga na represión e a súa relación coas vítimas da ditadura". Porén, o secretario municipal avalou nun informe a legalidade da asignación dunha rúa a Manuel Fraga. E agora vén de facelo tamén con Ramón Ferreiro, que polo tanto poldería manter a avenida á que dá nome dende hai décadas. Ferreiro foi militante falanxista, un camisa vieja que foi Gobernador Civil e Xefe Provincial do Movemento da provincia de Lugo en 1939. Así mesmo, foi procurador a Cortes durante as cinco primeiras lexislaturas do período franquista e ocupou numerosos cargos políticos na ditadura: Director Xeral de Ensinanza Profesional e Técnica (1943), xefe da Obra Sindical de Formación Profesional e xerente xeral da Prensa do Movimiento (1956). A pesar de todo isto, é fillo adoptivo da cidade e ten a Medalla de Ouro do Concello de Lugo. O cambio de denominación non se debaterá até despois do verán. Tamén se adiará o debate sobre o cambio da rúa Ramón Montenegro, que segundo a proposta do Concello pasará a chamarse rúa Manuel Fraga Nos últimos meses propúxose que a actual Avenida Ramón Ferreiro mudase o seu nome polo de Raimundo de Borgoña. En 2011 a asociación cultural lucense Cultura do País e a Mesa pola Normalización Lingüística demandaran que a avenida fose dedicada a Lois Pereiro. En calquera caso, o cambio de denominación non se debaterá até despois do verán. Tamén se adiará o debate sobre o cambio da rúa Ramón Montenegro, que segundo a proposta do Concello pasará a chamarse rúa Manuel Fraga. O PP pediu que non se suprima nome ningún até contar con todos os informes do secretario, mais o BNG cre que o atraso se debe a que "Orozco non ten moi claro cal sería a postura dalgúns dos seus concelleiros á hora de aprobar que Manuel Fraga teña unha rúa na cidade de Lugo".


Summary: No poemario Sardiña (Chan da Pólvora) recupera, 35 anos despois e a través do seu avó, o idioma que perdera ao marchar aos 8 anos a Venezuela.

A sardiña é un alimento humilde, popular, que forma parte do recordo do avó. Mais tamén é el, o avó. O alimento do que ela leva toda a vida comendo, manténdoo vivo. Porque el ensinoulle a amar. A pensar. A falar nunha lingua que, ao emigrar, sendo unha nena, parou de ser a súa sen deixar, ao mesmo tempo, nunca de pertencerlle. "Sinto que lle debo o mellor de min", di. Ela é a poeta Miriam Reyes. El é o seu avó. E Sardiña (Chan da Pólvora) é o poemario no que ela recupera, 35 anos despois, a través da pegada del, e da poesía, o idioma que perdera ao marchar aos 8 anos a Venezuela."Cando Antón Lopo me propuxo facer o libro eu díxenlle que estaba tolo, que eu non era quen de escribir en galego"No poemario cóntase, dalgunha maneira, un proceso real: o teu intento de recuperar unha lingua -o galego, esquecido ao marchar aos 8 anos- cos seus significados. Foi así como o pensaches desde o principio, ao ser convidada por Antón Lopo a escribir un poemario en galego? Como foi o proceso de creación?Cando Antón Lopo me propuxo facer o libro eu díxenlle que estaba tolo, que eu non era quen de escribir en galego. El contestoume: aí cho deixo. Coma quen planta unha semente. Aos seis meses volveu preguntarme polo libro, e xusto entón un pequeno talo empezou a asomar da terra. O primeiro que veu foi o meu avó: o libro é unha homenaxe e un lugar no que atoparme con el.Ese lugar está feito da súa lingua, que non é a miña. Os poemas documentan o meu achegamento á lingua así como as miñas limitacións e frustracións nese proceso. Están feitos con consultas ao dicionario da RAG e a manuais oficiais, con canción populares e cas palabras de poetas que ficaron reverberando en min. Xoguei, estudei, deixei falar o inconsciente. Botei man de todo o que tiña para aprender a dicir de novo."Xoguei, estudei, deixei falar o inconsciente. Botei man de todo o que tiña para aprender a dicir de novo"Tachas algúns versos, mais deixándoos lexibles. Por que? É un xeito de evidenciar o proceso de escrita?Quería evidenciar tanto a inseguridade, o tatexo o e o tenteo a máis dun nivel coma a autocensura, que ás veces ten que ver co estilístico, ás veces co normativo e outras co cultural."é importante que saibas que eu non escollín marchar", di un dos primeiros poemas. Tamén é un libro sobre a emigración, ou máis ben sobre a perda -dos avós- que moitas veces entrañaba para os/as netos/as. Era iso o que precisabas contar? (A sensación de extrañamento, como se rompe e se recompón a identidade e, sobre todo, supoño, a dor da perda, da separación)Iso é o que sempre quixen contar, dende que empezara a escribir cando cheguei a Caracas aos oito anos. Nesta ocasión non era o meu obxectivo inicial, pero foi xurdindo de maneira natural e inevitable. E rematou sendo o punto de partida na estrutura do libro."Prateada gorxa/ventre", a primeira parte de 'Sardiña', comeza no patio da escola de Caracas (non é explícito nin quería que o fose) cantando o himno nacional. Paisaxe vs batalla, os dous himnos son unha metáfora do que fora o cambio de Ourense a Caracas, da tranquilidade dunha pequena cidade galega á violencia dunha capital inmensa e caótica."nós non fomos daquelas ondiñas/ que veñen e van", di outro dos primeiros poemas. Hai varias referencias, no libro, a cancións moi populares -entre elas, o himno, precisamente-. Por algunha razón especial? Formaban parte da memoria da túa infancia? "Os galegos en Caracas buscábanse mutuamente, as cancións levábannos á terra, tiñan un efecto balsámico é tamén irmanador. Era a maneira que tiñan de sentir que pertencían"Están as cancións que cantaba o meu avó, nas que conservo a súa voz. Pero as cancións populares, ademais da memoria da miña infancia en Ourense, eran parte da cultura da inmigración. Os galegos en Caracas tiñan o seu barrio e o seu centro social, buscábanse mutuamente, as cancións levábannos á terra, tiñan un efecto balsámico é tamén irmanador. Era a maneira que tiñan de sentir que pertencían. Nese poema que mencionas conviven "A rianxeira" con "Unha vez tiven un cravo" e "Airiños, airiños, aires" de Rosalía, lecturas que tamén me acompañaban cando moza en Caracas.Un recurso que usas bastante é a reiteración (aliteración). E outro, as notas a pé de páxina. "nós sós: sen o mar sen o idioma sen a casa" (que soa un pouco manuelantoniano :). Algún motivo especial para escoller estes recursos? (Moitos poemas parecen escritos para seren lidos en voz alta, por iso pregunto).Non pensei que fose ser quen diso en galego, emocióname moito que se perciba así. Para min o ritmo é moi importante, o ritmo da fala e tamén o ritmo inherente a cada lingua. A música do idioma marabíllame."Para min o ritmo é moi importante, o ritmo da fala e tamén o ritmo inherente a cada lingua. A música do idioma marabíllame"Da referencia que fas, precisamente é unha das cousas que están moi presentes no libro: o meu camiño de volta á lingua galega pasa pola súa poesía. Eu quería recoller un pouquiño diso no libro.Hai un artigo de María Xesús Nogueira (2006) que fala da intertextualidade na poesía galega dos noventa e pon o exemplo do poema "Sós" de Manoel Antonio nun poema de Fran Alonso ("E ficamos nós sós./ Sen casa. Sen sabas./ Os dous") e noutro do colectivo Ronseltz ("Fomos ficando sós/ o poeta/ o idioma/ e máis nós"). Na nota ao pé do meu poema recollo elementos dos tres para definir a soidade dos inmigrantes. É coma unha maneira de escribir con eles, en comunidade.Son importantes no libro, tamén, as fotografías. Nunha delas pode verse unha sorte de folla de servizos na guerra dun home chamado no 38 (supoño que o avó). Podes explicarnos o que é e, en xeral, falar de como (e quen) fixo as fotografías e da súa función no libro?As fotografías fíxenas eu. Neste libro as imaxes ofrecen outra cara do personaxe. Ese home amoroso a quen lle escribo e a quen sinto que lle debo a cordura foi militar antes de que eu nacese. Tamén documentan o único material que se conserva do meu avó. Todo o demais (as cartas que lle enviei desde Caracas, por exemplo) tirárono tras a súa morte. A única historia escrita sobre el á que podo acudir é esa folla de servizos."Todo o poemario é unha declaración de amor ao meu avó e unha homenaxe. Eu sinto que lle debo o mellor de min"Se a primeira parte do libro presenta un pouco a situación, a segunda parte podería entenderse xa como unha declaración de amor -ao avó, en concreto-. En que sentido é, todo o poemario, iso, sobre todo unha declaración de amor ao avó? Todo o poemario é unha declaración de amor ao meu avó e unha homenaxe. Eu sinto que lle debo o mellor de min. El ensinoume a verdadeira xenerosidade do amor e axudoume a desenvolver o pensamento. Agás a distancia, a súa presencia en min nunca deixou de acompañarme e de axudarme a vivir.O título procede desa anécdota que contas nun poema? (Un home chamábache sardinilla e ti pensabas en como comía as sardiñas o avó). Nun poema que ao final deixei fora do libro, dicíalle ao avó: "a sardiña es ti /cómote cómote cómote e non te esgotas". A sardiña é o alimento. Un alimento humilde que forma parte do meu recordo do avó. Mais a sardiña tamén é o avó, do que levo toda a vida alimentándome, e son eu, que o manteño vivo."A sardiña tamén é o avó, do que levo toda a vida alimentándome, e son eu, que o manteño vivo"Na terceira parte é como se, tras a perda do avó se tentase recuperar a lingua perdida, o galego, a través do vínculo con el. Case como se tentases falar con el, porque el segue, dalgunha maneira, contigo, e ti non queres que marche. "escríboche para te reter", di un dos poemas. É un pouco esa a idea que alicerza esta terceira parte?E máis ben coma querer que sexa a lingua a que me axude a procuralo, a retelo, a facerlle unha casa para que queira ficar comigo.Esta redescuberta da lingua a través do afecto pasa, moitas veces, polo corpo, polos sentidos. (Desde o mesmo título, que evoca o avó comendo sardiñas). É, en realidade, unha tendencia da túa poesía. Saberías explicar por que?Supoño que hai diferentes maneiras de aprehender, achegarse, asimilar e percibir a realidade, e a miña pasa sempre polo corpo, de aí que sexa o punto de partida da miña escrita."Supoño que hai diferentes maneiras de aprehender, achegarse, asimilar e percibir a realidade, e a miña pasa sempre polo corpo"Remata o libro con moitas dedicatorias e poetas galegos/as. Todos/as vivos/as, agás Lois Pereiro e Xela Arias. Podes explicar por que os escolliches para dedicarlles un poema?No 2013 o FCE encargoume unha antoloxía de poesía galega contemporánea. Tiña que escolmar só quince nomes. Foi un traballo de investigación exhaustivo no que partín dunha lista de cen. Débolle moito aos 15, mais tamén aos que restaron fóra por non cumprir algún dos criterios da editorial o pola miña necesidade de equilibrar o número de poetas por décadas e por xénero. Aprendín e gocei moito con todos eles: só quería dicirlles que as miñas palabras son súas, que lles estou eternamente agradecida.Algo máis que queiras comentar? O último apartado do libro é un vídeo. O vídeo é un fío máis do tecido do libro.


Summary: "Por imperativo legal" e "baixo os principios do mandar obedecendo", así tomaron posesión no Congreso.

As seis persoas que eleitas para o Congreso español por En Marea prometeron os seus escanos na sesión de constitución da Cámara baixa. Fixérono en galego e "por imperativo legal". Antón Gómez Reino, Yolanda Díaz, Miguel Anxo Fernán Vello, David Bruzos, Alexandra Franándes e Ángela Rodríguez aseguraron que asumían a responsabilidade como parlamentares "ao servizo da cidadanía, do pobo galego", para concluír coa coñecida frase da Revolución dos cravos 'o pobo é quen máis ordena'. Embora o uso das linguas propias non estar admitido no Congreso e recén eleito presidente da Cámara non impediu que se prometesen os escanos en galego, catalán e basco. Senado, en español Ao contrario do que aconteceu no Senado no que Pio García Escudero, presidente da Mesa, mandoulle mudar de lingua á parlamentar do PNV, Maria Eugenia Ipagirre, impedíndolle usar a basca para dicir "bai" (si). Finalmente, Maria Eugenia Ipagirre optou por usar o castelán. As razóns argüídas por García Escudero foron a non existencia de tradución disponíbel nese pleno. O Senado é a única Cámara que permite o uso das linguas propias. "Por deferencia", dixo, "prégolle que use o castelán".


Summary: O Goberno alemán avoga por cortar o subministro de petróleo ruso aos países da Unión Europea, como pedía Ucraína, se ben recoñece que "outros países aínda non están preparados". Os ministros de Enerxía do ente comunitario reúnense esta segunda feira para abordar a situación emerxética.

O Goberno de Alemaña mostrou esta segunda feira o seu apoio á imposición dun embargo de petróleo a Rusia pola súa invasión de Ucraína, principiada o pasado 24 de febreiro, nun contexto de grandes esforzos internacionais por incrementar a presión sobre Moscova. A ministra de Exteriores alemá, Annalena Baerbock, indicou en declaracións á canle de televisión ARD que Berlín está "preparado" para facer fronte a un escenario sen petróleo ruso durante varios anos. Así, explicou que os novos contratos sobre a subministración de petróleo reduciron de forma significativa a dependencia de Rusia, co consumo caendo de 35% a 12% en "cuestión de poucas semanas". Os EUA buscan na importación desde Venezuela a alternativa ao petróleo ruso Con todo, o ministro de Economía de Alemaña, Robert Habeck, recoñeceu que aínda non hai un acordo sobre este asunto e destacou que "outros países non están aínda preparados" para adoptar esta medida. Habeck recoñeceu que un embargo petroleiro a Rusia tería un impacto sobre o país e que habería alzas nos prezos, ao mesmo tempo que apuntou que podería implicar déficits temporais. Pola contra, subliñou que esta medida non implicaría que Alemaña caese nunha "crise petroleira". Os ministros de Enerxía da Unión Europea (UE) manterán esta mesma segunda feira unha reunión extraordinaria para abordar a situación enerxética no mercado comunitario no contexto da invasión rusa de Ucraína e logo de que a compañía de gas estatal rusa, Gazprom, decidise cortar a subministración a Polonia e Bulgaria a semana pasada ante a negativa de ambos os países de pagar o gas en rublos, como exixe o Kremlin. Neste contexto, o ministro de Exteriores de Ucraína, Dimitro Kuleba, pediu o domingo ao Alto Representante da UE para Política Exterior e Seguridade Común, Josep Borrell, que o próximo paquete de sancións contra Rusia inclúa un embargo do petróleo.


Summary: Dende hai anos é habitual que a abstención medre nos comicios autonómicos nas cidades e grandes vilas, onde milleiros de persoas que si votan nas eleccións xerais fican na casa. Estas localidades son o principal caladoiro de votos das forzas de esquerda.

Unha parte moi importante do electorado das cidades e das grandes vilas adoita ficar na casa nas eleccións ao Parlamento galego. Dende hai moitos anos a participación nas eleccións xerais é moi superior á que se rexistra nos comicios autonómicos e a diferenza está principalmente nas grandes urbes e áreas metropolitanas. Sexa por un menor interese pola política galega ou polo motivo que for, a realidade é que esta menor participación semella prexudicar sobre todo ás forzas de esquerda, nomeadamente a PSdeG-PSOE e, nos últimos anos, ás forzas da esquerda rupturista, comezando porque é nestes espazos onde estes partidos teñen os seus principais caladoiros de votos. De repetirse o 5 de abril os resultados das últimas eleccións xerais (os do 28A ou os do 10N), a esquerda obtería unha cómoda maioría absoluta. Porén, nos últimos anos o comportamento dos galegos e galegas nuns e noutros comicios non adoita ser o mesmo.No 2016, fronte aos menos de seis puntos de diferenza no conxunto de Galicia, na cidade da Coruña a marxe foi de 9, en Vigo de 8,5 puntos e en Cambre, Arteixo, Culleredo ou Narón roldou os dez puntosNo ano 2016 as eleccións ao Parlamento galego celebráronse poucos meses despois dunha dobre convocatoria de eleccións xerais, ao igual que vai suceder este ano. Naquela ocasión, nos comicios autonómicos do 25 de setembro votou o 63,75%, unha porcentaxe moi semellante á do 2012 (63,8%) e á do 2009 (64,43%). A participación foi inferior á que se rexistrara en Galicia nas xerais de xuño (69,63%) e moito máis baixa que a que houbera en decembro do ano 2015 (73%) ou en novembro de 2011 (71,82%).Porén, as diferenzas son moi superiores se analizamos o que sucedeu nas sete cidades galegas ou nas vilas de maior tamaño. Fronte aos menos de seis puntos de diferenza no conxunto de Galicia, na cidade da Coruña a marxe foi de 9, en Vigo de 8,5 puntos e en Cambre, Arteixo, Culleredo ou Narón roldou os dez puntos. Nas restantes urbes do país a diferenza foi algo inferior, pero superior á media, sobre todo en Pontevedra e Ferrol.As diferenzas foron moito maiores en relación ás eleccións do 20 de novembro de 2015, nas que a participación en Vigo e A Coruña foi 12 puntos superior e en Narón, Culleredo ou Cambre de ao redor de 13 puntos máis.Arteixo, Cambre, Culleredo e Oleiros son os concellos que máis reducen a súa participación nas eleccións galegas, entre 11 e 12 puntos, un pouco máis que A Coruña (-10,75) e Vigo (-9,99)Se facemos unha media da participación nas eleccións ao Parlamento galego máis recentes (2012 e 2016) e os comicios xerais celebrados nos últimos cinco anos (2015, 2016 e a dobre cita de 2019), vemos como a maior parte da Galicia litoral, dende a Mariña lucense ata o Baixo Miño e todo o Eixo Atlántico, rexistra cifras de participación moi inferiores nas eleccións autonómicas, con diferenzas que en todas estas zonas se moven entre os 5 e os 10 puntos.Arteixo, Cambre, Culleredo e Oleiros (as catro localidades situadas na área metropolitana coruñesa) son os concellos que máis reducen a súa participación nas eleccións galegas, entre 11 e 12 puntos, un pouco máis que a propia urbe herculina (-10,75). En Vigo baixa case dez puntos (-9,99), un pouco máis que en Ferrol (-9,42) ou Pontevedra (-8,90).O comportamento é semellante en varias localidades da provincia de Pontevedra, como O Grove, Baiona, Marín ou Nigrán, con ao redor de nove puntos menos. E, igualmente, no Barco de Valdeorras (-9,02). Tamén, aínda que de forma menos clara en Lugo (-7,66), Ourense (-6,03).A tónica habitual na Galicia rural é que a participación nuns e noutros comicios sexa moi semellante, a diferenza do que sucede na Galicia urbanaEn cambio, hai algunhas zonas, nomeadamente concellos rurais das provincias de Lugo e Ourense, que rexistran máis participación nas eleccións ao Parlamento galego. Destacan Bóveda, Muras, Folgoso do Courel, Piñor, Castroverde ou Manzaneda. Porén, trátase de concellos pouco poboados e as diferenzas de participación son pequenas. A tónica habitual na Galicia rural é que a participación nuns e noutros comicios sexa moi semellante, a diferenza do que sucede na Galicia urbana. A mobilización ou desmobilización de vilas e cidades nas eleccións do vindeiro 5 de abril determinará en boa medida o resultado dos comicios.Nas últimas eleccións nas que as forzas progresistas accederon ao Goberno da Xunta (2005), rexistrouse unha importante mobilización, sobre todo nas cidades, áreas metropolitanas e grandes vilasComo referencia, nas últimas eleccións nas que as forzas progresistas accederon ao Goberno da Xunta (2005), rexistrouse unha importante mobilización, sobre todo nas cidades, áreas metropolitanas e grandes vilas. A participación no conxunto de Galicia foi do 66%, 1,6 puntos por riba da de 2009 e 2,2 puntos por riba da que se rexistrou en 2012 e 2016.A gran diferenza estivo nas cidades: na Coruña a participación foi do 65% (entre 3 e 4 puntos por riba dos datos de 2012 e 2016), en Lugo do 69,7% (7 puntos máis que en 2012 e 2016), en Ourense do 68,7% (4 ou 5 puntos máis) ou en Pontevedra do 68,2% (4 puntos máis). O mesmo sucedeu en vilas como Ames ou Vilagarcía de Arousa (6 puntos máis).


Summary: Mala noticia para a imprensa global, que tanto se esmerou por fabricar noticias sobre comas inducidos, entubamentos e morte inminente. Chávez anunciou através do seu twitter @chavezcandanga que retorna xa a Venezuela

Máis información en breve


Summary: A "operación Lezo" contén unha interesante variedade cromática: utilización de empresas públicas para conseguir millonarios rendementos persoais en paraísos fiscais; participación de importantes directivos empresariais no circuíto corruptor e presenza do tertuliano Marhuenda coa súa linguaxe de matonismo tabernario.

Os casos de corrupción que agroman no universo do PP seguen unha secuencia repetitiva. Cando aparecen os primeiros indicios informativos, os dirixentes da rúa Génova negan rotundamente a súa existencia e remiten calquera explicación ou investigación ao seu eventual tratamento nas instancias xudiciais. Despois, cando xa comeza o proceso de instrución penal, botan man do argumentario coñecido:reclamación da presunción de inocencia para os afectados, consideración de que estamos ante episodios illados (a teoría de que son algunhas mazás podres nun cesto limpo) e denuncia das manobras perversas da oposición para desgastar ao goberno e tirar proveito partidista. Na recente "operación Lezo" -que afecta, entre outras persoas, ao ex-presidente da Comunidade de Madrid- concorren dúas circunstancias novidosas.A primeira:os atrancos protagonizados pola fiscalía anticorrupción -e non corrixidos pola Fiscalía Xeral do Estado- para dificultar o procesamento dos principais persoeiros involucrados. E, ademais, a imputación de dous responsábeis do xornal "La Razón" -Francisco Marhuenda e Mauricio Casals- por coaccionar a Cristina Cifuentes mediante unha técnica de indubidábeis resonancias mafiosas:se a actual presidenta madrileña denunciaba as prácticas do grupo de Ignacio González sufriría un forte acoso mediático para penalizar seriamente ese comportamento. A interferencia da fiscalía constitúe un grave atentado ás regras de funcionamento dun Estado de dereito. Os mesmos que denuncian, con extraordinaria dureza verbal, este tipo de actuacións noutros países, gardan agora un significativo silencio. Ao cabo, estamos ante as nocivas consecuencias da aplicación da perversa combinación entre a xudicialización da política e a politización -partidista- da xustiza. O acontecido con F. Marhuenda é revelador do papel que están a xogar determinadas "estrelas" mediáticas. Máis alá do presunto contido delitivo das ameazas telefónicas o que resulta indiscutíbel é a vontade de condicionar as decisións dun cargo público relevante a través daquela vella admonición de que "como non faga o que eu digo, vaise enterar". As preguntas xorden inevitabelmente:o director da Razón constitúe unha excepción ou é a expresión paradigmática dunha regra espallada polos despachos dos grandes medios convencionais? Existirá unha reflexión autocrítica entre o corpo directivo das empresas de comunicación ou asistiremos á enésima aplicación da lóxica corporativista que se resume na coñecida expresión de que "can non come carne de can"? A "operación Lezo" contén unha interesante variedade cromática: utilización -por parte de políticos que se declaran afervoados defensores do liberalismo e da superioridade intrínseca da lóxica económica privada- de empresas públicas para conseguir millonarios rendementos persoais en paraísos fiscais; participación de importantes directivos empresariais -o ínclito López Madrid, xenro de Villar Mir e vello amigo "perigoso" de Felipe de Borbón e da súa dona Letizia- no circuíto corruptor e presenza do tertuliano Marhuenda coa súa linguaxe de matonismo tabernario. Os procesos xudiciais realizados nos últimos anos permite constatar que o PP fixo uso da súa prolongada hexemonía política nas comunidades de Madrid e Valencia para agachar graves prácticas corruptas na administración dos recursos públicos. As persoas que votaron a este partido dende 1995 fican interpeladas por todo o que se está coñecendo. Se non mudan o seu comportamento electoral, asumirán expresamente a súa complicidade con semellante desfeita ética.


Summary: A asemblea de Acerga decidiu por unha estreita marxe acabar co amarre dos cerqueiros e a acampada perante San Caetano. Mais, advirten, vai serguir a loita e mobilización por un "reparto xusto".

A segunda feira, 25 de xaneiro, os barcos cerqueiros de Acerga (Asociación de armadores de cerco de Galiza) volverán ao mar, poñendpo fin así a máis de 3 meses de amarre. O día anterior, 24, levantarase o campamento que desde comezos de outubro se instalou en Compostela fronte á sede acentral da Xunta para reivindicar un reparto xusto das cotas. Estas foron as decisións tomadas en asemblea esta segunda feira, na continuación da xunta que mantiveron a pasada sexta feira e que finalizou sen acordo. As votacións, recoñecen fontes de Acerga a Sermos Galiza, foron axustadas, "pois non todos estaban pola labor" de poñen fin a estas medidas de presión. Porén, desde Acerga indican que a volta ao mar e poñer fin ao campamento non implica que se acaben as mobilizacións a prol dun "reparto xusto" das cotas, é dicir, liñal, por barco e tripulante; e sen primacía dos criterios históricos. A oferta da Consellería de establecer un mínimo de 10.000 quilos para os buques máis pequenos para, a partir de aí, ir incrementando a cota segundo as Gts dos barcos, vese como "un primeiro paso" cara a a un acordo máis favorábel á maioría do sector do cerco de Galiza. Haberá ampliación


Summary: A reunión da executiva tamén acordou a renovación da dirección do grupo parlamentario.

Nunha reunión celebrada este sábado, a executiva do PSdeG vén de designar ao deputado Luís Álvarez como novo voceiro do partido no Parlamento, en substitución de Gonzalo Caballero, ex secretario xeral da formación. Así o comunicou en declaracións aos medios o líder do PSdeG, Valentín González Formoso, durante unha reunión da executiva na que tamén se acordou a renovación da dirección do grupo parlamentario. O relevo na portavocía prodúcese dos meses e medio despois de que o tamén alcalde das Pontes e presidente da Deputación da Coruña se impuxese nas primarias á Secretaría Xeral, nun proceso interno de renovación que culminou coa celebración do XIV Congreso Nacional do PSdeG os días 7 e 8 de decembro. Para ocupar a portavocía do PSdeG no Pazo do Hórreo soaban tamén o arousán Julio Torrado, a viguesa Leticia Gallego e a coruñesa Begoña Rodríguez Rumbo. Finalmente o escollido foi Luis Álvarez, deputado por Lugo, unha das provincias chave na vitoria de Formoso, xa que contou co apoio da alcaldesa da capital, Lara Méndez, e do presidente da Deputación, José Tomé. Tal e como explicou o secretario xeral en declaracións aos medios durante a executiva, que se celebrou no Hotel Porta do Camiño de Santiago de Compostela, Álvarez é unha "persona rigorosa" e "construtiva" que terá o encargo de representar o "novo tempo" aberto no partido no Congreso Nacional celebrado os días 7 e 8 de decembro. Xunto a el, estará un "equipo máis amplo" á fronte do grupo parlamentario que dará "representación ás catro provincias galegas" e, ademais, co "criterio da paridade". Así, estes serán Begoña Rodríguez Rumbo (A Coruña), Carmen Rodríguez Dacosta (Ourense), Juan Carlos Francisco (Ourense), Leticia Gallego (Pontevedra), Julio Torrado (Pontevedra) e Patricia Otero (secretaria provincial do PSOE en Lugo). Deste xeito, Formoso optou por deixar fóra da dirección no Hórreo ao propio Gonzalo Caballero, quen xa avanzou que non deixaría a acta, e a deputados afíns a el como o ex vicesecretario xeral Pablo Arangüena, Pomba Castro, Noa Díaz, Noelia Otero e Martín Seco. Comunicou "persoalmente" a Caballero a súa substitución No entanto, o novo secretario xeral socialista asegurou que o "novo tempo" que se abre no grupo "non rompe con nada", senón que "simplemente ten unha sensibilidade distinta" e garda o obxectivo de "ser a correa de transmisión das inquedanzas" da sociedade galega. E é que, tal e como engadiu Formoso, a recentemente estreada dirección do partido ten "nova dinámica de contacto permanente, de proposición permanente, de escoitar á sociedade galega". Estes cambios, que serán comunicados polo propio secretario xeral nunha reunión do grupo parlamentario que se celebrará o luns, irán acompañados de "unha remodelación de competencias" das áreas que levará cada un dos deputados na nova etapa, que será tamén parte do labor do portavoz. Valentín González Formoso aproveitou para destacar o traballo ao ex secretario xeral e xa ex portavoz Gonzalo Caballero, a quen --tal e como dixo-- chamou o venres para comunicarlle "persoalmente" a decisión da súa substitución. "Quero agradecerlle o seu compromiso, como non podía ser doutra maneira", manifestou, para seguidamente erixilo en "un activo" do partido "que será sempre respectado" e empregado "para moitísimas funcións". "É unha persona que, loxicamente, tamén é imprescindible para o socialismo galego, como o resto de ex secretarios xerais", recalcou Formoso.


Summary: O 4 de decembro de 1997 a granadina Ana Orantes expuña nunha entrevista nun programa de Canal Sur os malos tratos aos que era sometida por parte do seu marido. Aos 13 días era asasinada e producíase un punto de inflexión na visibilización da violencia machista en todo o Estado.

O grave problema social e político da violencia de xénero non foi de dominio público no Estado español até 1997 cando os medios de comunicación abriron os informativos e as primeiras páxinas dos xornais coa noticia do asasinato da andaluza Ana Orantes a mans do seu ex marido, José Parejo. Trece días antes, a muller, quen sufrira en silencio os malos tratos do asasino, atrevíase a contar nun programa da televisión andaluza a violencia machista que sufría por parte de Parejo. Durante os 35 minutos que durou a conversa, Orantes detallou as agresións físicas e psicolóxicas perpetradas pola súa ex parella: "Tiña once fillos, non tiña a onde ir (...) porque eu non podía irme cos meus pais nin con ninguén. Tiña que aguantalo, que aguantar que me dese malleiras sobre malleiras, malleiras sobre malleiras, un día si, outro non e no do medio. Que me dixese todo o que el quería (...) eu tíñalle pánico, eu tíñalle medo, eu tíñalle horror (...). O testemuño de Orantes e o seu asasinato provocaron unha gran repercursión na sociedade e supuxeron un punto de inflexión na visibilización da violencia machista. Foron as organizacións feministas quen obrigaron a pór na axenda mediática a violencia de xénero. Tamén os medios de comunicación desenvolveron un papel destacado como elemento de presión dos poderes públicos, que iniciaron entón sucesivas medidas políticas e legais para tentar atallar o problema. Da "obra dun excéntrico" á aprobación de leis O daquela vicepresidente do Goberno español, Álvarez Cascos, cualificara o de Orantes como "caso illado obra dun excéntrico". Meses despois, o PP aprobaba o Plan de acción contra a violencia doméstica, que impulsou a modificación do Código Penal e da Lei de axuizamento criminal para incluír o delito de "violencia psíquica exercida con carácter habitual". Tamén se aprobou unha "nova medida cautelar que permita o distanciamento físico entre o agresor e a vítima" (Lei 14/1999). Anos máis tarde, baixo o Goberno de José Luis Rodríguez Zapatero viu a luz verde, por unanimidade, a Lei Orgánica de medidas de protección integral contra a violencia de xénero (Lei Orgánica 1/2004). No capítulo II "No ámbito da publicidade e dos medios de comunicación, destaca o artigo 14, que recolle que fomentarán "a protección e salvagarda da igualdade entre home e muller, evitando a discriminación entre eles". Porén, as rutinas xornalísticas de gran parte dos medios de comunicación perpetúan aínda hoxe unha representación acrítica e ahistórica en relación á violencia machista e seguen a reproducir estereotipos machistas. A galega, unha lei pioneira Tres anos despois da lei orgánica aprobada no Congreso saía adiante a Lei galega 11/2007, de 27 de xullo para a prevención e o tratamento integral da violencia de xénero. Unha normativa pioneira, impulsada pola Secretaría Xeral de Igualdade encabezada por Carme Adán, que por vez primeira en todo o Estado español recollía medidas como o "salario da liberdade" e que non condionaba a recepción de axudas públicas a vítimas da violencia machista á presentación da denuncia penal. A propia Adán, no seu libro Feminicidio. Unha nova orde patriarcal en tempos de submisión (Galaxia) pon de manifesto que na actualidade resulta insuficiente considerar a violencia de xénero como unha forma extrema desigualdade. Propón que se defina como "o instrumento máis potente do patriarcado para manter e reproducir a desigualdade". Concentracións na Galiza Vinte e tres anos despois do testemuño de Ana Orantes, a violencia machista segue a deixar vítimas mortais, a última, a veciña de Gondomar, asasinada a mans da súa parella. O movemento feminista convocou para a tarde desta sexta feira concentracións en cidades e vilas galegas.


Summary: A lectura dun manifesto pola independencia de Galiza diante do Parlamento foi outro dos actos que compuxeron a ampla mobilización que tivo lugar no país no día da Constitución española.

No Hórreo, en Compostela, diante do Parlamento de Galiza, deuse lectura a un manifesto pola soberanía plena de Galiza, un dos moitos actos que tiveron lugar polo país en contra da Constitución española, cuxa aprobación celébrase de xeito oficial este 6 de decembro. Oito organizacións da esquerda soberanista apoiaron un manifesto cidadá no que perto de 400 persoas amosában o seu rexeitamento á Carta Magna do 78 así como da posíbel "segunda transición" que consideran que desde certos foros -moitos relacionados co poder- estase a preparar nestes tempos de colapso do modelo. A concentración perante o Parlamento naceu en rexime de auto-convocatoria polas persoas asinantes do manifesto. A mobilización en auto-convocatoria xurdiu do impulso dun manifesto pola independencia asinado por perto de 400 persoas AGIR, BRIGA, Causa Galiza, Ceivar, Coletivo Nacionalista de Marín, Mulheres Nacionalistas Galegas, NÓS-Unidade Popular e o Partido Comunista do Povo Galego son as organizacións que respaldan o texto do manifesto no que se afirma que "a única vía posíbel para abordar co vocación de superación definitiva as problemáticas socio-económicas, laborais, ambientais e identitarias, que aqueixan ao pobo galego segue a ser separarmonos definitivamente de España e conquistar a plena soberanía política". "As e os independentistas tendemos as nosas mans a todos os sectores populares dispostos a confrontar a fraude en curso da Segunda Transición Española e por proa sen ambigüidades, sen duplos xogos e con honestidade face a conquista da plena capacidade de decisión e a independencia como pobo", engade o manifesto.


Summary: 2016 foi un ano de efemérides (centenario das Irmandades, do nacemento de Cela, 150 de Valle-Inclán...) e de mortes demasiado precoces. Pero tamén houbo boas novas e aquí queremos facer un repaso do que nos pareceu máis salientable. Nos comentarios podedes facer as vosas propias achegas.

1. A morte de Agustín Fernández Paz e Narf. O 2016 foi un ano negro para a cultura en xeral e alén dos pasamentos de David Bowie, Prince, Harper Lee ou Leonard Cohen, en Galiza tivemos que lamentar a perda antes de tempo de Fernández Paz, un dos nosos escritores máis lidos e máis queridos; e de Narf, figura destacada da música galega. E non podemos esquecer tampouco a actriz Dorotea Bárcenas, o baixista de Zënzar 'Tabe' ou o poeta Fran Cortegoso. 2. Ano das Irmandades. Foi quizais o acontecemento cultural máis amplo do ano, celebrado tanto desde as institucións como desde a cultura de base, con congresos e actividades múltiples, entre elas a exposición 'Saúde e terra irmá(n)s!'. 3. Ano Manuel María. O poeta chairego foi longamente homenaxeado -por terra, mar e aire- e a súa obra foi levada a todos os eidos: teatro, música, audiovisual, maxia... 4. Ano Castelao. Dúas exposicións destacables e unha morea de actividades arredor da súa obra por toda a provincia de Pontevedra, nunha programación levada adiante pola Deputación. 5. 150 aniversario de Valle sen representacións. Celebración moi institucional, descafeinada e sen ser levado a escena, nin en galego nin en ningunha outra lingua. O ano 2017 será o da súa liberación (de dereitos). 6. Centenario de Cela. Con importante implicación institucional tanto desde Compostela como desde Madrid, e escaso apoio social. Agora mesmo cunha destacada expo na Cidade da Cultura. 7. Oliver Laxe levou premio en Cannes. Ademais de ser recoñecido no Festival de Ourense, o 'Mimosas' de Laxe acadou o primeiro premio (Grand Prix Nespresso) da Semana da Crítica deste festival. Tamén Alberto Vázquez obtivo moitos recoñecementos nos máis importantes festivais de animación coa súa longa 'Psiconautas' e coa curta 'Decorado', alén de dúas nominacións aos Goya. E Sicixia, un ano máis o galego no cinema. 8. Chévere leva 'Eroski Paraíso' a máis de 10.000 espectadores. Esta compañía volve arrasar na billeteira co seu primeiro espectáculo logo do Premio Nacional, estreado en marzo. Tamén Ibuprofeno Teatro acadou o premio especial do público no Festival de Ciudad Rodrigo. 9. O Mestre Mateo no Museo do Prado. A primeira exposición monográfica dun artista galego neste museo, un dos máis importantes do mundo. 10. Compostela, cidade convidada na Feira de Bos Aires. Co correspondente desembarco de empresas e autores e autoras, ademais da entrada de Galaxia no mercado español co selo Mar Maior. 11. Liderado feminino na música galega. Sacaron novo disco a finais de ano Guadi Galego e Ses, que arrastra un potente fenómeno fan, inédito até o momento na música e mesmo na cultura galega. E dúas bandas emerxentes como Familia Caamagno e Terbutalina triunfaron nos festivais do verán e empezan a destacar tamén alén do Padornelo. E volveu Malandrómeda con dous discos logo de cinco anos de silencio discográfico. 12. A recuperación da regueifas, levada adiante en varias escolas do país a través do programa Regueifesta. 13. Unha nova editorial especializada en poesía, Chan da Pólvora. Á chegada hai pouco de Apiario hai que engadirlle esta nova editora, da man de Antón Lopo e compañía, con libraría compostelá incluída do mesmo nome. E outra libraría máis especializada en poesía: Linda Rama na Coruña. 14. Continúa a crise nos centros culturais. O CGAI reducido á súa mínima expresión, redución de persoal no CGAC e o director do MARCO abandona pola escaseza de recursos. Bonus track: Neste 2016 o poeta Fernán Vello entrou como deputado da Marea no Congreso e o músico Mini fixo o propio no Parlamento galego.


Summary: O resultado desta quinta edición da Semana do Libro de Compostela con actividades na rúa foi tan bo que a organización quere incrementar "a súa relación con máis espazos da cidade". Este domingo decorrerán as últimas actividades.

A Semana do Libro de Compostela (Selic) despídese un ano máis e, nesta ocasión, faino estabelecendo como obxectivo para a próxima edición a procura "de espazos de encontro para ampliar os modos e modelos de lectura". As librarías e as editoras participantes quedaron satisfeitas do que supuxo saír á rúa nesta quinta feira -con actividades na rúa do Vilar e na praza das Praterías- e consideran que esa relación debe ser ampliada en futuros anos. Tanto é así que pensan en chegar a outros espazos da cidade. Desta forma, consideran que tamén se poden "diversificar os argumentos sobre a música, a ciencia, o ensaio, a poesía, a ilustración". Todo para "conseguir unha verdadeira participación do público e que non haxa só espectadores ou espectadoras do que ocorre". De feito, nestas últimas horas de evento Carlos Labraña guiou un grupo de persoas polo percorrido que facían habitualmente Maruxa e Coralia -coñecidas popularmente como 'As Maruxas'- pola cidade. Propostas de lecer para todas Para o domingo está prevista unha actividade de contacontos destinada ás crianzas. Será na sede de Afundación, no Vilar, a partir das 12 horas. Unha hora despois a escritora Emma Pedreira compartirá as súas impresións sobre determinados libros co público. Ás 17.30 horas o protagonista será Federico García Lorca, "que desde a súa estatua na Alameda seguro que escoita a conversa que manterán Henrique Alvarellos, autor de Federico García Lorca en Santiago de Compostela (Alvarellos Editora), e Aníbal Malvar, autor de Lucero (Ediciones Akal), na rúa do Vilar". A fin de festa da Selic será ás 19 horas co concerto de aCentral Folque. Precisamente esta última xunto con Alvarellos editora, Bunker Books, Carlos Meixide, Consorcio de Santiago, Cuarto de inverno, Fundación Anselmo Lorenzo, Irmás Cartoné, Libraría Lila de Lilith, Libraría Pedreira, Librería Aenea e o Servizo de Publicacións da USC permanecen até o final do festival, e esta fin de semana incorporouse a editora Árbore Azul. A Libraría Numax e a editora Patas de peixe tamén formaron parte da Selic até a pasada cuarta feira.


Summary: Na Galiza notificáronse 37 contaxios.

O Ministerio de Sanidade confirmou na tarde desta sexta feira o primeiro falecemento dunha persoa polo contaxio da varíola do mono. Un só mundo e unha soa saúde contra os virus do futuro En total, no Estado español notificáronse até o de agora unhas 4.298 persoas contaxiadas, das que só 120 (3,2%) precisaron ser hospitalizadas para recibir tratamento médico, segundo os datos da Rede Nacional de Vixilancia Epidemiolóxica (Renave). De todos os casos notificados, 64 corresponden a mulleres, tendo un moito maior transmisibilidade entre os homes. O gromo de varíola do mono, en cinco chaves No caso da Galiza, o último reporte do Ministerio de Sanidade, desta mesma tarde, mostra que se rexistraron 37 contaxios. Madrid e Catalunya son as autonomías máis afectadas por esta vaga de casos, con 1.656 e 1.406 respectivamente. A OMS declarou a alerta máxima O pasado 23 de xullo, a Organización Mundial da Saúde (OMS) decretou a alerta máxima e a emerxencia de saúde global pola varíola do mono, logo de que e producise un aumento exponencial dos casos nas últimas semanas. Foi o director xeral da OMS, Tedros Adhanom, quen tomou a decisión de declarar o nivel máis alto de alerta que pode emitir o organismo, despois de que se notificara o falecemento de cando menos cinco persoas. O Ministerio estuda a compra de vacinas contra a varíola Despois de que a OMS decretase o nivel máximo de alerta, a responsábel de saúde da Comisión Europea, Stella Kyriakides, asegurou na súa conta de Twitter que as autoridades estiveron " seguindo a situación de maneira activa desde o primeiro día". Aliás, sinalou que "as vacinas contra a varíola do mono xa están a ser entregadas aos nosos Estados membro. Estamos preparados para intensificar a resposta da Unión Europea (UE)".


Summary: Volve a actividade ao pavillón Carballo Calero

Ademais das 20 persoas que se formarán en atención sociosanitaria a dependentes no obradoiro dual de emprego "Carballo Coida", o concello carballés acollerá este curso outras 4 accións formativas para persoas desempregadas. Serán un total de 60 alumnos/as os que participen en cursos de carpintaría, soldadura, telecomunicacións e cociña: Cociña: 828 horas Operacións auxiliares de montaxe de instalacións electrotécnicas e de telecomunicacións en edificios: 458 horas Soldadura con eléctrodo revestigo e TIG: 758 horas. Montaxe de mobles e elementos de carpintaría: 538 horas. As persoas que precisen máis información poden dirixirse ás oficinas municipais do Fórum, previa cita no 981709010. Pavillón O pavillón do complexo deportivo Carballo Calero xa está operativo tras as obras de mellora realizadas na fachada e na cuberta co obxectivo de solucionar os problemas de filtracións de auga, humidades e condensación que viñan afectando nos últimos tempos ao desenvolvemento da actividade deportiva.


Summary: A carga asistencial increméntase lixeiramente, con oito hospitalizados máis na última xornada.

As cifras de contaxios e infeccións activas de Covid-19 na Galiza baten marcas por terceiro día consecutivo. Así, nas últimas 24 horas rexistráronse 5.718 positivos, mentres que a cifra de casos activos escala até os 36.909. A presión hospitalaria tamén se incrementa lixeiramente, con 321 hospitalizados por coronavirus (oito máis). A taxa de positividade por PCR volve a repuntar e alcanza o 23,52%. No que respecta ás novas infeccións, segundo os datos publicados esta quinta feira pola Consellaría de Sanidade -recolle até as 18 horas da cuarta feira-, a cifra de 5.718 implica bater a anterior marca de 4.559 casos deste 29 de decembro. De todos os positivos notificados na última xornada, a área de Santiago sitúase á cabeza ao concentrar 1.503 das novas infeccións. Séguenlle a da Coruña, con 1.045; a de Vigo, con 983; a de Pontevedra, con 631; a de Ourense, con 622; a de Lugo, con 619; e pecha Ferrol, con 315l. Segundo os últimos datos actualizados polo Ministerio de Sanidade na tarde da cuarta feira, a incidencia acumulada da Galiza continúa en ascenso e alcanza os 1.214,74 casos por 100.000 habitantes. No Estado esta taxa está nos 1.508,39. Para analizar o ascenso da cifra de contaxios detectados no último día, hai que ter en conta que nas últimas 24 horas analizadas realizáronse 17.417 PCR, que son 2.530 máis que a xornada previa. En canto á taxa de positividade en PCR -número de infeccións detectadas cada 100 test-, volveu a subir até 23,52%, moi por riba do limiar do 5% que fixa a Organización Mundial da Saúde (OMS) para dar por controlada a pandemia. Se se observan as hospitalizacións, o Servizo Galego de Saúde (Sergas) contabilizaba un total de 321 pacientes covid ingresados, oito máis que o día anterior. De todos eles, 271 están en planta (nove máis) e 50 en unidades de coidados intensivos (un menos). A carga asistencial increméntase en catro das sete áreas. Pontevedra, rexistra 38 hospitalizados en planta (un máis) e 10 en coidados intensivos (sen cambios); a área de Santiago conta con 39 ingresados en unidades convencionais (cinco máis) e catro en UCI (un menos). Tamén aumenta no distrito sanitario de Ourense, onde hai 44 pacientes en planta (seis máis) e sete en UCI (sen cambios) e no de Lugo, onde son 15 os hospitalizados en unidades convencionais (tres máis) e cinco en críticos (sen cambios). Doutra banda, a presión hospitalaria baixa en dúas. Na de Vigo, hai 66 pacientes en planta (cinco menos) e 14 en UCI (sen cambios); mentres que a de Ferrol mantense con dous ingresados en críticos pero conta cun menos en unidades convencionais, 12. A área da Coruña, pola súa banda, non rexistra cambios e mantén a 57 pacientes en unidades convencionais (sete máis) e oito en UCI (dúas máis); A sexta vaga da pandemia da Covid-19 segue en ascenso. Así, Sanidade notifica esta quinta feira unha nova marca con 36.909 casos activos da enfermidade, após unha suba de 4.802 nun día. Esta escalada dáse en todas as áreas sanitarias, sen excepcións. A que máis casos activos acumula segue sendo a de Vigo, con 9.345 (+651), seguida da de Santiago con 6.738 (+1.431). As persoas falecidas diagnosticadas con Covid-19 desde o inicio desta pandemia ascenden a 2.760, ao notificar a Consellaría de Sanidade este cuarta feira tres vítimas mortais máis.


Summary: As irmáns Touza, chamadas as "Schindler galegas", serán as protagonistas dun filme de Hollywood que está en preparación e que se rodará en 2018 en Galiza, Madrid e Nova York. Falamos co seu guionista, Emilio Ruiz Barrachina, que ademais vén de publicar a súa historia nunha novela que, como o filme, se titula 'Estación Libertad'.

Emilio Ruiz Barrachina (Madrid, 1963) -poeta, novelista e director de cinema- ten a teima de dar a coñecer ao gran público internacional a historia das irmás Touza, que salvaron desde o seu quiosco na estación de tren de Ribadavia, a unhas 500 persoas que fuxían dos nazis cara a Portugal. Fala con paixón das tres irmáns que nunca dixeron unha palabra desta fazaña: "Creo que é unha historia magnífica, creo que non se lle puido recoñecer e se cadra nin sequera tiña interese en que se lle recoñecera nunca nada. Só buscaban axudar á xente e o feito de que hoxe se poida falar de que 500 persoas se salvaron é grazas a elas. Algunhas delas nin sequera as lembran e non as poden identificar. Eran unhas horas, un período curto e logo pasábanas. Eu creo que agora é tempo de recoñecer este tipo de xestas, máis aínda nun tempo coma este no que estas cousas non se valoran. E hai que poñer isto por riba dos valores económicos, que parece que son os únicos que hoxe rixen a nosa vida". "A intención é dar a coñecer a historia das irmás Touza fóra das nosas fronteiras" - Como coñeciches a historia das irmás Touza?- Fará agora tres anos. Estaba rodando para a TVG un documental sobre o caso Metílico e unha das persoas que traballaba alí, Fernando Méndez, ao pasar por Ribadavia díxome que alí acontecera unha historia fantástica que algún día habería que levar ao cinema. E fomos á estación, contoume máis, amosoume onde estaba a cantina, que agora é un xardín, onde lle fixeron unha homenaxe. Fascinoume a historia, púxenme a investigar e o primeiro que fixen foi o guión. Eu primeiro penseino como un filme, e a raíz do guión, a editorial La Esfera propúxome ampliar a historia e contar máis. - Supoño que te mergullarías na historia real. Pero quen foron as túas principais fontes? Porque as Touza morreron sen contar nada, non?- É unha historia baseada en feitos reais, pero ficcionada, por unha razón: hai moitos libros que se escribiron: a biografía das irmás, algunha tv-movie... A historia real delas é bastante coñecida. Pero elas nunca contaron nada. A historia descóbrese no ano 74 cando un alemán que vivía en Nova York, pídelle a un amigo galego que vivía en Manhattan que cando fora de vacacións a Galiza que por favor contactara con estas irmás para darlle as grazas por terlle salvado a vida. Esta persoa chega, contacta cun libreiro de Monforte, e localízaas e escribe a historia. Ese é o punto de partida a partir do cal os investigadores e a súa propia familia comezan a saber, até ese momento ninguén sabía nada. Ese é o xerme de toda a historia. A partir de aí, que fixen eu? Primeiro poñelo en linguaxe cinematográfica, e dotar a narrativa da ficción necesaria para que interese ao público. A historia real xa estaba contada. Agora a intención deste libro, ademais do filme, é dar a coñecer a historia das irmás Touza dun xeito máis popular, fóra das nosas fronteiras, porque creo que é unha historia de solidariedade, de amor desinteresado polo ser humano, que nestes momentos que corren, merece se contada. A historia descóbrese no ano 74 cando un alemán que vivía en Nova York, pídelle a un amigo galego que vivía en Manhattan que cando fora de vacacións a Galiza que por favor contactara con estas irmás para darlle as grazas por terlle salvado a vida. - O punto de vista desde o que o contas, tanto na novela coma no guión, é o mesmo ou daslle diferentes enfoques?- É o mesmo. 'Estación Libertad' é o nome clave que tiña a estación de Ribadavia na II Guerra Mundial nos anos 40, que é cando as irmás levan a cabo todo este labor humanitario, xogándose o pelexo para pasar a uns 500 refuxiados, a maioría deles xudeus, aínda que non todos, a Portugal para que embarcasen cara a América. En realidade o que eu conto, ademais da historia delas, que é o punto central, sobre todo de Lola, que é a máis implicada, é a vida da estación, por iso se chama así. É un pouco todo o que sucede arredor delas nesta estación. Eu no libro indago máis na xente que chegaba, porque isto si que é un punto até agora bastante descoñecido. Que tipo de xente chegaba para pedirlle axuda ás irmás e a toda a rede que elas tiñan organizada: o taxista, a xente que os pasaba en barco polo Miño... con moitos excombatentes republicanos, pero había xente de todo tipo. O taxista que os axudaba fora chofer de Millán Astray, por exemplo. Esta xente chegaba en condicións críticas, porque era unha viaxe moi dura, tiñan que atravesar as liñas alemanas, cruzar os Pirineos de incógnito... Era xente que tiña un certo poder económico. Era moi difícil chegar, imaxina España nos anos 40. Non era barato. E a xente pregunta: por que non embarcaban noutros portos? Porque no encontro en Hendaia entre Hitler e Franco, este último autoriza a axentes alemáns para que puideran entrar en España para vixiar as minas de wolframio, e tamén para vixiar os portos para que non fuxisen xudeus. A costa atlántica europea estaba tomada polos alemáns e a parte española tamén pola Garda Civil. O único recurso que quedaba era ir até Portugal. É unha historia de solidariedade, de amor desinteresado polo ser humano, que nestes momentos que corren, merece ser contada. - A túa novela xa está nas librarías. E en que punto está o filme?- O guión fíxose antes que a novela, ademais fíxeno directamente en inglés para que puidera trascender as fronteiras e se lle puidese dar ás irmás o recoñecemento que merecen a nivel de coñecemento popular. Elas foron homenaxeadas polo pobo xudeu en Israel, teñen unha árbore prantada nos outeiros de Xerusalén. A súa historia é coñecida, pero non tanto como se merecen. Se as comparamos con Schindler, para min teñen un valor engadido con respecto a el, porque Schindler era unha persoa poderosa, afiliada ao Partido Nazi, con moitos cartos, e -sen restarlle ningún mérito ao que fixo-, as irmás Touza non contaban con ningún medio económico, de feito, tiñan que organizar e moitas ocasións no Casino bailes, rifas, etc. E tiñan que facer todo isto sen que ninguén o soubera, porque estaban os alemáns, a Garda Civil, non era tarefa doada. E aínda así lograron salvar máis ou menos á metade de xente que Schindler, pero sen ningún medio e sen ningunha posibilidade económica. - Ademais non cobraban nada, non?- Nunca, xamais. Ademais, elas xa viñan facendo labores humanitarios de antes, porque o patio da súa casa en Ribadavia daba ao patio da cárcere municipal, e na Guerra axudaban aos presos, levábanlle alimentos, mensaxes... O tema xa viña de antes, cunha tradición persoal de axuda coa xente que máis o precisaba. Por iso creo que é unha historia que se debe coñecer fóra. 'Estación Libertad' é o nome clave que tiña a estación de Ribadavia na II Guerra Mundial nos anos 40, que é cando as irmás se xogan o pelexo para pasar a uns 500 refuxiados, a maioría deles xudeus, a Portugal. - A súa familia era republicana ou esquerdista? Hai algún dato neste sentido?- A maioría foran combatentes do bando republicano, pero non creo que o fixeran por política, sinceramente. Creo que o fixeron por humanidade. É que todo isto está moi ligado ao contrabando daquel entón. Aqueles pobos fronteirizos ou case, vivían do contrabando con Portugal, e por iso era posible pasar xente a Portugal, onde outro grupo de portugueses os axudaba a pasar até Porto ou Lisboa, máis que polo tema político, que tamén é verdade que había aí moito combatente, polo tema humanitario e económico. Se non houbese estas redes de estraperlo, non tería sido posible pasalos a Portugal. - Volvendo ao filme, xa hai director ou directora? Protagonistas? Cando se rodará?- Non, aínda están a buscar as persoas axeitadas. Eu xa fixen o guión, indicáronme algunhas correccións que estou facendo co resto dos guionistas, porque queren que as escenas teñan máis acción. E a min paréceme ben sempre que non se desvirtúe a esencia da historia que se está a contar. Moitas veces cando escribimos guións en España achicámonos un pouco pensando en que como non vai haber cartos pois xa non metemos escenas complicadas para non encarecer a produción. Aquí é ao revés, hai que meter acción, máis explosións, máis de todo... Agora estou nese proceso, estou sendo asesorado por guionistas americanos que saben máis disto que nós. Aquí aínda estamos aprendendo a facer acción. Elas xa viñan facendo labores humanitarios de antes, porque o patio da súa casa en Ribadavia daba ao patio da cárcere municipal, e na Guerra axudaban aos presos, levábanlle alimentos, mensaxes... - É unha coprodución hispano-estadounidense?- É unha coprodución porque aquí rodarase moito. A nós gustarianos que todo se contase tal e como foi, pero houbo que adaptalo. Eu creo que tamén habería que facer un documental, pero un filme ten que ter unha narrativa que non se corresponde exactamente coa realidade. As irmás rexentaban un quiosco pequeniño, onde abaixo tiñan unha especie de almacén, onde tiñan as cousas de contrabando. E aí é onde algunha vez agocharon a xente pasa pasalas a Portugal. Pero tíñanos horas, porque non tiñan ali xeito de gardar xente moito tempo. E no filme teñen que esconder xente máis tempo, a cantina convírtese nunha señora cantina de estación, porque hai que contar as cousas visualmente para que atraian. E isto é un pouco o que se está facer. Supoño que se rodará en 2018. Rodarase en Galiza, claro, pero non na ponte real, que está rodeada de estruturas modernas, senón no canón do Sil, que é moito máis espectacular. Non prexudica a historia, pero dá moito máis xogo. Logo a parte dos trens hai que rodalo en Madrid, porque é onde está a única vía onde se poden meter trens de vapor. - E tamén en Nova York, non?- Si, porque a historia conta como unha persoa despois de 60 anos volve buscar o seu pasado. Un galego, que viviu todo isto como un neno, volve a contar todo o que pasou e tamén a contar por que non regresou en 60 anos. Ese é o fío condutor da historia. Ten algo da 'Lista de Schindler' pero tamén de 'Cinema Paradiso', de regreso ao comezo.


Summary: A terceira edición do CO(M)XÉNERO analiza o cibersexismo nos videoxogos. Sermos Galiza aproveita para conversar sobre a situación da muller neste medio con dúas das participantes, Nieves R. Brisaboa e Luz Castro.

O CO(M)XÉNERO, seminario permanente de comunicación e xénero organizado polo Grupo de Estudos Audiovisuais da USC, analiza na súa terceira edición os días 18 e 19 de novembro a violencia contra a muller no eido dos videoxogos. No marco deste evento, a doutora en informática Luz Castro fará unha «charla-obradoiro» arredor das personaxes femininas, levando a cabo un repaso desde o inicio da historia dos videoxogos, estabelecendo como foron tratadas como obxectos en lugar de suxeitos. Constitúen, neste senso, «un elemento que chama ao heroe á acción», explica a profesora, nunha tópica de resgate que «procede do cinema e da literatura». As personaxes femininas constitúen «un elemento que chama ao heroe á acción», explica a profesora Luz Castro Coa aparición das protagonistas femininas, prodúcese segundo conta unha copia das personaxes masculinas con atributos femininos, como acontece con Lara Croft. Se ben actualmente se aprecian cambios no tratamento da muller, Castro afirma que aínda que xa podemos xogar con mulleres, «isto é máis habitual nos xogos indie, mentres nos tripla A (de distribuidoras importantes) é máis difícil». Á reflexión teórica súmase a parte práctica da súa sesión, na que a audiencia terá a posibilidade de deseñar personaxes desde unha perspectiva de xénero, a través de ferramentas gratuítas online. Porén, alén da parte máis gráfica, o importante estará na definición das características e atributos, habilidades e virtudes, consonte á tipoloxía de xogo, de maneira responsábel, integradora e non sexista. Industria masculinizada A ausencia de figuras femininas fortes e independentes pon en manifesto, de fondo, un problema da industria. «Non chegamos a 20% de mulleres no sector», afirma Castro. A catedrática de Linguaxes e Sistemas Informáticos da Universidade da Coruña e Premio Nacional de Informática Nieves R. Brisaboa, quen tamén participa no seminario, advirte da carencia de alumnas matriculadas nas carreiras STEM (Ciencia, Tecnoloxía, Enxeñaría e Matemáticas). As enxeñarías contan só con 19% de mulleres, mentres na especialidade de informática se chega ao alarmante 12% As enxeñarías contan só con 19% de mulleres, mentres na especialidade de informática se chega ao alarmante 12%. Lonxe de reverterse, esta tendencia vese acusada no tempo: «cando eu estudei, eramos un 30% de mulleres. Desde o cambio a enxeñaría na nomenclatura do título, a presenza feminina non deixou de diminuír». Brisaboa localiza as causas desta dinámica, por unha banda, nas imaxes que das mulleres dan os videoxogos, un dos principais atractivos dos que optan pola formación, provocando unha falta de identificación do público feminino –e tamén de boa parte do masculino, que non atopa atractiva a imaxe do informático friki e asocial creada polos medios de masas. Mudar o paradigma Para darlle a volta á situación precisamos máis mulleres creando, que muden os modelos de representación. «Se os xogos están feitos por homes brancos heterosexuais occidentais, o que imos ver é a súa perspectiva», coincide Castro, no xogo do peixe de rabo na boca. «Se os xogos están feitos por homes brancos heterosexuais occidentais, o que imos ver é a súa perspectiva», coincide Castro De aí a necesidade de eventos como este seminario, sinalan ambas, para visibilizar a situación das mulleres, tanto na pantalla como detrás dela, e permitir que as novas xeracións atopen referentes. Por outra banda, Castro chama a atención sobre a normalización do traballo feminino no sector: «ás veces parece que só nos chaman para falar da nosa situación, pero non do que facemos». Na súa opinión, isto contribuiría a valorar realmente as mulleres como traballadoras do sector.


Summary: De seguido reproducimos a entrevista de Antón Lopo ao escritor Xulio Calviño pola que o xornalista recibiu o XIII Premio Xohán Carballeira de Xornalismo. A entrevista, enmarcada na serie "Extintivos", foi publicada no Sermos Galiza número 137.

O autor da desbordante novela 'Carpe Diem', que leva doce anos de aillamento voluntario, asegura que o baleiro absoluto nos libera da mentira. O último libro de Xulio Calviño [Carpe Diem. Nos axiomas do Nazionalcatolicismo, publicado por Difusora] exerce un polo magnético que, talvez, emana do propio estado vital do autor: un home de 67 anos que leva máis dunha década de aillamento na súa casa [vive na Coruña] e que xa só apareza na Literatura ["despois de ler todo o que tiña que ler"] a posibilidade de obter nela unha erección. Nas máis de oito horas que permanecemos xuntos, con xantar incluído nun restaurante cerca de María Pita e sesión de te nun local da parte vella coruñesa, Calviño percorre, nun verbo tan desbordante como a mirada xuvenil que protexe con lentes de sol case ortopédicos, a dualidade do mundo que lle tocou vivir e a rebeldía púrpura que lle corroe as veas. Non emite en ningún momento autocompracencia, do mesmo xeito que tampouco lle atribúe solemnidade algunha ao seu aillamento: "Non é por egolatría ou por desánimo, senón porque estou máis cómodo así". No fondo, a tese que formula nada máis encontrarnos parece crible ["Podo facer comigo un xuízo implacable"] e se lle dis que, "por favor", mova unha man para tirarlle unha foto, el levanta o puño. Se lle falas de Rosalía, apresúrase a subliñar que foi "Un poeta macho: o seu marido [Manuel Murguía] era a puta barata. Gustaríame pasar unha hora con ela comendo castañas en Bastavales". Se lle preguntas por Torrente Ballester [acompañouno vinte días por América "en olor de multitudes" como axudante e presentador das súas conferencias], responde que era "tremendamente intelixente", "un gran bebedor", "unha lingua viperina", un escritor "que non abría a boca a menos que lle desen cartos". E se lle mentas a situación do idioma, el enfurécese e as palabras amontóanselle excitado: "O galego é unha lingua enfebrecida pola lingua do amo". No medio, quedarían outras paixóns: a Literatura greco-latina [engastada a Carpe Diem como a árbore á súa sombra no mediodía de verán], a creación literaria [anda metido en tres novelas ao tempo], o fondo pedagóxico da súa experiencia como profesor, Lacan e a psicoanálise ["entendo o real como Lacan: o lugar do fantasma"], Uxío Novoneyra, a Xustiza do pobo e Galicia: "Hoxe é unha desfeita: case ninguén pide a independencia". "Ata o 68", asegura, "eu estaba morto: vivía nunha castración simbólica absoluta: a da miña nai" Xulio Calviño naceu na Xesta [Concello de Lalín] en 1947: a súa nai era mestra alí e o seu pai exiliárase en Venezuela despois da Guerra Civil [fora secretario do Partido Socialista no Deza e pesaban sobre el tres penas de morte]. Porén, a primeira vez que viu o mundo, foi en 1968, nas revoltas do maio compostelán: "Ata o 68", asegura, "eu estaba morto: vivía nunha castración simbólica absoluta: a da miña nai. Ela e o meu pai eran produtos do medo franquista, ela particularmente aterrorizada: polos seus compañeiros desaparecidos, polos seus compañeiros expedientados ou polos que foran fusilados. Hai que entedela como unha vítima do fascismo e do catolicismo, que a envolvía dun xeito absoluto, terrorífico". Co seu pai reconciliouse aos trece anos, cando volveu do exilio por unha amnistía da ditadura, e á súa nai comprendeuna despois de morta, ao regresar un día sobre os seus pasos ata a Xesta e atopar un home que tanguía vacas por un camiño. Entablaron conversa por casualidade e o home non tardou en recoñecelo como o fi- llo da mestra, unha das mulleres que el máis admirara na súa xuventude: clandestinamente, dáballe clases aos veciños nas palleiras para que puidesen emigrar cunha certa formación: polo menos, ler e escribir. Calviño evoca cun alaso profundo aquel home que "mantiña as últimas vacas da aldea contra todo criterio da rendibilidade porque non concibía a vida sen tocarlle ás vacas os tetos": el liberouno dos prexuízos da súa nai ao desvelarlle o seu heroísmo silencioso. Esa nai, absorbida polo "terror católico", internouno aos sete anos el e ao seu irmán [Xosé María Calviño] nos Paúles da Nosa señora dos Milagros [Baños de Molgas] para que foran cregos. Alí, pasou moito medo: medo físico, metafísico e poético. "Adorno dixo que despois de Auschwitz era unha barbarie escribir poesía, pero eu creo que, precisamente, despois de Auschwitz se volveu obrigado poetizar". Os Milagros foron o seu Auschwitz, un campo de concentración católico no que quedou preso dunha "proxección paranoica do real", cunha "ferida do Eu non cicatrizable". O real, explica, "é o imposible: o lugar da lei e da morte do desexo. O real está cheo de buratos e os seus donos son os políticos, os pedagogos e os cregos. É unha impregnación letal". Iso non quita que nos Milagros fose feliz, "son cousas distintas" [a felicidade e a paranoia]: alí masturbouse por primeira vez, tivo as súas primeiras relacións homosexuais, a súa primeira erección e a súa primeira experiencia mística... Tamén viu por vez primeira "a carne corrompida como elemento do desexo... Eu era un querubín e a miña felicidade estaba construída a partir do terror-pánico". Dos Paúles de Molgas trasladárono aos Paúles de Vilafranca do Bierzo e de alí fuxiu cando ao seu irmán lle armaron un "xuízo sumarísimo" por desobediencia: ambos foron dar a "un reformatorio", que é como el denomina á Academia Zorelle de Ourense. Logo pasou aos Dominicos da Coruña, "que era o mesmo que pasar da paranoia á esquizofrenia, dividido entre o mundo laico e o sagrado". Os dominicos, aclara, eran "os cregos da burguesía coruñesa: Todos fornicaban con folganza e todos acabaron pendurando os seus hábitos". Describe a cidade como a Venecia tenebrosa de Thomas Mann e lembra a súa cuadrilla de María Pita, coa que ía coller camaróns e pescar lubinas; ou o seu profesor de Matemáticas, un comandante do exército que lles daba clases en uniforme de gala e antes de dar a clase pousaba o sable sobre a mesa e prendía un Ducados. Todo cambiou en canto o seu pai [reinstalado en Galicia] lle permitiu ir ao instituto e Calviño descubriu un mundo alén da paranoia e da esquizofrenia. O seu primeiro contacto co exterior foi a través dun "compañeiro maricón no que os outros estudantes mallaban ata que cheguei eu e pelexei coa clase para protexelo. Tampouco creas que era un acto totalmente altruísta: o rapaz levábame a casa e permitíame entrar na súa biblioteca, algo que en min significou a irrupción do libro como exaculación, como tesouro que pode redifinir o mundo a partir dunhas claves das que só ti coñeces o enigma". O instituto foi unha eclosión de liberdade e "un encontro co sexo en estado puro", fenómeno representado en certo xeito polo seu profesor de Latín, un home represaliado polo franquismo que lles lía a Catulo e lle ensinou a palabra irrumatio, ["os romanos chamaban irrumatio á realización dunha felación anal a unha muller"]. No instituto tamén se preparou para a que sería a súa gran aventura: a universidade: "Son dunha xeración que se educou entre cregos e necesitabamos a euforia de crear desde a nada a nosa mitoloxía. Non chegamos ao acto do suicidio físico pero sí ao do suicidio simbólico: todo o que había ao noso arredor era deserto". "Son dunha xeración que se educou entre cregos e necesitabamos a euforia de crear desde a nada a nosa mitoloxía" Chegou a Compostela en vésperas das revoltas estudiantís, nas que sería un activista entusiasta. Estivo no grupo que acantazou con adoquíns o tren de Fraga Iribarne, secundou o peche na Facultade de Historia ou o asalto ao Pazo da Universidade, e participou na mítica asemblea de Medicina, o cal lle acarreou a súa primeira estadía no cárcere. "Todos", evoca, "eramos militantes antifascistas, con diferentes matices. E todos tiñamos en común que queriamos acabar con aquel réxime ditatorial, aquela tiranía, o Gran Irmán, o Leviatán, a besta da Apocalipse..." Desde logo, non pasaba desapercibido, nin sequera para as autoridades académicas, que o expulsaron da Universidade: debeu acabar a carreira de Filosofía e Letras na Complutense de Madrid, onde tamén casou en 1970 [ten unha filla]. Ese mesmo ano, volveu pisar o cárcere tras ser detido por distribución de propaganda ilegal cerca de Compostela. Durante o xuízo, o seu pai pasou tanto medo que transpirou sangue. Volvendo atrás a mirada, pregúntase como as accións heroicas e as rebeldías de entón desembocaron na sociedade actual: "isto non é polo que loitabamos. Quedamos instalados no desastre da oclocracia [o goberno dos peores] e da cleptocracia [o goberno dos ladróns]. A súa impunidade é o resultado duns partidos que teñen o poder lexislativo, o xudicial e o político. Só o pobo sublevado, capaz de reclamar a lexitimidade, pode cambiar a situación: necesitamos un pobo en armas. Luís XVI non morreu e aínda latexa no pobo a pulsión da guillotina". Ao falar da débeda dos estados, bota as mans á cabeza: "É inadmisible que España pague cen millóns de intereses por unha débeda de 33.000 millóns. Deleuze xa o dixo: o capitalismo nunca foi liberal: o capitalismo sempre é un capitalismo de estado. O grupo que detenta o poder e o goberno é o títere da banca e do capital. Non importa tanto esquerda ou dereita". Vivimos, engade, "no imperio das tres grandes panzas: a panza de Ubú, a de Oblomov e a de Falstaff. O pobo é o asoballado, o explotado, a vítima do magnicidio, e o pobo sábeo, pero é cómplice: cada pobo ten o goberno que se merece e cando cansa, sublévase e corta os gañotes dos panzáns. Hoxe, porén, desde a perspectiva de Europa, nesta festa de mentiras, mascaradas e carnaval, é inviable unha sublevación. Vivimos no século IV de Roma: somos un continente en pura decadencia. A sublevación deberá vir dos continentes explotados: teñen que ser de novo os bárbaros os que acaben co Imperio". A transición pasouna Xulio Calviño roldando por varios traballos. Licenciouse pero non puido opositar porque, ao pasar polo cárcere, carecía de certificado de boa conduta. O seu pai mercoulle un pasaporte falso por 50.000 pesetas e marchou dar clases de prácticas de español en Irlanda do Norte. Ía coa idea "de non regresar ata que morrese o tirano, pero foi tal a saturación que tiven dunha sociedade tan hipócrita como a británica que volvín aos dous anos a Galicia". Sentíanse tan agobiados el e a súa muller en Irlanda do Norte que as fins de semana baixaban a Dublín para fuxir da dobre moral que os asfixiaba. Finalmente, coa relaxación lexislativa, puido sacar a oposición de instituto e buscou unha praza o máis lonxe posible da Coruña [acabou en Málaga]. Foi unha fuxida que durou 32 anos, ata apartarse voluntariamente do ensino: o testamento onde explica o porqué dese abandono titúlase Sherezade. Crítica da razón pedagóxica. "A chegada do PSOE ao goberno", enfurécese, "destruíu os últimos rescoldos do ensino público: desmontárono para entregarllo aos cregos e á patronal". Entrou, a partir de aí, nunha crise tremenda que levou por diante o seu matrimonio e o seu patrimonio. Durante uns anos, dedicouse a organizar orxías nunha finca con 1.500 limoeiros e laranxeiras que posuía en Cártoma (Málaga), e foi "o home máis feliz do mundo en compaña de putas" e en medio de maratóns sexuais. Pero unha vida así resultaba difícil de soster e debeu vendelo todo para pagar "as débedas cos puticlubs". Os cartos que lle quedaban gastounos nun psicanalista cego [como Tiresias, o vedor de Tebas] que lle pasaba consulta cun garda xurado "polo medo que lle metín no corpo". Non era para menos: nada máis sentar no diván espetoulle que estaba alí para desmontarlle a súa impostura e, nos días sucesivos, non deixou a mínima oportunidade para demostrarlle que non fachendeaba. "Era un psicanalista surreal", bota a rir Calviño, axitando o seu corpo nervudo, "que só quería amasar cartos e comprar cabalos. A un púxolle o meu nome e aconselleille que llo cambiase polo de Incitatus [o cabalo de Calígula], moito máis simbólico... Pero el absorbeu as miñas miasmas: convertinme nun Narciso roto e entrei no baleiro absoluto, que é unha forma de plenitude porque o baleiro nos libera da mentira". "O único que pretendo é vivir no baleiro da mó- nada de Leibniz, travestido como prisioneiro da caverna de Platón" Salvado do seu reflexo e de Edipo ["porque Narciso está antes e despois de Edipo"], volve á Coruña e intenta "desesperadamente" reconstruír a súa mocidade: "Había unha pulsión de morte e quería restaurar unha xenealoxía que só se podía ler ao revés. Pero o que atopei de fronte foi a morte mesma ou, o que é peor, a loucura: todos os meus vellos amigos desapareceran ou estaban nunha clínica de repouso". Nesa circunstancia de frustración e angustia, toma unha decisión definitiva: seguir a máxima de Epicuro: Lathe biosas: vive no oculto, no anonimato. Mentres lle dá á copa un pequeno grolo, reafírmase na decisión: "o único que pretendo é vivir no baleiro da mó- nada de Leibniz, travestido como prisioneiro da caverna de Platón".


Summary: O presidente da Xunta e dos populares da Galiza insta a "calquera militante" que crea que pode presidir o partido a presentar a súa candidatura.

O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, que esta cuarta feira asiste en Madrid á Xunta Directiva Nacional do PP para convocar o Congreso extraordinario do que podería saír elixido líder do partido a nivel estatal, informou en declaracións aos medios de que anunciará a súa decisión definitiva sobre se acepta ou non o encargo unánime dos 'baróns' populares esta cuarta feira. Será tras a reunión da Xunta Directiva do PPdeG que vén de convocar en Compostela para esta cuarta feira ás 17.30 horas. "Imos falar co PP e ver desde a Galiza como podemos axudar e comprometernos ante a situación actual do partido, e cando os escoite dirixireime aos compañeiros do PPdeG e de todo o Estado, e máis importante, ao conxunto dos españois, para trasladar a decisión onde corresponde", dixo. O PP escollerá o seu presidente estatal o vindeiro 3 de abril Núñez Feixoo fixo fincapé en que "a forma é a garantía das cousas", polo que avoga por "respectar a forma, os procedementos e as leis, que para o PP son os seus estatutos". "Chegou o momento de que os afiliados falen, con nitidez, con liberdade e sen presións, e co único obxectivo de acertar. Empezou un Congreso extraordinario e urxente do partido; extraordinario porque a situación orgánica do partido así o requiría, e urxente porque temos que zanxala e pornos ao dispor do noso país", concretou o presidente da Xunta. Afirmou, aliás, que a situación á que chegou o partido nos últimos días "non é de recibo, nin para as persoas militantes nin para calquera cidadán con dereito a voto". Que pasaría na Xunta se Feixoo acepta liderar o PP e marchar a Madrid? O actual líder dos populares galegos salientou que a súa formación é "un instrumento democrático da España constitucional", á que, dixo, "nunca" lle fallou. Por outra parte, convidou a "calquera afiliado que crea que pode presidir o PP" a que presente a súa candidatura. "Eu fíxeno en 2003 e non era o candidato con máis opcións, e hoxe estou aquí como presidente da Xunta e do PPdeG", engadiu. Aliás, Feixoo afirmou que a presidenta da Comunidade de Madrid, Isabel Díaz Ayuso, é un "activo incuestionábel" do PP: "É a presidenta de Madrid e, polo tanto, unha persoa honorábel á que imos defender porque non nos presenta dúbidas sobre a súa honorabilidade".


Summary: O 12 de xaneiro celébrase unha festa para vigueses e viguesas en Compostela. Será no pub Tarasca e os seus organizadores animan a "sacar a viguesidade do armario".

Colle o Vitrasa de Santiago, ponte en plan "son de Vigo e non o nego", e ven á Festa de Vigo en Compostela O 12 de xaneiro celébrase unha festa para vigueses e viguesas en Compostela. Será no pub Tarasca a partir das 21.30 e os seus organizadores animan a "sacar a viguesidade do armario". Haberá música de Vigo -que a hai, moita e moi boa- e de seguro que se mirarán cousas ben divertidas. Na presentación do evento chámase a "coller o Vitrasa de Santiago" e a "poñerse en plan son de Vigo e non o nego".