Summary: O alcalde de Becerreá evita asumir a área de Obras ao impedírenlle formar parte da Xunta de Goberno.

Oito áreas e ningunha para Manuel Martínez, alcalde de Becerreá cuxo voto propiciou que o PP gobernase durante catro meses. É a estrutura do goberno que PSdeG e BNG pactaron para a Deputación de Lugo e que, se non hai novidades, será definitivamente aprobada en pleno a vindeira semana. Tal e como transcendera nos últimos días, a negativa do Bloque a que Martínez sentase na Xunta de Goberno por pesar sobre el unha imputación xudicial déixao sen ese posto e tamén sen a xestión da área de Vías e Obras, que el mesmo rexeitou ao serlle negada a entrada no devandito órgano de goberno. O presidente da institución, Darío Campos, e o vicepresidente, Antonio Veiga, presentaron este luns o novo goberno como mostra da definitiva "recuperación da normalidade democrática" e tamén, indica Veiga, da aplicación do acordo entre PSdeG e BNG que "xa está a funcionar, con éxito, noutras dúas deputacións galegas". "Para cumprir coa vontade dos lucenses reestruturamos a deputación en oito áreas provinciais", indica Campos, das que seis estarán xestionadas polos socialistas e as dúas restantes, polo Bloque. A área de Obras e Parque Móbil fica definitivamente ligada a Xestión Territorial O departamento que inicialmente ía estar xestionado por Martínez, Vías e Obras e Parque Móbil, estará definitivamente integrado na Área de Xestión Territorial, dirixida polo alcalde da Fonsagrada, Argelio Fernández Queipo, quen segundo Campos é un "gran coñecedor das necesidades en materia de infraestruturas, pois a Montaña lucense foi a gran esquecida durante 24 anos de goberno do PP". Do PSdeG dependerá tamén a área de Promoción Económica e Social, encabezada polo deputado Álvaro Santos e da que dependerán dúas delegacións: Innovación, Tics, Participación Cidadá e Transparencia, ao cargo de Pablo Rivera, e Ensino, Educación, Economía do Coñecemento, Igualdade e Mocidade, dirixida por María Loureiro, alcaldesa de Viveiro, de quen o PP destacou nas últimas horas que está tamén pendente dunha imputación. O BNG muda parcialmente as súas responsabilidades e xestionará, Deportes, Cooperación e Asistencia aos Concellos, Cultura, Patrimonio e Normalización Os socialistas responsabilízanse tamén doutra das grandes áreas da nova estrutura da Deputación: Medio Rural, Mar e Medio Ambiente, dirixida por Lino Rodríguez, alcalde de Pol, e encargada da delegación de Medio Ambiente, responsabilidade da deputada Sonsoles López Izquierdo. Completan as áreas con deputados do PSdeG o departamento de Goberno Interior, Asuntos Xerais e Formación, con Miguel Ángel Sotuela, Economía, Recadación, Facenda e Especial de Contas, con Pilar García Porto, que recunca no cargo, e Promoción do Territorio e Turismo, con Eduardo Vidal á fronte. O BNG, pola súa banda, muda parcialmente de responsabilidades a respecto do anterior mandato. Así, o que agora é vicepresidente único da institución, Antonio Veiga, ocuparase ademais de Deportes e de Cooperación e Asistencia aos Concellos. O novo deputado do Bloque, Xosé Ferreiro, xestionará Cultura, Patrimonio Histórico, Normalización Lingüística, Artesanía e Deseño.


Summary: As autoridades afgás solicitaron axuda urxente para evitar "unha maior catástrofe".

Un terremoto de magnitude 6,1 na escala Ritcher rexistrado na noite da terza feira provocou o falecemento de, polo de agora, máis de mil persoas nas provincias de Paktika e Jost, en Afganistán, na fronteira do país asiático con Paquistán, ademais de 1.500 persoas feridas. Segundo informa a axencia de noticias afgá Bakhtar News Agency, a maioría dos falecidos corresponden a Paktika, onde contabilizan xa entre 250 e 300 decesos. A ONU recada fondos para evitar o colapso de Afganistán O último rexistro actualizado da cidade de Jost é de 25 mortos, mais dado o número total de falecidos reportada polo Goberno afgán, é moi probábel que esa cifra sexa maior. Neste sentido, as autoridades afgás alertan que o número de persoas falecidas podería aumentar considerabelmente nas vindeiras horas, a medida que prosigan as operacións de rescate, e segundo evolucionen varios dos feridos con pronóstico crítico. Reacción do Goberno afgán O portavoz do Goberno afgano, Bilal Karimi, explicou que, "desafortunadamente, durante a última noite rexistrouse un grave terremoto en catro distritos da provincia de Paktika que matou e feriu centos dos nosos cidadáns e destruiu decenas de casas". Karimi solicitou a todas as axencias de axuda humanitaria, a través das súas redes sociais, que "envíen equipos á zona para evitar unha maior catástrofe". Afganistán e a decadencia O epicentro do sismo situouse a 44 quilómetros da cidade de Jost, mentres que o seu hipocentro estivo a unha profundidade aproximada de 51 quilómetros. Pola súa parte, medios de comunicación de Paquistán fixeron reporte dun leve terremoto na capital do país, Islamabad, sen que as autoridades se pronunciaran no momento de redactar esta información.


Summary: A carta xeométrica da Galiza, todo un fito da xeografía galega, obra de Domingo Fontán, pode conseguirse no mercado de segunda man por 65.000 euros. Trátase, segundo o vendedor, de procedencia madrileña, dunha primeira edición, de 1845.

A Domingo Fontán (Portas, 1788-Cuntis, 1866) levoulle 17 anos rematar o primeiro mapa topográfico e científico da Galiza, coñecido como a carta xeométrica. Unha cartografía adiantada ao seu tempo trazaba cunha precisión que non puido superarse até o envío dos satélites ao espazo. Ao mapa tense referido Elena Vázquez Cendón, decana de Matemáticas da Universidade de Santiago de Compostela (USC) e membro do Consello da Cultura Galega, como "o gran big data de hai 200 anos". Alberto Varela, profesor da Escola de Enxeñaría de Camiños da Universidade da Coruña, e impulsor da edición facsímile do mapa de Edicións do Cerne, salienta da carta xeométrica que "marca de forma singular" a "patria" do lector, que é "algo moi moderno" e que "agora se fai nos videoxogos". Fontán comezou os seus traballos de medición en 1817 e entregou a carta á raíña gobernadora, María Cristina de Borbón-Dos Silicias, en 1834. Até tres anos antes non conseguira o apoio oficial para a súa redacción e, por tanto, foi aí cando puido deixar de impartir aulas na Universidade de Santiago de Compostela. En 1837, Fontán pediulle ao Goberno español a devolución do mapa para o seu estampado e gravado. Finalmente, en 1838 dirixiuse aos talleres de L. Bouffard, en París, onde concluíron os traballos de impresión en 1845. Doce pedras calcarias correspóndese coas doce follas que unidas miden 251x232 centímetros. Un fito da xeografía Pasou á historia como o primeiro mapa realizado no Estado español con métodos científicos e medicións matemáticas. "Atopei a latitude da Torre da Catedral por máis de 144 observacións astronómicas da Polar [a estrela] e por outras 200 de Orión e por alturas meridianas do Sol", deixou escrito nos seus cadernos de traballo. Así, a posición xeométrica e astronómica da torre da Berenguela da catedral compostelá foi o quilómetro cero da cartografía que levou Domingo Fontán a percorrer a pé e a cabalo toda a Galiza e que recolle 4.000 igrexas e os principais accidentes xeográficos. Un dos exemplares orixinais atópase no Pazo de Trasalba (Amoeiro), pois era propiedade de Ramón Otero Pedraio, quen utilizaba a carta para se mover pola Galiza. Outro orixinal pertence á Rede Museística de Lugo, que o restaurou en 2010 e que pode visitarse no Pazo de Tor (Monforte de Lemos). Tamén o Museo Arqueolóxico de Ourense conserva un exemplar. O Parlamento da Galiza -onde membros do Consello de Administración de Sermos Galiza anunciaron, de maneira simbólica, que se conseguiran as 3.000 subscricións que farían posíbel lanzar Nós Diario-, a sede da Real Academia Galega, a do Consello da Cultura Galega e a Facultade de Xeografía e Historia da USC, onde estudou e impartiu docencia Fontán, acollen outros exemplares. E outro pode atoparse no mercado de segunda man, a través de internet. No anuncio, o vendedor cualifica a edición, a primeira, de 1845, como "moi rara" e destaca o "bo estado de conservación" do exemplar, "tendo en conta a súa antigüidade e que nunca foi restaurada". Véndese no seu soporte orixinal por 65.000 euros. O exemplar que se atopa á venda é un dos 550 encargados ao gravador de París. Segundo a Fundación Domingo Fontán, en 1847 chegaron ao Estado español 500 e 450 foron remitidos ao Goberno polo autor; outros 50 foron distribuídos entre deputados, senadores e gobernadores civís da Galiza, así como a amigos dos mesmos, e os 50 restantes foron remitidos con posteridade e entregados ao Executivo. "Estamos, por tanto, ante algo único polo seu valor histórico", salienta o vendedor madrileño. Un valor histórico e patrimonial que carece de figuras de protección que impidan a súa venda. Os restos do xeógrafo atópanse desde 1988 no Panteón dos Galegos Ilustres, mais a súa figura non obtivo o recoñecemento merecido. O propio Fontán da carta xeométrica, nunha misiva dirixida ao seu gravador, Bouffard, lamentaba: "O autor da Carta foi sobre todo esquecido e privado de homenaxe de facer entrega dos primeiros exemplares da súa obra aos seus amigos, e o que é peor é que foi privado do seu diñeiro". Así o advirte a fundación que leva o seu nome. En 2018 a Real Academia Galega de Ciencias homenaxeaba o matemático do Día da Ciencia na Galiza, coincidindo co 230 aniversario do nacemento dunha figura que foi recuperada polo escritor Marcos Calveiro na obra Fontán.


Summary: Cúmprense 10 anos da candidatura do patrimonio inmaterial galego-portugués na sede da UNESCO e celébrase esta cuarta feira en Tui con Xurxo Souto, Malvela, Quico Cadaval e moitos máis.

O vindeiro 25 de novembro os actos comezarán coa Mostra da Oralidade Galego-Portuguesa que baixo a denominación 'Temos Patrimonio!' convocará no Teatro Municipal de Tui a partir das 11:30 a alumnado de centros educativos de Galiza e do Norte de Portugal co obxectivo de transmitirlles ás novas xeracións as manifestacións da tradición oral a ambos lados da fronteira que se mantén viva na actualidade a través da música, o teatro, a narración oral… Na Mostra participarán o escritor e músico Xurxo Souto, o grupo de música tradicional Tradisón, o grupo de música infantil, A Gramola Gominola, e a compañía de teatro portuguesa Os tres irmãos e outras historias de amor. En horario de tarde, ás 20:30 horas e tamén no Teatro Municipal de Tui, celebrarase a Gala do Patrimonio, que dá cabida a persoas e grupos que se consideran 'portadoras' do valor do patrimonio inmaterial galego-portugués por todo o mundo. O cartel está composto por Malvela, un grupo de mulleres raianas que interpretan cancións tradicionais, o quinteto de Porto Vozes da Rádio, as Cantadeiras do Neiva de Viana do Castelo, o actor e director teatral Quico Cadaval, a cantautora galega Uxía, o músico portugués Augusto Canario, e o escritor e músico galego Xurxo Souto. Santi Veloso explicou que a gala "pretende ser un acto de lembranza pero tamén unha mostra da vitalidade da nosa cultura galaico-portuguesa. O patrimonio inmaterial galego-portugués foi transmitido de xeración en xeración e chegou até o século XXI con formas vivas e renovadas".


Summary: Consideran "escasos" e "irrelevantes" os acordos acadados na cita autonómica por un Núñez Feijóo ao que reprochan non actuar con criterio de país. O presidente fala dun balanzo "positivo e esperanzador".

Núñez Feijóo compareceu no Parlamento de Galiza a petición das tres forzas da oposicións para dar conta dos resultados da Conferencia de presidentes autonómicos que decorreu a semana pasada, unha cita que, para o mandatario galego, deixa un balanzo que non pode cualificarse máis que como "positivo" e "esperanzador" para Galiza. Se ben matizou que da Conferencia non saen solucións máxicas, non puido evitar afirmar que nese encontro "recolléronse todos os temas que interesan a Galiza". "O modelo de financiamento será para todos ou non será" (Núñez Feijóo) Once foron os acordos atinxidos na Conferencia, algúns deles moi importantes para o noso país, como enfatizou o presidente. Parabenizouse de que na cita se asumise o problema da demografía ("acordouse afrontalo por primeira vez de forma coordenada"). A respecto do financiamento, o presidente da Xunta non se moveu un milímetro da posición que mantén estes meses cunha renovación do vello café para todos. "O modelo de financiamento será para todos ou non será", afirmou na Cámara. Para BNG e En Marea esa "submisión" implica renunciar a exercer como presidente dun país. Negociación bilateral co estado A portavoz do BNG, Ana Pontón, lamentou a "estratexia subordinada aos intereses do PP de Madrid" que practica Núñez Feijóo. Para Galiza a conferencia de presidentes foi un 'bluff', sostén a fronte nacionalista, que considera que o paso preciso é ir cara a unha negociación bilateral Galiza-Estado. Un concerto económico ("que achegaría 3.500 millóns de euros adicionais"), a recuperación do sistema financeiro propio ("a liquidación das caixas foi unha estafa") e acabar co "espolio enerxético" foron algunhas das cuestións que Pontón puxo riba da mesa. "Por que negarnos un sistema que nos achegaría 3.500 millóns de euros?" (Ana Pontón) "A súa estratexia leva Galiza á irrelevancia política" recriminoulle a portavoz nacionalista na quenda de réplica ao tempo que negaba o argumento de que "en Galiza vivimos da solidariedade do resto do estado". "Se Euskadi ten o concerto por que Galiza non, se Catalunya vai conseguir o concerto, porque Galiza non, por que negarnos un sistema que nos achegaría 3.500 millóns de euros?" preguntoulle Pontón. Renuncia "A esta conferencia vostede levaba a carteira baleira, por iso saíu tan contento". O portavoz `parlamentar de En Marea reprochaba así a Núñez Feijóo que non levase unha postura clara, concreta e de defensa dos intereses de Galiza. "Un modelo de financiamento como o actual non nos vale, trátanos como unha provincia", afirmou Luis Villares para quen na conferencia Feijóo volveu facer gala dunha "postura de renuncia de país", como xa fixera, dixo, en cuestións como a AP9. "Un modelo de financiamento como o actual non nos vale, trátanos como unha provincia" (Luis Villares) Villares avogou por un modelo de financiamento "acorde co carácter nacional de Galiza", un modelo "propio". Defender isto, explicou dirixíndose a Feijóo, non obriga a saírse da constitución española, que recoñece Galiza como nacionalidade. "Non somos unha rexión, que fique claro", apontou, ao tempo que instou o mandatario a "exercer como presidente dun país" e a favor "das maiorías sociais". Poucas noces "Moito ruído e poucas noces". Así cualificou Fernández Leiecaga o resultado da Conferencia. Lamentou que da exposición do presidente desprendeuse que nese encontro non houbo referencias a cuestións como infraestruturas e AVE, trasferencias pendentes ou o fondo de compensación. "Expectativas elevadas e malos resultados", insistiu, criticando que non houbese compromisos claros nas cuestións que máis afectan a Galiza. "Expectativas elevadas e malos resultados" (Fernández Leiceaga). Así, para o portavoz do PSdG, en temas como financiamento ou dependencia o discurso do presidente no Parlamento non foi alén de declaracións de intencións, sen achegar datos ou informacións que amosasen que se acadaron propostas concretas ao respecto.


Summary: O presidente da Xunta cuestiona os argumentos da xuíza e da Fiscalía para imputar sete edís composteláns por presunta prevaricación e vólvelle pedir explicacións á oposición. Ao tempo, teima en que PSdeG e BNG aprobaron pagarlle o avogado a un edil socialista imputado, aínda que no documento non figura pagamento ningún.

O grupo de goberno do Concello de Santiago está nunha situación crítica. Con dez dos seus trece membros imputados xudiciamente por unha ou varias causas e sete edís ás portas do banco dos acusados por pretender pagarlle con fondos públicos a un dos incausados na Pokémon o presidente da Xunta e do PPdeG, Alberto Núñez Feijóo, tomou a determinación política de manter o gabinete que encabeza Ángel Currás cando menos ata que a Xustiza llo permita. Esta decisión, adoptada tras un encontro con Currás en Monte Pío, semella ter ubicado o presidente nunha caste de trincheira política na que, con mellor ou peor fortuna, tenta despexar e responder non só as peticións de dimisións que lle choven dende as bancadas da oposición, senón tamén os argumentos da Xustiza. Tanto a vicevoceira de AGE, Yolanda Díaz, como o voceiro do BNG, Francisco Jorquera, preguntáronse retoricamente "que ten que pasar" para que o titular da Xunta e xefe de filas do partido da dereita en Galicia "tome medidas ante a situación do Concello de Santiago", especialmente cando máis de medio goberno está abocado ao xuízo por presunta prevaricación. "Non ten importancia que dez dos trece concelleiros estean imputados?", preguntou o nacionalista. "Non é un problema dunha mazá podre, é que a cesta está podre", ilustrou Díaz que, como o nacionalista, invocou promesas previas de Feijóo a respecto da asunción de responsabilidades no caso da apertura de xuízo oral. O presidente cuestiona os argumentos da xuíza e da Fiscalía para incausar a sete edís do goberno compostelán Nesta conxuntura e como xa acontecera hai exactamente un mes, o presidente deu en contestar por aspersión, repartindo unha nada desdeñable cantidade de peticións de explicacións entre toda a oposición previo cuestionamento da xuíza e da Fiscalía. "Sabe igual ca min que as sete imputacións son por un expediente administrativo" que "conta con catro informes favorables", teima o presidente, aínda que no primeiro deses informes, no que en realidade se sustentou a aprobación do pagamento do avogado, o secretario municipal non daba o visto e prace á operación, senón que detallaba os supostos nos que se podería realizar. Así e todo, a xuízo do presidente Jorquera non debera preguntar pola "gobernabilidade de Santiago", senón dar explicacións pola de concellos como Lugo, Ourense ou Teo, mentres que Díaz tería que explicar "por que non dimiten" cargos de Izquierda Unida como un dos responsables da coalición en Asturias. Debate con Sánchez Bugallo Alén das habituais peticións de explicacións á oposición o outro principal argumento do presidente foi que no propio Concello de Santiago "hai precedentes de abonar minutas a concelleiros acusados por prevaricación", en referencia á etapa de Goberno de PSdeG e BNG e, nomeadamente a un acordo da Xunta de Goberno Local de novembro de 2009. "Votaron a favor en novembro de 2009 para pagar os honorarios dun concelleiro do PSOE acusado por prevaricación", "asinaron pagarlle os honorarios a un concelleiro do PSOE imputado por prevaricación" e "sen informe de ningún tipo", reiterou. As acusacións presidenciais indignaron a oposición no seu conxunto pero especialmente ao deputado socialista Xosé Sánchez Bugallo, alcalde de Compostela no momento de asinarse ese acordo. "Acábase de dicir algo que é falso", exclamou dende o escano, retando o presidente a "que presente a factura" dese suposto pagamento. Xa ao remate da sesión de control e nun pouco habitual intercambio de cuestións de orde, Feijóo tentou emendar o seu esvarón argumentando que "non dixen nada de factura nin o direi". Feijóo reitera que o anterior goberno de Santiago acordou pagarlle o avogado a un edil imputado, aínda que no acordo non figura pagamento ningún "Grazas ao señor presidente pola súa aclaración, deume a razón", retrucou Bugallo, quen reitera que "non había ningún acordo de pagar e non había ningunha factura", pero Feijóo "repetiu tres veces o de pagar". Minutos despois o gabinete do presidente da Xunta distribuía entre a prensa unha copia do acordo en cuestión no que, efectivamente, o Concello acordaba designarlle un avogado ao concelleiro de Infraestruturas para defenderse ante unha denuncia do PP que foi arquivada. No documento non figuraba pagamento ningún. Así e todo, a mensaxe que o Goberno quería colocar neste debate é que "neste mes a Xunta, por primeira vez, aprobará un código ético que protocolice as responsabilidades que as leis non concretan" en ámbitos como a recepción de agasallos. Segundo Feijóo, a intención non era converter o debate nun exercicio de "e ti, máis".


Summary: ENTREVISTA Xulio Ferreiro mantén a prudencia pero sabe que a Marea Atlántica está en disposición de liderar a alternativa ao PP nunha cidade que ve "esperanzada" e "reenganchada" á política tras a irrupción dunha plataforma cidadá que "sacou á luz A Coruña real".

Apurando xa os últimos días da campaña, Xulio Ferreiro repite varias veces a palabra "ilusión", a que di atoparse nas rúas da Coruña e a que el e a súa candidatura teñen ante un domingo no que, cren, "pode pasar algo grande". Mantén a prudencia pero sabe que a Marea Atlántica está en disposición de liderar unha alternativa ao PP na cidade. Vese como alcalde da Coruña? Esas cousas non se pensan aínda. Só estou pensando en seguir traballando de aquí ao domingo para ter o mellor resultado posible nas eleccións. É unha posibilidade que está aí e que é real, o que nos fai estar satisfeitos porque confirma a hipótese coa que naceu a Marea Atlántica hai xa case un ano. Queríamos ter opcións reais de gobernar e témolas, pero non podemos poñer o carro antes dos bois. Primeiro teñamos un bo resultado e logo veremos. "A ilusión é o que marca esta campaña electoral na Coruña, unha ilusión que sobe exponencialmente cada día" Fai referencia sempre á ilusión que percibe nesta campaña, diferente a calquera outra nos últimos anos na Coruña... Sen dúbida. Iso é o que marca esta campaña na Coruña. Ademais, esa ilusión subiu exponencialmente cada día e o acto ateigado do Palexco supuxo un impulso moi grande pola ilusión que se respirou e pola cantidade de xente que foi. Había ilusión tanto nos que estaban dentro como nos que quedaron fóra. Nos actos de barrio atópome tamén con esa ilusión. Nun dos últimos, xente maior achegouse para darme as grazas por térllela devolto. Tamén xente nova que me dicía que nunca lles interesara a política pero que agora si están esperanzados. Isto é o que de verdade dá forza e fai pensar que aquí o domingo pode pasar algo moi grande. Nos seus actos hai xente moi nova, pero tamén xente de mediana idade e anciáns. É iso un bo síntoma para a Marea? Anima moito. E os comentarios desta xente maior son case sempre os mesmos: que tiveran moita ilusión nos 80 e que agora están absolutamente decepcionados, ás veces mesmo con eles mesmos por non ter seguido participando ou terse acomodado por pensar que estaba todo feito. A Marea Atlántica fixo que se reenganchasen. Quedei cunha frase que me dixo un señor: "Xa son maior e pensei que nunca máis me ía ilusionar. Douvos as grazas". "A Marea Atlántica está permitindo sacar á luz esa Coruña real que non é a visión que moitos teñen fóra" O acto multitudinario, a ilusión que percibe... Insiste en que a Marea é ese voto rebelde, da Coruña afastada dos tópicos. A Marea está permitindo sacar á luz ese coruñés de verdade que temos dentro, esa Coruña real que non é a visión que moitos teñen fóra. A min pasábame de neno, sobre todo, cando saía da cidade e me explicaban como vían o lugar onde vivía; eu nunca me recoñecía nesa Coruña que non era a que eu vivía ou, cando menos, non era a do barrio dos Mallos onde me criei. Esa Coruña de barrio séntese orgullosa de ser coruñesa e de que A Coruña poida ser doutro xeito. "Co acto do Palexco quixemos visualizar a confluencia; que a xente teña claro que a Maera non só é unha iniciativa cidadá, senón de unidade" O acto no Palexco semellaba importante para visualizar o apoio de Podemos, as forzas de AGE ou EQUO; mesmo empresas de sondaxe recoñecían non hai moito que había xente que non identificaba eses partidos coa Marea Atlántica. Esa era a intención, que se visualizase a unidade. Que aquelas persoas que querían votar a Podemos, a AGE, a CxG ou a Espazo Ecosocialista visen que o seu voto era a Marea Atlántica. Ese obxectivo conseguiuse porque a xente xa ten moi claro que a Marea non só representa unha iniciativa cidadá, senón unha iniciativa de unidade, a que puido visualizarse nun acto sen fisuras e sen problema ningún. O impulso nas enquisas a partir do martes aquel seguro que ten que ver moito con isto. Falando de enquisas, como as toma? Con ilusión? Con prudencia? Con prudencia. As enquisas teñen que servir para ler tendencias e vemos que estamos en ascenso desde que comezou a campaña. Todos os inquéritos dan a mesma tendencia, que a Marea foi subindo en intención de voto cada día. Que iso se traduza en 7, 8 ou 9 concelleiros, pois xa o veremos. Non nos podemos fiar e temos que estar tranquilos. "Todas as enquisas amosan que a intención de voto á Marea subiu cada día, pero non nos podemos fiar" Someso, a Pokémon, o Ofimático, as obras da Mariña... Cre que as forzas políticas puxeron énfase dabonda nestes conflitos? A xente xa era moi consciente destes conflitos. Ninguén agardou á campaña electoral para enterarse do que pasou en Someso ou para decatarse de que as obras da Mariña deberían ter sido analizadas para ver se esa cantidade de cartos tiña que ser gastada niso ou non. O da Pokémon chegou a ter máis derivadas mesmo durante a campaña, pero é unha trama cuxas informacións veñen de antes... A xente xa era moi consciente do que pasaba. Insistimos niso, pero tamén quixemos facer unha campaña propositiva, porque non é só estar fartos do que están a facer os outros, que o estamos, senón visualizar que hai outra forma de facer as cousas, que é a que representa a Marea Atlántica. Entre as críticas que máis recibiron está a de cualificalos de "inexpertos". Somos expertos en moitas cousas. Sabemos facer as cousas ben, non só os membros da candidatura, senón os centos de persoas que nos axudan e colaboran na Marea, así como os que desde movementos sociais, veciñais e sindicais estiveron facendo ben as cousas durante moito tempo. Unha proba de que se saben facer as cousas ben é que chegamos até aquí. Se non tivesemos capacidade de construír xuntas, iso sería impensable. Se somos alterantiva ao PP é porque facemos as cousas ben; se sacamos un xornal gratuíto feito de maneira voluntaria e cun bo resultado, tamén é porque sabemos facer as cousas ben... As nosas historias persoais, profesionais e de activismo están aí e non somos máis parvos dos que nos están gobernando. "O que menos esperas dunha campaña electoral é a montaña rusa emocional que supón" Logo de vivir unha campaña, cambia un a súa concepción da política e dos procesos electorais? Cando estás fóra entendes que deben ser momentos intensos. As horas e o tempo que lle tes que dedicar eran esperables, pero ao sufrilo nas túas carnes é diferente. Quizais o que menos esperas é a montaña rusa emocional que supón unha campaña, con momentos moi emocionantes, sobre todo cando a xente se te achega para transmitir as súas sensacións. Un ten o seu corazonciño e todo isto afecta emocionalmente, sobre todo no positivo, pero tamén hai momentos menos bos. O aspecto emocional é para o que menos preparado estás. Ada Colau díxome un día: "Xulio, isto non está feito para xente normal". E iso é certo. Unha campaña electoral e mesmo unha carreira política non está pensada para xente normal, senón para quen ten unha grande estrutura de partido detrás, con moitos liberados, con moito diñeiro para xente que está a facer cousas para que o candidato chegue e poña a cara... Pero a nosa forma de facer non é esa. Estamos facendo isto coas nosas mans, cos nosos recursos, co traballo voluntario de moitas persoas. Isto fai as cousas moi difíciles, pero tamén máis ilusionante. "Unha campaña ou unha carreira política non está pensada para a xente normal, senón para quen ten unha grande estrutura de partido detrás" Daquela, da man de todos estes procesos cidadás, virará a política en algo máis normal, máis da xente? Esa é a nosa responsabilidade a partir de agora: facer as cousas diferentes tamén cando cheguemos ás institucións. Teremos que demostrar que podemos facer as cousas de xeito distinto, ser persoas normais, con responsabilidades políticas, pero facendo as cousas que faciamos antes. Seguir indo en bus, indo a facer a compra, tendo tempo para a familia... Isto é difícil porque a política é esixente e os veciños vanche esixir estar aí, pero o traballo en equipo e colectivo que fixo a Marea até o de agora ten que ser o que marque o noso labor e o doutros procesos cidadáns a partir do 24 de maio. A cooperación con Barcelona en Comú e Ada Colau ou con outros procesos como Compostela Aberta parece que tamén axudou a visibilizar máis a Marea Atlántica. Cooperamos con Barcelona en Comú ou con Compostela Aberta sen necesidade de ter unha unidade orgánica. Temos procesos de cooperación baseados en confianza persoal, en semellanzas nos proxectos... Pertencemos a un mesmo ciclo político e a uns procesos que xorden en moitos lugares do Estado froito de situacións moi semellantes: corrupción, quebra do estado de cohesión social, de perda de identidade das nosas cidades, da busca da confluencia... Atópaste cómodo xunto a xente que actúa nas mesmas claves que ti estás actuando. "É hora de que forzas que non están na Marea decidan se seguen pensando nos seus intereses de aparato ou se se poñen ao lado da xente" Sei que non me vai falar de posibles pactos, pero se non hai maiorías absolutas como parece, non vai quedar outra que chegar a acordos, que sensacións ten? Parece claro que se abrirá un escenario sen maiorías absolutas e aquí repito o que dixemos sempre, que na Coruña vai haber dúas opcións: a do PP dos recortes sociais, da austeridade, da resignación e sen alternativa; e a que representa a Marea Atlántica, a ilusión por conseguir unha política diferente e por poñer as institucións ao servizo da xente. As demais forzas políticas terán que elixir se se colocan do lado do establishment e do poder establecido ou do lado da xente. E se van esquecer, como fixeron as forzas que conflúen na Marea, os seus intereses partidistas e de aparato para favorecer a xente. Na Marea tivérono claro. É hora de que forzas políticas que non están na Marea tamén tomen esa decisión, se van seguir pensando nas súas identidades políticas e nos seus intereses de aparato ou se se van poñer do lado da xente. A lei electoral restrinxe a marxe de manobra para pactar novos gobernos municipais, que terán que constituírse o 13 de xuño. Non hai moito tempo, así que os partidos deberían telo bastante claro xa... Entendo que o terán claro... Ou non, non o sei. Iso compételles a outras forzas. Nós témolo claro desde hai meses. Poñeremos enriba da mesa metodoloxías de goberno, códigos éticos, liñas programáticas xerais e medidas concretas e alí onde se acepte iso, haberá acordo, un acordo que terá que ser referendado pola xente da Marea Atlántica e polas persoas que participaron nas primarias. Esa é a nosa metodoloxía e eses son os nosos criterios. O que estou é agardando a escoitar os demais. A piques de rematala, que foi o máis duro da campaña? Pasar tanto tempo fóra da casa e non ter tempo para estar cos meus, iso é o que máis me está costando. "Nunha campaña xa contas co xogo sucio, as cambadelas e os problemas; manter a cabeza fría é o máis duro neses momentos" E durante a propia campaña, no traballo diario da política? Hai cousas coas que xa contas. Contas co xogo sucio, con que te van poñer cambadelas e que vas ter problemas. Nunca sabes cal vai ser a túa reacción anímica a todas estas cousas, a que che saquen un titular na prensa que faga dano... O máis duro é iso, reaccionar a estas cousas e manter a cabeza fría e ver o panorama completo e máis aló de circunstancias. Vostede é moi deportivista. Hai catro anos, un sábado descendeu o Deportivo e o domingo o PP obtivo a maioría absoluta na Coruña. Que vai pasar desta vez? Será todo ao revés. Non me cabe ningunha dúbida. Ningunha.


Summary: Dous volumes recollen o teatro completo de Xohana Torres, inédito desde hai máis de cincuenta anos mais aínda por descubrir para unha gran parte do público e das persoas afeccionadas ao teatro. Engaiolarte Edicións publica A outra banda do Iberr e Un hotel de primeira sobre o río dentro da súa Biblioteca Xohana Torres.

"A túa intelixente discípula Xoana [sic] Torres está agora entusiasmada e moi preocupada co teatro". Ramón Piñeiro escribía isto a Carvalho Calero en 1962, deixando constancia dunha preocupación que, non obstante, xa viña de vello. O propio Carvalho xa lembraba –no prólogo ao primeiro poemario publicado da autora, O sulco (1957)– a participación de Torres nunha representación de teatro afeccionado no Teatro Jofre de Ferrol. Sen dúbida, Xohana Torres está entre os nomes máis relevantes da literatura galega contemporánea, mais o recoñecemento que obtivo como poeta –e tamén como narradora, grazas sobre todo á súa novela, Adiós María– non deixou espazo para dar a coñecer unha obra dramática reivindicada por figuras como Manuel Lourenzo ou Xose Luís Méndez Ferrín. Agora, Engaiolarte recupera as dúas pezas de teatro que escribiu –A outra banda do Iberr (1965) e Un hotel de primeira sobre o río (1968)–, nunha edición que, pola elegancia da súa forma e a precisión do seu contido, devolve toda a dignidade e consideración a unha obra que merece máis atención do público e dos estudosos da literatura dramática do noso país. O compromiso de Torres desde 'A outra banda' Torres, que desde moi nova estivo vinculada aos círculos teatrais de Ferrol, colaborou moi estreitamente co Teatro Estudio que dirixía Alfredo Osset e que levou á cidade obras de algúns dos autores máis interesantes da época: Graham Greene, John Osborne, Tennesee Williams, Eugene O'Neill,… presentou a súa primeira obra, A outra banda do Iberr, ao Premio Castelao de Teatro, un certame que xurdiu da necesidade de impulsar un teatro galego de calidade ante o rexeitamento e que contribuíu a promover a obra de autores como Jenaro Marinhas del Valle ou a propia Torres. Marinhas del Valle foi precisamente o gañador daquela edición coa súa obra A revolta, mais o xurado, impresionado pola calidade da peza finalista, recomendou a publicación do texto de Torres, que posteriormente, en 1965, foi editada por Galaxia. A outra banda do Iberr trata do desarraigamento do exilio e desenvolve as dúbidas da súa protagonista, Malen de Escó, sobre se volver á patria de orixe, Galandia. A obra estaba escrita nun estilo novidosamente rechamante naquela altura, alegórico e indirecto, ateigado de nomes e topónimos de resonancias nórdicas. O tratamento do tema do exilio enlazaba coa ironía con que o abordaran autores como Joyce (en Exiliados) ou Mrozek (en Os emigrados), nunha sintonía coas principais correntes dramáticas europeas que non era común no teatro da época. Xohana Torres volvería presentar a súa segunda obra Un hotel de primeira sobre o río ao Premio Castelao en 1966, obtendo desta vez o primeiro premio. A peza –editada cunhas ilustracións de Isaac Díaz Pardo tamén recuperadas nesta edición de Engaiolarte–, trataba temas como a especulación urbanística, o caciquismo, a colonización turística e, de novo, a emigración e o desarraigo. O simbolismo presente na peza anterior substituíase por unha denuncia social directa: a expropiación de terras con fins especulativos, un tema que, lamentabelmente, non deixou de estar de actualidade. Unha obra esquecida durante cincuenta anos Como poden esperar as lectoras da obra poética de Torres, en ambas as dúas pezas asistimos a unha reivindicación das figuras femininas que protagonizan e aceptan o compromiso de defensa da terra, e que encarnan a aflición que implica o seu abandono e destrución. A partir de aquí, Xohana Torres deixou de escribir teatro: por unha banda, a falta de recoñecemento aos dramaturgos, a súa ausencia da escena galega, debeu influír na decisión de non volver escribir para as táboas; por outra, como sinala o estudoso Manuel Vieites, foi xusto nesta época cando comezaron a abrollar as primeiras compañías do movemento do teatro independente, que primaban os valores da creación colectiva sobre a posta en escena de autores máis "literarios". Sexa como for, a obra teatral de Xohana Torres quedou adurmiñada nos manuais de literatura sen que nin os editores se preocupasen de reeditala nin as compañías de teatro de levala ás táboas. Esta edición de Engaiolarte vén compensar a primeira das ausencias e permite recuperar dúas obras esenciais da dramaturxia contemporánea. E abre o camiño para que tamén a escena da Galiza salde a débeda que ten coa autora.


Summary: Se unha xuíz se dirixe a un goberno para saber se unha conselleira fai parte del, é que estamos ante a máis que probábel imputación desa persoa. No mínimo iso é o que afirman as fontes xurídicas consultadas por Sermos Galiza. A xuíza tamén pon baixo sospeita os negocios de Pachi Lucas, o amigo íntimo de Feijóo, e pide información á unidade de delincuencia económica da policía.

O Xulgado de Instrución número 6 da Coruña emitiu este 23 de febreiro unha providencia en relación á operación Zeta, a trama presuntamente corrupta arredor dos cursos de formación. A xuíza interésase por Beatriz Mato e tamén por Pachi Lucas, amigo íntimo de Feijóo e suposto "conseguidor" da rede que tería urdido o empresario Gerardo Crespo. Na providencia, á que tivo acceso Sermos Galiza, e que foi notificada o 2 de marzo, a xuíza María Jesús García García ordena que se remita oficio á Xunta de Galiza "a fin de que certifiquen se Beatriz Mato Otero e Ana María Díaz López" ocupan cargo algún ou, no seu defeito, o ocuparon entre os anos "2008 e 2012, con indicación da toma de posesión e cesamento". Beatriz Mato é a conselleira de Traballo e Benestar e Ana María Díaz López é a directora xeral de Emprego e Formación. A Operación Zeta é presuntamente unha trama que obtiña fondos públicos a cambio en teoría da realización de cursos de formación, que ou ben non se impartían ou ben se facían de forma irregular. Segundo fontes da investigación, a rede, que presuntamente dirixía o empresario coruñés Gerardo Crespo, facturou até 20 millóns de euros de 2008 a 2012 (15 millóns da Xunta de Galiza e 5 da Administración central). Gerardo Crespo aínda está pendente de ir ao xulgado a emprestar declaración. Na eventualidade de aprezar finalmente indicios de delito, a xuíza daría traslado do asunto ao Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, sendo que Bea Mato é aforada A xuíza quer agora ter toda a información sobre as "subvencións e axudas concedidas durante o período 2008-2012", para o que demanda que se lle remita "certificación coa referencia de cada subvención concedida, departamento concedente, autoridade ou funcionario concedente da subvención e o responsábel do seguimento e inspección da subvención unha vez concedida". Fontes xurídicas consultadas por Sermos Galiza apuntan a que a aparición dos nomes de Beatriz Mato e Ana María Díaz López nesta providencia podería ser o paso previo para a súa imputación. A xuíza estaría recollendo información sobre estas persoas. No caso da conselleira, e sendo que é aforada, na eventualidade de aprezar finalmente indicios de delito daría traslado do asunto ao Tribunal Superior de Xustiza de Galiza, a instancia xudicial competente para imputar a integrante do goberno Feijóo. Na hipótese máis favorábel para Mato e Díaz López, a xuíza só estaría interesada en as chamar como testemuñas. A maxistrada tamén quer saber saber se Francisco Ramón Lucas Blanco ocupa ou ocupou cargo público algún entre 2008 e 2012, e para iso remite oficio ao Ministerio de Administracións Públicas e á Xunta da Galiza. A xuíza pide á Unidade Central de Delincuencia Económica e Social da Policía que informe sobre as empresas que puidese ter ao seu nome Pachi Lucas Francisco Ramón Lucas Blanco é un empresario madrileño máis coñecido como Pachi Lucas e, segundo fontes da investigación, era o conseguidor da trama orquestrada por Gerardo Crespo, isto é, a persoa que conseguía contratos das Administracións públicas dada a súa cercanía a persoas relevantes do Partido Popular, entre elas sinaladamente Alberto Núñez Feijóo, do que é amigo íntimo. Gerardo Crespo ten declarado que até agora Pachi Lucas non ten sido imputado polo vínculo que o une a Feijóo. Segundo as afirmacións de Crespo, o conseguidor tería conectado a trama coas máis altas instancias do PP, até o ponto de a colocar a un paso de entrar no despacho de Rajoy na Moncloa. Sobre Pachi Lucas, a xuíza dá un paso máis e pide que se remita oficio á Udef, a Unidade Central de Delincuencia Económica e Social da Policía, "a fin de que informe sobre as empresas que puidese ter ao seu nome Francisco Ramón Lucas Blanco".


Summary: O presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, xustifica esta resposta polo gran endeudamento da institución creada por emigrantes galegas para que poida continuar aberto o sanatorio. Na práctica, o Goberno do Estado tomará o control da institución mutual durante un prazo máximo dun ano.

O Goberno uruguaio vén de ordenar a intervención pública do sanatorio da Casa da Galiza, creada polas e polos emigrantes galegos en 1917. A Administración pretende xestionar de forma directa a institución mutual médica "por un prazo máximo dun ano" para controlar o "alto nivel de endebedamento" e pór freo aos anos de perdas acumuladas malia as axudas públicas recibidas. A entidade solicitara concurso de acredores e a súa directiva, que preside Alberto Iglesias, non escatimou en críticas cara á actitude gobernamental, co foco no ministro de Saúde, Daniel Salinas. De feito, esta intervención implica o desprazamento -é dicir, retirar dos seus cargos- das autoridades do sanatorio, onde estaba prevista unha xornada electoral o domingo. Nun comunicado pendurado na súa propia páxina web, a directiva defende que asumiu a súa función en outubro de 2018 "nunha situación moi comprometida" cun endebedamento de máis de 64 millóns de dólares e cun patrimonio negativo de 7,7 millóns de dólares, o que levou a auditores independentes da entidade a "cuestionar o principio de empresa" da Casa da Galiza. Aliás, subliñan tiña que atender no curto prazo obrigas salariais e de cargas sociais "sen ter recursos para honrar as obrigacións de referencia". Tamén a directiva sostén que, a pesar de todo, realizou "inxentes esforzos" para transformar a institución e tratar de mellorar os seus resultados, incluíndo a realización dunha auditoría da xestión médica en febreiro de 2019 por parte da Consellaría de Sanidade da Xunta. Supostamente en virtude deste exame decorreron algúns cambios na institución mutual. "Garantir a asistencia médica"Pola súa banda, segundo recolle Europa Press, fontes do Ministerio de Saúde Pública de Uruguai defenden que a meta desta decisión é "garantir a debida asistencia médica dos usuarios da institución", así como adoptar "todas as medidas que estean ao seu alcance, para garantir a protección dos postos de traballo".Engaden que, desde decembro do ano pasado, "está a realizarse un seguimento exhaustivo da institución", dada a súa preocupante situación económica-financeira; e que no últimos cinco anos a institución perdeu o 20% dos seus afiliados. Tamén aclaran desde o departamento de Saúde que nos últimos seis exercicios consecutivos Casa da Galiza presentou un balance deficitario, o que "evidencia severos problemas de xestión". "Presenta un alto nivel de endebedamento, que ascende a 76 millóns de dólares, superando catro veces a media de endebedamento por afiliado do sector", inciden as mesmas fontes. Mesmo acoden á hemeroteca para lembrarlle á directiva que na última década déronlle facilidades de financiación até en dúas ocasións. No entanto, ese impulso económico -o último en decembro de 2019- "a institución non cumpriu a maior parte das metas propostas nos plans presentados". Reaccións desde a Xunta Preguntado por este suceso, o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feixoo, asegurou esta sexta feira que o confía na palabra do presidente uruguaio, Luís Lacalle Pou, quen defendeu a vía elixida (a intervención temporal) para evitar unificar a Casa da Galiza con outros centros sanitarios."O Goberno uruguaio optou pola segunda opción e eu agradézoo, manter Casa da Galiza como hospital independente para proseguir a súa actividade como entidade asistencial para o futuro", rematou Feixoo, a pesar de que non é a primeira intervención da entidade.


Summary: Este domingo inaugúrase nova produción do Centro Dramático Galego 'Serva me, Servabo te'. O evento rematará a vindeira terza feira 7 de setembro.

A XXXII edición do Festival de Teatro Galego inaugúrase no Carballiño este domingo a nova produción do Centro Dramático Galego que leva por título 'Serva me, Servabo te'. Nesta edición o festival terá dous escenarios chave: o Auditorio Municipal, onde se presentarán as obras de teatro, sempre a partir das 22 horas, e a Casa da Cultura, onde desde as 19 horas representaranse os monólogos. Como consecuencia da situación sanitaria a programación reduciuse e só haberá tres días de festival. O día 5 abrirá a programación coa estrea da nova produción do Centro Dramático Galego 'Serva me, Servabo te', da man de Belén Bouzas, Diego Buceta e Fran Martínez. O espectáculo inaugural estará fóra do propio concurso do festival e despois poderá verse representado do 10 ao 26 de setembro no Salón Teatro de Compostela. Ese mesmo día representarase na Casa da Cultura o monólogo 'Sexo seguro, seguro? Seguro!', de Malala Ricoy. O día 6 a obra de teatro correrá a cargo da compañía Traspediante que representará 'Bailar agora', un espectáculo de danza xa que este ano o festival propúxose ser un espazo para esta disciplina. Monólogos e actividades paralelas Na Casa da Cultura o monólogo correrá a cargo de Chuso de Catoira que interpretará 'Un viquingo no Fetega'. A terza feira, último día do festival, no Auditorio Municipal verase a obra 'O premio', a cargo de Quintana Teatro, e, na Casa da Cultura, Marta Doviro falará das súas 'Memorias dunha rapasa da costa'. Como actividades paralelas haberá teatro na rúa. Ademais na sala de exposicións do auditorio están programadas dúas mesas redondas que abordarán "A violencia de xénero escondida na arte" e "O amor versus a sexualidade". O último día clausurase coa entrega dos galardóns de mellor actriz, mellor actor, mellor espectáculo e mellor monólogo cómico e, ademais, entregarase o Premio de Honra que este ano recae en Marta Núñez.


Summary: As querelas detallan a falta de persoal previo á epidemia da COVID-19

O 17 de marzo, a empresa DomusVi fixo público un comunicado no que, consciente da "alarma social" xerada pola epidemia e as "noticias publicadas nos medios de comunicación", asegurou que as "únicas canles de información veraz" sobre as súas residencias son "os profesionais", a "web" e as "redes sociais". Fronte as denuncias de asociacións de familiares, como Asfareba na Galiza, DomusVi afirmou que nos centros se cumpría "escrupulosamente cos protocolos e medidas de hixiene e prevención". Trece días despois, a Xunta da Galiza interviu as residencias da empresa en Cangas, e no Barreiro, en Vigo, "tras o elevado número de positivos por coronavirus" en persoal e usuarias. Denuncias do persoal As familiares, que presentaron o pasado sábado unha nova denuncia perante a Fiscalía, aseguran que as eivas dos centros son anteriores á emerxencia sanitaria. E exemplificárono achegando a este medio tres denuncias de traballadoras sanitarias da residencia Concepción Arenal da Coruña, de titularidade pública mais xestionada por DomusVi. Belén Canosa, a letrada que representa as demandantes, sinala que segundo as súas testemuñas "o centro arrastra problemas por falta de persoal desde hai meses". Esta eiva, engade en declaracións a Nós Diario, radicaría "nas precarias condicións laborais que ofrece o centro". "Na residencia non traballaba ningunha enfermeira na quenda de noite, ao contrario do que estipula a normativa, e as súas funcións eran cubertas por auxiliares sen os coñecementos necesarios. Cometéronse erros na administración da medicación, por exemplo", relata Canosa. Nun informe requirido á Consellaría de Política Social sobre as inspeccións realizadas no centro, ao que tamén tivo acceso este medio, detállase que nas visitas realizadas en outubro e decembro non se contaba con persoal de enfermaría as 24 horas. As denunciantes, unha doutora e dúas enfermeiras que na actualidade se atopan de baixa, acusaron a dirección do centro de presunto acoso laboral tras recibir presións para non protestar polas eivas detalladas. Paralelamente ao curso das demandas, no mes de decembro, unha das denunciantes presentou unha nova querela contra a dirección do centro por "suposto delito de homicidio por imprudencia profesional grave". Os feitos denunciados remóntanse ao 12 de decembro, cando tivo constancia, a través do testemuño dunha compañeira, do falecemento dunha usuaria a noite anterior sen, supostamente, a asistencia durante oito horas de persoal médico ou de enfermaría. Segundo consta na denuncia, do persoal médico titular unha profesional atopábase de baixa, outra de vacacións e outra non cubría a quenda nesa noite. As auxiliares terían contactado co 061 sen poder detallar a gravidade da súa situación. Cando chegou a ambulancia cun profesional médico, a usuaria xa falecera. O curso das tres demandas foi interrompido pola epidemia da COVID-19. "Tamén a querela ficou conxelada", apunta Canosa, quen expresa que "os casos mencionados repercuten na situación actual de contaxios". "A falta de persoal, de coidados básicos, está relacionada", conclúe.


Summary: O colectivo Statewatch advirte da reforma que deseña o Consello europeo e que podería "criminalizar" a axuda que prestan persoas voluntarias, por exemplo, na costa grega.

A Unión Europea quere frear a entrada de persoas refuxiadas en territorio comunitario. Após as 850 mil que accederon por vía marítima ou terrestre na Unión durante 2015 e das máis de 46 mil que cruzaron o Mediterráneo tan só en xaneiro de 2016, as institucións europeas buscan a maneira de evitar que esta situación continúe. Así pois, valora diversas opcicións sobre as que traballan as súas autoridades. Para alén das negociacións para que Turquía se converta nun tapón e da posibilidade de expulsar Grecia de Schegen facendo retroceder a área de libre circulación, o Consello europeo tamén está a deseñar unha política que puna e persiga "todas as formas de contrabando [smuggling] de migrantes". Así o recolle un documento feito público pola organización State Watch datado do 26 de xaneiro. As institucións europeas traballan en diversas fórmulas para frear a entrada de refuxiadas entre elas a posibilidade de que Grecia fique fóra de Schegen e Turquía faga de tapón Neste senso, as institucións europeas tratan indistintamente o que até o momento eran considerados dous delitos distintos: o contrabando e o tráfico de persoas. Desde State Watch advirten que unha mudanza legal neste sentido podería rematar por criminalizar calquera persoa que axude refuxiados ou migrantes na súa odisea cara Europa. Até o momento, ficaban excluídas desta consideración as organizacións ou persoas que desenvolvían axuda humanitaria á fin de evitar mortes. Destarte, após a aprobación da directiva de 2002 a punición ou non da axuda prestada de maneira voluntaria por persoas e colectivos, ficaba á libre interpretación dos Estados membros. No concreto recolle que "calquera estado membro pode absterse de sancionar un comportamento que poida estar asociado co contrabando sempre que o obxectivo deste comportamento sexa o de proporcionar asistencia humanitaria". Así as cousas, desde as institucións europeas aseguran que non se criminalizará a axuda mais que se perseguirán aquelas persoas ou organizacións que faliciten "a entrada e a residencia non autorizada". Rexistro De maneira paralela e sobre o terreo o goberno grego está a elaborar un rexistro daquelas persoas e organizacións que están a actuar nas súas costas perante a crise de persoas refuxiadas. Unha medida que desenvolven de maneira conxunta con ACNUR e que viría a dar cumprimento ás exixencias de Bruxelas a respeito dun maior control no que denominan 'puntos quentes' de entrada de refuxiados. Organizacións que traballan sobre o terreo en Lesbos apoian a creación dun rexistro que poña "orde" á axuda que se presta na illa e da que tentan sacar probeito algunhas persoas Na illa de Lesbos, a exixencia exténderíase á propia poboación local que ofrece axuda de maneira voluntaria cada vez que unha embarcación se aproxima á costa. Neste senso hai varias opinións, quen critica como State Watch este rexistro que, din, non tería lugar nunha "Europa máis social" e "humana" e quen o coida importante tendo en conta que algunhas persoas se están a aproveitar economicamente das persoas refuxiadas só con pór un chaleque reflectante e cobrándolles por desprazamento unha vez chegan a terra. Así o narran desde a organización Proactiva Open Arms en declaracións recollidas por La Vanguardia. "Ese rexistro é razoábel e é preciso, proque hai xente que pon un chaleque amarelo comprado nunha gasolineira e que se dedica a trasladar aos campos de refuxiados, a 70 quilómetros ao interior da illa, aos recén chegados, cobrándolles". En Lesbos, explican desde Proactiva Open Arms, "danse situacións moi complexas, hai moitos grises e liñas que non se poden crizar, hai que pór orde, sen criminalizar ninguén". O relato das persoas voluntarias en Lesbos é salientábel acarón das cifras proporcionadas pola Europol a pasada semana na que advertían da desaparición de 10 mil crianzas refuxiadas, moitas delas dos propios centros de internamento para migrantes e das que se descoñece o paradeiro.


Summary: O noso crítico de cabeceira proponnos unha viaxe a Turquía, o Estado socio da UE no tráfego das persoas refuxiadas. Unha viaxe para coñecermos a opresión do patriarcado sobre as mulleres -nomeadamente as mozas- nese país.

MUSTANG (Turquía-Francia-Alemania 2015, 97 min.) Dirección: Deniz Gamze Ergüven Guión: Deniz Gamze Ergüven e Alice Winocour Fotografía: David Chizallet e Ersin Gok Música: Warren Ellis Elenco: Günes Sensoy, Doga Zeynep Doguslu, Tugba Sunguroglu, Elit Iscan, Ilayda Akdogan, Nihal G. Koldas, Ayberk Pekcan, Erol Afsin SINOPSE Cinco irmás, de idades comprendidas entre 12 e 16 anos, son reprendidas tras ser vistas xogando nas praias dunha pequena vila do norte de Turquía. Toda a xente da vila comeza a murmurar sobre a decencia de tales xogos que elas tiñan como inocentes. Tras o incidente son pechadas na súa propia casa fóra de todo estímulo exterior. CRÍTICA "Aspirar á liberdade", así define a directora turca Deniz Gamze Ergüven a súa primeira longametraxe. Unha historia escrita a catro mans xunto coa tamén directora e guionista Alice Winocour. Un guión ao que Ergüven aporta detalles autobiográficos da súa propia infancia para describir o que significa ser muller en Turquía. Remata o curso escolar nunha pequena vila turca. Cinco irmás adolescentes festexan alegres e despreocupadas o comezo das vacacións de verán á beira do Mar Negro xunto cos seus compañeiros de escola. A auga e a area mestúranse con divertidos xogos que son mal vistos por unha veciñanza de mirada sucia ancorada en arcaicas tradicións machistas. Tras unha disputa familiar quedan pechadas na súa propia casa para seren educadas como futuras esposas exemplares afastadas de todo estímulo que invite á perversión para que non sucumban aos praceres da carne e así manter intacta a súa honra até o día da voda. Matrimonios concertados, claro. O título vén a conto do nome que se lles dá aos cabalos salvaxes do norte de América: as irmás son "vendidas" coma gando cabalar aos futuros maridos, mais elas son espíritos salvaxes, ao igual que os "mustang", e non se van deixar domar tan facilmente nin sucumbirán, sen loita previa, a un destino imposto contra a súa vontade. O quinteto de actrices principais transmite unha enorme vitalidade, afouteza, beleza indómita e extrema madurez a pesar da súa tenra xuventude A historia está narrada con voz en off a través do punto de vista da máis pequena. Isto dálle un cariz máis inocente, mais tamén máis inconformista e insubmiso debido ao marcado carácter rebelde da cativa. Acertado casting, sobre todo no quinteto de actrices principais. Transmiten unha enorme vitalidade, afouteza, beleza indómita e extrema madurez a pesar da súa tenra xuventude. Ao principio da fita todo está inundado por unha ampla luminosidade, pero progresivamente vai mudando en escuridade a medida que avanza a historia e se vai impoñendo o pesimismo. Bon ritmo e un guión con pingas de humor que farán máis dixeríbel este drama con certas reminiscencias ao filme de Sofia Coppola As virxes suicidas. Un extraordinario debut no que a cineasta busca denunciar a rixidez da sociedade do seu país. Unha sociedade reprimida e hipócrita inimiga do pluralismo e da diversidade que se escuda no mantemento da cultura ancestral para seguir impoñendo un tipo de comportamento desfasado que atenta contra a liberdade do individuo e, máis concretamente, contra a liberdade da muller. Aparte de sendas nomeacións aos Globos de Ouro e aos Óscar na categoría de Mellor Filme Estranxeiro Mustang acumula, entre outros, a Espiga de Prata na Seminci, Goya a Mellor Filme Europeo, Mellor Ópera Prima nos Premios do Cinema Europeo, así coma un meritorio 8,41 de nota media no Cineuropa Compostela que avalan, sen dúbida, un dos mellores filmes do ano pasado. Mágoa que teña tan pouca distribución en salas.


Summary: Rubén Domínguez é unha presenza ubicua na música independente galega. Antes integrante de bandas tan sólidas e intensas como Telephone Rouges ou Cudevaso e agora membro de Chicharrón, Pantis é o seu proxecto individual. Electrónica derivada de certas vías kraut, letras intimistas en galego, a súa última gravación amosa un particular endurecemento sonoro.

Baldíos foi gravado entre 2017 e 2019 en San Vicente do Grove, Compostela, Rabat (Marrocos), Helsinki (Finlandia), Madrid e San Sadurniño. Son sete cancións, dispoñíbeis no seu bandcamp, máis abrasivas que no seu disco debut, Pranto (2016), e coas que anticipa o seu novo dico aínda en preparación. Domínguez fala del como cun traballo "de fragmentos, ensaios e erros previos ao álbum do que foron arrincados, un prólogo necesario". Deséñao e publícao Prenom, o selo que promove Domínguez canda Mar Catarina e que tamén se encarga de facturar videoclips para grupos galegos -o último, para Terbutalina. En Baldíos participa a propia Catarina, que achega voces a Senra, e mais Cibrán Tenreiro -batería en Ataque Escampe e membro de Esposa ou Zara-, que achega teclados ao mesmo tema. O traballo incorpora novas influencias ao repertorio de Pantis, tamén xoga a fracturar as músicas, e cruza La Düsseldorf con James Ferraro. "Estes son os Baldíos, un disco de fragmentos e espazos íntimos, construídos en moitos lugares improbábeis", di o propio Domínguez nas redes sociais do proxecto.


Summary: O BNG afirma que está a "preparar o terreo" para ampliar a concesión da cloreira máis alá da data de caducidade, 2021.

O BNG denunciou publicamente as manobras do goberno galego para consolidar a empresa cloreira Elnosa na Ría de Pontevedra, "contra das determinacións contidas en normas como o Plan de Ordenación do Litoral (POL) ou as Directrices de Ordenación do Territorio (DOT), aprobadas polo goberno galego, que clasifican os terreos en que se asenta a fábrica como "zona de mellora paisaxística". O grupo parlamentar do BNG solicitará un pronunciamento da cámara en contra da continuidade da empresa en terreos de dominio público marítimo terrestre, na enseada de Lourizán. "O que se prepara é outro trato de favor semellante a concedido a Ence, ampliando a concesión de Elnosa ao amparo da nova lei de Costas, entregándolle gratuitamente terreos de dominio público martítimo terrestre a unha empresa privada".


Summary: Manuel Vilar (Muxía, 1956) coñece o Museo do Pobo Galego practicamente desde a súa inauguración, en 1977. Primeiro como visitante habitual, máis tarde como socio e colaborador. A partir do mes de xullo, será o director da institución que, entre outras cousas, mantivo a memoria do Seminario de Estudos Galegos. A apertura nacional –"non pode ser unicamente un museo de Santiago"–, a relación entre patrimonio e democracia, e dar conta da Galiza actual son as súas primeiras e principais preocupacións. Eis un extracto da conversa, publicada no número 351 do semanario en papel Sermos Galiza.

Impón chegar á dirección dunha institución tan emblemática? Impón, impón. Son o terceiro director en 40 anos. Primeiro foi Antonio Fraguas e logo Carlos García Martínez. Fraguas é un personaxe agradábel. A xente que o coñecía sentía unha certa atracción cara á súa humildade e á súa maneira de ser. Á parte, é un referente na antropoloxía na Galiza. O seu traballo foi importante, sobre todo nos anos escuros. El tivo un traballo quizais menos importante que Xaquín Lorenzo, Xocas, no vínculo coa vida do museo. Porque Xocas foi o que colaborou máis activamente na creación do museo do Seminario de Estudos Galegos. Fraguas tamén era membro do Seminario, pero dedicábase máis a outras cousas. En todo caso, foi unha persoa importante para dar continuidade a esa tradición. Esa xente creou un museo importante. Queremos ter un país cunha cultura normalizada e daquela debemos ter un museo onde nos recoñezamos nunha cultura. E esa cultura non só ten pasado, tamén que ter un futuro. Do contrario, ese museo non ten sentido. O Museo do Pobo Galego é un museo privado pero cunha importante función pública. Cal é? A función do Museo do Pobo Galego é ser un museo nacional. Todos os países teñen. O museo como institución é un concepto moderno, da modernidade europea. O museo nace no contexto da Ilustración, da Revolución Francesa. Esas cousas que antes tiña a monarquía, a alta nobreza, os coleccionistas, agora son mostras da memoria dun pobo, un elemento pero ensinar cidadanía. A tradición galeguista bebe deses conceptos. Precisamos algo que nos identifique e valoralo. Cando en 2004 lle dedicaron o Día das Letras Galega a Xocas houbo quen dixo: "Non ten moita obra". Non, non é un creador, pero a obra de Xaquín Lorenzo é mostrar as cousas da vida cotiá da xente, que son documentos da nosa historia. O labrego, o mariñeiro, que nunca tivo quen lle escribise a historia, agora ten quen lla conte a través dos obxectos, que os seus documentos. Un exemplo son os museos de Gales, que pasaron de ser museos de folk life [vida popular] a ser museos da historia de Gales. Son os museos que contan a historia. Non a historia grandiosa, non a historia das grandes batallas nin dos grandes heroes, senón a historia da sociedade, da xente anónima, que é fundamental. A historia desde abaixo, que dicía o historiador Edward Palmer Thompson. Efectivamente. O activismo galeguista creou institucións para suplir a ausencia de estruturas políticas propias. Esa é unha lectura política. Se nós non temos institucións, non existimos. Temos que crealas. Teno dito o presidente do Padroado, [o historiador] Justo Beramendi: a sociedade civil creou a Real Academia Galega, creou o Seminario de Estudos Galegos coa intención de modernizar a investigación e prestixiar a nosa cultura, e a terceira institución importante nesa secuencia é o Museo do Pobo Galego. Enlaza con esa tradición que vén de vello, desde que tomamos conciencia de que somos un pobo. A idea de museo nacional é necesaria? Esa idea condiciona a estrutura do Museo do Pobo Galego, que é ser aberto, para toda a cidadanía. No Padroado están representadas as diferentes tendencias políticas, xente importante da cultura, e diferentes institucións. Non quixo ser o museo dun grupo ou dunha determinada tendencia. Todos somos galegos e galegas, temos unha sociedade plural e aberta ao mundo. Tamén digo que cando o museo abriu as portas en 1977 era un museo de actualidade. En 40 anos a sociedade galega mudou moito e temos que actualizar o discurso do museo, adaptalo á sociedade do século XXI, que non é a mesma que saía do franquismo. Tomará posesión a inicios de xullo. Ten algunha prioridade urxente? A miña prioridade primeira é poñerme ao día, porque aínda que vou polo museo, non estou no día a día. Poñerme ao día e escoitar o persoal. As prioridades véñenme xa marcadas. Estamos nun proceso de ampliación de salas e de ampliación de discurso e iso vai condicionar a actividade. Cómpre actualizar o discurso e facer que o museo chegue a máis xente, a máis sociedade. Outra eiva –até certo punto– é que moita xente pensa: "Eu vivo en Lugo. Que me importa a min o Museo do Pobo Galego que está en Santiago?". É un museo que está en Santiago pero non é só para xente de Santiago nin para os turistas que veñen a Santiago. Para eles tamén, pero é para todos os galegos e galegas que viven en Galiza ou fóra de Galiza. E tamén para os doutras nacionalidades que queiran visitalo. [Podes ler a conversa íntegra no número 351 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Na parte máis baixa dun bloque de nichos como calquera outro do cemiterio de San Fiz de Nigrán hai unha lousa negra cunha inscrición austera: "Carlos Casares 1941-2002", e unha sinatura. Alí, no Val Miñor que a diario era protagonista dos seus artigos de prensa, na súa casa de Vilariño, faleceu hai quince anos o protagonista deste ano do Día das Letras Galegas. Alí, no CEIP Carlos Casares de Vilariño, a Real Academia Galega iniciou o pasado 21 de febreiro o Ano Casares. E o Concello de Nigrán súmase agora ás celebracións con tres meses de actividades que incluirán espectáculos de teatro, humor, ocio infantil e visitas guiadas. A vila na que residía e faleceu o escritor organiza tres meses de actividades na súa memoria O pasado sábado a biblioteca municipal acolleu unha sesión de contacontos infantil a cargo de Cris de Caldas na que a través da obra de Casares A galiña azul os rapaces puideron coñecer a figura e a obra do autor. A Galiña azul volverá ser protagonista o mesmo Día das Letras, o 17 de maio, cando Ubú Teatro a representará no auditorio municipal. Antes, o próximo venres, o mesmo auditorio municipal acolle Entre un galo e un polbo, un espectáculo de Avelino González para público adulto e xuvenil con Carlos Casares como fío condutor. Seguidamente, entre o mércores 3 de maio e o luns 8, a praza do Concello será escenario de diferentes actividades organizadas dende a institución municipal para os colexios públicos de Nigrán. O Concello e a Fundación Carlos Casares organizan rutas polos lugares que percorreu o autor, "un dos veciños máis ilustres de Nigrán", salienta o alcalde O día 13 de maio as actividades volven á biblioteca municipal co espectáculo de Álvaro Muras Carlos Casares con maxia e música. Ese mesmo día inaugúrase no auditorio municipal a exposición Carlos Casares e a fotografía, no que se recollen imaxes tomadas polo autor, e desde ese mesmo punto sairá posteriormente unha ruta guiada na que se percorrerán os lugares máis senlleiros de Nigrán na biografía do escritor, dúas actividades que foron deseñadas xunto a Fundación Carlos Casares. Finalmente, o sábado 3 de xuño a mesma Fundación Carlos Casares dirixirá outra ruta polos lugares de Nigrán que percorreron Carlos Casares, Julio Cortazar e Torrente Ballester. "Carlos Casares foi un dos veciños máis ilustres de Nigrán e descansa no seu cemiterio municipal desde hai quince anos, aínda que vive en nós a través das súas obras, referentes da literatura galega universal. É un orgullo para o Concello recordar a súa presenza e o seu talento e trasladalo ás novas xeracións con actividades específicas para eles", resume o alcalde, Juan González.


Summary: A CRMH da Coruña, apoiada por diferentes organizacións, convoca unha mobilización para o vindeiro sábado 10 de novembro. Os grupos do Parlamento fracasan no intento de pactar outra declaración institucional que apreme o Goberno central tras o non do PSdeG. As visitas a Meirás manteñen a apoloxía do fascismo e cargan contra a exhumación de Franco

A Comisión pola Recuperación da Memoria Histórica (CRMH) da Coruña convocou unha marcha desde Sada a Meirás a prol da acción civil para a devolución do Pazo ao patrimonio público. Así o decidiu este pasado martes a entidade xunto con grupos políticos, sindicais e culturais que se reuniron para acordar accións conxuntas para reclamar que se acelere o proceso para recuperar as Torres. A CRMH, apoiada por diferentes organizacións, convoca unha marcha de Sada a Meirás o vindeiro sábado 10 de novembro A CRMH, "apoiada por un amplísimo abano de organizacións", reivindicará con esta marcha que "á maior brevidade posible se efectivice a acción cívica do Estado español a prol da devolución do Pazo de Meirás ao patrimonio público". A celebración desta manifestación tería lugar o vindeiro sábado 10 de novembro, con saída do Monumento ás Vítimas do Franquismo do paseo marítimo de Sada ás 12 da mañán para percorrer o camiño ata a porta principal das Torres. A mobilización reclama que "á maior brevidade posible se efectivice a acción cívica do Estado español a prol da devolución do Pazo de Meirás ao patrimonio público" "É hora da mobilización popular que leve o Estado español a forzar unha acción civil contra a familia Franco, para que estes teñan claro que o que teñen que facer é devolver o Pazo de Meirás á titularidade pública", di a CRMH, que lembra que hai dous informes xurídico-históricos, ún feito a instancias da Deputación da Coruña e outro do Parlamento de Galicia, "onde se acredita sobradamente que o Pazo de Meirás é un roubo á cidadanía galego por parte do ditador Francisco Franco" e que recorda tamén o "acordo unánime" da Cámara galega que "insta á recuperación do Pazo ao patrimonio público sen nengún tipo de compensación económica á familia Franco". "Queda suficientemente probada a irregular e ilexítima --por dicilo dalgunha maneira-- propiedade do Pazo por parte da familia Franco", insiste a CRMH, que quere que a marcha sexa "un complemento ás iniciativas institucionais" sobre o Pazo. "Temos o convencimento de que na actualidade en Europa non existe ningún sitio onde se dea unha situación anómala como a que pasa en Galicia, onde unha propiedade roubada ao pobo por parte dun ditador como Franco segue a ser desfrutada polos seus descendentes", ci. "É unha auténtica inxustiza e un anacronismo antidemocrático", rematan. Xoaquín Fernández Leiceaga, voceiro parlamentario do PSdeG / © PSdeG O 'non' do PSOE impide outra declaración do Parlamento a favor da devolución Os grupos do Parlamento de Galicia fracasaron este martes no intento de lograr unha declaración institucional para reafirmar a petición da Cámara para que o Pazo de Meirás pase a mans do patrimonio público, logo de que se soubese que un neto de Franco pretende vender a unha empresa da súa propiedade a parte da herdanza que lle corresponde para evitar así a acción pública do Estado. Os grupos do Parlamento fracasaron no intento de pactar unha declaración institucional para reafirmar a petición da Cámara para a devolución do Pazo BNG e En Marea deixaron clara a súa posición a favor desta declaración e doutras iniciativas para urxir o Estado a que presente a demanda xudicial xa e e vite así calquera "manobra especulativa" que atranque a recuperación do inmoble. O PP, aínda que con algunha diferenza, amosou tamén a súa dispoñibilidade a apoiar a proposta do Bloque, pero o PSdeG manifestouse en contra. O Bloque propoñía unha declaración institucional que recollese as peticións incluídas na iniciativa unánime aprobada en xullo no Parlamento pero tamén instar o Goberno central que iniciase xa as accións legais porque desde o verán "non consta que se ativase ningunha actuación legal" fronte a unha familia Franco que si "deu pasos coa intención de dificultar esta posibilidade e evitar que se alcance a devolución deste patrimonio". O PSdeG pide tempo para que o Goberno central leve a cabo as accións legais e denuncia o "interese partidista" da proposta Foi esta petición directa o que fixo recuar o PSdeG, que aludiu ao "acordo parlamentario, votado en pleno, con acordo de todos os grupos", tal e como dixo o seu portavoz na Cámara, Xoaquín Fernández Leiceaga. Por iso, reclama tempo para poder levar a cabo as accións legais. "Non hai razóns que impliquen un novo posicionamento", insistiu o voceiro, que, ademais, advertiu de que un texto institucional como se impulsaba só ten valor "declarativo" e non conta coa mesma forza que unha proposición non de lei. Para os socialistas hai un "interese partidista" detrás desta proposta e sostén que "hai grupos políticos que desexan sumarse á operación de desgaste do Goberno de Pedro Sánchez". "Debemos darlle un tempo de marxe razoable para levar a cabo as accións que implica", rematou.


Summary: Se nunha campaña gaña quen marca o temario ou o guión da carreira poderiamos dicer sen temor a equivocarnos que o PP vai en cabeza. A campaña está a ser como lle apetecía que fose a Arriola, o gurú dos populares: fría, átona, sen moito ambiente. Unha campaña televisiva madrileña. O BNG combate iso desde a rúa.

(…) A españolización da campaña non só a sofre Galiza, mais tamén Catalunya e Euskal Herria. Aliás, existe unha diferenza de peso. A sociedade vasca e catalá deron xerado instrumentos de comunicación propios non só no campo da imprensa escirta e dixital, mais tamén no decisivo espazo do audiovisual. Galiza está a anos luz diso e o papel que xogan os meios de titularidade pública non está nen de lonxe á altura do que se precisaría para a existencia dun espazo galego de comunicación digno de tal nome. Boa proba disto é que o único debate eleitoral de carácter nacional que se programou na TVG nesta campaña, como xa acontecera antes do 20D, foi nun horario marxinal, de tarde, non no prime time. Sermos soubo que desde o PP galego se ten chamado a meios de comunicación audiovisuais para perguntar por que se tiña programado tal ou cal debate, se tiña moito sentido facelos. A intención do partido conservador era clara desde un principio: ir a unha campaña fría, sen tensión, e desmobilizadora, coa idea de que a súa freguesía acabaría indo a votar e que repetindo en termos absolutos os resultados do 20D conseguirían un incremento percentual (ao baixar a participación) e, consecuentemente, un aumento do número de escanos. Trátase, pois, non de que non haxa abstencionistas, senón de que os abstencionistas sexan as outras e os outros, neste caso as persoas apoiantes das opcións progresistas. A íntegra desta análise, unha dupla páxina, tela ao teu dispor no número 201 do semanario Sermos Galiza, que acharás nos pontos de venda habituais e tamén na nosa loxa.


Summary: A Xunta suprime as limitacións no lecer infantil e deixa nun 80% o público que pode asistir a eventos deportivos non federados

A Galiza arrinca a penúltima fin de semana de outubro cunha activación de todas as actividades practicamente ao 100 por cen. Desde a hostalaría, até as bibliotecas e museos, pasando polos lugares de culto, centros comerciais e as academias de ensino non regulado, recupérase o máximo de aforamentos permitidos, iso si, coa vixencia das medidas de prevención: máscara, distancia social e ventilación. "Amplíanse, con carácter xeral, as capacidades máximas permitidas no desenvolvemento de distintas actividades, chegando ao 100 por cen a capacidade máxima establecido, sen prexuízo de especialidades concretas", recolle o DOG bis, publicado este venres ao fío das 20,00 horas, coa normativa que entra en vigor xusto coa fin do estado de emerxencia sanitaria. Unha das novidades é a hostalaría, que amplía aforamentos, reabre barras e suma media hora de horario os venres e sábados Unha das novidades é a hostalaría, que amplía aforamentos, reabre barras e suma media hora de horario os venres e sábados (até as 1,30 horas). O lecer nocturno xeneraliza o uso do certificado covid en todos os pubs e discotecas, obrigación para a que conta con autorización xudicial até o 13 de novembro. Ao tempo, amplía o seu horario, no caso dos pubs (até as 4,30 horas a fin de semana) e as discotecas, toda a semana, até as 5 da madrugada. Outra das novidades, que reclamaba o sector, é o levantamento das restricións na actividade de lecer infantil. Así, o DOG bis derroga a orde vixente desde o 30 de xuño de 2020, co que o sector ve recuperados as piscinas de bólas e os xogos inchábeis. Aínda que se xeneraliza o levantamento de restricións, a Xunta segue requirindo medidas como o control de aforamentos --por exemplo en centros comerciais de máis de 2.500 metros cadrados-- e aglomeracións e insta, entre outras cuestións, a manter a prestación de servizos con atención a persoas maiores de 75 anos, como se implementó ao comezo da pandemia. Os mercados da vía pública tamén recuperan o 100 por cen dos postos autorizados, pero tamén se anima a ampliar os espazos de ocupación e nos espazos infantís, especialmente parques, recoméndase que haxa dispensadores de xel hidroalcohólico ou desinfectantes con actividade viricida, ou ben unha solución xabonosa no caso de espazos para menores de dous anos. As principais excepcións ao 100 por cen de aforamentos danse na actividade deportiva non federada Outros aforamentos e excepcións As principais excepcións ao 100 por cen de aforamentos danse na actividade deportiva non federada. E tamén nas feiras, congresos e actos profesionais, que se poden celebrar cun 100 por cen de aforamento pero permítese "o desprazamento" dos asistentes nos espazos de exposición con "unha capacidade limitada ao 75%". Mentres que en cinemas, teatros auditorios e espazos similares, pódese desenvolver a actividade ao 100 por cen, o DOG recolle que as celebracións de competicións deportivas terán un máximo do 80 por cento no interior e o 100 por cen en exterior, sempre que o público permaneza sentado. En celebracións de eventos deportivos e outras actividades deportivas non federadas de carácter organizado como campus deportivos, campamentos deportivos, escolas deportivas ou similares, a celebración de eventos tamén terá un máximo do 80 por cento, sempre que o público estea sentado. En canto aos albergues, seguen vixentes as últimas normas aprobadas, que tamén requiriron a autorización do TSXG para esixir o certificado covid aos usuarios. Deste xeito, pódense ocupar o 100 por cen dos cuartos cando sexan convivientes ou acrediten que son grupo burbulla ou ao 50 por cento de forma xeral. En todo caso, os cuartos compartidos poderán usarse ao 75 por cento se os establecementos piden a credencial de vacinación, recuperación da covid ou proba negativa para facilitar o acceso, o cal foi sometido a autorización xudicial e ten vixencia até o 30 de outubro.


Summary: Os nenos e nenas menores de 14 anos poden comezar a saír da casa a partir deste domingo. Poderano facer sempre que cumpran as medidas de seguridade que recolle a orde ministerial publicada hoxe no Boletín Oficial do Estado.

Os paseos permitidos ás crianzas a partir deste domingo, 26 de abril, deberán axustarse ás limitacións acordadas polo Goberno: unha saída diaria, entre as 9 da mañá e as nove da noite, a un quilómetro da casa, sen pisar parques, zonas de xogo nin instalacións deportivas. Porén, poderán circular por calquera vía pública, por espazos naturais e zonas verdes, e deberano facer sempre acompañadas dunha persoa adulta. Pode ser alguén que conviva coas menores ou unha coidadora que estea ao seu cargo. Neste caso, a acompañante deberá contar cunha autorización asinada polos pais ou titoras. Unha persoa adulta Durante a saída, unha soa persoa adulta poderá acompañar até un máximo de tres crianzas. Será a responsábel de que cumpran coas restricións e manteñan a distancia mínima de seguridade con outras paseantes, de polo menos dous metros. Ademais destes paseos o Goberno mantén que as menores de 14 anos poidan acompañar a unha persoa adulta á compra, á farmacia ou nas saídas excepcionais previstas durante o estado de alarma. A rapazada maior de 14 anos podería saír soa para facer algún destes recados. Menores tutelados pola Xunta A orde ministerial difundida este sábado estabelece, tamén, que as nenas e nenos contaxiados ou en corentena por un posíbel contaxio non poderán saír das súas casas; e deixa en mans dos Gobernos terrioriais a regulación das saídas no caso das menores tuteladas pola Administración, acollidas en centros públicos. Prórroga do estado de alarma Doutra banda, o Boletín Oficial do Estado (BOE) publica este sábado o real decreto polo que se prorroga o estado de alarma até o 10 de maio, aprobado esta sexta feira polo Consello de Ministros após a luz verde do Congreso dos Deputados. O texto lembra as actividades permitidas durante a vixencia do estado de alarma e habilita o Ministro de Sanidade para modificar, ampliar ou restrinxir as medidas, lugares, estabelecimentos e actividades previstas desde o 14 de marzo, por razóns xustificadas de saúde pública, así como o alcance e o ámbito territorial específico que se determine. Reestabelecemento da normalidade Se os datos dispoñíbeis sobre a evolución da enfermidade ao cabo desta terceira permiten concluír que se acadaron os obxectivos fixados para esta nova fase, podería darse "un escenario de gradual levantamento das medidas" de confinamento, sinala o BOE. Con todo, recolle, o reestabelecemento da normalidade requirirá mantener durante un tiempo adicional as medidas de mitigación socioeconómica a fin de recuperar a actividade produtiva e de emprego dos sectores máis afectados.


Summary: Era o único símbolo presente nunha estación de comboios ateigada de cidadás e cidadáns que quixeron mostrar a súa solidariedade coas vítimas do accidente ferroviario de Angrois

Unha traballadora da equipa de seguranza privada da Renfe en Compostela alegou "ordes de arriba" para exixir a un cidadán que "baixase" a bandeira da Galiza que sostiña, co pau apoiado no ombreiro. O mozo negouse a facelo, alegando que "é a bandeira de todos e todas as galegas". Era o único símbolo presente nunha estación ateigada de persoas que quixeron mostrar a súa solidariedade coas vítimas do accidente ferroviario acontecido esta cuarta feira no lugar de Angrois, ás portas de Compostela. "É porque é política", alegou a traballadora, quen volveu insistir en que "eu non che mando facer nada, só acato ordes de arriba". O cidadán explicou, máis unha vez, que non agocharía a bandeira e continuou con ela ergueita até o remate da concentración. En conversa con Sermos Galiza, J.P. revolveuse contra a actitude manifestada pola equipa de seguranza e explicou que decidira levar a insignia nacional "para a lucir con máis orgullo que nunca" após seren refutadas as especulacións que se fixeron desde a imprensa ao redor da causa do sinistro "e ter que estar coa cabeza agachada namentres o Goberno español deixaba circular o bulo do atentado".


Summary: O certame Lueiro Rey, convocado polo Concello do Grove, premia unha novela curta en lingua galega. Está dotado con 3.000 euros e a publicación da obra na editorial Xerais. A extensión das obras non pode superar as 100 páxinas. Nesta edición, a número 25, distinguiu Illas a Sotavento, de Henrique Dacosta López.

O xurado compuxérono Ánxela Gracián, Manuel Bragado, Armando Requeixo, Mario Regueira e mais o gañador do ano pasado, Diego Alfonsín -con Non o saben as estrelas. Illas a Sotavento foi o título da obra gañadora, de Henrique Dacosta López (Ferrol, 1964). Dacosta foi gañador do premio Carvalho Calero até en tres ocasións. É profesor de Lingua Galega e desempregou o cargo de Técnico Especialista en Lingua Galega no Concello de Fene. Colabora habitualmente no suplemento cultural Nordesía do Diario de Ferrol. Entre os seus libros atópanse Sobre comboios, janelas e outras pequenas histórias (Laiovento, 1995) ou Entrada ao xardín do saber (Rdelibros, 2014).


Summary: Un caderno para reter aquilo que está ao bordo da extinción. Para aprender a ollar doutro xeito a contorna natural e os seres que a habitan. Iso é Notas sobre a extinción (Galaxia), o poemario de Marta Dacosta no que imaxe e símbolo se tornan máis protagonistas, fronte á maior narratividade dos seus libros anteriores. Falamos con esta autora da súa traxectoria poética, marcada pola reivindicación dun espazo de recoñecemento para as mulleres máis invisíbeis. Para as traballadoras que tiveron que facerse duras para sobrevivir.

O seu último libro conxuga, como di un dos versos, a catástrofe coa beleza. Que cega a extinción en Notas sobre a extinción? Notas sobre a extinción é un verso dun poema que considerei que podería resumir o contido do libro, que é como un caderno para reter, de gardar cousas que están no camiño de desaparecer, de extinguirse. Esas cousas forman parte da nosa contorna e da lingua coa que a nomeamos. É un xeito de visibilizar cuestións ás que non damos o valor que lles corresponde. Porque extinción non é só desaparición física, senón tamén invisibilización. Di o primeiro poema que as palabras tentan reproducir o espectáculo da vida. E o poemario está cheo de sensacións, de imaxes… Como foi o proceso de escrita? O poemario existe unha vez que o tempo che demostra que escribiches sobre algo, pero inicialmente non nace dunha intención expresa. Vas escribindo o que vai saíndo. E neste caso moitas veces naceu do pasmo, de quedar marabillada diante de algo. De atopar no monte unha flor perfecta na que nunca repararías se non te fixas, por exemplo. Foi un pouco esa sensación de fascinación ante a realidade. Quixen ademais que quen lea quede coa sensación de calma que produce a observación da contorna. Por iso, unha vez que me din conta de que tiña este material, escrito nun longo período de tempo, comecei a traballar con el e aí xa houbo unha intención. De feito é o libro no que máis me parei na construción da súa estrutura. Penso que hai que levar ao texto literario a memoria das mulleres que nos fixeron, pois son tan anónimas como imprescindíbeis. A memoria está bastante presente neste poemario, como en varios dos seus libros anteriores. Que é a memoria en Notas sobre a extinción? Neste libro está presente a memoria das sensacións e das emocións. Non é o poemario no que estiven máis pendente da memoria, pero si forma parte dalgúns poemas. Como o poema que fala da construción da catedral e da balea. Aí hai unha memoria da extinción, a da catedral que se constrúe sobre a extinción das baleas, xa que foi unha especie cazada até o exterminio para obter réditos cos que se fixeron grandes obras públicas. A memoria da extinción é un antídoto fronte ás futuras e previsíbeis extincións. Relacionada coa memoria aparece bastante nos seus poemarios a idea de estirpe. Por que? É unha forma de traer ao texto literario unha estirpe de mulleres traballadoras. Un xeito de rememorar unha caste de mulleres que loitaron contra o estabelecido, contra o patriarcado e contra as súas propias familias para abrir camiño para elas e para as súas descendentes. As miñas antecesoras eran mulleres do mar que tiveron que facerse duras para sobrevivir. E nese sentido a miña estirpe é unha sinécdoque porque igual que na miña familia foi nas demais. Estou a falar das devanceiras galegas. E penso que hai que levar ao texto literario a memoria das mulleres que nos fixeron, pois son tan anónimas como imprescindíbeis. Porque a literatura pode e debe completar a historia. A palabra foi perseguida en Notas sobre a extinción. A manipulación da palabra e a mentira son outros dos temas dos seus poemarios, como en dun lago escuro. Por que? A palabra é esencial para transmitir a verdade pero o problema é cando se usa para mentir, para dominar e alienar. E eu quero denunciar a perversión da palabra. Quero falar da necesidade de contar a verdade e de chamar as cousas polo seu nome. Xa que somos vítimas dos que venceron. E a historia dos vencedores nega, deturpa, altera a historia dos vencidos. Xa sexa a historia das mulleres, ou a memoria histórica por exemplo, que moitas veces se expresa como pregunta porque a ocultación chega a tal extremo que non sabemos o que aconteceu. De quen é o sangue que enchoupa este chan? Alguén nos contou a verdade sobre o que pasou? Non. A palabra debe poder explicalo todo, permitirnos comunicarnos e non ser un xogo de dominio. O exterminio de especies animais e de pobos beneficia unha minoría mentres se obriga ao resto da humanidade a colaborar nesa extinción. Hai cadáveres, terror, exterminio e ósos quebrados nese percorrido pola natureza e pola historia. Eses cadáveres están relacionados coa memoria histórica? Están relacionados coa memoria histórica humana, poderiamos dicir. Como no poema do esqueleto da balea e a catedral. Os humanos modificamos o planeta por usura e vamos deixando cadáveres. O exterminio de especies animais e de pobos beneficia unha minoría mentres se obriga ao resto da humanidade a colaborar nesa extinción. Quizais é un poemario no que imaxe e símbolo son máis importantes que nos anteriores, máis narrativos. Está de acordo? É certo que noutros poemarios pode haber máis narratividade. En Na casa da avoa, por exemplo, necesito un relato. En realidade no poema sempre hai un relato, pero de distintas maneiras. Se quero transmitir unha idea que precisa ser explicada aí podo precisar unha narratividade forte. Pero neste último libro a imaxe en si mesma xa é suficiente. Non precisa ser relatada, senón converterse en símbolo. Porque a construción dos textos nace dunha visión. Se falo da raíña Urraca na Torre da Homenaxe necesito relatar o que aconteceu, explicar quen é e como se sente. Se atopo unha árbore tronzada que parece unha balea o que preciso é construír imaxe, símbolo. O poemario dun lago escuro centrábase no descoñecemento e na insensibilidade ante a descomposición social. Cal é a conexión entre este poemario e o último? Porque dun lago escuro pode parecer máis político, pero quizais non o sexa. Se falo de extinción nun sentido non só físico estou facendo unha crítica do tipo de vida que nos impoñen. Os traballadores e traballadoras están absolutamente alienados. A maioría da xente ten traballos que lle consumen o seu tempo sen deixarlle vivir. Así é difícil pararse a observar a realidade… Ese mesmo libro, dun lago escuro, fala de líderes que se cren vangarda, borrachos de narcisismo. De que naceu esta imaxe? É unha idea que naceu xa nos primeiros libros que publiquei. Elites que o que fan é repartilo todo entre elas sen deixar aos demais participar do que lles corresponde. Porque hai moitos espazos nos que se acaban creando círculos fechados para tentar manter o poder e impedir a participación dos demais. E isto faise, ademais, a través da etiquetaxe das persoas. Segundo a etiqueta que che poñan podes entrar ou non. E esta é unha realidade moi común e non só no mundo da política. Elites endogámicas, oligarquías que se crean en diferentes espazos de poder. E así fórmase unha sociedade inmóbil. No pasado tivemos unha sociedade estamental e agora temos unha democracia formal na que unhas elites, que son sempre os mesmos, acaparan o poder. En Argola mulleres son devoradas pola cobiza dos homes e mulleres sabias usan os seus ritos contra o invasor. Como nace? Argola si foi un libro que respondeu a unha intención. Ten un relato de principio a fin. Dunha banda unha historia sobre unha galega que é destinada a ser vestal durante a invasión romana. O obxectivo do libro é poñer en cuestión o dominio da muller. Naceu, en concreto, dunha visita que fixen en Roma a unha exposición. Víase con tanta claridade a dimensión do espolio e do exterminio que quedei impactada. Os romanos mudaron a paisaxe e escravizaron o seus habitantes para volver vitoriosos a Roma, cargados de ouro. E o caso das vestais é paradigmático do seu xeito de exercer o poder. O corpo da muller usado como moeda de cambio. Mais non hai tanto tempo que se gardaba tamén a virxindade das mulleres até entregalas ao César sendo usadas como moeda de cambio polas súas propias familias. E aínda acontece agora, e non tan lonxe de nós ou quizais tamén algunhas veces entre nós. O outro relato deste libro é o das mulleres sabias, que sabían de plantas e que foron tratadas como bruxas, castigadas pola Inquisición porque, claro, as mulleres non poden ter poder. Acuática alma falaba da forza das mulleres. E chamaba, coma en As amantes de Hamlet, por todas as Ofelias para instalas a erguerse contra o sometemento. Como levaron estes libros a Na casa da avoa ou Argola? Hai que contar a verdade sobre as mulleres que nos precederon. Mulleres que pasaban de depender do pai a depender do marido, e que aínda así gardaban, aínda que fosen internamente, a crítica sobre a súa situación. Eu quixen, nos meus poemarios, dar a coñecer quen era dona Urraca, quen era a raíña Lupa, quen era Lady Macbeth. Porque quero contribuír a dar a coñecer a historia que se nega. En Na casa da avoa teño un poema no que cito a Begoña Caamaño que dicía que ela era muller e galega e que, polo tanto, como non ía falar como muller e como galega? Por iso mesmo hai temas recorrentes na miña obra como a memoria das mulleres. Os meus libros desde Acuática Alma tentar poñer as mulleres no espazo que lles corresponde, dignificar a súa memoria, explicar o importantes que foron e que son na historia. Ás mulleres négasenos o dereito á ira, a poder berrar. Por iso Medusa é tamén castigada. Ofelia, Medusa ou Penélope están presentes en varios dos seus libros. Por que? Penélope é unha muller sometida que ten que quedar na casa e gardar fidelidade mentres o home viaxa e se fai sabio. Por iso varias escritoras, xa desde Xohana Torres, a escollemos como símbolo. Ofelia non é unha muller inocente que se quita do medio porque si. É unha vítima de maltrato psicolóxico. E a Medusa córtanlle a cabeza porque é unha muller con poder que petrifica coa mirada. Unha muller violada e castigada por ser violada. Ás mulleres négasenos o dereito á ira, a poder berrar. Por iso Medusa é tamén castigada. Ese é un tema moi actual, mais a poesía que se está facendo está xeralmente conectada coa realidade da maioría social? Ou máis ben a cultura en xeral. É imposíbel non escribir desde a realidade porque, matícela como a matices, é co que traballas. A literatura é un filtro a través do cal ver a realidade e de falar do que se nos fai urxente. Para min o recoñecemento das mulleres é esencial. Eu mesma pensei que non tiña que superar certas barreiras e acabei decatándome de que estaba enganada. Todo iso son posicións políticas, como o é a súa poesía. Aínda que non sexa o que se entendeu noutras décadas como poesía política. Agora parece que mesmo hai medo dese adxectivo para evitar as acusacións de panfletarismo… Porque temos interiorizado que a política é o que fan os políticos e que é algo malo. É unha idea que vén da ditadura. A literatura implica unha posición política porque todos os libros se sitúan dalgunha maneira no seu tempo e no seu espazo. E claro que si, que a miña é unha poesía política. A poesía en si é un xénero de pensamento, de reflexión, que ademais move á relectura e á descuberta de novos significados en cada lectura. O feito de escribir en galego xa é unha posición política nunha sociedade diglósica na que os líderes alimentan a diglosia. Porén eses mesmos líderes manteñen un discurso sobre a cultura galega como a mellor do mundo. Mentres desmantelan as súas estruturas e, como dicía vostede antes, acaparan o poder. É un discurso de aparencias que queda moi bonito pero non se corresponde coa realidade. Está ben dicir que temos unha cultura extraordinaria porque a temos pero a xente da cultura tamén ten que comer. E para iso ten que haber unha planificación, unha política cultural, que agora penso que non existe. Antes falaba de que a maioría da xente está tan atrapada nun traballo que a consume. Que impacto ten na propia literatura o feito de que practicamente só a xente que non se atopa nesa situación pode escribir? É prexudicial. A poesía precisa un tempo de contemplación. E os traballadores e traballadoras acaban convertidos en máquinas de produción. Pero penso que a poesía é unha actividade literaria de tal calibre que quen precise expresar a súa frustración e dor a través da palabra vai atopar o momento de facelo. Nun tempo de crise, ademais, a cultura é tratada como a pobre entre as pobres. Cando en realidade é unha actividade económica de primeiro nivel que pode beneficiar a toda a sociedade. Pero non se explora esa vía. Os poetas fixemos durante moito tempo recitais por puro gusto e porque sabiamos que tiñamos que estar alí. Pero as cousas deberían ser doutro xeito agora. Ás novas xeracións estámoslles deixando unha situación moi difícil. Volvendo aos seus libros, Cinza era como un álbum fotográfico. A idea das fotos tamén aparece en Na casa da avoa. Que relevancia teñen as imaxes familiares na súa poesía? A imaxe é moi importante no conxunto da miña obra. Pode ser unha foto, un lenzo ou o que teño diante de min nese momento. A visión conecta coa emoción e motívame para escribir. En atalaia alerta estaba marcado pola dor. Era un poemario bastante existencial. O último, dalgunha maneira, tamén o é. Cal é a conexión entre ambos nese aspecto? Penso que este último libro conecta cos meus primeiros libros, tamén con Crear o mar en Compostela. Había xa nestes poemarios un ton intimista e existencial en diálogo coa paisaxe e cos seres que a habitan. Setembro estaba xa dedicado ás mulleres redeiras que volven aparecer en Na casa da avoa. Como ve agora ese poemario ou Crear o mar en Compostela e Pel de ameixa? Cando volvo a Setembro penso, pero isto escribino eu? Pasou moito tempo e agora podo velo con distancia. Hoxe reescribiría moitos dos poemas que escribín nos meus primeiros libros. Pero tamén hai textos que subscribo completamente. No caso das autoras ten moito peso a imaxe que se espera dunha muller. O teu aspecto condiciona a recepción da túa obra. —Outras poetas da chamada xeración dos 90 comentan que, daquela que se empezaba a corrixir o desequilibrio de xénero na literatura galega, a súa obra foi recibida con críticas moitas veces sexistas. Vostede notou iso? Eu tardei en decatarme destas cuestións, como dixen antes. Pero si notei a condescendencia e a falta de obxectividade. Si que te colocaban nunha caixa e xa non saías de aí. Eu era moi nova e era como a "inocente", a que "non sabía"… Os estereotipos estaban aí e a cada unha atribuíanlle o seu. Ademais no caso das autoras ten moito peso a imaxe que se espera dunha muller. O teu aspecto condiciona a recepción da túa obra. Citaba antes os recitais nos bares da súa época de estudante. De que maneira eses comezos a fixeron tamén a autora que é agora? Que relevancia tivo Letras de Cal? Son filla do meu tempo. Nacín nos 60, tiven a oportunidade de estudar na Universidade e de compartir tempo con xente coma Paco Souto, Rafa Vilar, Estevo Creus, Eduardo Estévez… Claro que ese tempo conformou tamén o que son. Penso que fomos unha gran xeración que tivo moi boas ideas e que, sobre todo, entregabámonos moito. Fixemos Letras de Cal porque queriamos editar bos libros e que fosen edicións baratas pero ben feitas. Podiamos dedicar o noso tempo libre a outra cousa, pero fixemos iso. Foi un tempo marabilloso e espero que as futuras xeracións tamén poidan vivir experiencias así de boas.