O Goberno local aprobou aumentar un 8% un contrato que xa ascendía a 2,9 millóns a repartir entre as festas de 2018, 2019 e 2020 e xustifícao cun informe que recolle peticións de comerciantes e pouca ocupación dos locais comerciaisTras varios anos de progresivos aumentos das cantidades que vén destinando á iluminación do Nadal, o pasado ano o Concello de Vigo decidiu convocar un concurso para que unha empresa se encargase dese dispositivo durante tres anos seguidos, ata o Nadal do próximo ano 2020. Adxudicou aquel contrato en agosto de 2018 por uns 2,9 millóns de euros, IVE incluído, o que suporía uns 960.000 euros ao ano (uns 800.000 se non se ten en conta o IVE). Porén, o pasado 31 de outubro o goberno local aprobou modificar aquel contrato e incrementalo noutros 250.000 euros, a repartir entre este Nadal, cuxa iluminación se acende este sábado 23 de novembro, e o do próximo ano. Fíxoo amparándose nun informe de técnicos municipais no que se xustifica o incremento, entre outras cuestións, porque "está desacelerándose a economía a nivel internacional, e en particular agravado en España debido a situación sociopolítica do Estado".A lei permite que os contratos xa adxudicados poidan ser modificados sen ter que convocar un novo concurso se o importe non supera o 20% -neste caso é o 8%- e se se cumpren determinadas condicións, en particular que concorran circunstancias non previstas inicialmente. Para xustificar esas novas circunstancias e poder ampliar o contrato, acordo tomado nunha xunta de goberno local do pasado 31 de outubro, o executivo que dirixe o socialista Abel Caballero amparouse en varios informes previos elaborados por técnicos municipais dos departamentos de Comercio, Servizos Xerais e Ingresos, segundo se reflicte na acta daquela reunión."Non cabe menor dúbida sobre a necesidade e conveniencia de atraer infraestrutura comercial nas rúas a ampliar", di o informe municipal para xustificar gastar máis en iluminaciónEn concreto, as luces de Nadal amplíanse pola apertura desde hai un ano, cando se adxudicou o contrato orixinal, de novas humanizacións así como pola realización de diversos eventos non previstos inicialmente como novos mercados de Nadal e diversas actividades de animación na rúa. Pero tamén se xustifica pola antedita desaceleración económica que segundo os informes municipais está a afectar ao comercio local, ao que propón reactivar e mesmo "impulsalo noutras [zonas] que carecen de tecido comercial" a través da instalación de luces. Segundo o documento, tras a adxudicación inicial do contrato para a iluminación hai un ano "foron pechando numerosos locais comerciais desta cidade, cunha incidencia máis singular nas zonas que se pretende ampliar".Nesa liña, o informe presenta a iluminación de Nadal como mecanismo para facilitar a implantación nesas rúas de novos comercios en locais que agora estean baleiros. "Non cabe menor dúbida sobre a necesidade e conveniencia de atraer infraestrutura comercial nas rúas a ampliar ou reforzo do proxecto inicial, na procura dunha maior eficiencia deste", di o documento. Para xustificar a medida o informe mesmo engade "solicitudes recibidas de comerciantes" así como "diversas queixas e suxestións da cidadanía"."Parece máis que xustificado e conveniente reforzar e incrementar a iluminación decorativa e conseguir o obxectivo final de reactivar o comercio"O Concello tamén xustifica en xeral que o gasto en iluminación de Nadal está a obter unha "notable incidencia nos locais comerciais, de restauración e de hostelería" cuns resultados "recoñecidos publicamente co outorgamento de diversos premios, tales como o do Ministeiro de Comercio e Industria, do Colexio de Enxeñeiros Industriais de Galicia, da Asociación de Hosteleiros de Vigo [...] e a ampla repercusión nos medios de comunicación locais e nacionais". Por todo iso, conclúe, "parece máis que xustificado e conveniente reforzar e incrementar a iluminación decorativa nas rúas citadas no informe que antecede e conseguir o obxectivo final de reactivar o comercio".A Xunta vai organizar este ano un programa de actos de Nadal en Vigo paralelo ao do ConcelloO incremento do gasto na iluminación de Nadal en Vigo, que non é o único nestas datas porque hai que sumar outros gastos nas actividades e mercados que impulsa tamén o Concello de xeito paralelo -así como na súa promoción, desta volta en 12 cidades de España e Portugal-, prodúcese ao tempo que Vigo segue a aumentar a súa presenza en medios de comunicación en boa parte grazas ás declaracións virais ao respecto do seu alcalde, que di non estar preocupado pola repercusión das súas propias palabras senón satisfeito polo aumento de visitantes á cidade grazas a ese investimento municipal, do que di que ten un retorno económico multiplicado por 25. Un tipo de actuación que agora vai ser replicada pola Xunta e que colleita críticas por parte de diversos colectivos que preferirían destinar eses recursos ao gasto social.


Summary: Os informes da Unión Europea sitúan o noso país na cola do índice de fecundidade no continente e moi lonxe da taxa que garante o relevo xeracional.

Demograficamente, o futuro de Galiza é negro: un país envellecido, con altas taxas de emigración na mocidade e onde o índice de fecundidade (nacementos vivos por muller) hai tempo que superou a liña vermella do preocupante. A propia Unión Europea, a través dun informe da oficina estatística, Eurostat, recolle esta situación. No estudio sobre os nacementos nos 314 territorios da Unión Europea, Galiza é a terceira con peor rexistro. Por cada muller en idade fértil que hai no noso país nacen 1,07 nen@s. A media europea é de 1,57. Segundo a propia oficina estatística, para garantir o relevo xeracional esa taxa ten que ser de 2,1 crianzas, un listón do que o noso país se afasta cada vez máis. O propio Estado español recoñece que nunha década Galiza terá 150.000 habitantes menos, o 5% da súa poboación Dos máis de 300 territorios e rexións que abarca este estudio (e no que se inclúen territorios de ultra-mar sob administración de estados da UE) só hai dous que presenta peor prognóstico que Galiza: Canarias e Asturies. O tridente de pobos que semellan destinados a ir desangrándose poboacionalmente. Previsións A situación levou á propia Xunta a recoñecer antes do verán que Galiza estaba en "alerta vermella" demográfica e a intensificar as xestións ante a UE para obter fondos e apoios para intentar deter e reverter esta realidade. Hai uns meses o Instituto Nacional de Estadística (INE, organismo autónomo mais adscrito o Ministerio de Economía do goberno español) calculaba que en apenas unha década Galiza perdería máis do 5% da súa poboación. Entre 2013 e 2023 haberá 147.751 habitantes menos no noso país. Equivalente a multiplica por dous os habitantes de Pontevedra .


Summary: Disque foi inscrito logo de nacer co nome de Francisco Peña Villar, mais é baixo o alcume de Xico de Carinho (Cariño, 1940) como se lle coñece popularmente a unha das personalidades máis singulares e militantes da música galega. O último representante da gran estirpe de harmonistas galegos, o estudante da Sorbona, o educador, o compañeiro de José Afonso, o viaxeiro impenitente... son todas caras dunha mesma figura poliédrica e imprevisíbel que continúa a impartir o seu maxisterio de vento a piques de superar a barreira dos 80 anos.

A harmónica é o instrumento arredor do que se articula a vida de Xico de Carinho, agora compilada nun volume editado pola Central Folque no que a imaxe exerce como vital contrapeso ao poder do son, até o punto de que cada tema que o conforma vai acompañado por cadansúa ilustración de diferentes pintoras e artistas do nivel de Eloi Martín, Noemi Tavares, Bene Tielas, Ginés Cervantes, Montse Pons ou Laura Concheiro. "Mais unha entrevista que me fai Xan Carballa, artigos de Xurxo Souto e Mário Correia ou fotografías históricas de Anxo Bouzada ou Chafa", insiste en que se conte Francisco Peña Villar, Xico de Carinho, porque as máis de cen páxinas a toda cor de Na harmónica, di, "non van só" del. —Explica no limiar do libro que o título Na harmónica foi pensado como homenaxe ao seu instrumento de sempre e a outros artistas que, como vostede, prestixiaron un instrumento que está bastante desvalorizado por certos sectores do público e a crítica musical, mais, como di nese prólogo, "nem tudo fica ao serviço da harmónica". Que máis podemos atopar? O título pode levar un pouco ao engano, pois foi pensado como unha homenaxe ao meu instrumento e a outros harmonistas que coñecín, pero no álbum son determinantes os arreglistas, que son un total de 29 distintos. Temos, por exemplo, a Isabel Rei, catedrática no Conservatorio Profesional de Música de Compostela, barutando música popular dun xeito moi interesante e diferente. Ou tamén está o arxentino Jorge Serraute, que era membro do Cuarteto Cedrón e ao que coñecín en Barcelona cando se atopaba exiliado da ditadura. —No libro-cd, gravado a cabalo entre Barcelona, Lugo e Soutomaior, como apuntaba, hai unha manchea de artistas de primeiro nivel, como a propia Isabel Rei, Alberto Mundi, Laura Quintillán, María Graña... Como foi ese proceso de recrutamento? A verdade é que teño moito percorrido, xa pola idade, porque levo moitos anos estudando e tocando por todo o mundo, de Compostela a Valencia; de Valencia a Barcelona; despois a París, onde estudei Musicoloxía; logo a Xenebra, onde fixen o propio con Socioloxía; logo, de volta a París, onde coñecín Geraldo Vandré, un cantautor mítico da época que fixo Pra não dizer que não falei das flores (Caminhando), un tema antimilitarista do Brasil análogo ao Grândola, Vila Morena, que foi símbolo da canción protesta contra a ditadura, e que agora volve estar de moda porque a usan ante a tiranía de Bolsonaro. En todo este tempo e en todos estes lugares coñecín moita xente, e por iso sei que os arranxos son determinantes neste mundiño. Por iso, na instrumentación temos, entre os máis coñecidos, a Laura Quintillán co violín; Pablo Morán coa guitarra; Pedro Fragoso; Marguinha ou Renato Spencer. —Este libro-disco, que vén de ser editado por aCentral Folque, loce como testemuña dun percorrido histórico que tiña necesidade de se compendiar. Desde cando tiña Xico de Cariño pendente esta débeda? Desde hai moitos, moitos anos, pero como indico na pequena conversa que teño con Xan Carballa no propio libro-disco, foise adiando para mellor ocasión, que me chegou case aos 80 anos, xa sen formar parte dunha banda e coa colaboración nos arranxos de Jorge Serraute e de todas as grandes artistas que antes comentaba. Ademais, tiven a oportunidade de ir escollendo un repertorio do meu gusto, para que a harmónica soase o mellor posíbel, mais non só a harmónica é a que brilla, tamén o resto dos instrumentos, as voces... —Esa harmónica, por empregar unha expresión popular, estivo moi de moda até a segunda metade do século pasado. Por que os mozos se distanciaron do instrumento? Fóronse distanciando porque variou moitísimo o gusto da xente. Coa tecnoloxía foron aparecendo novos instrumentos electrónicos como a guitarra eléctrica e os sintetizadores, que foron desprazando os instrumentos acústicos. Mais, de todos os xeitos, a harmónica aínda ten grandes compositores a día de hoxe que se interesan por ela, aínda que é certo que se trata dun instrumento que non está moi valorado na actualidade. —Os artistas máis novos afirman que vivir da música na Galiza é practicamente unha entelequia. Vostede mesmo revela no libro que padeceu esa situación, xa que tivo que compatibilizar a súa actividade cultural co ensino, e chegou incluso a pedir a excedencia nos anos 80. Esa situación afectou, e afecta, o panorama da música galega? A verdade é que a miña situación é un pouco singular, porque en realidade eu teño a carreira de profesor, e claro, cando volvín de Suíza, Barcelona e París nos anos 70 atopeime con que seguía habendo moita censura e non era posíbel vivir da música. No fin do verán do 76 formei Roi Xordo con Seoane, Romaní, Pilocha, Pi da Bahía e Zé Luiz, mais tivemos unha sanción gobernativa pola letra dunhas coplas e expulsáronnos o batería do país, porque non tiña a nacionalidade española. Após ese suceso cada un colleu seu camiño, por exemplo, fundando Milladoiro, no caso de Seoane e Romaní. Eu, pola miña banda, saquei praza de mestre e deixei a música un pouco de lado, malia que nunca a abandonei de todo. Dei clase de Ciencias Sociais, de Educación Física e de Música, e ademais era o animador dos festivais e responsábel de máis dun e de dous grupos de teatro escolar. Si que é certo que nos 80 pedín unha excedencia, mais non me dediquei a tocar, senón que me metín no grupo de monifates Faba na Ola, mais sempre mantendo un nivel de profesionalidade baixo, no sentido de non vivir disto, aínda que dedicación si que tiñamos. Tamén aproveitei para participar en innumerábeis cursos de pedagoxía musical; colaborei co xornal A Nosa Terra; fixen moitas fotografías; tomei clases de construción de instrumentos con canas de bambú en Lisboa con xente como Elsa Bruxelas ou asistín ao primeiro Seminario Internacional de Jazz de Poio, con Jack Walrath e David Sniter. E logo, ao rematar a excedencia, volvín ao ensino até que me xubilei, e a partir de alí, xa con máis tempo libre, puiden facer máis cousas. Xa que logo, non me preocupa moito a profesionalidade, nin o rendemento económico, preocúpame facer as cousas con creatividade. —Coñeceu José Afonso no ano 70, nun recital en París, e comezaron unha relación que se prolongaría até o falecemento do artista. Unha das anécdotas co autor de Grândola, Vila Morena que conta no libro é cando, no verán do 76, no transcurso dun festival de música galego-luso-brasileira no Pavillón de Deportes da Coruña, irrompeu a policía en plena actuación de José Afonso por mor da exhibición de bandeiras da patria, entre os berros do público de "Galiza ceibe, poder popular". Como foi aquel momento, e como o viviu o propio José Afonso? Hai que ter en conta, para facerse unha idea do que era a cousa, que no 76, que é cando foi esa historia, aínda había que presentar as letras e os permisos de actuación. Aquel acto organizárao o Concello, e participaban artistas como Miro Casabella, o Movemento Popular da Canción Galega, o propio José Afonso e o meu grupo, Bem-Virá. Cando rematou a súa actuación, un grupo do público foi ao escenario con pancartas e coa bandeira coa estrela vermella e comezou a berrar "25 de abril, sempre" e "Galiza ceibe, poder popular", e a partir de aí cortaron a saída de son e xa se nos deu a orde de suspender o festival. A xente alporizouse moito, había moitos berros, e inmediatamente entrou a policía cargar, foi tremendo. —"Aproveito esta oportunidade para uma vez aformar a minha grande amizade pela terra e o povo galegos, como os que ao longo de anos mantivem as melhores relaçoes, e para manifestar também a minha inteira soliedariedade com a luta pelor reconhecimento efetivo da língua e cultura galegas como uma das mais ricas da península". Esta foi a mensaxe coa que José Afonso xustificou a ausencia no concerto homenaxe Galiza a José Afonso que se lle fixo no parque de Castrelos o 31 de agosto do 85, no que non puido estar por problemas de saúde. 20.000 persoas e doce horas de poesía, música ao vivo de toda a lusofonía e reivindicación tiveron lugar naquela homenaxe. Cales son as súas lembranzas? Esa nota escribiuna o propio José Afonso como agradecemento e apoio para xustificar a súa ausencia daquel acto organizado polo xornal A Nosa Terra, as Xuventudes Musicais e a Federación de Asociacións Culturais Galegas, que foi moi complexo de facer. Nel participaron varios grupos galegos e portugueses, moitos poetas, tamén estaba Beiras, que presentaba... Foi moi emotivo, e hai xente que me comenta que aínda se lembra daquel festival cando me ve. Pode que non fose un festival tan maioritario como os que hai ás veces en Castrelos cando veñen as grandes figuras, tipo Miguel Ríos, mais alí había miles de persoas de toda Galiza e Portugal. —Non todo Na harmónica xira arredor da música. O libro inclúe unha ampla colección fotográfica de máis de 30 estampas que repasan toda a súa traxectoria, desde a máis moderna, un retrato seu de Fernando Chafa neste ano 2019, até a máis antiga, que é unha datada en Ortigueira no ano 1960 na que sae irrecoñecíbel, con lazo e todo, tocando a harmónica. Que historia agocha esa imaxe?. Eu era moi novo. Nese ano 1960 tería aproximadamente 20 anos, e non levaba moito tocando. Empezara aos 14 coa harmónica en Cariño, onde había un grupo de teatro artístico e, após cada representación, facían unhas fins de festa con diferentes actuacións, nas que participaba case sempre, acompañado moitas veces de artistas moi notábeis que acabarían facendo carreira na música, como Cardocho, que chegou a tocar nunha orquestra moi coñecida, Os Senadores. Unha cousa moi curiosa é que a miña primeira harmónica era dunha marca que se chamaba Seductora (ri), que ser, ser, era do meu irmán maior, non miña. Un día perdeuna, e andaba preguntando por ela, mais eu atopeina por aí ciscada e púxenme a tocar durante horas pechado no baño. Resulta que se me daba ben, e cando saín de alí xa sabía tocar varias pezas populares. Cando meu irmán me escoitou, non puido máis que regalarma. Durante un concerto na Coruña, en 1976, a Policía cargou logo de que a xente exhibise bandeiras da patria e berrasen "Galiza ceibe, poder popular" —Outra desas estampas reflicte unha conga santiaguera en Santiago de Cuba no ano 92, tempo no que estivo vivindo naquela nación no denominado Período Especial, moi complicado para o país a todos os niveis logo do agravamento do embargo americano e a caída do socio soviético. Que lembranzas ten daquela Cuba? No tempo que estiven, un par de meses no 92 e logo outra vez no 93, fixen unha serie de fotos que logo integraron unha exposición na que reflectía aquela situación do Período Especial, que era algo tremendo, de carencia de todo tipo. Lembro que incluso era moi difícil moverse pola illa, porque non había case transporte, e a xente ía traballar en camións, que os levaban de aquí para alá. —Disque unha das poucas consecuencias dos períodos de crise económica e social adoita ser o afloramento dunha vibrante vida cultural a todos os niveis: expositivo, musical... Lembra que en Cuba se producise ese fenómeno? Non sei se diría en crise total, pero tamén na cultura había moitas dificultades, porque se non hai economía, a situación faise moi difícil. De feito, por exemplo, un día quedara cuns músicos que ían actuar e, chegado o lugar do concerto, resulta que non había porque non tiñan luz eléctrica para alimentar os instrumentos. A xente, como dicían eles, procuraba resolver o día a día, a supervivencia, o demais era secundario. As ringleiras para adquirir calquera cousa eran tremendas, os mercados estaban baleiros e non había que comer nin onde. Os turistas, que eramos uns privilexiados, aínda podiamos ir aos restaurantes dos hoteis, pero os cubanos nin iso. E pagando con dólares, porque con diñeiro cubano como moito podías tomar un café e unha pizza. Botando a vista atrás, case o que máis lembro daquela viaxe foi a representación dunha lembranza da infancia, pois recordei aquel vello dito de "Pirulí de La Habana, que se come sen gana", un bo día que atopei unha señora nas rúas da capital de Cuba facendo pirulís, e foi algo extraordinario (ri). —Dicía Castelao que se fixera médico por amor ao pai, e vostede comenta no libro que estudou para perito industrial para compracer o seu, que era conserveiro. Foi naquela etapa estudantil, primeiro na Coruña e logo en Vigo, onde se configurou, musical e persoalmente, o Xico de Carinho que coñecemos hoxe? Non, eu xa tocaba en Cariño moito antes de todo aquilo, pois a Vigo chego no ano 1958, e eu levaba tocando desde os 14 ou 15 anos. En Vigo dediqueime máis a xogar ao fútbol que a tocar. Despois si que empecei a participar en concursos como no Camiño da Fama de 1963, ou no Concurso Internacional de Alemaña no 62. Por aquel entón, tamén, obtiven en Ferrol o primeiro Premio de Solistas Instrumentais, nun certame no que tamén participaron María Manuela ou Miguel Tranquilo. Foi unha boa fornada de músicos aquela. —Que lle depara o futuro a Xico de Carinho? A miña vida é a música non profesional, pois eu estou xubilado, por iso non penso en grandes cousas. Tampouco podería. Mais a creatividade sempre está aí, nunca marcha, sempre estou cavilando e compoñendo cousas. O meu próximo proxecto, pois teño moito material, e moitas cousas pendentes, será volver facer un disco de música infantil, un tema que xa tocara noutros discos como Solaina, que editou Kalandraka. En realidade teño máis proxectos dos que podo facer, pero imos de vagar, e como di a canción "de vagar é que se vai lonxe".


Summary: Na brétema as liñas continuas desaparecen e a paisaxe torna amalgama de formas difusas. Dificilmente podería atopar Néboa mellor nome para a súa procura doutras sonoridades, afastándose dos límites con vontade transgresora, para desafíar as estruturas do jazz conciliándoo cun pop de pegada electrónica, que rescata tamén trazos da música tradicional, devolvéndolle, se cadra, a esencia máis popular en lóxicas contempóraneas. Destas e moitas outras capas componse 'A realidade enganosa'.

Ao abeiro de Raso Estudio, o primeiro LP de Néboa chega xusto para fechar o ano como un dos lanzamentos máis interesantes da paisaxe galega. O selo que respalda proxectos como Baiuca ou Aliboria edita este primeiro álbum da banda logo dun EP e varios singles, que ofrece unhas coordenadas difusas que esvaen na liña borrosa do horizonte. Porque a música, como a brétema, non entende de fronteiras trazadas con escuadra. Indietrónica, a tradicional, jazz de vodevil, pop alternativo con vontade internacionalista ou canción de autor converxen con delicadeza neste A realidade enganosa. Conta Lucas de Centi que o obxectivo sempre foi lanzar un disco, mais que o proceso non foi o dunha "obra conceptual". O que une as cancións ten máis a ver coa súa propia identidade como banda, "unha construción musical con características parecidas". Ademais del, interpretan as pingas suspendidas nesta particular néboa sonora Aloia López Ferro, Jacobo García Lafuente, Tomás Porteiro Abuín e Sandra Pérez Míguez. O que os define non está, como parece expectativa no pop, di De Centi, na temática das letras ou nun ambiente. "No noso caso atópase máis en certo tipo de harmonías", opina, "sempre foi un dos obxectivos expandir as fronteiras da música pop e transgredir 'pecados' no jazz". A tradición pop A isto cómpre sumar a pegada de sonoridades tradicionais. "Mete agora Cé Tangana un pasodobre nun tema e parece a fusión máis orixinal do mundo", comenta o intérprete, aludindo a que isto non é inventar a pólvora. Eles traballan a mestura con humildade. Agás por Sandra Pérez, -"a que nos pon firmes"- os coñecementos do tradicional son máis ben superficiais. "Eu estudei percusión, pero os ritmos tradicionais formaron parte da miña vida e da miña infancia de maneira totalmente espontánea", di. "Mete agora Cé Tangana un pasodobre nun tema e parece a fusión máis orixinal do mundo", comenta o intérprete, aludindo a que isto non é inventar a pólvora "Xa levamos moito intentando facer pop por enriba dunha muiñeira", engade. E se cadra aí abrazan con esa "actitude máis pop posíbel" a esencia da música tradicional como popular, aquela práctica non regrada que inundaba todas as facetas da vida. "Un dos grandes problemas da música popular, xa sexa pop ou tradicional, é que ás veces temos unha tendencia a intelectualizalo todo", que para el pode "cortar un pouco as ás". "Un dos grandes problemas da música popular, xa sexa pop ou tradicional, é que ás veces temos unha tendencia a intelectualizalo todo", que para Lucas de Centi pode "cortar un pouco as ás" Estre os terreos que explora Néboa sen complexos, De Centi admite que "introducir a electrónica foi o máis difícil nestes oito anos que levamos tocando xuntos". A súa paixón por este estilo vén de lonxe, pero incorporalo supuña un desafío que acabaron asumindo en colectivo. O resultado coidado atribúeo á produción de Hevi e Brais Ruibal, agradecendo ao tempo o apoio de Susana Nunes e João Neves, a quen tamén podemos escoitar nos coros. "Até pouco antes do disco traballaba coa versión de proba dun programa de facer electrónica", confesa De Centi. Coller doutros Hai tamén certa reelaboración sobre letras tradicionais, aínda que sexa como punto de partida. Deste modo, o single "Coidar dunhas colmeas" comeza cunha variación sobre os coñecidos versos do "Alalá das Mariñas" –"Unha casiña branca / na mariña entre os loureiros / co teu amor e unha barca / ter o ceo"–, para logo internarse nas súas propias inquietudes: "Debería bastar con iso", cantan. Sen querer facer un traballo interdisciplinar, Néboa incorporaba tamén versos de Ángel Valente ou até unha interpretación teatralizada na faixa "Sácame do centro". A palabra espida, coa forza na voz da actriz Carlota Mosquera, afirma nun potente monólogo: "Eu son o meu inferno". Son verbas tiradas do cómic The Nao of Brown (Glyn Dillon, 2012), onde os pensamentos da protagonista ofrecen a chave temática do disco, que condensa o título. Esa "realidade enganosa" que é o propio mundo "ao que nos enfrontamos cada día e por moito que queiramos nunca imos poder percibir obxectivamente, sempre vai ser unha experiencia subxectiva". Desde sobredimensionar problemas ao cumio dos enganos con Internet, abrollan as inquedanzas sobre a percepción e os seus limites, sen escatimar en cadencia lírica. Se queres seguir a ler só tes que ir ao quiosque máis próximo polo Nós Diario ou facer a compra na nosa loxa online. Que non che volva pasar isto: tramita xa mesmo a túa subscrición!


Summary: A maioría dos concellos que acubillan os entroidos máis concorridos xa anunciaron a suspensión dos festexos e das citas tradicionais. Porén, hai propostas alternativas que buscan manter o espírito das máscaras e respectar as restricións fronte ao coronavirus.

Xinzo, Verín, Viana, Ourense, Laza, Chantada, Pobra do Brollón, Pontevedra... A unha semana do inicio do Entroido, coincidindo co Domingo Fareleiro, son moitas as localidades que xa anunciaron remudas nas súas programacións e mesmo a cancelación das citas tradicionais en cada un deses destinos por mor do coronavirus e da evolución da pandemia da Covid. O de 2021 será un Entroido diferente. Sen aglomeracións nas rúas mais tamén sen descoidar o ánimo festeiro, a sátira e o sentido do ridículo que acompaña este tempo de disfraces. Para volver con máis forza Uns dos primeiros en avanzar a cancelación das actividades previstas para este ano foron o Entroido Ribeirao e o oso de Salcedo, propios de Chantada e a Pobra de Brollón. Quedarán sen desfile de volantes, mecos e maragatos, mais co ánimo de volver en 2022 con máis forza. "É mellor un ano sen Entroido, que non estar sen el nos próximos". A asociación cultural enLAZAdos tampouco descoidou o anuncio da suspensión do Entroido de Laza ante o avance da pandemia na comarca de Verín e Monterrei. Sen festexos masivos, a organización non descarta algún acto cultural para manter o espírito das máscaras malia as restricións. Por responsabilidade "Por responsabilidade, toca pór a seguridade e a saúde por diante de calquera outra cuestión", salientou a corporación municipal de Xinzo tras a "cancelación da festa" ao mesmo tempo que prometeu "alternativas testemuñais para lembrar estas datas e manter acesa a chama do Entroido". Mais sempre desde a "responsabilidade individual" na que fixo fincapé o goberno local de Verín para que a veciñanza teña conta da situación e respecte "en todo momento as medidas de prevención vixentes decretadas pola Xunta da Galiza". Folións desde os balcóns Talvez por iso, xa houbo quen a canda o aviso de cancelación fixo público un novo protocolo entroideiro axustado ás medidas sanitarias acordadas polas autoridades. É o caso do Fulión Alternativo de Viana do Bolo, que tras a cancelación dos festexos por parte do Concello non renuncia á maior "explosión de tradición, enxebrismo e sentimento" que represneta o Entroido. E como "alternativos somos todo", afirman nun comunicado dirixido á veciñanza, convidan a gozar dos Compadres e das Comadres disfrazadas; para ir á compra, pasear ou traballo. Tamén piden encher as fachadas, fiestras e balcóns de Lardeiros e Lardeiras, animan a enfariñarse coas persoas convivintes, "a tocar o fulión desde o balcón" e a encher as redes sociais de androllas o día da festa. Memoria do Entroido Pero as celebracións alternativas tamén chegan a proposta das corporacións municipais. É o caso de Pontevedra que xa avanzou que este ano o loro Ravachol estará presente mais sen queima nin enterro. E a falta de comparsas e aglomeracións nas rúa as actividades propostas desde o Concello tratarán de recuperar a memoria histórica do Entroido da cidade.


Summary: O salario medio bruto na Galiza situouse en 2021 en 1.615 euros ao mes. Segundo os datos ofrecidos por Adecco, a remuneración salarial colocouse 134 euros ao mes por baixo da media estatal.

A contía das nóminas das galegas e galegos atópase lonxe da dos asalariados madrileños, con 2.071 euros ao mes, ou dos vascos, con 2.047 euros aos mes, aparecendo por riba de canarios, estremeños e murcianos. As persoas asalariadas galegas teñen unha retribución 7,3% inferior á dunha traballadora ou traballador do Estado e 19% menor á media dun operario da Unión Europea. Ao tempo, desde 2009 veuse producindo unha caída continuada dos salarios e do poder adquisitivo medido polo custo laboral unitario. O poder adquisitivo Os datos fornecidos polo Instituto Galego de Estatística (IGE) indican que os salarios caeron na Galiza de maneira consecutiva entre 2009 e 2014 até sumar unha baixada de 11,3%, sendo a súa alza a partir de 2015 moi inferior á da media estatal. Así, desde 2015 até 2020 os salarios aumentaron na Galiza en 12,4%, mentres no conxunto do Estado o incremento foi de 14,4%, feito que agudiza aínda máis a fenda salarial. Neste sentido, os salarios rexistraron en 2021 unha alza de 0,6% A Confederación Intersindical Galega cifra en 11% a caída do poder adquisitivo dos traballadores galegos desde 2008 a 2020. O fenómeno agudízase a partir de 2012, coa entrada en vigor da reforma laboral de Mariano Raxoi, que estabelece a cláusula de descolgue nos convenios e debilita a capacidade de presión da clase traballadora. Precisamente, este aspecto continúa na nova lexislación laboral aprobada polo Executivo de Pedro Sánchez. A suba da inflación é un duro golpe ao poder de compra dos traballadores. Sendo o incremento do Índice de Prezos ao Consumo (IPC) interanual na Galiza de 9,1% en abril, nesa mesma porcentaxe descende o salario real. Así, no caso de manterse o IPC nesa cifra, o poder adquisitivo redúcese en 146,96 euros ao mes, sumando ao final do ano 1.763 euros, 148 euros máis que unha mensualidade recollida na nómina. A cláusula salarial A situación complícase máis atendendo ao número de convenios que inclúen a chamada cláusula de garantía salarial, unha disposición pensada para garantir a capacidade de compra en ciclos inflacionistas, que segundo a CIG só cobre 25% dos acordos entre traballadores e empresarios para 2022. As perspectivas non son mellores a medio prazo. A este respecto, todas as previsións económicas asumen unha alza dos prezos de modo acusado nos vindeiros exercicios e, sempre, nuns índices por riba do 2% recollido nos orzamentos do Estado. Nese sentido, os expertos poñen a vista na inflación subxacente, onde se observa unha suba constante e continuada con particular incidencia nos produtos básicos, como os alimentos. A proposta de pacto de rendas lanzada desde o Goberno no caso de entrar en vigor tería un impacto importante na perda de poder adquisitivo. A iniciativa, apoiada pola CEOE, pretende non trasladar aos salarios a suba da inflación, repercutindo exclusivamente nos operarios o incremento do custo da vida.


En ausencia de Sánchez e a menos dun ano das autonómicas, o PSdeG intentan transmitir unha imaxe institucional, ao tempo que os populares galegos centran a súa campaña en FeijóoSe Pedro Sánchez logra repetir como presidente do Goberno, Nadia Calviño, nacida na Coruña, a "ministra galega", como a presenta o PSOE malia pasar a maioría da súa vida entre Madrid e Bruxelas, será vicepresidenta económica. De momento, ela foi a ministra elixida para acompañar ao líder do PSdeG, Gonzalo Caballero, no primeiro día desta campaña, o pasado venres. Tras ela, non houbo un día en que unha ministra ou un ministro non visitase Galicia intentando darlle perfil institucional á campaña dos socialistas. Pola contra, a estratexia do PPdeG está a pasar por distanciar a Feijóo dos actuais cargos estatais do seu partido -máis alá do mitin central de Pablo Casado do sábado en Lalín-, ata o punto de que o elemento central da súa campaña deste martes foi un paseo por Pontevedra con Mariano Rajoy.Esta campaña das xerais non só está a ser pensada en Galicia en clave estatal senón tamén tendo en conta que en menos dun ano haberá eleccións autonómicas. Con esa cita pendente, e tras lograr o PSOE adiantar por primeira vez ao PP nas xerais de abril, o PSdeG está interesado tanto en ratificar que aqueles resultados non foron unha casualidade como en presentar ao seu líder, Gonzalo Caballero, como alternativa real de goberno. Así que en ausencia de Pedro Sánchez, que pasou por Galicia con mitins en días previos pero non prevé facelo en campaña, os socialistas están a vivir un desembarco constante de ministros.Tras Calviño o venres, o sábado quen pasou por Galicia foi o ex-ministro de Educación e Cultura e actual portavoz socialista na Asemblea de Madrid, Ángel Gabilondo; o domingo, a ministra de Sanidade, María Luisa Carcedo, secundada desde o partido pola visita simultánea da vicesecretaria Adriana Lastra; o luns, a titular de Defensa, Margarita Robles; e este martes, o de Asuntos Exteriores, Josep Borrell. Con eles ao lado, as mensaxes de Caballero non se sabe se van máis dirixidas a apoiar a Sánchez ou a intentar socavar a Feijóo. Unha e outra cousa non son incompatibles, parecen pensar no PSOE e no PSdeG, xa que unha nova vitoria nunha terra tradicionalmente popular como Galicia contribuiría a achegar os obxectivos tanto de Caballero como de Sánchez. No PP como en campañas anteriores, Feijóo intenta distanciar a súa propia figura do resto do partido, pero evitando que ninguén lle poida reprochar non dalo todoNo PP, mentres, como en campañas anteriores, Feijóo intenta distanciar a súa propia figura do resto do partido, pero evitando que ninguén lle poida reprochar non dalo todo. Con tres ou catro actos de partido ao día, o presidente intenta confrontar directamente o seu discurso de suposta estabilidade e boa xestión con Sánchez, sen precisar de apoio por parte dos cargos estatais do seu partido. Reconciliado co novo discurso menos estridente de Casado, como evidenciaron os dous o sábado no mitin de Lalín, a figura do presidente da Xunta non precisa de ninguén que o axude para ter presenza en campaña e saír nos medios de comunicación.Rajoy considera a Casado gañador do debate e di que estivo "magnífico"Porén, este martes Feijóo si cedeu parte do seu protagonismo. Pero non o fixo para cederllo á actual dirección dos populares a nivel estatal senón para volver ao pasado, acompañando a Rajoy nun paseo pola súa cidade, Pontevedra, e nun mitin en Vigo. Dúas localizacións nas que o PP, e a Xunta con el, están a poñer o foco xa que constitúen os principais puntos débiles dos populares galegos tanto nesta campaña das xerais como de cara ás autonómicas do próximo ano.En Pontevedra, Rajoy asegurou que Casado foi o gañador do debate e que estivo "magnífico". Preguntáronlle pola súa opinión sobre o papel do líder de Vox, Santiago Abascal, e o ex-presidente, recorrendo á súa tradicional oratoria, insistiu en que "Casado estivo magnífico".O BNG pide que Feijóo se pronuncie sobre a proposta de Vox de "ilegalizar" a Xunta de Galicia e En Común salienta que Pablo Iglesias foi o único que falou de Galicia no debateMentres, no resto de partidos o día despois do único debate desta campaña estivo marcado polas referencias á súa principal novidade, a presenza por primeira vez nel dunha formación de extrema dereita. O BNG, por boca da súa portavoz nacional, Ana Pontón, botou en cara a Feijóo os pactos do PP con Vox, unha formación da que salientou que quere "ilegalizar" o autogoberno e, con el, a Xunta de Galicia. Desde En Común, que este mércores contará en Vigo coa presenza en varios actos do cofundador de Podemos Juan Carlos Monedero, o candidato pola Coruña Antón Gómez-Reinero salientou que no debate o líder desa formación, Pablo Iglesias, foi o único que falou de Galicia, ao mencionar os problemas do rural. "Hai que normalizar a situación en Catalunya, pero Galicia ten que estar no debate público a nivel do Estado, igual que Catalunya", dixo.


Summary: BNG e PSdeG denuncian a falta de transparencia do Goberno galego sobre os efectos da pandemia nas residencias de maiores para "favorecer" DomusVi e o PP enxalza a súa xestión, pese ás 788 mortes nos xeriátricos.

Desde a irrupción da pandemia faleceron 817 residentes con Covid-19 na Galiza confirmados por proba diagnóstica de infección activa (PDIA) e 27 con Covid-19 compatíbel. Dese total, 788 diagnosticadas (máis 23 con síntomas compatíbeis) foron usuarias e usuarios de centros residencias da terceira idade. Estes datos, extraídos das estatísticas oficiais do Imserso, foron transformados esta terza feira, 9 de novembro, en forma de ratio polo PP no Parlamento galego. O deputado popular Alberto Pazos defendeu no pleno que a Galiza é a segunda comunidade no Estado con menor ratio de persoas falecidas por Covid-19 nos centros xeriátricos. Criticou ademais "a teima" do BNG e PSdeG "en obviar os datos que se coñecen e que acreditan que na Galiza se fixeron as cousas mellor". Todo o contrario opinou a oposición. A vicevoceira do BNG na Cámara, Olalla Rodil, cualificou de "opacidade" a actuación do Goberno galego ao "negar o acceso á información publica". Como exemplo puxo a negativa da Xunta a achegar aos medios e grupos parlamentarios as cifras das e dos residentes falecidos desagregados por centros privados. Esta falta de transparencia, dixo, "responde a unha vontade de protexer os intereses da empresa DomusVi que concentra a maioría de prazas concertadas e privatizadas". Rodil aludiu aos datos de falecementos nas residencias públicas, que a Xunta se viu obrigada a presentar de forma debullada por unha exixencia de transparencia, e que amosa que á altura de agosto os centros de titularidade da Xunta sumaban 80 falecementos dos que 40 correspondían a centros coa xestión outorgada a DomusVi. A nacionalista tamén puxo como exemplo da falla de transparencia do Goberno galego a negativa deste a achegar os nomes das persoas que compoñen o comité asesor sociosanitario para estabelecer o novo modelo residencial. "Quen e sobre que datos e análises está decidindo cal vai ser o modelo de residencias deste país? Por que se crean órganos paralelos á lei? Para que a Xunta se coide de quen senta no comité e teledirixa o debate para facer do dereito á vellez un suculento negocio para as empresas", dixo. Novo modelo de coidados Pola súa banda, a deputada do PSdeG Marina Ortega reclamou "un novo modelo de coidados" para as persoas maiores. Fíxoo con motivo da presentación dunha moción do grupo socialista -que foi rexeitada polo PP- para reclamar á Consellaría de Política Social que presentase no Parlamento un novo modelo residencial. Ortega apoiou ademais a demanda de colectivos de persoas usuarias de residencias e familiares destas para que se constitúa unha comisión de investigación sobre a crise acontecida nas residencias. Afeou á Consellaría que cualificara a crise das residencias de "polémicas artificiais" cando "o único artificial son as solucións que pretenden vender á cidadanía metendo robots para o coidado das persoas maiores nas residencias". Por último, reivindicou "máis medios humanos que propicien uns coidados de calidade e con persoal en situacións laborais óptimas que permitan facer o seu traballo, con condicións que dean acomodo á valía das grandes profesionais que temos na Galiza".


Summary: O conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, destacou esta cuarta feira no Parlamento galego que os profesionais sanitarios "cobran o que merecen" e erixiu ao Servizo Galego de Saúde (Sergas) como un "exemplo de estabilidade".

Un día despois de que Nós Diario publicase en exclusiva que persoal sanitario do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo deixará de realizar actividade cirúrxica fóra da xornada ordinaria, debido ás condicións económicas -logo do recorte aplicado en 2010-, o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña defendeu que os profesionais "cobran o que merecen". Ademais, na súa intervención no Parlamento, sinalou que o Sergas é "exemplo de estabilidade", a pesar das múltiplas denuncias formuladas por persoal sanitario e sindicatos referidas á precariedade. Comesaña cifrou en 60.000 os euros que cobra un "médico recentemente formado", o que cualificou como un "soldo digno". "Cobran o que se merecen na liña do que cobran no resto do Estado", abundou. Tras as críticas do parlamentario socialista Julio Torrado en relación á xestión dos recursos humanos do Sergas por parte do Goberno do PP na Xunta, o conselleiro de Sanidade reivindicou Galiza "como exemplo no Estado" en convocatoria de ofertas públicas de emprego (OPE) cun "esforzo ímprobo" tanto das persoas que as organizan, como dos tribunais. Por iso, pediu un "mínimo respecto" ás persoas que traballan no Sergas, servizo ao que erixiu como "exemplo de estabilidade". Con todo, puntualizou que este "non pode deixar de ter eventualidade", aínda que subliñou que traballan para que esta "se reduza ao mínimo imprescindíbel". Torrado lamentou o "desprezo profundo" aos profesionais sanitarios por parte de dirixentes da Xunta como o presidente galego, Alberto Núñez Feixoo, segundo afirmou, por "atacalos cando protestan por unhas cuestións que non lle gustan". O Sergas, dixo o socialista, "funciona grazas aos seus profesionais", á vez que sinalou un "déficit de profesionais nalgunha especialidade" e mostrou a súa preocupación pola cobertura de prazas tras as xubilacións. Para Torrado, as condicións laborais que se ofrecen na Galiza son "das peores do Estado" e lamentou que haxa MIR que terminan a súa formación aquí e que marchan fóra porque "non son contratados de maneira estábel no Sergas". "A planificación estrutural do Sergas é a peor ETT da Galiza", afirmou Torrado. O conselleiro de Sanidade, tras agradecer o seu traballo aos traballadores do Sergas, destacou que contan con máis de 42.000 profesionais de varias categorías. Ademais, rexeitou as críticas do PSOE e lembrou o incremento orzamentario para contratación este ano, así como a incorporación de 296 profesionais. "Non son promesas, son prazas de persoal fixo", defendeu. Ademais, o conselleiro cargou contra o Goberno estatal por "non eliminar" a taxa de reposición. Comesaña incidiu en que desde 2019 os contratos por chamamento formalízanse por entre un e tres anos, coa vocación de "convertelos en prazas estruturais".


Summary: A autora, nacida en Francia e criada en Ordes, obtivo o premio nacional cun poemario dedicado a Eva Veiga "e, nela, a todas as mulleres que tiveron e teñen que medrar contra un modelo no que non acaban de encaixar de todo".

O xurado da XXV edición do Premio Nacional de Poesía Xosemaría Pérez Parallé, que todos os anos se concede no Concello de Fene, acordou outorgar o premio deste ano á obra Testamento poético de Marisol Gándara Sánchez. Ao entender dos membros do xurado, o libro destaca polo uso coidado da linguaxe, mantendo unha estrutura de "cartas poéticas" nunha voz persoal e directa, ademais de manter un ton reflexivo de carácter existencial e solidario. A autora remarca que "o poemario está adicado a poeta Eva Veiga e, nela, a todas as mulleres que tiveron e teñen que medrar contra un modelo no que non acaban de encaixar de todo". Marisol Gándara Sánchez naceu en Francia en 1981. Veu a Galicia con poucos meses e criouse en Ordes. É Licenciada en Filoloxía Inglesa pola Universidade de Santiago de Compostela onde actualmente cursa estudos de Xornalismo, ademais dun master en Paratradución na Universidade de Vigo. Obtivo diversos premios a poemas ou pequenos conxuntos de textos entre os que destaca a XV edición do Premio Francisco Añón, do Concello de Outes, en 2011. Ten publicado ocasionalmente algúns poemas no magazine dixital Achtung. O xurado desta edición do Premio estivo integrado polas escritoras María Rosendo Priego (gañadora da XXIII edición do Premio Nacional de Poesía Xosemaría Pérez Parallé) e Dores Tembrás, así como polo poeta e editor Miguel Anxo Fernán Vello. Desde o ano 2005 o certame, convocado coa colaboración do Concello de Fene, premia un libro individual dun autor ou autora inédita procurando, deste xeito, abrir espazo para persoas que inician a súa andaina nas letras galegas. Desde entón, acadaron o certame Mario Regueira, Xiana Arias, Valentina Carro, Susana Sánchez Aríns, Ramón Neto, María Rosendo e Lorena Souto. O premio para o autor da obra gañadora consiste na publicación do volume na colección de poesía Espiral Maior, dirixida polo poeta Miguel Anxo Fernán Vello e conta cunha gratificación ecónomica de 500 euros. Ademais, faráselle entrega dunha escultura conmemorativa deseñada especialmente polo ceramista Francisco Pérez Porto, fillo de Xosemaría Pérez Parallé. O acto de entrega do premio terá lugar o próximo 17 de novembro, sábado, ás 20.00 na sede do Círculo Mercantil e Industrial-Unidade de Fene.


Summary: A consellaría de Sanidade destina unha partida orzamentaria anual de 800 mil euros a pagar as nóminas de 53 capeláns que prestan asistencia relixiosa nos hospitais públicos da Galiza. Sobre esta cuestión preguntou o PSOE no Parlamento na lexislatura pasada. Nesta volverá facelo

Pregunta: Como chegou ao seu coñecemento que o Sergas estaba a finanzar a asistencia relixiosa nos hospitais públicos? Resposta: A información chegoume a través de traballadores do hospital de Ourense, cos que teño unha relación fluída por ser eu de Valdeorras. Curiosamente a mesma queixa chegara xa ao noso grupo parlamentar na lexislatura anterior, e o compañeiro que se ocupaba da Administración pública rexistrata unha iniciativa en que afirmaba que había 54 capeláns en toda Galiza e preguntando cal era a partida orzamentaria que se lles destinaba e se tiñan pensado reducírllela. P: Reducírllela ou suprimírllela? R: Reducírllela. Non queremos emprender unha persecución contra os capeláns. No momento en que se fixo aquela pregunta, a reclamación que chegaba desde a rúa era 'Ouzan! Se se están a reducir absolutamente todas as partidas no Sergas, para enfermeiría, para médicos, para celadores... como lles vai afectar o recorte aos capeláns?' Entendeuse que hai xente que fai uso dos servizos que prestan os capeláns, polo que simplemente cuestionamos á Xunta sobre se as reducións xeneralizadas afectarían tamén esta partida. P: Cal foi a resposta da Xunta? R: A que xa coñeces. Fóra de ton, como é habitual, e xustificándose en gobernos anteriores, como é tamén habitual. Dixeron que manterían o cadro de persoal de capeláns como estaba co goberno bipartito. "Non queremos emprender unha persecución contra os capeláns" P: As competencias de sanidade nese goberno estaban en mans do PSOE. Por que non modificaron o convenio? R: Tanto ten o que aconteceu hai cinco anos ou hai vinte. Estamos a preguntar neste contexto e coas circunstancias actuais, cando se está a recortar temerariamente en recursos humanos e salarios de todos os servizos agás aqueles que teñen a ver coa Igrexa. Rebáixanse os salarios de todos os profesores menos dos de relixión, recórtase no persoal que atende no Sergas e non no número de sacerdotes. Semella que existe unha bula especial para todo o relacionado coa relixión que nós nin entendemos nin partillamos. P: Referíase antes da pregunta que presentou o deputado José Manuel Lage Tuñas en 2011, non si? R: Efectivamente. P: Mais as circunstancias mudaron desde aquela. Os orzamentos da Xunta farán desaparecer por volta de 3 mil empregos na sanidade pública e vostede volverá levar ao Parlamento o convenio coa Igrexa. Pedirán agora a suspensión? R: Si, seguirei preguntando. Curiosamente haberá por volta de quince días persoal sanitario do CHOU transladoume máis unha vez a súa inquedanza. Entendo que a xente que ve recortados os seus dereitos laborais se fixen especialmente nesta cuestión, que consideran unha desigualdade. Volverei preguntan se pensan mudar algo, o número, o salario. Quero coñecer exactamente en que consiste o convenio e non sei se suprimilo mais si revisalo. "Existe unha bula especial para todo o relacionado coa relixión que nós nin entendemos nin partillamos" Este servizo a xente emprégao. Cústame entender que haxa que pagar este servizo, debería prestalo a Igrexa de balde. Entón paréceme mal que se revisen todos os acordos menos ese; e dentro dese paréceme mal que ese apoio espiritual non sexa prestado en igualdade de condicións entre homes e mulleres e de maneira gratuíta, brindando ao enfermo o mesmo apoio que cando están fóra do hospital. Non entendo por que hai que lle pagar un extra á Igrexa católica, nin por que as outras relixións non teñen un espazo nos centros sanitarios. P: Di que gostaría de coñecer o contido do acordo. Tamén para unha parlamentar é tan complicado como para a imprensa o acceso a un documento que debera ser público? R: [ri] Pedir ese documento será o primeiro que faga, a través do artigo 9. Efectivamente teño que comentar que a información que solicitamos a través desta fórmula, que nos permite aos deputados coñecer contratos incluso entre particulares, e non para rexoubar senón para supervisalos, o Goberno non ten facilitado eses documentos coa soltura coa que debera facelo. Temos moitísima documentación pendente! Até a auditoría das caixas! Esa que recomendaba a fusión... e mira o resultado. Imaxina o que pode acontecer con cousas máis pequeniñas como pode ser este convenio. P: A que vén esta "deferencia" coa Igrexa católica, en palabras súas, e nun Estado que se di aconfesional? R: Ao peso que tivo sempre, e que segue a ter. Quero pensar que menos que noutras épocas. Está aí na educación, na sanidade e na vida diaria, condicionando as leis e con interferencias gravísimas como a limitación da interrupción voluntaria do embarazo, de probas xenéticas e de cuestións onde habería que lle preguntar máis á ciencia que á relixión.


Summary: O responsábel do Goberno galego afirmou que Nós terá un investimento inicial público de 15,5 millóns de euros, "o maior investimento directo na promoción do galego de toda a nosa historia".

O proxecto Nós: Intelixencia artificial ao servizo da lingua galega, que permitirá á cidadanía galega interactuar en galego no mundo dixital ao mesmo nivel que os falantes doutras linguas. Así describe a Xunta esta ferramenta, presentada esta terza feira polo propio presidente do Goberno galego, Núñez Feixoo. Feixoo subliñou que esta iniciativa permitirá xerar e compilar unha ampla variedade de recursos lingüísticos dixitais de calidade en galego, que serán gratuítos e en código aberto, de forma que poidan ser utilizados tanto por empresas como por institucións. "Aspiramos a lograr que os falantes poidan usar o galego con normalidade en todo tipo de dispositivos tales como: asistentes de voz, sistemas de recoñecemento da fala ou tradutores de alta calidade", aseverou. Feixoo destacou entre as ferramentas que se desenvolverán: un sintetizador de voz, permitindo a terceiros incluír nos seus produtos voces artificiais de alta calidade en galego, podendo escoller xénero, idade, etc; un recoñecedor de fala, posibilitando a interacción persoa-máquina ou a subtitulación automática; e un xerador de lingua natural, convertendo datos estruturados en oracións en galego, tanto textuais como orais. Así mesmo, referiuse tamén á creación dun sistema de diálogo xenérico, é dicir, un axente conversacional textual en galego de carácter xeral, que poderá ser adaptado a dominios específicos por terceiros; un sistema de resposta a preguntas, tanto a través de texto como de voz; un tradutor automático a outras linguas e viceversa, con entrada textual ou por voz; e un sistema de corrección lingüística automática, tanto ortográfica como léxica e gramatical. Para levar a cabo o proxecto Nós, Feixoo asegurou que a Consellaría de Cultura e a Amtega contarán ademais coa participación do CiTIUS (Centro Singular de Investigación en Tecnoloxías Intelixentes) e do Instituto da Lingua Galega da Universidade de Santiago; co Centro Ramón Piñeiro de Investigación en Humanidades; así como coa iniciativa privada. O responsábel do Goberno galego afirmou que Nós terá un investimento inicial público de 15,5 millóns de euros, "o maior investimento directo na promoción do galego de toda a nosa historia"; e unha mobilización de máis de 45 millóns de euros privados, a través dos novos produtos tecnolóxicos. Todo isto, engadiu, ademais baixo a previsión de xerar 450 novos empregos directos e indirectos, relacionados coa nova industria do coñecemento e o desenvolvemento de aplicacións.


Summary: Si, existe música clásica galega, e si, existen compositoras e compositores vivos que a practican. O A Fondo desta semana (disponíbel aquí) danos a coñecer esta realidade tan talentosa como oculta. Coordina Margarita Viso, a presidenta da Asociación Galega de Compositores.

"Algúns fan pensar que os compositores e compositoras cultos galegos estamos mortos. Pero non é certo, só nos teñen escondidos", así se pronuncia Juan Pérez Berná, compositor, músico e intérprete, no artigo introdutorio do Sermos Galiza desta semana. O da música culta galega é, probábelmente, un dos ámbitos de máis deficitaria normalización do país. Nin se coñecen as súas grandes figuras, nin se conserva o seu patrimonio, nin sobre ela se investiga, nin se estuda nas escolas. Nin sequera é interpretada e divulgada o que se escribe. A música galega clásica esmorece sobre o papel, sobre as partituras que, se non se interpretan, fican sen sentido e sen vida. A situación complícase cando, quen compón, é muller e galega. Na Asociación Galega de Compositores, de 36 integrantes, tan só 4 son mulleres. "Vivir exclusivamente da composicion contemporánea é moi difícil, polo menos en Galicia e máis aínda sendo muller"-explica María Mendoza, pianista, compositora e docente- "A maior parte de nós compaxina a composición con outro tipo de traballo,no meu caso as clases nun conservatorio", engade. "Os músic@s nov@s galegos -conclúe a coordenadora deste A Fondo, Margarita Viso- son unha marea silenciosa que garanten un futuro esperanzador se se lles dá a oportunidade que merecen" Á situación laboral das e dos compositores na actualidade fai referencia Margarita Viso, no artigo que escribe para o suplemento. Se durante séculos, xa no Medievo, a composición era unha arte recoñecida e remunerada; se, con posterioridade, atraeu a importantes públicos burgueses coa ópera, hoxe en día vivir en exclusiva da composición é case quimera. A música galega culta que se fai no país fica ignorada polo público, que non a coñece, ou esquecida polas institucións A época dourada das bandas de música As bandas de música galega viven, na actualidade, unha época dourada. "As bandas pasaron de ser colectivos de 30 ou 40 compoñentes a converterense en verdadeiras banda sinfónicas", explica Carlos Seráns, director da Banda Sinfónica da Federación Galega de Bandas. As bandas son mostra da riqueza da cultura musical do país, e é raro o concello que non teña unha ou varias agrupacións musicais, algunha delas con máis de 150 anos de antigüídade. Porén, na actualidade xa non se limitan a ser a banda que toca pasodobres. Seráns descóbrenos, neste artigo, que son moito máis. Dende a visión do intérprete escribe Florian Vlashi, violinista e director do Grupo Instrumentl Século XX, que destaca polo seu traballo de divulgación da música clásica galega. Remata o seu artigo con verbas de esperanza cara ás novas xeracións: "A nova xeracuón non está imitando aos seus maiores, pero está buscando o mesmo que eles procuraban, tal como aconsellaban os antigos poetas xaponeses". Os músic@s nov@s galegos, conclúe a coordenadora deste A Fondo, Margarita Viso, son unha marea silenciosa que garanten un futuro esperanzador se se lles dá a oportunidade que merecen.


Summary: A central nacionalista convocará manifestacións nas comarcas do país contra unha reforma coa que @s pensionistas perden 1.500 euros ao ano.

O secretariado confederal da CIG acordou convocar manifestacións en todas as comarcas do país, o 14 de novembro, contra a nova reforma das pensións. A central nacionalista denuncia que o 70% de pensionistas en Galiza cobra menos de 1.000 euros mensuais e en non poucos fogares son estes os únicos ingresos que entran. A CIG cuestiona o informe do comité de 'expertos' no que se basea a reforma: "Das 12 persoas escollidas polo PP para formar parte do mesmo, 9 representan a bancos e aseguradoras, interesadas en promover as pensións privadas para o seu único beneficio".A primeira proposta deste comité foi a modificación da lei que actualizaba as pensións cada ano, como mínimo, ao nivel do IPC. "Agora o PP aplicará de suba nas pensións, cada ano, un 0,25%, polo que en relación ao IPC dos últimos 5 anos unha pensión de 1.000 euros ao mes perdería 1.330 euros no ano". A central sindical explica que agora as pensións representan só o 10% do PIB, mentres, por exemplo, en Italia representan o 16%; en Francia o 14,6%; en Alemaña o 12,8% e na media da UE é do 13%. Ante isto, a central sindical conclúe que o Estado podería dedicar 60.000 millóns máis ao ano para igualarse con estes países. Favorecer a ricos e defraudadores A CIG chama tamén a atención sobre o feito de que mentres as pensións se financian con cotizacións, o resto do gasto público, como o gasto militar de 15.000 millóns anuais, ou o financiamento da igrexa católica ou da Casa Real páganse cos orzamentos do Estado. Ademais, subliña que o goberno aplica unha desgravación fiscal ás pensións privadas, perdendo o estado máis de 3.000 millóns de euros ao ano, que podería ingresar nas pensións públicas.


Summary: Entre os proxectos favorecidos sinalan o da Mina San Finx, "que foi reaberta sen avaliación de impacto ambiental"; ou a de Touro, "que busca a súa reapertura nos meses vindeiros, a pesar de informes negativos previos de Augas e Patrimonio"

Ecoloxistas en Acción pon en marcha a campaña "Algo se Esconde" para denunciar "a falta de transparencia da Xunta" na autorización de proxectos mineiros "altamente contaminantes". Só nos últimos anos, indican, o Goberno galego aprobou proxectos para minas que non foron sometidas a avaliación ambiental, negou a personación no proceso de autorización tanto a organizacións ecoloxistas como a veciños e agochou información fundamental sobre os expedientes, que debería ser pública. Lembran que esa actuación derivou en "numerosas denuncias xudiciais e queixas ante a Valedora do Pobo e outros organismos", como no caso da mina de Touro, "na que participa un dos maiores contratistas da Xunta". A mineira acaba de anunciar a presentación dun novo proxecto neste concello, "a pesar da contaminación ambiental continuada, a oposición veciñal e os informes negativos tanto de Patrimonio como de Augas de Galiza para o primeiro proxecto". "Estes casos de ocultación de información á veciñanza e ás organizacións ecoloxistas non son illados: é un modus operandi da Xunta" Outro caso que destacan é o da Mina San Finx, en cuxa reapertura déronse "numerosas irregularidades e que está en proceso de autorización de vertidos, aínda cando o proxecto non foi sometido a avaliación ambiental". Segundo Cristóbal López, representante de Ecoloxistas en Acción, "estes casos de ocultación de información á veciñanza e ás organizacións ecoloxistas non son illados: é un modus operandi da Xunta. A institución agocha expedientes, nega información sobre procesos en marcha e rexeita que as entidades que velamos polo medio ambiente nos personemos nos procesos que deberían ser públicos. Deste xeito, néganse os nosos dereitos fundamentais. E faise para favorecer proxectos que poñen en serio risco o medio ambiente e a saúde pública". Mais non só denunciarán nesta campaña dos casos de San Finx ou Touro, tamén outros proxectos, como o de Alberta (concellos de Avión, Beariz, Forcarei, A Lama e Cerdedo-Cotobade), Varilongo (Santa Comba) ou Corcel (Castriz) e Penouta.


Summary: Trece cancións bonitas pesca melodías en clásicos avanzados -Erik Satie-, en autores do canon europeo -Schubert- ou en instrumentistas virtuosos -Galliano-. A maiores, inclúe composicións propias. Propias dos músicos Germán Dáz e Benxamín Otero, argallantes do sutil, "ecléctico e accidental" proxecto. O sábado 27 de abril lévano á Casa Museo Manuel María de Outeiro de Rei.

O concerto será ás oito do serán e con entradas a cinco euros. Polas catro mans do dúo pasarán múltiples instrumentos, de vento no caso de Otero; zanfona, caixas de música e órganos mecánicos no de Díaz. Son eles propios os que ademais perforan os cartóns para programar estes artefactos e crean así unha singular sorte de arranxos actuais para vellas e belas melodías. Máis alá das delicadas cancións bonitas, editadas tamén en cedé, as actuacións de Otero e Díaz serven para observar os trebellos musicais e instrumentos pouco habituais dos que fan uso: óboe, corno inglés, órgano de barbaria ou aurephone, por exemplo.


Había uns minúsculos colectivos que o viamos favorablemente: parte do ecoloxismo e a maioría dos observadores de aves. A razón era sinxela. No ano 1979 a Unión Europea aprobara unha directiva revolucionaria en moitos aspectos: a Directiva de Aves No lonxano 1985 España entrou na Unión Europea. Non había unanimidade en canto á conveniencia de asinar o tratado. Inda hoxe, logo de 30 anos, facer unha avaliación da adhesión é difícil, máis que nada, pola imposibilidade de testar que tería pasado de non entrar. Porén, había uns minúsculos colectivos que o viamos favorablemente: parte do ecoloxismo e a maioría dos observadores de aves. A razón era sinxela. No ano 1979 a Unión Europea aprobara unha directiva revolucionaria en moitos aspectos: a Directiva de Aves (daquela a 79/409/CEE). Esta directiva viña a establecer unhas medidas concretas de conservación para as aves salvaxes europeas e nesa España da transición, poeirenta uns días, fría outros, esa directiva representaba non só a esperanza de conservar as aves e os seus hábitats senón que tamén daba pé a maxinar un futuro máis verde, civilizado e culto. Máis tarde, en 1992, chegou a famosa directiva de hábitats na que se establecían as bases e o posterior desenvolvemento da paradóxica rede natura 2000, ultrafamosa e ao mesmo tempo descoñecida, cuxa aplicación sobre o terreo daría para ducias de artigos específicos. A directiva de aves foi a primeira directiva europea en materia de biodiversidade. Para os tolos que andamos cos prismáticos colgados todos os días detrás dos paxaros é todo un símbolo de Europa e a conservación da natureza, unha natureza que non ten fronteiras físicas como non as debería ter a Unión Europea. E indiscutible que boa parte da biodiversidade que aínda nos queda aguanta porque os "europeos" foron quen de facer leis que dende aquí, Galicia ou España, tanto ten, teriamos sido incapaces de redactar polo desleixo e a biofobia na que militamos activamente. Así que moito lles debemos. Boa parte da biodiversidade que aínda nos queda aguanta porque os "europeos" foron quen de facer leis que dende aquí, Galicia ou España, tanto ten, teriamos sido incapaces de redactar polo desleixo e a biofobia Tamén en materia de augas, por falar doutros ámbitos, de non ter unha política europea botando o seu bafo na nosa caluga a situación de ríos e rías sería peor. Ignorantes de que o noso futuro, en diversos ámbitos, debúxase a miles de kilómetros, no corazón de Centroeuropa, moitos quedan na casa o día de ir votar. E en parte, por esa razón, no parlamento europeo mandan uns partidos compostos por persoas que miran o seu único interese, o curtoprazo e os fins de lobbies, corporativos ou non. E agora queren degradar as directivas de conservación da biodiversidade en Europa. Hai quen pensa que a Unión Europea non serva para nada. Se conseguen rebaixar a protección da biodiversidade en Europa, estaremos moito máis cerca de que esa afirmación sexa certa Hai quen pensa que a Unión Europea non serva para nada. Se conseguen rebaixar a protección da biodiversidade en Europa, estaremos moito máis cerca de que esa afirmación sexa certa. E se seguiches lendo ata aquí é porque che importa así que non deberías deixar sen asinar nesta campaña europea. Sen aves non hai Europa.


Summary: Na primeira metade do século XX, milleiros de mulleres saíron soas de Galiza cara América. Moitas delas eran ilegais, con papeis que falsificaban a súa idade e mesmo a súa identidade . Eis a paisaxe de fondo sobre a que se constrúe o filme 'A cicatriz branca'

Margarida Ledo Andión é a directora, e guionista, de 'A cicatriz branca', un filme galego e en galego ambientado en Bos Aires e no n os país e que xa se pode ver nalgúns cines de Galiza, coma nos vigueses Zona Norte, onde foi a estrea. Eva Veiga, Tamar Novás, Lino Braxe, Mónica Caamaño ou Xoana Pintos son algunhas das protagonistas do filme @s propi@s responsábeis do filme falan del: "Dende comezo do século vinte as mulleres galegas que emigraban soas eran acollidas en Bos Aires polas Carmelitas Terciarias, as "Hijas de María" ou pola "Sociedad Protectora de la Joven Sirvienta". Necesidade, abandono, agresións sexuais, nais solteiras… como causa, máis unha cidade distante e burlona, onde a meirande parte delas pasaron a ter a condición de "mucamas", de "criadas de camadentro". Está é a paisaxe de fondo para A cicatriz branca". A nosa historia, contámola nós Milleiros de mulleres saíron soas de Galiza cara a América. "Moitas delas eran ilegais, con papeis que falsificaban a súa idade e mesmo a súa identidade. Historias ordinarias como a de Merce, destinada a servir e, entre lusco e fusco, despedida. Sen lugar onde ir nin a quen acudir, Merce pasa tres días e tres noites encrequenada na Estación Constitución onde a súa vida entrenza coa de outras migrantes. Á par dun traballo na fábrica Mil8, Merce casa, asiste a clases de contabilidade nalgunha das Sociedades Galegas mais un bo día a norma esnaquiza por algo tan simple como prendarse dunha situación que aínda non é quen de nomear" Amplo elenco de grandes actores e actrices Eva Veiga, Tamar Novás, Lino Braxe, Mónica Caamaño ou Xoana Pintos son algunhas das protagonistas do filme. A música é de Abe Rábade. A produción corre a cargo de Nós (Produtora Cinematográfica Galega), CRTVG e Haddock Films.


Summary: A Front de Gauche apela ao «voto útil» fronte a ultradereita de Marine Le Pen coa intención de acadar máis forza coa que presionar ao Partido Socialista. Hollande camiña paso firme cara a vitoria o domingo, segundo as sondaxes.

«O gran perturbador». Así cualificou semanario Le nouvel Observateur ao líder da Front de Gauche, Jean-Luc Mélenchon, que se está a converter na gran estrela da fase final das Presidenciais francesas. A unhas horas da apertura dos colexios e coa maioría das sondaxes outorgándolle a vitoria ao socialista, Françoise Hollande, a gran loita establécese polo terceiro posto. Tanto o esquerdista Mélenchon coma a ultradereitista Marine Le Pen sitúanse nunha situación de empate técnico nas sondaxes cunha lixeira vantaxe a favor da líder ultradereitista. Mélenchon enorgullécese de ser un pied noir (pé negro), un francés nado en 1951 no Tánxer ocupado. Fillo dun empregado de correos galo e unha mestra española, una máis do exilio provocado pola Guerra Civil, fai unha semana no multitudinario mitin que deu en Toulouse saudou «á gloriosa bandeira da República Española» que portaba un dos asistentes. Xusto cando Sarkozy poñía a España como exemplo do que fará a socialdemocracia de Hollande se chega ao poder, a esquerda revolucionaria de Jean-Luc Mélenchon, lembrábase dela, ou de parte do seu pasado. Criado en Marrocos Mélenchon é un vello animal político que até agora sempre estivo en segunda fila. Chegou Francia en 1962 onde se licenciou en Filosofía. Alí ingresou nas filas do Partido Socialista e en 1986 converteuse no senador máis novo da historia da República. Foi ministro de Formación Profesional no último Goberno socialista encabezado por Lionel Jospin e, tras deixar o PS, acadou un posto no Parlamento Europeo. Desde hai un par de anos toda a esquerda alternativa, incluído o vello Partido Comunista Francés, xuntouse arredor da nova coalición, unha ampla fronte de esquerdas que foi quen de recuperar o vello discurso revolucionario e anticapitalista nestes tempos escuros marcados pola crise económica. "O PS converteuse nunha máquina electoral sen contido ideolóxico, sen contido de clase", di Mélenchon A Revolución de 1789, a Comuna de París de 1871, a Fronte Popular de 1936 e o maio do 68 son parte do repertorio tradicional da esquerda. Porén, Jean-Luc Mélenchon «foi quen de reinventar un discurso e un imaxinario real de esquerdas nun contexto onde este tipo de recursos parecía que xa non existían», sinalou esta semana Patrice Gueniffey , director de estudos en el EHESS e especialista na Revolución Francesa. «O PS, converteuse nunha máquina electoral sen contido ideolóxico, sen contido de clase», di. Por iso, quizabes, a negativa de Hollande a criticar a Mélenchon sabedor de que, se ben lle pode restar votos na primeira volta, moitos dos seus votantes acudirán na segunda, o 6 de maio, a depositar a súa papeleta contra de Sarkozy coa esperanza de que a esquerda volva ao Eliseo. Un mitin de Mélenchón é un verdadeiro acontecemento, unha especie de máquina do tempo onde a oratoria de mestre do líder esquerdista consegue prender ás masas ―en Marsella xuntou a 100.000 persoas―, até conseguir que reproduzan lemas e cánticos que facía ben tempo que non se escoitaban. Porén, non son poucos os que critican a dialéctica do líder esquerdista. Que Le Nouvel Observateur adicara a pasada semana un dossier especial á súa figura, case integramente para atacar os seus postulados e o seu programa de goberno «irrealizable», denota o perigo que representa para a esquerda oficial, máis que a curiosidade que poida supoñer o seu discurso. Netamente anticapitalista, Mélenchon reclama una «volta do poder ao pobo», promete «acabar coa ditadura dos mercados e das empresas», un goberno social no que, por exemplo, o salario mínimo elevaríase a 1.700 euros ―agora está en torno aos 1.100―, e, por suposto rematar coa supremacía nuclear na produción enerxética de Francia. Un bo resultado da fronte de esquerdas na primeira volta sería un gran toque de atención a Hollande para formar Goberno O filósofo Michel Onfray foi un dos puntais nos ataques a Mélenchon cun artigo en Le Nouvel Observateur ―un medio progresista pero profundamente enfrontado ao candidato esquerdista até os límites do persoal―, onde razonaba «por que non ía votar» polo líder do FdeG. Entre outras cousas, reprocháballe o uso de personaxes de infame lembranza como Robespierre ―dirixente da época do Terror revolucionario―, e cuestionaba a súas posturas en política internacional, como non condenar «a ditadura cubana» ou poñerse do lado de China «no conflito do Tíbet». Máis aló dos ataques, o certo é que o electorado do Fronte de Gauche é unha amalgama de mozos, xente de mediana idade con certo nivel cultural e, sobre todo, maiores nostálxicos dos tempos das revolucións e as loitas ideolóxicas. É practicamente imposible que a Front de Gauche acade á segunda rolda presidencial. Porén, un bo resultado na primeira sería un gran toque de atención a Hollande á hora de formar un Goberno de esquerdas sólido e no que moitos dos postulados de Mélenchon terían que ser tidos en conta. Nesta hipótese é onde se move o candidato esquerdista que constantemente fai un chamamento ao «voto útil», que, na súa opinión é a Front de Gauche para facer fronte a Marine Le Pen, a quen disputa esa terceira praza. «Derrotar a Sarkozy non só suporá avanzar nas conquistas sociais», dixo, «senón que rachará a maioría que reina no Vello Continente, o eixo Merkozy, é dicir, o gran inimigo que é a austeridade». Marine Le Pen, pola súa banda, xoga por libre. Instalada á perfección no seu papel de «antisistema» ―non moi diferente á esquerda de Mélenchon no eido económico, máis proteccionismo tinxido de certo cheiro social―, continúa insistindo no seu lema de "Francia primeiro» para recuperar a soberanía perdida en favor dunha UE que, no seu parecer, «supón un verdadeiro perigo para os franceses». Le Pen ataca por igual a Hollande e a Sarkozy ―«pezas do sistema», di―, e fuxe de Mélenchon coma os vampiros da cruz.


O uso de frases de formato cultural e impreciso significado comporta amiúde equívocos que apontam mais a desleixo ou flagrante desconhecimento do autêntico significado do ornamento textual exibido do que a cultura metabolizada.O artifício retórico e a arte da eloquência, o uso elegante da linguagem em definitivo, irmanam melhor com a singeleza precisa do que com a cosmética. A afectaçom navega entre a intençom de ganhar aquiescência e a vã exibiçom de superioridade, que provoca, em justa correspondência, mais antipatia que admiraçom. O potencial interlocutor prefere de longe um discurso próximo e cúmplice que um alarde erudito. Ante a dúvida, a democrática horizontal deve prevalecer ante a pretensiosa vertical. Llaneza, muchacho, no te encumbres, que toda afectación es mala aconselhava Cervantes por boca do maese PedroInfelizmente umha certa dose de retórica é inevitável em todo aquele que se expom a público juízo: jornalistas e professores, conferencistas e porta-vozes, e todos aqueles que fam da comunicaçom o seu ofício estám especialmente expostos ao perigo da retórica vácua. Fugir do artifício e trabalhar a singeleza expositiva é um bom preceito comunicativo. Os lugares comuns mais manuseados deveriam ser proscritos sem piedade. "Crónica de umha morte anunciada", por exemplo, tam popular na gíria política."Quero afirmar branco sobre negro..." — ou será talvez ao revés? — tam do gosto dos tribunos do povo deve ser submetida a controlo de legitimidade. Estoutro dia ouvim a consabida frase no rádio na boca de Josep Borrell, um dos meus oradores favoritos polo seu dizer cáustico e preciso. Infelizmente, desta feita citou a variante errónea: branco sobre negro. A pouco que refletisse o meu admirado tribuno acabaria caindo na conta de ser negro sobre branco como jeitosa metáfora da tinta sobre o papel, mesmo que ela seja azul.Assi e todo, é bem fácil desculpar este deslize de significados, acaso vagabundo nom deu em vagamundo, muito mais mundanal e evocador? Ademais, a estética testemunha em favor da versom errónea, afinal, branco sobre negro evoca a lua sobre o céu escuro enquanto a sua inversa apenas sugere apenas qualquer mancha indecorosa sobre umha parede recém-caiada ou talvez um inoportuno borrom sobre um papel que pede conta nova.Branco sobre negro nom é do pior; o mal é quando entramos em escorregadio terreno aritmético abonado por um aprendizado deficiente, procedente com frequência de um ensinante mal ensinado.Expressons como máximo comum denominador e mínimo comum múltiplo — ou será ao revês? — seguem atemorizando-nos como divinas palavras de incerto significado.Resumo um parágrafo há pouco lido num livro do meu apreço: "O único aceitável para as forças políticas da Transiçom era um mínimo comum denominador tam baixo que poderíamos qualificar de simbólico". O comentário procede de Fernando Pérez-Barreiro, na página 185 das suas memórias1. Lamento por certo nom ter conhecido o autor visto o seu agudo ditame sobre a degradaçom do projecto da Galiza possível, de carimbo republicano, à Galiza conformista que padecemos com beneplácito dos herdeiros do património galeguista.Referia-se o Fernando na sua autobiografia em especial ao empobrecimento inexorável do idioma emergente do interminável período franquista por desleixo e cumplicidade culpável.Qualificava Pérez-Barreiro ao insatisfatório panorama sobrevindo como mínimo comum denominador das desavenças políticas da Transiçom, aludindo ao exíguo acordo de mínimos entre posiçons políticas irredutíveis. Por cima da política, a gramática acende a sua luz vermelha: mínimo comum denominador...era isso deveras o que vinha no nosso livro escolar? Pensando-o bem nom parece provável porque a expressom carece de sentido; como bem sabemos, o mínimo comum denominador de um conjunto de números é, pura e simplesmente, a unidade. Nom é?A nossa esquecida aritmética elementar consagra duas expressons carregadas de sentido: máximo comum denominador (M.C.D) e mínimo comum múltiplo (M.C.M), que poderíamos traduzir este último por mínimo comum dividendo que é o que de facto significa múltiplo.Um exemplo esclarecerá o aparente enredo [M.C.D. ↔ M.C.M] que arrastamos desde a infáncia.Tomemos três números, por exemplo: (6,12 e 18). O seu M.C.M. (que podemos ler mínimo comum dividendo) é 36 por quanto é o dividendo menor que lhe assegura quocientes exactos à nossa série: (6,3,2).No entanto, o M.C.D. de (6,12 e 18), é o número 6, por quanto é maior divisor possível da série para produzir quocientes exactos e os menores possíveis: (1,2,3). Os divisores comuns inferiores ao 6 som: 1, 2, e 3, como podemos comprovar.Se querem a minha opiniom sobre a origem do erro do amigo Fernando do mínimo comum denominador, para a minha ideia procede da umha desafortunada alusom à escassez de factores comuns entre as forças enfrentadas na Transiçom. No nosso exemplo, som os factores comuns (1, 2, 3 e 6) — este último M.C.D — das forças contendentes (6,12,18).Por completar a léria, caso os partidos da Transiçom estiverem representados por umha série de números primos, como (5,7,11), daquela nom haveria factores comuns — a nom ser a unidade — e em consequência nom seria possível nengum acordo político como o propiciado polos partidos da série (6,12,18).Em definitivo, para citaçons erróneas melhor cores do que números que há que botar contas. 1- Fernando Pérez-Barreiro Nolla (2013): Amada liberdade. Memórias, Xerais, Vigo


Summary: Manifestacións en Compostela, Vigo, Pontevedra e Ribeira, convocadas pola CIG, para rexeitar as políticas que xeran miseria e precariedade. As marchas denunciaron as preocupantes taxas de paro e a ausencia de expectativas para os sectores produtivos das respectivas zonas. Só en Vigo tomaron parte na manife máis de 5.000 persoas

Ferrolterra non estivo só nesta xornada na queergueu, na Folga Xeral comarcal, o facho do combate pola dignidade e contra a crise e denuncia dos seus responsábeis. Outras cidades e localidades galegas (Vigo, Compostela, Pontevedra e Ribeira) tamén rexistraron mobilizacións. Convocadas pola CIG na defensa do emprego e dos sectores sectores produtivos. No rexeitamento dunhas políticas que xeran "miseria" e "precariedade". Milleiros de persoas tomaron parte nestas mobilizacións, que decorreron ao caer a tardiña. Agás en Pontevedra, onde foi pola mañá e co protagonismo dunha concentración de delegad@s da central nacionalista. As mobilizacións enmárcanse na dinámica impulsada pola CIG de resposta ás políticas desenvolvidas desde o Partido Popular tanto do goberno central como autonómico, así como as impostas desde Bruxelas. Neste sentido, o secretario xeral da central nacionalista, Suso Seixo, ten reiterado a oferta aos outros sindicatos para traballar na unidade de acción de cara a unha nova folga xeran en Galiza.


Summary: Os Mossos d'Esquadra mataron unha persoa armada cun coitelo que entrou na comisaría de Cornellà ao berro de "Alá é grande" e con intención de atacar os axentes, segundo informa este corpo policial. A persoa morta é un veciño da propia Cornellà de 29 anos de idade e natural de Alxeria.

Os feitos tiveron lugar perto das seis da mañá na comisaría dfa rúa Travessera de Cornellà. Segundo a versión policial, este home entrou no recinto cun coitelo na man e berrando "Alá é grande" (Allahu Akbar) polo que o axente que estaba na recepción disparoulle. Os Mossos teñen aberta unha investigación sobre os feitos e para tentar determinar os motivos do atacante. Hai uns días fíxose o primeiro aniversario dos atentados terroristas na Rambla de Barcelona e Cambrills do 17 de agosto de 2016 e que deixaron 16 persoas mortas e máis de 150 falecidas.


Summary: Xa hai tantos ingresos en UCI ao tempo pola covid-19 como coa gripe durante toda unha campaña. Na peor semana da gripe da peor tempada dos últimos anos, a 2017-18, rexistráronse 418 ingresos hospitalarios, cifra que xa duplica o coronavirus sen que aínda se perciba o seu pico

Xa hai tantos ingresos en UCI ao tempo pola covid-19 como coa gripe durante toda unha campañaO 4 de marzo confirmábase o primeiro caso de coronavirus en Galicia. Un mes despois, a enfermidade ten actualmente ingresados en hospitalización ordinaria case 900 persoas e máis de 160 están na UCI. Esta última cifra de atendidos a un tempo xa supera á de persoas con gripe que adoitan requirir deses coidados intensivos durante cada campaña anual. Mesmo a cifra de ingresados en hospitais ao mesmo tempo actualmente por coronavirus é xa a metade dos que se rexistran por gripe repartidos en todo un ano.A concentración de casos, e o feito de que a curva de contaxios aínda siga en aumento e non se saiba durante canto tempo, é o que pon en risco a capacidade do sistema sanitario, que en Galicia conta cunhas 6.200 camas no sistema público (con outras 2.000 no privado) e ten habilitadas actualmente 274 de UCI (161 permanentes desde antes da actual crise e o resto habilitadas nas últimas semanas). Aínda que as enfermidades non son comparables, como diversos medios de comunicación e políticos chegaron a dicir fronte ás advertencias de expertos, estas son as cifras da gripe nos últimos anos que permiten facerse unha idea do impacto hospitalario do coronavirus.Tras a pandemia de gripe de 2009, coñecida como a gripe porcina, melloráronse progresivamente o sistemas de contabilización e seguimento epidemiolóxico, especialmente nos últimos anos. Os propios informes do Sergas advirten das súas eivas e da dificultade de diagnosticar ben todos os casos, pero permiten aproximarse á intensidade moito máis baixa de esforzo do sistema sanitario coa gripe que o que está a requirir o coronavirus. [Galicia comeza a aplanar a curva de novos casos de coronavirus, ingresos en UCI e hospitalizacións]Os informes semanais do Sergas sobre a gripe deste ano reflicten que a súa onda epidémica se concentrou entre a primeira semana de xaneiro e a primeira de marzo, momento en que apareceu o coronavirus en GaliciaO Sergas fai públicos dous tipos de análise, unha semanal, a medida que avanza cada campaña, que ten en conta os casos analizados nos centros de saúde e a través do 061 de atención sanitaria, e outra anual que se centra no impacto hospitalario da gripe. Para esta temporada de gripe 2019-20 aínda non hai informe anual e as semanais déronse por rematadas cos datos correspondentes á primeira semana de marzo, na que a curva da gripe xa baixaba do límite que se considera parte da onda epidémica (que superara dez semanas antes, na primeira de xaneiro) e, ao tempo, a aparición do coronavirus en Galicia comezaba a interferir, ata o punto de que ese último informe do Sergas advirte da existencia de "grupos de idade que non adoitan consultar moito por cadros respiratorios e que nesta semana continuaron a facelo, probablemente pola situación actual [daquela] de preocupación pola fase de contención do CoVID-19. Nese derradeiro informe de seguimento semanal da gripe o Sergas reflicte -á espera da maior concreción de datos do informe anual que se emita nos próximos meses- que desde o inicio da tempada a finais de 2019 e ata o 10 de marzo declaráranse 1.574 ingresos hospitalarios con gripe confirmada, dos que 132 requiriron de UCI. Ata ese momento, 71 persoas morreran, das que 67 tiñan indicada a vacina pero 38 non a puxeran, o 56,7%.O Sergas mellorou os seus informes sobre a gripe tras a pandemia de 2009Pero máis alá deses datos parciais deste ano, a efectos da ocupación de recursos hospitalarios son os informes anuais da gripe sobre ese eido os que máis datos achegan, malia as eivas que eles mesmos admiten. Ese "sistema de vixilancia dos ingresos hospitalarios con gripe confirmada polo laboratorio" deu comezo coa pandemia de 2009 e, malia recoñecer que nalgún ano dubida dos seus propios datos por sospeitar de que algúns hospitais non achegaron todos os datos, intenta ser o máis preciso posible recorrendo mesmo a cruzar datos da mortalidade por gripe coa xeral constatada polo rexistro civil. A evolución dos datos permite comprobar como, tras un progresivo aumento das principais variables nos primeiros anos despois da implantación do sistema en 2009, os datos estabilízanse nos últimos catro anos, con flutuacións en función da gravidade da epidemia de gripe de cada ano.O último dos informes anuais é o correspondente a tempada de gripe 2018-19, que foi considerada de "baixa intensidade". Nel dise que "o máis salientable desta tempada foi que, despois de tres tempadas consecutivas nas que sucesivamente foi medrando o número de ingresos con gripe confirmada, nesta tempada 2018/19 o número total de casos foi un 60% menor que na tempada anterior". Eses casos da 2018/19 que requiriron hospitalización foron 2.353 durante toda a tempada -como comparación, no momento actual hai á vez máis de mil persoas hospitalizadas con coronavirus, e a curva aínda non parou de medrar. [Galicia comeza a aplanar a curva de novos casos de coronavirus, ingresos en UCI e hospitalizacións] Nesa mesma tempada pasada os ingresos en UCI totais contabilizados polo sistema de vixilancia da gripe foron 132, menos dos que xa hai actualmente en coidados intensivos ao mesmo tempo.Na peor semana da gripe da peor tempada dos últimos anos, a 2017-18, rexistráronse 418 ingresos hospitalarios, cifra que xa duplica o coronavirus sen que aínda se perciba o seu picoA tempada anterior, a 2017-18, a peor da serie, o sistema rexistrou un total de 3.849 ingresos hospitalarios, e o balance anual baralla dúas hipóteses para unha cifra tan elevada a respecto do resto de anos: "que o virus que circulou este ano fose máis "agresivo" que o de tempadas pasadas e iso se traducise nun maior número de casos de gripe complicada; e que ao aumento coñecido na intensidade e difusión dos virus desta tempada, se sumase un aumento na solicitude de mostras microbiolóxicas (favorecido polo acceso as probas rápidas de PCR)". Ademais deses ingresos, os casos de gripe requiriron da UCI en 241 ocasións ao longo de toda esa tempada. Os informes anuais tamén recollen o número de ingresos hospitalarios nas semanas consideradas pico da epidemia de gripe en cada ano, 418 na peor tempada (2017/18) e 263 no último ano, cifras que hai tempo que quedaron superadas polo coronavirus.Os informes anuais do Sergas sobre a gripe recollen tamén datos sobre número de falecementos, idade media e porcentaxe de falecidos vacinados ou nonMáis alá do efecto da gripe sobre as infraestruturas sanitarias, e sen entrar en consideracións epidemiolóxicas máis fondas, os informes anuais tamén ofrecen o número de falecementos con gripe (132 o pasado ano e 257 o anterior, o peor da serie), a súa idade media (foi aumentando progresivamente ata a contorna dos 79-80 anos) e a porcentaxe de falecidos que non estaban vacinados malia estarlles indicada por ser grupo de risco (o 45% nos dous últimos anos). Porén, esa última variable pon de relevo unha das principais diferenzas entre a gripe e o coronavirus. Para este aínda non hai vacina.


Summary: "Desterrar a precariedade laboral é unha das medidas máis urxentes que ten que adoptar o Sergas", advirte a Confederación Estatal de Sindicatos Médicos na Galiza.

A Confederación Estatal de Sindicatos Médicos na Galiza (CESM Galiza) denunciou esta segunda feira a existencia de "cando menos cen prazas ocultas" de Atención Primaria que "están sen cubrir" nas distintas áreas sanitarias do país, e exixiu ao conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, que "sexan ocupadas urxentemente con carácter interino" para así "tratar de atenuar a insoportábel situación que viven os facultativos por falta de persoal". Así o expuxo a CESM nun comunicado, no que explica que "mentres non se cubran esas prazas de forma interina non poderán saír ao concurso de traslados, cernando así os dereitos de moitos profesionais sanitarios que optarían a elas en busca dunha maior conciliación familiar", e non desbota que detrás desta "actitude da Administración" se agoche "a intención de amortizalas", polo que reclama "accións urxentes". A telemedicina paira sobre os PAC CESM Galiza expón que, tras dous anos de pandemia nos que se viviron "situacións insólitas no tocante á falta de medios humanos e materiais, cunha insoportábel carga de traballo e cunhas nefastas consecuencias para a saúde de centos de profesionais sanitarios", xa "é hora de que leven a cabo as accións urxentes" que veñen reivindicando "desde hai case unha década". Os facultativos reclaman, neste senso, "un incremento de persoal progresivo nos tres próximos anos, coa creación das prazas de facultativo necesarias para que desenvolvan todas as súas competencias, para cubrir as ausencias ordinarias e extraordinarias e para cumprir os criterios de calidade con 1.250 tarxetas sanitarias individuais (TSI) para os médicos de familia" e, engade, "900 para os pediatras, e coas axendas limitadas a 30 pacientes como máximo, repartidos entre 25 de demanda presencial, telefónica, domicilios e cinco de urxencias". Un médico do PAC de Pontevedra, obrigado a atender a 106 pacientes durante 14 horas pola falta de persoal A respecto diso, consideran a estabilidade laboral como "unha das condicións ineludíbeis para evitar a fuga de profesionais á sanidade privada ou a outros territorios e países", polo que a CESM reitera que "desterrar a precariedade laboral é unha das medidas máis urxentes que ten que adoptar o Sergas". O Sindicato Médico esixe, aliás, "un aumento retributivo aos médicos de Atención Primaria que permita equiparar o seu salario" ao soldo medio dos médicos en Europa, agrega, "duplicando o salario actual mediante o aumento do prezo das TSI, de forma que se chegue a un salario que sexa o dobre do actual en cinco anos, sendo o primeiro ano de cando menos 25%". Atención Primaria: 262 millóns por baixo da media de investimento no Estado e 976 médicos menos desde 2009 "Os cadros de ansiedade, depresión e síndrome burnout multiplicáronse exponencialmente entre os facultativos como consecuencia da terríbel pandemia pola Covid-19 que atravesamos", esgrime este sindicato, polo que demanda "a implicación dos Servizos de Saúde Laboral na vixilancia da saúde e das condicións de traballo dos seus profesionais, así como a aplicación de medidas protectoras por parte dos responsábeis".


Summary: Reclama unha resolución ministerial con traslado ao BOE que paralice as reválidas para a súa posterior derrogación xunto coa LOMCE

A Plataforma Galega en Defensa do Ensino Público (PGDEP) anunciou novas mobilizacións para o día 16 de novembro, concentración diante da Consellaría de Educación, e para o día 24, concentracións en cidades e vilas galegas. O portavoz da Plataforma, Anxo Louzao,fixo un chamamento a toda comunidade escolar de secundaria a participar nunha xornada de loita o 24 deste mes, "baleirando as aulas", para manifestar así o rexeitamento ás reválidas e á LOMCE. Louzao referiuse á situación de "desconcerto" na que tamén está o profesorado, que non sabe para que tipo de exames ten que preparar o alumnado. Denunciou ademais que "vai ser a administración central a que fixe as características das probas, o seu deseño e contido e os criterios de avaliación así como o número máximo e mínimo de preguntas e tipoloxía das mesmas". Tamén se referiu aos anuncios de ministerio e consellaría de que as probas ían ser semellantes ás PAU (acceso á universidade), afirmando que as materias das que se vai examinar o alumnado pouco teñen a ver co que se require na PAU.


Summary: A proposta foi debatida esta segunda feira na xunta de Goberno local, á vista dos últimos datos dados a coñecer pola Consellaría de Sanidade.

O Concello de Monforte remitiu unha solicitude ao presidente da Xunta para pedir o levantamento do peche perimetral do municipio tras os últimos datos das autoridades sanitarias e o paso de alerta vermella a laranxa pola incidencia da Covid-19. A proposta foi debatida esta segunda feira na xunta de Goberno local, á vista dos últimos datos dados a coñecer pola Consellaría de Sanidade e que revelan a redución no número de positivos rexistrados na localidade. O rexedor e presidente da Deputación de Lugo, José Tomé Roca, sinalou que o concello "deixe de ter os criterios que motivaron o seu peche perimetral" e tamén o da hostalaría. É por iso que insta a Xunta a levantar estas medidas e a permitir a reapertura destes establecementos coas restricións establecidas con carácter xeral.


Summary: Stop Desafiuzamentos A Coruña apaña máis dos 7.000 euros necesarios para pagar as sancións durante o intento de desaloxo de Aurelia Rey, pero recibe novas multas tras as protestas do Ofimático. En Coia, un veciño é xulgado este mércores e en Compostela, o colectivo pide amparo ao Valedor.

Stop Desafiuzamentos A Coruña logrou recadar máis xa dos 7.000 euros que solicitaba á cidadanía a través de pequenas achegas voluntarias para poder facer ao importe total das sancións impostas a varios activistas que colaboraran na paralización do desaloxo da anciá Aurelia Rey en 2013. Precisamente, o vindeiro 18 de febreiro foi o día final do prazo marcado polo colectivo para alcanzar unha cantidade, nunha data na que se cumprirán dous anos daquel intento de despexo no centro da cidade. A finais do pasado mes de xaneiro, eran xa uns 7.500 euros os acadados nunha iniciativa lanzada a través de Roberto Rivas, o bombeiro que se negou a colaborar no desaloxo, e que foi un dos multados pola Subdelegación do Goberno. Antes do límite fixado, as cantidades poderán ser sufragadas grazas á colaboración popular. Stop Desafiuzamentos da Coruña recadou xa máis dos 7.000 euros necesarios para pagar as multas polo desaloxo de Aurelia Rey Non obstante, as multas non se deteñen. Ao igual que pasa con activistas contra os desafiuzamentos que se mobilizaron en Aríns ou os que participan nas diferentes concentracións contra a rotonda que o Concello de Vigo prevé instalar en Coia, as sancións seguen a chegar aos manifestantes. Sexan como for. No caso de Stop Desafiuzamentos na Coruña, as últimas chegaron tras a participación nas protestas contra o último desaloxo levado a cabo en Elviña por mor do polémico proxecto do parque Ofimático. Son 4.250 euros. A cantidade total das sancións impostas pola policía e que serán recorridas, en parte porque aseguran que ningunha persoa foi identificada, polo que entenden que hai un rexistro en poder das forzas de seguridade. Dez persoas foron sancionadas por participar nas mobilizacións contra o desaloxo no Ofimático Trátase de dez multas polas mobilizacións que se levaron a cabo antes e durante o desaloxo, sendo incluso un dos sancionados o fillo do dono da casa que foi derrubada. Neste caso, reclámanselle 600 euros, 200 menos que as tres persoas que subiron ao tellado e se encadearon nel para deter o desafiuzamento, entre eles tamén o bombeiro Roberto Rivas. Todo, malia que estas tres persoas accederan a abandonar a vivenda logo de acordar coa policía local que non habería represalias. As multas chegaron de parte da policía nacional. Xuízo contra un veciño de Coia Por outra banda, o voceiro de AGE, Xosé Manuel Beiras, amosou este luns a súa solidariedade con Xurxo R.M., activista contra a rotonda de Coia, ao que solicitan unha condena de dous anos e medio de cadea e unha multa de 1.200 euros. Un veciño de Coia será xulgado este mércores por supostas lesións a un axente; pídenlle máis de dous anos de cadea O xuízo contra este integrante do movemento veciñal de Coia en defensa dos dereitos sociais será este mércores, ás 10:30 da mañá. Xurxo foi detido no desaloxo da protesta da rotonda de Coia o pasado 7 de xaneiro, no que participaron máis de corente policías municipais. O veciño vigués foi acusado dunhas supostas lesións a un axente que son negadas por varias testemuñas. Ademais, outros dous activistas están imputados a partir de relatos parciais da policía. A Asemblea de Coia chamou xa "a toda a cidadanía a participar" nun acto de apoio ás portas do xulgado na data do xuízo "no que as mentiras policiais dirixidas poden rematar nunha condena inxusta a unha persoa que participa nun movemento que practica non violencia e a desobediencia civil". "O réxime está esgotado", contextualiza Beiras, "e utiliza a represión para intentar que a cidadanía renuncie a defender os seus dereitos e as conquistas de décadas e décadas de loita". Segundo o portavoz de AGE, quen reivindica como propias as esixencias do movemento veciñal vigués de dereitos sociais e políticas centradas nas persoas, "é a propia cidadanía organizada, como as veciñas e veciños de Coia, a que fai posíbel a mudanza de réxime cara a outro en que a democracia e a liberdade teñan contido real". Stop Desafiuzamentos Compostela pide ao Valedor unha investigación "imparcial" sobre a actuación en Aríns, que rematou con catro procesados Unha situación semellante vive tamén Stop Desafiuzamentos Compostela, que levou a cabo unha campaña de autoinculpación na que se implicaron unhas 200 persoas logo de que varias persoas foran detidas tras intentar deter o desaloxo dunha familia en Aríns hai máis de tres meses. O colectivo xa trasladou unha queixa formal ante o Valedor do Pobo pola que lle solicita que active unha investigación "imparcial, autónoma e independente" sobre a actuación acontecida en setembro no desafiuzamento dunha familia en Aríns e que rematou con catro persoas procesadas. A plataforma achega vídeos e imaxes de televisión que, aclaran, desminten a versión policial do acontecido naquel día, e afirman que os atestados policias foron "falseados". Na queixa pídenlle que impulse unha investigación que "determine responsabilidades" sobre o que considera "detención ilegal" naquel despexo do home que actuaba como mediador da familia. Tamén solicita ao Valedor que reclame ao Parlamento datos sobre cantas persoas teñen sido sometidas a "procedementos administrativos sancionadores con resultado de sanción por diferentes subdelegacións desde o 2010".