Hai só uns días coñeceuse a preocupante noticia de que o xulgado de instrución nº 4 de Barcelona arquivou provisionalmente a causa penal polos graves feitos de violencia policial vividos na metrópole catalá o 27 de maio pasado. Este proceso tense caracterizado, entre outras cuestións, pola imposibilidade de identificar os axentes autores desa violencia, na medida en que no momento dos feitos carecían da preceptiva identificación; asemade, no proceso os responsábeis policiais cataláns afirmaron en diversos momentos que a identificación dos axentes, fronte ao que establece a normativa vixente (sinaladamente, a Instrucción 13/2007, da Secretaría de Estado de Seguridade), non é obrigatoria. Na mesma semana a Defensora del Pueblo anunciou cal tiña sido a resposta dada polo Ministerio del Interior ao seu pedido de explicacións polo feito de que o incumprimento policial desa normativa non sexa a excepción, senón a regra: segundo a fonte ministerial, o problema reside en que os coletes de seguridade portados polas unidades antidisturbios (UIP) non permiten o enganche do número de identificación. Alén do prosaísmo da explicación, cabe reflexionar sobre a cuestión da identificación dos axentes policiais. Debería resultar hoxe evidente que o mantemento de fenómenos de violencia política no estado español ten servido para xustificar cuestións en materia policial que nos países da nosa contorna son anomalías bastante impensábeis. Unha delas é o que acontece en materia de identificación policial. Cando a norma nos estados europeo-occidentais e americanos é que o uniforme policial incorpore o nome do correspondente axente, no caso español hai que conformarse cun número de identificación que só pode ser descifrado pola propia institución. Por se iso non bastase, normalízase o emprego de calquera xénero de xustificación para ocultar tal número. Nos países occidentais a regra é a posibilidade de fotografar aos policías, sen apenas límite algún. Polo contrario, no contexto español a cultura policial ten difundido a idea, carente de sustento lexislativo, de que realizar ese tipo de fotografías é ilegal Esta diverxencia podería entenderse como meramente accidental. Non obstante, tal entendemento resulta inviable cando se repara nunha anomalía adicional: a relativa ao tratamento das fotografías de axentes policiais. Nos países occidentais a regra é a posibilidade de fotografar aos policías, sen apenas límite algún. Polo contrario, no contexto español a cultura policial ten difundido a idea, carente de sustento lexislativo, de que realizar ese tipo de fotografías é ilegal; mais aínda, os medios de comunicación teñen xeneralizado a conduta de difuminar a imaxe dos axentes policiais (cando pode sosterse que non face-lo non afectaría a dereito fundamental algún) ao tempo que non se ten ningún miramento coa imaxe de imputados ou penados (o cal é evidente que afecta a un dereito fundamental, por moi xustificado que poda estar). O tratamento de ambas cuestións –as identificacións e as fotografías- se basea nun singular entendemento da seguridade dos axentes que hoxe resulta mais obsoleto que nunca. Non obstante, é normal que desde as instancias policiais se defendan ese tipo de situacións; non en van, forman parte da cultura policial española, na cal non é en absoluto infrecuente que cando os intereses corporativos e os xerais entran en colisión prevalezan os primeiros. Máis preocupante é que a nivel institucional e social todas estas anomalías se acepten como normais. Neste nivel os intereses xerais teñen que prevalecer sobre os corporativos Máis preocupante é que a nivel institucional e social todas estas anomalías se acepten como normais. Neste nivel os intereses xerais teñen que prevalecer sobre os corporativos. Do que se trata é de que nos casos en que as actuacións policiais podan vulnerar dereitos individuais de xeito inxustificado existan mecanismos de esixencia de responsabilidade. E, como amosan incontables casos, como o de Barcelona, isto é o que está ausente. Tampouco isto ten nada de novidade. De novo, a comparación da experiencia policial española coa dos Estados do entorno evidencia unha sorprendente carencia de aquilo que só pode describirse certeiramente co termo inglés accountability (rendición de contas e responsabilidade). O contexto policial español non coñece de xeito normalizado nin comisións de investigación, nin verdadeiras responsabilidades disciplinarias, nin rendicións de contas políticas. Semella que neste Estado o único mecanismo de responsabilidade que subsiste nos casos de exceso no emprego da violencia policial é o xudicial, que produce reproches penais. Non obstante, e a pesar de que fontes independentes informan da existencia de mais de 100 condenas anuais por este tipo de feitos, ese mecanismo de responsabilidade enfronta graves insuficiencias. Sobre todo, choca co xeneralizado emprego do indulto aos axentes condenados. Pero tamén o fai coas dificultades para identificar aos policías implicados nos feitos. Precisamente neste punto é no que a cuestión das identificacións deixa de ser unha mera anomalía, e se amosa como un problema que afecta aos dereitos fundamentais das persoas, sinaladamente aos consagrados polo art. 24 da Constitución. Ningún goberno postfranquista tivo a responsabilidade política suficiente para enfrontar este problema, a pesar da súa densidade Ningún goberno postfranquista tivo a responsabilidade política suficiente para enfrontar este problema, a pesar da súa densidade. Non semella tampouco que Rajoy teña maior interese en solucionalo. Non obstante, debería. Non parece que mereza moita xustificación a afirmación de que a maior crise económica vivida nestes lares en moitas décadas está a xerar -e vai seguir xerando- unha conflitividade social descoñecida en decenios. O inmediato presente é que os excesos en materia de violencia policial non van seguir afectando de forma prioritaria a suxeitos mais ou menos marxinados (migrantes, lumpenproletariado, activistas etiquetabeis como "perigosos",…). Nin o 15M nin os estudantes valencianos o son. Nese contexto, o emprego inxustificado da forza policial convírtese, como temos visto nos últimos meses, nun argumento lexítimo do debate público. E nese punto a cuestión das identificacións –pero tamén a das fotografías ou gravacións de vídeo- xa non pode seguir sendo unha materia simplemente vencellada á seguridade (policial), nin unha concesión á cultura corporativa, necesaria para o plácido goberno das forzas policiais. Neste contexto a identificación (re-)aparece como unha necesidade para que, a falta de adoptar as medidas de accountability habituais noutros lugares, este tipo de conflitos e excesos teña un adecuado mecanismo para saír da impunidade. A identificación (re-)aparece, en suma, como unha cuestión da máxima importancia, vinculada ao dereito á tutela xudicial efectiva de todas as persoas. Mais lle valería ao goberno considerar esta cuestión, en vez de continuar co camiño que semella ter emprendido: o da criminalización da protesta social. Seguro que é a solución que lle resulta mais cómoda, e aquela máis coherente cos resaibos autoritarios da súa cultura política, pero neste momento histórico non lle vai funcionar. A crise está demasiado estendida como para que o discurso das protestas dos marxinais poda operar de forma normalizada. Nese marco, se o goberno non quere solucionar o problema das identificacións, se cadra lle quedará o recurso ao máis avanzado das ciencias sociais. A crise está demasiado estendida como para que o discurso das protestas dos marxinais poda operar de forma normalizada Durante as últimas décadas, unha pluralidade de académicos, de xeito sinalado a pensadora estadounidense Donna Haraway, teñen anunciado a aproximación dun horizonte posthumano. Tal evento se debería, sobre todo, a incorporación no corpo de todo tipo de gadgets tecnolóxicos, que colocan as capacidades humanas nun estadio descoñecido, e claramente diferenciado do anterior: un plano posthumano. Xa que logo, este tipo de estudos abordan as análises desde diversas consideracións, algunhas delas distópicas. Non obstante, se hoxe se debese pensar en que casos resultan aplicábeis estas interpretacións, un dos exemplos que xurdiría de xeito máis inmediato sería o das equipadísimas UIPs policiais, dotadas de todo tipo de gadgets de dubidosa utilidade. Uniformes que carecen de rostro e –xeralmente- de identificación, anuncian a vertente distópica do horizonte posthumano. Precisamente por iso, se cadra desde o eido dos responsables policiais podería argumentarse, invocando a Haraway, que a nosa sociedade conta con mecanismos de responsabilidade para subxectividades humanas, pero non posthumanas. Non obstante, intúese que para que a Administración sexa quen de gobernar a conflitividade social que xa está aquí, lles resultaría máis útil decidirse a poñer en marcha, por fin, mecanismos de accountability policial e, antes que nada, solucionar a inxustificable anomalía da falta de identificación. Igual a invocación da carencia de responsabilidade para cyborgs non lles funciona.


Summary: Todas as organizacións sindicais con representación no ensino público convocan ás mobilizacións, que inclúen unha marcha-concentración arredor de San Caetano o mércores, 13 de novembro e concentracións en todas as cidades galegas o xoves 21.

Ademais da folga, os sindicatos preparan unha marcha-concentración arredor de San Caetano o mércores 13 de novembro e concentracións en todas as cidades galegas o xoves 21O 12 de decembro haberá folga de profesorado en toda Galicia. Todas as organizacións sindicais con representación no ensino público convocan ás mobilizacións, que reclaman a recuperación dos horarios lectivos e a mellora das condicións de traballo, e que buscan incidir na aprobación dos Orzamentos da Xunta para 2020. Ademais do paro xeral, os sindicatos preparan outras accións previas, como unha marcha-concentración arredor de San Caetano o mércores 13 de novembro e concentracións en todas as cidades galegas o xoves 21.CIG-Ensino, CCOO Ensino, ANPE, FeSP-UGT, STEG e CSIF presentaron este venres en Compostela as accións que preparan para as vindeiras semanas, que chaman a atención, sobre todo, sobre a recuperación dos horarios lectivos, que foron modificados (a 18 horas en secundaria e a 21 en primaria) no ano 2012."O profesorado galego foi dos primeiros en sufrir os recortes e dos últimos en recuperar os seus dereitos", denuncianOs sindicatos lembraron que "o profesorado galego foi dos primeiros en sufrir os recortes e dos últimos en recuperar os seus dereitos" e subliñan que sete comunidades autónomas aprobaron xa a devolución do horario lectivo (Navarra, Euskadi, Cantabria, Canarias, Andalucía, Asturias e Estremadura). Denuncian que, "mentres, en Galicia a conselleira segue aludindo a que non darán ningún paso ata que o goberno central habilite unha partida para este fin". Para a CIG esta resposa é "un auténtico insulto ao profesorado galego, que sabe perfectamente que cando lle foi aplicada a ampliación horaria, a Xunta non lle devolveu a Madrid os cartos que aforrou co recorte de miles de postos de traballo dun ano para outro". Os recortes supuxeron "un empeoramento moi drástico das nosas condicións de traballo que non tivo moita influencia na calidade do ensino" Os sindicatos sinalan que "as consecuencias desta medida vímolas padecendo nestes últimos anos: imposibilidade de facer apoios, reforzos e desdobres; aumento da impartición de afíns, das ratios de alumnado por aula e das itinerancias; exceso de carga de traballo para o profesorado que non pode preparar as clases nin corrixir exames e tarefas en condicións…". "En definitiva, un empeoramento moi drástico das nosas condicións de traballo que non tivo moita influencia na calidade do ensino unha vez máis grazas ao sobreesforzo do colectivo docente no noso país", afirma Suso Bermello.As centrais que representan o profesorado advirten de que "de non producirse unha negociación antes do 12 de decembro, a partir da semana que vén comezaremos unha intensa campaña de información en todos e cada un dos centros educativos galegos promovendo a mobilización do profesorado".


Summary: Foi o pasado 2 de xaneiro, unha xornada na que este servizo "colapsou". O Sergas nega as dúas mortes nos corredores e di que abriu unha investigación para esclarecer os feitos.

Profesionais Hospital Universitario de Santiago denunciaron perante a Fiscalía a morte de dous pacientes nos corredores do servizo de urxencias o pasado 2 de xaneiro. A médico nese servizo e delegada de Prevención da xunta de persoal, Fátima Nercellas, informou destes feitos esta sexta feira. Dixo que ese mesmo 2 de xaneiro puxo en coñecemento da Fiscalía estes feitos. Nercellas asegurou que no día 2 chegou a haber "catro pacientes en parada" nos corredores de Urxencias, espazos nos que se acumularon até "29 pacientes". Dous deles acabarían falecendo, unas mortes que agora vai investigar a Fiscalía. Fátima Nercellas participou esta sexta feira canda outros dous profesionais dos servizos de urxencias na comisión paralela sobre Sanidade que impulsa a oposición parlamentar. O 2 de xaneiro Urxencias do Clínico atendeu 492 persoas en 24 horas "Estamos nunha situación dramática. A día de hoxe estamos entrando na epidemia da gripe, esta semana supostamente actívase o plan de continxencia que é acumular aos doentes entre cortinas en urxencias. Non poden saír de urxencias até saber que tipo de gripe é e, polo tanto, tampouco poden subilos á planta xa que deberían estar en habitacións separadas pero si poden estar en urxencias cos seus acompañantes", declarou Fátima Nercellas. En febrero de 2017 unha muller falecía nos corredores do servizo de Urxencias do Hospital de Santiago mentres esperaba a ser atendida. Uns feitos que o sindicato médico CESM-Omega denunciou perante a Fiscalía, que enviou a un xulgado de Santiago unha denuncia ao considerar que había "indicios de delito" nesa morte.


Summary: Piden a implicación das Administracións para intervir a factoría e cargan con dureza contra a multinacional.

Máis dun cento de traballadores e traballadoras de Alcoa concentráronse ás portas do parlamento da Galiza no día en que principiaba a X lexislatura. Indignados polo comportamento da multinacional e o que consideran falta de compromiso de Xunta e Estado volveron reclamar una intervención das administracións. Mostra do estado de ánimos do persoal das factorías de San Cibrao e os aplausos e algúns berros de "presidenta" dirixidos á portavoz do BNG, Ana Pontón, fronte aos apupos e asubíos aos representantes de PSOE e PP. Cando se achegou Gonzalo Caballero, portavoz do PSdeG, os berros foron de "Pedrito échale huevos". "Que os partidos fagan o que se comprometeron facer en campaña electoral", exixíu José Antonio Zan, presidente do comité de empresa en declaracións aos medios. "Vimos a pedir aos candidatos que amañen isto", insistiu, mentres ducias de traballadores continuaban coreando lemas e consignas: "A solución , unha intervención", "Madrid, escoita, A Mariña está en loita" ou "Onde está o estatuto? [electrointensivo]". "O que nos están a facer é unha barbaridade", denunciou Zan, que advertiu que non ían asinar nada que pasase polo peche das cubas. Criticou con dureza a actitude de Alcoa nestes meses e especialmente nestes días, nos que deu plante a administracións e comité. "A planta de San Cibrao foi da Sepi, que volva selo, aínda que sexa só un segundo para poder vendela a empresas interesadas", reclamou, indicando que o que procura a multinacional estadounidense é botar "mil persoas á rúa e devolver A Mariña 50 anos atrás". Entre os apoios recibidos polos traballadores está a da vicepresidenta da Deputación de Lugo, Maite Ferreiro, que sinalou que "os últimos acontecementos, coa actitude de Alcoa nas negociacións do ERE, demostran que a única solución para que as cubas non paren é intervir a empresa".


Summary: Os estradenses e as coruñeses fan 'doblete' esta tempada ao sumar ese título ao de campións da Liga.

Tempada de ouro para enmarcar be non esquecer a dos Irmandinhos da Estrada e das Fillas de Breogán. Após se proclamaren a comezos de abril campións e campioas respectivamente da Liga Galega de fútbol gaélico, nesta primeira fin de semana de maio ergueron a Copa Galega de fútbol gaélico. Eles en categoría masculina, elas en feminina. Así pois, 'doblete' de cada unha das equipas. Irmandinhos impúxose na final aos composteláns do Estrela Vermelha nun encontro moi desputado, onde a primeira finalizou en empate e a segunda decidiuse por un só punto. Os Irmandinhos erguían así a Copa na casa, pois este torneo decorreu na Estrada. As Fillas derrotaron as Irmandinas, que ficaron subcamipoas. O partido, deputado no campo no Manuel Regueiro foi moi igualado embora as estradenses gozar de seis puntos de distancia sobre as breoganeiras no descanso. Con todo, as Fillas confiaron no seu xogo e pouco a pouco foron achegándose no marcador. O 3-10 / 3-8 do marcador final fala da igualdade que se viviu no terreo de xogo.


Summary: A xeración nacida na década dos 50 rompeu os estreitos corsés represivos da ditadura. A onda de mudanzas abríase paso nunha manchea de organizacións políticas dentro da esquerda. O economista Xesús Veiga dirixiu unha das máis activas, singularmente no mundo universitario, o Movemento Comunista de Galicia, e lembra o baño de realidade que supuxeron as primeiras eleccións de 15 de xuño de 1977.

—Vostede nace en Monforte de Lemos (1951), pero a súa militancia política na mocidade iníciase en Euskadi. Por motivos familiares, fun estudar a Bilbao en setembro de 1968, onde teño familia, e alí comecei a carreira de Económicas. Pasados dous anos de carreira, comezo a formar parte de organizacións estudantís, clandestinas, e coincide que en decembro de 1970 ten lugar o Proceso de Burgos, no que condenan a morte a seis militantes de ETA, e iso foi un elemento que, para mozos universitarios vascos sobre todo, resultou un bautismo de loita na rúa. En 1971, captáronme (era a linguaxe que usabamos na época) para Komunistak. Rematei a carreira en 1973 e volvo a Galiza e xa me organizo no que despois sería o Movemento Comunista de Galicia (MCG) e só á altura de 1976, cando o meu partido forma parte do Consello de Forzas Políticas Galegas, prodúcese o meu 'destape' público. Daquela non coñecín de primeira man as grandes mobilizacións obreiras de 1972 pero si a eclosión do movemento universitario, no que o MCG tivo cadros políticos de importancia. —A década dos 70 e o abrollar democrático foi un período politicamente violento, contra o que unha memoria edulcorada poida indicar, e a actividade armada de ETA foi tamén elemento central de todo ese momento político de fin da ditadura e da transición política. Canto cre que condicionou a actividade política xeral e as decisións que se foron adoptando? Aceptando que a violencia nun senso amplo estivo máis presente nesa fase de transición do que se afirma, habería que distinguir dúas violencias: a practicada por organizacións de carácter tamén político, singularmente ETA, especializadas nesa acción armada, da violencia que tiña lugar practicada por organizacións fascistas ou a represión de corpos policiais nas expresións de loita contra o franquismo ou no posfranquismo (lembremos a matanza dos avogados laboralistas en Atocha-Madrid, ou os obreiros mortos en Vitoria ou en Montejurra)… A que marcaba máis a época era a de ETA (en menor medida o Grapo), pero sendo eu un mozo de 19 anos cando me manifestaba nas rúas contra as penas de morte de Burgos, impactábame máis e non me preguntaba tanto sobre a lexitimidade daquela violencia contra a ditadura. As dúbidas, non só a min, viñeron despois, e o entendemento xeral da época era que contra o franquismo valía todo. A influencia foi grande, sen dúbida. —A posición do MCG naquela etapa inmediata á fin da ditadura tiña a especificidade do federalismo. Nós naquela época eramos rupturistas co franquismo e defendíamos programaticamente o dereito de autodeterminación, non a independencia das nacións do Estado, e unha estrutura federal ou confederal do Estado, sen moitas precisións prácticas. Había diferenzas co nacionalismo da época (co PSG e, especialmente, coa UPG), sobre todo no ámbito organizativo no que nos movíamos nós, que non era estritamente galego e tamén no sindical porque naqueles anos traballabamos en CCOO e estaba agromando o sindicalismo nacionalista. Pero no Consello de Forzas Políticas Galegas aceptóusenos porque interesaba facer un organismo amplo fronte á Xunta ou Táboa Democrática de Galicia vinculada ao Partido Comunista. Socialmente, chegamos ás primeiras eleccións de 15 de xuño de 1977 pedindo o voto para o PSG, e os resultados na Galiza de todas as opcións nacionalistas e de esquerdas foron moi malos e vistos desde os ollos dun militante antifranquista comprometido, deprimentes. Non agardabas que a suma desas tres formacións (PSG, BN-PG e PC) fose tan cativo [UCD+AP 68,6%; PSOE+PSP 20%; BNPG+PSG 4,5% e PC 3,1%], e ese resultado pesou moito na evolución política galega posterior. Pensa que o nacionalismo galego expresado no BNG non chega ao Congreso dos Deputados até 1996, dúas décadas despois…. Tiñamos, e era lóxico, un problema de pouco coñecemento da realidade e aínda que nos relacionabamos co sector da sociedade máis comprometido queríamos crer que tiñamos máis apoio do que era real: seguía moi metido o medo á volta atrás e a memoria da guerra. E ademais era unha militancia de xente moi nova e coa singularidade nosa de non termos un exilio cun corpo organizado e o que había tiña o océano polo medio. —Até que punto o final da ditadura se viña xestando coa situación económica que afectaba o mundo desde a primeira crise do petróleo de 1973? As mentes máis lúcidas (e menos comprometidas co franquismo duro) nas elites vían que a economía española, que desde 1953 e os acordos cos EEUU xa non era autárquica, precisaba abrirse ao mercado europeo e sen homologación democrática non ía ser posíbel. A partir dun momento, especialmente nalgúns ámbitos –en Catalunya, fronteiriza con Francia, xa había outro clima–, souberon que había que facer unha mudanza política irremediabelmente. —Os Pactos da Moncloa prodúcense en outubro de 1977, cunha cifra de inflación do 26%, e só eran posíbeis cun acordo político amplo. O clima era de inflación disparada por factores internos e externos, salarios moi baixos e unha gran economía somerxida que traballaba en negro, con moito pluriemprego e emigración. Cunha carestía de prezos e unha mobilización crecente en demanda de mellores condicións de vida e de traballo. Era un cóctel que non o podían manexar en condicións ditatoriais. Ese pacto, no que entraron coa UCD, PSOE, AP, PCE, PNV e CiU, e co apoio de UGT e CCOO, lexitimábase politicamente co resultado de xuño de 1977 e supuxo un intercambio de concesións políticas a conta dunhas decisións económicas moi duras, que son o marco de fondo da Constitución de 1978. —Europa, e o seu mercado, era o horizonte da elite económica española. Por iso unha persoa como Adolfo Suárez sabía que debía aumentarse o pluralismo político e legalizar o Partido Comunista, para que en Europa acabasen admitindo a entrada no club europeo, e foron tamén legalizándose con retraso outras organizacións de esquerdas ou as nacionalistas galegas. Aínda así demoraron oito anos en conseguir a entrada formal na CEE, e viñeron as concesións que houbo: as reconversións industriais, a negociación agraria, gandeira, da pesca,… cuns custos sociais que afrontaron os Gobernos do PSOE sen custo electoral inmediato nos 80 pero ocasionou grandes mobilizacións na Galiza, e tamén noutras partes do Estado. Esa era a lóxica e aínda que houbo oposición política e sindical, unha maioría cidadá considerou que fóra de aí non había nada que facer. Outro asunto nese aggiornamento era a entrada na OTAN. Custoulles moito mesmo gañando no límite o referendo de 1986. —É unha época de moitas contradicións, posibelmente a posición abstencionista de Manuel Fraga nese referendo custoulle as aspiracións políticas en Madrid. Fraga fixo un cálculo partidista e sabendo que o movemento anti-OTAN tiña forza, pensou que podía tronzar o PSOE, que levaba catro anos gobernando e chegara con 202 deputados en 1982. Non se atreveu a pedir o non, pero igualmente fracasou e os seus socios europeos ensináronlle a porta de saída. González xogábase todo e nalgúns sitios gañou o non á OTAN: Catalunya (53,7%), País Vasco (67,5%), Canarias (53,7%) e Navarra (56,7%). E na Galiza, Asturias, Madrid e País Valenciano a negativa superou o 40%. —A economía galega era peculiar, cunha ocupación agraria de máis do 50% e sufriu unha radical diminución nese período de aterraxe do Estado español na UE. Ese factor e o da emigración non hai que consideralos a fondo para situar a política daquel tempo? A dimensión do sector agro-gandeiro foi "corrixida" de maneira salvaxe e tamén outros sectores como o naval coas reconversións da década dos 80. A industrialización era cativa e pouco diversificada e esa composición do tecido económico muda moi pouco. A emigración a Europa ten un impacto non só económico, que é coñecido, como tamén político porque traían o coñecemento dun estado de benestar que era sinal de identidade deses países nos que traballaban. Ben seguro que hai unha osmose social porque as expectativas das prestacións que había neses países (Alemaña, Francia, Suíza,…) e a situación aquí eran moi diferentes. —Naqueles anos sempre se falaba da inexistencia dunha burguesía galega e a que apuntaba maneiras era decapitada, estou pensando na denuncia de Paz Andrade de "prohibir" por razóns políticas a creación dun Banco Industrial nos anos 60. Había empresarios, claro, e ben colocados como Barrié, que non foi descualificado socialmente polas súas complicidades coa ditadura. O que non houbo aquí foi un grupo numeroso de empresariado medio que ademais tivese compromiso galeguista, que vise o país non como simple lugar de negocio senón que debían defender os intereses de Galiza. Armadores sempre houbo, pero considerábanse ben representados pola dereita española, aínda que os seus intereses podían ser mellor defendidos polo nacionalismo que aseguraba premer. Nos anos das primeiras eleccións non facían apostas galegas, e só cando a autonomía despegaba, Franqueira foi o que máis se aproximou a iso, a mediados dos 80, promovendo Coalición Galega dentro dunha operación de Estado de CiU. Tivo 11 deputados nas galegas de 1985 e o tripartito de González Laxe foi propiciado en parte pola ruptura de Coalición Galega, coa escisión do PNG de González Mariñas. Mais polas razóns que fose, o PSOE en Madrid estaba máis cómodo sen presenza nacionalista nun Goberno galego. Catalunya e o País Vasco eran o límite que toleraban e Fraga era para Felipe González mellor opción.


Summary: Ducias de persoas concentráronse durante case tres horas ás portas dos xulgados de Compostela mentres a activista prestaba declaración. En maio resolverase este xuízo no que segue sen concretarse a pena que a acusación pide para ela, que podería chegar aos seis anos.

Despois de case catro anos de espera, a Fiscalía vén de propoñerlle a Laura Bugalho a celebración dun xuízo rápido e unha redución dun terzo na petición de pena. Porén, a activista rexeitou por completo esta oferta e afirmou que non aceptará pena ningunha. É o novo capítulo nun caso inzado de sombras e de irregularidades, ás que este mércores na vista oral se uniu o feito de que a acusación non se persoo nos xulgados de Compostela. Este proceso aberto contra Laura Bugalho, que probablemente celebrará en maio o seu xuízo, continúa camiñando en paralelo co xuízo contra os responsables da trama de estafa a inmigrantes destapada grazas á propia Bugalho na Operación Peregrino e cuxo proceso aínda non se resolveu. Neste caso están implicadas "persoas con moito poder", denuncia. Pouco despois das nove da mañá Laura Bugalho chegou aos xulgados de Compostela e alí atopou o alento de ducias de persoas que se achegaran para manifestarlle a súa solidariedade e apoio. Un grupo moi numeroso que se foi incrementando ao longo da mañá, nas case tres horas que durou a declaración de Bugalho ante a xuíza Ana López-Suevos. No transcurso desta concentración os representantes do Foro Galego de Inmigración leron un comunicado de apoio que alerta da "criminalización de la población inmigrante" e da "persecución sistemática cara a este colectivo en Galicia". Manifestouse "aliviada" pola próxima resolución do proceso. "Pero máis aliviada estaría -dixo- se xa se resolvera o proceso da Operación Peregrino" Laura Bugalho considera "unha brincadeira macabra" a oferta de xuízo rápido "despois de catro anos" e adiantou que non vai aceptar pena ningunha. Acusada de falsidade documental continuada no seu labor de axuda a persoas migrantes, afirmou estar "tranquila" porque "os documentos que son feitos por min son feitos son meus e os que non, non teñen relación comigo". Repetiu as acusacións de que detrás desta ofensiva da Físcalía está o interese da Policía Nacional e manifestouse "aliviada" pola próxima resolución do proceso". "Pero máis aliviada estaría -dixo- se xa se resolvera o proceso da Operación Peregrino", engadiu. Concluíu que os supuestos causantes da súa imputación "van ter unha condena: a condena social xa está nas rúas, espero que chegue canto antes a condena xudicial". En maio resolverase este xuízo no que segue sen concretarse a pena que a acusación pide para ela, que podería chegar aos seis anos Confesou que "foi moi emocionante" atopar nos corredores do xulgado algunhas das persoas migrantes ás que ela axudou e que tamén están imputadas nesta acusación e lembrou que "non teñen nada contra eles" pero que "unha persoa que recoñeceu que eu non fora xa foi expulsado. Unha pasada". En maio resolverase este xuízo no que Laura Bugalho está unicamente imputada de momento, pois a acusación segue sen concretar a pena que pide para ela, que podería chegar aos seis anos.


Summary: ENTREVISTA Luar na Lubre celebran o seu trixésimo aniversario cun novo disco recompilatorio. Falamos con Bieito Romero

Luar na Lubre cumpren 30 anos de traxectoria e celébrano cun disco, 'XXX aniversario. Selección especial de temas'. Unha escolma que inclúe temas non tan coñecidos e non incluídos en recompilatorios anteriores. Un repaso por un percorrido por 30 países, 18 discos e uns 1.500 concertos que segue animando o propósito que o grupo tiña en orixe: situar a música e a cultura galega no mapa do mundo. Reivindicar o dereito á diferencia. Mais, opina Bieito Romero, -con quen falamos nesta entrevista-, que se puideron manterse, é porque desde o principio tiveron claro que debían exportar o seu proxecto. Hoxe, o 80% dos seus concertos teñen lugar fóra de Galicia. Alguén que coñeza a Luar na Lubre pode botar de menos temas como 'Chove en Santiago' ou 'Tu gitana'... É que a idea era fuxir do recompilatorio tipo porque xa temos dous discos recompilatorios anteriores e non queriamos repetir o que xa está trillado. Para nós, todos os temas merecen que se lles dea o mesmo valor, pero claro, dun disco sempre tes que escoller dous ou tres singles que acaban sendo máis coñecidos por selo, hai tamén temas que se coñecen máis porque saen máis na radio ou polo que sexa… Mais o que queriamos desta volta é salientar os nosos "tesouros agochados" que brillan con luz propia. Temas menos coñecidos. Fuxindo do convencional. "O que queriamos desta volta é salientar os nosos "tesouros agochados" que brillan con luz propia" Hai tamén temas coñecidos, como 'O son do ar'. Mais, parte deles, con versión nova. Si, os cinco primeiros temas, dos que gravamos unha nova versión, son o máis salientable en canto a iso, ás novidades deste disco. Toda a nosa discografía, agás 'Ara Solis', está na mesma compañía, polo que non era difícil xuntalo todo. Así que collemos 'Dun tempo para sempre' e 'O soldado desgraciado' de 'Ara Solis' e gravamos unha versión actualizada, cos membros actuais de Luar na Lubre e cos instrumentos que tocamos agora, pero coa mesma estrutura. Tamén gravamos nova versións de 'Morrison's jig', de 'O son do ar'. Mais o máis novidoso é a nosa versión particular de 'Fonte do Araño' de Emilio Cao. O seu xeito de facer música, dese tipo de música chamada "celta", abriu camiño para moita outra xente, coma nós. É un tema que forma parte, ademais, da banda sonora da miña vida. Tamén está, neste disco, 'O son do ar', o tema noso do que Mike Oldfield gravara unha versión en 'Voyager', e que dalgunha maneira nos marcou o camiño. O resto é unha escolma do que dicía antes: temas non tan coñecidos. "Emilio Cao, o seu xeito de facer música, abriu camiño para moita outra xente, coma nós" Non podemos sabelo, pero se non fose por esa colaboración con Mike Oldfield, probablemente a vosa traxectoria tería sido menos internacional. Ou seríao, pero máis tarde. Foi un punto de inflexión, un padriñado importante, iso é verdade, pero tamén se deu a circunstancia de que vendeu moito. Nós estamos moi agradecidos, por suposto. Mais tamén pensamos que se se non tiveramos un proxecto, un traballo feito con tenacidade, a colaboración con el quedaría nunha anécdota. Si, claro, non levariades 30 anos. Hai que ter en conta que a situación da música na actualidade é crítica. Hai grupos que desapareceron e outros que están nunha moi mala situación. Penso que se nós fomos capaces de manternos foi porque, desde o principio, tivemos a visión de tentar exportar o noso traballo. En Galicia o mercado é limitado e ten moitas carencias. O 80% dos nosos concertos facémolos fóra de Galicia. E enchemos teatros, o cal significa que continuamos con boa saúde porque temos un apoio popular moi importante. Sempre tivemos claro que tiñamos que saír do país, tentar ter unha presenza a nivel estatal e internacional. Onde temos máis proxección é a nivel estatal, e tamén internacional, aínda que menos. O noso país é pequeno e desgraciadamente falta profesionalización na música. "Penso que se nós fomos capaces de manternos foi porque, desde o principio, tivemos a visión de tentar exportar o noso traballo" Que queres dicir con que falta profesionalización na música? É complicado sobrevivir por varias razóns, entre elas que non temos un circuíto de inverno. No verán temos os festivais, pero son de balde. E a cultura do todo gratis fíxolle dano ao folk. A xente paga por ver un concerto de jazz, ou unha obra de teatro, pero para escoitar folk prefire agardar aos concertos gratis dos festivais. Despois, as axudas son cada vez máis precarias ou nulas, non hai espazos nos que se invista de modo sistemático… porque non vale con tocar só nos bares. Por outra banda, hai certo hábito de que veñan sacarnos as castañas do lume, cando somos nós os que deberiamos facelo. "A cultura do todo gratis fíxolle dano ao folk. A xente paga por ver un concerto de jazz, ou unha obra de teatro, pero non para escoitar folk" Artes escénicas e música comparten as axudas á promoción exterior, das que adoitan levar un par de músicos ou grupos a maioría do investimento. É un exemplo. As axudas á música están moi repartidas e, non sei, dependerá das propostas… De todas maneiras, nós non temos axudas, máis alá de cousas puntuais. Non depender das axudas é un xeito de liberarte. Conseguir autofinanciarte, como empresa, é moito mellor. Aínda que tampouco é verdade que non haxa cartos para cultura. Cartos hai, outra cousa é en que queiran gastalos as administracións. Tamén falla a organización do sector, que non está unido para reclamar o que é un dereito. A ver se coas próximas xeracións isto mellora… "Tamén falla a organización do sector, que non está unido para reclamar o que é un dereito" As versións de temas tradicionais son un dos alicerces do voso traballo. Se cadra estaban máis presentes, ou polo menos tiñan máis peso, nos primeiros discos… En que sentido mudou Luar na Lubre, ao respecto do tipo de música que queriades facer, en 30 anos? Non sei se a música tradicional estaba máis nos primeiros discos…, mais en xeral creo que o noso proxecto é o mesmo co que comezamos hai 30 anos cando gravamos 'O son do ar'. Despois cada disco responde a un concepto distinto e nós fomos adquirindo experiencia, claro. Mais eu creo que mantivemos uns obxectivos, unha coherencia, e que o público tamén valora iso. O que facemos non é música tradicional: traballamos con temas tradicionais, pero facéndoos á nosa maneira. Reinterpretamos o tradicional para facer folk. "Eu creo que mantivemos uns obxectivos, unha coherencia, e que o público tamén valora iso" Si, claro. É o normal. Moitos grupos galegos parten do tradicional para facer outra cousa, que é mestura. "Fusión", din. Traballamos co tradicional porque é unha música moi bonita, potente, porque somos galegos, porque temos un patrimonio musical dunha riqueza enorme. Pero tamén traballamos coa música medieval, facemos composicións propias, versións de outros músicos… E todo isto é o que facemos desde o principio. Levamos percorridos 30 países, fixemos uns 1.500 concertos, sacamos 18 discos… O bo, ademais, é que non cesamos a actividade. Cada dous anos, como media, sacamos novo disco. Este ano imos acabalo cuns 60 concertos, que tal como está a cousa non está nada mal. "Levamos percorridos 30 países, fixemos uns 1.500 concertos, sacamos 18 discos…" Temos, ademais, un equilibrio dentro do grupo, unha estabilidade… Claro que houbo cambios porque son moitos anos, pero o núcleo central mantense. Pregúntannos se non estamos esgotados, pero non, e o feito de ter tantos concertos é indicativo ao respecto. Claro que hai que traballar moito, que as cousas non caen do ceo. É duro, pero é o que nos gusta, así que estamos encantados. Dentro de pouco, por certo, abrimos na Coruña, no Salvador de Madariaga, unha exposición sobre os nosos 30 anos con discos, cartelería, prensa, materiais, vídeos… "Pregúntannos se non estamos esgotados, pero non" Escocia e Irlanda están presentes neste disco e en toda a vosa traxectoria. Mudou moito a presenza recoñecida a Galicia dentro da chamada "música celta" nestes 30 anos? Non tanto, se cadra. Non é o contexto no que un grupo galego pode tocar facilmente. Non é habitual que a música galega estea presente no ámbito da música celta. Eles son moi seus para iso. Nos festivais escoceses e irlandeses hai sobre todo músicos de alí. Igual que nos bretóns. Como moito hai algunha participación galega, como en Lorient, pero iso despois non se traduce en que os grupos galegos vaian facer unha xira por alí. Falta intercambio e eu creo que é en parte porque falta infraestrutura profesional. Porque as produtoras terían que conseguir que, xa que veñen grupos deles aquí, a cambio fosen grupos nosos alá. "Non é habitual que a música galega estea presente no ámbito da música celta" Iso si, das etiquetas que poden poñernos, que son moitas, a de música celta non me desagrada. Eu non sei, porque non o sabemos, que música facían os celtas. Pero si hai un modo de facer música ao que se chama así, unha estética que é recoñecible internacionalmente. E adoptala serve para que a nosa música sexa recoñecida noutros lugares do mundo. Iso é o que importa. Non vou entrar en debates sobre se realmente somos tan celtas ou non. "Eu non sei que música facían os celtas. Pero si hai un modo de facer música ao que se chama así, unha estética que é recoñecible internacionalmente" Non creo que ese debate estea moi vivo. Hai de todo, non creas. Mais a min paréceme evidente que a "música celta" é unha oportunidade para a música galega. Como o é a lusofonía. Claro que non é portugués o que facemos, é galego, pero son circuítos que temos que saber aproveitar. Que nos recoñezan como parte da estética celta é bo para nós, e que nos recoñezan como parte da lusofonía. Son xeitos de situar a nosa música no mundo. "A min paréceme evidente que a "música celta" é unha oportunidade para a música galega. Como o é a lusofonía" Terra, mar, sol e lúa. Son elementos, e símbolos, moi presentes nos vosos discos, desde o principio. Como se houbese unha procura dunha sorte de esencia, ou máis ben de orixe, anterior ao cristianismo… É que somos dun lugar moi determinado que é Galicia. A maior parte de nós vivimos na cidade, pero temos unha influencia moi grande da aldea, da cultura rural, na que o sol, a lúa, o mar, o solsticio, o plenilunio… son o máis normal do mundo. Que haxa unha presenza clara da simboloxía arredor diso no noso traballo tamén ten que ver cunha carencia, que é que moitas veces os propios galegos descoñecemos toda esta riqueza cultural. A min gústame a etnoloxía e a antropoloxía social e cultural, ademais. A relixiosidade en Galicia está asociada ao paganismo que a precedeu porque se produciu unha fusión dos cultos. Todo está relacionado: o pagán, a influencia cristiá, o medieval,.. e toda esa mestura chega ata hoxe, non é só que nós busquemos o que precedeu ao cristianismo. Para velo, só hai que abrir os ollos. Mais, si, claro, tamén é algo provocado, pola nosa parte, chamar a atención sobre isto. É como un baúl de esencias, un mapa no que recoñecernos, fronte á tendencia do mundo actual a acabar con todo isto. É parte da nosa identidade. O galego pódese aprender na escola, pero se perdemos toda esa tradición oral, toda esa esencia, que é máis profunda, non seremos nós. "O galego pódese aprender na escola, pero se perdemos toda esa tradición oral, toda esa esencia, que é máis profunda, non seremos nós" A poesía está, de distintas maneiras, moi presente tamén no que facedes. A poesía popular, a lírica medieval galego-portuguesa, poetas actuais coma Xabier Cordal… É algo vital na nosa música, si. Cando comezou a música celta por aquí, case non se cantaba. Os grupos que había case non cantaban. Os nosos primeiros discos tamén son moi instrumentais. Pero na nosa tradición había moita música cantada. E despois, claro, na lírica medieval. Por iso no noso traballo está a poesía popular, a lírica tradicional, a lírica medieval galego-portuguesa… e poetas do século XX e de agora: Celso Emilio Ferreiro, Lorca, Farruco Sesto, Raquel Gamallo, Xabier Cordal que é o noso poeta de cabeceira… Son letras que ensamblan moi ben coa nosa música. E se tes unha música, encargarlle unha letra a un bo poeta pode dar resultados moi bos… "Cando comezou a música celta por aquí, case non se cantaba" A lírica medieval estivo desde sempre, pero máis desde 'Solsticio', se cadra… Si. As cadencias, os ritmos, da nosa música, poden facer pensar na música medieval. Iso sempre. Mais non é que a nosa música sexa medieval, aínda que sempre houbo unha influencia por aí. Pero de xeito máis directo e aberto está, si, desde 'Solsticio'. Tamén en 'Mar Maior', en 'Camiños da fin da terra'... A lírica medieval galego-portuguesa é das máis importantes de Europa e aquí parece que nin o sabemos. As cantigas de Santa María están pouco traballadas na nosa música, mentres por Europa hai grupos de folk-metal que fan temas con elas. Está de moda. "A lírica medieval galego-portuguesa é das máis importantes de Europa e aquí parece que nin o sabemos" Despois pasa que aquí tamén hai algo de crueldade, no sentido de que se valora máis o que se fai fóra. Se vén de fóra é moderno e interesante. Nós sentímonos moi queridos en Galicia, por suposto. Temos o apoio do público. Pero seguramente se non foramos fóra, seriamos menos coñecidos e valorados aquí. En Galicia seguimos a ter carencias na música. Un grupo como Mago de Oz tiña que ser galego… E non digo que non se estea a facer boa música en Galicia. pero faltan cousas. "En Galicia seguimos a ter carencias na música. Un grupo como Mago de Oz tiña que ser galego…" Acabades de cambiar de vocalista. Belém Tajes chámase a nova. E xa van unhas cantas. Ben, non tantas, pois son 30 anos. Ana Espinosa, Rosa Cedrón, Sara Vidal, Paula Rey e Belém Tajes. Con Belém levamos dous concertos e a crítica foi moi boa. Claro que fixemos cambios, pero é normal en tantos anos. Os anteriores foran de violinista, ao incorporarse Antía Ameixeiras, e pola xubilación de Xulio Varela. Mais os cambios non son trauma ningún. Mesmo axudan a mellorar. Belém tiña un perfil interesante para nós desde o punto de vista humano e profesional. Pasou unha proba, funcionou, e aí está. Etapa nova. Ademais, a nosa esencia non muda polo cambio de voces. Dígoo porque moitas veces sobrevalóranse as voces. E claro que son distintos matices, distintos xeitos de interpretar… Cada nova voz é riqueza e achega cousas novas, pero a nosa esencia, a nosa estética e a nosa sonoridade, son as mesmas. "Cada nova voz é riqueza e achega cousas novas, pero a nosa esencia, a nosa estética e a nosa sonoridade, son as mesmas" As versións tamén vos gustan. Neste disco están 'Gerdundula', de Status Quo, 'Mull of Kintyre' de Paul McCartney… ou cousas máis antigas, como a 'Schiarazulla Marazulla' de Giorgio Mainerio. Si, facemos todo tipo de versións. Tamén fixemos 'El Rossinyol', un tema catalán que xa versionaron autores; 'Txoria Txori', de Mikel Naboa, ou a tradicional castelá La Molinera… Ou 'El derecho de vivir en paz' de Víctor Jara, que foi moi bonito cando a tocamos en Chile en directo porque se puxo todo o público de pé. Facer versións ten algo de atrevemento, pero trátase de facer arranxos con respecto polo orixinal… Outro exemplo é un tema maorí, 'Ao tea roa', que aprendemos dun escocés… Ou a 'Pandeirada do Che', versión dun tema que gravou un galego en Venezuela, Xulio Formoso, con letra de Farruco Sesto. É unha gravación do 64, na que está Celso Emilio tocando o pandeiro… Falando diso e, aínda que todo o que facedes é político no sentido do reivindicativo dunha cultura e dunha identidade, hai temas máis abertamente políticos como 'Olla meu irmão', con letra de Celso Emilio, ou a do Che… Noutros discos fálase por exemplo da lingua... "O que esquece as súas raíces perde a súa identidade", di 'Nau' de 'Cabo do mundo'. Ou 'Terra'. Ou a versión de 'O meu país' en 'Hai un paraíso'... Somos un grupo con moitos pensamentos políticos… Non me refiro a votar a un partido. Claro, hai esa vertente. Desde o momento en que tes temas como o do Che, ou o de Celso Emilio, ou 'El derecho de vivir en paz' ou 'O meu país', que facía Miro Casabella con Voces Ceibes, -que non están neste disco-, ou 'Memoria da noite' despois do Prestige… Logo ás veces tampouco podes adoptar un posicionamento moi claro… pero a bo entendedor, palabras bastan. O que si é importante para nós é o compromiso, facer unha achega á nosa cultura, facer que a nosa música teña percorrido fóra. Iso a xente enténdeo e compárteo. E ademais axuda a dar unha visión diferente da convencional sobre os galegos. Menos tópica. A ver, que non somos os Rolling Stones, facemos o que podemos dentro das nosas posibilidades. Pero algo facemos pola nosa cultura e pola dignidade como país. "O que si é importante para nós é o compromiso, facer que a nosa música teña percorrido fóra" A que te refires cos tópicos sobre os galegos? Que estereotipos atopades fóra respecto á música galega? Non me refiro á música en particular. Moita xente simplemente non sabe nada de música galega. Pero se só teñen referencias de Galicia polo que conta a televisión… malo. Nos nosos concertos, ademais, e sobre todo nos que facemos fóra de Galicia, hai moita palabra. Falo moito: de lendas, de historias… Cada canción ten a súa historia. E iso axuda a dar outra visión sobre Galicia. Do lado do compromiso, do amor pola terra. Outro tema que está na vosa música, relacionado con isto, é a emigración e o reforzo, ás veces descuberta, da identidade galega alí. A identidade de ida e volta. Mar por medio. Hai moi poucos galegos que non teñan familia emigrada. A emigración ten sempre un lado tráxico, de ruptura, de perda… O disco no que está máis presente isto é 'Saudade', e probablemente retomaremos o tema noutro disco. Mais tamén é o pálpito que sentimos nós en América. Todo o que fomos recollendo alí: a Pandeirada ao Che, por exemplo. Os emigrantes levaron a música con eles, e aínda hoxe paseas por Buenos Aires e notas que a pegada galega é moi forte. Tamén pasa en Rio, en São Paulo, en Caracas… pero menos. Houbo, si, moitas achegas musicais de ida e volta. Hai uns enormes arquivos de música galega na emigración que agora están a usar grupos novos para traballar… E tamén queriamos poñer isto en valor. "Os emigrantes levaron a música con eles, e aínda hoxe paseas por Buenos Aires e notas que a pegada galega é moi forte" Luar na Lubre entende que a música é un dos máis importantes factores culturais para a afirmación do dereito á diferencia enriquecedora do pobo galego. Isto pode lerse nada máis abrir a vosa web. Supoño que ese dereito á diferencia, á diversidade cultural, é a idea de fondo que move o grupo… En 'Extramundi' celebrabades, precisamente, esa diversidade. Ese texto que dis é como do ano 88, de cando comezamos… e si, é o mesmo. A nosa motivación fundamental é situar a música galega no mapa, que sexa coñecida e valorada, porque moitas veces fóra a xente non sabe nada da nosa cultura… "A nosa motivación fundamental é situar a música galega no mapa, que sexa coñecida e valorada" 'Extramundi', de todas maneiras, foi un proxecto concreto, feito un pouco para agradecer a boa acollida que temos no contexto estatal porque, como che dicía, o 80% dos concertos facémolos fóra. Unha forma de devolver o cariño a outras linguas, a outras culturas do Estado. Mais si, claro, entendemos que a diversidade é fundamental, e é riqueza. Cremos na Europa dos pobos e na España dos pobos. É unha realidade que sempre está aí e que reivindicamos.


Summary: A norma para o aproveitamento dos vínculos coa Lusofonía non tivo apenas aplicación nin efectos, denuncian a Academia Galega da Língua Portuguesa e AGAL, entre outras entidades, nunha carta aberta dirixida a Núñez Feijóo. Acusan o Goberno galego de ter "incumprido o compromiso adquirido"

O 11 de marzo de 2014 o Parlamento galego aprobaba por unanimidade a Lei para o aproveitamento da lingua portuguesa e vínculos coa lusofonía, ou Lei Paz Andrade, completando o traballo impulsado no ano anterior por unha ILP que chamaba a "valorizar o galego como unha lingua con utilidade internacional". A norma finalmente aprobaba incluía unha serie de importantes compromisos como incorporar "progresivamente a aprendizaxe da lingua portuguesa" nos centros de ensino, promover "as relacións a todos os niveis cos países de lingua oficial portuguesa" ou "favorecer e permitir a reciprocidade das emisións televisivas e radiofónicas" entre Galicia e Portugal. Con todo, o texto legal matizaba notablemente a iniciativa orixinal, da que desaparecían os compromisos temporais claros para a súa aplicación. O tempo foi pasando e aínda que si houbo algún xesto simbólico -en 2015 Núñez Feijóo e Cavaco Silva asinaron un acordo para a adopción do portugués como lingua estranxeira de opción- a realidade é que nos últimos catro anos non houbo apenas avances. A Academia Galega da Língua Portuguesa (AGLP), a Associaçom Galega da Língua (AGAL), Associaçom de Estudos Galegos (AEG) e a Fundaçom Meendinho veñen de facer pública unha carta aberta dirixida ao presidente da Xunta na que sinalan o seu "malestar" polo "seu nulo desenvolvemento xurídico" e na que acusan o Goberno galego de ter "incumprido o compromiso adquirido durante a negociación connosco e cos grupos parlamentarios galegos". As catro entidades sinalan que se produciu "un nivel de aplicación ínfimo e testemuñal, non indo alén de medidas provisionais e parciais, que carecen de orzamento e garantía de continuidade, decepcionando as expectativas xeradas e reducindo ao mínimo a credibilidade do Goberno nesta materia". Sinalan o seu "malestar" polo "seu nulo desenvolvemento xurídico" e acusan o Goberno galego de ter "incumprido o compromiso adquirido durante a negociación connosco e cos grupos parlamentarios galegos" A carta critica que neste tempo non se crearon no sistema de ensino público prazas para profesores de lingua portuguesa e denuncia que "se mantén a precariedade dos docentes e do propio ensino do portugués, como antes da aprobación da lei". Critica igualmente que non se levou a cabo a inclusión de contidos en lingua portuguesa nos medios de comunicación públicos, aínda que recoñece que se "rexistran casos positivos e meritorios na TVG, a cuxa Dirección recoñecemos unha sensibilidade notable e iniciativas de valor". "Con todo, trátase de actos esporádicos, illados da política lingüística do Goberno", engaden. O texto subliña que "outro goberno autónomo, o da Estremadura española, mesmo nin sendo territorio lusófono como Galicia, ten unha actitude e unha política ben distinta en relación á lingua portuguesa, cuxa promoción é incluída no mesmo texto do Estatuto de Autonomía, salientando, desa forma, un nivel institucional máis elevado do que a Lei Paz-Andrade galega". Tamén se sinalan as eivas no referente ás relacións internacionais, pois "non hai constancia da creación dun só grupo de traballo ou do nomeamento dun cargo especificamente dedicado á Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa (CPLP) ou ás relacións bilaterais con países do espazo lusófono" e "moito menos de políticas estruturais que afecten o goberno no seu conxunto". Lémbrase que a CPLP "iniciou un proceso de ampliación e abertura coa incorporación dun significativo grupo de países observadores" e que "xa mostrou unha sensibilidade e receptividade especiais respecto á posible candidatura de Galicia". Porén, denúnciase que dende a Xunta nada se fixo por impulsar esta posible incorporación. Houbo "un nivel de aplicación ínfimo e testemuñal, non indo alén de medidas provisionais e parciais, que carecen de orzamento e garantía de continuidade, decepcionando as expectativas xeradas" O texto remata sinalando que "é chocante e dificilmente aceptable que o seu goberno se presente publicamente como o maior defensor da lusofonía en Galicia [en varias ocasións presumiu de ter aprobado a Lei Paz Andrade], mentres os departamentos de Cultura e Política Lingüística continúan a ignorar patentemente as entidades culturais galegas que manteñen actividades a favor da unidade da lingua e de aproximación cultural en relación ao conxunto dos países do espazo lusófono". Tamén lle critican a Núñez Feijoo que nos últimos catro anos "non teña atopado un espazo na súa axenda para nos recibir". "É preciso o impulso do Goberno, priorizando o interese xeral sen atender ao de grupos de intereses particulares", conclúe o texto, que sinala que "a aplicación da Lei Paz-Andrade debería deixar de estar condicionada pola conveniencia de grupos de presión que nunca quixeron saber da lusofonía e comezaron, desde o primeiro minuto, a traballar contra esta Lei do Parlamento". Le aquí a Carta Aberta a Núñez Feijóo


Dous días despois de que Luís Villares anunciase que deixa a política, a súa formación renuncia aos comicios "para non fragmentar o voto progresista"Dous días despois de que Luís Villares, líder de En Marea, anunciase que deixa a política, e apenas dúas horas antes de rematar o prazo para inscribir coalicións electorais despois de fracasar diversos intentos para formar parte dalgunha, o Consello das Mareas anunciou na noite deste venres que o partido non se presentará ás eleccións do 5 de abril. Faino, di, "para non fragmentar o voto progresista en Galicia" e asumindo que a decisión "compromete a mesma finalidade da formación política". Esta será a segunda vez que non se presente a unhas eleccións, tras facer o mesmo nas xerais do pasado novembro despois de que nas anteriores xerais de abril lograse apenas o 1% dos votos en Galicia.En Marea xa non se presentou ás eleccións xerais de novembro despois de que nos comicios de abril obtivese apenas o 1% dos votos en GaliciaO Consello das Mareas lamentou "a falta de responsabilidade da esquerda en Galicia" e criticou que, fronte ao seu intento dunha "coalición ampla de forzas progresistas e soberanistas galegas", "os pactos de coalición que se coñeceron nas últimas horas recordan o vivido durante os últimos catro anos, preocupación polos postos, pero non polo país". Segundo di, "a situación de Galicia precisa de exercicios de responsabilidade que, en ocasións, vaian en contra dos intereses directos das formacións que se presentan", e considera "lamentable que o arco progresista e soberanista galego non fose capaz de poñerse de acordo en artellar unha fórmula que ilusionara a Galicia e fixera real unha opción de cambio de goberno da Xunta".En Marea describe a situación da política galega como "partidos de esquerda negociando postos en listas en lugar de negociar programas de goberno"A decisión de En Marea de non presentarse prodúcese ao tempo que Podemos, Anova e varias mareas locais, que no pasado formaran parte de En Marea, veñen de pactar unha coalición para as eleccións galegas encabezada polo líder de Podemos Galicia, Antón Gómez-Reino. Sen citar de xeito explícito ese acordo, En Marea describiu a "situación" da política galega: "Partidos de esquerda negociando postos en listas en lugar de negociar programas de goberno".


A presidenta taiwanesa Tsai Ing-wen desquitouse este sábado da severa derrota padecida nos comicios locais de novembro de 2018. Naquel entón, o seu partido, o Minjindang, de corte soberanista, foi literalmente varrido de municipios e condados onde os pan-chineses do Kuomintang lograban recuperar e alargar o seu poder. Con esa poderosa base local, estaban convencidos de que a vitoria ía sorrirlles nos comicios presidenciais e lexislativos de 2020. Non foi así. Tsai logrou o 57,1 por cento dos votos, cunha diferenza de case vinte puntos respecto ao seu inmediato rival Han Kuo-yu, e conseguiu reter a maioría absoluta no parlamento.Tsai logrou o 57,1 por cento dos votos, cunha diferenza de case vinte puntos respecto ao seu inmediato rival Han Kuo-yu, e conseguiu reter a maioría absoluta no parlamentoA vella Formosa, cunha extensión semellante á de Galicia pero oito veces máis poboada (e aínda así cun gravísimo problema de natalidade), Estado de feito apenas recoñecido por 15 países en todo o mundo, afronta un período histórico clave para definir o seu futuro. China mira con receo os intentos dos soberanistas de perennizar o statu quo e urxe a definición de fórmulas para materializar a reunificación dun territorio fóra do seu control dende hai varias décadas, primeiro baixo o dominio nipón (desde 1895 ata 1945) e despois do Kuomintang (1949 en diante) tralo fin da guerra civil. En clave de aproximación ou distanciamento de China, a vitoria de Tsai incide no segundo. A diferenza do anterior período en que o Minjindang gobernou Taiwán (2000-2008), hoxe conta co aval máis incisivo e o apoio dos EUA, quen considera a illa como o corazón da estratexia do Indo-Pacífico, concibida para conter a China. Certo que un entendemento entre Beijing e Washington pode deixar ao pairo a Taipéi en calquera momento, pero as posibilidades inmediatas de que isto suceda son escasas en tanto permaneza a tensión estratéxica entre China e os EUA, que tendería a se incrementar nos próximos anos. A diferenza do anterior período en que o Minjindang gobernou Taiwán (2000-2008), hoxe conta co aval máis incisivo e o apoio dos EUA, quen considera a illa como o corazón da estratexia do Indo-Pacífico, concibida para conter a ChinaA vitoria de Tsai dáse no contexto dunha certa remodelación do mapa político taiwanés. Catro partidos lograron superar o limiar do 5 por cento, coa irrupción do Partido Popular de Taiwán que lidera o alcalde da capital Ko Wen-je e a varrida dun histórico da política taiwanesa, James Soong, en tempos secretario de Chiang Ching-kuo, fillo do Xeneralísimo Chiang Kai-shek, que non só obtivo un pésimo resulto nas presidenciais senón que quedou sen representación no Parlamento. Na noite electoral, Tsai apelou a Beijing ao diálogo incondicional, interrompido dende 2016 por mor do seu rexeitamento do principio da existencia de unha única China. É pouco probable que o Partido Comunista recolla o guante. Non parece, por outra banda, que a actual estratexia do continente sexa a adecuada para convencer aos taiwaneses das súas boas intencións. Mudar é imperativo pero o severo corsé da actual conxuntura impón lindes difíciles de superar.


Summary: Todos os grupos do pleno rexeitan a instalación do proxecto na Casalonga e critican a "progresiva liberalizacion e desregularización das actividades e usos do solo rústico" impulsada polo Goberno galego. Brión e Ames fan facer fronte común contra o proxecto xunto ao municipio teense A veciñanza de Teo organízase contra a instalación dunha planta de reciclaxe de residuos

Á mobilización cidadá contra a mina de Touro uniuse a que ergueu o vertedoiro xa activo de Grixoa, a tan só seis quilómetros do centro de Compostela. Non moi lonxe, no concello de Teo, outra iniciativa vén de provocar un forte rexeitamento veciñal. A planta de reciclaxe de residuos impulsada polo grupo Toysal na antiga canteira de Casalonga mobilizou os veciños e provocou un acordo unánime do pleno municipal para rexeitar un proxecto que, como no caso da megamina, depende en última instancia da autorización da Xunta. Tamén o PP asinou unha moción contraria a esta instalación, reclamando ao Goberno galego que se opoña e que active as mudanzas lexislativas necesarias que impidan casos semellantes noutras zonas achegadas a núcleos de poboación de Galicia. Todos os grupos de Teo, incluído o PP, aprobaron unha moción rexeitando a planta de residuos e pedindo á Xunta que non a autorice Coa veciñanza xa organizada na Plataforma Casalonga Limpa de Residuos, o pasado xoves celebrouse un pleno en Teo no que todos os partidos con representación (PSdeG, Son de Teo-Anova, BNG e PP) votaron a favor dunha moción conxunta contra esta planta de residuos de orixe animal, xurros e lodos para a obtención de biogás e fertilizantes. No texto aclárase que "nunha primeira valoración técnica", a administración local xa comprobou a "grave repercusión e incidencia sobre a vida e a actividade de todos os núcleos urbanos e rurais que se sitúan nunha ampla zona arredor" desta instalación. Ademais, critícase que, "nos últimos anos a Xunta promove lexislación que provoca a progresiva liberalizacion e desregularización das actividades e usos do solo rústico, en especial a Lei do Solo de Galicia, con consecuencias graves e moi perigosas, como neste caso [en Teo] ou no caso das pirotecnias, por todos xa coñecidos". O pleno critica que a Xunta promova lexislación como a Lei do Solo, que "provoca a progresiva liberalizacion e desregularización das actividades e usos do solo rústico" Así, o pleno acordou "rexeitar" que a instalación desta planta "sexa unha actividade permitida en solo rústico, conforme ao establecido no artigo 35 da Lei 2/2016, do solo de Galicia". Refírese ao permiso que a nova lexislación dá para que este tipo de solo albergue actividades como as "comprendidas no ámbito da lexislación mineira, incluídos os establecementos de beneficio, e pirotecnias" ou aquelas de "primeira transformación, almacenamento e envasado de produtos do sector primario". Todos os grupos reclaman tamén que se "adopten todas as medidas necesarias" para "evitar a instalación desta planta de reciclaxe na Casalonga" e solicitar unha reunión co presidente da Xunta, a conselleira de Medio Ambiente e os grupos parlamenarios para exporlles as "causas deste rexeitamento". Así, o pleno municipal de Teo reclama tamén á Xunta "os cambios lexislativos necesarios para que estas situacións, e outras de igual gravidade, non se dean en solos próximos a zonas residenciais de Galicia". Ao tempo, amosa o seu "apoio" ás reivindicacións da veciñanza "destinadas a defender os seus dereitos e a súa calidade de vida e poñer á súa disposición os medios e os recursos para informalos e asesoralos". Antiga canteira de Casalonga, onde se prevé instalar a planta de reciclaxe / © Habitaq Brión e Ames fan fronte común con Teo Pero non só Teo amosou o seu rexeitamento á planta. O alcalde de Teo, Rafael Sisto, xunto á concelleira de Urbanismo, Uxía Lemus, reuníronse con representantes dos concellos limítrofes de Ames e Brión e que tamén sería afectados pola actividade da planta. Os dous municipios acordaron facer fronte común xunto a Teo para opoñerse a esta instalación, presentando as tres administracións locais alegacións ao proxecto cando este estea sometido a exposición pública. Brión, Ames e Teo acordaron unirse contra a planta e presentar alegacións ao proxecto cando sexa sometido a exposición pública Como ocorre no caso do proxecto megamineiro en Touro e O Pino, desta vez tamén representantes institucionais do PP das localidades posiblemente afectadas uníronse ao clamor social contra iniciativas sobre as que pairan moitas dúbidas e temores e ás que acusan de valerse da laxa lexislación da Xunta en materia mineira ou do solo. Prevista na parroquia de Calo, no espazo que anteriormente ocupou unha mina a ceo aberto en Casalonga, a planta prevé o tratamento anual dunhas 90.000 toneladas de residuos e situaríase a tan só 400 metros dun núcleo de poboación. Ocuparía uns 135.000 metros cadrados, a menos de dous quilómetros de onde viven 4.000 persoas e a uns seis doutras 50.000. A planta de 135.000 m2 prevé unha balsa de 7.000 m3, dous gasómetros, un espazo para 20 camións ou unha nave de recepción de residuos O proxecto, cunha extensión equivalente a uns 14 campos de fútbol, prevé unha balsa de 7.000 metros cúbicos de capacidade para almacenar os residuos, dous gasómetros para 1.000 metros cúbicos cada un, un espazo para o lavado diario de 20 camións que transportarían os residuos orgánicos e lodos á planta ou unha nave de recepción de residuos duns 2.000 metros cadrados. Tanto a plataforma veciñal como o informe técnico encargado polo Concello advirten dos riscos e das posibles afectacións sociais, medioambientais e económicas dun proxecto que, coinciden, non elixiu o lugar máis axeitado para situarse ante o achegado da poboación e de varios núcleos. Adega ve no proxecto "o aproveitamento dun espazo degradado para depositar residuos" e non "unha verdadeira planta de reciclaxe" Ademais, a asociación ecoloxista Adega tamén fixo unha primeira análise do proxecto no que asegura que a súa "principal eiva" está en que non se garante a calidade dos produtos a reciclar, ao non especificarse as características dos residuos de entrada, en particular no seu contido a metais pesados". Ademais, advirte tamén de que "a distancia de transporte ten unha influencia grande sobre o balance ambiental, establecéndose como criterio orientativo para plantas de compostaxe un radio de 30 km do lugar de implantación da instalación". "A capacidade total, máis de 75.000 t/ano, é moi elevada", advirte a entidade, que repara nestas e noutras "deficiencias do proxecto" que "fan pensar que se trata máis ben de aproveitar un espazo degradado onde depositar residuos que nun verdadeiro proxecto de reciclaxe e economía circular". "Lamentablemente, non sería a primeira instalación autorizada con estas premisas que finalmente converten o lugar nun vertedoiro de residuos", di. Por outra banda, a eurodeutada de AGE, Lídia Senra, comprometeuse nunha visita realizada á zona en levar a problemática ao Parlamento Europeo, mentres que o BNG xa ten tramitado unha pregunta para ser contestada pola conselleira de Medio Ambiente en sede parlamentaria.


Summary: A dirección daba por feito, esta semana, que haberá que negociar un novo Expediente de Regulación Temporal de Emprego (ERTE)

Os problemas de subministración de material seguen a crear problemas na factoría que o grupo Stellantis (antes PSA Peugeot Citroën) ten en Vigo. A planta suspenderá a actividade das quendas no sistema 1 durante este domingo por falta de subministración -segundo informa Europa Press-, nunha nova parada que se suma ás múltiples que tiveron lugar desde principios de ano por falta de compoñentes que serven provedores afectados pola 'crise dos microchips'. O sistema 1 correspóndese co que fabrica o Peugeot 2008 e as berlinas. Esta falla de subministración será, segundo apuntan fontes do sector, unha constante nos vindeiros meses A crise dos microchips xa provocou nos meses pasados fortes críticas dos sindicatos á dirección pola xestión que está a facer dos paros derivados da falta de subministración. Esta falla de subministración será, segundo apuntan fontes do sector, unha constante nos vindeiros meses. Mais malia estes impeitizos, o grupo Stellantis obtivo un beneficio de 6.926 millóns de euros no primeiros seis meses do ano, fronte ás perdas de 1.234 millóns de euros que presentou no mesmo período de 2020. Os analistas prevén que o grupo resultante da fusión de PSA e FCA continúe na senda dos beneficios millonarios. Esta mesma semana a dirección da planta de Stellantis en Vigo (antes PSA Peugeot Citroën) daba por feito que haberá que negociar un novo Expediente de Regulación Temporal de Emprego (ERTE) para afrontar as incidencias na produción derivadas desta crise de falta de materiais. O director da factoría, Ignacio Bueno, aseguraba que a previsión é que eses problemas de aprovisionamento de compoñentes se prolongue "a principios do ano que vén".


Summary: Os resultados iniciais do referendo para legalizar a eutanasia en Nova Zelanda, dados a coñecer onte, devolveron 65,2% de papeletas a favor. A norma dá cobertura a persoas que sofren unha enfermidade terminal, cun deterioro da súa capacidade física, e tras a aprobación de dous profesionais da medicina.

O 17 de outubro, de maneira paralela aos comicios estatais, a cidadanía neozelandesa foi chamada a participar en dous referendos, un sobre a legalización da eutanasia e outro sobre a do cánnabis. O segundo non sairá adiante, pero si o primeiro. Onte, o reconto concluíu cun 65,2% das papeletas a favor da Lei de elección ao final da vida, rexeitada por 33,8% dos votantes. A norma foi aprobada no Parlamento en 2019 e entrará en vigor en novembro de 2021. Os resultados non inclúen os 480.000 votos chegados desde o estranxeiro, que se incorporarán e comunicarán o 6 de novembro. A vista das primeiras cifras, non semella que vaian mudar o rumbo da votación, xa anticipado polas enquisas. O xornal británico The Guardian destacou que as sondaxes sobre a legalización da eutanasia recolleron entre 60% e 70% de opinións favorábeis nos pasados anos e de maneira transversal no espectro político do país. Criterios da norma A Lei de elección ao final da vida inclúe unha serie de requisitos para que se poida solicitar a morte asistida. Segundo detalla a BBC, dá cobertura a neozelandeses e neozelandesas maiores de idade que sufran unha enfermidade terminal, que amosen en consecuencia un deterioro significativo na súa capacidade física, que sufran unha dor insoportábel e persistente, e que estean nas condicións para tomar unha decisión informada. A norma engade que unha persoa non pode ser elixíbel para a morte asistida unicamente pola súa idade avanzada, por unha enfermidade mental ou por algún tipo de discapacidade. Dous médicos, un deles independente, decidirán se apoiar a petición. En caso de que algún dubide, solicitarase a avaliación dun psiquiatra. Voces a favor e en contra Cidadáns en contra da aprobación da lei, entre eles os agrupados no colectivo Eutanasia-Free NZ (Nova Zelanda libre de eutanasia) aseguraron, cando o Parlamento deu luz verde ao seu articulado, que daría pé a contradicións coas campañas de prevención do suicidio. Outros expresaron a súa preocupación porque persoas cunha doenza crónica decidisen solicitar a morte asistida ao sentírense unha carga para as súas familias. Onte, despois de que se coñecesen os resultados do referendo a asociación declarou nun comunicado a súa decepción. En troques, o activista Matt Vickers compartiu a súa satisfacción. "Síntome aliviado e síntome agradecido porque os neozelandeses fosen o suficientemente comprensivos para aprobar esta lei, dando aos enfermos terminais voz sobre como queren morrer", declarou. Vickers é o viúvo da avogada Lecretia Seales, que faleceu en 2015 por mor dun tumor cerebral despois de situarse á fronte da loita a favor da eutanasia. Tamén o deputado David Seymour, do partido ACT (Asociación de Consumidores e Contribuíntes), quen fixo campaña no referendo solicitando a legalización da morte asistida. "Penso que é hora de que Nova Zelanda evolucione cara a unha sociedade máis compasiva e tolerante", valorou en declaracións a The Guardian. A propia primeira ministra neozelandesa, a laborista, Jacinda Ardern, ou a líder da oposición e integrante do Partido Nacionalista, Judith Collins, optaron tamén pola papeleta do si. Sexto estado Outros cinco estados do mundo optaron por legalizar a eutanasia: Bélxica, Holanda, Luxemburgo, Canadá e Colombia. En abril de 2002, Holanda converteuse no primeiro país en aprobala, dando cobertura a persoas enfermas cunha dor insoportábel e irreversíbel e previa aprobación de dous médicos. Bélxica ampliouna a todas as idades, consentimento familiar mediante no caso de menores, e incluíu casos de sufrimento psíquico irremediábel. En tanto, Suíza admite o suicidio asistido. Neste caso, facilítaselle á persoa o acceso aos fármacos letais sen requirir a intervención directa de profesionais da medicina. En Estados Unidos, Washington, Oregón ou Vermont tamén o contemplan. A maiores, Alemaña ou Austria admiten a eutanasia pasiva, a suspensión dun tratamento médico que provoca a morte do paciente previa petición súa. No estado español, axudar a morrer está tipificado como un delito.


Summary: Misión París e Misión Nova York son os dous primeiros títulos da colección Formmig4s (Xerais) de Pere Tobaruela e Andrés Meixide, as aventuras da brigada especial que nos levará por distintas cidades do mundo.

París e Nova York son as primeiras cidades que visitan a brigada formada por Formos4, Forx4n, Fornel4 e Form4il, catro personaxes que viaxarán por todo o mundo para botar luz sobre enigmáticos casos. Nacen do traballo conxunto do escritor Pere Tobaruela e o ilustrador Andrés Meixide que deron vida ás dúas primeiras fantásticas historias nos escenarios reais das dúas atraíntes cidades. "Os personaxes presentarán a xeografía e historia deses lugares nun sentido pedagóxico e divertido a través dunha aventura de investigación e acción na que ten tanto peso a palabra como a imaxe", explica Pere Tobaruela, dos dous primeiros números aos que seguirá Barcelona. Desde a tipografía á imaxe, da historia ás personaxes a colección nace con vontade de ofrecer un produto novo, atraínte para as primeiras idades mais que quere convidar a pegar neles a persoas de todas as xeracións. "Non sabería definilos. Son híbridos con vocación renovadora no mundo da edición, abrindo novos camiños. Trátase dunha viaxe metaliteraria, dicirlle aos rapaces, aquí estamos para conxugar todo", afirma o escritor que defende tamén o papel do editor Manuel Bragado na xénese do proxecto. "Pódese dicir que foi a tres bandas. Súa foi a idea de iniciar unha colección con este perfil e a nós pareceunos unha iniciativa estupenda", comenta coa seguridade de que no mundo editorial galego poden nacer proxectos novos non só para o noso mundo senón tamén con interese abondo para exportar a outras linguas. Imaxes con vida Monumentos, cemiterios, prazas ou rúas das cidades compoñen as imaxes á maneira de guía trotamundos, para convidar a ir desde o propio coñecemento dos seus autores. Pere Tobaruela visitou París e Andrés Meixide coñece Nova York e as súas visións sobre as cidades transmítense a través dos dous volumes. "Pensamos en que cidades poden potencialmente resultar atraín tes e as dúas foron as primeiras escollidas para chamar a atención no lanzamento mais logo visitarán máis e, quen sabe, ao mellor tamén veñen a Galiza", aventura Pere Tobaruela dunha colección que pensa en rapaces e rapazas de arredor de dez anos mais que confía manterse nas librarías, como un produto de interese fóra tamén do circuíto educativo. "Teño intuición de que vai enganchar aos nenos e ten potencia para exportar e iso mostra tamén a altura do noso sector editorial" A colección evoca aquelas vellas series de personaxes infantís que engaiolaban ás crianzas de maneira intensa nos anos setenta e oitenta. Como en Formig4s, as aventuras e a afectividade cos distintos personaxes eran o xeito de engaiolar na lectura. "Todo está inventado e trátase tamén de recuperar esa complicidade cos personaxes. Buscamos esa identificación, os Formig4s baten sempre contra o mesmo elemento e queremos que haxa tamén unha relación intensa con Paumao, o malo da serie", di un dos autores, o creador da parte literaria da colección. "Intriga, misterio e realismo máxico son elementos dos libros. En París unha muller escapa dun cadro e en Nova York a estatua da Liberdade ten vida. Tentamos impactar e crear misterio e que nenos e nenas se sintan partícipes", defende Pere Tobaruela para quen obriga dos autores é conseguir novos lectores e lectoras para o galego, conseguir que a atención repare nos novos libros. "Teño intuición de que vai enganchar aos nenos e ten potencia para exportar e iso mostra tamén a altura do noso sector editorial. Escribir en galego non é unha limitación senón pode dar moitas oportunidades", afirma este escritor catalán-galego que opta con convencemento por escribir na nosa lingua. "Pretendiamos crear unha nova serie de novela de aventuras cuxos títulos contribuísen, ademais do engado da súa lectura e da súa achega á formación do lector literario, a fomentar o interese pola localización xeográfica e o coñecemento histórico", comentou o editor Manuel Bragado no seu blog "Brétemas" xa cos dous primeiros libros na man que, segundo di, superan as súas expectativas iniciais.


Summary: Mentres a zona do euro marcou en xuño a maior suba da inflación en toda a serie histórica, o Estado español experimentou un incremento dos prezos por encima do da área que opera con esta moeda. As previsións sinalan que o dato da Galiza, que se coñecerá nos próximos días, será peor e que a inflación galega será unha das máis altas da contorna, tan só superada pola dos países bálticos, Eslovaquia e Grecia.

A inflación da zona euro aumentou até 8.6% en xuño deste ano respecto ao mesmo mes do ano anterior, segundo os datos publicados por Eurostat. A porcentaxe contemplada por Eurostat é a máis elevada desde 1997, e representa medio punto porcentual por encima do nivel do mes de maio, que foi de 8.1%. O euro, en mínimos históricos, achégase á paridade co dólar De acordo co portal estatístico, os principais compoñentes da inflación da zona do euro en xuño foron a enerxía, coa taxa anual máis alta (41.9%, fronte a 39.1% de maio), e os alimentos, o alcol e o tabaco (8.9%, fronte a 7.5% do mes anterior). Os datos amosaron que os bens industriais non enerxéticos aumentaron en 4,3%, fronte a 4,2% de maio, e os servizos en 3,4%, fronte a 3.5% rexistrado en maio. O dato da inflación para o Estado español en xuño foi de 10,2%, polo que superou amplamente o incremento de prezos experimentado no conxunto da zona euro, no que supón o dato máis alto para este Estado desde 1985. O Estado español foi así, o sexto da zona euro no que se experimentou unha maior variación mensual da inflación en xuño, con 1,8%, por detrás de Estonia (2,8%), Grecia (2,5%), Eslovenia (2,3%), Letonia (2,2%) e Lituania (2,2%). Pola súa parte, tan só Alemaña e Países Baixos tiveron unha variación á baixa, ambos os Estados con -0,1%. Os aforradores galegos perderon 7.532 millóns desde xuño de 2021 polo impacto da inflación Á espera de que se coñeza nos próximos días o dato da inflación da Galiza en xuño, a serie fai presaxiar que o dato galego será aínda maior que a media do Estado español. O último dato coñecido para a Galiza corresponde ao mes de maio, cunha taxa de IPC de 9,6%, mentres que a do Estado español aquel mes foi de 8,7%. A Galiza colocarase, previsibelmente, á cabeza da suba dos prezos na parte máis occidental da zona euro en xuño, e estaría tan só superada por Estonia (21,9%), Lituania (20,5%), Letonia (19,3%), Eslovaquia (12,6%) e Grecia (12,1%). Coa previsión de que o dato galego sexa aínda maior, a alza do custo de vida no Estado español no mes de xuño é superior á que experimentaron outros Estados da súa contorna como Francia con 5,8%, Alemaña con 7,6%, Italia con 8% ou Portugal con 8,7%. A guerra non é o único motivo da inflación En febreiro, a inflación subxacente da zona euro xa estaba en 2,9%, sen o impacto da invasión rusa de Ucraína nin das sancións contra Rusia nos prezos enerxéticos. Ao excluír do cálculo o impacto da enerxía, a taxa de inflación interanual da zona euro situouse en xuño en 5%, fronte a 4,6% no mes anterior, mentres que ao deixar fóra tamén o efecto dos prezos dos alimentos frescos, o alcol e o tabaco, a taxa de inflación subxacente situouse en 3,7%, unha décima por baixo da marca de maio. Rueda desbota adoptar medidas para facer fronte á inflación na Galiza O Consello de Goberno do Banco Central Europeo (BCE) anunciou o pasado 9 de xuño que subirá os tipos de xuro en 25 puntos básicos durante este mes, a primeira suba desde 2011, ademais de adiantar a súa intención de volver elevar a taxa en setembro, cunha intensidade que mesmo podería ser maior se as perspectivas de inflación seguen por encima do obxectivo de 2% da institución. O BCE non cre que a inflación vaia remitir Ante os datos de xuño, a presidenta do Banco Central Europeo (BCE), Christine Lagarde, recoñeceu que resulta pouco probábel que a economía regrese a unha contorna de baixa inflación, o que obrigará aos bancos centrais a adaptarse tras unha década de "heroica loita" contra o proceso contrario, as baixadas dos prezos. Lagarde asegurou que o BCE chegará "tan lonxe como sexa necesario" para garantir que a inflación se estabilice no obxectivo de 2% e defendeu que contar cunha ferramenta específica para combater a fragmentación financeira da zona euro permitirá á institución aumentar os tipos de xuro "tanto como sexa necesario".


Summary: "No agro galego sempre se realizaron traballos solidarios e en colaboración", indican desde a Asociación Galega de Viticultura.

A Asociación Galega de Viticultura- Federación Rural Galega (AVG-Fruga) vén de solicitar unha xuntanza co subdelegado do goberno español en Ourense para abordar unha situación que se está a dar na vendima e que está a xerar non poucos prexuízos: as inspeccións de traballo en explotacións familiares e onde a vendima realízase desde vello en rexime de colaboración e solidariedade entre familiares, compañeiros... "En moitos casos este labor de vendimar realizase coa colaboración dos familiares do titular da viña e mesmo coa axuda dos veciños e veciñas, "hoxe vendimamos as túas viñas e cando rematemos, imos coas miñas". Así é como se organiza a vendima en todas as zonas produtoras", explica a AGV. Esta práctica dáse, fundamentalmente, entre as explotacións consideradas como familiares, que son a maioría das que existen na Galiza, "mais estes traballos colaborativos estanse a ver entorpecidos pola acción intimidatoria de inspectores de traballo que se están a persoar nas viñas onde se está vendimando, acompañados nalgúns caso, da Garda Civil, solicitando a identificación de todas e cada unha das presentes na viña. Posteriormente todas elas vanse ver obrigadas a se desprazar até a inspección de traballo co obxecto de xustificar a súa condición de colaboradores, o que pode dar lugar a que o titular da viña se teña de enfrontar cunha proposta de sanción". Desde a Asociación Galega de Viticultura (AGV) nafirman que non amparan irregularidades, "como que traballadores temporais pasen por persoas colaboradoras en detrimento dos seus dereitos laborais", mas si reclaman "un trato diferenciado para estes casos de traballo de tipo colaborativo que sempre se deron no agro galego".


Summary: 1.402 persoas votaron no inquérito de Sermos. 796 a favor da demisión da parlamentar, 422 a prol de que continúe no Parlamento.

A participación de Paula Quinteiro nun incidente coa policía compostelá -mostrou a súa acta como deputada a un axente no transcurso dun altercado- debería saldarse co seu abandono do Pazo do Hórreo, segundo a opinión de 796 das 1.402 persoas que emitiron o seu voto no inquérito de Sermos. Representan 56,78 por cento dos votos emitidos. A opción de que Quinteiro continúe no Parlamento é respaldada por 422 leitoras e leitores, o que constitúe 30,10 por cento da audiencia de Sermos. 184 persoas -13,2 por cento- manifestan non ter unha opinión formada ao respeito. Ao ser respaldada pola maioría do grupo parlamentar, non así polo líder do partido instrumental -Luís Villares- nen polo máximo órgao de En Marea, o Consello-, todo indica que Quinteiro vai optar pola súa continuidade na cámara. Apóiana os partidos hexemónicos na confluencia -Podemos, EU e Anova- e as marés municipalistas das cidades, con Xulio Ferreiro e Martiño Noriega ao fronte. Quinteiro apresentou as súas desculpas polo incidente e condenou os actos vandálicos -a rotura de espellos retrovisores de carros estacionados na rúa de Compostela en que se produciu o incidente coa policía local.


Summary: A edición de libros en galego disminuiu no pasado ano un 10,2 %. Os datos refírense ao informe Comercio Interior do Libro 2011 preparado pola Federación de Gremios de Editores de España. O presidente dos editores galegos fala no seu blog dun fenómeno anunciado.

Os datos aportados polo Informe Comercio Interior do Libro 2011 feito público pola Federación de Gremios de Editores de España dá conta dun sector en crise que, no conxunto do Estado, viu como a súa facturación descendía nun 4,1% o que o pon á altura das cifras do 2002. "Nin o editor máis optimista ou afortunado pode negar a profunda crise dun sector que nos últimos cinco anos perdeu o 20,3% das vendas dos seus exemplares" anota no seu blog o editor Manuel Bragado, presidente da Asociación Galega de Editores. Lamenta Manuel Bragado a disminución da edición de libro galego que descende nun 10,2%, "un fenómeno que hai tempo viñamos anunciando", anota. Como positivo, destaca o aumento lixeiro de facturación en librerías e cadeas de librerías onde se venden o 55,5% dos exemplares. Máis información no blog de Manuel Bragado.


Summary: Desde o punto de vista económico a crise parece ter os trazos da economía destas décadas de fantasías, desde o punto de vista xornalístico mostra o fráxil que é o xornalismo, o difícil que é o seu futuro e o ameazado que está. Pero tamén nos fai ver que un xornal é diferente dunha fábrica de produtos manufacturados común. Hoxe El País ofrece o espectáculo dun xornal roto internamente, desde o principio víase que non podía ter outro desenlace. Pero esa desgarrada loita que presenciamos todos tamén mostra que boa parte dos xornalistas conservan unha combatividade e un empeño en defender a liberdade exemplares.

Entendo que o que estamos a vivir, ademais dunha crise do sistema financeiro e unha crise económica tremenda, é o esboroamento completo das bases sobre as que se levantou a Transición e, sobre ela, esta democracia. Acaba unha época social, política e económica e expúxose unha verdadeira crise de España, dividida entre nacións enfrontadas pero tamén entre esquerda e dereita, sen referentes públicos aceptados por todos, sen referentes nacionais. El País ten moito que ver con esa etapa histórica e a súa crise é ilustrativa. Tamén hai despedimentos de persoal noutras empresas da comunicación pero tal división interna nun xornal paréceme algo inédito. Probablemente ese enfrontamento tan revirado naceu dunha actitude moi sorprendente da empresa desde o comezo do proceso Para quen é unha crise total é para os xornalistas despedidos, non existen os recortes de plantilla máis que no zapateiro, o que hai son cento vinte e nove desgrazas persoais e familiares. Tamén hai despedimentos de persoal noutras empresas da comunicación pero tal división interna nun xornal paréceme algo inédito. Probablemente ese enfrontamento tan revirado naceu dunha actitude moi sorprendente da empresa desde o comezo do proceso, por unha banda declaracións contundentes de Juan Luís Cebrián anunciando o final da profesión e do xornal, agoiros ou ameazas, e, doutra banda, un distanciamento total entre a dirección e a redacción, que non comparte a reorientación do xornal: nin a concepción do produto xornalístico nin a posición editorial. Hai moito das emocións profundas de Cebrián nese modo de tratar aos xornalistas. Foi unha demostración non de poder, senón de autoridade. Un exercicio de forza de alguén a quen lle fascina o poder Efectivamente, o xornal dá cada vez máis espazo ás noticias relacionadas co lecer, foi moi duro co goberno de Zapatero e, agora que veu Rajoy, o seu posicionamento non é todo o crítico que debería; pois toda a prensa en papel de Madrid é declaradamente favorable a esta administración e as súas políticas. Este episodio, como calquera outro da historia dese diario, é da autoría de Cebrián, que estes días se está transformando nun personaxe verdadeiramente literario. O curso dos días vai debuxando o perfil dun personaxe ao que lle empeora día a día a súa imaxe, coma un retrato de Dorian Gray. O seu retrato está tisnado coas cores máis escuras e duras, e está claro que a el lle gusta, os mesmos despedimentos destes días poderían facerse doutra maneira e non creando unha división no corazón do periódico pero hai moito das emocións profundas de Cebrián nese modo de tratar aos xornalistas. Foi unha demostración non de poder, senón de autoridade. Un exercicio de forza de alguén a quen lle fascina o poder. Creou segundo o seu criterio o escenario da cultura española, quen saía ou o que saía en El País era a realidade verdadeira para moitísimas persoas A Cebrián e á xeración de intelectuais e xornalistas que botaron a andar El País hai que agradecerlles moitas cousas, ademais de crear un xornal que era necesario. Cebrián foi un gran xornalista e un creador dun gran xornal, El País foi a cabeceira ilustrada que encarnaba a cultura democrática e, aínda que a súa visión de España era a da nación orgánica de Ganivet e Ortega, permitiu expresar opinións diversas. Mesmo xogou un papel decisivo para crear a imaxe da "nova España da democracia" e para crear público para o cinema e a cultura española. Lanzou intelectuais e escritores e creou segundo o seu criterio o escenario da cultura española, quen saía ou o que saía en El País era a realidade verdadeira para moitísimas persoas. Foi unha guía do pensamento e de ver as cousas para unha parte moi importante da opinión ilustrada española. Debido a Internet, a relación dos lectores cos xornais cambiou e ninguén con opinión crítica segue unha soa cabeceira, os xornais xa non teñen fregueses, desaparece a lealdade dos lectores e aumenta a súa desconfianza no que lle contan Debido a Internet, a relación dos lectores cos xornais cambiou e ninguén con opinión crítica segue unha soa cabeceira, os xornais xa non teñen fregueses, desaparece a lealdade dos lectores e aumenta a súa desconfianza no que lle contan. El País non é unha excepción e ha ir perdendo influencia, o seu poder para prescribir os seus lectores. Non só se perden lectores tamén diminúe a súa autoridade moral. E o vivido estes meses é unha experiencia triste antes de nada para os despedidos, para o conxunto da sociedade española pero tamén para os seus lectores de moitos anos que contemplan estupefactos como unha referencia crave desta democracia se autodestrúe. E que tiveron que decatarse, ademais, por outros medios. Hoxe El País ofrece o espectáculo dun xornal roto internamente, desde o principio víase que non podía ter outro desenlace Desde o punto de vista económico a crise parece ter os trazos da economía destas décadas de fantasías, desde o punto de vista xornalístico mostra o fráxil que é o xornalismo, o difícil que é o seu futuro e o ameazado que está. Pero tamén nos fai ver que un xornal é diferente dunha fábrica de produtos manufacturados común. Un xornal é unha redacción, unha mente e un espírito colectivos, e é imprescindible a conexión entre empresa, dirección e redacción. Hoxe El País ofrece o espectáculo dun xornal roto internamente, desde o principio víase que non podía ter outro desenlace. A tribuna sen firma que publicou o xornal utiliza unha linguaxe completamente estraña a mentes democráticas e consagra a guerra interna. Esa desgarrada loita que presenciamos todos tamén mostra que boa parte dos xornalistas conservan unha combatividade e un empeño en defender a liberdade exemplares Pero esa desgarrada loita que presenciamos todos tamén mostra que boa parte dos xornalistas conservan unha combatividade e un empeño en defender a liberdade exemplares. Estiveron a defender a empresa, dicíndolle que se estaba traizoando a se mesma. Paréceme que neste caso foi a redacción do xornal a que está moito máis preto de representar os lectores. A un xornal en papel debería interesarlle a opinión dos seus lectores.


Summary: O xulgado de instrución número 3 de Compostela fechou de novo a investigación do accidente do tren Alvia con só dous imputados: o maquinista e o director de seguridade na circulación de Adif.

O xulgado de instrución número 3 de Santiago fechou a investigación do accidente do tren Alvia ocorrido o 24 de xullo de 2013 no barrio compostelán de Angrois e no que faleceron 81 persoas. O seu titular, Andrés Lago, defende que a causa continúe contra o maquinista e contra o director de seguridade do tráfico de Adif no momento en que se puxo en funcionamento a liña, por se os feitos que se lles imputan fosen constitutivos de 88 delitos de homicidio por neglixencia profesional grave e 144 de lesións. O instrutor acepta, no auto notificado hoxe, que se traslade a Fiscalía e, no seu caso, ás acusacións particulares, para que en 10 días poidan formular un documento de acusación "solicitando a apertura dun xuízo oral ou o sobresemento do caso ", informan fontes do Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG). Pero sinala que "excepcionalmente" poden solicitar a práctica de procedementos complementarios que se consideren "esenciais" para formular a acusación. A Audiencia Provincial da Coruña ditara o 27 de maio de 2016 un auto polo que ordenaba reabrir a investigación do caso Alvia a respeito do accidente. Vítimas do accidente do Alvia ven no feito de que a causa continúe contra un alto cargo de Adif a "demostración" de que "a investigación oficial é unha farsa". A pescuda, levada a cabo pola Comisión de Investigación de Accidentes Ferroviarios apuntou ao maquinista do convoi sinistrado como único responsábel. Así, a plataforma de persoas afectadas polo accidente reclama que se repita esta investigación "tal e como pide Europa" e que "sexa independente". O seu voceiro, Jesús Domínguez, avanzou que o colectivo recorrerá o fechamento da causa, o terceiro desde o comezo da instrución.


Summary: O viceportavoz de En Marea, Antón Sánchez, e o alcalde de Sada, Benito Portela, presentaron o sábado diante do Pazo de Meirás unha iniciativa lexislativa que se debaterá no Parlamento de Galiza para a "recuperación gratuíta" do inmoble.

En Marea rexistrou no Parlamento galego unha iniciativa na que pide a devolución gratuíta do Pazo de Meirás (Sada), unha propiedade "adquirida de modo ilícito" a través do "espolio, a violencia e as ameazas da ditadura de Franco". A proposta, que foi presentada diante do inmoble polo parlamentar Antón Sánchez e polo alcalde de Sada, Benito Portela, busca a "compensación ás vítimas". A recuperación do pazo, sinala En Marea nun comunicado de imprensa, podería constituír "o símbolo da rexeneración democrática, da reparación da dignidade das vítimas e o precedente para a recuperación de todo o espoliado durante a ditadura e permitido no paso a unha democracia incompleta". Antón Sánchez: "Estamos ante a conservación dos privilexios aínda hoxe, 2017, da familia do ditador" O viceportavoz de En Marea sinalou, en declaracións aos medios, que "estamos ante a conservación dos privilexios aínda hoxe, 2017, da familia do ditador". Unha expresión desta situación de privilexio da familia Franco, engadiu, amósase "na negativa e os obstáculos que están a poñer ás visitas" ao pazo, após ser declarado Ben de Interese Cultural. "Esta xente non acepta a democracia, non acepta que o pobo sexa quen máis ordene e que polo tanto teñan que estar eles ao servizo do pobo", denunciou. O alcalde de Sada aludiu "a todas as vítimas da ditadura franquista, do asasinato, do exilio, e vítimas do espolio que condenou moitas familias á fame e á emigración ao ver como lles eran roubadas as súas terras". A recuperación do Pazo de Meirás, asegurou Portela, "é un traballo que se debe levar a cabo a todos os niveis".


Summary: A Delegación gobernativa de Madrid na Comunidade Autónoma Vasca quere evitar que Jone Artola protagonice o inicio das festas de Bilbao, tal e como lle corresponde pola quenda de comparsas, porque pertence a Etxerat e foi candidata da esquerda abertzale.

Defender unha ideoloxía concreta é motivo para non poder participar nas festas populares, segundo defende o PP, nunha nova mostra do estado de excepción que o Estado español aplica en Euskal Herria, onde o delegado do Goberno na Comunidade Autónoma Vasca, Carlos Urquijo, ordenou á Avogacía Xeral que recorra o nomeamento de Jone Artola, membro do colectivo de familiares de presos de ETA Etxerat e fundadora da comparsa Txomin Barrote, como 'chupinera' das festas da Aste Nagusia de Bilbao. No escrito remitido á Avogacía do Estado, Urquijo subliña que a designación de Artola como responsable do lanzamento do foguete inaugural das festas podería "vulnerar" as leis estatal e vasca sobre protección e recoñecemento de vítimas do terrorismo. O delegado do Goberno indica que Artola é "portavoz habitual de Etxerat" e que foi candidata ás eleccións municipais de 1999 e aos comicios xerais de 2000 por Euskal Herritarrok, unha das formacións da esquerda abertzale. Por iso, "ordena" á Avogacía do Estado que interpoña un recurso contencioso-administrativo contra o nomeamento de Artola como 'chupinera' das festas de Bilbao.