Summary: O filólogo Xavier Canosa, profesor na Universidade en Mongolia, é pioneiro na creación da primeira páxina web en galego cando traballaba na universidade de Aberystwyth do País de Gales. Aquela primeira páxina fai agora vinte anos.

-Fanse vinte anos da creación da primeira páxina web galega. Iso é tarde ou cedo para unha lingua como a nosa? Nem tarde nem cedo. No seu tempo. Pelas notícias que tenho, a USC fizera um web anteriormente, ainda que naquela altura não estava operativo, e havia mais algum web institucional quando apareceu o documento HTML, absolutamente mínimo e penso que pouco ou nada importante, elaborado em Aberystwyth. -Por que a primeira páxina web galega vai nacer en Gales? Suponho que, pelas ligações históricas, tinha de ser Gales ou um lugar derredor. A pessoa é absolutamente casual. O lugar, neste caso, producto de algo mais que a casualidade. -A globalización complica aínda máis a nosa presenza en internet? A nossa língua foi a primeira língua global, no sentido literal e actual do termo. Falada em todos os continentes e língua franca dos povos e reinos mais diversos. A língua de personagens da maior altura intelectual do seu tempo, como Bento Espinosa, a língua da toponímia que descreve a chegada aos pontos mais afastados do globo, que mesmo lhe dá o seu nome a ilhas do Pacífico como Agalega, a língua que falam hoje em dia milhões de pessoas em todo o mundo, nunca mais deixou de ser global e o seu futuro é global. -Os últimos datos falan de que o galego vive mellor nos ordenadores que nas rúas. A que se debe? Como se explica? A verdade, não sigo a matéria e desconheço os dados que menciona. O que se entende por viver na rede? A actividade individual, que se reflecte hoje em dia sobretudo nas redes sociais e num uso da língua principalmente a nível escrito? Se é assim, amostra que o uso do galego tem ganhado um espaço que antes tinha mais limitado, a escrita da língua como práctica diária de uma percentagem cada vez mais relevante dos seus falantes. -A cidadanía é a principal protagonista do noso dinamismo e internet? Suponho que sim. O meu uso da rede em galego é principalmente pessoal, a nível das relações sociais, o contacto com as pessoas que me são mais próximas e com quem comparto afinidades. No meu caso desde logo, penso que sim, que é essa relação se se quer chamar assim, mais do comum, não institucional, a que me leva a usar a rede em galego. -Que atrancos ten aínda a rede para que o galego flúa? Faz falta ainda maior confluência com o resto da lusofonia. Avançar em matéria normativa. Ainda que sou crítico com Acordo Ortográfico em quanto, eu parece-mo, adopta um critério excesivamente fonético por riba da tradição escrita, justamente num momento em que, precisamente com a rede, o que aumenta é o uso escrito para ámbitos até há pouco limitados à oralidade, é preciso avançar no processo de uma norma comum para toda a lusofonia. -Vostede foi pioneiro na Galiza en se decatar da relevancia da rede para un país como o noso. De cara a normalización da lingua. Cales teñen que ser as reivindicacións? Penso que à reivindicação histórica de ensino universal em galego há que engadir a de inglês como segunda língua. Há que aplicar um pouco o sentido comum. Não faz sentido que ainda haja escolas ensinando espanhol quando o idioma do presente e do futuro, como língua franca no nosso ámbito geográfico, é o inglés. Na minha opinião, como pessoa que estuda as línguas e a gramática, o espanhol pode-se aprender perfeitamente com uns cursos na secundária, é um idioma próximo e bem estructurado, muito fácil de aprender para nós. O que está a acontecer na Galiza hoje em dia é um sem jeito, eu mesmo falo o galego muito pior que meus avôs! O nível de interferência míngua a nossa competência a todos os niveis da língua e quase que apenas fica a lusofonia e a aprendizagem das línguas do ámbito atlântico como fonte viva a onde acudirmos para encontrarmos o léxico, a sintaxe, a conversa, de Deus-lhe-perdoe-a nossos avós e Deus-as-tenha-no-céu a nossas avós. Temos a obriga não só de mantermos o nosso idioma, mas de o melhorarmos. Faz falta mais ensino em galego, e mais ensino em inglês que, para além de útil, nos devolve parte do léxico, sintaxe, a pragmática mesmo, que mais nos singularizam dentro da lusofonia. E faz falta escutar e ler mais os falantes do nosso idioma no resto do mundo. Sobretudo a beira de além Minho, onde se fala o galego mais puro hoje em dia. Ler a Torga é escutar a fala limpa, formosa, rija, de nossos bisavôs. Ler a Tolkien é achar os conceitos, e muitas vezes mesmo as formas, que expressam a nossa íntima relação com a paisagem, e volver, e manter, e continuar um universo mítico que também temos uma certa obriga de cultivar. Temos de avançar no idioma e com ele na sua cultura, uma forma de compreender e de fazer o mundo. Sentidinho! -Agora está a impartir aulas nunha Universidade en Mongolia. Decisión persoal ou é que no país non tiña oportunidades? Tive a sorte de ter várias "oportunidades" na Galiza que, por motivos pessoais umas vezes, outras pelas circunstâncias sociais em que vivemos, se foram sucedendo uma atrás da outra, umas vezes mais seguidas, outras não lhe dava chegado a hora . Na ultima década dediquei-me à construção e, no bastante tempo livre que tinha (mais que agora), à filologia. O trabalho veio a menos e achei a oportunidade de vir para a Ásia, algo que desejava fazer desde há tempo. Ainda que propiciada por um momento de menor actividade no sector em que vinha trabalhando, foi fundamentalmente uma decisão pessoal. Estou muito contente de ter vindo. (Pola diferencia horaria, a entrevista foi feita por cuesitonario por medio de corre electrónico)


Summary: A saída migratoria da mocidade en busca de oportunidades laborais é un feito que continúa a marcar o presente e o futuro económico da Galiza. A fuga de talentos non é actual e malia iso faltan estudos que afonden nas súas cifras e tenten achegar solucións. Un documento presentado onte polo Foro Económico da Galiza permite coñecer algo máis este fenómeno e achegar algunhas solucións.

O traballo Fuga de talento na Galiza. Mito ou realidade? realizouse a partir da información do capital humano de entre 18 e 44 anos cunha formación importante en estudos universitarios nas últimas décadas. Unha das responsábeis do informe, a profesora da USC Sara Fernández López, indica que a maior dificultade para a análise foi a falta de datos da última década, posto que os últimos que existen a nivel estatal son de 2011 e xa daquela a porcentaxe migratoria atinxía na Galiza 7% neste segmento de poboación. Segundo o informe, a partir dos supostos recollidos no traballo, Galiza incorrería anualmente nun custo por formar tituladas e titulados que emigran fundamentalmente por cuestións laborais de, como mínimo, 178 millóns de euros ao ano (supondo que o alumnado terminase a súa formación en catro anos), cantidade que se amplía aos 311 millóns (se a remataron en sete). Ademais, este proceso migratorio suporía unha perda de nacementos anual de 1.500 nenos e nenas. Así mesmo, deixaríanse de crear anualmente ao redor de 315 novas empresas. Problemas actuais para reter talento Sara Fernández explica a Nós Diario que non hai unha medida única para reter o talento que medra na Galiza da mesma maneira que non hai un problema único a solucionar. "Hai unha gran necesidade de infraestruturas tecnolóxicas, na Galiza temos a maior porcentaxe de concellos sen acceso a internet de banda larga do Estado e, se queremos que a xente poida quedar ou teletraballar, necesitámolas", asegura. Cre que debería de haber "unha maior coordinación das universidades e da FP coas empresas que demandan perfís singulares" e ter en conta que "ao mellor o mercado laboral non ten a capacidade de absorber esas tituladas e titulados". Non esquece a relevancia das condicións laborais e asegura que é importante "certa estabilidade, unhas boas condicións salariais e ter calidade de vida". Neste último punto indica que a mocidade titulada marcha tamén "polos servizos públicos que se ofertan, sobre todo sanitarios e educativos, que non son bos, ou a mobilidade, que é necesario traballala". Sentencia que "se se deseñan ben estas políticas non se precisará logo facer outras para atraer talento". Alén diso, outra consideración que apunta Fernández é que "aquí temos unha porcentaxe elevada de tituladas que decide quedar a cambio de custos persoais, como renovar o contrato cada tres meses". Recomendacións Neste informe, a primeira das recomendacións que se expoñen é de carácter instrumental. "É necesario ter datos que nos permitan cuantificar esas cifras e debuxar esas tendencias", sinala Sara Fernández, "estamos investindo moito diñeiro en formación de capital humano que logo marcha", engade. Cren, ademais, que habería que realizar un esforzo maior en materia de emprego que permita axustar a oferta coa demanda de traballo. Neste senso, a creación de postos de traballo "pasa necesariamente polo desenvolvemento de empresas innovadoras e de maior tamaño". Por parte das administracións e das compañías deberíanse "aprobar políticas públicas e privadas que posibiliten competir en igualdade de condicións" así como "impulsar as actividades relacionadas coa tecnoloxía na Galiza". Consideran no estudo que a cooperación entre o sector produtivo e o Sistema Universitario da Galiza "ten que mellorar" e "hai que garantir a calidade de vida en xeral e, en particular, á mocidade para que non emigren". Por último recomendan desenvolver políticas de retorno e atracción de talento "se queremos recuperalo".


Até o ano 2015 a singularidade do sistema político galego radicaba na presenza dunha forza nacionalista -o BNG- que viña obtendo representación no Congreso dende 1996 e que relativizaba, dese xeito, a hexemonía bipartidista exhibida polo PP e o Partido Socialista dende os anos 80 do pasado século. A partir das xerais de 2015 -e da repetición electoral de Xuño de 2016- rexistráronse dúas circunstancias combinadas: as forzas maioritarias perderon peso -aínda que nunha menor proporción que no conxunto estatal- e o BNG foi substituído por unha coalición -En Marea- que agrupaba a persoas identificadas coa vella EU, a outras asociadas a Podemos e un continxente procedente do universo nacionalista. A cita do 28 de Abril presentaba, no caso galego, unha novidade relevante: a creba do espazo unitario que simbolizara, hai tres anos, En Marea. A diferenza do que ocorreu noutros territorios do Estado, aquí había tres candidaturas -En Marea, Unidas Podemos e BNG- que competían polos votos das persoas que se atopan en coordenadas de esquerda e/ou nacionalistas e non se identifican co que representa o PSdG. Nun plano descritivo, pódese afirmar que a importante -e novidosa- división constatada na dereita tivo un correlato, mesmo incrementado, na outra parte do escenario político. Esta circunstancia propiciou un reforzamento das expectativas electorais das candidaturas socialistas, beneficiarias dunha dupla tendencia: os réditos derivados da estancia de Pedro Sánchez na Moncloa e a transferencia de votantes procedentes da súa esquerda, desencantados coa división das ofertas e precavidos ante o eventual medre da extrema dereita. Abertas as urnas deste pasado domingo, tomaron corpo algunhas singularidades definitorias do comportamento do electorado galego. Por unha banda, os socialistas conseguiron -por primeira vez dende 1977- a vitoria (no número de votos e nos escanos) nuns comicios desta natureza. A pesar de que tiraron proveito dun vento favorábel no conxunto estatal, non se pode descoñecer o mérito asociado a este feito por mor da habitual fortaleza exhibida polas formacións da dereita en todas estas décadas. Ademais, é preciso recoñecer que o partido liderado por Feijoo resistiu mellor a competencia de grupos como Cs e Vox. Aínda que o presidente da Xunta esaxerou os éxitos propios con falsidades evidentes (afirmando, por exemplo, que Galiza é a única Comunidade Autónoma na que Vox non obtivo representación), é indiscutíbel que unha parte relevante dos votantes do PPdG non sintonizan adecuadamente coa filosofía e coas propostas recentralizadoras formuladas por Pablo Casado. Os fracasos de Anova, En Marea (EM) e BNG, incapaces de obter presenza no Congreso, certifican a coñecida debilidade estrutural do galeguismo, agravada pola xestión duns dirixentes políticos mais preocupados pola disputa da hexemonía no propio espazo que pola necesaria optimización dunha oferta atractiva que fora quen de manter unha presenza referencial no Parlamento do Estado. A estes efectos, a política galega regresa ao período anterior a 1996, cando -durante 20 anos- non existiu unha representación do nacionalismo galego nas Cortes. A ruptura da converxencia acadada no 2015 -no seo de En Marea- derivou na obtención de 2 escanos por parte de Unidas Podemos (UP), unha forza de ámbito estatal desprovista da compoñente galeguista que posuía hai tres anos. Cando se complete -o vindeiro 26 de Maio- o actual ciclo electoral, aparecerán enriba da mesa unhas cantas incógnitas de importancia de cara aos comicios galegos que terán lugar no 2020. Seguirá optando Núñez Feijoo a un novo mandato presidencial? Haberá unha reconversión no espazo actualmente conformado por UP, EM e BNG? Como se concretaría, no seu caso, esa nova recomposición? Conseguirá o PSdG proxectar as fortalezas acumuladas o 28-A para ser quen de encabezar unha alternativa de cambio gobernamental en San Caetano?


Summary: A cidadanía europea escolleu entre o 22 e o 25 de Maio un Parlamento con maiores capacidades que as de anteriores convocatorias. A nova Eurocámara será un espello das negociacións e os balances de forzas entre os diferentes partidos políticos europeos, as tensións entre os países do centro e os países da periferia e os proxectos enfrontados dunha Europa federal ou unha Europa dos estados.

Nas últimas eleccións non só se escolleu un novo Parlamento, realizouse tamén a principal nova competencia da cámara recollida no Tratado de Lisboa: a elección do presidente da Comisión a proposta do Consello Europeo. O Parlamento, coa firma do Tratado de Lisboa, ampliou e consolidou as súas competencias e a súa importancia política, situándose como unha institución con máis importancia no esquema de poder europeo. Por unha banda, a función de control fortaléucese: aumentou o peso do Parlamento na aprobación e debate da totalidade dos presupostos; a Comisión debe renderlle contas nun debate público, e o Consello Europeo e o Consello da Unión Europea coa presentación de informes; a cámara pode crear con facilidade comisións de investigación que analicen casos de mala xestión e infraccións legais. No caso da Comisión, a rendición de contas non é só a defensa da súa actuación nun debate público, anualmente, coincidindo coa presentación dun Informe Xeral sobre a súa actividade e a situación da Unión, o Parlamento ten a capacidade de presentar unha moción de censura que, de ser aprobada por unha maioría de dous terzos, obrigaríaa a dimitir colexiadamente. Ademais das funcións de control, ampliouse o abano de políticas públicas sobre as que pode lexislar a cámara. O cambio máis importante é o dereito de aprobación e reforma dos acordos internacionais, e a súa nova influencia sobre os criterios de adhesión dos países candidatos. Nesta ligazón esquematízase a síntese das vellas e as novas competencias sobre as que pode actuar. Da man desta ampliación aconteceu un cambio no procedemento lexislativo da Unión Europea. Dende agora, a creación das novas leis e políticas públicas faise co procedemento de codecisión, chamado procedemento lexislativo ordinario, no que o Parlamento ten as mesmas capacidades que o Consello da Unión Europea. Aquí pódese ver un esquema que resume o procedemento en todas as súas fases e que mostra a cámara como un dos colexisladores da Unión. Finalmente, débese falar dos principais cambios acontecidos nas funcións do Parlamento, que non puideron realizarse ata estas eleccións: a capacidade para nomear o presidente da Comisión, e o voto de aprobación ao que debe ser sometida a Comisión unha vez formada. Estas engádegas, que son as máis relevantes politicamente, causaron, entre outras cousas, que os partidos políticos europeos presentasen candidatos á elección da Comisión e que mudase o xeito no que se negocian os altos cargos da Unión. No novo xogo, o Parlamento e a Comisión son máis independentes e as institucións máis equilibradas. Nin o reparto do poder, nin os acordos entre elites europeas serán posibles sen ter en conta o Parlamento. Despois de terse celebrado as eleccións e recibir Jean Claude Juncker o apoio informal dos parlamentarios liberais, socialdemócratas e populares, varios líderes europeos trataron de bloquear a súa nominación. O 15 de maio os candidatos á Presidencia da Comisión deixaron ben claro que bloquearían a calquera candidato que non se tivese presentado ás eleccións. As declaracións de Martin Schulz, candidato do centro esquerda, e Jean Claude-Juncker, candidato do centro dereita, dicindo que os dous apoiarían o candidato máis votado (e querendo dicir, en realidade, que se apoiarían entre eles), marcaron a axenda da elección a Comisión. Só unhas declaracións de Van Rompuy, que repetiu despois das eleccións, "quen realmente ten o poder na Unión Europea é o Consello Europeo", ensombreceron a carreira pola Presidencia da Comisión que dominaron os candidatos dende o comezo. Despois de celebrarse as eleccións e recibir Jean Claude Juncker o apoio informal dos parlamentarios liberais, socialdemócratas e populares, varios líderes europeos trataron de bloquear a súa nominación. Estes líderes, que aínda se manteñen abertamente hostís a Juncker, ou cando menos, reticentes ao seu programa, son o actual presidente do Consello Europeo e os presidentes de Gran Bretaña, Suecia, Holanda e Hungría. Aínda que os catro presidentes nacionais estaban en contra de Juncker, unha vez que quedou claro que Merkel apoiaría ao seu candidato, os presidentes de Holanda e Suecia decidiron votar a favor da súa nominación; só David Cameron e Viktor Orbán mantiveron o seu veto. Van Rompuy defende que o Consello Europeo sexa quen escolla ao presidente da Comisión porque el, como o seu presidente, é o encargado de manter os equilibrios e levar adiante as negociacións Unha loita polo poder As razóns polas que Van Rompuy se opón á elección de Juncker, deixando de lado as súas ideas sobre o que debe ser o proxecto europeo, débense ao seu cargo e aos seus intereses. Van Rompuy defende que o Consello Europeo sexa quen escolla o presidente da Comisión porque el, como o seu presidente, é o encargado de manter os equilibrios e levar adiante as negociacións. Sen ser un político carismático ou con capacidade de liderado, Van Rompuy si demostrou ser un hábil negociador e, neste caso, está a defender a súa influencia e o seu poder dentro da Unión. Este tamén é o caso dos presidentes que se opoñen á candidatura de Juncker, non o fan só por razóns ideolóxicas, senón para defender a súa capacidade para dirixir o proxecto europeo e controlar a influencia das institucións europeas nas súas nacións. As tensións que causou Juncker no Consello Europeo non se resolverían escollendo a calquera outro dos candidatos, porque o problema non é quen sexa escollido, senón o novo peso do Parlamento e a nova "politización" da Comisión. A "politización" que queren evitar os defensores do Consello Europeo non significa que a Comisión non fose política durante a presidencia de Barroso A "politización" que queren evitar os defensores do Consello Europeo non significa que a Comisión non fose política durante a presidencia de Barroso. A escusa da politización é a retórica baixo a que se esconden os balances de forzas entre institucións e estados na Unión, e as vantaxes e desvantaxes que cada un pode obter nas negociacións das novas políticas públicas. A política nacional tamén pesa moito nas primeiras tensións sobre o peso do Parlamento e a Presidencia da Comisión. A continua presión de Cameron sobre Juncker causouna en parte a mala prensa que esta a ter en Gran Bretaña. Unha presidencia pro-Europea beneficia a UKIP e desgasta o partido de Cameron. O apoio final de Merkel sobre Juncker debeuse ás críticas que recibiu en Alemaña por non apoiar ao seu propio candidato e non cumprir cos acordos aos que chegara antes das eleccións. Ata agora a axenda política da Unión estivo marcada polo BCE e os países que, encabezados por Alemaña, defenden a política de austeridade A nova situación móstranos que o Parlamento será máis político e con maior influencia na Unión. Ata agora a axenda política da Unión estivo marcada polo BCE e os países que, encabezados por Alemaña, defenden a política de austeridade. A Comisión foi o policía que controlou o cumprimento da política de austeridade nos estados membros e o Parlamento funcionou como unha cámara con pouca marxe de manobra na que se formalizaban leis coas liñas xerais xa negociadas. Cando se cruzou a crise económica coa falta de redemocratización das institucións europeas a Unión atopouse sen mecanismos de xestión democráticos e eficaces vinculados ao Parlamento. Institucións recoñecidas para gobernar non o fixeron, mentres que outras se extralimitaban nas súas funcións (o exemplo máis claro é o BCE). O Parlamento aínda tendo amplias competencias non posuía as suficientes capacidades políticas, nin a lexitimidade suficiente, para colocarse por diante do Consello Europeo na xestión da crise. Na actualidade, a lexitimidade que gañou o Parlamento coa elección directa, o maior control sobre a Comisión coa elección do seu presidente e a capacidade que tivo Martin Shultz de introducilo, aos poucos, nos debates e reunións onde se constrúen os compromisos lexislativos permitiranlle ser un actor máis relevante que no pasado. Despois da derrota de Cameron e os problemas de lexitimidade democrática da Unión, a volta a un Parlamento sen importancia e unha Comisión dirixida polo Consello Europeo non parece posible. As consecuencias disto nas nacións europeas variarán cos equilibrios e negociacións entre o centro dereita e o centro esquerda. A federación e democratización da Unión, e a profundidade das novas políticas de investimento e crecemento, dependeran ademais da capacidade de controlar por parte do centro político as demandas do sur e da periferia sobre política fiscal e monetaria, e bloquear a actividade e o crecemento dos partidos euroescépticos. O novo Parlamento terá máis actividade política, e a maior federación e democratización de Europa serán definitivamente cuestións claves na axenda.


Summary: A eurodeputada do BNG cualificou de "vergoña" un acordo que expulsa e discrimina á frota galega, que non recibe ningún beneficio dun acordo pesqueiro, que ten un coste de 67 millóns de euros para a Unión Europea e que afecta a 400 familias

Bruxelas asinou no verán un protocolo de acordo pesqueiro con Mauritania polo que destina uns 67 millóns de euros a este país como contraprestación a cambio de poder pescar nos caladoiros deste país. Un protocolo que supuxo a expulsión dos 24 buques cefalopodeiros galegos que faenaban nesas augas e condear ao paro a ducias de mariñeiros galegos, sobre todo da comarca do Morrazo, unha zona moi dependente da pesca. A eurodeputada do BNG, Ana Miranda, durante a súa intervención na Comisión de Pesca da UE solicitou á Comisión Europea a renegociación do acordo pesqueiro alcanzado en xullo con Mauritania. A representante nacionalista en Bruxelas cualificou de "vergoña" un protocolo que "expulsa e discrimina á frota galega", que non recibe ningún beneficio dun acordo pesqueiro que ten un coste de 67 millóns de euros para a Unión Europea. "Esta expulsión afecta a 400 familias", explicou. "Os informes científicos indican que as especies de cefalópodos están recuperadas" Informes científicos Miranda subliñou que o BNG apoia acordos "responsábeis e xustos entre a UE e terceiros países", que concilien os intereses das dúas partes implicadas, "pero non hai ningún beneficio para estes 24 barcos, pese a que os informes científicos indican que as especies de cefalópodos están recuperadas e pese a que desde Galiza tamén contribuímos a sufragar ese acordo co país africano" O BNG sinala que a Comisión de Pesca da Eurocámara envía así unha clara mensaxe á comisaria de Pesca, a grega María Damanaki, para que non entre en vigor o acordo actual e se proceda a "inmediata" negociación dun novo protocolo, indicando ademais que non se faga ningún pago con cargo aos 67 millóns de euros fixados como contraprestación a cambio de poder pescar nos caladoiros mauritanos.


Summary: O rexedor envía unha carta ao presidente da Xunta na que lle traslada o seu "malestar e tristeza" polas súas declaracións, que relaciona coa información "errónea" que lle puideron achegar desde o PP de Cedeira.

O alcalde de Cedeira, o socialista Pablo Moreda, instou ao presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, a rectificar despois das súas críticas á decisión do pleno deste municipio de retirar unha rúa dedicada a Manuel Fraga Iribarne. Nunha carta remitida a Feixoo, o rexedor traslada o seu "malestar e tristeza" e estima que as manifestacións do presidente galego foron froito dunha información "errónea" transmitida desde o grupo municipal do Partido Popular. En concreto, Feixoo acusou ao Goberno municipal de aprobar este cambio de denominación "no medio da pandemia do COVID-19 e de buscar réditos políticos". Ante iso, o alcalde considera que o presidente da Xunta "incorreu nun erro ao non contrastar os datos facilitados polo portavoz do PP no Concello de Cedeira, Luís Rubido, polo que as súas afirmacións nada teñen que ver coa realidade". Neste sentido, o rexedor sostén que o responsábel local do PP "actuou coa única intención" de facer "dano persoal tanto a el mesmo como aos veciños de Cedeira" ao realizar "unhas declaracións maliciosas, dando a entender que isto se fixo durante o estado de alarma". "Tristeza" "A miña sensación de tristeza foi enorme ao escoitar nunha rolda de prensa ao presidente de todas as galegas facer unhas acusacións que non se corresponden coa verdade e que fixeron un dano moi grande tanto a min como á todos os veciños de Cedeira e sobre todo a miña familia", asegura o rexedor nun parágrafo da carta enviada esta terza feira a Feixoo. Na súa misiva, Moreda aclara ao presidente da Xunta que o pleno no que se tomou o acordo tivo lugar o 9 de marzo, "unha semana antes da declaración do estado de alarma, e que a decisión obedece ao cumprimento, a instancia do Senado, da Lei da Memoria Histórica, que obriga a retirar o nome dunha rúa que lle foi dedicada a Manuel Fraga como ministro de Información e Turismo do Goberno de Francisco Franco". Etapa democrática Dito iso, o rexedor de Cedeira sinala que, "en ningún caso", "se lle pasaría pola cabeza retirar o nome dunha rúa dedicada a unha persona que foi elixida democraticamente como presidente da Xunta da Galiza" e lembra que no municipio existen varias placas que levan o seu nome en recordo do período que estivo á fronte do Goberno galego. Por último, o rexedor municipal convida o presidente da Xunta, "a visitar Cedeira para que coñeza realmente os problemas que compartimos todas as cedeirenses, para sumar forzas e mellorar a calidade de vida das veciñas, sobre todo nestes momentos tan difíciles para as familias".


Xosé Veiras debulla no blog Un claro no bosque os datos recollidos no informe La calidad del aire en el Estado español 2016 de Ecoloxistas en Acción, que sinala como negativa da situación das cidades da Coruña ou Vigo ou a polución xerada polas centrais térmicas das Pontes e Meirama, Cementos Cosmos ou Alcoa Un ano máis, Ecoloxistas en Acción presentou o seu informe sobre a calidade do aire no Estado español, con información desagregada por comunidades autónomas. A diferenza doutros informes baseados en datos de emisións, éste elabórase a partir dos valores de inmisión medidos en estacións oficiais, entre elas 51 situadas no noso país. Polo tanto, avalía en que medida, a través do aire que respiramos, estamos expostas a certos contaminantes, despois da súa dispersión pola atmosfera desde as fontes emisoras (centrais térmicas, industrias, coches,…). Un dos eidos ambientais nos que o autoengano colectivo actúa con máis forza en Galicia é o da calidade do aire. A iso axuda unha lexislación europea pouco esixente, segundo a cal respiramos aire limpo, ao non se superaren os límites máximos legais estabelecidos para as concentracións no aire dos principais contaminantes. Mais se tomamos como referencia non só os valores legais senón tamén os recomendados pola Organización Mundial da Saúde (OMS), máis estritos (aínda que tampouco exentos de prexuízos) e acordes co coñecemento científico verbo dos efectos sobre a saúde humana da contaminación do aire, a nosa terra deixa de ser ese "paraíso natural" de aire puro. Con moitos máis puntos negros dos que se adoita crer. De acordo cos datos recollidos no informe La calidad del aire en el Estado español 2016 de Ecoloxistas en Acción, procedentes das estacións de medición da contaminación do aire xestionadas por Xunta, Goberno estatal, Concellos e grandes industrias, éstes foron os puntos negros da polución do aire en Galicia durante 2016, desde o punto de vista da saúde humana. Un mapa moi parecido ao de anos anteriores. A Coruña presenta os peores datos de toda Galicia en polución polas partículas en suspensión inferiores a 2,5 micras A Coruña. É a área metropolitana do país cunha rede máis ampla de medición da calidade do aire, e tamén a peor para respirar, considerando as superacións no conxunto da cidade dos niveis máximos aceptábeis segundo a OMS. Un diagnóstico que non debería sorprender se temos en conta as múltiples e importantes fontes de contaminación presentes na área: o intenso tráfico rodado, a refinaría de petróleo de Repsol, a fábrica de aluminio de Alcoa, o porto,… e até as salpicaduras do mar, unha fonte natural que dispara os niveis de partículas inferiores a 10 micras (PM10) na zona da Torre de Hércules. Aínda máis preocupante para a saúde humana é a polución polas partículas en suspensión inferiores a 2,5 micras (PM2,5), a máis alta de Galicia se nos fixamos na valor da concentración media anual. Ademais, A Coruña é, de lonxe, a cidade galega con maiores problemas de contaminación por dióxido de xofre (SO2), estando as zonas da Grela e da Pastoriza (xa no veciño concello de Arteixo) entre as máis afectadas por este contaminante no noso país. No caso do dióxido de nitróxeno (NO2), moi ligado ao tráfico rodado, sobre todo de vehículos diesel, non se supera o limiar máximo proposto pola OMS (neste caso coincidente co legal) mais foi na estación de medición de Riazor onde se rexistrou a maior contaminación por NO2, seguida pola ubicada no barrio de Coia, en Vigo1. No ranking urbano da contaminación do aire, Vigo ficou o ano pasado en segundo lugar Vigo. No ranking urbano da contaminación do aire, a cidade olívica ficou o ano pasado en segundo lugar. A concentración media anual de PM2,5 ascendeu a 12 micras por metro cúbico de aire, un punto por debaixo do valor medio das estacións da Coruña e dous por riba do valor máximo aceptábel proposto pola OMS2. Porén, en Vigo superouse durante máis días que na Coruña o limiar para a concentración media diaria deste contaminante, atinxíndose a maior superación do país na chamada estación Este, situada no recinto da fábrica de PSA Peugeot Citroën, a uns 200 metros da avenida Alcalde Portanet (só igualada pola rexistrada na estación da Alameda de Ourense, onde tamén se superou en 38 días a concentración media diaria de 25 microgramos por metro cúbico, que a OMS recomenda superar non máis de 3 días ao ano). Ourense. Curiosamente, as superacións en 2016 dos limiares recomendados pola OMS para PM2,5 na terceira cidade máis poboada de Galicia coinciden practicamente cos de Vigo. E que en Ourense tamén se respirou aire sucio por partículas finas. E a situación no que se refire ao ozono troposférico (O3), un contaminante que se forma a partir doutros, sobre todo durante os días máis quentes e solleiros da primavera e o verán, tampouco foi boa, rozándose o nivel máximo para este contaminante considerado admisíbel pola OMS. Santiago foi a única cidade onde se superou o limiar da OMS para a contaminación por ozono durante 2016, un ano cun verán moi caloroso que favoreceu a súa formación Santiago. A capital de Galicia foi a única cidade do noso país onde se superou o limiar da OMS para a contaminación por ozono durante 2016, un ano cun verán moi caloroso que favoreceu a súa formación. Máis habitual en Compostela é a contaminación por partículas PM2,5, que en 2016 volveu ser superior á considerada aceptábel pola OMS, nomeadamente na estación situada en San Caetano, máis exposta ao tráfico que a outra da cidade, localizada no Campus despois do seu traslado hai uns anos desde a Praza de Vigo. En Pontevedra, o informe non abrangue contaminantes emitidos pola celulosa de ENCE responsábeis dos insoportábeis cheiros sufridos na súa contorna Pontevedra. Da análise do informe de Ecoloxistas en Acción poderiamos concluír que a calidade do aire nesta cidade é menos mala do que se cre, mais sería unha conclusión errónea, xa que o informe non abrangue contaminantes emitidos pola celulosa de ENCE responsábeis dos insoportábeis cheiros sufridos na súa contorna. Pola contra, e no que atinxe ás partículas PM2,5 ou ao NO2, a situación é peor da que talvez se agardaría nunha "cidade sen coches". Mais, a pesar da importante limitación do uso do automóvil no centro, no conxunto da cidade o tráfico segue a ser excesivo e así temos unha contaminación por partículas PM2,5 semellante á do conxunto de Santiago (superándose o limiar para a concentración media diaria estabelecido pola OMS). Arteixo. Entre os concellos de menor poboación, Arteixo, non incluído na área metropolitana da Coruña a efectos de avaliación da calidade do aire, é o que ten o aire máis irrespirábel. Está contaminado por partículas en suspensión e por SO2. A causa principal son as emisións da súa zona industrial, onde se asentan empresas como Ferroatlántica ou Repsol. Rural do sur de Galicia. Nesta zona, que inclúe a maior parte das provincias de Ourense e Pontevedra e a península do Barbanza, superáronse os niveis máximos de contaminación por ozono recomendados pola OMS. Nalgunhas estacións desta área mesmo se superaron durante 2016 os limiares legais de información á poboación durante os episodios de alta contaminación do 18 de xullo e mediados de agosto, concretamente nas situadas nos municipios de Noia, a Illa de Arousa e Ponteareas. Das 20 superacións rexistradas na estación de Noia, situada no alto da serra do Barbanza, non informou o Ministerio de Medio Ambiente, titular da estación, incumprindo así reiteradamente unha obriga legal. A central térmica da Pontes, a máis potente de España, emite importantes cantidades de contaminantes tóxicos, como óxidos de nitróxeno, precursores do ozono troposférico Contorna da central térmica de carbón de ENDESA nas Pontes. Esta gran central eléctrica salienta sobre todo polas súas elevadísimas emisións de dióxido de carbono, gas moi prexudicial por ser causante de cambio climático, pero que non é tóxico, polo que non se inclúe entre os contaminantes que afectan directamente a nosa saúde ou a da vexetación. Mais esta central térmica, a máis potente de España, por suposto tamén emite importantes cantidades de contaminantes tóxicos, como óxidos de nitróxeno, precursores do ozono troposférico. Non semella causal pois que en estacións de medición situadas na súa contorna, nos concellos das Pontes, Ferrol, Muras e Vilalba, se detectase durante 2016 contaminación por ozono superior á máxima recomendada pola OMS. Alcoa San Cibrao. A fábrica de alúmina e aluminio da multinacional norteamericana na Mariña lucense é responsábel indirecta da contaminación orixinada na central de carbón das Pontes, que a abastece de electricidade, mais tamén é unha importante causa directa de polución. E en particular da contaminación do aire por SO2 que afecta Xove. Cementos Cosmos (Oural). A zona máis próxima á fábrica que esta empresa, pertencente hoxe á brasileira Votorantim Cimentos, ten en Oural (Sarria) sofre unha elevada contaminación por SO2. MEGASA (Narón). O aire da contorna da empresa siderúrxica MEGASA, en Xubia, está contaminado, cando menos, por partículas PM2,5. Por efecto da central de Meirama, os valores de contaminación por partículas finas medidos en San Vicente de Vigo (Carral) son similares aos de estacións situadas no centro das maiores cidades San Vicente de Vigo (Carral). Chama a atención a alta contaminación por partículas PM2,5 nesta parroquia rural que conta cunha estación pertencente á rede da central térmica de carbón de Meirama. Os valores de contaminación por partículas finas medidos nela son similares aos de estacións situadas no centro das maiores cidades. Como se informa na web da Xunta sobre a calidade do aire, a estación "atópase nunha zona rural, a medio camiño entre o cinto industrial da Coruña e o complexo industrial de Meirama". O tal complexo industrial é a devandita central de carbón, propiedade de Gas Natural Fenosa, a menos que se queira incluír tamén nel as instalacións de SOGAMA, sen citalas. Este mapa negro da contaminación do aire seguramente se vería ampliado de exisitiren máis estacións de medición da calidade do aire e de dispormos de máis información para certos contaminantes Este mapa negro da contaminación do aire seguramente se vería ampliado de exisitiren máis estacións de medición da calidade do aire e de dispormos de máis información para certos contaminantes. Neste senso, Ecoloxistas en Acción sinala que "para a elaboración deste informe non dispuxo de información sobre os niveis de hidrocarburos aromáticos policíclicos (HAP) e metais pesados (arsénico, cadmio, níquel e chumbo), cuxa avaliación é obrigada, mais que non foron facilitados pola Xunta de Galicia". (1) A concentración media anual para este contaminante medida en Riazor durante 2016 foi semellante á do Parque do Retiro, no centro de Madrid. (2) Os valores de A Coruña, Vigo e outras cidades galegas para a concentración media anual deste contaminante, un dos máis preocupantes para a saúde pública, foron semellantes en 2016 aos obtidos en cidades que identificamos como contaminadas, caso de Madrid (10 microgramos por metro cúbico de aire) ou Barcelona (15). A diferenza maior das nosas con estas e outras cidades máis poluídas está nos valores para o outro dos principais contaminantes urbanos, o dióxido de nitróxeno (NO2), que acada concentracións máis altas en cidades como Barcelona ou Madrid, con algunas estacións nas que mesmo se supera o valor límite legal.


Summary: O Museo de Pontevedra recrea a vida da burguesía galega no cambio do século XIX ao XX a través das reconstrución das vidas de Carmen Babiano Méndez-Núñez e as súas fillas María e Concha Mendoza, últimas moradoras do Palacete dos Mendoza, onde se reunían artistas e intelectuais.

"Tres mulleres ás que a súa posición social lles brindou oportunidades das que careceron a maioría das súas coetáneas". Así se expresaba o director do Museo de Pontevedra ao falar das protagonistas da exposición De Babiano Méndez-Núñez a Mendoza Babiano. Dúas xeracións de mulleres para a historia de Pontevedra, Carmen Babiano Méndez-Núñez (1852-1914) e as súas dúas fillas María e Concha Mendoza. Foron as tres últimas moradoras do Palacete dos Mendoza -o edificio que actualmente é a sede de Turismo Rías Baixas en Pontevedra- e poden actuar como símbolos dunha burguesía que lle profesaba culto á cultura, á moda e á beleza, mentres o imperialismo español en ultramar chegaba á súa fin coa perda das últimas colonias. Os faladoiros, os bailes de sociedade e as veladas musicais que se realizaban nos salóns do que foi coñecido como "o chalé Méndez Núñez" colocaron a familia no centro da vida social da Pontevedra da altura. "O seu confort, as súas delicias, compárteno coa sociedade pontevedresa", dícia un periódico da época. A sociedade estaba constituída por vultos como o músico Manuel Quiroga, o pintor Carlos Sobrino, o arqueólogo Casto Sampedro, autores como os irmáns Andrés e Jesus Muruais ou Emilia Pardo Bazán, a viúva de Valle Inclán ou o discutido Nóbel de literatura José Echegaray. Anfitrioas dun mundo intelectual e cultural que se desenvolvía en veladas particulares, a exposición céntrase, precisamente, "no papel que xogaron as mulleres na familia e, por extensión, na sociedade na que lles tocou vivir", segundo declaran as comisarias da mostra, Beatriz de San Ildefonso e Natalia Fraguas. Babiano, porén, foi autora dunha obra considerábel -o propio Museo de Pontevedra conserva máis de 100 cadros da súa autoría- e destacou pola súa capacidade como pianista, quizais suficiente para convertela nunha reputada concertista. Afeccionada con talento As contradicións daquel tempo que se poden observar na exposición comezan coas dificultades que tivo Carmen Babiano para ser aceptada como artista. Malia que se recoñeceu o seu talento como pintora e a pesar de ser gañadora de varios certames e participar en numerosas exposicións como a Exposición Rexional e Industrial e Artística da Galiza de Santiago de Compostela ou a Exposición Rexional de 1880, en Pontevedra, nunca puido pasar do status de afeccionada con talento. Babiano, porén, foi autora dunha obra considerábel -o propio Museo de Pontevedra conserva máis de 100 cadros da súa autoría- e destacou pola súa capacidade como pianista, quizais suficiente para convertela nunha reputada concertista. Malia ser posuidora de todas estas cualidades e dunha vasta cultura ("estaba à la page en todo", dicía dela Filgueira Valverde) a súa traxectoria viuse cerceada ao contraer matrimonio co médico Víctor Mendoza en 1882, cando se retirou do ámbito público. "Vai casar: a arte foi vencida polo amor", diagnosticaba un xornal madrileño. A vida cotiá A exposición do Museo de Pontevedra está estruturada en dúas partes: a primeira, dedicada á traxectoria como artista de Carmen Babiano e a segunda, á vida das súas fillas como continuadoras do seu legado como mantedoras de salóns e veladas dedicadas á arte e ás letras que tiveron unha importante repercusión no ambiente intelectual de Pontevedra. Os obxectos expostos mostran o luxo burgués como reflexo do culto á beleza e á moda dun fin de século dividido pola contradición entre a fe na ciencia e na modernidade e o pesimismo provocado pola contestación a todos os valores tradicionais orixinada no materialismo. Poden verse, así, obras de arte, libros, revistas, fotografías, xoias, obxectos decorativos ou pezas de vestir que tratan de recrear a vida cotiá daquelas familias. As pezas -moitas das cales non se mostraran ao público até o de agora- forman parte dos fondos do propio Museo de Pontevedra e foron restauradas para esta ocasión. Os responsábeis do Museo destacan importancia dos moitos retratos das tres mulleres feitos polos principais fotógrafos da época (tanto de Pontevedra –Zagala ou Pintos- como de gabinetes doutras grandes cidades ás que viaxaban) e, sobre todo, a correspondencia persoal (as cartas en francés, alemán e inglés que foron traducidas). Todo isto, xunto coa axuda e relatorios dalgúns dos familiares máis próximos, de persoas que as coñeceron, e dos descendentes dos que foron os seus amigos persoais, permitiu reconstruír as súas vidas. Modernismo, decadentismo e atracción polo Oriente na vida cotiá A exposición, que permanecerá no Museo de Pontevedra até o vindeiro 24 de abril, permite achegarse a algunhas das correntes estéticas que marcaban a vida intelectual do cambio de século, como o modernismo e a art-déco, o decadentismo ou a sedución que exercía Oriente sobre os artistas. Moitos destes movementos influenciaban a vida cotiá a través da publicidade, das revistas e publicacións periódicas, do deseño de obxectos da vida cotiá e mesmo da vestimenta.


Summary: [ACTUALIZACIÓN] O atropelamento masivo en Münster -cun balanzo provisorio de 3 mortos e no mínimo 20 persoas feridas- tería sido causado por unha persoa cun historial de problemas psiquiátricos, segundo a policía alemá. O condutor da furgoneta, após o ataque, suicidouse cunha pistola. Para o ministro de Interior de Renania do Norte Westfalia, Herbert Reul, "nada indica" que o ataque fose un atentado.

A furgoneta tería tido como albo do seu ataque as terrazas dunha das zonas máis turísticas da cidade. Das 20persoas feridas no mínimo 6 teñen a súa vida en perigo. A identidade do agresor -unha persoa que sofría doenzas psiquiátricas- leva neste momento a que a principal teoría da investigación é que non se trata dun atentado terrorista, segundo informou o Süddeutsche Zeitung a partir de fontes policiais. Non hai confirmación oficial da veracidade desta noticia. O asaltante era un home de 48 anos de nacionalidade alemá. Non é o primeiro atropelamento masivo con resultado de varias mortes en Alemaña. En decembro de 2016, Berlín sofreu un ataque similar, cun balanzo de 12 vítimas mortais. Nota: esta noticia foi actualizada ás 22.56 h. As primeiras informacións da policía -emendadas agora- apuntaban a un maior número de vítimas.


Summary: A multinacional convocará unha reunión multilateral para explicar a evolución do proceso.

Alcoa comunicou ao comité de empresa da planta de San Cibrao (Cervo), o inicio das negociacións coa Sociedade estatal de participacións industriais (SEPI) para a venda da factoría da Mariña. A multinacional informou á representación do cadro de persoal que convocará unha reunión multilateral para explicar a evolución do proceso, de acordo alcanzado por ambas as partes o pasado 22 de xaneiro. Entón, Alcoa comprometeuse a remitir á SEPI unha proposta de termos xerais ('termsheet') no prazo de dúas semanas, así como a negociar "de boa fe" e a manter a continuidade da produción do complexo. A primeira negociación entre Alcoa e a SEPI frustrouse ao rexeitar a empresa os termos en que se expuña a operación de compravenda. A intención da SEPI, entón e tamén agora, é vender daquela a factoría a Liberty, compañía interesada en facerse coa planta de aluminio. O conflito en Cervo dura xa varios meses nos que os traballadores secundaron numerosas mobilizacións para reclamar a continuidade do centro. A xustiza apoiou as súas demandas en varias ocasións, a última cando anulou o despedimento colectivo que Alcoa quería levar adiante e que afectaba a máis de medio milleiro de persoas.


Summary: ENCE atacou a líder do BNG co epíteto de "maliciosa" por cuestionar o papel do eucalipto na Galiza. Pontón respondeu esta segunda feira cunha convocatoria xornalística fronte ás mastodónticas instalacións da pasteira, na ría de Pontevedra. "A política forestal da Xunta non a pode decidir ENCE desde o seu consello de administración comprando vontades con ex altos cargos do PP", dixo a dirixente nacionalista.

Se hai un exemplo de portas xiratorias no país ese é o complexo ENCE-PP, veu argumentar a líder do BNG coa súa comparecencia perante a sede da pasteira, un acto en que estivo acompañada dos alcaldes de Bueu -Félix Juncal-, Poio -Luciano Sobral-, a deputada provincial nacionalista e integrante da Executiva Nacional do Bloque Eva Villaverde e o responsábel comarcal da organización frentista en Pontevedra, Demetrio Gómez Portas xiratorias porque no consello de administración de ENCE teñen cadeiras, por exemplo, o ex conselleiro de Meio Ambiente Carlos del Alamo, a ex ministra do mesmo ramo Isabel Tocino e o ex secretario de Estado de Augas e Costas, Pascual Fernández Martínez. Todos eles con carnet do Partido Popular. "A política forestal non a pode decidir ENCE desde o seu consello de administración comprando vontades con ex altos cargos do PP, porque o país precisa un cambio forestal, e desde o BNG tendemos a man para que ese cambio se produza", dixo Pontón, en alusión á oferta de diálogo que fixo ao presidente da Xunta -unha carta por escrito aínda non contestada desde Monte Pío. Non ten excesiva expectativa o BNG de que Feijóo vaia recoller esa luva, e nese sentido Pontón espetou: "O grave é que semella que a única man que quere coller Feijóo é a de ENCE, non sei se porque aspira tamén el a acabar sentado nese consello de administración". A líder do BNG cualificou as críticas verquidas contra ela por ENCE -a multinacional chamou a dirixente nacionalista "maliciosa"- de "pouco amigábeis" e mostrou o seu abraio pola campaña de imprensa despregada pola compañía para tentar persuadir a opinión pública galega do carácter inocuo da invasión do monte galego por parte das plantacións do eucalipto. "Converter Galiza nun grande eucaliptal é converter o noso monte nun polvorín", acrecentou Pontón. "A súa tese [de ENCE] é que os eucaliptos son cortalumes, o que ten a mesma credibilidade que escoitar a Bárcenas dicer que os sobres en B son unha maneira de loitar contra a corrupción. Será unha teoría desenvolvida por algúns dos grandes expertos medio ambientais que sentan no consello de administración como a ex ministra do PP Isabel Tocino, ou o ex conselleiro de PP Carlos del Álamo, os únicos que ven no eucalipto un antídoto contra os lumes", declarou a líder do Bloque. A quen lle interesa que Galiza sexa un eucaliptal? Só a ENCE, argumenta Ana Pontón. "Ese non é o modelo que lle interesa ao país porque perdemos oportunidades, capacidade de crear riqueza e emprego e poñemos en risco o territorio". "Por moito que lle moleste á dirección da pasteira, desde o Bloque imos seguir dicendo as verdades, do que significa unha política forestal ao servizo dunha multinacional que contamina a ría de Pontevedra e hipoteca o monte", concluíu.


Summary: "Coñezo os funcionarios, traballei na dirección xeral de Patrimonio e sei perfectamente que teñen absoluto rigor; son honorables e vounos defender", defende o presidente ante a acusación do fiscal, que atribúe aos dous cargos de Facenda un presunto delito de coaccións inmobiliarias A Fiscalía de Ourense querélase contra dous cargos da Xunta por acoso inmobiliario a unha anciá

A Fiscalía de Ourense querélase contra dous cargos da Xunta por acoso inmobiliario a unha anciá"Non se trata de recuperar un inmoble para os altos cargos, senón para o patrimonio da comunidade autónoma". O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, resume deste xeito a resposta do Goberno galego á querela por presuntas coaccións inmobiliarias a unha anciá formulada polo fiscal xefe de Ourense, Florentino Delgado, contra a Administración autonómica nas persoas da secretaria xeral da Consellería de Facenda e do subdirector de Patrimonio do mesmo departamento. O titular do Goberno galego admitía este venres descoñecer os feitos concretos e a propia querela, se ben esixiu "respecto" por ambos cargos e subliñou o seu carácter "honorable".O fiscal xefe de Ourense atribúe aos dous cargos un presunto delito de coaccións inmobiliariasPreguntado pola prensa ao respecto tras a xuntanza semana do Consello da Xunta, Feijóo advertiu de que "o primeiro que temos que saber exactamente" é "o contido e alcance do escrito da Fiscalía", que o Ministerio Público remitiu ao Xulgado Decano de Ourense o pasado 28 de setembro. Así e todo, asegura, xa "cotexou coa realidade" algunhas das "cuestións" que "lin na prensa", tales como "que non hai servizo de limpeza no edificio", aspecto que afirma o fiscal ao cualificar como "insalubre" o estado do inmoble, antiga sede da Cámara da Propiedade de Ourense. Ese servizo "haino" e "estase pagando co diñeiro dos galegos", afirma Feijóo, quen tamén agrega que "supón" que o elevador do edificio será "posto en marcha nos próximos días", tras ter sido clausurado polo seu mal estado e, posteriormente, "reparado".Feijóo: "Coñezo os funcionarios, traballei na dirección xeral de Patrimonio e sei perfectamente que teñen absoluto rigor; son honorables e vounos defender"Malia reiterar que non dispón de información concreta sobre o "expediente", Feijóo si di ter claro que ambos "empregados públicos" están "traballando para recuperar un ben de patrimonio da comunidade autónoma e merecen un respecto". "Coñezo os funcionarios, traballei na dirección xeral de Patrimonio e sei perfectamente que teñen absoluto rigor nas súas decisións", porque "son uns empregados públicos honorables e vounos defender, porque non me parece aceptable que se diga que queren cometer delitos", atribución de posible conduta delituosa que formula o fiscal na súa querela. "Non sei se nos equivocamos en algo" e nese caso "rectificaremos" di o presidente, quen en calquera caso agrega que a "intencionalidade" do desaloxo de Lucila, de 93 anos, e mais do seu veciño, tamén de avanzada idade, é a de "recuperar o que é dos galegos". A comezos de ano a Xunta adxudicou por 30.000 euros a rehabilitación do edificio para instalar alí servizos administrativos.Petición de explicacións da oposiciónEn Marea e PSdeG piden contas á Xunta por este "vergoñento xeito de proceder" e instan a aclarar que fará se os cargos son investigados xudicialmente, como pide o fiscalMentres o presidente da Xunta insta a "respectar" os cargos sinalados pola fiscalía no caso do desaloxo da vella Cámara da Propiedade de Ourense, dende a oposición parlamentaria xa lle piden contas. Para o vicevoceiro de En Marea, Antón Sánchez, este "vergoñento xeito de proceder" é propio de fondos voitre e lamenta que o exercite tamén a Administración. "Esiximos explicacións ao presidente ante este comportamento mafioso por parte do seu goberno, que está a actuar como o peor dos fondos voitre e escenifica, perfectamente, o que significa para a Xunta a política de vivenda", afirma.Nun sentido semellante a deputada ourensá do PSdeG Noela Blanco rexistrou xa iniciativas ao respecto no Parlamento. A Xunta, di Blanco, debe comezar por aclarar "que responsabilidades pensa asumir" ante a petición do fiscal de que ambos cargos sexan imputados "por un presunto delito de acoso inmobiliario". A socialista subliña ademais que o Goberno galego xa tentou recuperar o edificio en 2012 pola vía xudicial e por dúas veces os tribunais deron a razon á inquilina.


Summary: O FROB ratifica que venderá a entidadade, participada en case un 50% por Novagalicia Banco, e que non precisa o consentimento dos investidores actuais para realizar a operación

O despezamento e venda por partes do que algún día foi considerado o sistema financeiro galego segue adiante. Despois de que o Fondo de Reestruturación Ordenada Bancaria (FROB) valorase Novagalicia Banco en -3.091 millóns de euros, desmentindo polo tanto a "solvencia" da entidade resultante da fusión das antigas caixas de aforro, o mesmo fondo estatal vén de avaliar o Banco Gallego, entidade participada en case un 50% por NCG Banco e o resultado é tamén un buraco. Neste caso, o FROB, "sobre a base dos informes de valoración encargados a tres expertos independentes", establece unha "valoración económica" co "resultado negativo de 150 millóns de euros". Dado o buraco, o que queda é a venda, e esta producirase ao longo desta primavera, segundo informou o propio FROB. Será antes do 30 de abril cando o Banco Gallego desapareza como tal e a operación realizarase "sobre a base" do seu valor negativo. O banco chegará ao momento da venda despois de que o pasado 30 de xaneiro acordase "unha redución de capital por perdas" e unha posterior amplicación de capital de 192 millóns de euros "con achegas de cartos" á que o propio FROB achega 80 millóns na súa condición de "accionista único" de Novagalicia Banco. Desa xunta de accionistas saíu tamén a denominada "operación acordéon", segundo a cal os actuais investidores perden todos os seus cartos. A venda do banco pódese producir sen máis consentimento que o da empresa compradora Neste contexto, o FROB "lembra" que a saída dos fondos estatais do Banco Gallego pode supoñer "non só o desinvestimento da participación" senón tamén a "venda do conxunto da entidade, o que inclúe a transmisión de accións polo FROB, en representación e por conta dos demais accionistas da entidade", aínda que cun matiz: non hai "necesidade" de que ninguén "distinto do comprador" dea o seu "consentimento" para a venda. Tampouco será necesario que se cumpran "os requisitos do procedemento esixidos en materia de modificacións estruturais das sociedades mercantís". O único que si se cumprirá é que o banco será vendido cun procedemento "que asegure a concorrencia" de varias empresas. Cando culminen os plans do FROB rematarán os 150 anos de historia do que hoxe é o Banco Gallego, cuxa orixe está en 1847 en Compostela baixo o nome Banco Olimpio Pérez. Tras diversas fusións tomou o seu nome actual en 1987 e en 1993 foi mercado por Banco21, unha entidade madrileña destinada ás rendas altas. Sería en 1998 cando Caixanova entrase no accionariado do Banco e nos seguintes anos expandiuse por todo o Estado, cun "plan de expansión" específico. Menos de dúas décadas despois, o seu valor é negativo.


Summary: O Fondo Monetario Internacional (FMI) prevé que a crise do coronavirus aseste un golpe histórico á economía española. As expertas cren que Galiza ten elementos diferenciais para mitigar o impacto da pandemia no seu tecido produtivo e mesmo para saír reforzada, sempre que deixe de apostar en sectores abocados a desaparecer.

O Fondo Monetario Internacional (FMI) fixo tremer as economías de medio mundo, entre elas a estatal, após dar a coñecer as súas previsións para 2020, nas que apuntaba unha caída de 8% no Produto Interior Bruto (PIB) do Estado español e de 20% no emprego. Pero como sinalan a Nós Diario economistas, Galiza non pode compararse ao conxunto do Estado español, xa que ten a súa propia realidade. Como lembra a profesora do departamento de Economía Aplicada da USC, María Cadaval, o Foro Económico de Galicia, do que ela forma parte, apuntaba unha caída de entre 5,6% e 7,4% do PIB galego. "É algo distinta, pero está próxima". Sobre a situación actual, sinala que "comezou como unha crise de oferta que agora transita cara a unha crise de demanda. O que temos que evitar é unha crise financeira, pero se isto dura dous anos non se vai poder eludir". Mais, a diferenza da crise económica de 2008, desta vez o Banco Central Europeo (BCE) reaccionou a tempo inxectando liquidez xa nos primeiros compases porque, segundo Cadaval, "somos conscientes da necesidade de que o rego sanguíneo (en alusión aos cartos) non pare". Naqueles anos, a Galiza contaba cun ecosistema financeiro propio, con entidades como Banco Pastor, Caixa Galicia ou Caixanova. Hoxe só queda Abanca, pero o risco de que se produza un colapso é menor. "Iso non quere dicir que os bancos non tiñan risco de crédito, pero está directamente relacionado coa duración da pandemia. Se non hai rebrote, desde o punto de vista financeiro, está todo controlado", apunta a economista. Sectores con potencial A lectura positiva desta crise é que está a servir para poñer en valor determinados sectores produtivos, como o agroalimentario, que ten un potencial de mellora "como non teñen outros territorios" o que pode contribuír a que a economía galega non saia tan debilitada. O problema, sinala Cadaval, é que existen "riscos importantes" no sector do metal, que se non se recupera pronto pode vivir unha crise "considerábel e con consecuencias importantes". "Na Galiza temos moitos sectores por desenvolver e pode ser unha oportunidade centrarse neles para a recuperación, non en sectores abocados á desaparición, que hai que substituír polos que teñen futuro", incide a integrante do Foro Económico. "A industrialización dos nosos procesos debe ser unha prioridade", engade, xa que con empresas máis grandes "as posibilidades de aguantar son maiores". Pero, sobre todo, a chave vai estar en non poñer "todos os ovos na mesma cesta" e fiar o crecemento a varios sectores e aos servizos de alto valor engadido. E, neste senso, lembra que "non son máis ricos os países que máis invisten, senón os que son capaces de inducir a investigación, o desenvolvemento e a innovación". Aposta na relocalización Pola súa banda, a súa compañeira de departamento na USC, María do Carme García Negro non se atreve a facer predicións. "O que vaia ser a crise xa se verá, mais o que hai que facer é tomar medidas para evitar que sexa catastrófica". De momento, sinala a Nós Diario, "estamos a dar de comer ao Estado español, coa conserva traballando e vendendo 30% máis, e grazas que o leite non desapareceu, nin a carne nin o polo nin os ovos...". Ao igual que Cadaval, a profesora da USC, ve moitas posibilidades no sector agroalimentario. "No agro transformamos moito menos que a pesca e limitámonos a vender a materia prima", lamenta. Por sorte, en sectores como o da confección as cousas están a mudar. "As firmas que presentan fabricación na Galiza xa tiñan tomada a decisión antes da crise de ir relocalizando moitas das actividades que tiñan externalizadas", pero noutros, como a automoción, a transformación do aluminio ou a lousa "é difícil saber que vai pasar". "Habería que ir cousa por cousa. A aeronáutica vai ir moi ben, pero o turismo vai ser un desastre", augura García Negro, quen opina que na Galiza "non hai que reformular política industrial, hai que facer unha". Nese senso, critica que a Xunta fiase ao Xacobeo a mellora da economía neste exercicio. "Sería temerario, pero ao mellor a xente cando pense que está normalizado vén como tola facer o Camiño", ironiza. A parte boa, indica, é que o sector empresarial máis dinámico e activo na Galiza "é moi bo", e leva a cabo actividades que nos sitúan "con moitas posibilidades", tanto para abastecer o mercado interior galego como para exportación. A saída, pois, pasa por estender ese funcionamento a outros sectores.


Summary: Quen teña escoitado antes a Tatán cantar no CoraSons ou en Maria Fumaça non se vai sorprender. Chapeu, o primeiro disco deste coñecido actor da compañía de monicreques Tanxarina, é a súa voz rota. A súa paixón. O bo humor que ten sempre. E moita variedade de estilos.

Chapeu é o título do primeiro disco de Tatán, o coñecido actor dunha das compañías de monicreques máis veteranas do país, Tanxarina. Xa puideramos escoitalo cantar no CoraSons ou no proxecto Maria Fumaça. Animado por Uxía e para, polo menos, como di el, rexistrar as letras que viña escribindo dende hai anos, decidiuse a facer este CD autoproducido. Xa cantabas en Maria Fumaça ou no CoraSons. O de cantar vén de sempre? Nos anos 90 en Redondela tiña un grupo que se chamaba Eigualdeixa no que xa cantaba. Cantar é unha ilusión que tiven desde moi novo. Xa con 18 anos participaba no Festival da canción do Grove. Unha faceta da miña vida estivo sempre, así, relacionada coa música. No 2010 recuperarmos Eigualdeixa e despois volvemos deixalo. Ademais, como me dedico ao teatro e aos títeres, sempre me relacionei con xente da música. Uxía é a madriña deste disco, de feito. Ela animoume moito a cantar. E eu ademais xa fora escribindo letras, que son moi sinxelas. Colaboraba tamén no CoraSons, participo en Maria Fumaça… Con toda esta amalgama de música, pedíame o corpo facer algo, para polo menos rexistrar as miñas letras. Conto ademais cun músico excelente como Pablo Vidal Mendoza, que é o contrabaixo. Gravamos o disco na súa casa, no seu estudio. "Como me dedico ao teatro e aos títeres, sempre me relacionei con xente da música" E máis colaboracións no disco. Uxía, Carlos Blanco… Si. Son doce cancións inéditas. Non todas son letras miñas. Unha é de Magín Blanco, Veludo e algodón; Mutua de decesos é de Carlos Blanco e Chapeu ten letra de Uxía, de Magín e miña, e música de Magín. Nas outras, a música é composta por Pablo. O proceso durou ano e medio. Fomos probando o estilo que mellor lle cadraba a cada letra. Uxía axudou moito en todo. É verdade que na música hai variedade: jazz, blues, fado… Hai variedade de estilos, si. Amores por terra é unha habaneira que fala do amor, o mar, os mariñeiros… Tic-tac é moi cabaré, outras soan swing… Chove é un blues para o que aproveitamos a miña voz rota… Mutua de decesos é unha homenaxe a Toquinho e Vinicius de Moraes, que imita o que eles facían de falar nas cancións… Quería facer un disco variado, e foi posible tamén porque colaboran músicos moi bos. Ademais de Pablo, teño a Alberto Vilas, que é un gran pianista de jazz, e que ademais é amigo meu desde pequenos. E que xente coma Alberto, Uxía, Carlos Blanco, Pablo… te apoie, está moi ben. Tamén teño a Felipe Castro no saxo, a Manu Paino no fiscornio, a Isaac Palacín na percusión e a Alfredo Teixeira na guitarra portuguesa, que colabora en Branca, que é un fado-morna. Nos coros participan a miña compañeira Branca Francés e as irmás de Uxía, Ana Senlle e Chus Domínguez. O día 22 presentaremos o disco no auditorio de Redondela. "Que xente coma Alberto, Uxía, Carlos Blanco, Pablo… te apoie, está moi ben" Varias das cancións teñen que ver co mundo do teatro. Podes ir explicando a orixe de cada unha? Chapeu está moi relacionada co mundo teatral, co espectáculo. E dálle título ao CD. Tic-tac é sobre o paso do tempo, e tamén ten que ver co teatro porque é moi cabaré. Branca, o fado-morna, compúxena para a miña compañeira, Branca. Adoramos Portugal e ademais estivemos en Cabo Verde, Açores… Branca acompañoume moitas veces cando iamos actuar con Tanxarina. A Nonna tamén está vinculada ao teatro porque é un espectáculo que dirixiu Celso Parada, que é amigo meu. Fun á estrea en Narón. É unha comedia moi italiana, cun personaxe que é a Nonna. Saín do teatro e escribín a letra. Veludo e algodón é a canción que cantaba no CoraSons, que foi un agasallo que me fixo Maxín. Amores por terra, a habaneira, tan mariñeira na letra, pedía esa música. Probamos e saíu nun día. Queda moi ben coas voces de Branca, Ana, Chus, Uxía e Carlos. Carlos Blanco é moi boa persoa. Apúntase a todo o que o chames… 7 sombras chinas tamén está ligada ao teatro. Eu fago sombras chinas e quixen recrear o ambiente do pai sentado cos fillos facendo sombras para entretelos. Agora non hai esa inventiva, que é todo ordenador e móbil. O político é a única letra política. Ten que ver coa obra de Tanxarina A casa do avó? Podía porque ten relación. O político en realidade podía ser o banqueiro. Esta letra xurdiu da época na que tanto se falaba de corrupción, desafiuzamentos… É moi ao Krahe. E saíu disparada. É unha rumba moi reivindicativa. A casa do avó veu despois. E está funcionando moi ben. Outra canción, Canción do contrabaixo, é unha homenaxe a Pablo. Eu cando cantaba, sen saber tocar ningún instrumento, facía o baixo coa voz. A Pablo facíalle gracia. E a canción esta é como un estudio do contrabaixo, cos seus detalles. Canción da tarde, que leva o piano de Alberto, xurdiu das moitas tardes que pasamos con el, a miña familia e a súa. O encontro, a amizade, a conversa… Chove é un blues que ten bastante de cinematográfico… E Mutua de decesos é un xeito de rir da morte, de tomala con humor… A casa do avó, dicías, está a funcionar moi ben. A idea que transmite é que se a xente se xunta pode cos bancos, cos desafiuzamentos. Si. É unha obra de mesa, con siluetas animadas creadas por nós e deseñadas por Pablo Giráldez, que tamén me deseñou o disco. É un espectáculo de manipulación de siluetas animadas en mesa con intervención actoral. É unha historia moi ben construída, que escribiu Cándido Pazó. A sabedoría de Cándido adaptámola a nós, a Tanxarina, que somos Andrés Giráldez, Miguel Borines e eu. É a historia de Roberto, un neno que ten un avó que vai perder a casa porque o banco vai quitarlla. O neno cre que hai unha fonte máxica, aínda que o avó lle di que non existe. Pero el desconfía e vai buscala. Axúdalle unha nena e polo medio vai atopando xente que acaba apoiando o avó. A maxia da fonte é ese camiño no que atopa xente que lles axuda. Os banqueiros eran feos e malos. Non había dúbidas. Son o capital. Por iso se chaman Ca, Pi e Tal. As casas que poñedes sobre a mesa, toda a escenografía, está moi coidada. Usamos un estilo novo nesta obra. Somos moi artesanais. Eu fago marionetas de fío. Nesta obra cambiamos a técnica. Eu fixen predeseños a lápiz, Pablo Giráldez traballou sobre eles no ordenador para facer os arquivos. Despois houbo unha empresa que fixo os vinilos, as mariquitas. E nós pegamos os vinilos en PVC. E despois fixemos os fíos, o sándwich… Son siluetas sándwich animadas. En Tanxarina sempre combinamos, ademais, a manipulación de marionetas co traballo actoral. Algo máis sobre o disco? Lembrar que estaremos o 22 no auditorio da Xunqueira en Redondela e o 9 de abril no pazo de Narón. O 22 seremos moitos, 12 no escenario, menos Uxía que marcha cantar con Narf uns días. O 9 xa estará con nós. Despois faremos máis concertos, pero xa coa banda reducida, que cadrar axendas é moi difícil…


Summary: Catro anos pasaron xa dende o último disco de estudio de Rosendo. Catro anos nos que o de Carabanchel foi quen de encher as Ventas nun espectacular concerto que foi gravado e posteriormente editado en DVD e CD, facer unha extensa xira e, por supostos, preparar temas para un novo disco que supera con creces o seu anterior, Vergüenza Torera.

Non sei cantas veces debín de escoitar este disco antes de comezar a escribir encol del, non por que me resultara difícil facelo, se non porque os 10 temas que o compoñen se pasan tan rápido, que me apetecía saborear eses 35 minutos de rock que nos agasalla o mestre sen pensar en nada máis, que é o que pide o plástico. Como sempre, tratándose de Rosendo, temos garantida unha alta calidade das letras así como unha afiada crítica política e social. Ademais, achamos un disco moi guitarreiro, deses que teñen a marca persoal rosendiana. Do mesmo xeito que ocorre con bandas como AC/DC ou Ramones, temos o que esperamos. Non hai innovacións no estilo, nin sorpresas experimentais, só o artista facendo o que sabe facer e, ao mesmo tempo, o que queremos que faga. Baixo esa premisa abre o disco Cúrame de Espantos¸ cuxa guitarra acelerada e a súa letra irónica nos retrotrae aos tempos de Jugar al Gua e coa que confirma que aos seus 63 anos segue sendo un cativo para o rock pero co poder que teñen os grandes, como amosan eses ritmo machacón de Que si vengo que si voy, o tema elixido como primeiro sinxelo e que orixinalmente ía chamarse Despacito, até que Rosendo escoitou a tortura musical do mesmo nome na radio e optou por mudar o nome. Rosendo basea case toda a temática do disco no inmobilismo social ante unha situación política que cada vez vai peor e maila propia situación política. El mesmo recoñece que cada disco fala da súa situación no momento, que non é algo puntual, senón froito da situación continua. Isto queda reflectido en Que bufonada, unha moi dura crítica á política actual, rancia, hipócrita e co crucifixo na parede, na que fixeron uns supostos cambios hai 40 anos, pero para seguir igual. Mais a sociedade deixa facer coa súa mansedume sen rebelarse nin tratar de poñerlle fin como deixa claro no verso: "Xa non sentimos dor, xa nada ofende e todo parécenos ben". E contra o inmobilismo dunha sociedade que traga con todo ataca en Un capullo dentro de un jarrón, cuxa primeira estrofa "Sé paciente dócil e obediente, pasa da xente e dálle pábulo ao dono e señor. É o que convén o fácil e prudente, é a lei da conservación" xa dispara o dardos literarios en baixo un slow rock moi "leñeiro". Terciopelo herido baixa as revolucións para crear un tema intimista e melódico que leva a sinatura do seu fillo Rodrigo. O preciosismo melódico non é precisamente o forte de Rosendo, e por iso mesmo deixa sentimentos encontrados a súa escoita. O rock duro volve con El botillo y la pringá, onde se despacha sen medos durante máis de 3 minutos e medio dicindo o que pensa da dereita política, aínda que tamén lanza algún dardo ao resto. Sigue apretando o acelerador en Soy, pura forza roqueira coas harmonías propias do mestre, cuxa letra fala da utopía que soña que é a realidade e o golpe que ao espertar e ver a realidade. Un tema simplemente maxistral. Entramos na recta final do disco con Maldita flojera, un tema máis lento, pesado e escuro. Algo non moi habitual nas creacións rosendianas e en cuxa letra atopamos o motivo do título do disco e que contrasta bruscamente con A Pesar, onde a ritmo de reggae fai un canto nostálxico botando a vista atrás e mirando a súa historia cos seus erros e acertos para pechar o disco con El túmulo un tema cru e escuro onde, novamente con ritmo lento e pesado, fai unha elexía ao final da vida. Un dos mellores temas do disco. Outra vez máis, Rosendo foi quen de facer un disco extraordinario. A pesar dos 63 anos, soa fresco e actual, coa madurez da experiencia de todos estes anos nos escenarios e coa chama de Leño iluminando o seu corazón de rock and roll. ROSENDO NAS REDES WEB: http://www.rosendo.es/ LISTAXE DE TEMAS Cúrame De Espantos Que Si Vengo, Que Si Voy Un Capullo Dentro De Un Jarrón ¡Qué Bufonada! Terciopelo Herido El Botillo y La Pringá Soy Maldita Flojera A Pesar El Túmulo


Summary: 3.400 persoas xuntáronse no xantar-homenaxe ao ex presidente da Deputación de Ourense, presentada por Xosé Manuel Piñeiro e que contou coa presenza de varios conselleiros. Fóra de Expourense, a asemblea 15M da cidade e un grupo de afectados polas preferentes protestaron contra o acto. Fotogalería de Jorge M. de la Calle

José Manuel Baltar era o gran protagonista da súa homenaxe, como non podía ser doutro xeito. 3.400 comensais no xantar convocado en Expourense, intervencións de amigos, familiares e a meirande parte das forzas vivas da provincia e parte do resto de Galicia, todo nunha gala conducida por Xosé Manuel Baltar. Pero dende logo había expectación polo encontro entre o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijoo e o barón ourensán, sobre todo despois do enfrontamento latente, nunca desaparecido de todo e parece que en aumento nos últimos meses, polo control do partido en Ourense. Alcaldes dun e doutro bando, medios de comunicación dun e doutro bando e unha sucesión familiar á fronte do ente provincial. Había expectación polo encontro entre o presidente da Xunta e o barón ourensán, sobre todo despois do enfrontamento latente, nunca desaparecido de todo e parece que en aumento nos últimos meses, polo control do partido en Ourense Núñez Feijoo non chegou só a Ourense, senón que estivo ben acompañado por tres conselleiros: Agustín Hernández, Rosa Quintana e Jesús Vázquez. O presidente da Xunta eloxiou as "virtudes políticas" de Baltar e salientou que foi clave para que o PP gañara as eleccións de 2009 e que o "volverá necesitar" para gañar os vindeiros comicios. Feijoo aproveitou para facer publicidade da primeira grande exposición inaugurada na Cidade da Cultura, a moi custosa Gallaecia Petrae e sinalou que nunha futura exposición sobre a historia de Galicia "Baltar estará como pedra fundamental na construción do galeguismo e o ourensanismo". Baltar respondeu a esta e a outras moitas intervencións gabanciosas nun discurso emocionado, no que afirmou que mentres lle resten "unha gota de sangue e un gramo de alento", manterá "as mesmas ideas a calquera hora e en calquera día do ano". E rematou cun sonoro "Podedes contar comigo". Protestas Concentrouse un grupo de manifestantes nun acto contra o nepotismo e o caciquismo, que culpou á xestión de Baltar da situación da provincia, con faixas nas que se podía ler "menos enchufar e máis traballar" Fóra de Expourense concentrouse un grupo de manifestantes convocados pola Asemblea Aberta de Ourense, nun acto contra o nepotismo e o caciquismo, que culpou á xestión de Baltar da situación da provincia, con faixas nas que se podía ler "menos enchufar e máis traballar" ou "stop nepotismo". Os concentrados, moi vixiados pola policía en todo momento, criticaron que a homenaxe usase "o nome da nosa provincia", o que afirmaron é "unha ofensa para todos os emigrantes, parados, traballadores precarios e xentes de ben, cidadáns en xeral vítimas do nepotismo de quen administrou os cartos públicos durante os seus máis de vinte anos de mandato". Tamén se concentrou un pequeno grupo de afectados polas preferentes, co obxectivo de conciencias ás autoridades asistentes da súa situación de inxustiza e estafa que sofren. Discursos, actuacións e mensaxes de apoio Polo atril situado na cabeceira das moitas mesas nas que se serviu o xantar pasaron ducias de persoas, que sucesivamente foron exaltando a figura e a traxectoria de Baltar Ademais dos persoeiros xa citados, á homenaxe asistiron os ex conselleiros Xesús Pérez Varela ou Juan Manuel Diz Guedes, así como altos cargos do PPdeG de Ouresen e do resto de Galicia. Así mesmo, polo atril situado na cabeceira das moitas mesas nas que se serviu o xantar pasaron ducias de persoas, que sucesivamente foron exaltando a figura e a traxectoria de Baltar. A súa ex alumna Begoña Rodríguez Sánchez salientou a súa época de mestre rural, por exemplo, e tamén falaron o presidente do grupo Academia Postal, o presidente da Confederación de Empresarios, o escritor Luis González Tosar, o presidente da fundación San Rosendo e, por suposto, o seu fillo e sucesor, José Manuel Baltar Blanco. Tamén houbo mensaxes e recoñecemento que chegaron por escrito, coma as de Mariano Rajoy, Antón Lamazares, o bispo de Ourense ou mesmo a de Xosé Luís Méndez Ferrín, quen lle agradeceu a súa aposta pola casa dos poetas de Celanova.


Summary: O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, mantivo este martes unha conversa "cordial" co presidente en funcións e candidato á presidencia do Estado, Pedro Sánchez, na que trataron os asuntos considerados "urxentes" para Galiza entre os que a Xunta sitúa a incerteza coa que viven os traballadores e as traballadoras de Alcoa e os da central de Endesa nas Pontes, a chegada do AVE e a débeda do Estado coas Comunidades Autónomas.

Feixoo trasladoulle a Sánchez que, no cómputo xeral, son 8.000 familias as que dependen da empresa electrointensiva Alcoa en todo o país e o aviso que o comité de empresa da fábrica realizou sobre a posibilidade de que os directivos estadounidenses do ente decidan fechar, total ou parcialmente, as súas instalacións na Galiza antes do Nadal. O futuro de Alcoa, que supón o 30% do PIB industrial de Lugo, decídese nuns despachos de Pittsburgh. Un extremo do que Sánchez asegurou ser "coñecedor". Neste senso, Feixoo manifestou que o candidato á presidencia do Estado comprometeuse a facer "unha xestión persoal" para trasladar aos responsábeis da empresa os intereses de España pola continuidade da actividade da fábrica na Galiza. "Esperemos que esta xestión con Alcoa se produza e teña efectos", apuntou Feixoo, para reclamar que o Goberno central "se tome en serio os problemas das industrias electrointensivas" e colabore cunha baixada do prezo do MegaWatio a cifras do 2017. Con todo, o presidente da Xunta afirmou que non dispón de "garantías" para os traballadores "neste momento". O mesmo sucede, segundo Feixoo, cos traballadores das Pontes, cuxa situación non foi tratada "a fondo" na conversa "por falta de tempo". No caso do AVE a Madrid, Feixoo insistiu en que o tramo a 90km/h entre Zamora e Ourense, que reducirá o traxecto total en 50 minutos, "xa tiña que estar aberto". No que fixo fincapé o presidente da Xunta foi na débeda de máis de 200 millóns de euros que o Estado ten coa Galiza. Feixoo alertou de que comezar unha nova lexislatura como "morosos" sería unha declaración "sen precedentes de acoso ás Comunidades Autónomas leais e cumpridoras e de man tendida ás incumpridoras e desleais". "Sería poñer o Estado das autonomías do revés, e poñer as cousas do revés nunca dá bo resultado en política", esgrimiu. "Se o presidente pretende empezar o seu previsíbel mandato baixando a tensión territorial e non paga ás Comunidades Autónomas o que lles debe, comezaría o mandato coa maior tensión territorial que eu lembre nun candidato", dixo Feixoo, para engadir que Sánchez "está avisado". Na conversa Sánchez manifestou a súa confianza en superar o trámite da investidura e en que haberá unha lexislatura de "distensión territorial". Ao contrario do que vaticina o líder da Xunta se non se transfire o que se debe do IVE, algo que Sánchez volverá consultar co Ministerio de Facenda.


Summary: O escritor Xurxo Borrazás é o autor do Manifesto Galego do Día Mundial do Teatro que lerá no acto de entrega dos XIX Premios María Casares. No manifesto, Borrazás defende que os recortes ao teatro teñen como obxectivo "conter a lingua galega como emblema da nosa cultura".

"A nai de todos os obxectivos é conter a lingua galega como emblema da nosa cultura", conclúe o Manifesto Galego do Día Mundial do Teatro que este ano ten como autor ao escritor Xurxo Borrazás, encargado tamén de ler o texto no Teatro Rosalía Castro da Coruña a vindeira quinta feira 26 de febreiro, a víspera do día Mundial do Teatro. O manifesto, de carácter literario e reivindicativo, posiciónase e contra os recortes ao sector por parte das institucións e defende a vitalidade da cultura galega. "O teatro significa o berce de toda literatura. Dende o teatro clásico, a escena recolle todas as emocións posibles e retrata o seu propio tempo", comenta Borrazás. "Preguntámonos que facemos aquí e afirmamos que toda a vida é teatro... Quen lle dera! No teatro non se perde o norte", engade o autor. "Ao teatro non hai que cortarlle os pés, senón darlle patadiñas nas canelas e regalarlle ás de chumbo para que non voe, obrigar a que cada representación se converta nunha epopea de actores e actrices que ao tempo deben ser directores, produtores, representantes, iluminadores, músicos, transportistas, maquilladores, escenógrafos, xastres, cobradores... e por suposto ter un traballo aparte que os manteña", afirma Borrazás. Na cerimonia entregarase o Premio de Honra Marisa Soto a Vicente Montoto e daranse a coñecer os nomes gañadores nas 14 categorías, ás que concorren un total de 16 espectáculos. A tempestade, de Voadora, con 10 nomeacións; Perplexo, de ilMaquinario Teatro, con 9, e Ultranoite no País dos Ananos, con 7 son as que compiten a máis premios da Asociación Galega de Actores e Actrices de Galicia. Manifesto Galego do Día Mundial do TeatroAutor: Xurxo Borrazás Ser ... basicamente, é ser outro. Desde cativos xogamos a ser trastes e a ser quen non somos, e no marco dese xogo xogamos outros xogos dramatizados, teatro dentro do teatro, coma se non houbese límites. Xogamos despois a construír o personaxe en escenas de familia, de amor, de revolta, de desamor... Buscamos papeis de adulto e disfrazámonos de adulto para resultar críbeis. Xogamos a ser traballadores, ou pais e nais, sen estar moi convencidos de que eses sexan os papeis da nosa vida. Dicimos que a vida en parella é teatro, que a oficina é teatro, que unha voda, un xuízo, un discurso ou un funeral son teatro. Preguntámonos que facemos aquí e afirmamos que toda a vida é teatro... Quen lle dera! No teatro non se perde o norte. Na vida, quen máis quen menos cae no erro de tomarse en serio. E que ocorre cando alguén se toma demasiado en serio? Primeiro que os demais o toman a broma, segundo que o serio se radicaliza e tenta prohibir as bromas. E para non caer no ridículo de prohibir unicamente as que lle fan a el, ou ela, prohíbeas todas, a ver se así non se nota. No escenario máis extremo, nas dictaduras e as teocracias, prohíbese non só a escola, senón bailar e cantar, disfrazarse, a risa pública, a festa, a caricatura, e por suposto o teatro enteiro. Aquí non. Aquí somos civilizados e as autoridades non prohiben a festa, "sempre que sexa sá", nin a protesta, "con tal que sexa construtiva". Non se leva a ninguén ao cárcere por protestar, simplemente se lle mete unha multa de cabalo para que a próxima vez o pense dúas veces antes de dar un couce. Da mesma maneira non se persegue o teatro, só se adurmece ninguneando as iniciativas ou menosprezando as compañías, racaneando o acceso ás salas, arrombándoo nas programacións culturais, desecando os orzamentos para a formación e o teatro público, subindo impostos para que o prezo actúe de barreira, renunciando á promoción... Ao teatro non hai que cortarlle os pés senón darlle patadiñas nas canelas e regalarlle ás de chumbo para que non voe, obrigar a que cada representación se convirta nunha epopea de actores e actrices que ao tempo deben ser directores, produtores, representantes, iluminadores, músicos, transportistas, maquilladores, escenógrafos, xastres, cobradores... e por suposto ter un traballo aparte que os manteña. O obxectivo último é impedir que o espectáculo se normalice e poida converterse en medio de vida digno, atraente e non desilusionante para quen se apaixone por el. Aqueles que se toman en serio son sistemáticos. A mesma medicina aplícanllela á literatura, aos medios, mesmo á música... se é en galego, porque a nai de todos os obxectivos é conter a lingua galega como emblema da nosa cultura. Os serios non teñen nada contra o polbo á feira, a praia da Lanzada, o Pórtico da Gloria, o albariño de Cambados ou a romaría da Franqueira. Son os primeiros en chorar cando escoitan unha gaita. O que non aturan é a diferenza da lingua. De maneira que a representación de Galiza prefiren deixala en mans de Enrique Iglesias, David Meca, ou Marina Castaño. E aínda así no teatro seguimos adiante, escachamos coa risa e fervemos cada vez que se descorre o pano e o público aplaude. Que frío vai no mundo! Que ben se está no teatro!


Summary: O proxecto impulsado pola Deputación da Coruña "Xeración perdida. Representatividade institucional republicana e represión na provincia da Coruña", dirixido polo profesor da USC Emilio Grandío, permitiu coñecer con precisión o alcance da represión franquista sobre as corporacións republicanas. Recupérase da súa man a memoria dos alcaldes e concelleiros vítimas da ditadura.

Alfredo Suárez Ferrín acabou fusilado o 31 de agosto de 1936 no coruñés Campo da Rata após ser condenado a morte nun consello de guerra uns días antes. Segundo testemuñaron algúns compañeiros de presidio, pasou toda a noite anterior á súa morte escribindo cartas para os seus familiares e amigos, onde deixou testemuño do seu proceso e onde expresou o seu convencemento no trunfo das ideas democráticas. Os escritos apareceron rachados na porta da súa cela o día do seu asasinato e nunca chegaron ao círculo íntimo do rexedor coruñés. Especialmente querido polos seus veciños e veciñas, este profesor mercantil e comerciante aterrou na alcaldía da Coruña en 1934 e recuncou no cargo en febreiro de 1936, após o trunfo da Fronte Popular. Ánxel Casal tiña presentada a súa dimisión como alcalde de Santiago de Compostela o 18 de xullo de 1936. Seguindo un acordo da dirección do Partido Galeguista para axilizar a con‑ vocatoria de eleccións municipais no Estado, os concelleiros nacionalistas na corporación da capital galega formalizaron a súa renuncia. Porén diante do golpe de Estado, Casal volveu á alcaldía para tentar endereitar a situación. Impresor e propietario da editorial Nós en Santiago, cuxo local rematou saqueado e parte do seu fondo de libros queimado polos franquistas, foi detido o 4 de agosto nunha aldea de Arzúa e confinado no cárcere de Santiago de Compostela. Sen mediar ningún procedemento de condena, abondou con que a noite do 18 de agosto un grupo de falanxistas o sacasen da cadea, atendendo ordes das autoridades, e que lle desen horas despois o paseo nas proximidades de Cacheiras, en Teo. A aniquilación física de alcaldes e concelleiros non se limitou ás areas urbanas. Así, por exemplo, en Betanzos foron asasinados os seus alcaldes José Novo Rodríguez e Tomás López da Torre, após unha tentativa de fuxida conxunta e unha detención nas preto de Guitiriz. Novo Rodríguez, asociado politicamente a Casares Quiroga, adherente da Organización Republicana Galega (ORGA) e Izquierda Republicana levou o bastón de mando entre 1932 e 1933. Foi paseado o 29 de xullo, tras ser sacado do cárcere de Betanzos. López da Torre, iniciado politicamente nas filas do nacionalismo das Irmandades da Fala, afiliouse ao PSOE na segunda metade dos anos 20, ocupou a Alcaldía entre febreiro e xullo de 1936 e rematou fusilado tras un proceso o 1 de outubro de 1936. A historia repítese noutras comarcas coruñesas. O 24 de xullo de 1936 foi paseado en Ombre, no concello de Pontedeume, Juan Prieto Balsa, veterano loitador operario, militante do Partido Comunista de España e alcalde de Mugardos. Unhas semanas máis tarde, concretamente o 10 de agosto executaron o alcalde socialista de Ares, José López Lourido. Así as cousas, 6 dos 18 alcal‑ des desta comarca remataron asasinados polas autoridades franquistas, entre eles Alejandro Porto Leis. Porto Leis, primeiro alcalde republicano de Serantes, foi suspendido do cargo, procesado con motivo da revolución de 1934 e pase‑ ado o 5 de febreiro de 1938 na praia da Frouxeira, en Valdoviño, canda outros tres compañeiros de clandestinidade, tras ser de‑ latados por un médico ao que solicitaran axuda. 20,5% do total dos concelleiros, represaliados A investigación desenvolta dentro do proxecto "Xeración perdida", impulsado pola Deputación da Coruña e dirixido polo profe‑ sor da Universidade de Santia‑ go de Compostela (USC), Emilio Grandío, dá conta dunha represión xeneralizada contra as cor‑poracións locais republicanas. Así, uns dos autores do mesmo, Alfonso Iglesias Amorín e Rosalía Regueiro Méndez, sinalaron que "cando menos 334 sufriron algún tipo de represión, é dicir, un 13,5% dos concelleiros padeceron penas de privación de liberdade, foron executados, exiliáronse, fuxiron ou foron procesados. Esta porcentaxe aumenta dunha maneira considerábel se temos en conta só os datos da Fronte Popular en 1936. Neste caso, de 1.294 alcaldes e concelleiros, 266 sufriron algún tipo de represión, é dicir, un 20,5%. De feito, dos 334 represaliados, só 48 non formaron parte das corporacións constituídas en 1936, namentres que o 85,6% si o fixeron". Alfonso Iglesias Amorín e Rosalía Regueiro Méndez nun libro publicado pola Deputación da Coruña baixo o título Xeración perdida. Coruña'36 certifican 88 concelleiros mortos, 78 encarcerados, 34 exiliados, 12 fuxidos, 86 sancionados e 36 procesados. Neste sentido, destacan que "a maior parte dos 88 mortos contabilizados nas corporacións municipais coruñesas perderon a vida sen que mediase unha condena de morte. Un total de 67 concelleiros foron asasinados sen que nin tan sequera existise un esforzo por tratar de darlle unha aparencia legal ao asunto. O mecanismo máis empregado foi o do "paseo", un eufemismo para referirse a execucións sen sumario nas que os obxectivos eran sacados das súas casas ou do cárcere e levados a lugares apartados, como descampados, ou mesmo aos cemiterios, onde se remataba con eles". "Outros morreron durante a súa reclusión, antes de que dese tempo a calquera tipo de xuízo. Varios deles recibiron un disparo, mostra inequívoca de que non se quixo agardar ao resultado do xuízo, namentres que outros pereceron froito de malleiras recibidas, que podían ter ou non o obxectivo de rematar coas súas vidas", conclúen Iglesias Amorín e Regueiro Méndez, quen na súa investigación estudaron a peri‑ pecia vital de 2.467 concelleiros para o conxunto dos concellos coruñeses durante todo o que durou a II República. As múltiples tipoloxías represivas O asasinato foi a forma máis decisiva da represión política practicada polas autoridades xurdidas do golpe de Estado de 18 de xullo de 1936. Porén, a carón da aniquilación física do adversario, o réxime franquista perseguiu de diversos xeitos, como o encarceramen‑ to, o exilio ou as sancións económicas ou administrat vas, centos de cargos electos das diversas corporacións das comarcas coruñesas. As cadeas dos partidos xudiciais coruñeses enchéronse de detidos políticos, así como centros de detención habilitados especialmente para aquela conxuntura, entre eles varios campos de concentración, como os operativos en Rianxo, Padrón, Cedeira, Muros, Santiago de Compostela ou Ferrol. A investigación desenvolvida dentro do proxecto "Xeración perdida. Representatividade institucional republicana e represión na provincia da Coruña" confirmou que "pola cadea, con maior ou menor sorte, pasaron 83 concelleiros e alcaldes, se ben esta cifra ascende se temos en conta que, aínda que varias das sentenzas acabaron en sobresemento ou absolución, non quita que os procesados e inculpados de seguro terían pasado algún tempo detidos. Así, a cifra dos que se viron retidos entre reixas, ascendería até 112". Alfonso Iglesias Amorín e Rosalía Regueiro Méndez nun artigo publicado no libro editado pola Deputación da Coruña baixo o título Xeración perdida. Coruña'36 afirman que "a duración das condenas variou entre a reclusión perpetua (30 presos) e os dous meses e un día (1 condenado). Entre unhas e outras, o abano é variábel: 20 anos ou 20 anos e un día, 15 anos, e 12 anos ou 12 anos e un día. Ademais, sabemos de algo menos dunha trintena de casos que sufriron algún tipo de prisión/ detención, mais as fontes non especifican tempo".


O prezo medio da electricidade coa tarifa regulada sitúase esta sexta feira nos 312,09 euros o megawatt/hora (euros/MWh) —incluíndo os custos de comercialización, peaxes e outros cargos, isto é, o prezo real sobre a factura—, segundo os datos publicados no día de hoxe por Rede Eléctrica de España. Por treitos horarios, o prezo máximo da luz para esta sexta feira darase entre as 21 e as 22 horas, con 362,02 euros/MWh, mentres que o mínimo, de 269,77 euros/MWh, rexistrarase entre as 16 e as 17 horas. Esta sexta feira o prezo medio do 'pool' —prezo base que negocian as compañías produtoras e comercializadoras de enerxía— é de 145,22 euros/MWh. Deste modo, sobe 9,9% a respecto dos 132,13 euros/MWh de media desta quinta feira, segundo datos publicados polo Operador do Mercado Ibérico de Enerxía (OMIE). 2021 fechou como o ano máis caro da serie histórica, cun prezo medio de 111,93 euros/MWh debido á espiral alcista rexistrada no 'pool' no segundo semestre. Por outra parte, o prezo medio do mes de maio foi de 187,12 euros/MWh, catro euros menos que o prezo de abril, que foi de 191,52 euros/MWh, e case 100 euros por baixo de marzo, que deixou o rexistro máis elevado da historia (283,3 euros/MWh).


Summary: Convocada pola CIG-Servizos para o 6 de marzo após o apoio aos paros desta quinta feira contra o plan de despedimentos presentado pola dirección.

Greve de 24 horas no grupo DIA Twins na Galiza o 6 de marzo. Convocada ola CIG-Servizos após o apoio aos paros que impulsou esta quinta feira contra a pretensión da dirección de despedir 2.100 traballadoras e traballadoras en todo o Estado -non se sabe aínda cifra de afectadas en Galiza-. A CIG salienta o seguimento dos paros de dúas horas convocadas. "A medida de presión, que se desenvolveu de 13:00 a 15:00 horas e incluíu concentracións ás portas dos establecementos, foi secundada por 90% do persoal do almacén de Santiago e provocou o peche de tendas en Vigo e Pontevedra, mentres que no resto do país tivo un seguimento desigual". A central nacionalista denuncia a súa "exclusión da mesa de negociación do ERE extintivo a nivel estatal", cuxo impacto en Galiza aínda non se coñece. A central ten representación na Coruña, en Pontevedra e no almacén de Compostela, cun total de 9 delegadas mais como sindicato máis representativo do país solicitou poder participar na mesa, "negándonos ese dereito por non ter unha maior representación". No Estado hai un total de 641 delegadas, están representadas todas as provincias.


Summary: Os concellos da comarca e os traballadores das auxiliares agardan que os compromisos adquiridos por Alcoa se materialicen canto antes.

A multinacional Alcoa concluirá previsibelmente esta semana a parada das cubas da factoría de San Cibrao (Cervo). As datas que manexa o persoal son 20 ou 21 de xaneiro para a suspensión total das 512 cubas de electrólise. "Van parando aos poucos, unhas 24 ao día", anunciaba a semana pasada o presidente do comité, José Antonio Zan, despois de que se chegase ao ecuador deste proceso, iniciado o 1 de xaneiro. A parada das cubas era a condición de Alcoa para garantir a continuidade dos postos de traballo da factoría nun plan que contempla, entre outras medidas, investimentos por valor de 103 millóns de dólares ─uns 90 millóns de euros─ e a posta en marcha novamente da electrólise en 2024. O acordo entre Alcoa e o persoal tamén recolle compromisos coas firmas auxiliares da multinacional norteamericana, como a prórroga por tres anos dos contratos de mantemento. Porén, como recoñece a Nós Diario o portavoz da coordinadora das auxiliares, Kike Rocha, non todos os empregos das firmas que traballan para Alcoa están ligados a eses contratos, polo que "se os investimentos tardan en executarse, poderían producirse despedimentos". Cuestión de tempos Neste senso, recoñece que é difícil saber cal vai ser o ritmo deses investimentos, xa que nin o comité nin a propia Alcoa deron contas ao respecto. O que si ten claro é que "se os pon a traballar xa (os cartos), haberá emprego para o todo o mundo, mesmo pensamos que non serán suficientes e obrigará as empresas a contratar". "Se non o fai xa, pode ser que periguen postos de traballo", insiste Rocha. Con todo, admite que por tempo "hai marxe", pero que non é o mesmo que os concentre todos en 2023 a que xa en 2022 encargue algún deses traballos. "Esa falta de información é a que nos mete un pouco de medo sobre o que poida pasar", asegura. Angustia e incerteza Nesta mesma liña pronunciábase días atrás o alcalde de Cervo, Alfonso Villares, que falaba de que a veciñanza estaba "angustiada" pola "incerteza" após o comezo da parada das cubas coa chegada do novo ano. O seu homólogo de Burela, Alfredo Llano, incidía na situación de "incerteza" que xera a suspensión da actividade na factoría até 2024. Aínda así, como sinalou onte a Nós Diario, a afección no concello, onde reside "unha porcentaxe significativa" de traballadores e traballadoras de Alcoa, vai ser "mínima", xa que hai uns compromisos marcados por parte da multinacional. "Se eses compromisos se cumpren, a preocupación tornarase na ilusión de recuperar a actividade laboral", apunta, unha situación que dista moito da de meses atrás, coa ameaza de feche definitivo sobrevoando a planta, na que "a preocupación era máxima" e repercutía na vida social do concello. Lonxe do que alertaba a finais de ano a Federación Galega de Comercio, non parece que o emprego noutros sectores vaia verse afectado pola parada de Alcoa, sempre que esta cumpra co pactado no acordo. Cousa ben distinta é a situación de Vestas, que si podería golpear na actividade económica de Viveiro, o concello no que se asenta.