Summary: "Descolado e frustrado" é como ve Gonzalo Caballero o presidente da Xunta debido á continua perda de apoio electoral que sofre o Partido Popular na Galiza.

Nos comicios do 10-N o Partido Popular non foi capaz de sumar unha maioría de apoios na Galiza, ao igual que aconteceu nas eleccións de 28 de abril. Por este motivo e máis polo preacordo alcanzado por PSOE e Unidas Podemos, o secretario xeral do PSdeG, Gonzalo Caballero, ve Alberto Núñez Feixoo "descolocado" e "frustrado". Após a reunión da Executiva do PSdeG desta quinta feira 14 de novembro, onde se ratificou Xaquín Leiceaga como proposta do PSdeG para senador por designación do Parlamento galego, Gonzalo Caballero asegurou que o Partido Popular se atopa sen rumbo ao ver que "o PSOE conseguiu avanzar cara á configuración dun Goberno progresista e de esquerdas". Caballero lembrou as declaracións do secretario xeral do PP, Teodoro García Egea, nas que chamou na pasada segunda feira a evitar un Goberno de Sánchez. Contrapuxo estas afirmacións coa defensa que Núñez Feixoo está a realizar da denominada 'gran coalición', en referencia a un pacto entre PSOE, Cs e PP para gobernar o Estado. "Fexioo está frustrado na vida política porque non conseguiu o que quería en España e porque perde a maioría na Galiza en tres convocatorias en 2019", sinalou o líder do PSdeG. A ese respecto, Caballero sinalou que se o PP quixese facilitar unha investidura no Estado "teno tan fácil como dicir aos seus deputados que apoien ao goberno presidido por Sánchez" e recalcou sobre o xefe do Executivo galego que está a dar "paus sen rumbo". Nesta liña, considerou que Feixoo tamén está preocupado porque "Casado non o incorpora na dirección do PP no lugar onde lle gustaría". Un partido "constitucional e constitucionalista" Gonzalo Caballero deixou claro que o PSOE é "un partido constitucional e constitucionalista" e afirmou que o PSOE goberna cun "respecto e unha aposta pola Constitución con claridade". "Nós non somos independentistas e cremos que dentro da Constitución e do diálogo con respecto á lei pode caber todo o que sexa democrático, pero á marxe da Constitución e da lei non cabe nada", sentenciou Caballero.


Summary: Constituída a comisión sobre o novo modelo de financiamento

A comisión sobre o modelo de financiamento botou a andar nesta terza feira no Parlamento da Galiza. O órgano de estudo, xurdido a partir dunha proposta do BNG, pretende buscar puntos de acordo entre os grupos da Cámara de cara a fixar unha posición conxunta diante do debate do sistema de financiamento. A hora de aprobar un novo modelo de financiamento achégase, tras atoparse prorrogado o sistema vixente desde 2014. A constitución do grupo de estudo na Cámara galega, demandado con insistencia polo BNG nos últimos anos, deu un paso adiante coa elección da mesa, conformada pola popular Carmen Pormar como presidenta, a deputada do PP Sandra Vázquez como vicepresidenta e o nacionalista Iago Tabarés como secretario. A posta en marcha da comisión serviu para que os grupos fixaran a súa postura a respecto das cuestións medulares do debate. Neste sentido, a portavoz nacional do BNG, Ana Pontón, defendeu un novo modelo "para que a Galiza gañe tras anos perdendo cun sistema asinado por Feixoo". Criticou "un sistema de recadación centralizada onde é o Estado quen decide como se reparte" e sinalou que "desde o BNG pensamos que debe ser xusto ao contrario, que debe ser a Galiza a que recade o cento por cento dos seus recursos, fixar desde aquí as nosas prioridades de investimento e despois facer contas co Estado. Hai que cambiar a mirada e pór sobre a mesa un modelo deseñado desde a confianza e que nos permita ter a chave dos nosos cartos". A deputada socialista Begoña Rodríguez Rumbo afirmou que o seu partido busca a postura que "máis beneficie a Galiza" e destacou que "sempre ofrecemos a nosa man tendida para chegar a acordos e para que eses acordos sexan os mellores para a nosa comunidade e para os seus cidadáns". Nesta dirección, aseverou que unha vez escoitados os expertos, "que son as persoas que máis saben e levan moitos anos traballando neste tema", e tendo en conta a alternativa da formación, chegarán "a unha conclusión". O voceiro popular, Pedro Puy, aproveitou a súa comparecencia para desmarcarse da proposta de concerto formulada polo BNG, se ben reclamou "máis autonomía financeira", "tendo en conta cal é conxunto dun sistema que ten un importante compoñente redistributivo que beneficia a comunidade autónoma". "Esa é a lóxica que traemos á comisión e que confiamos que sexa a prioritaria fronte a pretensións máis de carácter político", concluíu Puy, confrontado coa alternativa dos nacionalistas. O debate arredor do concerto prodúcese cando a totalidade dos estudos coinciden en que os territorios mellor financiados son aqueles que gozan dese réxime fiscal e recadan os seus impostos. Nesta liña téñense manifestado entidades como a Fundación de Caixas (Funcas), tomando os datos da liquidación orzamentaria de 2017, ou especialistas como Ángel de la Fuente, seguindo as cifras do orzamento de 2019. A Galiza é unha das grandes perdedores co actual sistema de financiamento. Advírteno economistas de orientación nacionalista como Xosé Díaz, mais tamén expertos ligados ao PP e ao Ibex, por exemplo, De la Fuente que coloca a Galiza como o cuarto territorio peor financiado do Estado.


Summary: Hai 2.678 desempregados máis no sector servizos en setembro que en agosto. O número de afiliados á Seguridade Social no país cae en case 5.000 persoas mentres baixa no conxunto do Estado.

O paro volve subir en Galicia. O número de parados rexistrados nas oficinas dos servizos públicos de emprego situouse ao remate do pasado setembro nas 238.203 persoas, o que supón un incremento de 1.264 en relación con mes de agosto, un 0,53%. O incremento é un chisco superior ao do conxunto do Estado (+0,45%), onde o número de desempregados aumentou en 19.720 persoas, o menor incremento desde 2007, quedando a cifra total en 4.447.650. O paro sobe en 1.300 persoas mentres a Seguridade Social perde case 5.000 afiliados O incremento do paro en Galicia en máis de 1.200 persoas contrasta coa perda de afiliados á Seguridade Social, onde caeu en case 5.000 persoas (4.969) no pasado mes e que sitúa en 936.669 cotizantes. E contrasta tamén cos datos do conxunto do Estado, onde as afiliacións aumentaron en 12.182, unha suba pequena pero moi pouco habitual no mes que pecha o verán e que adoita destruír emprego. Xa que logo, a emigración e o desleixo daqueles desempregados que non ven nas oficinas de emprego solución ningunha son as causas que poden explicar esa diferenza de case 4.000 persoas entre o aumento do paro e a perda de afiliados á Seguridade Social que, non obstante, recupera afiliados (+1,17%) con respecto a hai doce meses. Porque o desemprego caeu en 22.530 persoas con respecto ao mes de setembro de 2013 e, pola contra, nese período a afiliación á seguridade social só aumentou en 10.814 persoas. De feito, un mes máis, detéctase unha contracción na poboación en idade de traballar pola saída dos mozos cara fóra e o retorno dos inmigrantes cara os seus países de orixe. Así, a caída do desemprego dos estranxeiros é do 10,5% interanualmente en Galicia. O número de desempregados no sector servizos aumentou en 2.678 persoas no mes de setembro O remate do verán é o que provoca este novo aumento do paro, ao acabarse milleiros de contratos no sector servizos, onde Galicia acumula 146.120 parados tras crecer en 2.678 no mes de setembro respecto a agosto. Pola contra, o desemprego baixou na industria (-190), a construción (-800) ou agricultura (-472). Tamén sobe no colectivo sen emprego anterior, que acumula máis de 20.500 parados galegos e que sumou 48 máis no pasado mes. En canto á variación interanual, o número de parados reduciuse en 22.530 en Galicia, un 8,64% menos, fronte ao -5,86% do Estado, onde hai 276.705 desempregados rexistrados menos que doce meses antes. Por provincias, o paro subiu na Coruña e en Lugo con respecto ao pasado mes, un 1,23% e un 0,93%, respectivamente, pero baixou en Ourense e Pontevedra, un 0,34% e un 0,01%. Así, o número de desempregados supera os 95.000 en territorio pontevedrés e os 94.000 na Coruña, quedando en menos de 26.000 en Ourense e en case 23.000 en Lugo. Respecto á variación interanual, os parados diminúen en todas a provincias, destacando Lugo (-11,78%) e Ourense (-10,04%), seguidas por as caídas na Coruña (-9,22%) e Pontevedra (-6,88%). En canto aos contratos, asináronse 80.360 en setembro en Galicia, 8.327 máis que en agosto (+11,56%) e 11.259 máis que no mesmo período do pasado exercicio (+16,29%). A contratación indefinida sobe no mes nun 48,4% e a temporal nun 9,33%, mentres que interanualmente increméntanse os indefinidos o 24,5% e os temporais o 15,7%. Do total de contratos asinados en setembro, o 92,4% foron temporais Non obstante, do total de contratos asinados en setembro, 74.255 foron temporais e representan o 92,4 %; pola contra, os indefinidos foron máis de dez veces menos, 6.105 (7,6 %). HABERÁ AMPLIACIÓN


Summary: A deputada Carme Adán anunciou, en sede parlamentar o rexistro de diversas iniciativas demandando da consellería de Educación "explicacións".

O BNG rexistrou unha iniciativa parlamentar, polo trámite de urxencia, para que a consellería de Educación revise a súa política de externalizar o servizo de comedores dos colexios galegos. Carme Adán asegurou que a calidade da comida era boa cando se facía nos propios centros e polo persoal da consellería. Mais neste momento constatamos, dixo, que os caterings "son un verdadeiro problema". O BNG tamén rexistrou unha iniciativa para que Sanidade actúe "revisando todos os servizos e elaborando un plan de calidade dos comedores escolares primando os produtos galegos de calidade, peixe, carne, patacas… e que o caldo non viaxa dende Málaga a Arousa ou dende Málaga a Cuntis". A parlamentaria lembrou que existían denuncias sobre o mal estado da comida e non se actuou. Nos podemos aceptar, expuxo, que criterios económicos nos concursos na licitación dos comedores escolares primen sobre a calidade da comida. A deputada preguntou se non hai empresas abodno en Galiza para dar servizo de comida aos nenos e as nenas e con produtos da terra para que a comida teña que percorrer mil quilómetros "e chegar en mal estado".


Summary: O líder do PSdeG asegura que "seguirán o que se decida de forma maioritaria" o que vén a ser o mesmo que asumir as ordes da cúpula, partidaria da sucesión de Juan Carlos I por Felipe VI sen consultar á cidadanía.

O secretario xeral do PSOE galego, Xosé Ramón Gómez Besteiro, confirmou que @s deputad@s galeg@s do grupo socialista "aceptarán o que se decida maioritariamente" en relación ao modelo de Xefatura do Estado tras o anuncio de abdicación de Juan Carlos I, o que na práctica supón que votarán a prol da sucesión borbónica sen ningún tipo de consulta á cidadanía, tal e como quere a cúpula socialista. Nunha entrevista concedida á Radio Galega, Besteiro remarcou que "@s galeg@s forman parte dun grupo parlamentario, que é o grupo socialista a nivel de todo o Estado, polo que aceptarán a decisión de tod@s". Malia isto, Besteiro declarouse "claramente republicano" e defendeu a necesidade de abordar un "debate moito máis amplo" sobre o Estado que "sirva para os próximos 40 anos". Pokémon Por outra banda, sobre o feito de que Pilar de Lara, a xuíza instrutora da Pokémon, abrise unha peza separada para investigar a súa etapa como edil de obras en Lugo e unhas reformas realizadas no seu domicilio, Besteiro dixo sentirse "absolutamente tranquilo".


Summary: Aínda que son catro os topónimos vinculados coa árbore que nos agasalla con ameixas, ou sexa, a ameixeira, outros catro máis serán analizados nestas liñas. A documentación que adobía a etimoloxía foi extraída, sobre todo, dos arquivos Histórico Provincial de Ourense, o Histórico Universitario de Santiago, o da catedral da mesma urbe e o do Reino de Galiza. As datas que abarcan son do ano 922, co Tombo de Celanova (transcrito por J. M. Andrade Cernadas) a 1884, pasando por pergameos de 1123, varios baixomedievais e non poucos da Idade Moderna, onde a paleografía resulta un labirinto de enlaces e bucles.

Ben antigo resulta o apelido Aguiar, que procede de idénticos topónimos esparexidos polo noso país e que dan conta, como abundancial que é, dun lugar onde aniñan ou hai moitas aguias. Concretamente en San Fins de Brión (no concello homónimo), San Pedro de Río (A Fonsagrada), Santiago de Fontao (Vila de Cruces) e San Salvador de Landra (Vilalba) comprobamos lugares así denominados, velaí incluso que na primeira das freguesías referidas exista unha antiga fortaleza, tal e como xa documentaba Sancho IV, fillo de Afonso IX "O Sabio", por 1282. Vexámolo nun extracto: "los castiellos de Rocha Forte, de Ialles, d'Oeste, de Lobeyra, de Sant Payo de Lodo et de Cotobade, de Daravo, de Alcobre, de Santa María de Lançada, de las Encroves, d'Aguyar et de las torres de Padrón et de Teyx et de la cibdad de Santiago". En terras luguesas existen tres freguesías baixo esta denominación: San Clodio e San Lourenzo de Aguiar e Santa María Madalena de Sobrada de Aguiar, todas no municipio de Outeiro de Rei. Estas serviron –outrora– para dar nome a un antigo arciprestado da diocese de Lugo, tal e como documenta María Xosé Portela Silva. Porén, existen asemade os topónimos do Pazo Aguiar en San Xiao de Castelo (Cervo) e O Pereiro de Aguiar en San Salvador de Prexigueiró (O Pereiro de Aguiar). Amais disto, tamén se fai visíbel en Portugal, nomeadamente en Barcelos e Viana do Alentejo; así como no Brasil o municipio de Aguiar pertence ao estado da Paraíba. A diferenza doutros apelidos, este abonda na súa forma galega, sendo residual a castelanizada. Se nos mergullamos nos documentos que se conservan no AHPOu certificamos por 1305 a existencia dunha muller, pertencente ao estamento privilexiado, de nome "dona Orraqua Fernández, filla de Fernán Rodríguez d'Aguiar". O pouco habitual apelido Aldrei xorde mercé do topónimo existente en Marrozos (Compostela). Este, á súa vez e segundo Boullón Agrelo, procede do antropónimo Alderedo. A diferenza doutros apelidos, Aguiar abonda na súa forma galega, sendo residual a castelanizada Como nome de persoa xa se rexistra no Tombo de Celanova, concretamente cando un tal Aldretum, a súa filla Hodrozia e outros particulares entregan en doazón ao abade de Celanova, o 26 de setembro de 922, a basílica de San Vicenzo, fundada entre Arnoia e Limia. En relación co lugar de Aldrei, conseguimos documentalo nun pergameo que se custodia nos fondos da Fundación Penzol, datado en 1332, e polo que Domingos Pérez vende "quanta herdade eu ey e me perteeçe por parte da dita mina madre enno Fontao, de entre Andrey do Sisto, que he na fryglisía de Santa María de Marroços". Este lugar, sen dúbida, fainos lembrar a escritora compostelá Iolanda Aldrei, autora d'O Grimório Azul de Samaná. Ao falarmos das poucas persoas que portan este apelido debemos sinalar que están asentadas, sobre todo, polos arredores composteláns, amais dos municipios de Teo, Vedra e A Coruña. A versión difundida é a que carrexa o "y" ao remate da palabra, síntoma evidente do proceso de castelanización. O topónimo Aldrei, segundo Boullón Agrelo, procedería do antropónimo Alderedo Igual que no caso antecedente, en perigo de desaparición fica asemade o apelido Amboaxe, pois pouco máis de trescentas persoas o usan e exclusivamente na forma Amboage. Asentan, sobre todo, nos concellos de Santiso, Melide, A Estrada e Cambre e, seguramente, obteñen esta onomástica do lugar homónimo localizado no primeiro dos municipios, e máis concretamente na parroquia de San Vicenzo de Ribadulla. Destas terras foi Andrea Amboage Barco, avoa do empresario ferrolán Ramón Plá Monge Pullés e Amboage, a quen o papa León XIII lle concede un Marquesado o 4 de abril de 1884. Este –previo expediente instruído polo Ministerio de Graza e Xustiza– leva a denominación de Amboage. Informa Gonzalo Navaza na súa Fitotoponimia Galega que Ameixeira é un topónimo que o Nomenclátor de Galiza constata nos concellos de Cesuras, Crecente, Gondomar, Ordes, Salceda de Caselas e Vigo. Mais na súa forma plural vese pola Cañiza, Carral, Forcarei, Guitiriz, Negreira, Muras e Ortigueira. Como comentario queremos sinalar que co termo latino myxila ou myxula designouse unha especie de ameixeira, árbore que tamén dará nome aos lugares de Ameixenda (rexistrado outrosí como apelido), Ameixedo etc. Curiosamente, as persoas denominadas Ameixeiras (aínda que nas formas con "j" ou "g") concéntranse na terras de Santa Comba, Vimianzo, O Carballiño, A Estrada, A Coruña, Pontevedra e Vigo, sumando pouco máis de mil ocorrencias. Na forma con "x" asina o autor da obra Asasinato no Consello Nacional, Diego Ameixeiras. Por outra banda, a nivel histórico consérvase nos fondos do Hospital Real de Santiago o testamento dun posíbel fidalgo, de nome Garçía das Ameixeiras (veciño de San Miguel de Arca – A Estrada), pasado perante notario o 22 de xuño de 1540. A grafía de todos os Ameixeiras recollidos neste texto é "x" (como acontece tamén en Portugal). Nas últimas vontades afirma querer que o soterren no sinalado hospital, e que determinada cantidade monetaria pase á "obra de la yglesia de Santa María do Baño, que está al presente derrocada". Outra das cláusulas deste texto reza así: "Yten, ruego y encargo a Pedro das Ameyxeyras, mi hermano, que tenga a cargo de mirar por las personas, e vienes e hazienda de mys hijos legítimos". Segundo Gonzalo Navaza, da voz latina 'myxila', especie de ameixeira, derivan topónimos como Ameixenda, Ameixide e Ameixeiras, entre outros Por outra banda, coa forma en singular, Ameixeira, batemos cun contrato de compravenda do 15 de outubro de 1543 polo que o santiagués Xoán García de Santa Clara vende a "Juan Merchán d'Ameyxeira, labrador, vezino e morador de la felegresía de Santiago de Vilamayor (...) toda la parte e quynón de todas las heredades, casas y casares, montes e resýos, que yo tengo e me pertenesçen en las felegresías de Santiago de Vilamaior, e San Giao de Poulo, e San Juan de Buzcaz y en otras qualesquiera partes e lugares".Volvendo ao topónimo Ameixenda, tres son as entidades de poboación galegas nomeadas deste xeito. Sitúanse na freguesía homónima de Santa María de Ameixenda (Ames), San Pedro de Nantón (Cabana de Bergantiños) e San Salvador de Pazos (Ponteceso). A estes habería que sumarlle a freguesía ceesa de Santiago de Ameixenda. Como apelido pouco habitual, e xeralmente coa forma Ameijenda, fica en vías de desaparición, xa que pouco máis de 200 persoas son así nomeadas. Concretamente aparece como apelido na bisbarra de Bergantiños, en Santa Comba, Oleiros e A Coruña. No ARG consérvase un pergamiño interesante ao respecto, procedente dos antigos fondos de San Martiño Pinario. Segundo o que se certifica nel, o 23 de marzo de 1123 Adosinda Pérez entrega a ese cenobio unha parte da igrexa de Santa María de Ameixenda. Como antropónimo conseguimos ler unha carta de arrendamento outorgada por Xoán Domínguez Vallo, "capellán de la capilla de San Payo de Antealtares", a "Juan Nobo de Bardayo e Ruy da Ameyxenda Dorada, vezinos de la felegresía de San Martino de Cores". Os bens motivo de contrato son a metade das rendas e froitos dos beneficios sinecura de Cores e Corme, e o período de vixencia tres anos contados a partir da data da concesión, ou sexa do 29 de xuño de 1534. Ameixide, coa mesma etimoloxía cos nomes anteriores, é empregado por menos dun cento de persoas e a súa difusión vese nas cidades de Lugo e A Coruña, así como nos concellos de Vilalba, Castro de Rei, Baleira e O Corgo. Curiosamente en Castro de Rei existe un topónimo con esta denominación e tamén na Pastoriza. Porén non debemos esquecer a variante Vilameixide que se constata en Navia de Suarna. De todos os individuos que o levan como apelido non identificamos quen o emprega na forma restaurada. Gabriel Feixoo de Araúxo elabora por 1617 o 'Entremés famoso sobre a pesca do río Miño' Dentro tamén da onomástica queremos dar conta do antropónimo Araúxo. Comenta Xosé Luís Méndez Ferrín no seu Consultorio dos nomes e dos apelidos galegos que existen algúns de orixe prerromana procedentes, a maioría, de topónimos. Porén, sinala que outra cousa é adiviñar cales son preindoeuropos, cales paleoeuropeos ou incluso celtas. Un deles é Araúxo, que quizais habería que adscribilo a algunha das entidades de poboación que portan ese nome nas parroquias de San Martiño e San Paio de Araúxo (Lobios) ou en Santa María de Araúxo (Maceda). Dentro da onomástica rexístrase entre os cen primeiros apelidos máis usados na Galiza, malia facelo con "j". Vigo, Ourense, Pontevedra, Ponteareas, Redondela, A Coruña e Salvaterra de Miño son os concellos con máis número de habitantes que o usan, aínda que a maior densidade de poboación con este apelido fica en Arnoia, Lobios e Vilar de Barrio. A forma restaurada non era antano unha rareza, aínda que o notariado galego alternaba a expresión con "j" ou "x" de xeito indistinto. Un documento, conservado no AHUS, comeza deste xeito: "En la ciudad de Santiago, a cinco días del mes de junio de mill y seiscientos anos, ante mi, escrivano e testigos, pareció presente Vastián Palmero, vecino de la dicha ciudad, e dixo que por quanto el tenía en arriendo de Miguel de Araúxo, vezino que fue de la dicha ciudad (...) una casa sita en la Plaça del Campo desta ciudad (...)". Dezasete anos máis tarde redáctase outro texto que se conserva entre os protocolos do ACS, e segundo o cal "don Tristán de Araúxo y Ulloa" é posuidor do "coto de Madarnás", en terras do Carballiño. Actualmente usan este apelido, entre outros, os escritores Emilio Araúxo e Bieito Iglesias Araúxo, así como outrora o empregara o bispo galeguista Miguel Anxo Araúxo (falecido en 2007). Non queremos rematar este capítulo sen facer mención ao Entremés famoso en que se contine la contienda que tubieron los labradores de la feligresía de Caldelas con los portogueses sobre la pesca del Río Miño, e que foi composto en galego polo licenciado Gabriel Feixoo de Araúxo no ano 1671 (BNE, mss. 16717). Velaquí un texto interesante (importante) da historia da nosa literatura.


Summary: Xa están penduradas as declaracións da renda e o patrimonio de Rajoy na web da Moncloa. Da súa leitura tírase que en 2010 cobrou 83.000 euros máis dos que declarou ao Congreso. Hoxe, Feijóo dixo enfaticamente crer nel.

As declaracións da renda e o patrimonio de Rajoy están neste momento penduras na web da Moncloa. Non esclarecen nada relevante a respeito de se percibiu diñeiro en negro ou non proveniente do PP, porque é evidente que o diñeiro negro por definición é opaco, isto é, non se declara. O que si poñen de relevo os dados é que en 2010 Rajoy percibiu 83.000 euros máis do que declarou como ingresos ao Congreso no momento de tomar a acta de deputado. Neste senso, como xa avanzaba a pasada sexta feira este medio, Rajoy tería percibido en 2010 --segundo o declarado no Parlamento-- máis de 98.000 euros. Porén, segundo a declaración publicada este sábado, o presidente español percibiu durante ese exercicio máis 181.000 euros en concepto de dietas e gastos de representación como líder do Partido Popular. Distintas fontes aseguran que persoas próximas ao presidente español aseguran que o desfase entre ambas as dúas declaracións responde a unha diferenciación entre o salario bruto e o neto. Tres soldos simultaneamente e un incremento salarial do 30% en 2008 A decisión adoptada polo presidente de facer públicas as súas declaracións da renda e patrimonio deixou espido a Mariano Rajoy e os seus honorarios. Neste senso, o líder do Partido Popular --que non evitará con este striptease fiscal botar por terra a idea dos supostos cobros en negro-- fixo público o seu incremento patrimonial nos últimos anos. O patrimonio de Rajoy incrementou nun 40% nos últimos seis anos O soldo percibido polo dirixente político aumentou até nun 40% nos últimos seis anos pasando de cobrar cobrar 143.000 euros a 200.000 no ano 2011. A contía percibida tan só se refire aos pagamentos que anualmente lle son ingresados en calidade de presidente do PP polo que as redes sociais --cada vez empregadas de maneira máis habitual como tensiómetros da opinión pública-- ferveron en acusacións ao mandatario cuxas políticas de recortes distan moito do salario recibido. O certo é que o incremento no soldo do popular foi parello ao superávit das contas do seu partido. A pasada sexta --e en aras da transparencia pregoada desde as filas do PP- a formación facía públicas as súas contas que reflectían uns ingresos substancialmente superiores aos gastos. Entre 2004 e 2005 Rajoy percibía tres salarios, dous deles públicos Porén, Mariano Rajoy non só percibía renda do partido, senón que mesmo chegou a cobrar de maneira simultánea tres salarios durante dous anos (2004 e 2005) en concepto de deputado, de secretario xeral do PP e como ex-ministro durante a época Aznar. Os seus ingresos roldaban neste período 240.000 euros anuais. Após a retirada da pensión correspondente ao Ministerio de Presidencia, o Partido Popular incrementou o salario do seu líder de maneira progresiva até alcanzar unha suba do 30% en 2008. Isto é, arredor de 8.000 euros ao mes.


Summary: A pandemia condiciona un ano máis a tradicional cabalgata do Día de Reis. Algúns concellos optan por facela estática; outros, suspéndena. Velaquí a listaxe de actos programados para este 5 de xaneiro.

Do mesmo modo que acontecera o pasado ano, as cabalgatas do Día de Reis, 5 de xaneiro, volven estar condicionadas pola pandemia na Galiza. Boa parte dos municipios avogan polas cabalgatas estáticas con reserva de cita; outros, limitan a afluencia de público nos actos. Cabalgatas dinámicas Dúas horas de percorrido na Coruña Na cidade da Coruña decorrerá unha cabalgata dinámica con saída ás 18 horas do mercado de Sardiñeira, para concluír na praza de María Pita, nun percorrido de dúas horas de duración e con control de asistencia á súa chegada. A Ourense, os Reis veñen no AVE O acto comezará ás 17.30 horas en Ourense coa chegada dos Reis Magos no novo tren de alta velocidade. Media hora despois partirá a cabalgata da estación da Ponte para avanzar pola avenida das Caldas e percorrer a rúa do Progreso até rematar, contra as 19.15 horas, no xardín do Posío. En Ferrol, ás 17 horas No caso de Ferrol, as carrozas sairán ás 17 horas de Caranza, en concreto da rúa Pardo Bazán, e finalizarán o percorrido fronte ao Teatro Xofre, onde os Reis Magos saudarán desde o balcón a partir das 20.30h. Outros concellos En Ortigueira, que desbotou organizar a tradicional recepción real, haberá unha cabalgata en movemento que principiará ás 18.30 horas. E en Ribeira tamén haberá cabalgata, con saída ás 18 horas do malecón, mais non se lanzarán caramelos. Cabalgatas estáticas Vigo O Concello de Vigo, por mor da elevada incidencia da Covid-19 na cidade, optou por organizar unha cabalgata estática entre as 11 e as 14 horas e de 16 a 20 horas. Situarase na avenida de Castelao (Coia), onde os Reis Magos lanzarán caramelos á cativada como vén sendo habitual nesta data. Pontevedra A de Pontevedra tamén será unha cabalgata estática, cos Reis atendendo as peticións das nenas e nenos na praza de España ao longo da xornada. As carrozas instalaranse no paseo de Montero Ríos. Recepción aos Reis Magos Compostela Na capital galega tamén se decidiu cancelar o tradicional desfile, mais a rapazada poderá visitar ás maxestades de Oriente no parque de Bonaval, en dúas quendas: de 11.30 a 13.30 horas e de 16 a 22.30h. Lugo O mesmo modelo repetirase en Lugo. Os Reis Magos estarán no exterior do Auditorio Municipal Gustavo Freire, en horario de mañá entre as 12 e as 14 horas e pola tarde, de 17.30 a 19.30h. Outros concellos A recepción tamén se organizará en Arteixo, onde se deberá pedir cita previa para a cativada. Será de 11 a 14 horas e de 16 a 20.30 horas, no Campo da Festa. No caso de Friol, que optou por suspender a súa cabalgata, os Reis Magos visitarán cada vivenda do municipio na que residan crianzas. E en Narón haberá recepción oficial, no pazo da Cultura, previa reserva de entradas.


Summary: As empresas non lles aplicaron aos seus clientes as caídas no custe de xeración de enerxía e coa desaparición -o ano pasado- da tarifa de último recurso eliminouse tamén o prezo máximo de referencia. O prezo da electricidade para os e as consumidoras creceu un 83% dende o 2003.

As comercializadoras eléctricas -sobre todo as ligadas a grandes corporacións- aproveitaron a eliminación da Tarifa de Último Recurso, que liberalizou o mercado, para ampliar no último ano a súa marxe de beneficio nun 30%, segundo sinalou a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia nun informe sobre a supervisión do mercado. As eléctricas aproveitaron a redución producida no custe de xeración da enerxía (entre un 5 e un 7 por cento), e non a trasladaron á factura final, que mesmo se incrementou, sobre todo para os consumidores domésticos. A Tarifa de Último Recurso contribuía a que os prezos finais se axustasen ao prezo regulado que marcaba o Goberno. A súa desaparición eliminou esa barreira, permitindo un incremento dos prezos Ata abril do pasado ano, a Tarifa de Último Recurso contribuía a que os prezos finais se axustasen ao prezo regulado que marcaba o Goberno. A súa desaparición eliminou esa barreira, permitindo un incremento dos prezos. A CNMC sinala que son as comercializadoras vinculadas ás grandes eléctricas as que incorreron nesta práctica, pois advirte que "os prezos das empresas non vinculadas si evolucionan dunha maneira máis acorde aos custes de aprovisionamiento nos mercados". A Comisión tamén alerta de que a maior parte dos consumidores segue contratando tarifas no mercado libre con subministradoras que ofertan "os prezos máis elevados", e sinala que isto se debe ao "descoñecemento" das opcións dispoñibles. En todo caso, os datos de 2014 amosan unha perda de clientes por parte das grandes comercializadoras, pola aparición e crecemento de comercializadoras independentes. Iso si, as grandes empresas seguen concentrando a maior parte do mercado (un 77% dos consumidores e consumidoras, fronte ao 80% do ano anterior). Incremento do 83% na factura eléctrica dende o 2003 A factura eléctrica para os consumidores e consumidoras domésticas encareceuse nun 83,2% dende o ano 2003 A CNMC lembra igualmente que a factura eléctrica para os consumidores e consumidoras domésticas encareceuse nun 83,2% dende o ano 2003, dende os 0,131 €/KWh que pagaba hai 12 anos un cliente medio ata os 0,240 €/KWh que está a pagar na actualidade. O encarecemento continuo ao longo da crise económica. En 2011 o prezo medio por kilowatio e hora era de 0,219 euros, o que supón un crecemento do 10% nos últimos catro anos. O incremento nestes últimos catro anos débese sobre todo ao aumento dos impostos (por mor da suba do IVE) e ao crecemento do capítulo de peaxes O incremento nestes últimos catro anos, que coinciden co goberno de Mariano Rajoy e a lexislatura que está a piques de rematar, débese sobre todo ao aumento dos impostos (por mor da suba do IVE) e ao crecemento do capítulo de peaxes. De feito, o custe de xeración da enerxía pasou de representar o 40% da factura en 2011 a ser só o 35%. Polo que respecta ás peaxes eléctricas, que pasaron de supor o 40,35% a ser o 43,17% da factura, incrementáronse principalmente os custes de amortización do chamado déficit de tarifa (eran o 6,44% do total das peaxes en 2011 e hoxe son xa o 14,84%).


Summary: Máis de 250 persoas secundan as concentracións na Coruña e Ferrol en defensa do plan de carbón

A Coruña e Ferrol acolleron senllas concentracións, convocadas conxuntamente por CCOO e UGT, para reclamar das administracións públicas un compromiso firme que faga viábel un futuro para a minaría galega. A defensa do plan do carbón e a reactivación das comarcas mineiras da Galiza foron as reivindicacións d@s concentrad@s. "Os recortes son bestiais porque os cartos reducíronse nun 63%", Sinalou Francisco Gayoso, responsábel de Industria Extractiva de CCOO na Galiza. Cómpre lembrar que en torno ao 14 por cento da produción mineira do Estado español proceden da Galiza. O sector xeraba, na altura do 2009, en torno a 9.000 empregos no noso país. As concentracións en Coruña e Ferrol enmárcanse nas mobilizacións a nivel estatal convocadas por Comisións Obreiras e a UGT. O vindeiro 31 de maio terá lugar en Madrid unha concentración en defensa da minaría.


Summary: A Assemblea Nacional Catalana (ANC) xestionou mil autocarros para a concentración pola independencia do 11 de setembro. Entre @s participantes confirmaron a súa presenza membros de ICV-EUiA e dirixentes do PSC. As redes sociais mobilizáronse na preparación e difusión da edición deste ano.

'O independentismo está maduro', aseguraba a Sermos Galiza Ferran Civit i Martí, membro do Comité Executivo da Assemblea Nacional Catalana (ANC), nunha entrevista publicada en exclusiva ao semanario. Os últimos datos chegados da convocatoria unitaria, despois de moitos anos con convocatorias divididas, danlle a razón. Máis de mil autocarros chegarán a Barcelona este once de setembro polo que a previsión d@s organizador@s e dos medios de comunicación aseguran que a asistencia superará o millón de persoas. Ninguén quere quedar fóra desta celebración reivindicativa e ademais das formacións políticas independentistas acudirán outras que até uns días non participaban desa idea, como é o caso de ICV-EUiA e dirixentes do PSC. Por esta última formación confirmaron a súa asistencia os exconselleiros socialistas Marina Geli, Ernest Maragall e Montserrat Tura, así como o alcalde de Lleida Àngel Ros. Ademais das formacións políticas independentistas acudirán outras ICV-EUiA e dirixentes do PSC 'Diada' e redes sociaisParte da difusión nacional e internacional que ten a 'Diada' de Catalunya ten moito a ver coa intensa actividade que están a ter na rede @s internautas e as diferentes iniciativas dixitais. A ANC presentou hai uns días a paxina web 11s2012.cat desde a que se realiza un seguimento en tempo real sobre as diferentes achegas e novas d@s internautas a través dos 'hashtags' #11s2012 e #11sCAT9estat. Conta coa posbilidade de recoller fotografías de Instagram e ten a versión en inglés coa cal difunden o 'hashtag' #CataloniaSaysYEStoIndependence. O propio goberno catalán apuntouse ás redes sociais este 11 de setembro e creou un perfil de Twitter, @seguretat11s, onde informan sobre loxística e seguridade para o 11 de setembro. Para aquelas persoas que non podan asistir en persoa aos diferentes actos previstos ese día a plataforma Catalansalmon.com, unha rede mundial de páxinas webs que pon en contacto cataláns que viven no resto do mundo, abriu unha páxina especial. Sinalando a situación onde un se atopa nun directorio queda feita a adhesión á manifestación independentista de xeito virtual nun mapa do mundo.En relación coas redes sociais realizouse un chamamento, o día 10 de setembro ás 22 horas, para que twitter difunda a mensaxe en inglés de que a independencia é necesaria. O 'hashtag' proposto, #FreedomForCatalonia, non conseguiu ser TT e nas redes apuntouse a posibilidade dunha manipulación. Imaxe: ANC


Summary: É de 65,3% cando nos comicios presidenciais de hai 5 anos fora do 72%. Medios belgas e suízos publican sondaxes que dan ao candidato de En Marche! o 60% dos votos.

A participación na segunda volta das eleccións presidencias francesas ás 17:00 horas é do 65,3%, sete puntos menos que en 2012 cando fora do 71,9 por cento. É unha afluencia menor, ademais, que a rexistrada na primeira volta destes comicios, hai dúas semanas, cando participara a esta hora o 69,9% do censo. Ás 12:00 horas a participación nesta segunda volta das eleccións presidencias francesas era do 28,2%. Nas eleccións presidencias de 2012 a participación ás 12:00 horas foi do 30,6%, o que supón dous puntos e medio máis. As edicións dixitais do diario francófono 'Le Soir' e da televisión francófona RTBF belgas, Emmanuel Macron imporíase Marine Le Pen ao obter por volta do 60% dos votos. Todas as enquisas e sondaxes destas semanas vaticinan unha vitoria de Emmanuel Macron sobre Marine Le Pen, coincidindo a maioría deses inquéritos en que o candidato de En Marcha obtería por volta do 60-65% dos votos fronte ao 35-40% da candidata da Fronte Nacional. Porén, e como durante a campaña desta segunda volta incidiron non poucos analistas, a participación vai ser un elemento fundamental.


Summary: A consulta transcorre só durante este xoves e subliña que a marca da coalición sería Galicia en Común. Gómez-Reino e Noriega están a asumir o peso de gran parte das negociacións, nas que tamén participan outros dirixentes e nas que houbo, ademais, intervención de Iglesias e Beiras

Podemos Galicia, Anova e algunhas das principais mareas municipais galegas, como Marea Atlántica e Compostela Aberta, apuran os prazos para negociaren a súa posible confluencia nas eleccións galegas do próximo 5 de abril. Este xoves, a apenas vinte e catro horas do peche de prazo para a inscrición de coalicións, que expira ás 23:59 do venres 21, Podemos lanzou unha consulta entre a súa militancia galega sobre a alianza que está a negociar.A consulta transcorre só durante este xoves e subliña que a marca da coalición sería Galicia en Común"Cres que Podemos Galicia debe concorrer ás eleccións galegas coa fórmula dunha coalición coas organizacións coas que cheguemos a acordo baixo a forma de Galicia en Común e a referencia estatal de Unidas Podemos?" é a pregunta que as persoas rexistradas na formación poden responder telematicamente na consulta lanzada ás dez da mañá deste xoves. O prazo para participar finaliza este mesmo xoves ás oito da tarde.Esta votación exprés entre a militancia galega de Podemos púxose en marcha mentres, segundo fontes das negociacións, a marcha das conversas encarreirou notablemente despois de que, nos primeiros días, ningunha das partes se atrevese a descartar unha ruptura e dúas candidaturas separadas, unha de Unidas Podemos e outra, de Anova, as mareas e outras formacións. Esta posibilidade non só restaría posibilidades á coñecida como esquerda rupturista á hora de obteren representación no Parlamento, senón que aumentaría notablemente as posibilidades do PP de Alberto Núñez Feijóo á hora de obter unha nova maioría absoluta.Gómez-Reino e Noriega están a asumir o peso de gran parte das negociacións, nas que tamén participan outros dirixentes e nas que houbo, ademais, intervención de Iglesias e BeirasEste está a ser un dos factores que está sobre a mesa dunhas negociacións nas que gran parte do peso recaeu en Antón Gómez-Reino, secretario xeral de Podemos-Galicia e único aspirante á candidatura á Presidencia da Xunta nas primarias do partido, e en Martiño Noriega, ex-alcalde de Santiago, líder de Compostela Aberta e responsable de relacións políticas de Anova. Fontes consultadas por Praza.gal admiten, ademais, a existencia de negociacións entre outros dirixentes nunha mesa paralela e tamén, cando menos, un contacto telefónico entre Pablo Iglesias e Xosé Manuel Beiras.Alén da participación que esta rápida consulta interna poida chegar a ter, na contorna das negociacións é interpretada como un sinal de Podemos á hora de facer valer a súa preeminencia na eventual alianza. Así, mentres en 2016 os daquela alcaldes das mareas e outras forzas lograron que a confluencia galega se conformase baixo o paraugas de En Marea, agora Podemos defende a súa maior forza electoral.Isto sucede especialmente desde a súa entrada no Goberno de España e a perda das alcaldías das mareas. De aí a súa aposta por que este espazo político vaia ao 5A baixo as siglas de Galicia en Común e co líder de Podemos Galicia como candidato á presidencia.


Summary: "Non, señor alcalde, así non" titúlase o manifesto asinado por Berta Cáccamo, Vari Caramés, Din Matamoro, Chelo Matesanz, Rosa Úbeda, Manuel Sendón, Tono Carbajo ou Antón Patiño, que critican a mostra promovida polo Concello de Vigo para "vender o fume dun proxecto inexistente"

"Non, señor alcalde, así non". Deste xeito 16 artistas que foran convidados e convidadas polo Concello de Vigo a participar na mostra Metrópole, persperctiva urbana da arte galega rexeitaron o ofrecemento. A negativa enmárcase no malestar xerado no mundo cultural galego, en especial no ámbito da arte contemporánea, polo golpe de man dado ao Museo de Arte Contemporánea de Vigo (MARCO) a cargo do Goberno local da cidade, que se fixo co control do seu Padroado, rexeitou convocar unha praza de director ou directora e mudou o propio contido do proxecto museístico. "É inevitable ver nesta exposición colectiva unha manobra para contentar e así acalar as moitas voces discrepantes e, de paso, disimular o erro da decisión, vendendo o fume dun proxecto inexistente, comunicado dun xeito arrogante" No manifesto feito público de forma colectiva os e as creadoras sinalan que "é inevitable ver nesta exposición colectiva unha manobra para contentar e así acalar as moitas voces discrepantes e, de paso, disimular o erro da decisión, vendendo o fume dun proxecto inexistente, comunicado dun xeito arrogante, ausente de reflexión, carente de diálogo e, por tanto, sen vontade de consenso". No texto critican "a decisión do alcalde de finiquitar o modelo museográfico desenvolvido pola dirección e equipo profesional do Marco, suspendendo así a autonomía de xestión que lle correspondía como Fundación de Interese Galego". E denuncian "a paralización do Museo, paso necesario para un cambio de modelo do gusto e dos intereses do Alcalde". Os e as artistas convidadas a participar na mostra que asinan o texto son Mónica Alonso, Xoan Anleo, Bosco Caride, Berta Cáccamo, Vari Caramés, Tono Carbajo, Victoria Diehl, Almudena Fernández Fariña, Fran Herbello, Din Matamoro, Chelo Matesanz, Antón Patiño, Manolo Paz, Isaac Pérez Vicente, Manuel Sendón e Rosa Úbeda. Todas e todos eles conclúen este chamemento público con dúas demandas, que recuperan das conclusións finais das Xornadas: "Vigo, un espazo para a arte e a cultura contemporánea", celebradas en decembro de 2001. Demandan autonomía de xestión para o museo e a "convocatoria da praza de dirección por concurso público, primando méritos, experiencia e a presentación dun proxecto acorde co modelo para o que se creou o MARCO A primeira é a autonomía de xestión, "imprescindible para a eficacia e o bo funcionamento a independencia administrativa". E a segunda a "convocatoria da praza de dirección por concurso público", un concurso no que se valoren méritos académicos e experiencia profesional e tamén a presentación dun proxecto de actuación que inclúa "un espazo de dinamización, produción, exhibición e difusión da arte e da cultura contemporáneas, dando cabida ás diversas disciplinas artísticas e favorecendo a integración coas outras manifestacións culturais como filosofía, literatura, ciencia, arquitectura e urbanismo...". "Que os responsables públicos entendan, asuman e se comprometan no desenvolver dun código de boas prácticas para a xestión cultural é condición indispensable para a súa credibilidade. Comecen pois prescindindo de intereses persoais e de partido", rematan. Dimisión de Agar Ledo e Daniela Sarraino O conflito que se vive ao redor do MARCO torna cada vez máis insostible. Esta semana Agar Ledo, responsable de exposicións do museo, presentou a súa dimisión, sinalando que "non foi unha decisión fácil, pero é a única posible dada a situación actual dun museo que deixou de ser aquel proxecto do MARCO ao que me incorporei en 2006". E a semana pasada foi Daniela Sarraíno, presidenta fundadora da Agrupación de Amigos do MARCO, quen dimitiu, afirmando que na entidade -que agrupa a 400 persoas- séntense "pisoteados e non recoñecidos pese a que realizamos contribucións económicas anualmente ao museo".


Summary: A Inspección de Traballo revisará os ERTE e, se hai incumprimentos, o empresario será sancionado e deberá devolver as contías percibidas

O Goberno central aprobou medidas para impedir os despidos polo coronavirus e para obrigar a que os contratos temporais, incluídos os formativos, de relevo e interinidade, continúen vixentes ata que remate a crise sanitaria. O Consello de Ministros deste venres revisou o real decreto que contén estas medidas laborais."Ninguén se pode aproveitar desta crise sanitaria. Non se pode utilizar a covid-19 para despedir", sinalou a Ministra de Traballo e Economía Social, Yolanda Díaz, que expuso que se abordou legalmente a "imposibilidade de propiciar despidos por causas de forza maior, ténicas, económicas, organizativas e de produción" neste momento. A ministra de Traballo declarou que "ninguén se pode aproveitar desta crise sanitaria" e que non se pode usar a pandemia para prescindir de persoal"Non se pode despedir porque puxemos os mecanismos legais e recursos públicos inxentes para que se poida acudir a un ERTE. Non é necesario despedir a ninguén no noso país", dixo. Tampouco, "coa escusa" do coronavirus se poden "extinguir os contratos temporais", que, no seu caso, se interromperán e continuarán unha vez superada a situación, agregou.O Estado aprobou a semana pasada un paquete económico que incluía unha facilitación dos expedientes de regulación temporal de emprego (ERTE) e do acceso á prestación do paro. As novas medidas son un complemento para facer a súa aplicación "máis eficaz".Desde a declaración do estado de alarma, Galicia rexistra xa 23.651 ERTE que afectan a 124.918 persoas, de acordo cos datos da Xunta. Na provincia da Coruña estas medidas aplícanse a 41.783 traballadores; na de Lugo, a 9.932; na de Ourense, a 11.807, e na de Pontevedra, a 49.770. Ademais, hai 11.626 traballadores afectados por expedientes autonómicos e un número non determinado incluído en 32 ERTE estatais.O obxectivo das medidas aprobadas este venres no Consello de Ministros, resaltou Traballo, é manter o emprego, polo que, se é posible acollerse a un ERTE, non será "lexítimo" prescindir de persoal. Acláranse os trámites que as empresas que presentan ERTE deben facer ante o servizo de emprego para solicitar as prestacións para o persoal afectadoO Consello de Ministros concretou os trámites que os empresarios que presenten ERTE deben facer ante o Servizo Público de Emprego Estatal (SEPE) para solicitar a prestación para o persoal afectado. Díaz explicou que se facilita un modelo de documento que require os datos para identificar aos traballadores e a súa base salarial. Trátase, defendeu a ministra, dun formulario sinxelo para simplificar os trámites. A data de inicio da prestación será a da suspensión do contrato ou a da comunicación da decisión por parte da empresa á autoridade.Haberá tamén unha supervisión e a Inspección de Traballo controlará os ERTE "para evitar falsidades e incorreccións". Se se detectan incumprimentos, o empresario pode ser sancionado e deberá devolver as contías precibidas en concepto de desemprego polos traballadores.Os centros sanitarios e os de atención a maiores e dependentes tanto públicos coma privados declaráronse servizos esenciais e deberán manter a súa actividade, agregou o Goberno, que indicou que a contratación pública para facer fronte ao coronavirus se tramitará pola vía de urxencia. Haberá medidas específicas para axilizar a contratación, en especial co exterior.O Goberno central aclarou que as cooperativas que non poidan celebrar asembleas de forma virtual deixarán en mans do seu consello rector a competencia para presentar un ERTE


Summary: A decisión da Consellaría de Sanidade, xustificada pola mellor evolución epidemiolóxica nas dúas cidades, saíu publicada no Diario Oficial da Galiza esta sexta feira. Desta maneira, só 31 municipios fican co nivel alto de prohibicións.

O Servizo Galego de Saúde (Sergas) comunicou esta sexta feira un cambio nas restricións derivadas do coronavirus nas cidades de Vigo e A Coruña. Após detectar unha evolución favorábel, ambas urbes foron baixadas ao nivel medio de limitacións a través dun anuncio no Diario Oficial da Galiza (DOG). Na versión "BIS" deste documento oficial, explícase que no momento no que decorreu a reunión do Comité Clínico "a súa situación era propia do nivel alto, ben que xa se advertía que a súa evolución era favorábel e que era posíbel que puidesen descender de nivel nos seguintes días". O Informe da Dirección Xeral de Saúde Pública datado a 20 de agosto revela esa melloría da afección da Covid-19, polo que as prohibicións serán menores nos dous municipios -que estaban no chanzo alto- a partir deste fin de semana. "Concretamente, no caso de Vigo, saliéntase que a súa taxa de incidencia axustada a 7 días é propia do nivel medio de restricións; ademais, neste concello a razón de taxas a 7 días está por debaixo do 1 (concretamente é de 0,68), o que confirma a boa evolución da situación", indica a Consellaría de Sanidade a través do escrito. Alías, "o concello da Coruña tamén amosa unha mellora importante da súa situación epidemiolóxica, cunha evolución moi favorable que se reflicte nunha razón de taxas a 7 días por debaixo do 1 (concretamente, 0,60), o que significa que a incidencia a 7 días está a descender, cunha redución do 40 % con respecto á semana anterior". Medidas a cumprir A baixada das dúas cidades máis grandes do país implica que alí a máscara será obrigatoria en todo momento para os maiores de seis anos en espazos fechados de uso público aínda que se poida garantir a distancia de seguridade de 1,5 metros. O mesmo sucederá nos lugares ao aire libre. Os lugares de culto ficarán ao 75% da súa capacidade, mentres que tanto piscinas como parques acuáticos poderán aceptar a entrada do 50% das persoas que poderían ser atendidas en condicións normais, entre outras cuestións. No que se refire á hostalaría, tamén haberá un 50% de limitación cun máximo de seis persoas por mesa en interiores e de dez nas terrazas. Non haberá servizo de barra. No lecer nocturno, as medidas serán moi similares. Os municipios, por chanzos de prohibicións Así ficarán con restricións altas Arbo, Ares, Arteixo, O Barco, Betanzos, Bueu, Cabana de Bergantiños, Cabanas, Camariñas, A Cañiza, Cee, Fisterra, O Grove, Laxe, Malpica, Meis, Miño, Muxía, As Neves, Nigrán, Ponteareas, Ponte Caldelas, Pontedeume, Rábade, Redondela, A Rúa, O Rosal, Sada, Tomiño, Tui e Vimianzo. Na mesma situación que A Coruña e Vigo estarán os seguintes municipios: Abegondo, Allariz, Ames, Avión, Baiona, Barreiros, Boiro, Caldas, Cambre, Cangas, Cambados, O Carballiño, Carballo, Cariño, Carral, Catoira, Cerceda, Chantada, Coirós, Coles, Corcubión, Coristanco, Culleredo, Curtis, Fene, Ferrol, Gondomar, A Guarda, A Illa, A Lama, A Laracha, Lugo, Marín e Moaña. Igualmente comparten nivel Mondariz, Mondoñedo, Monforte, Monterroso, Mos, Narón, Neda, Oleiros, Ourense, Outeiro de Rei, Oza-Cesuras, Padrón, Pazos de Borbén, Poio, Ponteceso, Pontevedra, O Porriño, Portas, Rianxo, Ribadeo, Ribeira, Salceda de Caselas, Salvaterra de Miño, Santa Comba, Santiago de Compostela, Sanxenxo, Sarria, Silleda, Soutomaior, Touro, Trazo, A Veiga, Verín, Vilagarcía, Viveiro, Xinzo de Limia e Zas.


Summary: Através dun comunicado difundido na rede social Facebook sinala que é "absolutamente falso" que poida calificarse como "racismo lingüístico" a súa actuación e acusa a CIG de "persecución sindical".

O espazo infantil Jungle World que impedíu a unha das súas traballadoras o uso da lingua galega no centro, emitiu un comunicado através da súa conta oficial na rede social Facebook ao fío da denuncia pública do acontecido por parte de Belén Tajes. No escrito, que reproduce de maneira íntegra Sermos Galiza, a entidade apela á súa condición de "centro privado" para xustificar a exclusión da lingua galega das súas actividades. Porén, asegura que é "absolutamente falso" que poida calificarse como "racismo político" a súa actuación argüíndo que "na medida do posíbel" compatibilizan "as nosas actividades coa promoción do galego". Jungle World acusa a CIG de "persecución sindical" pola denuncia presentada O texto, redixido exclusivamente en castelán, sinala que "o coñecemento desa lingua" --a galega-- "foméntase por este centro, non só coa celebración puntual do Día das Letras Galegas" senón tamén "co ensino de cancións, poemas, contos e outros, o que permite mesmo a súa utilización en certas actuacións das funcións de fin de curso dos nenos". Aliás, e após a denuncia presentada pola Confederación Intersindical Galega perante Inspección de Traballo, a dirección de Jungle World asegura que "obedece" a "unha actuación máis" no marco da "estratexia de persecución sindical que, através desta traballadora, a CIG está a promover en contra deste centro". Segundo a empresa, o obxectivo da central sindical nacionalista é "prexudicar seriamente o prestixio" do centro.


Summary: O diálogo intercultural de Palabras de Auga faise co Merlín e a "beleza" de Tonas de Laranxa adxudícase o premio de novela

Os Premios Xerais de 2012 xa están nas mans dos seus donos. Dous galardóns para dúas obras e tres persoas, un para Marcos Calveiro e as súas Palabras de auga, Premio Merlín de literatura infantil, e o outro para o tándem literario formado por María Lorenzo e Manuel Lorenzo, filla e pai, que lle poñen a sinatura a Tonas de laranxa, novela gañadora do certame por unanimidade do xurado. Como cada ano a entrega dos premios, celebrada na Illa de San Simón, converteuse nunha festa das letras do país de case 300 persoas, que contou cunha abondosísima representación do mundo cultural, político e social galego e, desta volta, con Xurxo Souto como músico convidado e Marilar Aleixandre no labor de mantedora literaria da velada co discurso O círculo de luz: escrita, conflito e lume. A autora de Teoría do Caos e A cabeza de Medusa enmarcou o acto de San Simón cunha reflexión sobre o papel da lectura e dos libros que iluminan, os que "foron escritos con lume e gardan ascuas entre as súas páxinas", que "traban en nós e cravan o seu ferrete", ilustrou, citando a Kafka. Botando man de Rosalía e Castelao Aleixandre apelou á imaxinación, á literatura que "alumea ou incendia" e a "ler libros que arden, a escribir libros que prendan lume". Porque os dous históricos autores "imaxinaron ser posible escribirmos en galego" e por iso "podemos celebrar hoxe estes novos libros". E deses novos libros falaron os seus escritores, a comezar por Calveiro e a obra que o fixo merecente do vixésimo sétimo Premio merlín. Palabras de auga é o relato da "aventura iniciática" de Amadou, un rapaz suahili que pertence a un clan de nómades. Para o xurado "os pulmóns de África respiran nas follas deste libro coa forza de todo o continente. A inclemencia do sol, a busca desesperada da auga, a sorte do alimento… E as mulleres, pedra angular das tribus africanas, e que nesta obra representan o sólido capaz sobre o cal descansa toda responsabilidade da supervivencia". Dende a "emoción" Calveiro agradeceu un premio que, di, o "enche de orgullo" por colocar o seu nome "canda os de Agustín Fernández Paz, An Alfaya" ou a propia Marilar Aleixandre. "O xerme da novela é unha nova nun xornal na que se falaba das chamadas "termitières", mulleres que no Chad para alimentar aos seus fillos recollen o gran nos formigueiros. Esa imaxe, a dunha nai roubando o alimento ás formigas, impresionoume de tal xeito que me me empurrou a escribir esta novela. Unha homenaxe a esas mulleres africanas que malia a súa discriminación social son os verdadeiros alicerces das súas familias e tribos", explicou. Tamén foron abondosas as gabanzas do xurado para Tonas de Laranxa, presentada ao certame baixo o lema Pouso da Arcai. "A partir da recreación dun espazo imaxinario, marabilloso, que rende homenaxe á narrativa de Álvaro Cunqueiro, no lugar de Moreira, que é onde se desenvolve esta historia, vanse tecendo as vidas, por veces insólitas, de moitos personaxes curiosos, abulosos, entrañables, que se introducen coma po nas nosas vidas e estimulan os nosos sentidos para crear unha atmósfera intemporal, sutil e poderosa ao tempo" dende unha escrita cargada de "beleza", din. Sinala María Lorenzo que, ao coñecer que a historia tecida por ela e o seu pai se fixera co Xerais "a intención de ambos foi botar da man de Cunqueiro estas tonas de laranxa ao mar, xa que non se vive sen soños, para regresar ás illas da Cotovía". Pola súa banda, Manuel Lorenzo detívose en que "todas as obras son anónimas. Todas son colectivas. Para ir tecendo estas historias de ensoños, reloxos e laranxas fomos collendo palabras de aquí e de acolá, xuncas das Brañas de Laíño. Nunha lingua antiga. Irrenunciable". O peche da velada literaria correu a cargo do director de Xerais, Manuel Bragado, agradecido polo apoio de varias entidades aos galardóns nun tempo no que, di, malia á austeridade cómpre "maior atención para o mundo do libro e da cultura". Ademais, Bragado tivo especial atención no seu parlamento para a aparición "ao longo dos últimos doce meses", de Dioivo, Sermos Galiza e Praza Pública, "quee enriquecen o ecosistema da lectura en galego".


Summary: O ministro de Exteriores ruso pregunta, a respecto da invasión rusa de Ucraína por razóns de "seguridade": "Cando os EUA anunciaron que Iraq era unha ameaza para a súa seguridade, alguén se preguntou por que razón os EUA decidiron 'pór orde' a máis de 10.000 quilómetros de distancia".

O ministro de Exteriores de Rusia, Serguéi Lavrov, vén de ofrecer unha rolda de prensa para medios internacionais na que cuestionou a cobertura mediática que se está a dar sobre a guerra en Ucraína, e preguntou ás e os xornalistas presentes se "algunha vez cubriron co mesmo entusiasmo a situación en Libia o Iraq, con milleiros de mortes civís". "Cando os EUA anunciaron que Iraq era unha ameaza para a súa seguridade, alguén se preguntou por que razón os EUA decidiron 'pór orde' a máis de 10.000 quilómetros de distancia", dixo, e xustificou a invasión rusa alegando que "Putin declarou en repetidas ocasións que o inimigo xa chegou até as nosas fronteiras". A ONU eleva a 227 os civís mortos pola guerra en Ucraína Por outra parte, apuntou: "Fálase da posibilidade dunha guerra nuclear, mais non por parte de Rusia, senón por parte da OTAN e máis Ucraína". A este respecto, cuestionou tamén "por que a OTAN debería determinar o que Rusia precisa para a súa seguridade". A respecto da paralización do gasoduto proxectado con Alemaña Nord Stream 2, Lavrov apuntou que esta infraestrutura "non é precisa para garantir a seguridade enerxética da Unión Europea". Censura nos medios Europa, dixo o ministro ruso, "agora intenta fechar os medios de comunicación rusos que informan do que acontece en Ucraína". "Convídoos a familiarizarse cos feitos no canto de falar dunha película de Hollywood na que só existen o ben e o mal", engadiu. A guerra en Ucraína, en directo Cómpre lembrar que a multinacional tecnolóxica Google anunciou esta terza feira o bloqueo das canles audiovisuais dos medios de comunicación rusos Russia Today (RT) e Sputnik en YouTube en toda Europa, así como a exclusión da súa aplicación Play Store. Aliás, desde agora tampouco se poden consultar os contidos de RT en Facebook, Twitter e Instagram, quedando só abertas as canles deste medio en Odysee, VK e Telegram. Mais os ataques á información tamén veñen desde o bando ruso: o Ministerio de Defensa deste país recoñeceu esta cuarta feira que o Exército lanzou unha ofensiva "con armas de alta precisión" contra as "instalacións tecnolóxicas do Servizo de Seguridade de Ucraína e do centro principal de operacións de información e psicoloxía en Kiev". Rusia xustificou este ataque contra unha torre de televisión da capital como unha manobra "para evitar ataques de información contra Rusia".


Summary: Este luns botou a andar a edición 2020 de 21 días co galego e máis, unha iniciativa de promoción do uso da lingua que chega xa a 4.000 alumnos e alumnas e que naceu en 2014 na Pobra do Caramiñal da man da mestra Pilar Ponte, con quen falamos

Este luns botou a andar a edición 2020 de 21 días co galego e máis, unha iniciativa de promoción do uso do galego que medra cada ano, estendéndose a máis centros e alumnado. Na orixe de todo está a idea que no ano 2014 tivo a profesora Pilar Ponte no IES da Pobra do Caramiñal: que os alumnos e alumnas empregasen o galego durante 21 días seguidos, tanto dentro coma fóra das aulas, sobre todo fóra das aulas. O proxecto demostrou a súa eficiacia e dende o ano pasado conta co impulso decidido da Secretaría Xeral de Política Lingüística.Neste segundo día desta nova campaña o alumnado dos centros participantes deberá levar a cabo o primeiro dos tres retos programados, que consistirán na elaboración colectiva de pequenos vídeos. O primeiro deles debe ser un vídeo instrutivo: unha receita culinaria, un vídeo de divulgación científica, un tutorial tecnolóxico ou calquera outro tipo de vídeo que inclúa a explicación de como se fai algo ou como funciona algo. Pilar Ponte, coordinadora de 21 días co galego e máis. recibiu este martes en Vigo un dos Premios da Cultura Galega 2019, entregados pola Xunta, e que tamén recoñeceron ao proxecto Galego en Londres, a Amancio Prada, a Xesús Alonso Montero ou á escultora Soledad Penalta. Falamos con Pilar Ponte.Entre o 2014 e o 2020 o proxecto medrou moitísimo: dunha pequena iniciativa nun só centro á participación de case 4.000 alumnos e alumnas de toda Galicia. Dá vertixe?Se miras cara atrás e pensas que comezaches co proxecto só na túa aula, e que agora chega ao alumnado de dez centros de toda Galicia, case 4.000 rapaces e rapazas, e con toda a xente que se implica, a verdade é que si que dá un pouco de vertixe. Unha vertixe alegre, pero que impresiona mirando a evolución. Emociona e é un reto. O salto cualitativo foi que a Secretaría Xeral asumise o programa como unha iniciativa propia e iso foi o que permitiu pasar a facelo en máis centros. Este ano hai aínda un maior apoio da administración, cun orzamento para que os centros poidan financiar as actividades ou un obradoiro de vídeo."Se miras cara atrás e pensas que comezaches co proxecto só na túa aula, a verdade é que si que dá un pouco de vertixe"O proxecto muda cada ano, incorpora novos elementos, fai fincapé noutros... Analizades o que funciona mellor e peor cada ano?Si, este ano hai varios cambios e as melloras proceden das reunións que tivemos o ano pasado cos centros participantes e a maioría saíron de reunións co propio alumnado. Ao rematar os 21 días volvemos a cada centro e temos xuntanzas por un lado co profesorado e polo outro cos propios alumnos. Estou moi agradecida, porque os rapaces fixeron análises moi maduras e as suxestións de mellora que fixeron estaban moi pensadas e moi argumentadas. É por isto que este ano imos facer só tres retos, un por semana, para realizar en grupo. Porque o que máis valoraron foi que o programa lles dese a oportunidade de traballar en grupo, xuntos. Queremos que teñan menos presión de traballo e que teñan máis tempo para facelo mellor. Isto tamén permite que o profesorado poida avaliar mellor nas clases os traballos realizados."A lingua non depende só da clase de Galego, senón que a lingua é algo global, que afecta a todas as materias"Entre as mudanzas que se apuntan está a participación de docentes de materias distintas á de lingua galega. Búscase sacar o galego da clase de lingua galega?Si, este ano no Xelmírez, como centro piloto, o programa deixa de estar vehiculizado só a través da materia de lingua galega e entran aí outras materias. Por exemplo, se na primeira semana van facer un vídeo relacionado coa materia de Bioloxía, a ese alumnado váiselle avaliar na materia de Lingua e na materia de Bioloxía. Convértese nun contido transversal e deixa claro que a lingua non depende só da clase de Galego, senón que a lingua é algo global, que afecta a todas as materias. Tamén se quere impulsar a participación das familias...Xa noutros anos a participación das familias foi moi importante, e este ano queremos darlle un xiro ás actividades que se lles propoñen dende os centros: queremos que as actividades poidan ter unha resposta en forma de vídeo curto. Queremos que as familias participen, que falen en galego cos seus fillos e que despois, se o desexan, o colguen nas súas redes sociais e nos etiqueten con #21diascogalego."Cando un comeza unha actividade de dinamización, non podes quedar agardando a que a xente se achegue a ti, tes que ir ti onde está a xente"Incidides moito no uso das novas tecnoloxías. Á mocidade hai que falarlle na súa linguaxe, nos soportes e canles que están habituados a usar?Si, outro dos obxectivos deste ano é fomentar a presenza nas redes sociais. Xa había presenza nas redes, pero queremos potenciala. En primeiro lugar porque nós queremos estar onde está o alumnado. Cando un comeza unha actividade de dinamización, non podes quedar agardando a que a xente se achegue a ti, tes que ir ti onde está a xente. E, segundo, porque non queremos que o Instagram quede fóra das actividades que fan nos 21 días, senón que queremos que tamén integre a súa actividade nas redes sociais dentro do proxecto, porque é a súa realidade cotiá."Cambia a percepción das persoas galegofalantes: algúns rapaces que tiñan unha mala consideración das persoas que falan galego mudan por completo a súa visión"Facedes unha valoración ou un seguimento do efecto que 21 días co galego deixa no alumnado, mesmo a medio prazo? Hai rapaces que comezan a falar galego de forma habitual? Mellora a súa actitude cara á linguaEu teño a experiencia persoal de alumnado que participou nas primeiras edicións e que agora está rematando as súas carreiras universitarias, e que veñen e me din: 'que saibas que me acordei moito de ti, porque agora falo galego'. Pero sei que isto non é un rexistro fiable, son só algúns casos persoais. Porén, si que se estudaron unha serie de logros que se foron acadando a través de '21 días': calquera rapaz ou rapaza que faga o reto dos 21 días, por moi mal que o faga, vai ter que falar máis en galego que en todas as clases de lingua galega dun ano enteiro. Ademais, cambia a percepción e a consideración das persoas galegofalantes, aumenta a empatía e algúns rapaces que tiñan unha mala consideración das persoas que falan galego mudan por completo a súa visión. Son raros os casos nos non mellora a actitude cara á lingua."Se unha persoa non domina as dúas linguas, non pode escoller libremente que lingua quere usar"Hai que ter en conta, ademais, que o 1º da ESO non é a época na que unha persoa decide en que lingua vai falar ao longo da súa vida, esa decisión adoita chegar máis tarde, ao igual que a maior parte das grandes decisións. Pero no momento de tomar esa decisión contan moito as experiencias coas que esa persoa chega. Eses 21 días deixan unha pegada que perdura no tempo, deixan a idea de que pode haber un oco para o galego na vida dese mozo ou moza. O que está claro é que se unha persoa non domina as dúas linguas, non pode escoller libremente que lingua quere usar. A propia lei di que ao rematar o ensino obrigatorio os alumnos e alumnas teñen que dominar as dúas linguas por igual, e ese é o noso obxectivo. Só así serán libres de escoller.


Summary: A Fiscalía pide ao alto tribunal galego que investigue á deputada e ex-voceira do PPdeG, aforada, informa Faro de Vigo.

A Fiscalía de Galiza pide ao Tribunal Superior de Xustiza de Galiza (TSXG) que investigue a Paula Prado, deputada e ex-voceira do PPdeG, aforada, en relación a unha peza separada da Operación Pokemon. Nunha información publicada en Faro de Vigo e asinada por X.A Taboada, sinálase que esa investigación centraríase nas "supostas infraccións penais que na súa etapa como concelleira en Compostela apreciou a xuíza instrutora da operación Pokemon, Pilar de Lara, e polas que abriu unha peza separada" dentro do sumario da corrupción municipal. Paula Prado é aforada pois é deputada. E iso impide que poida ser imputada por un xulgado de instrución. Ante iso, de Lara remitiu o caso ao TSXG para que este órgano decidise se seguir adiante ou non. O alto tribunal galego pediu á Fiscalía un informe e o fiscal deu o visto bo para seguir co procedemento Agora, a sala do civil ou do penal decidirá se admite ou non a trámite a causa Paula Prada.


Philip Blom estuda en O motín da natureza o enfriamento climático europeo dos séculos XVI e XVII e as súas terríbeis consecuencias. As multitudes esconxuran o horror e a enfermidade suplicando a Deus en procesións infinitas. Despois cazan bruxas, acusan en máis de cen mil procesos e executan a cincuenta mil desgraciados. Esa monstruosidade antecede a Razón e os Ilustrados.O Brasil abandonou o mapa da fame da ONU durante os mandatos de Lula da Silva e Dilma Rousseff. Os beneficiados non acudiron a defendelos cando o golpe de estado de 2016. Non compareceronO Brasil abandonou o mapa da fame da ONU durante os mandatos de Lula da Silva e Dilma Rousseff. E 36 millóns de persoas saíron da pobreza. Os beneficiados non acudiron a defendelos cando o golpe de estado de 2016. Non compareceron. Un cuestionario gobernamental preguntoulles cales crían que eran as causas das súas conquistas. A maioría respondeu que a primeira Deus, despois eles mesmos ("o cal é moi importante" di a ex xefa do estado) e a continuación... a nai. Finalmente as políticas do goberno.O atávico e as máis tebras máis profundas axudan a explicar o ascenso dos cristofascismos. Tamén o dos neofascistas europeos, doutro xeito.Así anda a pana do xénero humano. NotasEl motín de la naturaleza. Blom, Philipp. Anagrama.Conversando con Correa. Dilma Rousseff. RT en español.


Summary: Un novo foco de coronavirus no centro Nosa Señora das Virtudes de Pontedeume, que afecta 24 residentes, e o incremento dos casos na DomusVi de Ribadumia, con 34 novos positivos, elevan os casos en residencias galegas por riba dos 400.

Así figura nos datos facilitados este domingo pola Consellaría de Política Social, que cifra en 420 os usuarios e usuarias de residencias afectados, 51 máis que no balance ofrecido un día ates. A Xunta notifica 69 novos casoss, concentrados maioritariamente en dous centros: a residencia DomusVi de Ribadumia, intervida pola Xunta, con 34 contaxios entre residentes e o centro Nosa Señora das Virtudes de Pontedeume, onde se diagnosticou covid a 23 residentes e oito profesionais nas últimas horas. Con estes datos, ambas as residencias pasan a figurar entre os centros con maior incidencia da Covid-19 na Galiza, especialmente a DomusVi de Ribadumia, na que se contabilizan 58 casos de residentes e oito de traballadores e traballadoras. A residencia Nosa Señora dás Virtudes de Pontedeume pasa de ter un único caso o sábado a 24. Na mesma localidade sitúa seo centro As Fragas, que notifica outro foco con, polo momento, cinco contaxios. Tamén na residencia Irmáns Prieto do Carballiño, na que non había casos de covid ata este domingo, pareceron cinco casos. Neste centro hai outros dous traballadores infectados. Pola súa banda, o número de profesionais de residencias con Covid-19 sobe en 14 respecto ao balance do sábado. Son xa 235, coa Residencia Nosa Señora das Miragres de Barbadás á cabeza con 46 casos. Tamén presentan un importante número a residencia de Salvaterra do Miño (27), Os Gozos de Pereiro de Aguiar (26), a Ballesol de Oleiros (14, un máis), Viana do Bolo (11) e o Fogar Residencial San Miguel de Silleda (11). A este grupo súmase este domingo a residencia Nosa Señora dás Virtudes de Pontedeume con 8 novos casos entre traballadores que deixan a cifra total en 11. Nos centros de atención a persoas con discapacidade non se rexistraron cambios este domingo e continúan en 30 os usuarios e usuarias afectadas: 24 na residencia DomusVi Bóveda, un na Ricardo Baró de Oleiros, un na Pai Menni de Betanzos e catro na residencia San Vicente de Paúl de Lugo. Así mesmo, hai 26 traballadores afectados nestes centros: 17 contaxios na DomusVi Bóveda, un na Residencia Souto de Leixa, un na Residencia de Aspanaes nas Pontes, tres (un máis) en San Vicente de Paúl, un na residencia Domingo Gómez Freire de Ourense, un en Santa María Pita (Ourense), un na Residencia de Chapela e un recentemente detectado na residencia de atención a persoas con dano cerebral de Alento, en Vigo.


Summary: Os nacionalistas lembran que sempre votaron en contra das axudas públicas á feira taurina cando estaban no goberno

O Grupo Municipal do BNG insiste na súa postura contraria ao financiamento público das touradas. Os nacionalistas consideran que o Goberno local non debería destinar nin un só euro para a feira taurina, nin axudas directas, nin pola porta de atrás, como prevé facer agora o PP.O BNG salienta que, segundo o concurso público para a organización das touradas, o Concello terá que pagar a instalación e a ornamentación da praza, ademais do acondicionamento das distintas zonas e os recheos de area. Tamén se destinarán cartos públicos á limpeza do Coliseum –que lle será cedido de balde á empresa–, a desratización e mais o persoal de mantaxe. Mentres que a compañía gañadora do concurso só terá que pagar un canon de 2.500 euros, o Concello tería que pagar 50.000 euros, segundo as estimacións do colectivo Galiza Mellor Sen Touradas.Sempre contra a feira taurinaNo que ten a ver coas acusacións da concelleira de Cultura, o Grupo Municipal do BNG lembra que os nacionalistas sempre votaron en contra das axudas públicas á Feira Taurina no padroado do IMCE. De aí que lle pidan rigor á Sra. Fernández.Ademais, o BNG da Coruña recolleu no programa co que concorreu ás eleccións municipais un apartado específico de protección aos animais, froito de diversas reunións con colectivos animalistas. Esta sección incluía a fin das axudas públicas ás touradas na Coruña. E é que o BNG considera que non se pode permitir que cos cartos de todos e todas as cidadás se paguen corridas de touros, máxime en tempos de graves recortes nos servizos sociais.


Abro o xornal e o primeiro que vexo é a foto dun touro desangrándose sobre a area. A imaxe paréceme tan cruel que aparto rápidamente a vista ao tempo que movo nerviosa o ratón do ordenador para non volver a atoparma. Casi de reollo, leo que o Ministro Wert pretende aprobar un plan de fomento dos touros como "feito cultural". Se xogásemos a relacionar palabras e eu dixese "Jesulín de Ubrique", algún de vós diría inmediatamente despois "Castelao" ou "Picasso" relacionándoos como elementos culturais? É comparable ir a unha biblioteca, a un museo ou a un concerto con acudir a unha praza de touros a ver como agoniza un animal? Se respondemos de maneira afirmativa, quererá dicir que a ignorancia desplazou valores como a sensibilidade e o respeto polos animais. Estaríamos bos se no mantenemento dos costumes non tivésemos en conta o noso grao de desenvolvemento e valores morais, e seguísemos por exemplo, realizando execucións públicas nas prazas de pobo Hai quen o reivindica como unha tradición, pero non se deduce do feito de que algo sexa tradicional, que teña que ser ético, e que polo tanto se deba perpetuar. Pagar por ver como torturan un touro ata que acaba vomitando sangue e morrendo, mentres tomas unha caña e un bocata e comentas co do lado "que mal vai o país", non me parece unha tradición, paréceme repugnante. Ademáis, estaríamos bos se no mantenemento dos costumes non tivésemos en conta o noso grao de desenvolvemento e valores morais, e seguísemos por exemplo, realizando execucións públicas nas prazas de pobos e cidades co pretexto de que durante xeracións o pobo as considerou un espectáculo de primeira orde. Presenciamos atónitos como se destinan millóns de euros para o financiamento da tauromaquia mentres se recorta en cultura e benestar Por outra banda, presenciamos atónitos como se destinan millóns de euros para o financiamento da tauromaquia mentres se recorta en cultura e benestar, e como por exemplo, mentres o Goberno de Esperanza Aguirre recorta salarios de mestres/as e medios aos colexios públicos, se enorgullece por destinar miles de euros a organizar excursións de escolares ás prazas de touros. Somos moit@s @s que cremos que a tortura, o asesinato e o desprezo aos animais non forman parte da cultura deste país, e que ollo, tampouco estamos dispostos a mirar para outro lado mentres hai quen lava as mans co seu sangue.


Summary: A delegación, encabezada por Iván Prado, director de Festiclown Palestina, realizará espectáculos de maxia, clown e malabares acompañando a programación do festival, que comeza o 1 de maio no campamento de refuxiados de Dajla.

Unha delegación de Pallasos en Rebeldía, encabezada por Iván Prado, viaxará aos campamentos de refuxiados saharauís para actuar dentro da programación do FISAHARA 2012, o Festival de Cinema do Sahara, que comezará o vindeiro 1 de maio no campamento de refuxiados de Dajla. Ambas entidades únense para apoiar mediante a cultura e a risa á poboación saharauí que vive nun exilio forzado dende hai décadas. A delegación, encabezada por Iván Prado, director do Festiclown Palestina e portavoz de Pallasos en Rebeldía, realizará espectáculos de maxia, clown, roda alemá e malabares, ademais de pasarúas (neste caso "pasaareas") durante algunhas das actividades programadas nesta edición do festival. A delegación, encabezada por Iván Prado, director do Festiclown Palestina e portavoz de Pallasos en Rebeldía, realizará espectáculos de maxia, clown, roda alemá e malabares, ademais de pasarúas (neste caso "pasaareas"). Iván Prado estará acompañado por algúns dos artistas participantes no Festiclown Palestina: o acróbata Anselmo Siesto (da Cia Kanbahiota), o mago Pablo Muñoz (da Cia Good Idea Company), a malabarista e zancuda Andrea Floriach (delegada de Pallasos en Rebeldía en Eivissa) e Ernest Vila. Concretamente Pallasos en Rebeldía actuará durante a proxección de curtas infantís (o mércores, venres e sábado), realizará un "pasaareas" o xoves pola mañá con zancos, maxia e malabares, ademais de presentar e animar o concerto das dunas, dun grupo de música saharauí, o venres pola noite, entre outras actividades. Pallasos en Rebeldía colabora noutros proxectos no Sahara, como por exemplo na creación dunha Escola de Cinema e televisión e a creación igualmente dunha rede de videotecas en todos os campamentos de refuxiados. Iván Prado e os catro artistas que o acompañarán embárcanse nesta viaxe co obxectivo tamén de estudar sobre o terreo a viabilidade de realizar un Festiclown Sahara Camiñando cara a un Festiclown Sahara Iván Prado e os catro artistas que o acompañarán embárcanse nesta viaxe co obxectivo tamén de estudar sobre o terreo a viabilidade de realizar un Festiclown Sahara. Despois do rotundo éxito do Festiclown Palestina (realizado en setembro de 2011), Pallasos en Rebeldía non descansa no seu afán de levar o espírito revolucionario da risa e do clown a quen máis o necesitan, neste caso os nenos/as saharauís confinados no deserto alxerino dende hai xa 37 anos.


Summary: A Mesa pola Normalización Lingüística anunciou na mañá da sexta feira que recorrerá ao Consello de Europa para denunciar a exclusión de Nós Diario nas axudas aos medios da Xunta da Galiza malia cumprir os criterios da convocatoria de subvencións.

"Non podemos consentir que os medios en galego fiquen sen as axudas para publicar en galego só por publicaren en galego". Eis a reacción da Mesa pola Normalización Lingüística á información publicada por Nós Diario na que se dá conta do veto da Xunta da Galiza a este medio nas axudas á prensa. A entidade en defensa do galego anunciou na mañá da sexta feira que porá en coñecemento do Consello de Europa a exclusión de Nós Diario das axudas do Goberno galego aos medios de comunicación malia cumprir os criterios recollidos na convocatoria de subvencións. A Mesa pon de manifesto que Nós Diario "é o único diario impreso en galego e o único que ficará sen axudas polo uso do galego". A entidade, da que é presidente Marcos Maceira, expón que o artigo 12 da Carta Europea das Linguas empraza os poderes públicos, entre eles a Xunta da Galiza, a se comprometer a "fomentar e/ou facilitar a creación e/ou mantemento cando menos dun órgano de prensa en lingua minorizada". A Carta recolle que as autoridades deben "cubrir os custos suplementarios dos medios de comunicación que utilicen as linguas rexionais ou minoritarias, en caso de que a lei prevexa unha asistencia financeira en xeral para os medios de comunicación" No mesmo artigo, explica A Mesa, a Carta recolle que as autoridades se comprometen a "cubrir os custos suplementarios dos medios de comunicación que utilicen as linguas rexionais ou minoritarias, en caso de que a lei prevexa unha asistencia financeira en xeral para os medios de comunicación" A este respecto, a asociación advirte de que "nada disto acontece na Galiza". "Os medios en galego sempre fican excluídos". "Non só é incumprimento flagrante dun tratado internacional que a Xunta debe cumprir. É, tamén, inversión do seu contido: faise xustamente o contrario! Así o temos indicado en varios infomes ao Consello de Europa", conclúe A Mesa. O anuncio da Mesa chega após Nós Diario informar de que o Executivo do Alberto Núñez Feixoo exclúe este medio do reparto de axudas económicas a empresas xornalísticas e de radiodifusión para o ano 2021. Para os xornais editados en papel destínase unha contía total de 1.255.000 euros. A Secretaría Xeral de Medios da Xunta da Galiza, da que está á fronte Mar Sánchez, desestimou o recurso de reposición presentado por Nós Diario á denegación da solicitude das axudas. Tras tombalo, Sermos Galiza S.A., empresa editora, vén de presentar perante o Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG) un recurso contencioso-administrativo, que xa foi admitido a trámite.


Rajoy vén de confirmar en Soutomaior a decisión do PP estatal de garantirlle as alcaldías ás candidaturas máis votadas. Unha solución formalmente constitucional e que só precisa da reforma da lei orgánica do réxime electoral xeral (LOREX), para o que abonda a maioría absoluta popular en ambas as dúas Cámaras estatais. Pero que conleva, a pouco que se olle para ela, unha auténtica ruptura institucional. As regras do xogo electoral constitúen unha normativa que precisa do consenso social, doutro xeito as Institucións afástanse fatalmente da cidadanía. E, no Estado español, a normativa de elección de alcaldes e concelleiros remanece case invariábel dende 1979. Modificala a seis meses da convocatoria electoral só se entende en termos de defensa do interese partidista conxuntural do PP. Velaí a noxenta parcialidade desta decisión. Porque é falso que esta medida resposte aos intereses da cidadanía, que segundo as últimas enquisas rexeita maioritariamente esta opción. E que busque máis democracia. O que se está a tentar é que unha minoría (quizais dun 23-26% do censo electoral) monopolice o poder local, rachando a regra da proporcionalidade representativa que informa as nosas Institucións. Regra, por certo, xa ben deturpada en prexuizo da participación e da representatividade populares pola inxustiza da atribución de escanos D´Hondt e polo elevado limiar do 5% que ten deixado ás veces ás portas dos Concellos máis do 25% do voto cidadán. Unha maioría parlamentaria que é quén de rachar as regras do xogo institucional cando moi logo se vai asubiar o comezo do partido constitúe un perigo para a democracia Unha maioría parlamentaria que é quén de rachar as regras do xogo institucional cando moi logo se vai asubiar o comezo do partido constitúe un perigo para a democracia. Porque, no canto de apostar pola integración das minorías no xogo institucional, tenta excluir as maiorías sociais da gobernanza, ao coñecer de súpeto que o seu devalo electoral-ben patente nunhas europeas nas que perdeu, na Galicia, dezaoito puntos a respecto das europeas do 2009- lle vai impedir o control que mantiña até de agora en moitos concellos. As regras electorais dunha democracia han nacer da concertación e do consenso. Impoñelas dende unha maioría episódica que xa non representa á maioría social nos leva, fatalmente, contra as rochas da confrontación social e do autoritarismo.


Summary: A bubela é probabelmente unha das aves estivais máis facilmente recoñecíbeis polas súas cores, voo característico e un canto inconfundíbel que dá orixe ao seu nome. Paxaro insectívoro, é un aliado das labregas e labregos capturando baixo terra co seu peteiro multitude de presas, unha habilidade especial que lle facilita un alimento ao que outras moitas especies non conseguen acceder.

O nome científico e un bo número dos nomes populares teñen carácter onomatopeico. Nalgún caso como o catalán, ademais da citada orixe sonora fai referencia tamén ao cheiro que desprenden os seus niños e tamén os polos que cando se senten ameazados desprenden unha secreción cheirenta. Distribución A bubela ten unha ampla distribución que se estende por Europa, Asia e África. Na península Ibérica atópase amplamente espallada e a súa presenza é practicamente continua a excepción da franxa cantábrica onde é escasa. Aínda que é unha especie que migra a África, na península Ibérica quedan exemplares durante o inverno, polo que debería ter unha consideración dupla: Estival cunha porcentaxe da poboación residente no sur peninsular. No norte de Portugal, por exemplo no Gerês, é unha especie totalmente estival presente de marzo a outubro, pero no Algarve é habitual durante o inverno. Na Galiza é frecuente pero escasa no norte, por terras de Ferrol e A Mariña. Semella que as variábeis máis asociadas á súa frecuencia de aparición ou ausencia na primavera e verán son a precipitación anual, que sumado á eucaliptización de certas comarcas, explicarían a súa falta.A bubela europea é unha migrante que reside boa parte do inverno na África subsahariana. Como recoñecela? É imposíbel confundila con ningunha outra ave. De tamaño mediano, aproximadamente como unha rula, conta cun deseño e cores inconfundíbeis. Teñen patas curtas e peteiro longo, curvado lixeiramente cara a abaixo, cun corpo de cor castaña alaranxada no que destaca unha crista de cor laranxa cos extremos negros, que cando está pregada sobresae pola parte de atrás da cabeza e que desprega cando está nerviosa ou en alerta. O lombo, as súas ás redondeadas e a cola teñen un forte contraste entre branco e negro que a fan inconfundíbel ao voar. Os exemplares xuvenís son moi parecidos aos adultos, especialmente ás femias, aínda que con cores máis apagadas e a crista e o peteiro de menor tamaño. Ten un voar irregular moi característico, semellante ao dunha bolboreta e como dixemos polo deseño branco e negro de ás e cola. Femias e machos son semellantes, aínda que estes son lixeiramente máis grandes, unha das características para distinguilos se están xuntos. Voz A bubela pode identificarse perfectamente a certa distancia pola súa característica chamada trisilábica "pu-pu-pu" que as veces é pentasilábica. É o canto do macho na época de cortexo que habitualmente realiza de mañá. Cramps distingue até nove voces distintas como poden ser as de contacto entre ambos sexos semellantes a un berro agudo, de alerta ante a aparición dun posible depredador ou os bufidos pf-pf-pf que a femia e os polos realizan imitando unha serpe se son molestados no niño, comportamento que vai acompañado de movementos bruscos da cabeza cara ao agresor. Onde atopalas? Teñen preferencia polas zonas abertas, beiras de bosques, parques e cultivos, sendo tamén frecuentes perto de granxas. Un factor condicionante para a presenza das poupas na época reprodutora é a existencia de ocos para aniñar que poden ser buratos en árbores, ocos baixo as tellas ou paredes e mesmo caixas niño. Precisa para alimentarse de chans con pouca vexetación coa finalidade de acceder ás presas que están baixo terra polo que é frecuente observala en camiños e pastos. Dificilmente habita en bosques excesivamente densos ou en lugares moi altos, xa que escapa dos sitios fríos. Alimentación As súas patas curtas dan pistas duns hábitos alimenticios moi especializados, procuran a comida principalmente no chan, especialmente invertebrados que viven baixo terra, que alcanzan co seu longo peteiro, aínda que poden procurar tamén presas baixo pedras ou nos excrementos das vacas. Como apuntabamos ao inicio ao alimentarse de presas baixo o chan, os recursos aos que acceden non son fáciles de capturar por outras especies, o cal reduce a competencia. Captura fundamentalmente insectos, caracois, arácnidos, vermes e gusta especialmente do relo (Gryllotalpa sp) e pode comer ocasionalmente ras ou lagartos. Durante a época de cría semella que gusta especialmente de presas grandes como adultos de grilos, carriolas ou carábidos. Diversos estudos teñen analizado a dieta de exemplares no outono e inverno, na que destacan as formigas representadas nunha porcentaxe importante. No exame de catro contidos estomacais nestas datas apareceron 92 invertebrados dos que mais de 65% eran formigas obreiras. Alén de para a agricultura, as bubelas son beneficiosas tamén para os cultivos forestais, nomeadamente de piñeiros xa que gustan moito das procesionarias, especialmente cando están enterradas e son inaccesíbeis para outros depredadores. Esta capacidade fai que sexan moi efectivas no control desta praga que podería incorporarse ao manexo dos piñeirais instalando caixas niño. Cría As nupcias das bubelas comezan co canto dos machos como xa dixemos, e unha vez atraída a atención da femia realizan voos de cortexo. Se hai éxito na exhibición, os machos rematan entregándolles alimento ás femias e ensinándolles posíbeis ocos que poder empregar como niño. As cópulas sempre van precedidas da entrega de alimento por parte do macho, comportamento que continúa até ben entrada a cría dos polos. Como xa se apuntou, precisa de buracos nos que criar, aos que non achega material ningún, polo que os ovos quedan directamente sobre o chan do niño ou, no caso de ser un niño reutilizado doutro paxaro, sobre os materiais aportados polos antigos inquilinos. Pon, de abril a xuño, entre catro e sete ovos brancos cincentos ou azulados que choca a femia logo de pór o primeiro ou segundo ovo, tempo no que é alimentada polo macho. Chócaos durante 17 ou 18 días e os polos voan ao mes aproximadamente, aínda que permanecen xunto aos adultos que os continúan cebando durante varias semanas. No caso de que a femia realice unha segunda rolada, os polos pasarán a ser coidados exclusivamente polo macho até que se independicen. Aínda que habitualmente se describe as bubelas como unha especie monógama, hai información de poboacións que describen grupos reprodutores máis complexos e flexíbeis. Depredadores da bubela Son capturadas por aves de rapina entre as que poden estar o falcón peregrino, o falcón pequeno ou a aguia calzada e os polos poden ser presa dalgún réptil como a serpe riscada. Tendencia A bubela é unha especie abundante na Península Ibérica e, segundo os datos do programa de seguimento SACRE para os anos 1988 a 2020, a tendencia é estábel. Porén, en Europa a súa situación é diferente, produciuse unha notábel redución en canto á poboación e á súa distribución en Europa central desde os anos setenta, motivada principalmente pola intensificación da agricultura así como polo uso masivo de insecticidas que afectan as súas presas. Na obra, Aves de Portugal, apúntase que en Peneda Gerès hai unha regresión da especie indicando como causas posíbeis o abandono de prácticas agrícolas tradicionais. O galo merdeiro Cando era cativo e escoitaba falar as persoas maiores das súas veciñas e veciños, en poucas ocasións empregaban os nomes auténticos, sempre se usaba un alcume, que curiosamente, e como sucede coas aves, viñan a dar algún dato de quen se estaba a nomear. O meu pai, por exemplo, sempre atendeu ao nome de Casqueiro, aínda que nalgunha ocasión o chamaran polo "nome auténtico". Mesmo a min, cando o acompañaba a xogar á petanca chamábanme Casqueiro pequeno, sobrenome por certo referido ao oficio do meu avó, que era carpinteiro. Do Ladrillo, o Ghato, o Ferriños ou a Poupa xamais coñecín os seus nomes verdadeiros. Cando comecei a gustar do tema das aves picoume a curiosidade por aquel apelativo de Poupa, nome que se lle dá á bubela polo sur do país e tamén en Portugal. Preguntei nunha comida familiar e a resposta provocou certa chanza para pasar a explicarme que a tendeira da aldea herdara do pai o alcume polo seu característico "arrecendo" habitual. É lóxico, xa que o cheiro dos niños de bubela son moi peculiares. Pero a cuestión do alias podería ser por algunha outra cuestión estética, xa que teñen unha cor moi rechamante ou mesmo unha crista que pode ser motivo de comparación con curiosos peiteados. Pero non era esta última a orixe do nome. Nas culturas labregas é ben coñecido o cheiro desagradábel destas aves, razón pola que recibe os nomes de galo merdeiro ou galo merdento, mestura estes nomes dun carácter morfolóxico como é crista e outro olfactivo, o fedor dos niños e polos. As bubelas teñen unha glándula, chamada uropixial, como a maioría das aves, que produce un aceite co que impermeabilizan as plumas. Pero no seu caso a secreción é escura e cheirenta. Seica teñen compostos volátiles con capacidade antimicrobiana que poden protexer as bubelas de patóxenos que degraden as súas plumas e tamén son beneficiosas para os ovos. Ademais desa práctica expeditiva, cando os polos perciben a presenza dun depredador no niño, desenvolven un comportamento defensivo ben curioso, que consiste en pórse de cu cara á entrada do niño levantando a cola para lanzar con forza os excrementos. Desde o cuarto día producen secrecións cheirentas tal e como fan as femias e poden desenvolver esa conducta defensiva ao sexto día de idade. Por se este método non fose suficiente, tanto a femia como os polos emiten sons de alarma e realizan movementos ameazadores coa cabeza para tentar largar os intrusos. Tal é o cheiro que producen que en ocasións, os depredadores só dan comido a cabeza, deixando o resto do corpo debido á impregnación fedorenta.


Summary: Hai setenta anos púñase fin ao actuar da guerrilla na Mariña. O 21 de xuño de 1949 na bouza do Forcón, na Pena Grande de Silán, concello de Muras, un operativo da Garda Civil e da contrapartida asasinaba cinco loitadores antifascistas e daba por fechado o libro heroico da IV Agrupación nas terras mariñás.

Primeiro foi Celia González Pernas, "Celia da Ferraría", a forxar revoltas contra o fascismo. Despois, Xosefa Escourido Cobo, "Xosefa da Lúa", a dar luz na noite pecha do franquismo. E tamén Xoán Galego Abeledo, "O Comandante", da xinea revolucionaria dos "Buzo" de Mugardos; Xoán Pérez do Pico, "Xan de Xenaro", o guerrilleiro de Grandal, e Manuel Clavero de la Iglesia, o terceiro mártir entre os fillos de Rafael Clavero. Unhas e outros asasinados o 21 de xuño de 1949 na bouza do Forcón, na Pena Grande de Silán, no concello de Muras, após ser rodeado o refuxio onde se atopaban por membros da Garda Civil e da contrapartida, que utilizaron armas de fogo, granadas e bombas incendiarias para rematar con aquel foco de liberdade. As causas da caída, as circunstancias das mortes e a identidade das vítimas ficou para sempre no corazón dos protagonistas da loita e na memoria popular. Segundo testemuña un guerrilleiro fuxido a Franza nun informe dirixido á dirección do PCE en 1952, probabelmente se tratase de Francisco Rei Balbís, "Moncho", un veciño de Ourol discapacitado psíquico, quen mentres paseaba pola zona deu coa base que estaban a construír e informou deseguido no pobo do que acaba de ver, chegándolle a información ás forzas represivas. Continúa o relato, neste caso utilizando como fonte Xosé Temblás Paz, que "ao día seguinte pola mañá cedo, Celia, que se atopaba de garda, deu a voz de alarma e fixo fronte á Garda Civil. Os gardas xa tiñan todo cercado, a operación realizouse de noite. Celia morreu no seu posto, Galego e Do Pico puideron saír. O inimigo lanzou algunhas bombas incendiarias, un das cales caeu na furada, prendeu a gasolina e os camaradas do interior morreron. Galego e Do Pico continuaron combatendo pero tiñan malas armas e poucas municións, só cando esgotaron todas as posibilidades puxeron fin ás súas vidas cunha bomba". A presenza do destacamento guerrilleiro na bouza do Forcón responde ao proceso de reorganización que vivía a guerrilla mariñá após a asemblea celebrada pola IV Agrupación en Goente, A Capela, a comezos de 1949. Analizada a situación organizativa no norte lugués, onde se contaba exclusivamente con Xosé Temblás Paz e Xosé Chao Rouco, "Benita", e atendendo á nova liña de actuación, que acordara "manter as accións guerrilleiras, se ben estas debían ter un carácter máis político e organizativo", a dirección da IV Agrupación toma a decisión de artellar unha nova base de apoio na zona, a semellanza daquelas covas que existían nas Fragas do Eume e que Rei Balbís, "Moncho", comparou coas do Vietcong. Mentres o grupo que pereceu na Pena Grande permanecía en Silán en tarefas de infraestrutura, outra parte do comando formado por Xosé Temblás, Xosé Chao Rouco, "Benita"; Roxelio Alonso Carral, "Canín", e Antonio Veiga Mexuto, "Cacharrón", tentaban "estabelecer novas estafetas para o Partido, ligar con algúns traballadores que traballaban na industria de Chavín" e desenvolver algunha acción de castigo. [Podes ler a peza íntegra no número 351 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: O tema ao redor das serpes deu e segue a dar para moito, coas súas variantes comúns tamén a todos os pobos en contos e lendas. Asuntos aínda moi vivos na Galiza rural, a pesar de tantos novos mitos. Sobre os mitos e lendas de serpes escribe o arqueólogo e museólogo Felipe-Senén nunha nova entrega da sección Eira das Mouras. Eis un extracto da peza publicada no número 316 de Sermos Galiza.

Serpens, serpere (en latín arrastrarse) e velaí a verba serpe ou tamén entre nós cobra, derivada de colubra (retorcida) ou culebra en castelán... Réptil frío, sen patas, sen pelos, sen plumas... que, como un lóstrego saído das tebras, asoma despois do seu letargo desde as fonduras húmidas da terra invernal, entre a luz, o calor e a seca do verán. Os seus declarados inimigos son a aguia, a cegoña e o falcón, que as perseguen e matan. E de cando en vez, as serpes son noticia polo tamaño, o grosor, as picaduras ou polo insólito lugar en que aparecen. En todas as partes se lle ten respecto e se lle considera ruín, tamén no agro, onde se convive con ela. Será polo seu enigma e quizais pola educación bíblica recibida: desde a Xénese tida como animal maldito por aquelo da perda do Paraíso... até a Apocalipse coa besta híbrida, a "Serpe das Sete Cabezas" e dez cornos que representa o goberno dos imperios, con nome e número, o 666... Serpes asociadas cos caxatos ou esotéricas varas máxicas de Moisés ou a do seu irmán Aarón, coas que tanto abren fontes, camiños, como as fan florecer ou se converten en temidas serpes... como o caduceo de Esculapio, o que se dicía feito de rama de oliveira e sobre no que se enreda a serpe para pasar a ser símbolo da Medicina, como esoutro caduceo, o do grego deus Mercurio, Hermes na mitoloxía romana, este entre dúas serpes enfrontadas en simetría como símbolo do Comercio, dos buscamundos: prudencia e saúde que cómpre para os camiños do negocio. [Podes ler a peza íntegra no número 316 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]