Summary: A escritora recebe o 25 de xuño en Rianxo, onde vive, a vixésimo segunda edición da Homenaxe A Escritora na súa Terra-Letra E, impulsada pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), o que a convirte en socia de honra deste colectivo.

A Homenaxe O/A Escritor/a na súa Terra, impulsada pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), chega en 2016 á súa vixésimo segunda edición recaendo na figura de Helena Villar Janeiro, que será homenaxeada no Concello de Rianxo, a terra que ela elixiu para vivir os solpores da ría de Arousa. Esta iniciativa anual conforma xa unha tradición na traxectoria da Asociación, e tense constituído ao longo de dúas décadas como unha celebración na que a terra de orixe ou adopción do homenaxeado/a cobra un protagonismo fundamental. É vontade da AELG honrar escritores/as procurando o contacto directo co autor/a e a súa implicación persoal na xornada de homenaxe. Unha celebración múltiple e popular na que se vén recoñecendo a entidade literaria de insignes figuras das nosas letras, a través dunha serie de eventos como a entrega do galardón Letra E de escritor/a (unha peza escultórica de Caxigueiro), a plantación dunha árbore simbólica (un loureiro elixido pola propia autora) e a colocación dun monólito conmemorativo. No acto descubrirán un monólito conmemorativo e plantarán un loureiro (árbore simbólica da escritora), ademais das intervencións do alcalde de Rianxo e de representantes da AELG, xunto coa laudatio de Marica Campo e do propio relatorio da homenaxeada. Rianxo, terra de acollida Helena Villar Janeiro (Becerreá, 1940) leva vivindo 23 anos nesta vila mariñeira. Tal e como nos contaba nunha entrevista no semanario, nela recoñecía que Rianxo "hoxe é a miña terra, aínda que eu curiosamente non quero quedar enterrada alí, pero vivir, si. É unha terra que por outra banda, ten unha tradición literaria fortísima, sabe o que é un escritor/a e fáltalle unha escritora. Tamén tiven un pouquiño en conta que o que eles me sacan, fundamentalmente os catro que admiro, Dieste, Castelao, Manuel Antonio e Faustino Rey Romero. Francamente dáme moitísima vergoña poñerme ao lado deles como escritora, pero creo que tamén cubro unha eiva como muller". Nela tamén nos explicaba por que elixiu un loureiro: "é unha árbore moi de alí. Temos en fronte na illa de Cortegada o louredal máis bonito de Europa, porque é unha árbore que ten moitas connotacións en toda a miña vida, tamén é unha árbore sagrada na miña terra, onde non hai oliveiras, entón a xente levabamos unha ponla de loureiro, e logo porque é unha árbore gastronómica e eu dedico moitas páxinas á gastronomía, mesmo déronme o premio Picadillo do Foro da Coruña en 2014".


Summary: O grupo de ultradereita foi recibido en Compostela con berros de "Fascistas fóra!".

O presidente de Vox, Santiago Abascal, afirmou este domingo que a súa formación "ten un pé dentro" do Parlamento da Galiza e reiterou a súa disposición "ao diálogo" co Partido Popular de Alberto Núñez Feixoo, "dependendo do respaldo" que obteñan nas urnas. Abascal participou este domingo nun acto preelectoral en Compostela, no que realizou o último tramo do Camiño (desde o Monte do Gozo até o Obradoiro). Numerosas pintadas críticas recibiron ao grupo de ultradereita na capital galega e, no acceso ao casco antigo, varios cidadáns gritaron aos integrantes de Vox: "Fascistas fóra!". En declaracións aos medios ao finalizar o percorrido, Abascal asegurou que, se obteñen representación, serán "razoábeis e realistas" nunhas posíbeis negociacións co PP. "Non imos tratar de impor o noso programa político completo se só temos un escano, pero faremos valer a nosa forza", dixo e criticou que o actual presidente da Xunta "pensa" que Vox ten "a obriga de regalarlle os escanos". Abascal xa se mostrou disposto a pactar co PP na Galiza, porén, Feixoo replicou en febreiro que non negociaría con este partido. "Agora están moi seguros de que non imos entrar, pero eu creo que nos teñen moito medo e que saben que xa temos un pé dentro", reiterou Abascal, que onte estivo en Vigo. Así, asegurou ante os seus seguidores que non se axeonllará "ante ninguén", após cargar contra "as novas relixións" que fan "acusacións de pecado". "A relixión do xénero, do supremacismo feminista, a relixión climática, a do multiculturalismo e a dun falso antirracismo, que non son máis que os disfraces do marxismo cultural, impulsado pola extrema esquerda e os oligarcas", enumerou.


Summary: Biografía dun construtor da nación é o título da máis extensa e profunda tentativa sistemática de pescudar na vida e na obra de Alfonso Daniel Manuel Rodríguez Castelao (Rianxo, 1886-Buenos Aires, 1950). O historiador Miguel Anxo Seixas (Arzúa, 1960) vén de depositala na Universidade de Santiago de Compostela como tese de doutoramento aínda pendente de lectura.

1700 páxinas, bibliografía á parte, organizadas en tres volumes divididos cronoloxicamente conforman a monumental empresa de Seixas. "O meu gran mérito foi poñer algo de orde", afirma humilde, "reconstruín unha árbore que fora esgallada". Entre a chegada a Rianxo da familia a mediados do século XIX e a súa morte en Buenos Aires, derrotado e exiliado, transcorre o relato da vida dun "demócrata, nacionalista solidario, federalista e republicano" que foi, ante todo, "político". Obsesionado por facer revivir os contextos en que Castelao tomou as súas decisións, ofreceu as súas receitas, debuxou o digno pobo galego, escribiu literatura con prosa limpa, Seixas anda "ás crebas" dunha existencia de "naúfrago" decisiva para o espertar político de Galiza. -Por que a estas alturas non existía unha biografía de Castelao? -Porque o xénero biográfico é moi difícil. Esixe moita entrega, esforzo e tempo de investigación. Podes facer unha biografía literaria en que contas didacticamente e con talento a vida de calquera. Por exemplo, as que fixo Carlos Casares de Otero Pedrayo ou de Risco. Pero unha biografía científica, de buscar datos, documentalos, localizalos no seu contexto, é un esforzo moi grande. Ian Gibson ao escribir sobre Lorca ou Buñuel se cadra pasa anos e anos á procura dun dato nunha hemeroteca. Con Castelao, ademais, hai outra cousa. Castelao é un naufraxio. Tes que andar ás crebas, a ver que quedou en Rianxo, en Pontevedra, na Arxentina, en Nova York, en Moscova, en Cuba... Non hai un arquivo. -Acontece coa súa xeración e a posterior, tronzadas pola guerra do 36 e o fascismo. -Esnaquizados! Dis: "Os debuxos onde están?". Hai xente que os ten agochados, ou que foron destruídos porque daquela había medo. Buscar cousas que están na Penzol, no Museo de Pontevedra, en Nova York, en Miami... tes que andar dun lado para outro durante anos e recoller o que deixou o naufraxio. Moitas cousas xa se perderon. E despois cómpre ter competencia, que non é que eu a teña, para saber da súa vida, saber como era Rianxo, como era o agrarismo, o nacionalismo, a arte, a literatura... Abranxe moitos campos e chegar ao total é difícil. Hai traballos parciais. -Existe Castelao na luz e na sombra, de Valentín Paz Andrade, pero non é exactamente unha biografía senón máis ben unha interpretación. -Eu agradecín moito ese libro cando saiu no 82. Foi moi revelador. Sempre é de agradecer, nun país que non constrúe nada, alguén que constrúa algo, poña catro andamios... Outra cousa é que teña ausencias. Pero despois é máis doado completar. Este país ten que ser máis construtivo, ten que recoñecer que o esforzo dos demais suma. -Nesa falta dunha biografía de Castelao, ten que ver o respecto reverencial que ás veces suscita? -Haberá quen non se atreva porque non ten tempo, porque o considera intocábel, outras pensarán que non se ven capacitadas... Por un motivo ou outro, ao final cometiamos unha inxustiza con el. Porque é moi doado poñerlle unha rúa, unha placa, un monumento, dedicarlle un teatro... Castelao estaba cheo desas cousas. Pero se te fixas, Rosalía igual e tampouco tiña biografía. Dúas figuras simbólicas da nación, como Rosalía e Castelao, e ninguén se atrevía. -Resulta significativo. -Para min era case unha inxustiza. E dixen: "Vou intentar reparar coa investigación esta inxustiza". Porque é querido, é citado, é reverenciado, pero ao final non había a ousadía de facer esa obra. Eu simplemente fun un privilexiado porque chegaron a min certas cousas, e despois fun ousado. -E traballador, porque escribir 1700 páxinas... -Si, porque as cousas tamén se fan con esforzo. E suples a falta de talento. Eu son dos que vai como unha formiguiña, collendo data a data e poñéndoa no seu sitio. Só ordenei a obra del cronoloxicamente e procurei que falasen el ou o contexto. -Falaba de que é unha figura esnaquizada pola guerra e o século XX, pero máis alá desta dispersión consecuencia da súa vida de compromisos, ¿cales foron as dificultades coas que bateu á hora de traballar este material? -O gran labor dunha biografía é, primeiro, coller o personaxe e buscar toda a documentación que exista. Canto máis íntima mellor. É importante ter cartas e epistolarios doutros compañeiros e cruzalos. Niso Galiza avanzou moito nos últimos anos. Foron saíndo biografías doutros personaxes, diarios, cartas, que axudan a cruzar os datos. Pero para min o máis complicado non era o personaxe en si. Se fas unha biografía e sóbelo como unha estatua, que é o que fai moita xente, daquela está fóra do mundo. Para min é un fracaso. Había que baixar Castelao á terra e poñelo como unha persoa normal. O complicado era: como era Rianxo en 1886? Como era a vida mariñeira? Como é o mundo agrario? Por que emigra a xente? Como é Madrid cando vai a Madrid? Como é Pontevedra cando chega a Pontevedra? O contexto era o máis complexo. Porque el non está no mundo, está en moitos mundos. Por exemplo, se falas de Manuel Antonio só tes que falar de Rianxo e de Buenos Aires, aínda que viaxou tamén a Levante. Pero quero dicir que é moi acoutábel. Pero dun personaxe que se moveu en tantos sitios como Castelao non podo chegar e dicir: "Agora chega a Rusia". Que pasa alí, por que vai, con quen vai, quen o chama? -O contexto é fundamental para describir a existencia dunha persoa. -Moitas veces tes que buscar a relación do personaxe. Por que acaba en Pontevedra? Porque anteriormente tivo unha crise de cegueira a causa dunha tuberculose. A tuberculose obrígao a pensar que vai quedar cego e a presentarse a unha oposicións. Un cuñado que estaba en Estatística, Camilo, probabelmente lle dixera: "Preséntate aí, que é a única maneira de que teñas unha paga se che pasa algo". Vai a oposicións en Madrid e quedan dúas prazas, Cuenca ou Pontevedra. Hai unha serie de relacións que se estabelecen na vida que, cando as persoas desparecen, desaparecen con ela. Daquela, o importante é saber por que colabora en El Sol, por que colabora en A Nosa Terra? Quen o chamou? Eu intentei documentar todo o que existe. Por exemplo, non fun capaz de saber por que casa con Virxinia. Pero si sei por que abandona a súa primeira moza. Porque lla cambian. El saía con Eva. Eva ten unha irmá que morre e, daquela, o viúvo, para non quedar só cos fillos, cóllelle a moza a Castelao. E na familia del dixeron, "pois Virxinia, que é da familia". Sabémolo. Pero como a coñeceu? Hai cartas? Non, probabelmente foran destruídas. Hai moitos fíos que non fun quen de anoar de novo. -É imposíbel reconstruír a totalidade dunha vida. -Si, é imposíbel, pero ás veces atopas unha carta, un documento, alguén que che di "a Castelao presenteille eu a moza, traballaba en tal sitio, entrou nun comercio". Eu intentei que todo o que poño estea documentado. O que non se pode supoñer é que "como era sifilítico" non sei que. Non, especulacións non. -Ao cabo da súa pescuda, atopou un personaxe diferente do que pensaba? -Para min o importante é ser honesto na investigación. O que non podemos facer na cultura galega é seguir falseando a realidade. Non podemos falar do Boletín da Academia Galega, saber que estaba feito en castelán e non dicir nada. A historia da cultura galega é como é, e se Castelao falaba en castelán coa súa muller en Pontevedra, falaba en castelán. Non é un drama. -Eses feitos, ademais, serven tamén para explicar o país. -Esa é clave. Ás veces creamos mitos. Eu dixen: "Non, o que atope do personxe póñoo tal cal". Nunhas cousas é marabilloso e noutras cousas é humano. Eu coloco o contexto para tratar de entendelo. Con todo, segue sendo fascinante. Podo entender que a xente case sen lelo sinta fascinación. O seu mérito é ser un valente. Castelao ten a vantaxe de que non se parece a ningún galego. Para empezar, medía un 1,90 metros. Que galego daquela mide un metro oitenta? Tiña enxeño, tiña talento, era demócrata, bondadoso. A xente queríao. Entregouse, sacrificouse. Porque hai moita xente que di: "Eu por Galiza fago calquera cousa". El ten unha carta moi bonita onde escribe: "Todo o mundo di que morre por Galiza. Eu quero que vaian ao purgatorio por Galiza, que sufran por Galiza". El sofre, asume esa entrega, fai un esforzo, e aproveita as circunstancias. Ao final case non ten equipo. E consegue defender un Estatuto de Autonomía, sacalo adiante nas Cortes con todo en contra. É un valente, é admirábel. Porque o normal sería dicir: "Isto é moi complicado, non o imos facer". Como Rosalía, colle a bandeira e non deserta. -Foi un teimudo, que é algo que ás veces se considera negativo. -Moi teimudo. Sempre estaba enriba. Se el non asume esta función, hoxe non había Parlamento de Galiza, non había Estatuto. Enfermo e cego, case. É admirábel a súa entrega, o seu esforzo e, sobre todo para min, a súa valentía. Coa Galiza que había naquel intre era case para non facer nada. -Para vostede, cal foi a grande achega de Castelao? -Vai en liña recta desde o ano 14 en que toma consciencia de que hai que facer algo por Galiza e que ten unha arma poderosa, o debuxo. Houbo persoas que desertaron, que baixaron do Partido Galeguista... El, malia saber que a política é corrupta e hai que manchar as mans, esfórzase. Nunca claudica. E é un demócrata convencido. Porque ti colles a Risco e é un señorito: a ver se votan as elites, a aristocracia somos nós... Otero Pedrayo tamén. Pero el é demócrata, despois un nacionalista solidario. E como nacionalista solidario, é un federalista. E como é un federalista, é republicano. É admirábel nel. -E da súa investigación sobre el? -O gran mérito é que puxen orde. Porque até agora un collera un aspecto, outro collera outro. Como se dunha árbore un collera unha póla. Pero eu collín unha árbore á que lle esgallaron todas as pólas e intentei reconstruíla. Puxen cada peza no seu sitio, cando sabía onde era. Cando non o sabía, indico que non sei. Pero dunha maneira ou doutra fun encaixando cronoloxicamente cada cousa. Porque non é o mesmo Sempre en Galiza do 44 que o primeiro libro que escribe en Badaxoz. Puxen orde na vida de Castelao para que se entenda o edificio. -Empregou fontes orais directas que tratasen con el? -Tes que andar con tino. Porque a memoria é moi débil e existiu a fascinación con Castelao. Falei cos poucos que o trataron: Lois Tobío, Del Riego, Pousa Antelo, Díaz Pardo... Pero non din nada que antes non escribiran varias veces. Que era sedutor, admirábel. Pero por que? Sabía chegar á xente, e tiña unha empatía emocional que todo o mundo me transmitiu. Pasabas ao seu carón e non quedabas indiferente. Pero non abonda. Eu teño que saber como pensa, como se define, que el fale, que falen os seus inimigos... Era un ser humano. -Hai unha das moitas faces de Castelao que se impoña sobre as demais? -El é político desde o ano 14. Ten vocación política. -E pon as súas habelencias ao servizo dunha causa política. -Exacto. Hai un debuxiño moi emblemático para min que di: "Galicia duerme. ¿Debe despertarse?". Está no museo Carlos Maside. Conseguiu a través da prensa chegar á xente, facer editoriais debuxados onde a xente toma consciencia dos problemas. E xa no ano 20 di que hai que construír e chámalle a gran obra a Galiza: hai que construíla, hai que traballar, hai sitio para todos, sumemos. Quere construír unha nación e necesítaos a todos. Nunca vai desertar desa obra. -Vista desde hoxe, cal é o significado da súa figura? -O pobo quixo facerlle xustiza a través da memoria. Como a Rosalía. Estou seguro de que a maioría da xente non leu a Rosalía. Miña nai non a leu. Eran unhas edicións moi limitadas, moi caras, alá en Boimorto. -Pero seguro que coñece algúns poemas. -Claro, Rosalía beneficiouse da música. Foi musicada, como Curros. Daquela falas coa miña nai e di "Vidal, adiante co varal". É un poema de Rosalía. Castelao, a través dos debuxos, chega á xente. Xa nos anos 30 era popular, tiña un capital simbólico moi grande. A xente identificouse con el. Porque era a lingua do pobo, era xente moi digna... Fixo 1.400 debuxos humorísticos e nesa galería está o pobo galego representado dignamente. Os nenos son listísimos, as mulleres son listísimas. Quen é medio parvo é o cacique. Ese home conseguiu chegar á xente a través da prensa, era un medio barato. Así como a Rosalía a salvou a música, a el salvouno o xornalismo. -Medios populares, de masas, do século XX, a música pop e o xornalismo. -El decatouse de que a prensa estaba aí. Foi a súa arma secreta. Politicamente usou moi ben o xornalismo. Como escritor é marabilloso cunha prosa limpa e un galego coidado. Porque les a Otero ou a outros e non teñen ese imán. É un mago da escritura, e non a contamina da política. -E ao ser unha figura tan poliédrica admite que cada quen se identifique cunha parte. -Esa é a palabra. Cada un pilla o que quere. O que lle encanta o literato, o que busca o humorista, o que quere un ensaio, o que busca elementos para redefinir a nación a través da súa obra... -En que reside a súa actualidade? -Agora non sei que actualidade ten. É unha figura que está aí e non a podes esquecer. En Galiza agora non está permitida a inocencia. Nos anos del, ao mellor non leran a Carvajal nin a Leiras Pulpeiro, porque había poucas edicións. Hoxe unha persoa que fai un poemario non pode non recoñecer que detrás está Cunqueiro, Ferrín, Rosalía... Están aí. Non pode dicir "é que eu fago poesía galega e non teño que ler os de atrás". Eu creo que hoxe os que militan na cultura galega non poden esquecer a Castelao. Por que? Porque hai que lelo. E está no ensino. Despois hai un uso litúrxico deles por parte das institucións. Non van renunciar a el. -Como as devaluadas medallas Castelao. -Iso foi unha proposta de Albor, si. Cada un vai collendo del o que necesita. Non é o mesmo para un rapaz de instituto que para un escritor ou que para unha persoa á que lle encantan os seus debuxos. Acórdome dunha pintada en Santiago que puña "Castelao é noso". E alguén puxo embaixo: "Castelao é dos vermes". Hai tamén o Castelao provocador, cando se fixo o cranio de Castelao, un calendario erótico... Suso de Toro quixo facer croquetas. Están os que o veneran e os que o intentan desacralizar. Pero ao final, dunha maneira ou doutra, fanlle homenaxe secreta. Tamén o que fai unha pintada contra el. Nota: as fotografías interiores mostran distintos fragmentos do volume Corrección: a versión inicial desta entrevista incluía un dato errado sobre a estatura de Castelao, que era en realidade de 1,90 metros.


Summary: Santiago de Compostela acolle a primeira feira do libro da Galiza e do Estado após a pandemia. Unha iniciativa rodeada de incertezas que despois da fin de semana inaugural deixa moi boas sensacións entre as libreiras, o público e as autoras que se achegaron á Alameda Compostelá. Estará aberta até o día 21.

"O reencontro co público foi fabuloso". Quen fala é Antón Pedreira, un dos cinco libreiros que até o vindeiro 21 de xuño atende as ansias lectoras da veciñanza de Santiago de Compostela no escenario habitual da feira do libro, a Alameda da cidade. Unha das poucas referencias que se mantén, alén dos nomes das librarías, as autoras e as editoriais que durante estes días gozan do privilexio de ser as primeiras en volver sacar os libros á rúa despois da COVID-19. A primeira do Estado Compostela acolle a primeira feira do libro do Estado após a pandemia, unha decisión "difícil" que a Federación de Libreiros da Galiza asumiu nun momento no que a nova normalidade era tan só unha arela. "Estamos moi sorprendidos. As expectativas eran máis ben cativas, a sabendas do medo que había, pero estamos moi contentas, as cinco librarías -Pedreira, Numax, A Gata Tola, Ler e Cortizas- e tamén a editorial Alvarellos. A xente portouse de marabilla, achegouse, respectou as colas, ás veces moi longas, e esperou para que os autores asinasen os seus exemplares". Público solidario O público non se deixou vencer polas incertezas e acudiu á feira do libro de Compostela. "Veu menos xente", sinala María Solar, escritora e pregoeira do evento, "mais eu descubrín entre as visitas lectores e lectoras moi concienciadas. Persoas coñecedoras dos problemas que atravesan as profesionais da cultura, especialmente as libreiras, sabedoras da parálise tan fonda que sufriron durante estes meses", practicamente irrecuperábeis. "Outros anos igual viñan 100 persoas e mercaban 30. Nesta primeira fin de semana de feira igual só viñeron 30 pero compraron todas", engade Solar, quen ao igual que os libreiros sentiu as voces de moitas lectoras pedindo que non lles aplicasen o desconto propio das feiras do libro. "Recibimos a visita dun público realmente solidario. Paciente, fiel, leal e moi seguro da compra que quería facer. Gardaba a fila e ía a tiro fixo. Foi moi emotivo, ademais, ver como a xente renunciaba ao desconto do 10% que adoitamos aplicar nestes casos convencida de que nas súas mans tamén está unha axuda necesaria para o futuro do sector", salienta Antón Pedreira. Iniciativa e vendas As xornadas inaugurais da primeira feira do libro da Galiza e do Estado após a COVID-19 deixa mellores sensacións das esperadas. E tamén mellores vendas. "Malia que para nós, máis importante que os resultados económicas é o feito de saír á rúa e de volver darlle visibilidade aos libros, facelos accesíbeis aos lectores e retomar o contacto con eles", explica Pedreira. Esa é unha das grandes vantaxes destas citas, apunta o libreiro, xuntar nun mesmo espazo toda a riqueza das librarías. "Con só seis postos reunimos o traballo dunha editora como Alvarellos, do cómic da Gata Tola, da especialización de Numax, do mellor do libro en galego de Pedreira e das últimas novidades en galego e castelán de Ler e Cortizas", destaca. Con todo, María Solar non quere perder de vista a función orixinal das feiras. "A xente da cultura non vive do aire, e as feiras están aí para achegar os libros á xente e vender. Creo moi importante a iniciativa das librarías galegas. Foron moi valentes, e eu como santiaguesa, ademais de como autora, creo que é moi fermoso tamén ir por diante e servir de exemplo, e non sempre por detrás das propostas dos demais". A proba, di, está en que xa hai quen pide o protocolo deseñado pola Federación de Libreiros da Galiza para poder levar a cabo esta feira do libro, e comezar a organizar as súas propias. Talvez sexa unha feira testemuñal, pero é moi importante que se estea a realizar. "Quedei moi contenta coa sensación de seguridade que se viviu no arranque da feira. A xente cumpriu moi ben o distanciamento, os tempos de espera, o lavado de mans antes de tocar os libros. Ese esforzo é doado de percibir. Talvez sexa unha feira testemuñal, pero é moi importante que se estea a realizar. Este regreso dá conta de que as cousas ben feitas saen adiante, e que tanto a vida como o traballo son compatíbeis coas exixencias da nova normalidade", conclúe. Moitas cousas que cambiar após a pandemia "A xente que veu á feira do libro de Compostela a pesar da pandemia está realmente concienciada coa necesidade das librarías e da lectura", afirma María Solar, quen durante a sinatura do seu último libro, Quokka Moka, escoitou o relato de moitas persoas que neste tempo retomaron o contacto cos libros. "Nestes meses fixo falta máis que o básico, e aí os libros contribuíron a unha evasión necesaria". Despois desta experiencia por parte do público lector, da parálise no sector da edición e das perdas acumuladas polos libreiros, as profesionais sinalan a necesidade de repensar o concepto de libraría. "A vocación fíxonos saír á rúa e de cara ao futuro exixe que revisemos e mudemos as cousas para o efecto dominó non acabe con toda a cadea de produción", advirte Antón Pedreira.


Summary: Os fondos APG e Corsair excercitan os dereitos para ter mayoría en Itínere.

Xiro inesperado na loita polo control de Itinere, a multinacional que xestiona a AP-9. O máximo accionista, a compañía estadounidense Corsair, aliouse co principal fondo de pensións holandés, APG, para facerse co 59% das accións. Deste xeito, a operación de Abanca –segundo accionista de Itínere), Kutzanak e Sacyr para vender a outro fondo internacional, Globalia, un importante paquete de accións valorado en máis de 700 millóns de euros, fica en nada. Esta alianza entre Corsair e APG anuncia "unha nova fase" en Itínere, que opera en cinco autorestradas de peaxes no Estado, con máis de 550 quilómetros, entre elas a AP9. APG é a maior xestora de fondos de pensións de Holanda, que xestiona aproximadamente 482.000 millóns de euros en activos. Corsair Capital é unha plataforma de investimentos especializados.


Summary: Debate sobre política fiscal no Parlamento. O portavoz do BNG interpelou ao presidente da Xunta sobre que pensaba o seu goberno a respeito do informe elaborado polo Comité de Sabios, unha análise que o Executivo Rajoy vai ter en conta á hora de lanzar a súa nova reforma fiscal. Feijóo estivo evasivo. Presionado por Jorquera, chegou a dicer: "E a min que me importa o informe da Comisión de Expertos?".

Jorquera non deixou dúbidas sobre o que lle parece ao BNG o informe do chamado Comité de Sabios. Representa, dixo, un "auténtico atraco fiscal" ao prever a redución dos tramos altos do IRPF e beneficiar as fortunas ao suprimir o imposto de patrimonio. Aliás, os "expertos" preconizan máis unha suba do IVE e a redución do imposto de sociedades. Quixo saber Jorquera que pensaba facer Feijóo para que o Goberno Rajoy non asumise as propostas do que cualificou como "comité de listillos", medidas que todas elas irían na dirección de "anular o noso autogoberno e atracar a nosa facenda. Enfatizou o portavoz nacionalista que o Comité de Sabios atenta contra os intereses das e dos pensionistas galegos: "Somos a comunidade con maior porcentaxe de pensionistas do Estado español e coas pensións máis baixas e o Comité de Sabios propón reducir as cotizacións empresariais á Seguridade Social, pondo en perigo o sistema público de pensións". Alargou a cuestión Jorquera ao eido do financiamento da comunidade autónoma e, ante o debate que se aveciña, inquiriu a Feijóo se algunha vez vai defender os intereses de Galiza perante o goberno central porque "a súa submisión a Madrid sáelle moi cara a Galiza". Salientou ainda que o Goberno galego asinou no seu día unha "reforma do sistema de financiamento" que comportou para Galiza a "perda de 1.000 millóns de euros". Resposta de Feijóo O presidente do Goberno galego non se achou especialmente cómodo no debate e, de feito, optou por tomar distancia a respeito das recomendacións do comité de sabios [cuxas propostas, aliás, teñen provocado un confronto entre o ministro de Facenda e o de Economía]. "E a min que me importa o comité de expertos!", exclamou enfático Feijóo, quen se esforzou en esclarecer que as súas propostas non o son aínda do Executivo Rajoy. Sobre o financiamento, dixo que Galiza se oporía contundentemente a calquer proposta que reducise a capacidade financeira do País.


Summary: 26 de maio, eleccións municipais e europeas. Apenas un mes despois dun 28A que fixo abalar a hexemonía do PP na Galiza. Falamos con responsábeis das diferentes organizacións para que nos expliquen cales van ser ao seu entender as chaves dunha campaña que camiña cara ao seu ecuador. Eis un extracto da reportaxe publicada no número 346 do semanario en papel Sermos Galiza.

Son moitas variábeis a se entrelazar o 26M: coinciden eleccións municipais e europeas, teñen lugar apenas un mes despois duns comicios xerais precedidos por unha campaña de alta voltaxe e hai un bo feixe de interrogantes sobre a mesa: marcarán a fin do dominio popular no mapa municipal galego? Será quen o PSdeG de estirar o resultado propicio do 28A? Certificarase a remontada do Bloque? Cal vai ser o resultado das candidaturas municipalistas, nomeadamente nas cidades onde goberna? Falamos con responsábeis de campaña electoral e con dirixentes representativos dalgunhas das diferentes formacións para que nos conten cales consideran eles as claves destas eleccións. Desde a cociña de campaña do PPdeG afirman a Sermos Galiza: "Aspiramos a acadar maiorías amplas de goberno, para darlle estabilidade as institucións". Indican así mesmo que pretenden "manter o poder local que temos e amplialo, tanto no eido urbano, como no rural e provincial". Nas declaracións públicas do seu xefe de campaña e secretario xeral, Miguel Tellado, esa clave estaría en que o 26 de maio non houbese ovellas descarriadas na dereita que elixisen papeleta distinta á do PP. "Se dividimos o voto, gaña a esquerda. Hai que unir e concentrar o voto de centro dereita no Partido Popular", repite con insistencia nos mítines e nas entrevistas nos medios. Importancia Para Rubén Cela (BNG), as municipais son as eleccións, "menos deturpadas mediaticamente", son os comicios e a campaña "máis achegados á cidadanía", polo que "non se gañan desde un plató de televisión en Madrid, aínda que inflúa". Por iso ten claro que o 26M "se vai ver que organizacións teñen presenza no país, e o BNG tena". Para Xulio Torrado (PSdeG), "os cidadáns están máis metidos nestas eleccións que nas municipais de hai catro anos", o que ve como indicador de que hai un desexo de cambio. Ana Seixas, viceportavoz de En Marea, considera que nesta cita coas urnas "está en xogo consolidar un espazo que se abriu en 2015", en referencia aos gobernos municipalistas, e que iso vai mobilizar o electorado. "O PP está afundido", conclúe Antón Sánchez, portavoz de Anova, formación que conforma candidaturas en diferentes concellos con outras formacións como Podemos, Esquerda Unida ou proxectos veciñais. "Mais a alternativa non debería estar liderada pola outra pata do réxime do 78, o PSOE", engade. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 346 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Até cinco documentos político-organizativos apresentam-se a debate na Convenção que o Bloco de Esquerda realiza o 22 e 23 deste mês. Visões diferentes e mesmo divergentes sobre o rumo duma organização que atravessa os seus piores momentos nos seus 14 anos de história. VÍDEO INCLUÍDO NO INTERIOR.

Lisboa acolherá a finais deste mês (22 e 23) a IX Convenção do Bloco de Esquerdas, uma cita que decorrerá sob o lema 'Romper com a austeridade: paz, pão, habitação, saúde, educação' e que se realiza num dos momentos mais delicados na história desta organização política nada em 2000 da confluência da UDP (marxistas), PSR (trotskistas) e Política XXI (ex-militantes do PCP, independentes...). Diferenças internas, retrocessos eleitorais (nas legislativas obteve 8 deputad@s face aos 16 da anterior), controvérsia a respeito de algumas responsabilidades e decisões... a IX Convenção chega num momento de profundo debate e questionamento interno. Até cinco moções apresentam-se para o debate. Durante estas semanas, representantes de cada uma destas cinco moções estão a participar em debates conjuntos em diferentes vilas e cidades, bem como através das redes sociais ou a meio de streamming. Todas as correntes reconhecem que o BE perdeu referencialidade. Discordam em como conseguir recuperá-la Moção A: dialogar com a esquerda, sem exclusões 'Uma resposta de esquerda' é o nome da moção A, que tem entre os seus valedores o advogado de Viana do Castelo Luís Louro. O documento chama para um diálogo do Bloco com toda a esquerda, "sen exclusões" e insta a formação a pôr "condições mínimas para apoiar ou participar num projeto de governo" que se preocupe "mais pela vida das pessoas que pela afirmação do seu acantonamento". As pessoas assinantes desta moção vêm principalmente do norte de Portugal: Viana do Castelo, Caminha, Braga... Moção B: refundação num movimento Um dos seus rostos mais conhecidos é o do professor universitário Adelino Fortunato, mais não só. 'Refundar o Bloco na luta contra a austeridade' é a chamada que se faz na moção, que afirma que o BE atravessa "o momento mais crítico desde a sua fundação". As e os apoiantes desta via falam em "se refundar num movimento que resgate da burocratização" o Bloco, ao tempo que chama a se "fortalecer a partir da base". No texto ressaltam a necessidade de "pôr empenho" nos movimentos sociais, falam em 'eco-socialismo' e olham para o "sucesso" de Podemos no Estado espanhol. Moção E: Recuperar um discurso próprio 'Bloco plural, factor de viragem' é o nome que leva esta moção, em que se aglutina a corrente Esquerda Alternativa à qual pertencem quatro dos oito deputados do BE na Cámara portuguesa, entre eles o porta-voz parlamentar e impulsor desta moção Pedro Filipe Soares. Chamam para "recuperar a identidade do Bloco de Esquerda num novo contexto político" e denunciam que a organização teve uma "linha política e incoerente" que afastou "muitas pessoas". Rejeitam as piscadelas que, ao seu entender, se têm feito ao Partido Socialista e pedem para o BE "um discurso próprio". Assim, e a respeito do PCP, dizem que "há diferenças relevantes na política e na ideologia", embora reconhecem "há pontes que devem serem reforçadas na luta contra a austeridade". Apelam ao eco-socialismo, chamam para aprofundar nas autonomias regionais e no que diz respeito ao euro dizem que "a saída não é uma prioridade e estar lá não é um dogma". Moção R: O Bloco como o Partido das Solidariedades 'Reinventar o Bloco' é a invocação que já desde o próprio nome lançam os e as defensoras desta proposta, que apontam que "vencer a crise é derrotar o capitalismo". Põem sobre a mesa o debate sobre o produtivismo e a esquerda, afirmam que nestes anos o Bloco de Esquerdas "é visto" pela gente "como um partido igual ao resto" e chamam para "se afastar do fetiche silencioso do Partido Socialista". Propõem um Bloco como um "partido das solidariedades" com os setores mais desprotegidos e golpeados da sociedade, visando tecer com eles "uma fronte social" contra a austeridade. Moção U: Por um polo unido à esquerda para derrotar a austeridade Os atuais coordenadores do Bloco de Esquerda Catarina Martins e Joao Semedo são as figuras mais conhecidas desta moção, que leva por nome 'Moção unitária em construção' .Quer Martins (da corrente 'Socialismo' criada pelo ex-presidente Francisco Louçá para tentar ultrapassar os 3 movimentos originais do BE) como Semedo (da tendência Forum Manifesto) voltam a se candidatarem para a coordenadora. Reconhecem que o Bloco "atravessa dificuldades que cumpre ultrapassar" e que há uma percepção estendida dentro e fora da organização de que a ação institucional tem um "peso esmagador" no conjunto do partido. No documento salientam a prioridade da mobilização social e acreditam que "no país de abril, um novo levantamento social é possível". Põem como prioridade um programa centrado em acabar com a austeridade e falam num "polo unido à esquerda" para derrotar a austeridade. A respeito das eleições presidenciais, são partidários de apoiarem uma candidatura independente que tenha como alicerces a luta contra o Tratado Orzamentário e a austeridade, embora não descartem apresentarem uma candidatura própria.


Summary: Victoria Martín (Living Postureo) e Carolina Iglesias (Percebes y grelos) triunfan no Carballo Interplay, que celebrou a pasada noite a súa gala de entrega de galardóns, nunha edición estritamente en liña, e cunha festa da que o actor Xose Barato foi o mestre de cerimonias.

O VII Festival de Contidos Dixitais Carballo Interplay, clausurou a que tivo que ser a súa primeira edición integramente en liña. E baixou o pano onte á noite coa gala, presentada polo actor Xose Barato, na que se entregaron os premios ás mellores webseries dun concurso pioneiro que xa é todo un referente. Válidas, foi sen dúbida a gañadora desta sétima edición, ao recibir o Premio á Mellor webserie estatal e tamén o Premio do Público, que este ano puido ver e votar as series finalistas da súa Sección Oficial a través da rede. O galardón de Válidas está dotado con 800 euros e mais o trofeo do festival. A serie conta a historia de Victoria Martín (Living Postureo) e Carolina Iglesias (Percebes y grelos) "fabulan a vida de dúas cómicas que participaron en multitude de proxectos, pero ás que ultimamente nada lles sae ben. As Victoria e Carolina da ficción fan todo o posíbel por conseguir notoriedade. Todo vale". A animación divulgativa de Antón Varela a través de Os 20 do XX, conquistou o Premio á Mellor webserie en versión orixinal en galego, dotado tamén con 800 euros e trofeo. O Premio á Mellor webserie internacional, dotado tamén con coa mesma cantidade económica e trofeo, foi para Subsolo, unha serie portuguesa que conta un día na vida de cinco adultos novos con Lisboa como pano de fondo, os seus problemas financeiros e dúbidas existenciais, "situacións incómodas e íntimas". Cada episodio segue unha personaxe diferente, algúns deles crúzanse e outros nunca se ven. Egoitz Diaz gañou o premio AGAG (Asociación Sindical Galega de Guionistas) ao mellor guión, dotado con 200 euros e trofeo, por Ixa, unha serie xuvenil composta por historias independentes en torno ao uso do tempo e aos non lugares, gravada en formato vertical favorecer a visión no móbil e que nace co obxectivo de fomentar o uso do éuscaro entre a xente máis nova. E Alvaro Carmona conquistou o premio CREA (Asociación Galega de Profesionais da Dirección e da Realización) á mellor dirección, dotado con 200 euros e trofeo, pola segunda tempada de Gente Hablando, unha serie que trata temas universais a través de conversas cotiás entre dúas ou máis personaxes e que o ano pasado conquistara os premios do público e guión, tamén para Álvaro Carmona. O premio de maior contía do festival outórgaselle ao mellor proxecto de webserie en galego, dotado con 3000 euros para a produción dos tres primeiros capítulos, a Cacola, un proxecto de webserie de animación 2D dixital de David Fidalgo, director, guionista, animador, director de arte e montador de varias curtas e videoclips de animación. Cunha estética cartoon con cores planas e animacións irreais, os capítulos de Cacola presentarán historias autoconclusivas duns 30 segundos cun ton de comedia absurda na que todo pode pasar O premio á mellor actriz foi para a galega Anxela Ríos por Destapando Casares, un thriller transmedia que constrúe un clima de desconfianza arredor dos segredos das persoas que conviven na Universidade Carlos Casares. E o de mellor actor para Raúl Fernández de Pablo, pola segunda tempada de Gente Hablando. O xurado novo, composto por Laura Mendez, Antía Suárez e Jaime Regueiro decidiu outorgar o seu premio, dotado con 400 euros e trofeo, a Pikuak, unha serie en éuscaro sobre "tres mulleres novas divertíndose e loitando xuntas". O xurado deste sétimo Carballo Interplay compuxérono o actor Brays Efe, o director Alfonso Zarauza, as xornalistas Fernanda Tabares e Andrea Gumes e o guionista Guillermo V. Zapata.


Summary: Un total de 193 galegos foron enviados a campos como Gusen ou Mauthausen e máis da metade morreron alí. A ARMH traballa procurando as súas familias e afondando na súa historia. 45 dos falecidos procedían da provincia da Coruña, 22 de Ourense, 20 de Pontevedra e 19 de Lugo

O Boletín Oficial do Estado (BOE) publicou este venres os nomes de 4.427 presos españois que morreron en campos de concentración nazis como Mauthausen ou Gusen, entre eles os de 106 galegos. A lista é produto das investigacións realizadas por un grupo de historiadores dirixidos polo profesor da Universidade Complutense de Madrid, Gutmaro Gómez Bravo, e procede principalmente dos rexistros oficiais dos campos enviados ao réxime franquista mais agochados durante décadas.A maior parte (86) morreron no campo de Gusen, outros 17 perderon a vida en Mauthausen, dous en Hartheim e un en Neu StassfurtDos 106 presos galegos, a maior parte (86) morreron no campo de Gusen, outros 17 perderon a vida en Mauthausen, dous en Hartheim e un en Neu Stassfurt. Os tres primeiros campos están situados en Austria e o derradeiro en Alemaña. A súa morte chegou entre xaneiro de 1941 e febreiro de 1945 pouco antes da liberación dos campos (o 5 de maio).45 dos falecidos procedían da provincia da Coruña, 22 de Ourense, 20 de Pontevedra e 19 de Lugo. Entre eles, o lucense Castro Martínez Parada era o de maior idade, finado aos 61 anos. E o tamén lucense Ricardo López López era o máis novo, con apenas 21 anos no momento do seu falecemento. 45 dos falecidos procedían da provincia da Coruña, 22 de Ourense, 20 de Pontevedra e 19 de LugoA cidade da Coruña é a localidade con máis falecidos nesta lista, cun total de 13. Hai que ter en conta, en todo caso, que parte da información contida neses rexistros é de fiabilidade cuestionable, sobre todo a que atinxía ao lugar de nacemento ou de residencia dos presos. Moitos deles rexeitaban proporcionar os datos correctos, nun intento de protexer as súas familias. A base de datos contén neste apartado, ademais, numerosas grallas e referencias incompletas ou erróneas.Máis de nove mil españois foron deportados aos campos nazis. E en realidade os galegos presos nos campos nazis foron algúns máis, case 200, segundo as cifras que baralla a Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica (ARMH), que está a realizar un traballo de pescuda nas súas identidades e vidas, en contacto coas súas familias. Entre eles había algúns militares republicanos (Antonio Hoya Alonso, Agustín Cameselle Fernández, Domingo Castro Molares, Francisco Rodríguez Otero, Manuel Fernández Gutiérrez...), un gran número de mariñeiros (Manuel Rey Cruz, José Ferradás Pastoriza, Antonio Lamas, Marcelino Mariño Lago...), concelleiros como o coruñés Martín Ferreiro Álvarez, futbolistas como Ricardo Rodríguez Fernández Meana ou camareiros como Marcial Outerelo Abión."Máis do metade non puideron volver, tras morrer exhaustos polo traballo ou calcinados nas cámaras de gas en Mauthausen""Máis do metade non puideron volver, tras morrer exhaustos polo traballo ou calcinados nas cámaras de gas en Mauthausen. Os que non morreron ficaron lonxe de casa, atormentados polo sufrimento pero loitando porque o horror non quede no esquecemento", destaca Carmen García-Rodeja, da ARMH.O pasado ano o Parlamento Galego homenaxeou estes 193 presos tras un acordo dos catro grupos parlamentarios, que aprobaron unha declaración institucional que subliñaba que o Holocausto tivera a súa orixe "no intento de eliminación da disidencia política e ideolóxica e derivou nun xenocidio que contou coa colaboración da Ditadura franquista e que perseguiu miles de homes e mulleres que fuxiron do Estado español despois da derrota da República en 1939 e tras a instauración dun réxime fascista". O pasado ano o Parlamento Galego homenaxeou estes 193 presos e aprobou unha declaración que condenaba a colaboración da ditadura franquista no nazismoA Declaración lembraba en particular "os máis de 10.000 republicanos españois que terminaron deportados nos campos nazis pola colaboración do ditador Francisco Franco co nazismo alemán e o fascismo italiano". Un ano despois o Partido Popular asumiu no Parlamento galego a colaboración da ditadura franquista co nazismo a través dunha declaración que subliñaba que os presos "ou morreron alí ou foron liberados pero nunca puideron regresar porque a ditadura franquista lles negou o dereito a regresaren ao seu país de orixe".


Summary: Os resultados dos comicios galegos deste domingo fornecen unas circunstancias propias para que o BNG gañe músculo político. Unha das novas é que o nacionalismo galego volverá a estar no Senado por dereito nove anos despois de que se despedirá Xosé Manuel Pérez Bouza. Será unha presenza virtual e anímica porque o relevo producirase cando mude o Goberno de Madrid

Os resultados electorais de onte, co avance do BNG e a súa líder Ana Pontón, non só supoñen a freada da marca PSdeG e o potencial da corrente nacionalista como oposición ao presidente electo da Xunta de Galiza, o popular Alberto Núñez Feixoo. Mais alá da entrada masiva de novas caras no Parlamento galego, hai que ter presentes todos os cambios secundarios derivados da aposta das electoras e electores. Sen ir más lonxe, o Bloque Nacionalista Galego recuperará o seu senador de designación autonómica despois de nove anos sen representación na Cámara Alta. Sen entrar a analizar se o Senado ten máis ou menos utilidade ou validez, a entrada do nacionalismo galego supón un avance moi grande a nivel político. O ourensán Pérez Bouza foi a última cabeza visíbel do BNG por Madrid até 2011. Polo de agora descoñécese a data na que podería darse o relevo en Madrid (agora ocupan os tres postos dispoñíbeis Xoaquín Fernández Leiceaga (PSdeG) e Elena Muñoz Fonteriz e Jesús Vázquez Abad (PPdeG). O certo e que o cambio vai depender dos intereses políticos. Fontes do Senado confirmaron a Nós Diario que non é preciso agardar a una nova lexislatura no Goberno do Estado, mais dende o Parlamento galego informan de que é o sistema que está establecido aquí. Agardar tres anos É dicir, segundo fontes do Senado, unha vez que os resultados dos comicios están na man correspondería ao Parlamento galego decidir cando se vota o traslado dos novos representantes ao Senado. Sería posíbel recibilos en medio da lexislatura. Porén, sería posíbel que ao PP non lle interesara politicamente acelerar o trámite (porque queda como está) e tería a maioría absoluta do Parlamento para adiar a decisión. Mais a dúbida quedará no tinteiro, porque segundo a tradición haberá que agardar a que haxa novos comicios xerais.En calquera caso, este resultado das eleccións autonómicas é moi importante a nivel político para o BNG, dálle maior valor e unha voz máis forte ao partido e supón acabar coa racha de tantos anos sen poder sentar no Senado. No entanto, na práctica sumaránse doce anos agardando.Como o asunto vai lento e hai pasos a dar primeiro na Galiza, haberá que ter paciencia tamén para ver quen marcha á capital do Estado. Os últimos representantes foron o que fora vicepresidente da Xunta co bipartito, Anxo Quintana (2000-2005); Francisco Jorquera (2005-2008) e José Manuel Pérez Bouza (2008-2011). As votacións de onte tamén van supor cambios de 'fichas' na institución do Valedor do Pobo, na CRTVG...


Summary: A Coruña é peza moi cobizable para estas eleccións municipais. Catro anos despois da chegada da Marea a unha cidade que neste tempo foi forte aposta da dereita e xusto despois dunhas xerais que ratificaron o ascenso do PSOE, a resaca na cidade atlántica pode levar a calquera por diante

A súa importancia como segunda cidade de Galicia -que vincula máis a decisión do votante ao contexto político xeral- e a incerteza a respecto de Vigo -onde se dá por feita unha nova e ampla vitoria de Abel Caballero- converte A Coruña nunha peza moi cobizable e para estas eleccións municipais, á que se lle vai prestar bastante atención. Sábeo o PPdeG, que apostou forte pola candidatura de Beatriz Mato, e sábeno tamén os poderes fácticos, que bateron durante catro anos sen tregua nas fraquezas dun executivo municipal que moitos ven como intruso.E a resaca na cidade atlántica, catro anos despois da chegada da Marea, pode levar a calquera por diante. Non hai dúbida de que o ton agresivo da oposición popular —coa colaboración socialista en determinados asuntos— exacerbou os ánimos na cidade. Mais quen pescará mellor nas augas revoltas? 28 de abril-26 de maioO panorama saído do 28 de abril parece situar ao PSOE en disposición de recuperar unha alcaldía histórica, aínda que nesta ocasión cun matiz distinto nos apoios, toda vez que é coñecido o perfil conservador do seu electorado na época de Paco Vázquez. Un socialismo renovado, polo menos en aparencia, encabezado por unha cara nova como a de Inés Rey, podería pescar no desgaste do goberno da Marea e acadar unha boa colleita no electorado de centro.O panorama saído do 28A pareceu situar o PSOE en disposición de recuperar a alcaldía, aínda que cun matiz diferente nos apoiosO golpe sufrido polo PP na Coruña nas xerais de abril foi notable. Chegou a ser cuarta forza, por detrás de PSOE, Ciudadanos e Unidas Podemos, en seccións de barrios como Novo Mesoiro, Agra do Orzán ou Durmideiras. E ao tempo viu lastrada a súa presenza nos 'fortíns' das zonas de maior renda pola aparición de Ciudadanos e Vox (que superou o 10% nalgunhas seccións do centro).Alén disto, é unha incógnita ver como se van distribuír os apoios das xerais a PSOE e UP de cara ás eleccións locais: a batalla pola forza máis votada decantarase na medida en que Xulio Ferreiro poida reter respecto a 2015 algúns dos apoios que en abril apostaron polo goberno de Pedro Sánchez. Hai un dato que pode insuflar optimismo á Marea: o apoio a UP no 28-A mantívose arredor do 20% en moitos barrios da cidade. A batalla pola forza máis votada decantarase na medida en que Xulio Ferreiro poida reter respecto a 2015 algúns dos apoios que en abril apostaron polo goberno de Pedro SánchezAs enquisas coñecidas expuxeron unha situación semellante: nas últimas semanas, a vaga favorable ao PSOE apuntou a que ía ser a forza máis votada, aínda que cunha fragmentación no pleno coa que probablemente sería preciso tecer alianzas ou pactos de goberno. Está por ver aquí quen sería o compañeiro de viaxe dos socialistas.Antes do 28-A, as citas coas urnas que se produciron despois de maio de 2015, dúas xerais e unhas autonómicas, saldáronse con vitorias do PP e con Podemos-En Marea como segunda forza en todos os casos. Non en tanto, estes datos parecen perder actualidade despois da resaca de abril.Está por ver como se reparte na cidade a inaudita división da dereita e se o devalo da esquerda rupturista nas xerais se traslada ás municipaisAsí, está por ver, por unha banda, como se reparte na cidade a inaudita división da dereita, aínda que tanto Ciudadanos como Vox tardaran demasiado en facer públicas as súas candidaturas. O partido de Rivera chegou a ser segunda forza nas xerais en varias seccións do centro da cidade e barrios con poboación nova, pero non parece que poida manter o pulo nos comicios locais. E por outra, é unha incógnita o veredicto electoral cara ao goberno de Xulio Ferreiro: contaxiarase do devalo da esquerda rupturista ou, pola contra, aguantará a marea alta? Alén disto, fica tamén a dúbida sobre se a lúa de mel do PSOE no Goberno español se traslada a un grupo local no que houbo leas á hora de conformar as listas mentres o histórico Francisco Vázquez compartía cartel na cidade con Albert Rivera facéndolle as beiras. Cabe esperar tamén unha melloría do BNG logo dos pobres resultados de 2015 grazas á decepción co espectro de En Marea e o pulo da nova dirección de Ana Pontón, co que podería ser clave para decidir a alcaldía e gobernar a cidade.Como vota a cidade?Á hora de analizar os resultados das municipais de 2015 na Coruña e as perspectivas cara a maio de 2019 desde unha perspectiva ecolóxica₁, poden distinguirse tres grandes áreas -con cadansúas zonas de transición e excepcións— que determinan o comportamento electoral na cidade:No centro da cidade o PP obtivo unha ampla vitoria en 2015 e a Marea quedou por baixo do 30%-En primeiro lugar, o centro da cidade, na faixa máis estreita do istmo, estendéndose a zonas como Juan Flórez, Riazor ou Cidade Vella, onde o Partido Popular obtivo unha ampla vitoria en 2015, con porcentaxes que oscilaron entre o 40 e o 57%, a Marea por debaixo do 30% e o PSOE con cifras que non chegan ao 15%. Son estas zonas cunha renda per cápita notablemente por riba da media da cidade e unha poboación lixeiramente envellecida. Fóra destas áreas, o PP empeora notablemente os seus resultados. Aquí residen, sen dúbida, as expectativas da lista de Beatriz Mato. Se o descontento de parte da dereita co actual PP castiga a súa lista nestas zonas en forma de voto a Ciudadanos e Vox, as posibilidades de acadar a alcaldía reduciranse moito.-En segundo lugar, a área periurbana, con exemplos, como Mesoiro e Novo Mesoiro, Matogrande, Someso, Elviña, Feáns ou Os Rosais. Zonas residenciais na súa maior parte de recente construción, con moita xente nova, onde a Marea Atlántica obtivo os seus mellores resultados en 2015, superando en varias delas o 40%. A fractura xeracional no voto evidenciouse en zonas como Novo Mesoiro, onde a suma de PP e PSOE (menos do 30%) quedou por debaixo dos resultados da Marea, ao tempo que Ciudadanos obtiña bos resultados.A Marea Atlántica obtivo os seus mellores resultados en barrios como Mesoiro, Matogrande, Someso, Elviña, Feáns ou Os Rosais; nalgunhas delas a suma de PP e PSOE non pasou do 30%-E en terceiro lugar, o cinto de barrios que medraron ao abeiro do éxodo rural de mediados do século XX (Os Mallos, O Ventorrillo, Sagrada Familia, Agra do Orzán, Gaiteira, Os Castros, etc.), no que tamén se poderían incluír outros barrios xenuínos da cidade, como Monte Alto. Son zonas cunha elevada densidade de poboación, e cunha idade media semellante ao conxunto do concello. Nelas, o bipartidismo resiste mellor ca nas áreas anteriores, aínda que a mensaxe da Marea en 2015 callou, e resultou vencedora en bastantes casos por diante do PP, co PSOE con mellores resultados cá súa porcentaxe media na cidade, polo que a esquerda parece albergar o voto maioritario nestas zonas.En canto á participación, obsérvanse unhas porcentaxes maiores nas zonas do centro e algunhas seccións do cinto de barrios que medraron a mediados do século XX, mais non se atopa unha correlación clara entre os niveis de participación e o voto a determinadas candidaturas. Do mesmo xeito, en barrios periurbanos, de maior extensión e menor renda (Bens, O Portiño, Labañou, As Xubias...) hai unha participación menor.Pola dereita, as posibilidades de recuperar a alcaldía pasan por que o PP manteña a súa supremacía e mobilice os barrios acomodadosRespecto á idade e a súa relación co abstencionismo, parece apreciarse que a abstención é menor onde a media de idade é máis alta, aínda que se poden atopar varias excepcións que impiden establecer unha relación clara. En conclusión, a incerteza parece marcar o resultado que sairá das urnas o 26 de maio na Coruña. Pola dereita, as posibilidades de que o PP recupere a alcaldía pasan porque manteña a súa supremacía e mobilice aos seus potenciais votantes nos barrios acomodados da cidade. E, ao tempo, porque a candidatura de Beatriz Mato non se vexa afectada polo posible voto de castigo en forma de abstencionismo ou cara a dúas forzas que poderían pescar no caladoiro urbano, como Ciudadanos e Vox. Non en tanto, a tardanza destas dúas candidaturas á hora de presentar as súas listas na cidade podería restarlles apoios e, por tanto, favorecer os bos resultados dos populares.Cara a esquerda, as incógnitas non son menos. No contexto da polarización e a crispación xeral, que a nivel local tamén axitou o PP da cidade, cabe contemplar varias opcións respecto á mobilización do voto progresista. Sobre a Marea Atlántica, a incógnita é semellante, mais nun contexto diferente. Unha vez que remitiu o aluvión de unidade popular que colleitou as alcaldías máis importantes do Estado en 2015, as mareas municipalistas parecen ter agora as súas fortalezas na súa xestión local (e tamén as súas debilidades), e non tanto no pulo do rupturismo.Cabe agardar, por tanto, unha posible perda de apoio na medida do descontento coa galaxia Podemos, mais é posible igualmente que a crispación alimentada pola dereita esperte ao votante progresista para reter estas alcaldíasCabe agardar, por tanto, unha posible perda de apoio na medida do descontento coa galaxia Podemos, mais é posible igualmente que a crispación alimentada pola dereita esperte ao votante progresista para reter estas alcaldías. Unha situación distinta vive o PSOE; é probable que grazas ao impulso da Moncloa recupere parte dos apoios perdidos en 2015, mais as divisións no seo da agrupación local tamén poderían restar. No marco nacionalista, cabe agardar unha notoria recuperación do BNG, en parte pola recuperación que vive a organización, en parte pola volta dos votantes que apoiaron á Marea en 2015 e viven con decepción as leas internas do rupturismo.


Summary: O histórico dirixente socialista reforza a campaña do PSdeG na última semana de campaña. Guerra participou en senllos actos en Ourense e na Coruña.

Alfonso Guerra non pasa desapercibido nunha campaña e coma ao longo da súa carreira política non deixa indiferente a ninguén. Nos últimos días arroupou a Pachi Vázquez en Ourense nun dos mitins máis masivos dos socialistas nestas semanas. E este mércores estivo con Francisco Caamaño na Coruña. Se en Ourense deixara como titular que "nacionalismo e socialismo son incompatibles", no acto da cidade herculina cargou con dureza contra a política económica do Partido Popular e dunha maneira semellante a como nos últimos días o fixo Xosé Manuel Beiras ou algunhas ONGs afirmou que "se para baixar o déficit morre a xente, prefiro ter déficit". Guerra afirmou tamén que o PP "merece un castigo dos cidadáns" e recalcou que "deixar ben as contas non é tan importante se os custes sociais son tan graves". Acusou así mesmo os populares de "agarrarse ao sillón" do poder. Nese mesmo acto o número 1 dos socialistas pola Coruña, Francisco Caamaño, destacou que "con esta Galicia de Feijóo imos aceleradamente cara a década dos 50" e que "vivimos nunha Galicia con 95 parados cada día, onde pechan 80 empresas diarias". Pachi Vázquez, en Vigo Pola súa banda Pachi Vázquez estivo en Vigo e anunciou un fondo de 40 millóns de euros para impulsar a contratación de parados de longa duración e "cambiar os luns ao sol por luns de esperanza, traballo e dunha política distinta". Vázquez comprometeuse a "presidir este país para cambiar este país", e "non deixar que os meus netos e fillos teñan que emigrar, quen ten que saír de Galicia son os nosos produtos e as nosas empresas" competitivas. Criticou que Feijóo, "que anunciaba acabar co paro en 45 días, mandou un galego ao paro cada dez minutos, 6.000 cada 45 días", e afirmou que "cando llelo dixen eu no Parlamento el respondeume yo del paro no sé nada". Apostou por "cambiar a resignación e desilusión por esperanza e futuro" e comprometeuse a "dicir a verdade, porque para enganos e mentiras Rajoy e Feijoo chegan abondo". Aludiu ás declaracións de Esperanza Aguirre alabando a Feijóo e díxolle "que o leve para casa e o deixe alí, non se preocupe que o luns llelo vamos poñer dispoñible".


Summary: A presentación do libro Francisco Fernández del Riego. Vigo dende o corazón de Galicia, inicia o ano do centenario de Francisco Fernández del Riego na cidade onde el residiu boa parte da súa vida. Na Fundación Penzol que el presidiu quere que o aniversario sirva para lembrar e tirar luz sobre a xenerosa figura do galeguista.

O actual presidente da Fundación Penzol, Alfonso Zulueta de Haz, Xosé Luís Franco Grande, María Dolores Cabrera, Malores Villanueva e o alcalde de Vigo, Abel Caballero, participan na presentación na Casa da Cultura de Vigo dun libro que visita en especial a intensa relación de Del Riego coa cidade. A súa relación coa Fundación Penzol, coa Editorial Galaxia, con Industrias Pesqueiras ou coa Universidade de Vigo son algúns dos aspectos analizados nun volume colectivo en que participan, entre outros Vítor Freixanes, Xosé Luís Méndez Ferrín, Camiño Noia, Alonso Montero ou Rosa Aneiros. Unha cronobiografía percorrerá os principais acontecementos dunha intensa traxectoria intelectual que atravesou case todo o século XX.A Fundación Penzol que el presidiu até a súa morte está detrás da organización dunhas conmemoracións en que se buscará a implicación de institucións, entidades e asociacións ademais de buscar iniciativas cidadás que lembren a Fernández del Riego no seu centenario. Malores Villanueva, do padroado da Fundación, destaca as distintas facetas da biografía do intelectual galeguista que estarán presentes nos actos deste ano, na Real Academia Galega que el presidiu até a colaboración co movemento asociativo. Agardan que a Academia organice un plenario de homenaxe de quen foi o seu presidente de 1997 a 2001 nun tempo en que imprimiu un impulso renovador mesmo coa modificación dos Estatutos que seguían vixentes dede 1906. A Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega (AELG), o Instituto de Estudos Miñoranos ou pequenas asociacións como A Nave das Ideas ou Trabalinguas, xa anunciaron a súa participación no desenvolvemento do centenario.Ideas non faltan para conmemoraren a figura de Fernández del Riego, a lembranza do discurso con que inaugurou o curso 1933-1934 da Universidade de Santiago solicitando a galeguización ou a súa iniciativa presentada o 26 de abril na Academia que deu pé ao Día das Letras Galegas e que este ano fai o 50 aniversario, son algúns dos episodios da súa vida que poderán ser lembrandos no centenario."Sempre dicía que estaba a pé de obra e iso era así, traballando sempre, executando iniciativas desde moi novo e até o final cun abano inmenso, desde a súa participación política na elaboración do Estatuto da man de Alexandre Bóveda que o empuxou para dar un paso adiante na política até dirixindo o xornal A Nosa Terra ou en voceiros como Vieiros. O seu legado, tanto na política como no ámbito intelectual, é inmenso", destaca.Desde o día 7 de xaneiro en que Francisco Fernández del Riego tería cumprido cen anos, varias foron xa as iniciativas que se botaron a andar. A primeira delas, a homenaxe que o concello de Vilanova de Lourenzá onde naceu, rendiu a quen foi o seu primeiro fillo predilecto. A Editorial Galaxia, da cal foi un dos seus fundadores, abriu un blog en que se irán recollendo todas as actividades e quere ser tamén porta aberta á homenaxe cidadá ao intelectual galeguista. A Real Academia Galega, pola súa banda, iniciou nese día a súa andaina na rede social twitter cunha mensaxe en lembranza do centenario do cal foi o seu presidente."Viviu para o país e doou todo o que tiña, a súa biblioteca e tamén a súa pinacoteca, nun acto de xenerosidade que reflexa ben a súa personalidade. Era un home traballador, comprometido e ético, e este ano é unha boa oportunidade para botar luz sobre a súa figura" sinala Malores Villanueva.


Summary: O conflito sitúase entre dúas lexitimidades que xorden do voto cidadán e non se resolve antepoñendo España a Catalunya, nin unha cidadanía á outra. A aparente contradición xurídica esixe unha solución política, moito máis cando a recente votación escocesa aprendeunos que por votar non caen as pontes nin rachan os países nin enferman as persoas.

O Dereito e a Política haberían ser útiles aos intereses xerais e boas ferramentas para resolver problemas. Se non os resolven e mesmo se invocan para perpetuar os existentes ou crear outros novos, cómpre reformalos para súa potencialidade ás demandas sociais. Analizando a cuestión dende a visión puramente xurídica, o president catalá Artur Mas convocou este día unha consulta non vinculante (non un referéndum, coma o escocés) ao abeiro dunha lei catalá aprobada polo 85% do seu Parlament, no exercicio legal dunha competencia autonómica que o Tribunal Constitucional recoñeceu na súa sentenza do 2010, cando recortou substancialmente o marco estatutario pactado entre os Parlamentos estatal e catalán contribuíndo moitísimo ao actual sentimento arredista de boa parte da sociedade catalá. Porén, o artigo 161 da Constitución dálle ao Presidente do Goberno do Estado a competencia que lle nega aos Presidentes da Xunta ou da Generalitat: a mera interposición dun recurso de inconstitucionalidade contra a lei e/ou contra a convocatoria da consulta determinará a suspensión da mesma en Dereito. O conflito sitúase entre dúas lexitimidades que xorden do voto cidadán e non se resolve antepoñendo España a Catalunya, nin unha cidadanía á outra Mais o problema político non remata con esta suspensión. Porque o conflito sitúase entre dúas lexitimidades que xorden do voto cidadán e non se resolve antepoñendo España a Catalunya, nin unha cidadanía á outra. A aparente contradición xurídica esixe unha solución política, moito máis cando a recente votación escocesa aprendeunos que por votar non caen as pontes nin rachan os países nin enferman as persoas. Á cidadanía catalá non se lle pode convencer da súa eterna minoría de idade nin da súa incapacidade para decidir o que nomeadamente lles cumpre dicir, malia que a cidadanía do conxunto do Estado teña tamén dereito a determinar algunha das premisas do resultado final. A solución é pactar regras de xogo que fagan viábel a convivencia Entón, a solución é pactar regras de xogo que fagan viábel a convivencia. O marco europeo habería garantir a unidade de mercado e a común acción, moito máis entre pobos con semellantes vencellos históricos. Os mecanismos de soberanía compartida, como ven de manifestar o lehendakari Urkullu, poden resolver a desafección. Pero mirar cara outro lado e chamar polos maxistrados do Tribunal Constitucional que nomeaches para que che resolvan o problema non fai senón enquistalo e deixar ceibo o camiño á gangrena.


Summary: Trátase do día con menos positivos novos dende o pasado 9 de marzo, igualando o indicador deste sábado. O Ministerio de Sanidade comeza a ofrecer polas tardes a actualización diaria da situación da enfermidade, para recoller os datos ata a medianoite. Pola contra, a Xunta seguirá informando das cifras pola mañá, pero só dos números rexistrados ata as oito da tarde do día anterior.

Galicia rexistrou 5 novos diagnósticos de coronavirus detectados coa proba PCR, a xornada con menos positivos dende o pasado 9 de marzoGalicia rexistrou 5 novos diagnósticos de coronavirus detectados coa proba PCR, a máis fiable. É o día con menos novos positivos dende o pasado 9 de marzo, igualando o indicador deste sábado. Trátase dun dato moi positivo, que en parte se pode explicar polo efecto da fin de semana, pero que consolida a tendencia á baixa das últimas semanas. Os bos datos galegos coinciden, ademais, cos indicadores ingualmente favorables no conxunto do Estado, con só 285 positivos e 59 falecidos. Esta tendencia á baixa en Galicia leva a que a incidencia acumulada da enfermidade se sitúe nos 7,30 casos por cada 100.000 habitantes nos últimos 14 días, moi lonxe xa das cifras que aínda se daban hai unhas poucas semanas. A incidencia acumulada no conxunto do Estado é de 20,02 casos e tan só catro comunidades autónomas (as tres que aínda se atopan en Fase 0 -Madrid, Catalunya e Castela-León- e mais Navarra) están aínda por riba de 30 casos por cada 100.000 habitantes en 14 días. Nas últimas 24 horas houbo un falecemento por coronavirus en Galicia, elevando a cifra total ata os 607Nas últimas 24 horas houbo un falecemento por coronavirus en Galicia, elevando a cifra total ata os 607. Admeais, 8 pacientes tiveron que ser ingresados no hospital, pero ningún na UCI.Son os datos facilitados polo Ministerio de Sanidade, que a partir deste luns comeza a dar o seu parte diario a media tarde, recollendo todos os datos ata a medianoite do día anterior. Ata agora o Ministerio ofrecía ao mediodía a situación que se rexistrara ata as oito da tarde da xornada precedente.Cada día coñeceremos dúas series distintas de datos, que terán leves variacións, estando un chisco máis actualizados os ofrecidos polo Ministerio de SanidadeA Xunta, pola contra, seguirá difundindo o seu informe da situación ao mediodía, como viña facendo, datos que non serán os mesmos que os enviados ese día ao Ministerio, pois non recollerán a situación ata a medianoite, senón a das oito da tarde. Así pois, cada día estaremos coñecendo dúas series distintas de datos, que terán leves variacións, estando un chisco máis actualizados os ofrecidos polo Ministerio de Sanidade. Trátase do enésimo cambio na contabilización ou comunicación dos datos vivido nas últimas semanas, unhas continuas modificacións que dificultan o seguimento das series en cada un dos indicadores. A distorsión máis importante produciuse na última semana de abril, coa incorporación dun golpe 3.552 "curacións" sen referencia temporal ningunha. E aínda este sábado a Xunta levou a cabo unha revisión semellante, introducindo medio milleiro de 'curacións' sen referencia temporal. A Xunta non contempla publicar unha serie estatística completa sobre o impacto do coronavirus en Galicia e está á cabeza do Estado en opacidade na difusión dos datos sobre o coronavisur. Os datos da XuntaTrátase do enésimo cambio na contabilización ou comunicación dos datos vivido nas últimas semanas, unhas continuas modificacións que dificultan o seguimento das series en cada un dos indicadoresNos datos que o Sergas difundiu esta mañá ofrecíase información sobre a situación dos hospitais galegos, nos que hai aínda 17 pacientes con coronavirus nas UCI e outros 93 noutras unidades convencionais.A Consellaría de Sanidade segue levando tamén o rexistro con "casos activos" de coronavirus (paciente nos hospitais pero tamén casos positivos con sintomatoloxía leve que se atopan nos seus domicilios). Este domingo ás oito da tarde había un total de 1.171, 28 menos que onte. Deles, 110 están nos hospitais e 1.061 nos seus domicilios. O número de 'casos resoltos' medra ata os 9.204.Dos casos activos, 280 corresponden a residencias de maiores e centros de atención á discapacidade, un dos principais focos da enfermidade en Galicia, e onde se rexistraron 270 falecementos, 44% de todas as mortes por coronavirus en Galicia.Os datos comunicados polo Sergas permiten tamén coñecer unha estimación dos positivos detectados por proba de anticorpos, que desta volta o Ministerio de Sanidade non ofrece. Neste domingo houbo que sumar 17 positivos máis por esta vía, menos fiable que as PCR e que ademais pode correspondet a probas realizadas con varios días de anterioridade.Áreas sanitariasA área viguesa é a que acumula un maior número de casos, pero segue a ser a da Ourense a que presenta unha maior incidenciaAsí mesmo, os datos das Consellaría de Sanidade permiten seguir observando a evolución da enfermidade nas sete áreas sanitarias galegas. Dos 1.171 casos activos galegos, 276 son da área da Coruña, 75 da de Lugo, 207 da de Ourense, 57 da de Pontevedra, 339 da área de Vigo, 182 da de Santiago, e 35 da de Ferrol.A área viguesa é a que acumula un maior número de casos, pero segue a ser a da Ourense a que presenta unha maior incidencia, xusto por diante das áreas de Vigo e A Coruña. As menores taxas de incidencia corresponden a Ferrol, Pontevedra e Lugo


Summary: Karina Ochoa (Cidade de México, 1975) é unha escritora, académica, feminista e activista mexicana especializada na problemática colonial. Esta cuarta feira reabriu en Compostela o ciclo 'Diálogos desde a periferia', promovido pola Fundación Galiza Sempre en colaboración con Coppieters Foundation.

O colonialismo e os feminismos decoloniais centran boa parte do seu traballo como activista e pensadora. Onde cómpre situar o debate sobre o feito colonial? Moitas veces pensamos o colonialismo como algo que está fóra de Europa, que mira o problema colonial como algo que sucedeu ou sucede lonxe das súas experiencias e territorios. Eu quero pór en cuestión esa idea, porque, se ben o colonialismo foi unha experiencia que afectou fundamentalmente aos pobos colonizados, xerou patróns ou mecanismos de dominación que non só tiveron impacto nas poboacións colonizadas senón que reorganizaron xeopoliticamente o mundo e estruturaron un horizonte de sentido que configurou a orde civilizadora moderna. A experiencia de conquista e colonización de hai 500 anos, que atravesa particularmente os nosos antepasados en América afecta directamente esas poboacións porque reorganiza a forma de existencia neses lugares: houbo xenocidios, impedíusenos reproducir a nosa lingua, os nosos canons artísticos, as nosas formas políticas e a nosa maneira de sentir, facer e pensar o mundo. Impúxosenos unha lóxica da cristiandade que viña da experiencia dos colonizadores. Eses patróns de dominación colonial que aplicaron configuráronse en patróns de dominación que organizarían xeopoliticamente o mundo. Polo tanto, a modernidade como horizonte civilizador constrúese a partir da experiencia colonial. No mesmo momento que Colón pisa terra firme comeza a historia anticolonial Podemos atopar aquí vestixios desa experiencia colonial? Eu podo contar a miña experiencia. Levo varios días na Galiza e tiven a oportunidade de visitar o Pazo de Meirás. Este conxunto canoniza e mostra a lóxica de dominación e espoliación á que se viu sometido historicamente o pobo galego a mans de Franco, como representante do Estado. Cando vin a indignación que xera o feito de que os descendentes do ditador recorran os ditames xudiciais que piden abrir as portas de Meirás e devolver todo o espoliado, de súpeto, vin niso a historia de máis de 500 anos dos pobos de América Latina, espoliada de forma permanente. Todo o ouro e a prata que se extraeu desde o século XVI e veu a través dos Reinos de Castela e Aragón mais de Portugal permitiu un desenvolvemento produtivo de Europa que hoxe chamamos capitalismo, e que posibilitou, ademais, a xeración desa condición de privilexio que aínda viven os nortes globais, os países do primeiro mundo. Non se pode desligar o crecemento do imperialismo europeo do proceso colonial. Quere dicir que o colonialismo explica patróns de dominacións que van máis aló da simple subordinación dos pobos? Si, e iso significa entender que América Latina foi durante 500 anos un laboratorio político que hoxe en día segue funcionando para implantar políticas que despois se globalizan. A pesar das independencias e do paso do tempo, os patróns de dominación colonial seguen expresándose na nosa vida, na forma de facer política e nas dinámicas do colonialismo. Os dispositivos de dominación que se aplican na conquista contra as poboacións indíxenas teñen moito que ver cos xa experimentados coas mulleres A finais dos anos 80 e durante a década dos 90 entran con moita forza en América Latina as políticas neoliberais, de axuste estrutural e apertura comercial, acompañadas dos procesos de transición democrática que alí tiveron a mesma función que os réximes ditatoriais e autoritarios. Nese momento produciuse unha reacción e unha mobilización social que sería a cerna do debate decolonial, unha serie de respostas a esa políticas que xorden moi axiña. O zapatismo é unha das expresións máis potentes desa resistencia fronte a esa orde global que chegará a Europa case dúas décadas despois, máis refinada. En que momento comeza a tradición anticolonial? No mesmo momento que Colón pisa terra firme comeza a historia anticolonial. Pero o debate decolonial comeza a cobrar importancia no momento xusto de apertura comercial, que cadra co 500 aniversario do mal chamado descubrimento de América, que abre toda unha veta de reflexión en América Latina, que ve a necesidade de contar a súa propia historia de modernidade. Aí despunta o debate decolonial. Cales son as achegas do feminismo a este diálogo? Son plurais. Hai moitas posicións ao respecto, pero eu defendo que no proceso de colonización hai un proceso de feminización do outro. O indio constitúese a partir da mirada do colonizador como un suxeito penetrábel, que pode ser aniquilábel. Os dispositivos de dominación que se aplican na conquista contra as poboacións indíxenas teñen moito que ver cos xa experimentados coas mulleres. O xénero é moi importante. Xa non determina o uso deses patróns de dominación, aplicados a poboacións enteiras. O xénero transfigúrase e a raza opera no seu lugar. Por iso o debate feminista e o debate colonial son inseparábeis. "Se nos tocan a unha, tócannos a todas" O proceso de feminización da poboación indíxena colonizada pasa por varias rutas, afirma Karina Ochoa: "Por prácticas de opresión materializadas nos corpos, na espoliación territorial mais en procesos de tutela do indio", declarado incapaz para autogobernarse e, polo tanto, merecedor dunha tutela que "se asemella a que exerce o home sobre a muller, perpetua". Esta proposta, amplamente debatida, asegura a pensadora mexicana, "ten moitas implicacións en termos das prácticas actuais de dominación sobre os corpos femininos nos nosos territorios. Hai un lema que di: 'Se nos tocan a unha, tócannos a todas'. E isto é literal, porque os corpos femininos son os primeiros en seren atacados polos dispositivos neocoloniais". E pon como exemplo as desaparicións das mulleres de Ciudad Juárez hai máis de 30a anos, racializadas, empobrecidas, migrantes que acabou por estenderse aos homes e á poboación xeral.


Summary: A USC e o Consell de Diplomàcia Pública de Catalunya veñen de celebrar en Compostela unha xornada de debate sobre o proceso soberanista catalán e o dereito a decidir. Falamos cun dos expertos participantes, Joan Lluís Pérez Francesch, profesor de Dereito Constitucional da UAB

A USC e o Consell de Diplomàcia Pública de Catalunya celebraron este xoves en Compostela unha xornada de debate sobre o proceso soberanista catalán e o dereito a decidir. O encontro celebrouse ao redor de dúas mesas redondas de debate, que buscaban "fomentar un diálogo construtivo entre académicos e membros da sociedad civil catalá e galega". Na primera participaron Joan Lluís Pérez Francesch, profesor de Dereito Constitucional da Universitat Autónoma de Barcelona, Ramon Máiz, catedrático de Ciencia Política da USC, e Antoni Pigrau, Catedrático de Dereito Internacional Público da Universitat Rovira i Virgili, que analizaron o proceso dende un punto de vista xurídico, político e internacional. A segunda mesa redonda contou coas voces de Eduard Torrent, xerente da Cámara de Comercio de Girona, o actor catalán Juanjo Puigcorbé, Suso de Toro e Anxo Lugilde, correspondente de La Vanguardia en Galicia. O encontro celebrábase, ademais, apenas dous días de que o Congreso botase abaixo a solicitude do Parlamento catalán para cederlle as competencias para a realización de referendos. Falamos con Joan Lluís Pérez Francesch, profesor de Dereito Constitucional da UAB, membro do colectiu Praga, xuristas a favor do dereito a decidir, e coordinador dun grupo de investigación sobre Liberdade, seguridade e transformacións do Estado. "O Congreso preséntase ante unha parte importante da opinión pública de Catalunya como unha institución non inclusiva, como unha institución excluínte" Como valora o debate que tivo lugar esta semana no Congreso? Que consecuencias inmediatas pode ter, sobre todo dende o punto de vista xurídico? É difícil facer valoración meramente xurídicas nun tema que ten unha connotación tan política, e política con maiúsculas, ademais. A miña valoración, neste caso, non é xurídica, senón política puramente. Vexo que o Congreso se presenta ante unha parte importante da opinión pública de Catalunya como unha institución non inclusiva, como unha institución excluínte. Para min representa unha crise da institución. Xa o Tribunal Constitucional xerara moita desafección a respecto de España e agora chega o Congreso, imos sumando. Hai unha miopía política brutal por parte dos grandes partidos españois de non dar ningunha solución a un problema estrutural do Estado que tanto afirman defender. Pero antes ou despois deberán buscar unha solución, unha solución que eu creo que non é xurídica. O Dereito canaliza a vida, busca solucións para os problemas da vida. Un non pode agochar a cabeza baixo a á e dicir que en nome da soberanía nacional ou da unidade nacional non se pode falar de nada. O nacionalismo que en Madrid chaman periférico cada vez é máis periférico e fronte a el crece un nacionalismo español madrileño que creo que non representa a realidade sociolóxica de España. "O nacionalismo que en Madrid chaman periférico cada vez é máis periférico e fronte a el crece un nacionalismo español madrileño que creo que non representa a realidade sociolóxica de España" Ademais, cando semella que o auxe do soberanismo en Catalunya se produce como reacción á sentenza do Constitucional sobre o Estatut... Hai un sentimento maioritario de desafección. Este concepto da desafección xa o expresou o presidente Montilla, que de independentista tiña moi pouco. Díxoo xa cando se presentou o recurso de inconstitucionalidade contra o Estatut. E despois chega un Tribunal Constitucional totalmente manipulado politicamente e recorta competencias e discute que Catalunya poida ser unha nación. A sentenza foi demoledora, todo ese proceso queimou moita xente, todo o intento de atopar un encaixe para Catalunya. Hai desafección cara ao Estado, porque a xente percibe que está en mans de persoas que non entenden os problemas difíciles da convivencia, non só os económicos, senón tamén os espirituais e identitarios. Sobre todo dende que goberna o PP. É unha provocación constante. "A consulta non ten viso ningún de inconstitucionalidade. Ao revés, eu mesmo diría que aplicar a Constitución é permitir que se faga unha consulta" Vostede ten defendido en moitas ocasións que hai múltiples fórmulas dentro da Constitución para levar a cabo esta consulta de forma legal... Si, moitos xuristas estudaron este tema, e mesmo hai un informe do Institut d'Estudis Autonòmics da Generalitat que di que como mínimo hai cinco vías, e todas constitucionais e legais para realizar esta consulta. A consulta non ten viso ningún de inconstitucionalidade. Ao revés, eu mesmo diría que aplicar a Constitución é permitir que se faga unha consulta. Estamos nunha concepción da Constitución inquisitorial, todo está prohibido, úsase a Constitución como arma arreboladiza, como xa se fixo na época do Plan Ibarretxe. A Constitución serve para organizar a convivencia, non só para prohibir cousas, serve para a vida dos cidadáns, non para os grandes poderes. "España é unha nación fracasada, que non quere aceptar a realidade: que podería ser unha nación moito máis exitosa sendo plurinacional" E como valora, despois de tantos anos de negativas, que agora o presidente Rajoy convide a propoñer unha reforma da Constitución, se non se está de acordo con ela? A palabra reforma constitucional, despois de 35 anos nos que non se reformou nada, máis que o que veu imposto por Europa, e ademais en mans do PP, é para botarse a rir. A reforma para facer que? Esa reforma que propón Rajoy é para reorganizar o Estado das Autonomías coa eficiencia económica como divisa. A reforma auténtica é a do Estado, unha reforma en clave plurinacional, para que o poder político estea noutros sitios que non sexan Madrid ou Bruxelas, pero o poder político de verdade, non o dos xogos infantís. E como non queren que ese poder estea noutros sitios, hai un dominio do capitalismo cibeles e do madrileñismo político. Hai moita xente que vivimos fóra de Madrid e fóra da concepción madrileña de España. Até que non se entenda que España non é así, o problema non se solucionará. Reformar a Constitución para temas técnicos non creo que sirva para nada. E reformala para solucionar de verdade o problema véxoo inviable, non vexo que este goberno e o PP poidan neste momento integrar a plurinacionalidade, que é o gran problema de España. España é unha nación fracasada, que non quere aceptar a realidade: que podería ser unha nación moito máis exitosa sendo plurinacional, pero non quere, obsesiónase en ocultar a diversidade nacional. En España nos últimos 200 anos cada vez que houbo liberdade a xente organizouse en base a realidades nacionais. Podes ignorar iso, pero está aí. Todo o que non sexa unha gran reforma para incluír iso, non servirá de nada. E o federalismo do PSOE aínda menos: o que non fixeron en 40 anos vano facer agora? Como se ve en Europa o proceso soberanista catalán? O tema preocupa e interesa en Europa, en dúas vertentes moi distintas, entre as que hai unha tensión. Por un lado está a preocupación polos Estados-nación, que é a fórmula sobre a que se foi construíndo Europa, e preocupar que iso provoque inestabilidade nese modelo. E tamén hai outros sectores que si apostan polos dereitos das nacionalidades. É un problema común a moitos territorios europeos. E entendo que preocupe en moitos lugares, pero este tipo de procesos, cando son cívicos e pacíficos, é difícil que poidan ser freados. "Hoxe en día a independencia non significa poñer fronteiras, é exercer un poder soberano, é o atributo da soberanía, que para min é o tema clave" Se finalmente hai consulta e gaña o si, como debería ser o día despois? Primeiro habería que permitir esa consulta, que é estritamente iso: unha consulta, sen valor vinculante. Se nesa consulta gañase o si, habería que proceder a unha reforma da Constitución para darlle encaixe a esta demanda de poder soberano de Catalunya. Este status novo de Catalunya podería ser a independencia, a asociación, o estado-libre asociado, moitas fórmulas. Hoxe en día a independencia non significa poñer fronteiras, é exercer un poder soberano, é o atributo da soberanía, que para min é o tema clave. Hai que levar a cabo unha reforma na Constitución para dar cabida a este concepto, e despois xa veríamos que saída se lle dá ao concepto de independencia, que hai que desdramatizar e relativizar. Para empezar o propio Estado español non é independente, xa que está na UE e ten as súas decisións económicas intervidas pola troica. "Agora vaise aprobar en Catalunya a Lei de Consultas e tamén a van declarar inconstitucional. E, claro, nesta situación ou dás solucións ou vas xerando máis malestar" Como se pode desbloquear esta situación? Que cre que pode pasar nos vindeiros meses? Cústame moito imaxinar como se pode desbloquear ou reconducir esta situación. O 9 de novembro pode haber unha consulta, ou pode non habela. Produciuse como unha ruptura emocional entre os gobernantes de Catalunya e os de España e non sei como se pode solucionar isto se non falan. E se falan, falan de cousas diferentes. Agora vaise aprobar en Catalunya a Lei de Consultas e tamén a van declarar inconstitucional. E, claro, nesta situación ou dás solucións ou vas xerando máis malestar. E vai crecendo, cando menos en Catalunya, unha sensación da ineficacia da política para solucionar os problemas. A política está cautiva da súa incapacidade para atopar solucións. Para que queremos unha política que é a xestión do malestar? E por iso xorde un movemento na sociedade civil, e iso é a parte máis positiva deste proceso. Este tema fixo que a xente atopase un tema polo que lle paga a pena mobilizarse.


Summary: Os populares gañan as eleccións en Galicia, con 10 escanos, cinco menos que en 2011. En Marea acada grupo parlamentario propio, con 6 representantes. O PSOE perde seis puntos pero mantén os seus 6 escanos. Ciudadanos obtén un deputado e o 10% dos votos O PPdeG retrocede aos tempos de Alianza Popular e Feijóo fica lonxe do seu obxectivo

O mesmo día que comezaba a campaña electoral, e á vista dos 10 escanos que a enquisa do CIS lle outorgaba ao PP en Galicia, Alberto Núñez Feijoo destacou que o obxectivo dos populares galegos nestas eleccións era "acadar unha maioría absoluta de deputados que contribúa a darlle estabilidade ao Goberno central". Falaba de 12 escanos (dos 23 en xogo nas catro circunscricións galegas), o que xa representaba un importante descenso con respecto aos 15 obtidos en 2011. Os comicios deste domingo significaron un castigo moi superior para os populares, que perderon 5 escanos e 15 puntos porcentuais. Se en 2011 o PP obtivo o 52,5% dos votos en Galicia, desta vez ficou no 37%. É ademais o peor resultado do PP en Galicia dende que adoptou esa denominación en 1989. Esta foi, no entanto, a gran noite de En Marea, que confirmou os bos prognósticos que o CIS comezou a amosar hai tres semanas e que durante a campaña electoral non fixeron máis que mellorar día a día. A candidatura, con 6 escanos, tería asegurada a consecución dun grupo parlamentario propio no Congreso, co 25% dos votos en Galicia e superando o 15% nas catro circunscricións. A candidatura faise coa vitoria en Vigo e obtén os seus mellores resultados na Galicia urbana e nas grandes vilas, nas que compite de igual a igual co PP. En Marea supera ademais claramente o PSdeG-PSOE, sobre todo nas dúas provincias atlánticas, nas cidades e nas grandes vilas. Os socialistas perden case seis puntos con respecto aos resultados de 2011, pero manteñen os seus seis escanos. Ciudadanos obtén un representante por Galicia, pola Coruña, roldando o 10% dos apoios. Nós-Candidatura Galega, pola contra, fica no 4,32%, lonxe de obter representación e conservando menos da metade dos votos recibidos polo BNG en 2011. O 20-D amósalle a porta de saída a Rajoy Euforia en Ferraz co peor resultado da historia do PSOE Iglesias pon condicións para posibles pactos


Summary: Os celtistas temos experiencia abonda para sabernos manexar nos peores temporais. O bo xogo en Balaídos, a indubidable capacidade goleira dunha dianteira de moitos quilates, mesmo a traxectoria na táboa clasificatoria desta tempada, decote cun equipo case nun setenta por cento de xogadores galegos, fainos soñar coa posibilidade do ascenso.

O Celta da miña nenez militaba en segunda división. Aos seis anos, papá fíxonos socios da grada (aboiante) de Río para seguir o equipo de Ibarreche e Las Heras, que xogaba co Indauchu, co Condal, co Basconia, co Europa, co Langreo, co Deportivo da Coruña ou co Pontevedra que conseguiría nun derby co Celta en Pasarón o seu ascenso a primeira división, iniciando a vizosa etapa do «hai que roelo!», seis tempadas en primeira, nunha delas campión de inverno, que o converteron no mellor equipo galego da década dos sesenta. Os rapaces do meu tempo tivemos que agardar até o ano sesenta e nove para ver xogar o noso equipo en primeira, feito celebradísimo na cidade que levou ao Faro a entregar (por vez primeira) un póster a cor do cadro de xogadores adestrado por Ignacio Eizaguirre, que decoraría durante anos moitas cociñas e canta taberna ou tenda de ultramarinos había en Vigo. Aquel Celta de Manolo, Costas, Rivera, Abel, Suco ou Lito, un cadro na súa maior parte galego, foi sempre sentimentalmente o meu preferido. Acadou a primeira grande proeza internacional do fútbol galego: xogar en 1972 unha eliminatoria da UEFA fronte ao Abeerden escocés; proeza, ben é certo, que quedou un chisco diminuída pola incapacidade do equipo do olímpico Juan (a nosa maior figura daquela) para conseguir sequera algún tanto (perdimos 0-2 en Balaídos). Despois viñeron as dúas décadas do «sobe e baixa», e, máis tarde, as glorias europeas do xogo da serpe de Mazinho, Mostovoi, Karpin ou Gustavo López, das que hoxe tantas saudades conservamos, a pesar de non conseguir nunca un título. Con semellantes precedentes non nos poden amedrentar as dificultades que levamos vividas nestas cinco tempadas de sufrimento na dificilísima segunda división. A tempada pasada ficamos co mel nos beizos, cando Michel no encontro da promoción guindou o penalti decisivo á bancada de Los Cármenes. Porén, os celtistas temos experiencia abonda para sabernos manexar nos peores temporais. O bo xogo en Balaídos, a indubidable capacidade goleira dunha dianteira de moitos quilates, a evidente recuperación de Oubiña, probablemente o mellor xogador galego da década, a madurez acadada por valores como Iago Aspas, Álex López ou o internacional Túñez, mesmo a traxectoria na táboa clasificatoria desta tempada, decote cun equipo case nun setenta por cento de xogadores galegos, a maior parte deles formados na Madroa, inevitablemente, fainos soñar coa posibilidade do ascenso. Aupa, Celta!


Summary: Manuel Conde, operario na planta de paneis fotovoltaicos ubicada no polígono industrial de San Cibrao das Viñas, en Ourense, explica para Sermos Galiza o conflito laboral que desembocou nun encerro encetado o 2 de xullo e que aínda continua. Esta ocupación é, a día de hoxe, o exemplo de resistencia obreira máis vivo do noso País.

Coñecín Manuel Conde na mobilización feminista polo dereito ao aborto realizada este sábado en Compostela. Enfundado nunha camisola laranxa contra o peche de T-Solar, vendía bonos-axuda para pagar as costas dun xuízo que condena aos e ás 170 traballadoras a abandonar as instalacións da fábrica, a de maior produtividade na Europa en tecnoloxía de silicio amorfo e que recibiu, en cinco anos, 65 millóns de euros en subvencións públicas. O 2 de xullo @s obreiras ocuparon as instalacións da fábrica. Querían forzar unha solución que garantise os seus empregos. Entre risas, Manuel explica que seica non é un encerro, senón "unha actividade reivindicativa de asembleia constante que ten o seu punto de reunión na fábrica". Sexa encerro, ocupación, peche ou asembleia constante, o certo é que camiña cara aos 90 días e "seguiremos até o final". Cal era a situación laboral en T-Solar antes do encerro? En xullo de 2012 a empresa, que pertence ao grupo T-Solar Global --filial do xigante Isolux-- presentou un ERE de suspensión alegando causas técnicas. Primeiro era para catro meses e despois prorrogouse outros catro. Para xustificar esta medida o que fixeron foi modificar algunhas partes da liña de produción para mellorar a produtividade. Nesta mudanza instalaron unha máquina que permite colocar a certificación UL para vender paneis homologados nos EUA. "Apoiar o ERE de extinción foi un erro. Asinar o noso propio despedimento é unha tolemia" O 14 de febreiro contabamos con retomar a actividade. Porén, non recibiramos comunicación previa ningunha. Ese mesmo día enviaron unha mensaxe de móbil para nos informar de que pasabamos a unha situación de permiso retribuído até abril. É dicir, estabamos nas nosas casas e cobrabamos igual. Nese tempo, a empresa presentou concurso de acredores. E aquí apareceu o cebo da suposta venda da fábrica. Así é. A administración concursal presentou ao comité de empresa unha oferta: un ERE extintivo e a formalización dunha comisión de seguimento para ter toda a información ao redor da venda da empresa. Houbo unha votación e gañou o 'non' por maioría aplastante. Uns días despois apareceu ese cebo. A imprensa publicou unha suposta oferta que había pola fábrica, polo que se convocou outra votación e desta volta a maioría votou polo 'si' pensando que sería a solución máis rápida para o conflito. Foi un erro. Asinar o noso propio despedimento é unha tolemia. Que razóns deu a empresa para non lles dar traballo? Alegaron que non había pedidos. É iso certo? Non. Nós temos coñecemento de encargos de empresas en Sudáfrica e tamén dun ambicioso proxecto encargado polos EUA, polo departamento de Defensa. Porén, sabemos tamén que están a pedir os paneis á China, que lles sae máis á conta. Eu teño metida na cabeza a idea de que o que queren é levar a fábrica de Ourense para Sudáfrica ou para os EUA, ou mesmo liquidar as débedas e volver mercala o mesmo propietario a prezo de saldo. Levan desde xullo pechad@s nesa fábrica. Cal foi a pinga que fixo rebordar o vaso? Naquela comisión de seguimento da que che falei antes non se reunía ninguén connosco. Non sabiamos ren. Se había unha empresa interesada en marcar a empresa, como é que non había avances? "Hai pedidos de Sudáfrica e dos EUA, mais a empresa está a encargar os paneis á China, que lle sae máis á conta" Ao mesmo tempo soubemos que estaban a desmantelar a gas-farm, a unidade de abastecemento de gas da fábrica. Podían tardar en facelo unhas horas ou uns días, mais poñela en funcionamento outra vez demoraría polo menos un ano. Quen ía estar interesado en facerse cunha fábrica que non vai dar rendemento até polo menos un ano despois? Así que o 2 de xullo, aproveitando que nos chamaran para ir asinar os papeis e solicitar o Fogasa --Fondo de garantía salarial-- encerrámonos. O obxectivo era facer presión, forzar unha saída, mais tamén vimos que era a única maneira de manter os nosos postos de traballo e de evitar o desmantelamento da fábrica. Porén, T-Solar está a obter beneficios polo mundo adiante coa produción de enerxía en paneis feitos en Ourense. Si. O que fixeron foi separar o grupo en dúas empresas: unha encarregada de vender a enerxía, que non ten ningún tipo de custe e por tanto só hai beneficios; e outra, a nosa, encarregada da produción, que só ten custes. Así que si, a empresa recada beneficios coa venda de enerxía obtida en paneis que fixemos nós aquí, na Galiza. Pregunta obrigada: houbo xuntanza co Goberno galego e cos grupos parlamentares? Como responderon ás súas demandas? Houbo, si. A primeira toma de contacto foi co grupo parlamentar do PPdG. Falounos moi ben e dixo que estudaría a situación e as alternativas. Porén, cando o Bloque presentou unha moción para que se garantisen os nosos empregos, o PP botouna abaixo cos seus votos. Foron os únicos que se posicionaron en contra. Aquí estamos a recibir o apoio de toda a oposición, desde o PSdG a AGE pasando polo compromiso firme do Bloque, que ten representantes pechados canda nós. E os sindicatos? No encerro estan a nos apoiar tanto a CIG coma a CUT. Nin a Xunta de Galiza nin a consellaría de Industria foron quen de sentar a dialogar connosco após tantos días de loita, o cal nos leva a sospeitar que o interese que teñen en defender o tecido produtivo galego é, máis ben, pouco. "Estamos convencidos de que o que facemos é o correcto e de que, de non ocuparmos a fábrica, agora estaría desmantelada" Coñecino vendendo bonos-axuda. Como foi a vista oral do 4 de setembro? Foi... curiosa. Sabemos que a empresa tivo que mover moitos fíos para que lle aceptaran a denuncia nos xulgados e finalmente presentouna polo Civil. Alegaban que ao ficarmos nas instalacións obstaculizabamos tarefas de mantemento na gas-farm e había perigo de explosión. O curioso foi que na vista non se falou para nada disto. Non se ouviron as testemuñas. E sorprendeunos tamén que nin o administrador concursal nin o administrador da fábrica se puxeran en contacto connosco antes de presentar a denuncia. Tamén é rechamante que só denunciaran 20 traballadores. A resolución di que debemos abandonar as instalacións. O que faremos aínda non se decidiu en asembleia, mais acho que imos seguir até o final. Malia o duro que está a ser, porque todos temos familia, amizades e hai xente que vén de fóra, estamos convencidos de que o que facemos é o correcto e de que, de non ocuparmos a fábrica, agora estaría desmantelada.