Summary: Feijóo coincide con Pedro Sánchez nas críticas aos que "só se sabe que se queren moito a si mesmos" e Miguel Lorenzo di "non entender" os pactos dos socialistas e pide "non deixar que se estenda ao conxunto do Estado o que está pasando na Coruña", en referencia ao goberno da Marea.

PP e PSOE centran as súas críticas en Podemos e Ciudadanos. Conscientes de que o auxe dos novos partidos réstalles a ambos dun e doutro lado, o bipartidismo intensifica en Galicia os seus ataques aos novos partidos, especialmente ás mareas. Os socialistas porque saben que son as novas candidaturas as que lles están a comer máis espazo, e os populares porque ven na fortaleza do PSOE un mal menor contra o avance das novas formacións. Así o deixan claro nas súas intervencións os dous grandes partidos, que mesmo coinciden no argumentario. Se o pasado martes na Coruña foi Pedro Sánchez quen asegurou que Pablo Iglesias demostra "que se algo ama por riba de calquera cousa é a si mesmo", este mércores foi Núñez Feijóo quen advertiu de que o único que se sabe dos novos partidos é "que se queren moito a si mesmos" e que "son un paso a ningunha parte". "Porque non sabemos a quen van facer presidente", insistiu o presidente da Xunta nun almorzo informativo organizado por Nueva Economía Forum xunto ao número 1 do PP ao Congreso pola Coruña, Miguel Lorenzo. Feijóo e Pedro Sánchez coinciden en criticar que das novas formacións "só se sabe que se queren moito a si mesmos" Feijóo contrapuxo o labor de Lorenzo no Concello da Coruña e do PP fronte "aos que sacan bandeira dos servizos sociais cando se pode sacar rédito político, aos que presumen de non ter experiencia na xestión e fronte aos que non son quen de dialogar para sacar adiante unha partida orzamentaria", en referencia aos atrancos da Marea Atlántica para aprobar o modificativo de crédito. Ademais, advertiu dos políticos "aos que se lle pode subir a fama á cabeza" ou ás "grandes imaxes de líderes todopoderosos" ou protagonistas "na televisión". Ao tempo, cargou contra Ciudadanos referíndose a aqueles "que non teñen propostas para Galicia", en referencia á polémica entrevista do número 1 da formación laranxa pola Coruña, e insistiu no PP como único partido cun proxecto "sólido, estable e coherente" cuxo apoio supón "votar por Galicia e tamén por España" e non por "proxectos personalistas". Tamén fixo unha fonda defensa da Constitución fronte aos que "queren facer borrón, empezar de cero ou fronte aos nacionalistas que queren romper con ela e cos seus valores". Miguel Lorenzo pide "non resignarse ao que pasa na Coruña" e "non deixar que se estenda ao conxunto do Estado" Por outra banda, Miguel Lorenzo, cabeza de cartel dos populares na Coruña, centrou o seu ataque na Marea Atlántica e o seu goberno, "sinónimo de parálise, da política do non, de demagoxia, mensaxes sen contido e mesmo de desquite". Pediu, incluso, "non resignarse ao que está pasando na Coruña" e "non deixar que se estenda ao conxunto do Estado". Ademais, preguntado por unha posible moción de censura para derrubar o executivo local da Marea, Lorenzo dixo non ter resposta pero si aclarou que "o PP está plenamente preparado por se houbese que coller de novo o goberno da cidade". Aclarou que non lle gustan "os pactos entre perdedores" e lanzou varias mensaxes ao PSOE, ao que dixo ter "moito respecto". "Non entendo o seu apoio á Marea porque é importante ter un Partido Socialista forte e estas decisións desprestíxiano", engadiu. O PPdeG lanza mensaxes ao PSOE, do que di "non entender os seus pactos": "É importante ter un PSOE forte e unirse contra o PP non é bo" "Non entendo nin comparto estes pactos do PSOE porque é pegarse un tiro no pé; non hai que ir todos contra o PP, porque se gaña as eleccións debe gobernar", aclarou abrindo o foco dos acordos entre socialistas e novas candidaturas, para advertir de que "ou gobernan os populares ou gobernan tres partidos que non teñen nada que ver entre si". "Unirse contra o PP non é bo", insistiu Lorenzo nas súas mensaxes aos socialistas, tras pedir ao auditorio que "non vote coa emoción, senon coa razón e a serenidade", en clara alusión de novo ás novas formacións políticas que ameazan a supremacía do bipartidismo. Precisamente, Miguel Lorenzo tamén insistiu nas súas críticas a Ciudadanos, un partido "que se retrata" cando non é capaz de especificar as súas propostas para A Coruña. "Teñen un líder de márketing pero detrás del non vexo proxecto nin experiencia de xestión", finalizou.


Summary: O PP xustifica a redución de escanos no Parlamento de Galiza ao mínimo legal na necesidade de 'aforrar' e ser 'austeros' en tempos de crise. Mais non poucas voces lembran os populares que máis se aforrraría coas deputacións (supoñen máis de 500 millóns de euros anuais). "Alí hai 106 deputad@s que non son elixidos democraticamente, que non representan directamente a ninguén, que ninguén coñece e que en cambio para o PP son sagradas".

Fillas do centralismo decimonónico, as deputacións perviven na Galiza sen vontade nin de se renovar nin de desaparecer e cada vez máis 'blindadas' por un PP que, pola contra, teima en recortar o Parlamento de Galiza coa desculpa de "aforrar" catro millóns de euros en tempos de crise. Mais as catro deputacións galegas manexan por volta de 500 millóns de euros anuais (un 66% máis que o gastado na Cidade da Cultura). A súa supresión, asumindo as competencias a autonomía, permitiría moito maior aforro. Alén de poñer fin a estruturas opacas, non eleitas directamente pola cidadanía e que teñen funcionado como verdadeiras estruturas ao servizo do PP (Ourense e Pontevedra, principalmente). No Estado hai autonomías (Madrid, Cantabria, por poñer 2 exemplos) onde non hai deputacións. As súas competencias tenas a comunidade Do millonarios orzamentos das Deputacións galegas menos dun 20% vai destinado a investimentos reais. Só no que atinxe a gastos das catro deputacións en "órganos de goberno" destináronse en 2012 por volta de 12 millóns de euros. O propio Consello de Contas nos seus informes ten denunciado a existencia de "deficiencias importantes" tanto no que corresponde a "natureza do gasto como a índices de xestión" nas entidades provinciais. AS deputacións galegas están por riba da media estatal en canto a gasto de persoal, por exemplo. As 4 deputacións galegas manexan por volta de 500 millóns de euros anuais. Unha cifra da que menos do 20% vai para investimentos reais Autonomías ceibas de deputación O nacionalismo sempre foi partidario de suprimir estas institucións. O PP posiciónase como o seu principal valedor, coa recente reforma da administración local como principal baza. O Partido Popular sinala que acabar coas deputacións galegas sería aceptar unha manobra 'separatista' e sucumbir ao ideoloxismo nacionalista. Mais na españolísima Madrid non hai deputación e as competencias desenvólveas a comunidade autónoma. Igual pasa en Asturies ou na Rioxa e Cantabria. O PP defende que alí non hai deputacións porque son territorios uniprovinciais. Unha lóxica estrana. Se na comunidade autónoma hai un organismo que pode ser suprimido (deputación), quítano. Eis os exemplos antes citados de Madrid, Cantabria... Mais se nunha comunidade hai catro desde organismos (caso de Galiza), mantéñense. O BNG aposta por unha reforma da lei electoral que suprima ea exixencia do 5% para acceder o Parlamento Reforma da lei electoral A alternativa que elabora o Bloque á idea de recortar escanos será presentada esta mesma semana polo portavoz nacional, Xavier Vence, polo portavoz parlamentar, Francisco Jorquera, e polas viceportavoces, Ana Pontón e Carme Adán, e incluirá unha proposta de modificación da actual Lei Electoral co obxectivo de dotar de maior representatividade ao sistema e acadar que a composición da Cámara se axuste o máis posible ao voto expresado nas urnas pola cidadanía. Neste sentido, unha das medidas que inclúe a proposta que elabora o BNG é suprimir a porcentaxe mínima do 5%, en aras dun maior pluralismo político no Parlamento, tendo en conta que, nos últimos comicios autonómicos, máis do 7% dos votos emitidos polos galegos e galegas quedaron sen representación na Cámara.


Summary: O líder de Anova coida que o obxectivo da posible candidatura "non debe limitarse a conquerirmos un grupo parlamentar galego" e advirte a "todos os que din defender o dereito á libre decisión" de que "deben asumir a presenza do pobo galego" como "soberano" nos comicios. Marea.gal e Pola Unión reúnense para analizar como "dar soporte" á posible candidatura galega O BNG valora participar no encontro convocado por Marea.gal para o 12 de setembro

Marea.gal e Pola Unión reúnense para analizar como "dar soporte" á posible candidatura galega O BNG valora participar no encontro convocado por Marea.gal para o 12 de setembro Unha das pezas que se estivo a botar en falta durante as últimas semanas a respecto da posible configuración dunha candidatura unitaria en Galicia para as eleccións xerais era a posición de Xosé Manuel Beiras. Malia estar ao corrente dos case incesantes contactos entre formacións políticas e dos encontros celebrados ao respecto, o portavoz nacional de Anova mantívose en segundo plano ata este domingo, facendo pública unha declaración sobre estas "análises e diálogos" na que apela as mareas municipais, especialmente as que lograron gobernar tras o 24M, a seren a base para "artellar" un "suxeito político galego" para os comicios do vindeiro outono. Como vén sinalando dende hai meses, Beiras advirte de que a convocatoria do vindeiro outono non será a "dunhas eleccións ordinarias ás Cortes españolas", senón dunha oportunidade para unha "creba democrática" tanto para "os pobos que compoñen a realidade plurinacional do Estado, para exerceren o seu dereito de autodeterminación", como para "o conxunto do Estado e das súas institucións". Neste contexto, di, "andamos a comezar a construción da nosa casa común polo tellado", polas "fórmulas de elaborar candidaturas alternativas, no canto de definirmos conxuntamente os eixos vertebrais dunha estratexia de unidade popular" para ese eventual "proceso constituíne". O líder de Anova coida que o obxectivo da posible candidatura "non debe limitarse a conquerirmos un grupo parlamentar galego" A xuízo do histórico nacionalista "Galiza, en canto o pobo e nación que é", debe "participar como suxeito político de seu no seu combate pola ruptura democrática" para, nun novo escenario, lograr ser un "suxeito soberano". Isto, a xuízo de Beiras, implica "que o obxectivo non pode limitarse a conquerirmos un grupo parlamentar galego", toda vez que "se negamos a validez das actuais institucións estatais para elaboraren políticas ao servizo do común cidadán", unha eventual "minoría parlamentar galega nesas Cortes pouco máis podería facer que protestar", sen "lograr decisións políticas favorábeis a Galiza". "Será necesario que o pobo galego poida decidir libremente que políticas lle conveñen, o que implica o exercicio da súa soberanía". E para iso, di, cómpre "un novo marco constitucional no que a nación galega sexa suxeito soberano efectivo". Chamada ás mareas "Cómpre que as mareas actúen como axentes de presión cara a ese necesario acordo" Dende o punto de vista do líder de Anova ese "suxeito político galego" ten que ter entre as súas "pezas" o "tecido asociativo da cidadanía" e mais as "forzas e partidos políticos da esquerda rupturista", tanto "as confesionalmente nacionalistas como as que asuiman e defendan a identidade nacional do pobo galego e o seu dereito" a "exercer a súa soberanía". No entanto, advirte, son "as mareas municipais" as que "teñen a necesidade de se activaren e artellaren como marea galega cara ás eleccións ás Cortes, alén mesmo dos posíbeis desencontros entre partidos que teñen militancia propia integradas nelas". Así, mentres nas últimas semanas transcenden dificultades para conciliar nun único espazo as posicións de, por exemplo, Podemos e outras sensibilidades das mareas -ademais do BNG-, Beiras coida que "cómpre que as mareas actúen como axentes de presión cara a ese necesario acordo", sen "ficar a expensas de que, hipoteticamente, o necesario acordo" entre partidos "non chegase a callar". "Todos os que din defender o dereito á libre decisión das nacións do Estado deben asumir a presenza do pobo galego nas eleccións como suxeito político de seu" Neste contexto, o tamén líder de AGE lanza unha mensaxe que ben podera ser lido como toque de atención á formación que encabeza Pablo Iglesias: "todos os que din asumir e defender o dereito á libre decisión dos pobos-nacións do ámbito do Estado deben, congruentemente, asumir a presenza e participación" nesas eleccións "do pobo galego como suxeito político de seu". "Un pobo sometido a espolio colonial" só "pode confiar nunha mudanza na que el mesmo sexa actor en calidade de suxeito político de seu", di. "Nada recibiu nunca o pobo galego da España" e, igual que "a autonomía" non "serviu a Galiza para emanciparse da súa condición de serva", unha "candidatura galega apendicular de calquera candidatura estatal non é compatíbel coa necesaria presenza electoral do suxeito político galego", resalta. "Outra cousa -matiza- sería o seu artellamento cunha alternativa estatal para un proxecto rupturista, do mesmo xeito que non resulta excluíbel, a priori, a participación do pobo galego (...) na construción dun edificio confederal, como xenerosamente leva formulado o nacionalismo galego" dende a Asemblea de Lugo en 1918, lembra.


Summary: A crise económica derivada da pandemia centrou boa parte da sesión de hoxe no Parlamento da Galiza. Neste sentido, as forzas da oposición formularon diversas iniciativas dirixidas a minorar o seu impacto naqueles sectores sociais máis afectados, sen conseguir o apoio do Partido Popular ás súas propostas.

A axenda económica mandou no último pleno do Parlamento da Galiza. Nesta liña, a parlamentaria do BNG Noa Presas demandou do Goberno un "plan de emerxencia social para a Galiza co obxectivo de paliar a grave situación de pobreza existente e enfrontar as consecuencias sociais da crise económica provocada pola pandemia". A deputada nacionalista apostou por unha proposta "deseñada de forma transversal por todos os departamentos do Goberno galego en diálogo cos e coas profesionais dos servizos sociais, os movementos sociais, os sindicatos e os axentes sociais implicados". A iniciativa formulada polo BNG instou o Goberno a non acometer retallos ao longo desta lexislatura nas partidas orzamentarias das consellarías responsábeis dos servizos públicos básicos. Ao tempo, esixiu "medidas efectivas de natureza económica como o cumprimento dos prazos para o cobro de prestacións sociais ou programas de vivenda efectivos que garantan que ningunha persoa ou familia sexa desafiuzada da súa vivenda" e "ordes de axuda específicas, así como a inclusión noutras ordes de axudas, subvencións e liñas de acceso a crédito, para as entidades do terceiro sector, de cara a que poidan superar a situación xerada pola Covid-19 e o incremento de gastos non previstos". Sectores en risco de exclusión social A moción defendida por Noa Presas puxo o foco no funcionamento da Renda de Inserción Social da Galiza (Risga) e do Ingreso Mínimo Vital (IMV), obxecto de moitas críticas pola súa falla de eficacia á hora de dar resposta á situación de emerxencia social. A este respecto, Presas reclamou a transferencia á Galiza do programa do IMV de "cara a unha Renda galega de inserción social e laboral concibida como un rendemento básico que englobe o conxunto de prestacións" co obxectivo de "que ningunha persoa residente na Galiza caia ou fique na pobreza e na exclusión social". Na mesma liña, a deputada do BNG urxiu o Goberno a asumir as propostas da Rede Galega contra a Pobreza, nomeadamente nos aspectos referidos ás persoas sen fogar e á erradicación do chabolismo. O Partido dos Socialistas da Galiza tamén instou o Goberno a desenvolver medidas de apoio aos sectores máis golpeados pola crise. Nunha proposta defendida por Juan Carlos Francisco Rivera, reclamou "axudas directas ao sector dos hoteis, restaurantes e cafetarías da Galiza por importe de 100 millóns de euros" e "suplementos de axuda directa aos autónomos e pemes afectados pola Covid-19, por importe de 150 millóns de euros". Francisco Rivera esixiu á Xunta da Galiza un maior compromiso con aqueles colectivos en risco de exclusión social e demandou un reforzo do servizo de axuda no fogar, mediante "o aumento da porcentaxe que asume a Xunta no financiamento do servizo de axuda no fogar ordinario". A proposta dos socialistas apostou por un maior apoio da Xunta da Galiza aos concellos para facer fronte ás urxencias económicas derivadas da pandemia. Así, urxiu un aumento dos "fondos adicionais aos concellos nos orzamentos da Xunta a través de fondos locais extraordinarios pola Covid-19, distribuídos con criterios obxectivos, e un incremento do fondo de cooperación local que polo menos duplique o actual". Na mesma liña, defendeu "asumir demandas da Fegamp en relación cos fondos autonómicos dedicados aos concellos e á cobertura por parte da Xunta do financiamento de servizos prestados polas administracións locais máis alá das súas competencias". Así mesmo, a deputada nacionalista Mercedes Queixas amosou a súa preocupación pola situación do sector cultural, un dos colectivos máis afectados pola axenda económica da pandemia. Neste sentido, reclamou un diálogo da Administración galega cos representantes do tecido cultural e "un plan de rescate dos sectores culturais galegos que palíe o grave impacto económico derivado da inactividade laboral á que foron obrigados desde o comezo do confinamento". Queixas reclamou "ordes de axudas directas e específicas para o sector cultural, así como a inclusión do mesmo noutras ordes de axudas, subvencións e liñas de acceso a crédito, adecuadas á diversa tipoloxía que caracteriza o sector, contemplando a súa condición laboral, nalgúns casos, intermitente, así como a súa constitución maioritaria como autónomas, micropemes e cooperativas sociais". Ao tempo, chamou a "activar en 2021 un plan de axudas directas á creación, para reforzar o proceso creativo dos autores e das autoras galegas como primeiro chanzo de activación da cadea da industria cultural".


Summary: Desde hai centos de anos, o son das campás fica incorporado á nosa vida cotiá como un elemento máis que identifica as nosas vilas, parroquias e cidades. Malia que na actualidade o seu protagonismo semella estar a esmorecer, noutro tempo pretérito, os seus tanxidos e repeniques xogaron un papel fundamental á hora de transmitirlle á veciñanza os acontecementos máis relevantes que se producían en cada núcleo de poboación. Porén, e coa axuda dun dos campaneiros máis lonxevos da Galiza, abordamos a orixe e a evolución das campás, repasando algúns dos toques máis senlleiros da linguaxe de bronce.

Ben fose desde as altas torres catedralicias ou desde as humildes espadanas das igrexas do rural, o peculiar tanxido das campás consolidouse durante anos na nosa sociedade como un medio de comunicación fundamental para informar, difundir e coordinar todos aqueles feitos que eran de interese para os nosos devanceiros. Na actualidade, malia seguir contemplando o noso devir desde o privilexiado lugar que representan os altos campanarios, a súa relevancia está a minguar considerabelmente desde hai xa unhas décadas. E é que alén dos evidentes cambios derivados do proceso de industrialización, dos adiantos na comunicación e o transporte, ou dos efectos do denominado éxodo rural, o seu esvaecemento tamén se debe a outros factores intrínsecos, como son a progresiva mecanización dos campanarios e a falta dun relevo xeracional para as persoas que se encargaron de facelas falar até o de agora, os campaneiros. O poder e relevancia que atesouraron as campás como medio de comunicación social fica patente se nos detemos a cavilar sobre o lugar que escolleu a Igrexa católica para acubillar estes grandes instrumentos de cobre na arquitectura dos templos cristiás. Nesta conxuntura, e sumidos nunha vida asoballada polas mensaxes dixitais, ficamos alleos á paseniña desaparición dun código milenario, cuxos segredos e interpretación tan só son recoñecidos na actualidade por un número reducido de galegas e galegos. Persoas que aínda a día de hoxe son quen de recoñecer, e sobre todo de interpretar, as mensaxes que nos están a trasladar as grandes campás de bronce. Cultura milenaria Con todo, após tantos anos de convivencia, é un feito innegábel que os seus tanxidos forman parte da nosa memoria colectiva e patrimonio cultural. Son un compoñente máis que nos identifica como sociedade e que precisa ser posto en valor dunha forma axeitada. As campás falan de todo e para todas. Desde hai milleiros de anos, os seus tanxidos levan actuando como medio de comunicación social para guiar e segmentar a vida diaria das comunidades relixiosas e civís. Así, podemos afirmar que nos levan acompañado, de maneira ininterrompida, desde o terceiro milenio antes da nova era. Tense o coñecemento de que os seus primeiros exemplares apareceron nas cerimonias e rituais da China e da India. Alí, as influencias das relixións budista e hindú serán as máximas responsábeis da súa rápida expansión e do importante enriquecemento sonoro que experimentarán. Na Galiza fica constatado que, cando menos desde mediados do século V, a Igrexa católica impulsou a estreita relación existente entre as campás e o eido da relixión. En pleno espertar da Idade Media, a Igrexa artellou un código de comunicación en que, por medio dos tanxidos das campás e dos seus repeniques, organizaría as diversas rutinas que integraban o día a día da comunidade relixiosa. Naquela xénese lingüística, as badaladas das campás serviranlle para segmentar os labores ao longo do día, tanto no interior das sedes eclesiásticas como alén dos seus balados. Co decorrer dos anos, o son das campás tamén será o responsábel de marcar o ritmo vital das veciñas e das fieis. Debemos reparar en que, aínda que semelle unha cuestión menor, nun período en que non se dispuña de reloxos persoais, a percepción temporal ficaba practicamente reducida á posición que ocupaba o Sol no firmamento. A escoita atenta dos sinais emitidos polas campás cobraba de por si unha grande importancia. Badalos, igrexa e sociedade Entre as primeiras funcións que a Igrexa católica lle confiará ás campás atoparase a de organizar a vida no interior dos mosteiros. Mediante o seu son, a Igrexa delimitaba con precisión cales eran os espazos a onde se debían dirixir os monxes e tamén lles indicaba cales eran as tarefas que debían realizar en cada momento. A comunidade cenobita identificaba cos seus tanguidos a parte do día que estaba reservada para a liturxia, cando debían ocuparse dos seus mesteres, en que momento debían dirixirse ao refectorio para xantar, cando era o tempo de lecer, cando o de repousar… A máxima do Ora et Labora que dominaba a vida monacal rexíase de forma estrita polo son das campás. Desde o toque de matinas, previo albor do día, até o toque de completas, no seu solpor, as badaladas anunciaban as tarefas de cada unha das denominadas horas canónicas. Con todo, a capacidade comunicativa das campás non ficou restrinxida a delimitar as actividades que se levaban a cabo no interior dos edificios eclesiásticos. A Igrexa, coñecedora da potencialidade que tiñan as campás para trasladar as mensaxes, valeuse dos seus tanguidos para comunicarse cos seus fieis. O repertorio confeccionado ao longo dos anos é tan amplo e variado que, para realizar unha escolma dos toques máis significativos da nosa xeografía, é preciso botar man das achegas do que probabelmente sexa un dos máis lonxevos campaneiros da Galiza, Xosé Fontáns, quen aos seus 77 anos, segue a bater os badalos das campás de San Xoán Bautista de Ortoño, no Concello de Ames. Os toques de campá Tras toda unha vida subindo e baixando o medio cento de chanzos cos que conta a torre da súa igrexa parroquial, Pepe como é coñecido polos seus veciños e veciñas, apúntanos algúns dos toques máis representativos e aínda vixentes na Galiza. Sen lugar a dúbidas, o toque que máis se reproduce ao longo e ancho do noso territorio é o toque da misa. Con el, o campaneiro anuncia desde unha hora antes da cerimonia que esta vai ter lugar na igrexa. A xeito de recordatorio, repetirao cando só queden trinta minutos, o toque da media e, finalmente, anunciará a chegada do cura ao templo. Mais, aínda que o toque da misa é o que máis repeticións experimenta ao longo do ano, é probábel que para facer referencia aos tanxidos máis recoñecidos pola poboación galega debamos falar daqueles que están vencellados á morte. E é que en boa parte das nosas parroquias as campás seguen a anunciar as defuncións dos seus veciños e veciñas co denominado toque de defunto. Unha das principais peculiaridades que ten o toque de defuntos é que, segundo sexa a variación na cantidade de tanxidos e os intervalos de silencio adoptados entre badalada e badalada, estes permítenlle á veciñanza recoñecer o sexo, a idade, e mesmo a condición social da persoa que acaba de falecer. Neste senso, coméntanos Fontáns que, cando o defunto é un home, deben realizarse tres toques na campá. O primeiro deles sempre marca o "sinal", e serve de preaviso para os veciños e veciñas, os dous seguintes definen que a persoa que finou é un varón. Pola contra, no caso de producirse o pasamento dunha muller, as campás deben soar soamente dúas veces. O campaneiro puntualiza que a diferenza que se dá entre o número de toques atribuídos á morte dun home e os que se dan cando falece unha muller radica en que, na súa parroquia, o patrón é San Xoán pero, se a patroa fose a Santa María, os tres toques difundirían o falecemento dunha muller e daríanse só dous no caso de ser home. En calquera dos casos, o xeito de facer tanguer as campás é sempre lento e pausado, a vida xa chegou á súa fin, non é preciso correr. O toque que máis se reproduce ao longo e ancho do noso territorio é o toque da misa. Con el, o campaneiro anuncia desde unha hora antes da cerimonia que esta vai ter lugar na igrexa. Este vagar que acompaña sempre o toque de defuntos contrasta coa velocidade que se lles imprime ás campás cando a persoa finada é un meniño ou meniña cunha idade inferior aos sete anos -sen recibir a primeira comuñón-. Cando se dá esta conxuntura, o campaneiro reproduce o denominado toque de anxiños, que consiste en facer repenicar con gran rapidez as campás. Xosé acláranos que este toque tamén se podería reproducir até a idade dos 15 anos pero que, para isto, sempre será preciso contar coa autorización da familia da persoa falecida. Asemade, e aínda dentro do repertorio galego de badaladas mortuorias, apúntanos que tamén é cotián o rexistro do toque de cabodano, cuxo obxecto pasa por convocar os veciños e veciñas con motivo dos aniversarios dos pasamentos. Fontáns precisa que as campás trasladan novas ao longo de todo ano e que os seus badalos tan só permanecen inmóbiles coa chegada da Semana Santa. Nesta época, as verbas de bronce gardan silencio entre o mediodía do Xoves Santo e o momento exacto en que o cura pronuncia a frase "Gloria a Deus", durante a misa do Sábado de Gloria. Malia o que poida parecer, as campás non sempre son emisoras de malas novas. Nas parroquias do rural galego tamén é habitual que se difundan outro tipo eventos que preceden as xornadas de troula e ledicia. As badaladas e a solta das campás ao voo anuncian a celebración doutros santos sacramentos, como son os bautizos e as vodas, e mesmo difunden, o comezo das festas parroquiais. Os tanxidos civís A utilidade das campás no eido relixioso, aínda que diminuíu na súa práctica, chegou até os nosos días sen grandes variacións nos seu código. Pola contra, onde xa se converteron nunha reminiscencia do pasado, ficando en claro desuso, foi no ámbito civil. Non hai moitos anos atrás o son das campás estaba moi presente na vida cotiá da veciñanza. Dentro da área civil, a campá cumpría entre outras funcións a de alertar a veciñanza ante a aparición dun perigo inminente. Entre os tanxidos máis senlleiros,atópase o toque de arrebato. A súa execución tiña como obxectivo chamar a veciñanza cando se declaraba un incendio nalgunha das casas da parroquia ou nos montes próximos. Moi semellante a este primeiro era o denominado toque de tentenublo, en que o movemento enérxico dos badalos anunciaba a chegada dunha forte treboada. A súa finalidade non era outra que avisar os labregos e labregas para que puxesen en salvagarda o seu gando e apeiros. Xosé Fontáns, o home que literalmente naceu debaixo dun campanario, despídese de nós lamentando a falta dun relevo xeracional e a progresiva mecanización dos campanarios. Explica que moitas das notas e matices persoais dos campaneiros xa se perderon por mor das máquinas. En resumo... se antes oiamos campás e non sabiamos onde…, todo fai presaxiar que en pouco tempo tampouco saberemos o que nos queren dicir.


Summary: Os sindicatos lamentan a actitude da administración e afirman que "a pelota está no seu tellado".

A greve indefinida na administración de xustiza de Galiza continúa ao non haber acordo na negociación desta segunda feira entre sindicatos e Xunta. Van xa catro días de paro, centos de xuízos suspendidos e o acordo non semella próximo, máxime despois do fracaso da negociación desta segunda feira. Desde os sindicatos laméntase a actitude dos representantes da Xunta. En dúas cuestións fulcrais da táboa de demandas dos traballadores e traballadoras a actitude foi de "enroque", en palabras de Pablo Valeiras, un dos portavoces dos grevistas: o desconto por enfermidade (que non padecen noutros territorios do Estado mais si en Galiza) e o tema económico. "Neste punto presentamos unha proposta na que baixabamos 18% a demanda a respecto da primeira que fixemos", explica Valeiras en conversa con Sermos Galiza o finalizar o encontro. Os sindicatos lembran que a xuntanza desta segunda feira realizouse a petición e instancias das centrais, polo que agora o novo paso correspondería á Xunta. "A pelota está no seu tellado", indican. É a administración a que ten nas súas mans as propostas dos e das traballadoras do sector e quen debe decidir ao respecto. Mentres, continúa o paro indefinido. Esta cuarta xornada tivo un seguimento "masivo" segundo as centrais, que cifran a asistencia ao paro en por volta do 95% en Vigo e Pontevedra e en porcentaxes tamén altas no resto do país.


Summary: Tinha 61 anos e estava doente há vários meses. O seu pasamento causou profunda dor na cena musical e cultural portuguesa.

Foi-se Zé Pedro, um dos nomes imprescindíveis para entender e amar a música popular portuguesa de finais do S.XX e princípios do XXI. Co-fundador e guitarrista de Xutos e Pontapés, o mais popular grupo de rock da beira sul do Minho. Zé Pedro morreu esta quinta-feira aos 61 anos, disse à agência Lusa segundo uma fonte próxima da família. As cerimónias fúnebres terão início esta sexta-feira, no Mosteiro dos Jerónimos, sendo o funeral sábado. O estado de saúde frágil do músico não passou despercebido a ninguém. Zé Pedro lutava contra a hepatite C, já tinha feito um transplante de fígado em 2011, e prometia continuar a lutar: "Amanhã começo um novo tratamento e garanto que é para ganhar. E sei lutar e acredito", escreveu. Zé Pedro está ligado para sempre a Xutos & Pontapés. Funda a banda em 1978 quando tinha 22 anos, após colocar um anúncio no jornal: "Baterista e baixista precisam-se para grupo punk". Ele saíra do festival de Mont-de-Marsan, em França, em 1977 com o som dos Clash e dos Damned a zumbir-lhe nos ouvidos e chegara a Portugal com um alfinete espetado na boca. Como lembram na estação de música da RTP Antena-3, em Janeiro de 1979 os Xutos & Pontapés mostravam na sala Alunos de Apolo, em dez minutos iniciados às três da manhã e depois da actuação dos pioneiros do punk português, os Faíscas, que o caminho do rock'n'roll era em frente e não ficariam parados a olhar para trás. A esse primeiro concerto seguiram-se muitos outros. A banda aprimorava o som e afiava a linguagem. Na biografia escrita pela irmã, "Não sou o único", Zé Pedro fala sobre os pais e os irmãos, os altos e baixos da carreira dos Xutos e Pontapés e os problemas com a droga e o álcool, que quase lhe tiraram a vida em 2001, quando sofreu uma hemorragia interna.


Summary: Montse Davila, dobradora, é a voz galega de Galadriel, a protagonista da nova serie Os aneis de poder, ambientada no mundo de O señor dos aneis de J. R. R. Tolkien, e de Marina Quiroga, a protagonista de Un asunto privado. Davila fala da industria e dos avances que isto supón para a lingua porque, como ela di, "quen podía imaxinar algo así?".

—Xa era fan das historias de J. R. R. Tolkien?Non lin os libros nin vin as películas porque non é un tipo de temas que me atraian especialmente. É certo que durante a dobraxe si que me enganchou, como calquera outra serie da que non sabes nada, pero é diferente de cando a ves en emisión, claro. Ao dobrar non tes relación con todas as personaxes da serie e hai saltos de secuencias: non hai un percorrido cronolóxico. Por iso tamén está a dirección, para situarte e explicar a escena anterior ou o que vai vir a continuación. A referencia do orixinal sempre é importante, mais ás veces non entendes moi ben por que se di determinada cousa e, coa dirección, que xa viu todo o contido, é máis fácil darlle un xeito. —Hai persoas que tampouco son especialmente fans pero que ven esta serie para apoiar a dobraxe en galego.É unha alegría, e non o digo por min. Que este tipo de contido, tan potente, poida ser visto en galego é algo moi bo para a dobraxe e para a lingua. Quen podía imaxinar algo así? Eu non é que estea moi pendente do que se di nas redes sociais, mais ás veces si que miro algunhas cousas e todo o que vin con respecto a Os aneis de poder e a Un asunto privado é positivo. Por exemplo, unha cousa que vin moito é que se entende todo á perfección, que ás veces nas versións orixinais non é así. Claro, os actores moitas veces paran por enriba das palabras e nós non podemos facer iso. As cousas se non saen á primeira repítense até que quede perfecto de dicción, que non é doado se a versión orixinal está apurada. Desde logo foi un traballo duro, pero o resultado en xeral penso que foi moi bo. —Cre que é o primeiro paso para un cambio?Creo que a industria fai o contido que lle interesa. Isto que pasou agora vén porque, por lei, hai unha porcentaxe de contidos que as plataformas como Prime Video ou Netflix teñen que emitir en todas as linguas oficiais, mais penso que eles farán o contido no idioma que queiran e despois xa se dobrará ou subtitulará. Verémolo co tempo, desde logo isto é unha axuda. Tamén hai persoas ás que non lles gusta mirar as obras dobradas, que prefiren as versións orixinais. Desde o sector sempre dicimos que non todo o mundo pode seguir unha serie subtitulada e que hai que ter as opcións: quen queira que mire a orixinal, mais quen prefira escoitalo na súa lingua que tamén teña a posibilidade. Ademais, a dobraxe non deixa de ser un labor de difusión e de normalización lingüística. Cando se emitía o Xabarín Club hai anos, cun horario mellor que o de agora e coidando o contido, foi un fenómeno. A xente non quería ver as series noutro idioma que non fose o galego porque non se entendía doutro xeito e aprendían palabras que non se coñecían. Eu sempre son partidaria de que se hai una palabra máis similar ao español e temos unha opción máis nosa, empregar a segunda, e se é descoñecida fagámola coñecida. Fagamos que se use. —Estas dobraxes poden achegar o panorama ao que había co Xabarín Club?O público cambiou moito. Estamos falando de hai anos cando as cousas só se podían mirar a unha hora concreta. Con internet cada quen escolle o día, a hora, o contido e até a lingua. Se pode axudar? Que estea aí bo é. Teño a impresión de que a xente nova fala máis galego do que se falaba. É certo que me movo nunha contorna moi galegofalante, ben polo traballo ou pola familia, mais creo que é así. E que haxa contido axuda. Canto máis rodeados esteamos da nosa lingua máis familiar vai ser, menos descoñecida será para a xente. Tamén é certo que non é un traballo de hoxe para mañá, mais é o que dicía: quen podía imaxinalo? Quen sabía que iamos poder escoitar unha serie tan potente en galego? Era algo impensábel até non hai moito.


Summary: O bloque de oficinas para as universidades que substituirá o gran teatro previsto por Fraga e nunca rematado terá "autonomía formal" do deseñado por Peter Eisenman pero con "complicidade" O Gaiás, 300 millóns despois: de contedor sen contido de Fraga a difuso parque tecnolóxico de Feijóo

O Gaiás, 300 millóns despois: de contedor sen contido de Fraga a difuso parque tecnolóxico de Feijóo O 28 de maio pasado, catro días antes de que triunfase a moción de censura de Pedro Sánchez contra Mariano Rajoy, o presidente Feijóo anunciou que a Xunta construiría na Cidade da Cultura un novo edificio para as universidades galegas cun custo de 17 millóns de euros e que aproveitaría as estruturas a medio erguer do que ía ser o gran teatro da ópera ideado por Manuel Fraga e que nunca se rematou. Nada dixo aquel día de que o Goberno central tivese que xogar ningún papel no que se presentou como un acordo entre a Xunta e as tres universidades galegas. Este mércores, un mes despois, e xa con Pedro Sánchez na Moncloa, Feijóo presentou o deseño do novo edificio e reclamou ao novo Goberno que colabore co seu financiamento apelando agora a uns supostos "compromisos, non protocolizados, co Goberno anterior". O bloque de oficinas para as universidades que substituirá o gran teatro previsto por Fraga e nunca rematado terá "autonomía formal" do deseñado por Peter Eisenman pero con "complicidade" Segundo insistiu este mércores Feijóo, o custo do novo edificio para as universidades no espazo que deixa baleiro o teatro do Gaiás que non se rematou será 13 millóns de euros inferior ao que custaría levantalo noutro emprazamento, cifras das que a Xunta aínda non xustificou a súa orixe. Eses 17 millóns que custará o novo edificio, malia que o propio Feijóo se comprometera en 2013 a non seguir construíndo o complexo deseñado por Fraga, sairán agora ao 50% da Xunta e ao 50% das universidades a través do plan de financiamento autonómico das mesmas. Pero Feijóo quere que o Goberno central tamén achegue cargos, retomando así unha estratexia de reclamación que xa empregara no seu momento co Executivo do socialista José Luis Rodríguez Zapatero que con Rajoy volveu quedar aparcada. O que si detallou este mércores o Goberno galego é o deseño do novo edificio, do que distribuíu varias recreacións. Segundo dixo, foi deseñado por Andrés Perea, quen ocupou a dirección de obra do complexo durante a execución dos edificios previos deseñados polo arquitecto estadounidense Peter Eisenman. No seu momento, na comisión de investigación parlamentaria sobre o complexo ideado por Fraga, Perea gabara como "obra mestra moi traballada" e "dunha coherencia insólita" o proxecto global de Eisenman para a Cidade da Cultura. Agora, segundo a Xunta, o novo edificio deseñado por el integraranse cos deseñados por Eisenman cun "encaixe tanto en complicidade e entendemento co skyline do Gaiás, mais sen chegar a mimetizarse, nunha aposta por unha autonomía formal". O edificio, en cuxas oficinas traballarán 140 persoas, contará cun auditorio de 750 butacas que o converterán no máis grande da Cidade da Cultura e no seu último andar terá un xardín cuberto Ese novo edificio de catro andares acollerá "arredor de 140 traballadores" que prestarán alí o seu servizo para o novo consorcio interuniversitario así como para a Axencia para a Calidade do Sistema Universitario de Galicia e un futuro Centro Europeo de Investigación en Paisaxes Culturais. Ademais deses espazos de traballo, o edificio, denominado Fontán en homenaxe ao xeógrafo e matemático galego do século XIX, contará cun auditorio de 750 butacas que o converterán no máis grande da Cidade da Cultura e no seu último andar terá un xardín cuberto. A intención da Xunta é que as obras se liciten en xullo e comecen este mesmo ano para que a construción se remate en 2020 e poida comezar a funcionar en 2021, coincidindo co Xacobeo. "O novo Edificio Fontán contribuirá a que Galicia se coñeza mellor a si mesma", asegurou Feijóo.


Summary: Cáptanse imaxes dun exemplar atacando unha colmea en Seceda, un testemuño único en Galicia. Un dos biólogos que axudou na captura do vídeo cre que estamos "nos prolegómenos da propagación" do animal polas montañas galegas.

Un documento excepcional. As imaxes nocturnas nas que se ve un oso pardo atacando un conxunto de colmeas na parroquia de Seceda convértense no testemuño gráfico máis completo e claro sobre esta especie en Galicia, ademais de ser a primeira proba documentada en vídeo da presenza do animal na zona. No país, hai escasos precedentes de vídeos nos que se poidan ver estes exemplares e non se sabe de ningún nos que se vexan atacando colmeas. "É a primeira vez que en Galicia se grava un oso pardo atacando colmeas" No vídeo principal, duns 45 segundos, vese con claridade como o oso pardo accede ás colmeas e atácaas na procura de comida. Foi gravado na madrugada do pasado 8 de agosto. Noutras imaxes, xa de día, pódense comprobar os danos que o exemplar provocou na zona. "É a primeira vez que en Galicia se gravan imaxes de vídeo dun oso pardo dentro dunha abellariza e facendo estes danos, pero tamén é das poucas gravacións que hai deste animal", destaca Pedro Alonso, biólogo que colaborou na captura de imaxes a través da técnica do vídeotrampeo. "A excepcionalidade está tamén en que se confirma a presenza do oso pardo no Courel; ademais, parece que hai máis dun exemplar porque houbo avistamentos de dous exemplares cara ao Cebreiro hai dous meses e comprobáronse máis danos en colmeas na parte noroeste do Courel e na zona sureste, xa en León", explica Alonso, que confirma que é precisamente nesta última área leonesa onde se cre que hai crías. O incremento demográfico do oso pardo nos últimos anos provoca que se amplíe tamén a súa área xeográfica Nos últimos cinco-dez anos, como insisten os expertos, está a haber un importante incremento demográfico do oso pardo no noroeste peninsular. "E este incremento demográfico vai acompañado dunha ampliación da área xeográfica que ocupan", explica Pedro Alonso, que cre que estes ataques ás colmeas, así como os avistamentos, semellan "os prolegómenos dunha propagación" do oso pardo cara a diversas zonas das montañas orientais galegas. O hábitat do Courel é propicio para a propagación do oso, ao contar con alvarizas e refuxios naturais para a hibernación "O hábitat no Courel -tal e como explica Alonso- é bo para eles porque está inzado de alvarizas, hábitats de alimentación e cantidade de refuxios naturais para a hibernación". Hai castañas e landras que lles permiten tamén pasar o inverno. Non obstante, o biólogo advirte de que, "aínda que hábitat sexa propicio", debería acompañarse dunha serie de "medidas de xestión" que permitan "a convivencia entre o aproveitamento económico que se fai da zona, a través das colmeas, e a presenza do animal". "De non facerse nada, poderíase xerar un conflito social e aparecer o furtivismo; se estamos polo labor, hai que tomar medidas para que se poida convivir", asegura.


Summary: Andadores plegábeis, varandas, asentos de bañeira, colchóns antiescaras, máquinas con motor ou grúas. Son algúns dos activos do banco de material ortoprotésico que poñen á disposición da veciñanza a Vicepresidencia da Deputación de Lugo e o Concello de Ribadeo.

Cun fondo inicial que conta con 6 andadores plegábeis, 6 pares de varandas, 8 asentos de bañeiras xiratorios, 12 colchóns antiescaras, 3 camas con motor, 5 grúas e 2 cadeiras de ducha con rodas bota a andar no Concello de Ribadeo o banco de material ortoprotéxico para persoas con autonomía limitada, unha iniciativa que nace a través dun convenio coa Vicepresidencia da Deputación de Lugo, en concreto, das Áreas de Benestar Social e deporte á fronte das que está o nacionalista Antonio Veiga."Este proxecto pretende organizar os préstamos deste material a pacientes con limitacións moderadas ou graves na súa autonomía persoal e con recursos económicos limitados; sempre coa finalidade de facilitar ás persoas coidadoras as tarefas de atención dos pacientes no domicilio, e a mellora da súa calidade de vida" sinalou Antonio Veiga na súa visita ao almacén municipal onde se garda o material adquirido, unha iniciativa que cobra máis valor nun momento no que, segundo sinalou, a aplicación do decreto da sanidade instaura o copago tamén nos materiais ortoprotésicos para a práctica totalidade da poboación. O material xestiónase a través do empréstito ás veciñas e veciños que teñan unha limitación da autonomía persoal e precise de axuda técnica domiciliaria. O banco créase a través da convenio entre a entidade local e provincial de 9.655,22 euros. .


Summary: Medir para avaliarse e poderpoder actuar. O Concello de Pontevedra pon en marcha un observatorio para coñecer de forma sistematizada cal é a incidencia do modelo urbano que impulsa o Goberno local sobre o medio ambiente, a través de indicadores como as augas, a atmosfera, os residuos, a mobilidade e o territorio.

Pontevedra conta cun novo instrumento para medir o impacto que ten sobre o medio ambiente o modelo de cidade que funciona desde 1999, data na que no Goberno local pechou o centro ao tráfico rodado, e para avaliar as súas políticas urbanas. Esta semana, a concelleira de Promoción da Cidade, Anabel Gulías, presentou o Observatorio PO2, unha iniciativa que se desenvolverá en colaboración co grupo de investigación G4+ da Universidade de Vigo e que servirá para facer medicións ambientais sistemáticas. "Emprendemos este camiño para ver como o desenvolvemento urbano afecta á calidade de vida das persoas, non só no que ten a ver coa contaminación atmosférica, senón noutros aspectos como a contaminación acústica e luminosa e outros efectos, ou coa xestión hídrica, un recurso moi valioso, e a implementación do novo modelo de residuos mediante a compostaxe", sinala a edila, en declaracións a Nós Diario. O observatorio, cuxa posta en marcha chega despois de cinco meses de traballo técnico e de reunións con expertas, empresas concesionarias e entidades ambientalistas, fará un seguimento de 186 indicadores en cinco ámbitos como son as augas, a atmosfera, os residuos, a mobilidade e o territorio. "Se queremos falar en serio de economía circular, de axendas urbanas e de desafíos medioambientais nas cidades débense implementar políticas urbanas concretas", indica Gulías, que lembra que esta ferramenta está vinculada á campaña municipal EfectoPO2, centrada na emerxencia climática e no papel de Pontevedra nas medidas para combatela. Os datos, que estarán abertos á cidadanía, permitirán, en palabras da concelleira, "ver que os efectos de entender o espazo público como un dereito teñen beneficios ambientais", mais tamén permitirán detectar se algunha das accións que se leven a cabo non ten os efectos esperados, de cara a poder corrixila.


Summary: Un libro de poesía de gran perfección estrutural e estilística. Estas foron as verbas do xurado do Fiz Vergara Vilariño sobre Montaña Ioga, o poemario de Lupe Gómez que se fixo coa XXI edición do certame.

Como recibiu este recoñecemento? Cunha emoción fondísima, porque é un premio moi entrañábel. Agora faime sentir moi unida á persoa de mirada limpa que foi Fiz Vergara. El, coa súa fraxilidade, construíu un universo poético brillante no que se reflicten a terra e o pobo galego. Sempre lle tiven cariño a este certame. Sobre que versa Montaña Ioga? Os temas principais son o ioga e a natureza. O libro xurdiu no confinamento, cando quedei sen as miñas queridas clases de ioga coa profesora Julia Ferro. Logo ela xubilouse. Quixen facer un libro de ioga poético. Transformar os voos tranquilos do corpo en poemas, que tamén están atravesados polo asombro ante a beleza dos espazos rurais. Falo neste poemario das perlas ocultas no parto cósmico da terra e da voz suave do liño. Quixen estabelecer unha relación saudábel e amorosa coas palabras, aínda que seguen aparecendo versos combativos e intensos, en tensión constante coa vida. Por que decidiu empregar o ioga como fío condutor da obra? Practiquei ioga durante uns quince anos nos Basquiños e na Almáciga (Compostela). Curoume moitas veces, alimentoume a nivel creativo e modelou a miña vida e a miña escrita. Adquirín flexibilidade corporal e tamén verbal. Era un ioga moi natural, nada artificioso, como unha praia secreta na que a auga do mar fluía como unha canción serena. Recordo que en Camuflaxe había moitas horas de ioga, un ritmo sostido de silencio. Foi presentado baixo o lema Auga do río Sarela. A que se debe isto? Intuín que ese lema tan compostelán me daba sorte ao presentarme ao premio, como se o río fose unha nota musical que acompañaba o meu esforzo, o meu traballo. A auga de todos os ríos é a miña amiga desde sempre. Hai lugares como o paseo do río Sarela que me acollen e me ofrecen a súa plenitude. Son persoa moi camiñante na cidade e na natureza. Quería plasmar ese dinamismo, ese fluír gozoso. Montaña Ioga ten pinceladas da Compostela máis rural e auténtica, a que me leva da man a Fisteus. Son os vellos calendarios nas paredes vellas da Ribeira de San Lourenzo. O futuro e o abandono escritos nas meixelas do río, na súa luminaria. Recentemente, tamén recibiu o premio Leiras Pulpeiro por Muiñeira da Pinguela. Si. Quixen facer poesía etnográfica e inspireime na miña veciña Pilara e no seu home Manuel, do muíño da Pinguela. É un verde paraíso de remotas sonoridades na miña aldea Fisteus. A orixe da Muiñeira da Pinguela é unha reportaxe fotográfica que fixen nos anos 90, cando era estudante de Xornalismo. Interésame poetizar a memoria que navega intacta nas fotografías antigas. Para min, as fotos son paisaxes antropolóxicas. Este pequeno poemario forma parte dun proxecto aberto que quere pronunciar en voz alta os nomes das veciñas labradoras, as súas voces baixas. Elas eran territorios de ampla luminosidade naquela infancia dos anos 70. Escribín Reverberación, poema dedicado a Xohana Torres, veciña nosa nun eido de robusta esperanza; e Coplas a Lola para outra veciña á que quixen moitísimo. Vou seguir desenterrando esa memoria comunal de mulleres feitas de terra e pan. Cal cre que é a situación actual do panorama literario en galego? Neste momento, a nosa lingua é como un animal de pel delicada. Podemos coidala, agarimala, traela para a corte, darlle de comer ou ben deixala durmir fóra, en terra erma. Logo, virán de noite os lobos e destruirán todo. O animal deixará de respirar cando a noite ladre como unha gorxa seca. Temos que estar moi coidadosamente esa corte con toxo bravo do monte, con cariño e coa inocencia das nosas mans. Todos os días, vive e latexa a nosa lingua co seu corazón de vaca salvaxe.


Summary: A CIA promoveu un proxecto -Weeping Angel- que lle permite utilizar as smart tv de Samsung -fabricante sul-coreano- para gravar as conversas no salón da túa casa.

A operativa de Weeping Angel é a introdución nas smart tv de virus que provocan erros nos aparatos. Unha vez apagados polas persoas usuarias, e cando están aparentemente desligados, os micrófonos das televisións cobran vida e comezan a gravar todas as conversas. Non fai falta que o persoal da CIA se desprace a túa casa para colocarche un micrófono, xa o leva de serie a túa smart tv. Weeping Angel é un dos múltiples proxectos de espionaxe da CIA postos ao descuberto pola última investigación do portal Wikileaks, que dirixe desde a embaixada de Ecuador en Londres o ciber-xornalista australiano Julian Assange. Antigos funcionarios da CIA consultados por Reuters outorgan credibilidade ás revelacións de Wikileaks, nomeadamente pola verosimilitude dos códigos cuxo uso se atribúe á axencia de investigación norteamericana. As técnicas empregadas polos ciber-espías dirixidos desde Langley permitirían a desencriptación das mensaxes de plataformas como WhatsApp, ao se teren descuberto fallas de seguranza nos sistemas Android. CIA tamén disporía de informes sobre as fallas de seguranza nos Iphone e nos aparatos informáticos de Apple. Os documentos filtrados por Wikileaks mostrarían que nesta espionaxe masiva a CIA tería achado a colaboración dos servizos de intelixencia británicos. A filtración -que Wikileaks baptiza como Vault 7- volta a mostrar a vulnerabilidade dos sistemas de seguranza da CIA e demais axencias de intelixencia dos EUA, após as revelacións sobre os seus operativos de espionaxe feitas por Chelsea Manning en 2010 e por Edward Snowden en 2013. Esta segunda feira, Wikileaks filtrou por volta de 9.000 arquivos secretos da CIA, a primeira entrega dunha serie de documentos clasificados que a plataforma de Assange tería no seu poder e que abranxen o período 2013-2016, isto é, parte do derradeiro mandato de Barack Obama na Casa Branca. O despregamento da CIA para orquestrar este xigantesco operativo de espionaxe alcanza tamén solo europeu: o Centro de Ciber Intelixencia da axencia, que ten os seus cuarteis xenerais en Langley, dispón dunha base de apoio en Frankfurt, desde a cal se monotoriza toda Europa, Oriente Próximo e África.


Summary: CIG, CUT e CCOO convocaron a mobilización e chaman o cadro de persoal de montaxe da factoría a non acudir ao seu posto coincidindo coa xornada de traballo extraordinaria do vindeiro sábado día 8.

O malestar esténdese por todo o sector da automoción, desde auxilares até a factoría que é o elo principal da cadea. O aumento dos ritmos e cargas de traballo están a levar os operarios até o extremo. Someténdoos a unha sobrecarga física e mental. Neste marco, a dirección de Citroën tomou a decisión de incrementar a cadencia de traballo a partir deste mes de xullo, cando está previsto que se fabriquen nove vehículos máis en cada unha das tres quendas sen que isto supoña a contratación de máis traballadores. A resposta de CIG, CUT e CCOO foi convocar unha concentración, que decorreu este sábado 1 de xullo, para alén de chamar a o persoal a non acudir ao seu posto coincidindo coa xornada de traballo extraordinaria do vindeiro sábado día 8. Centos de traballadores, máis de mil segundo os convocantes, tomaron parte na mobilización, que comezou cunha concentración ás portas da factoría para a seguir saír en manifestación até Castrelos e retornar á fábrica. Os sindicatos piden unha mellora no equilibrio dos repartos creando máis postos na liña (segundo os seus cálculos sería necesario contratar 30 persoas, 10 por quenda) e concretar cal vai ser o incremento dos descansos que se van establecer mentres dure esta nova cadencia. A decisión da empresa vai supoñer aumentar produción nun coche cada hora (nove por quenda), o que vai recaer sobre as costas do persoal de montaxe, que xa atura cargas de traballo moi elevadas. Para os sindicatos, os repartos de traballo establecidos pola dirección son "irrealizábeis" ao tempo que lembran que o aumento do nivel de traballo provoca uun importante índice de absentismo: na actualidade arredor de 400 dos 5500 empregados da factoría viguesa atópanse e baixa, a metade dende hai máis de seis meses.


Summary: Critica a "deixadez da administración no tocante a recuperación do parque" e demanda accións que eviten a súa "continua eucaliptización". Anuncia a posta en marcha de iniciativas para poñer en valor as riquezas do espazo e o seu "abandono".

A Plataforma para a Defensa das Fragas do Eume denuncia a situación na que se atopa o Parque Natural cando se vai cumprir un ano do grande incendio que sufriu o lugar. A Plataforma critica a "deixadez absoluta" coa que actuaron os distintos gobernos da Xunta de Galicia ao non aprobar o PRUX (Plan Reitor de Usos e Xestión) do Parque. Lembra tamén a "falla de previsións e a descoordinación na extinción do incendio por parte da Dirección do Parque e da Xunta de Galicia" e sobre todo denuncia a ausencia de accións para a recuperación do parque e para frear a súa "continua eucaliptización". Afirman que despois dun ano do incendio "tan só se actuou timidamente e nas zonas visibles (entorno do mosteiro, estradas asfaltadas) coa colocación dalgunha barreira vexetal para evitar a erosión producida pola chuvia" e que "no corazón da fraga xusto onde as ladeiras son máis empinadas non se fixo ningún tipo de actuación e polo tanto a erosión foi e é moi alta con frecuentes desprendementos durante todo este inverno". Alertan de que "a vexetación que está colonizando a zona queimada son principalmente eucaliptos e no mellor dos casos xestas, toxos e fentos que se van converter en combustible para futuros incendios". E engade que "unha inspección as zonas máis danadas deixan en evidencia que moitas árbores autóctonos, mesmo centenarias non van abrochar nesta primavera ou no mellor dos casos que sexa a súa derradeira primavera con vida por culpa de ter a codia morta en todo o seu perímetro". Tamén critican a non inclusión do incendio das Fragas no Real Decreto-lei 25/2012, de 7 de setembro, polo que se aproban medidas urxentes para paliar os danos producidos polos incendios forestais e outras catástrofes naturais. A Plataforma salienta que as Fragas do Eume "seguen vivas" e tamén "a sensibilidade popular para defendelas". Anuncia que vai por en marcha nos vindeiros días medidas para levar á primeira plana das redes sociais e dos medios de comunicación "a existencia das súas marabillas e tesouros naturais xunto coa súa problemática e abandono".


Summary: A estrea na Galiza será o 13 de novembro na Praza do Berbés de Vigo.

A asociación Ecoloxistas en Acción vén de anunciar a estrea do documental Alegría, dirixido por Luís Otero, con motivo do 20 aniversario do "desastre ecolóxico provocado polo afundimento do petroleiro Prestige". O colectivo ambientalista explica que escolleu este título porque "Alegría!" era o berro de guerra contra o chapapote que os voluntarios e voluntarias entoaban cando o cansazo facía efecto neles". Nunca Máis, '20 anos de dignidade' e "motivo de orgullo" da Galiza Sinala que coa produción desta peza audiovisual "quere lembrar que é necesario mellorar a coordinación de medios operativos permanentes e unidades de vixilancia marítima", así como "aumentar a cantidade e calidade das inspeccións dos buques que atracan no litoral da Galiza". Cartel promocional do documental 'Alegría' "Que hai pequenos Prestige diarios, en forma de sentinazos [resultado da limpeza irregular das cubas no mar]. Que temos tamén que romper con este modelo dependente do petróleo, cuxas desgraciadas consecuencias para o planeta coñecemos", subliña nun comunicado Ecoloxistas en Acción. Uxía: "Nunca Máis foi o paraugas baixo o que nos puxemos todas e todos" Aliás, o colectivo ecoloxista fai fincapé na vaga de solidariedade que, "suplindo a carencia de medios coa forza da ilusión, foi quen de enfrontarse a gran mancha negra mentres o Goberno galego, ausente, seguía negando a súa existencia". Calendario de presentacións A estrea de Alegría terá lugar esta sexta feira no Ateneo A Maliciosa de Madrid. O día seguinte, sábado 12 de novembro, será a quenda no Museo do Mar de Barcelona, ao abeiro do programa de actividades do centro. 'Sermos Galiza' recupera a memoria do 'Prestige' 20 anos despois da catástrofe A primeira proxección na Galiza decorrerá o domingo 13 na Praza do Berbés de Vigo, seguida dun coloquio sobre as consecuencias da catástrofe. A estrea do documental estará precedida dunha mesa redonda no Pub Moch sobre a destrución de hábitats mariños e a perda de vida silvestre en toda Europa. A partir da vindeira semana, a peza audiovisual percorrerá outras cidades da Galiza. Estará no Cineclube pai Feixoo de Ourense o día 16; o Museo do Pobo, en Santiago de Compostela, acollerá a proxección o 18 de novembro. O Teatro Principal de Pontevedra (día 19), o Museo do Mar en Lugo (día 20), e o Círculo de Artesáns da Coruña (22 de novembro) serán as seguintes paradas do documental.


Summary: O fogo comezado na tarde de onte na parroquia pontevedresa de Canicouva xa queimou máis de 120 hectáreas de monte entre Ponte Caldelas e Pontevedra.

A veciñanza de Ponte Caldelas e Pontevedra pasou unha noite moi dura pola proximidade do lume aos núcleos de poboación e pola rápida expansión do mesmo como consecuencia das masivas plantacións de eucaliptos. O concelleiro delegado para Canicouva no equipo de Goberno de Pontevedra, Raimundo Carballo, cualificou a noite como "de calma máis que tensa" e significou que "durante toda a noite a maioría dos veciños non puideron durmir porque salta as muxicas e se non hai control aparecen de seguido novos fogos". Carballo sinala Nós Diario que "o tempo de reacción das brigadas sempre é excesivo porque se non atacas o lume ao comezo despois dificúltase moito apagalo". Neste sentido, os propios brigadistas veñen denunciando desde hai anos este feito, criticando que un avión tarde máis dunha hora en poder operar en calquera incendio polos traballos de posta a punto previos. Carballo significa que "mentres non se cambie o modelo e o tipo de cultivo non hai solución". A este respecto, comenta que "durante a noite a totalidade das persoas que estivemos no lume de Canicouva tíñamos claro que ou se vai a outro cultivo que non sexa o eucalipto ou non hai que facer". Neste sentido, advirte da rapidez da transmisión das lapas neste tipo de árbores. Ponte Caldelas é outro dous puntos quentes deste incendio. O alcalde da localidade, Andrés Díaz, recoñecía na súas redes sociais que "está sendo unha noite moi dura" e sinalaba as dificultades na zona de Cristo Rei e na área do monte de Baltar. Na maña, de hoxe continuáronse cos traballos en ámbitos especialmente afectados desta localidade.


Habitualmente, o Día da Patria é un test que serve para coñecer o estado no que se atopa o nacionalismo galego. Permite visualizar as propostas que formula a respecto dos problemas que ten o País e a capacidade mobilizadora que é capaz de concitar arredor das mesmas. O Día da Patria permite visualizar as propostas que formula a respecto dos problemas que ten o País e a capacidade mobilizadora que é capaz de concitar arredor das mesmas Nesta ocasión, o contexto económico, social e político resulta moi singular. A persistencia dunha crise que provoca graves impactos na maioría da poboación e a repetición de importantes casos de corrupción alimenta unha notábel desconfianza social na elite política, nomeadamente nos gobernos de Madrid e de Santiago. Ademais, dende novembro de 2011, Mariano Rajoy demostrou que está disposto a utilizar o shock da crise para recentralizar o Estado e fixar unhas novas regras nas relacións entre os poderes territoriais mentres Feijoo asume como propio semellante discurso e renuncia a calquera obxectivo que supoña afirmar unha personalidade diferenciada fronte ás directrices da rúa Génova. Os recentes comicios europeos permitiron constatar a existencia dun número importante de persoas que desexan protestar nas urnas contra o modelo económico e político vixente mediante o apoio a aquelas opcións menos vinculadas ás siglas preexistentes e mais proclives a fórmulas de encontro entre sectores procedentes de anteriores afinidades políticas. Neste contexto, o nacionalismo galego vive instalado na situación derivada da división oficializada a partir da Asemblea de Amio. Nestes dous anos e medio transcorridos non se confirmaron as principais expectativas sinaladas por uns e por outros naquel momento. O BNG padeceu unha notábel perda de credibilidade que o desprazou do terceiro posto que ocupaba no "ranking" das preferencias dos votantes. CxG non foi quen de construír un espazo de influencia social que asegure a viabilidade da súa existencia. ANOVA conseguiu, certamente, un éxito inesperado grazas á materialización da fórmula AGE pero está pagando unha peaxe interna que non se compadece co proclamado consenso a respecto do proxecto renovador postulado no verán do ano 2012. O arquipélago no que cristalizou o nacionalismo galego con presenza institucional exhibe unha preocupante impotencia para converxer nunha celebración unitaria neste 25 de xullo. Resulta imposíbel atopar denominadores comúns suficientes para sustentar unha mobilización conxunta cando existe unha evidente demanda de unidade e cooperación entre os sectores mais críticos da sociedade? Para a refundación do nacionalismo deberán rexistrarse tres condicións relevantes: o establecemento dun mínimo acordo programático, a disolución das organizacións existentes e a configuración de equipas dirixentes totalmente renovadas O Día da Patria podía ser unha oportunidade para demostrar que hai –entre todos os segmentos do nacionalismo- unha vontade medianamente consistente para reconstruír a unidade perdida. Sería inxenuo descoñecer que hoxe por hoxe tal circunstancia non se dá. Para que, no futuro, a refundación do nacionalismo galego pase das invocacións retóricas ao plano dos propósitos prácticos deberán rexistrarse, polo menos, tres condicións relevantes: o establecemento dun mínimo acordo programático, a disolución das organizacións existentes e a configuración de equipas dirixentes totalmente renovadas. Para acadar a primeira condición hai unha abondosa literatura elaborada durante os últimos vinte anos que pode ser actualizada tomando como referencia a evolución constatada no corpo social galego. Para que o demais –eliminación de siglas e promoción de persoas pouco contaminadas polas liortas do pasado- sexa realizábel é preciso practicar a xenerosidade que estivo presente nas mellores tradicións do movemento galeguista do século XX.


O próximo 24 de abril cumprirase o centenario do Xenocidio armenio, acaecido en plena I Guerra Mundial, cando as autoridades do entón Imperio otomán ordenaron o desprazamento e exterminio de poboacións armenias historicamente asentadas en Istambul e outras localidades da provincia de Anatolia. Polo contrario, Turquía, que nega oficialmente a veracidade deste xenocidio, apréstase a celebrar ese mesmo día outra onomástica: o centenario da batalla de Gallípoli, na que os otománs lograron repeler o poderío naval británico no Estreito dos Dardanelos. A celebración de ambas efemérides anuncia o afondamento das controversias históricas principalmente entre Turquía e Armenia pero que, igualmente, implicaría a participación doutros países (como Rusia e Irán) e a alteración do equilibrio estratéxico noutros contextos (espazo euroasiático, conflito de Nagorno Karabaj), determinados por diversas variables de intereses xeopolíticos. Neste sentido, a mediados de marzo, o primeiro ministro turco Recep Tayyip Erdogan presuntamente tentou persuadir ao presidente ruso Vladimir Putin a non asistir aos actos de conmemoración do centenario do xenocidio armenio que se levarán a cabo en Ereván, capital armenia, a partir do próximo 24 de abril, por convite persoal do presidente armenio Serzh Sargsián. A controversia e os pulsos internacionais establecidos recentemente por parte dos gobernos turco e armenio para persuadir á comunidade internacional a asistir as súas respectivas conmemoracións, atiza igualmente outras variables xeopolíticas como o conflito de Nagorno Karabaj, que implica directamente a Acerbaixán, Armenia e Turquía, así como a participación diplomática e xeopolítica de Rusia e Irán. Por tanto, o xenocidio armenio é obxecto de agudas polémicas e controversias no plano internacional. A diáspora armenia, principalmente establecida en Europa, EUA, Oriente Próximo e América Latina, foi especialmente activa á hora de persuadir, a través de diversos lobbies, sobre a veracidade do xenocidio de 1915 e a culpabilidade establecida en torno ás autoridades otománs e da súa sucesora República de Turquía. De feito, en 1965, a República Oriental do Uruguai, que conta cunha notable diáspora armenia, foi o primeiro país en recoñecer oficialmente este xenocidio. A polémica das teses históricas Ata o momento, un total de 22 países recoñecen a veracidade deste xenocidio, entre os que destacan a actual República de Armenia, Rusia, Francia, Canadá, así como diversas rexións e comunidades nacionais en Gran Bretaña (Escocia, Gales), Estado español (Cataluña, País Vasco) Canadá (Quebec e Ontario), Australia (Australia Meridional e Gales do Sur), Brasil (Ceará e São Paulo) e 42 dos 50 estados que forman parte de EUA. Na maioría destes países e rexións existen numerosas comunidades de armenios, moitos deles exiliados desde a época das deportacións. Noutras instancias internacionais, o xenocidio armenio igualmente é recoñecido polo Parlamento europeo e a subcomisión de Nacións Unidas para a Prevención contra a Discriminación e a Protección das Minorías. É de considerar que a actual República de Armenia é un país independente desde 1991, trala desintegración da URSS. Durante case todo o século XX, en total sete décadas entre 1921 a 1991, a actual Armenia formou parte da URSS como República Socialista Soviética de Armenia, polo tanto sen capacidade legal e xurídica independente como para erixirse no voceiro oficial da condena e recoñecemento deste xenocidio. Foi, mais ben, o activo labor da diáspora armenia a que propulsou este recoñecemento internacional. De alí a que, entre outras cousas, diversos historiadores denominen ao mesmo como o "xenocidio silenciado". Para os armenios e todos aqueles que recoñecen oficialmente este xenocidio, comunmente considerado como o antecesor do Holocausto xudeu e doutros procesos de exterminio acaecidos durante o século XX, o fundamento principal que verificaría estes sucesos están contidos nos denominados "arquivos andonianos", contemplados e documentados por Aram Andonian, principalmente a partir de 1920, sobre os sucesos acaecidos contra os armenios por parte das autoridades otománs entre 1915 e 1917. Outra fonte documental relevante constitúeno o diario de Henry Morguenthau, embaixador estadounidense en Istambul (1913-1916). Ambos, Andonian e Morguenthau, exerceron unha relevante influencia no entón presidente estadounidense Woodrow Wilson, principal impulsor da Conferencia de Paz de Versalles que determinou a configuración dos sistema internacional da primeira posguerra mundial. Wilson propugnaba a creación dun Estado armenio independente na Anatolia turca, do mesmo xeito que sentou as bases para a eventual constitución dun Estado curdo. Segundo diversas fontes, o xenocidio armenio cobrou a vida de máis de millón e medio de armenios. Outras fontes, principalmente armenias, adxudican a Adolf Hitler a súa xustificación do Holocausto xudeu e do exterminio da "raza polaca", argumentando ante o seu Estado Maior que "os turcos fixeron os mesmo cos armenios en 1915". Esta declaración aparentemente foi realizada pouco antes da invasión nazi a Polonia en setembro de 1939. Pola súa banda, a actual República de Turquía, considerada historicamente como a entidade estatal sucesora do Imperio otomán, negouse sistemática e oficialmente a recoñecer este xenocidio, un aspecto que ven provocando fortes tensións xa non só nas relacións turco-armenias senón con outros países, principalmente europeos, así como dentro das cada vez menos intensas negociacións de eventual ingreso turco á Unión Europea, principalmente desde a petición de admisión levada a cabo por Ankara desde 1987. En Turquía, o referente que fundamenta as teses negacionistas é o historiador Türkkaya Ataöv, profesor da Universidade de Ankara. A grandes resgos, Ataöv ten fundamentado as súas teses na perspectiva de focalizar que, en vez dun xenocidio sistematicamente perpetrado polas autoridades otománs contra as poboacións armenias, mais ben existiu unha "xenocidio turco" produto da intromisión de elementos subversivos armenios, considerados oficialmente como "terroristas" en Turquía, contra poboacións campesiñas turcas na Anatolia. Estas accións estarían igual e presuntamente instigadas dende o exterior, principalmente por parte da Rusia zarista e outras potencias occidentais, na pretensión de desmembrar o Imperio otomán. Con todo, na Turquía contemporánea tense dado tímidos pasos revisionistas que cuestionan as teses oficiais de Ataöv. Con motivo do 90º aniversario do xenocidio armenio en 2005, o primeiro ministro turco Erdogan pediu a creación dunha "comisión imparcial de historiadores turco-armenios" orientada a verificar os feitos. Non obstante, o peso da tese oficial de Ataöv e dos sucesivos gobernos turcos dificulta a concreción de visións revisionistas, a pesar de existir algunhas delas, principalmente por parte de escritores como o Premio Nobel Orham Pamuk e historiadores como Halil Bektray e editores como Hrant Dink, este último asasinado en 2007. Silenciados no seu país, estes escritores instaron ante as autoridades turcas a pedir un recoñecemento histórico e un perdón oficial ante os armenios, obtendo respaldo exterior e, incluso, participando na conmemoración anual en Ereván. A xeopolítica tamén conta Así, o contexto 2015 presentado en torno ao centenario do xenocidio armenio aduce de agudas controversias de revisionismo histórico, igualmente determinadas polos imperativos xeopolíticos e o reacomodo de equilibrios de poder, principalmente entre Turquía e Armenia. Neste sentido, Armenia celebrará o próximo 24 de abril un xenocidio que claramente constitúe un símbolo da súa identidade nacional. Polo contrario, Turquía celebrará nesa mesma data outra onomástica de orgullo nacional e militar, sendo o seu triunfo na batalla de Gallípoli de 1915, onde lograron derrotar o dominio naval británico. Precisamente, o estratega desta defensa otomá en Gallípoli, situada no estratéxico estreito dos Dardanelos, foi un mozo oficial, Mustafá Kemal, posteriormente nomeado Atatürk, creador da moderna República turca en 1923 e auténtico icona nacional turca. Atatürk é igualmente acusado pola diáspora armenia de perpetuar outro xenocidio armenio a través de diversas matanzas e deportacións realizadas entre 1922 e 1923, durante a denominada "guerra de liberación turca" que levou á posterior proclamación da República turca en outubro de 1923. A pasada semana, Erdogan presentou unha serie de documentos que presuntamente tentarían resolver a polémica histórica sobre o xenocidio armenio, durante unha exposición sobre a I Guerra Mundial actualmente en curso en Istambul. Así, Erdogan dirixiu a súa atención concretamente cara a diáspora armenia, instándoa a que presentara documentos históricos cribles sobre o xenocidio armenio. Nesa dirección, a súa comunicación con Putin persuadíndoo a non asistir á conmemoración do xenocidio en Ereván confirmaría o peso da xeopolítica dentro da controversia histórica establecida entre Turquía e Armenia. Rusia, tradicional aliado armenio, ven realizando un realiñamento xeopolítico con Turquía desde a segunda reelección de Putin en 2012 e, principalmente, trala crise de Crimea (marzo de 2014). Erdogan apoiou a Moscova no seu pulso con Occidente por mor da crise ucraína, toda vez Ankara tenta consolidar a súa alianza estratéxica con Rusia a fin de alterar o equilibrio estratéxico no Cáucaso (particularmente no conflito de Nagorno Karabaj e os pulsos con Armenia) e Oriente Próximo (Siria e Estado Islámico) Neste sentido, a recente petición do líder independentista curdo Abdallá Oçalan de pedir á guerrilla da PKK a deposición definitiva das armas, dá a entender unha nova estratexia por parte de Erdogan, determinada a potenciar un acordo cos curdos ante a eventualidade de concreción dun Estado curdo independente no norte de Iraq. Con sinuosos movementos xeopolíticos, Ankara tenta alterar os equilibrios existentes en clara consonancia de fomentar os seus intereses cercando, ó mesmo tempo, calquera iniciativa do goberno armenio de Sargsián e da influente diáspora armenia. Pola súa banda, Armenia non escapa á configuración destes eventuais novos equilibrios. A finais de xaneiro, o ministro iraniano de Exteriores, Javad Zarif, visitou Ereván, elevando as relacións bilaterais entre Armenia e Irán a un nivel de cordialidade diplomática, pero coa perspectiva enfocada en Moscova. Nesta visita, Zarif instou a Rusia a aceptar o ingreso armenio na Unión Económica Euroasiática impulsada por Putin e oficialmente establecida en xaneiro pasado. Paralelamente, Zarif e Sargsián adiantaron proxectos de infraestruturas ferroviarias comúns e outros de carácter enerxético, como o oleoduto South Stream impulsado por Rusia. Se ben Rusia é observada como unha especie de protector xeopolítico armenio desde a súa independencia da URSS en 1991, Irán igualmente ten servido como un actor diplomático chave á hora de potenciar o cese ao fogo en Nagorno Karabaj, especialmente no seu rol de mediador cara Turquía e Acerbaixán. Tanxencial ou directamente, as respectivas conmemoracións en Ereván e Ankara tanto do xenocidio armenio como da batalla de Gallípoli a partir do próximo 24 de abril semellan presaxiar un pulso de reacomodos do equilibrio estratéxico euroasiático entre Turquía e Armenia, con países chave como Rusia e Irán na recámara de atención. Con todo, o auténtico reacomodo estará contido nunha reconciliación global entre turcos e armenios, que permita superar a polarización fraguada por décadas de feridas históricas aínda sen pechar.


Summary: A empresa eléctrica deberá responder pola turbidez do río Eume segundo anunciou a conselleira de Infraestruturas, Ethel Vázquez no Parlamento. BNG e PSOE criticaron a actuación da Xunta e pediron unha solución definitiva ao problema.

O expediente a Endesa polo episodio de turbidez no río Eume por mor da xestión do encoro segue en tramitación e "analizarase o alcance da sanción", en palabras da conselleira de Infraestruturas e Mobilidade, Ethel Vázquez. Así se pronunciou nunha comparecencia no pleno do Parlamento na que tamén reivindicou modernizar "en tres semanas" a estación de tratamento de auga potábel de Pontedeume, "para garantir a calidade da auga a todos as veciñas e os veciños", algo que o alcalde "non fixo" porque "non foi capaz". Por parte dos grupos con representación no Parlamento, o deputado do BNG Ramón Fernández exixiu á conselleira un proxecto con "ambición" que pase pola "recuperación e dinamización" da zona, que, segundo dixo, está afectada pola actividade mineira de anos. O episodio de turbidez foi, na súa opinión, a "crónica dun desastre anunciado". Por este motivo preguntou se "vai exixir unha solución definitiva ou será un novo parche?", preguntoulle, en alusión a Endesa. Neste sentido, pediu tamén unha auditoría sobre o estado do río e a "obrigada participación" da compañía, "que debe asumir os custos". Desde o PSOE, o deputado Pablo Arangüena acusou á titular de Infraestruturas de "desvergoña" e "elusión de responsabilidades", tras os reproches desta ao alcalde de Pontedeume. "Que desvergoña e que cara máis dura!", exclamou nun momento da sesión. Respecto diso, chamou a atención sobre que o río é "o núcleo" do parque das Fragas do Eume e "non é unha infraestrutura nin pode ser tratado como tal". Por último, o popular Martín Fernández Prado defendeu o "compromiso" da Xunta diante a problemática de turbidez do río Eume.


Summary: A burbulla do fútbol alcanza os 4.000ME, en forma de débeda, e pode estourar en calquer momento. Os dados púxoos sobre a mesa, na súa comparecencia perante o Congreso, o presidente do Consello Superior de Deportes, Miguel Cardenal. O BNG, por boca de Rosana Pérez, denunciou que no último semestre a débeda dos clubes coas administracións públicas só se reduciu en 150ME.

Nos últimos seis meses, a débeda do fútbol profesional coas administracións públicas (basicamente Axencia Tributaria e Seguridade Social) apenas minguou o 8 por cento, arredor de 150ME, denunciou Rosana Pérez. Trátase dunha redución moi cativa, afirmou a parlamentar nacionalista, sobre todo téndomos en conta que "a cidadanía vive asfixiada polos recortes e non poden desfrutar de aprazamentos nen moratorias nos seus pagos nen nas súas débedas". Rosana Pérez mostrouse "escandalizada" perante os dados oferecidos polo presidente do Consello Superior de Deportes, "sobre todo no día de hoxe cando coñecemos que o sector naval galego vai ter que devolver as bonificacións fiscais pola aplicación do anterior Tax Lease". A deputada do BNG acusou o Goberno estatal de ser "laxo" co mundo futbolístico no que atinxe ás súas débedas, mentras "aplica toda a carga sobre a cidadanía a quen non se lle permite o máis mínimo aprazamento" nas súas obrigas de pagamento. REDUCIR A DÉBEDA EN 1.000ME Por súa parte, o presidente do Consello Superior de Deportes informou de que o obxectivo da administración é conseguir unha redución da débeda no entorno dos 1.000ME nun plano de saneamento que se prolongaría até o 2016.


Summary: Será o próximo 23 de xuño, ao mediodía, cando en Campobecerros (Castrelo do Val) se renda homenaxe aos carrilanos portugueses asasinados pola represión fascista.

Paula Godinho, da Universidade de Lisboa, Manuel Loff, da Universidade de Porto, Dionisio Pereira investigador e membro do Proxecto Nomes e Voces, e o alcalde de Castrelo do Val, Vicente Gómez García porán voz á memoria o día 23 de xuño ás 12.00 horas en Campobecerros, en lembranza dos portugueses asasinados pola represión tras o golpe militar de 1936.Unha placa no lugar en que se desenvolveron os fusilamentos lembrará os portugueses asasinados no concello de Castrelo do Val, cando participaban da construción da liña ferroviaria entre Zamora e Ourense, na que se estima que traballaron máis de catro mil carrileiros desde 1928. No remate das intervencións proxectarase o documental "Causa 1021" no teleclube de Campobecerros, un traballo de Xosé Lois Santiago e Pablo Ces arredor dos defensores da legalidade republicana en Verín. O acto decorrerá pouco máis dun mes despois de que o pasado 12 de maio tivese lugar en Monção unha homenaxe aos portugueses mortos polo franquismo na Galiza, acto no que tamén se colocou unha placa co nome dos 56 asasinados.


O presidente do Goberno central pide á UE que estea "á altura das circunstancias", lembrando que "a nosa xeración ten moi presente a crise de 2008" e a lentitude de Europa"Todos os traballadores de actividades non esenciais deberán quedar na casa nas próximas dúas semanas como fan nas fins de semana". Así anunciou este sábado pola tarde o presidente do Goberno central, Pedro Sánchez, nunha nova comparecencia en directo, un novo paso na restrición de movementos como medida de loita contra a extensión do coronavirus. Sánchez salientou que a curva de contaxios vaise aproximando ao seu cumio polo que agora "non é o momento de baixar a garda senón de redobrar a loita". "Son as fins de semana cando a redución da mobilidade é moitísimo máis acusada", dixo, para xustificar a decisión de estender esa redución que se rexistra nas fins de semana -e que ligou cunha redución dos contaxios- aos días laborables a través da figura dun "permiso retribuído recuperable" co que o persoal que aínda se estaba desprazando para traballar en actividades "non esenciais" agora "non terán que desprazarse aos seus centros de traballo desde o luns 30 de marzo ao xoves 9 de abril". Posteriormente, e ata final de ano, os que agora paren "recuperarán as horas non traballadas de xeito paulatino e espaciado no tempo", traballando "unha hora máis ao día" ou doutro xeito "preferiblemente no marco da negociación colectiva".Este domingo o Consello de Ministros aprobará a nova restrición e o listado de actividades afectadasO presidente argumentou que as datas elixidas para esta nova restrición son as previas á Semana Santa, con algúns festivos nesa semana, porque deste xeito a efectos produtivos "estamos falando de oito días". Será este domingo, unha vez que un novo Consello de Ministros extraordinario aprobe a medida anunciada por Sánchez, cando se coñeza o listado de actividades que son ou non consideradas "esenciais".Sánchez reclama a Bruxelas "unha sorte de economía de guerra"Nesta terceira comparecencia consecutiva de Sánchez en sábado, tras a primeira na que informou do comezo do estado de alarma e a segunda na que arengou á cidadanía a manter o confinamento como mellor xeito de loita contra o coronavirus, o presidente tamén reclamou á UE que estea "á altura das circunstancias", lembrando que "a nosa xeración ten moi presente a crise de 2008" e a lentitude de Europa. A Bruxelas pediu que adopte "unha sorte de economía de guerra", ademais de garantir materiais médicos ante a situación do mercado global, colaboración para a repatriación de europeos e seguridade común fronte aos ciberataques. "Algunhas destas medidas xa foron acordadas pero ademais Europa debe dar unha resposta económica, social, unida".Sánchez agradeceu os sacrificios da cidadanía, cunha lembranza especial para a infancia, e asegurou que da crise sairase. "Mentres tanto, todo o que podo ofrecer é sacrificio e resistencia", sentenciou.


Summary: O piloto bateu co seu coche frontalmente contra outro vehículo na estrada EP-0401 no concello de Cerdedo-Cotobade

O piloto pontevedrés de rally Víctor Magariños faleceu este sábado tras sufrir un accidente de tráfico no termo municipal de Cerdedo-Cotobade . Segundo fontes do 112 Galicia, o sinistro, consistente nunha colisión frontal entre dous coches, ocorreu ao redor das 12.25 horas no punto quilométrico 2 da EP-0401, na localidade de Carballedo. Ao parecer, os dous vehículos accidentados percorrían un dos tramos das probas de recoñecemento para o Rally de Pontevedra, previsto para a próxima fin de semana. Foi un particular quen chamou á central de emerxencias para alertar do ocorrido, tras o cal o 112 activou un operativo no que participaron o 061-Urxencias Sanitarias, o GES da Estrada e os bombeiros de Pontevedra. Tal e como confirman fontes do operativo, Víctor Magariños resultou falecido no punto, mentres que o outro piloto foi evacuado a un centro hospitalario en helicóptero medicalizado debido ás feridas que presentaba. Ambos tiveron que ser excarcerados dos seus respectivos vehículos.


Summary: O pacto incluiría diferentes medidas no eido xudicial, económico, educativo e institucional.

O Parlamento de Galiza aprobou esta cuarta feira por unanimidade un pacto contra a violencia de xénero. Acordo polo cal acorda constituír unha ponencia dentro da Comisión non permanente de estudo para a igualdade e para os Dereitos das Mulleres. A finalidade, promover un 'Pacto galego contra a violencia de xénero'. Aprobouse a transacción derivada da moción presentada polo BNG. Así, todas as organizacións da Cámara comprométense a que nese pacto se inclúan unha serie de medidas mínimas e que afectan a diversos eidos, desde o económico e xudicial ao de ensino ou institucional, entre outros. Fálase, así, por exemplo, do incremento dos recursos económicos destinados á prevención e á asistencia das vítimas da violencia de xénero e das súas fillas e fillos. Ou do estudo da modificación da Lei Galega 11/2007, para a prevención e tratamento integral da violencia de xénero para incluír na mesma o concepto de feminicidio. A dotación dos recursos necesarios para mellorar os medios xudiciais en materia de violencia contra as mulleres ou a garantía de formación especializada en violencia de xénero de todo o persoal que intervén no proceso xudicial, incluíndo médicos/as forenses e equipos psicosociais, son outras cuestións que figuran no acordo. No mesmo, tamén se sinala a promoción da avaliación, externa e independente por parte do Observatorio Galego de Violencia de Xénero, do cumprimento e do impacto en Galiza da lei galega e da lei estatal contra a violencia de xénero , así como das medidas necesarias para mellorar a eficacia das políticas públicas para acabar coa violencia de xénero que será remitida ao Parlamento galego.


O Día da Hispanidade é unha homenaxe ao xenocidio cometido polos conquistadores casteláns en América. Segundo o investigador estadounidense H.F Dobyns, o 95% da poboación total americana morreu nos 130 anos que seguiron a chegada de Colón, fixando só para México, os investigadores de Berkeley Cokk e Borah, unha diminución de 24,5 millóns de persoas entre 1518 e 1623, máis do dobre da poboación da península, situada á volta de 1492 en 10 millóns de habitantes. Porén, este masacre dun alcance inédito na historia pouco lle importa aos defensores da Hispanidade, preocupados, hoxe como onte, por unha construción doutrinal que vincula o proxecto español do futuro ao seu pasado imperial. O sentimento da Hispanidade naceu da derrota de 1898 e conformou desde aquela o eixo central da alternativa reaccionaria no Estado. Formulada por primeira vez en 1909 por Miguel de Unanumo, unha vez constado que "España deixou de ser unha nación americana", a Hispanidade foi un concepto chave na alternativa da Xeración do 98, cuxa influencia resultou decisiva até hoxe no pensamento español de esquerda a dereita, supoñendo unha nova proposta doutrinal centrada no combate á disidencia interna, concretamente aos nacionalismos da Galiza, Euskadi e Catalunya, apoiada nun movemento autenticamente popular de masas, articulado sobre un aparato estatal máis compacto e nun réxime de opinión publica descoñecido até o momento. "Unidade de destino no universal" A idea non tardou en sumar vontades no espectro máis reaccionario do escenario político e en ser asumida como ideoloxía oficial do Estado. Neste proceso, xogou un papel decisivo Ramiro de Maetzu, intelectual orgánico da dereita durante décadas, quen en 1934 deu ao prelo o seu folleto Defensa de la Hispanidad, onde interpretou o pasado como proposta de futuro, defendeu a recuperación dos valores asociados ao imperio para combater os "inimigos internos" e formulou que "os pobos hispanos só atoparán a paz no seu centro, que é a Hispanidade". A análise de Ramiro de Maetzu e o corpo teórico de José Ortega y Gasset foron a base da definición de nación de José Antonio Primo de Rivera como "unidade de destino no universal". O 12 de outubro como "Día da Hispanidade" celebrouse oficialmente entre 1958 e 1987. Malia que a data foi celebrada como "Día da Raza" desde 1918 -momento en que foi instituída como "festa nacional" por Alfonso XIII no marco da axenda de renacionalización impulsada desde o aparato do Estado para construír un futuro/destino común tras a derrota de Cuba-, foi o Goberno de Francisco Franco quen lle outorgou esa denominación. A isto contribuíu a asunción do pensamento de Ramiro de Maetzu como doutrina oficial do réxime e a afirmación da hispanidade como unha arma ideolóxica contra a "Antiespaña", outro concepto de Maetzu asumido polo franquismo para referirse á "conspiración interna cos aliados externos". A funcionalidade política do concepto de hispanidade non ten mudado no substancial nestes últimos 120 anos. Así, neste momento, representa unha actualización da axenda ideolóxica do españolismo, coherente coa súa formulación por parte das xentes do 98, para facer fronte á crise do réxime da II Restauración, esporeada pola actuación dos nacionalismos, fundamentalmente o catalán.


Summary: Máis de dúas mil hectáreas de terreo ficaron baixo a auga na Limia, como consecuencia da fortes chuvias das últimas semanas. Este renacemento temporal da lagoa chega 61 anos despois dos inicios das obras de desecamento, impulsadas polas autoridades franquistas.

Unha das consecuencias que deixou a sucesión de borrascas que nas últimas semanas afectoaron a Galicia -e que tamén provocaron a morte dun home en Compostela e cortes de luz en 80.000 fogares- foi o renacemento da lagoa de Antela, na Limia, 61 anos despois da súa desecación. Ao igual que sucedeu coas inundacións de lugares como As Brañas ou A Xunqueira, as augas volveron ocupar o lugar que durante séculos ocuparan, e así amplas zonas da comarca da Limia ficaron asulagadas. UU.AA. responsabilizou á Xunta da gravidade das inundacións, acusando a Medio Rural da falta de limpeza das canles de drenaxe da antiga lagoaAs consecuencias foron graves, con numerosas persoas que tiveron que ser auxiliadas polos bombeiros, ao quedar as súas casas totalmente anegadas e incomunicadas, impedíndolles mesmo saír das vivendas. Houbo estradas cortadas e Unións Agrarias mesmo deu por perdida a colleita de cereal de inverno, estimando unhas perdas totais de máis dun millón de euros. O sindicato responsabilizou á Xunta da gravidade das inundacións, acusando a Medio Rural da falta de limpeza das canles de drenaxe da antiga lagoa.Porén, as imaxes de amplas zonas da chaira limiá cubertas polas augas (ao redor de 2.000 hectáreas) trouxeron de volta o recordo da vella Lagoa de Antela, xusto cando acaban de facer 60 anos do inicio dos traballos de desecacación, que comezaron o 8 de setembro de 1958, por impulso das autoridades franquistas. Uns anos máis tarde xa non quedaba nada da maior extensión de auga do interior de Galicia e o terceiro maior espazo lacustre de toda a Península, só despois de Doñana e da Albufeira de Valencia.O humidal ocupaba unas catro mil hectáreas de terreo na intersección dos actuais concellos de Sandiás, Xunqueira de Ambía, Vilar de Barrio, Sarreaus e Xinzo de LimiaO humidal ocupaba unas catro mil hectáreas de terreo (máis un espazo de enchente, en función das chuvias) na intersección dos actuais concellos de Sandiás, Xunqueira de Ambía, Vilar de Barrio, Sarreaus e Xinzo de Limia. A lagoa variaba a súa forma e dimensión, de forma estacional, chegando a medir sete por seis quilómetros no inverno, cunha profundidade que ía dende o medio metro ata os dous metros nalgunhas zonas.Coa súa desaparición non se conseguiron boa parte dos obxectivos perseguidos, pois tivo efectos moi negativos sobre a a calidade dos solos, que ademais comezaron a sufrir dunha paradoxal ausencia de auga, e tivo que ser implementado un complexo sistema de rega. E, ademais, os efectos prexudiciais sobre o medio ambiente foron importantes e diversos, desaparecendo unha parte moi importante da rica diversidade animal e vexetal do humidal. "Era unha enorme masa de auga que axudaba a regular o clima da Limia: tiñamos veráns menos quentes e invernos menos duros", sinalaba o pasado ano en conversa con Praza.gal o historiador André Taboada Casteleiro, vicepresidente do Padroado do Museo da Limia, que conclúe que "a desfeita medioambiental non se veu compensada nunha mellora na produción agropecuaria".O pasado ano, coincidindo co 60 aniversario do inicio das obras de desecación, organizáronse distintas actividades para lembrar á lagoa e aos propios traballos para facela desaparecer, organizando o Concello de Xinzo unha homenaxe aos traballadores que actuaron sobre o terreo para borrar a Antela dos mapas do futuro. Dende o Museo da Limia, que organizou pola súa banda unha xornada de debate sobre o presente e o futuro da lagoa, pedíase "impulsar unha reflexión colectiva sobre as consecuencias daquela decisión dos gobernantes franquistas", alertando de que "con respecto á lagoa houbo unha especie de amnesia colectiva, a idea de que o tema non se podía tocar"."Con respecto á lagoa houbo unha especie de amnesia colectiva, a idea de que o tema non se podía tocar"Semella que a mellor forma de traer á actualidade a propia lagoa e as reflexións e debates sobre a súa historia foi a propia recuperación temporal da mesa. A natureza reclamou o que era dela e, por uns días, a lagoa de Antela volveu existir, máis aló das violentas marxes que a aprisionan.Con todo, a Limia si que conta de forma permanente con zonas húmidas nas que a Lagoa de Antela sobrevive dalgún xeito. Zonas, ademais, que nos últimos anos están a experimentar un crecemento grazas ao traballo activo de entidades coma a Sociedade Galega de Historia Natural (SGHN). A entidade leva case unha década loitando para recuperar as zonas húmidas na comarca, desaparecidas coa Lagoa da Antela e que hoxe en día teñen continuidade en lugares como na Poza dos arieiros, a veiga de Vilaseca, o humidal Antonio Villarino ou a Veiga de Gomareite.A SGHN aposta pola recuperación das veigas e chairas de asulagamento que desapareceron (e que reaparecen en cada tempada de chuvias)Así, a SGHN aposta pola recuperación das veigas e chairas de asulagamento que desapareceron (e que reaparecen en cada tempada de chuvias) así como das sebes arboradas e a actividade de pastoreo. Especialmente importante é o traballo desenvolvido na Veiga de Gomareite (Vilar de Barrio), unha antiga veiga asolagada polas augas da Lagoa de Antela e que nas últimas décadas ficara convertida nun vertedoiro de lixo e entulleira. Agora en parte desa veiga estase a desenvolver un proxecto de gandaría en extensivo e inténtase a recuperación da flora e fauna preexistente.Delmar Blasco, secretario xeral da Convención de Ramsar entre 1994 e 2001, afirmou hai anos que "só falta que alguén con capacidade de liderado e aglutinación de vontades lance o proceso que devolva a Galicia e aos galegos, aínda que sexa en parte, os valores e funcións que se perderon cando se desecou a lagoa de Antela".


Summary: Cos votos en contra de PP, IPR e unha edil non adscrita foi rexeitada a moción que demandaba a retirada da rúa a Miguel Rodríguez Bautista.

En sesión plenaria a corporación municipal de Ribeira debateu e votou a moción presentada de maneira conxunta polos grupos do BNG, PSOE e Ciudadanos e coa que se trasladaba á equipa de goberno a demanda da Asociación para a recuperación da memoria histórica da localidade na que instan a retirar o nome da rúa Miguel Rodríguez Bautista, alcalde falanxista de Ribeira. Herminia Pouso (PP): "O único delito deste señor foi vivir na época que lle tocou vivir" Porén, os votos en contra do PP, Independentes por Ribeira e unha edil non adscrita impediron que se dese cumprimento á Lei de Memoria Histórica. Estas forzas políticas defenderon a figura do ex-rexedor falanxista e mesmo defenderon que "o único delito deste señor foi vivir na época que lle tocou vivir", dixo Herminia Pouso, voceira do PP e deputada no Parlamento de Galiza, embora ter sido destacado dirixente político da ditadura na localidade ocupando distintos cargos públicos. O debate pode visualizarse integramente na rede através da canle do Concello de Ribeira en Youtube.