Summary: Miguel Ángel Santalices (Bande, 1955) relevou Pilar Rojo á fronte da Presidencia do Parlamento en xaneiro de 2016. Licenciado en Medicina e Cirurxía pola USC, ocupou altos cargos na xestión da sanidade pública e desde 1997 é deputado do PP, partido do que fai parte na súa dirección. Sobre a mesa do seu despacho, Meirás: un pazo, un caudillo, un espolio, de Carlos Babío e Manuel Pérez, "agasalloumo Luís Bará. Eu teño boa relación con moitos deputados e deputadas", sinala cando se lle pregunta polo libro. Colgan das paredes un gran cadro de Quessada e outro de Lamazares. E sobre a mesa de reunións, unha escultura de Acisclo Manzano. "Gosto moito da arte e o Parlamento conta cunha colección moi importante que é patrimonio de toda Galiza", explica. Entrevistamos o presidente da Cámara con motivo do Día da Patria Galega. Eis un extracto da entrevista publicada no número 356 do semanario en papel Sermos Galiza.

Que significado ten para vostede o 25 de Xullo? É un día moi importante para que lembremos o que é a nosa terra, a nosa cultura, a nosa historia e, dalgún xeito, para que nos formulemos que non hai nada máis grande que honrar os que foron os nosos referentes e os nosos sinais de identidade. Na maneira en que esteas honrando e lembrando iso, estás, ao mesmo tempo, marcando unha liña para o futuro. Un pobo constrúese lembrando a historia das persoas que o fixeron grande. O 25 de Xullo non só é importante desde o ámbito cultural, senón de recordo do que é a nosa identidade. Xocas [Xaquín Lourenzo], a quen vimos de homenaxear, dicía que hai que empezar a contarlle á nosa xente que nós temos unha cultura, unha lingua e unha forma de ser. Non somos mellores nin peores que ninguén. As galegas e galegos somos, nese sentido, diferentes e, por tanto, non debemos ter medo a explicalo. Falaba de identidade. Vostede tense pronunciado en defensa da lingua galega. Como valora a situación actual que vive o idioma? Isto cambiou moito, para ben, a respeito de hai moitos anos. Ourense é neste campo un epicentro. Imos celebrar os cen anos da Xeración Nós, que ten unha forte implantación en Ourense e grazas a todos eses homes, a lingua non morreu, mais houbo etapas que foron moi complicadas. O noso idioma sufriu moito, mais afortunadamente hoxe podemos falar galego con moita normalidade e hai informes da RAG que nalgúns apartados recoñecen que o niveis de coñecemento e fala son aceptábeis. Algúns utilizan eses informes para dicir que tiñamos que falalo e escribilo máis. Eu quedo co que me pasa a min "veño dunha familia galeguista e cristiá e non me boto fóra nada diso" e eu penso en galego. Síntome moi cómodo en galego. Enterrei hai xa anos aquilo de utilizar o galego como sinónimo de brincadeiras nos programas de televisión. A min iso serviume como revulsivo. Vostede preside o Parlamento desde xaneiro de 2016. Que balanzo fai destes tres anos á fronte da institución? Como balanzo da actividade parlamentaria en aspectos lexislativos, temos acadado consenso en temas importantes e o Parlamento ten unha boa capacidade produtiva a ese nivel. Entre xaneiro e xullo, é dicir, no último período de sesións, aprobáronse cinco leis e a min prodúceme satisfacción que haxa consenso na Cámara. Hai ademais outra actividade, as proposicións non de lei, e aí acadamos acordos importantes. Deuse un bo traballo parlamentar, un bo debate. Neste sentido, síntome satisfeito de que sexamos o Parlamento máis eficiente do Estado español porque somos o que máis capacidade produtiva ten en relación aos recursos. Hai outro aspecto no que me sinto aínda máis satisfeito: fomos quen de consolidar e marcar unha liña de apertura do Parlamento á sociedade. Hai que lembrar que somos a primeira institución da comunidade autónoma e eu preguntábame como era posíbel que o centro onde están elixidos os representantes da sociedade e onde se fai a política non tivese un recoñecemento da sociedade. Iso estrañoume moitísimo. Estamos agora nunha fase en que empezaron os recoñecementos, o último deles, o Premio Celanova Casa dos Poetas, precisamente pola nosa apertura á sociedade. Por outra banda, as nosas visitas escolares creceron de maneira exponencial. Nós pagámoslles a viaxe e acceden ao Parlamento por rigorosa orde de petición. Tamén se nos solicita realizar moitos actos aquí. Referíase ao consenso. E un dos temas en que se logrou un acordo foi coa solicitude da transferencia da autoestrada AP-9. Levei unha alegría enorme cando acadamos iso. Foi unha situación que vivín dunha maneira agradábel, mais tamén desagradábel. Agradábel en tanto que o Parlamento se manifestou de maneira unánime a favor da transferencia e gustaríame que a asunción de competencias fose efectiva, porque a xestión da AP9 é moi mellorábel e xestionándoa nós, de maneira pública, estaría moito mellor. E falaba de pequena decepción porque a este acordo que emanou do Parlamento dun xeito unánime, en principio, non se lle permitiu o debate no Congreso. Eu non me sentín cómodo con esa decisión e díxeno. Os resultados nas pasadas citas electorais non foron os mellores para o PP na Galiza. Que conclusións debe sacar o seu partido e que alternativas debe poñer en marcha para corrixir a situación? Desde o noso punto de vista, non son uns resultados cos que poidamos estar satisfeitos e cando ti non estás satisfeito cos resultados o primeiro que tes que analizar é o porqué. E aquí debemos ser críticos. Un ten que mirar cara a dentro e ver que temos que mellorar e corrixir. Desde o meu punto de vista, a nós vainos moi ben nas eleccións da Galiza sempre que tiramos do ADN galego. Cando tiramos de ADN galego, metémonos entre a xente e temos uns bos resultados. Pido que, na medida do posíbel, de cara ás eleccións galegas, se poña o noso ADN de novo enriba da mesa e tiremos do que sempre fomos, un partido que se meteu entre a xente e un partido que coñece a idiosincrasia do pobo galego. Penso que é a reflexión que debemos facer. [Podes ler a entrevista íntegra no número 356 do semanario en papel Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques]


Summary: Representantes do PSD, PS, CDS e Bloco escoitaron na Comisión de Cultura da Assembleia lusa a exposición de Susana Méndez (A Mesa) sobre a situación do galego.

"A comparecencia foi ben". Susana Méndez, secretaria xeral da Mesa pola Normalización Lingüística, conversou vía wp con Sermos Galiza nada máis finalizar a audiencia na Comisión de cultura da Assembleia da República, onde interveu para explicar a situación do galego convidada polo colectivo Galiza Solidária. "Escoitaron e interesáronse polo ensino da lingua portuguesa na Galiza", manifestou, explicando que na súa comparecencia no Parlamento portugués centrouse en achegar aos representantes dos grupos parlamentares lusos dados sobre a problemática que sofre o galego no ensino, o 'decretazo' ou sobre o incumprimento da Carta Europea. Neste punto, sinala Méndez, tamén se tratou a recepción do sinal da RTP na Galiza. A secretaria xeral da Mesa afirma que notou durante a súa intervención o "interese" dos representantes dos grupos presentes: PSD, Partido Socialista, CDS e Bloco de Esquerda. "Deixamos os informes e denuncias que presentamos, para o seu coñecemento e para que poidan afondar nas cuestións" expostas. Ambas as partes dficaron en manter intercambio de contacto e información, confiando en que haxa novas ocasións de debullar estes temas directamente.


Summary: A publicada hoxe é a 18ª enquisa seguida cun apoio maioritario á independencia de Escocia. A sondaxe tamén dá a maioría absoluta ao SNP nas eleccións do 6 de maio grazas á puxante figura da súa líder. A tamén primeira ministra defende que Londres debería aceptar o 'indyref2' de se confirmar esta ampla vitoria nas urnas.

O Partido Nacional Escocés (SNP, polas súas siglas en inglés) vai camiño de conseguir unha ampla vitoria nas eleccións ao Parlamento nacional previstas para o vindeiro 6 de maio. De feito, aumentaría en oito o número de representantes en Holyrood con respecto aos anteriores comicios de 2016, atinxindo a maioría absoluta. Así se desprende da enquisa publicada hoxe por un dos principais diarios de referencia do país, The Scotsman, onde tamén se recolle un apoio maioritario entre a poboación á independencia escocesa do Reino Unido. Elaborada pola empresa Savanta ComRes, a sondaxe outórgalle ao SNP 71 dos 129 asentos no Parlamento escocés (actualmente conta cun total de 63). A última vez que este partido nacionalista conseguiu a maioría absoluta foi nas eleccións de 2011, cando sumou 69 representantes baixo o liderado de Alex Salmond. Aquela clara vitoria levou ás negociacións co Goberno británico para a convocatoria dun referendo de independencia. Este tivo lugar finalmente o 18 de setembro de 2014. O Goberno escocés, presidido pola actual líder do SNP, Nicola Sturgeon, leva meses insistindo na necesidade dunha nova consulta popular, unha reclamación que gañou intensidade tras se confirmar a saída do Reino Unido da Unión Europea. Sturgeon, o seu Executivo e o SNP avogan por que Escocia se converta nun Estado independente dentro da UE. Porén, Londres oponse a un novo referendo ─o popularmente coñecido como indyref2─ alegando que o organizado en 2014 era "único nunha xeración". Secesionismo á alza Daquela, a poboación escocesa votou 55%-45% en contra da independencia, mais o Brexit e a xestión da pandemia da Covid-19 por parte do Goberno do primeiro ministro británico, Boris Johnson, fixeron medrar o apoio á opción secesionista. A enquisa publicada onte ─tal e como se encargaron de recalcar a través das redes sociais os simpatizantes do SNP─ é a 18ª consecutiva en que o 'Si' á independencia de Escocia do Reino Unido se impón. En concreto, 51% votaría a favor; 38%, en contra; e 10% manifestou a súa indecisión. Deixando fóra da ecuación os indecisos, o resultado puro estaría en 57%-43%. Malia a oposición por parte de Johnson, Sturgeon leva tempo defendendo que unha ampla maioría do SNP nas eleccións parlamentarias do 6 de maio equivalería a un "mandato popular" a respecto da convocatoria do indyref2. A enquisa sinala que arredor de 40% considera que o referendo debería ser convocado dentro dos dous próximos anos, porcentaxe que aumenta até 52% cando o prazo se estende até antes das seguintes eleccións a Holyrood, en 2026. Covid e fuga de votos Entre o 8 e o 13 de xaneiro foron consultadas para a elaboración da sondaxe 1.016 persoas de máis de 16 anos (en Escocia, os cidadáns de 16 e 17 anos poden votar desde 2015). Unha relevante porcentaxe mellorou a percepción de Nicola Sturgeon grazas á súa xestión da pandemia. En concreto, 22% dos votantes afirmaron que, en caso de facelo, esta sería a principal razón para dar o seu voto ao SNP: destes, 37% optaron polo Partido Laborista nas eleccións ao Parlamento británico de 2019 e 13%, polo Partido Conservador. E a respecto da visión que teñen da primeira ministra, fóra da súa opción de cara ás urnas, 46% dos votantes laboristas e 36% dos conservadores melloraron a valoración que dela tiñan previamente á pandemia. No total de electores, esta opinión compártena 59%. Esta crecente popularidade de Sturgeon ─apunta The Scotsman─ preocupa especialmente no Partido Laborista, cuxos votantes son os máis proclives a dar o salto cara ao SNP. De se cumprir o prognóstico desta última enquisa, o Parlamento escocés ficaría configurado da seguinte maneira: SNP, 71 asentos (8 máis que en 2016), Partido Laborista, 21 (3 menos), Partido Conservador, 17 (14 menos), Os Verdes, 11 (5 máis) e Demócratas Liberais, 9 (4 máis). O ultradereitista Nigel Farage, un involuntario aliado da independencia Nigel Farage, líder do Brexit Party (Partido do Brexit), renomeado este ano como Reform UK (Reformar o Reino Unido), podería servir de inesperada axuda ao independentismo escocés. A formación de Farage ─que como máximo dirixente do seu antigo partido, o UKIP (Partido pola Independencia do Reino Unido), serviu de catalizador do Brexit─ ten previsto presentarse ás eleccións do 6 de maio como paladín do unionismo británico. Porén, segundo a análise do experto demoscópico John Curtice para The National, a súa entrada no panorama político escocés só servirá para dividir e debilitar a dereita unionista, arrastrando os electores do Partido Conservador que votaron a prol do Brexit. Un percorrido que non contempla para os do SNP que tamén optaron pola saída do Reino Unido da Unión Europea ─arredor dun terzo─.


Summary: En case 470.000 fogares galegos o principal ingreso chega das pensións ou subsidios, 100.000 máis que antes do comezo da crise. O 47% das familias do país non teñen un salario como principal ingreso.

A crise, o paro e a emigración cébanse con Galicia, unha poboación envellecida e que ve como os seus mozos marchan da terra en busca dun mellor futuro fóra. Os ingresos do traballo son cada vez os menos nos fogares galegos, onde moitas familias sobreviven grazas a algún tipo de prestación, que é a fonte principal de ingresos en case a metade das casas. O 47% dos fogares galegos non teñen como ingreso fundamental o do traballo Concretamente, e segundo a Enquisa de condicións de vida das familias publicada polo IGE, o 45,2% dos fogares galegos teñen como principal fonte de ingresos as prestacións, fronte ao 53% onde os ingresos do traballo seguen sendo os fundamentais. En concreto, o 47% das familias non teñen como ingresos básicos os que proveñen dun emprego, senón os que chegan de pensións ou subsidios, aos que hai que engadir o 1,8% de casas galegas onde os cartos que entran son maioritariamente de rendas da propiedade ou do capital, rendas de seguros ou transferencias doutros fogares. A situación é ben diferente á que había antes do comezo da crise en 2008. A finais de 2007, case o 62% dos fogares galegos tiñan como principal fonte de ingresos os do traballo, fronte ao 37% que tiñan as pensións ou subsidios como fonte fundamental para a entrada regular de cartos na familia. En concreto, son case 100.000 máis os fogares (97.764) onde as prestacións se converteron no principal sustento familiar. Das 371.602 unidades familiares de 2007 até as 469.366 de finais de 2012, último dato dispoñible no Instituto de Estatística de Galicia (IGE). En case 470.000 fogares galegos o principal ingreso chega das prestacións, 100.000 máis que antes do comezo da crise As cifras, porén, non fan pensar que a situación mellorase no último ano. O número de parados rexistrados en Galicia, segundo os últimos datos do Goberno, sitúase nas 271.063 persoas e logo dun novo aumento no mes de decembro, fronte ao descenso no conxunto do Estado. Pero o peor dato é o das afiliacións á Seguridade Social. O país perdeu máis de 2.000 cotizantes no último mes do ano e case 13.000 en todo o ano. Porque en Galicia hai na actualidade case o mesmo número de fogares onde só entran ingresos do traballo (34%), ingresos por prestacións (33,8%) ou ingresos de ambas as dúas fontes (31,2%). Non era tan así antes do comezo da crise, a finais de 2007, cando o 40% das familias tan só recibían ingresos que chegaban do mercado laboral, fronte ao 29,1% nos que só había ingresos por pensións e subsidios ou o 30% de casas onde as fontes eran as dúas. Obviamente, a diferenza é grande entre os ingresos medios que supoñen nun fogar os que chegan do traballo se o comparamos cos que proveñen de subsidios ou pensións. Neste último caso, a cifra media é de 1.231 euros -168 euros máis que antes do comezo da crise-, mentres que na primeira situación, a cantidade media ao mes sitúase nos 2.209 euros, fronte aos 2.401 de finais de 2007. Fogares segundo a principal fonte de ingresos (%) Galicia Ingresos do traballo Ingresos por prestacións Outro tipo de ingresos 2007 61,7 37 1,2 2008 60 38,6 1,4 2009 58,5 39,9 1,6 2010 56,4 41,6 2 2011 55,9 42,2 1,9 2012 53 45 1,8


Summary: O Interferón Alfa2B Humano Recombinante é utilizado na China e está a ser demandado por países como Italia, Francia ou Xamaica, entre outros.

A Asociación de Amizade Galego-Cubana Francisco Villamil solicita ao presidente da Xunta a través dunha carta a súa intervención para que recomende á dirección do Sergas a "compra e administración discrecional" do medicamento Interferón Alfa2B Humano Recombinante, creado en Cuba nos primeiros 80 a partir dunha concepción biomédica orixinal e experimentado con resultados sobresaíntes en todo o mundo. O grupo Biocubafarma, que produce o interferón alfa 2B e outros 22 medicamentos para o tratamento da COVID-19, informou esta semana que Cuba conta con produción suficiente para fornecer a poboación da illa. É un medicamento que está a ser empregado na China no combate contra a pandemia, e que están a demandar diferentes estados para facer fronte ao COVID-19. A Francisco Villamil cita Italia, Francia, Xamaica ou Panamá, entre outros. "A capacidade deste fármaco para aumentar as defensas naturais foi probada nas catástrofes de Nepal, Haití, Irán, Ecuador (no sismo de Manta) e México. (...). En Wuhan, China, foi específico e clave para recuperar infectados polo Covid-19 e insustituíbel na protección efectiva do persoal médico", manifesta. Para a Francisco Villamil, o goberno de Galiza ten "a oportunidade de inaugurar para o Estado e a UE, o beneficio do Interferón Alfa2B Humano Recombinante", ao tempo que critica o "veto irracional de Estados Unidos " e o seu bloqueo á illa e aos seus medicamentos.


Summary: A Xunta xa fala de "Complexo Eólico Costa da Morte", pero non realiza ningunha clase de avaliación conxunta de impacto

Seguimos debullando, gracias a entidades como a Asociación Petón do Lobo, os proxectos eólicos que se nos veñen enriba dos nosos montes. Desta volta, a Xunta vén de facer público o Documento de inicio del proceso de evaluación de impacto ambiental del Parque eólico "Soesto", un novo parque que afecta directamente ao Concello de Laxe. Un Concello que en 2016 se declaraba "Libre de Eólicos", que apenas 3 anos despois perdía esa condición coa instalación do PE Pena Cataso lI, e que agora podería estar á sombra de ata 4 proxectos (Pena Catasol II, Pena dos Mouros, Monte Chan e Soesto). Cómpre lembrar que hai apenas dúas semanas o o pleno rexeitou, polos votos do PP, unha moción en contra dos Parques Monte Chan e Pena dos Mouros. Agora toca pensar tamén neste novo Parque Eólico de Soesto, promovido por EDP Renovables, que situará 2 aereoxeneradores (de 122 metros de altura de buxe e 155 de diámetro de rotor) entre as praias de Soesto e Traba, dando unha potencia de 12MW. A liña aérea de alta tensión de 220 kV que evacúa a enerxía xerada, parte da subestación "Monte Chan". Segundo debulla o Cadro resumo de características e impactos feito polo Petón do Lobo, hai unha clarísima "afectación severa da paisaxe", dende miradoiros, praias e vilas; hai unha clara afectación á Rede Natura, entre os que destacan os incluídos na ZEC de Costa da Morte e a ZEPA Costa da Morte Norte; Tamén describen a afectación aos hábitats, como turbeiras, brezais, carballeiras… así como a ameaza ao "chorlitejo patinegro", especie que conta cun Plan de Conservación Específicio. E apuntan que o patrimonio inmaterial da zona está sen avaliar. "Complexo Eólico Costa da Morte" Unha das cousas máis reseñables deste proxecto é que xa define a situación comarcal como completo eólico "Costa da Morte", o que dá conta das consecuencias dos 39 novos proxectos que están en marcha no noso territorio. Unha descrición que se contrapón coa falta de avaliación de impacto común dos distintos parques así como das liñas de evacuación, estradas, camiños…, e coa habitual práctica de fragmentación de proxectos para salvar os obstáculos medioambientais. Informe eólicos O novo impulso eólico propón 39 novos proxectos na Costa da Morte. Máis novas eólicos PE A Ruña III: Enriba dun humidal. PE Monte da Croa: Ateigando de viraventos nunha zona xa sobreexplotada. PE Alto do Torreiro: Denuncian a tramitación fraudulenta do parque por fragmentación irregular. PE Monteadugo-SET Morás: Outro mar de viraventos entre Arteixo, Carballo e A Laracha. PE Monte Chan: Os Concellos de Laxe e Vimianzo plántanse ante o parque eólico Monte Chan pola súa afectación aos Penedos. PE Monte Agrelo e Muriño: Outro proxecto eólico sobre os montes de Cabana e Zas . PE Orzar e Tornado: Outros dous proxectos eólicos de Greenalia en Carballo . PE Monte Chan e Pena dos Mouros: A veciñanza de Laxe denuncia dous proxecto eólicos sobre Laxe, Camelle e Vimianzo. PE Bustelo e Baralláns: Piden a eliminación do proxecto eólico Bustelo e Baralláns polo seu impacto paisaxístico. PE Corme: A Xustiza demostra o incumprimento de EDP, e a connivencia da xunta, á hora de medir o ruído dos eólicos de Corme . PE Berdoias: Varias entidades presentan alegacións ao Parque Eólico de Berdoias polo impacto no seu patrimonio. PE Campelo, Bustelo e Monte Toural: A DIA do Campelo recoñece que os do Campelo, Bustelo e Toural son un só proxecto eólico. PE Banzas: O bosque de Santa Locaia, tamén ameazado polos eólicos de Banzas. PE Maragouto: Os Quijotes e Petón do Lobo piden que os eólicos non afecten aos humidais de montaña. PPEE Alto da Croa, Alto da Croa II e Monte Tourado: Denuncian a posible corrupción trala fragmentación fraudulenta dos parques eólicos de Vimianzo e Dumbría. G3 Corme: A desfeita das obras do parque eólico G3 de Corme, en imaxes. PE Salgueiras: "O parque eólico Salgueiras é ilegal que cada representante político e social asuma súas responsabilidades". PE Salgueiras: Esixen a modificación do proxecto eólico das Salgueiras polo impacto visual e a aparición de novos elementos patrimoniais "Aldeas con horizonte": Manifesto por unha moratoria a novos parques eólicos. PE Cerqueiral: O Cerqueiral, outra ameaza para a nosa paisaxe. Greenalia, que promove 7 parques eólicos na comarca, fai unha doazón de material escolar. PE Mouriños: A desfeita das obras do parque eólico de Mouriños na Serra de Gontón, en imaxes. PPEE Bustelo, Campelo e Toural: Santa Comba vestiuse de negro contra o "megaparque" eólico de Bustelo, Campelo e Toural. P.E. Pena Catasol: Laxe xa non é un Concello Libre de Eólicos. Máis relacionados O pleno de Coristanco aproba unha moción para que os impostos dos parques eólicos se reinvirtan nas parroquias afectadas: "Desmantelando a vida", o vídeo-manifesto de Xente do Rural sobre o impacto dos Parques Eólicos de Corme e As Salgueiras. 6 razóns do expolio eólico: "Nunca Máis ao Plan Sectorial Eólico de Galicia". 5 Concellos da zona únense para pedir á Xunta paralización dos trámites de parques eólicos iniciados no Estado de Alarma. Familias afectadas por 6 proxectos de parques eólicos: "Róubannos a nosa Paisaxe". Mazaricos páralle os pés aos eólicos. "Os propietarios dos terreos afectados polos parques eólicos só quedan co 1% dos ingresos das empresas". A repotenciación dos parques eólicos: unha trampa para os propietarios afectados. A estafa eólica aos propietarios das fincas afectadas polas liñas de evacións eléctrica. Como repercute a invasión dos eólicos nos Concellos da Costa da Morte?.


Summary: O Goberno galego presentou en 2011 a súa proposta para ampliar a Rede Natura 2000 a 15,2% do territorio ante as constantes críticas da Unión Europea; porén, hoxe aínda non se efectuou. Neste tempo xurdiron proxectos eólicos nos espazos previstos para a ampliación, e a Xunta, a través das últimas modificacións legais, recortou a participación cidadá e simplificou os procedementos administrativos das eólicas.

A Xunta da Galiza vén de ampliar en 3% as áreas prioritarias de reprodución, alimentación, dispersión e concentración local de aves incluídas no Catálogo Galego de Especies Ameazadas (CGEA), até abranguer unha superficie de 765.238 hectáreas —25,7% do territorio—. Aliás, 22 especies están suxeitas a esta figura de protección, entre as que cómpre salientar a escribenta das canaveiras, o miñato real ou o sisón, todas elas en perigo de extinción. A normativa ten por obxectivo protexer a avifauna das liñas de alta tensión, para o que se estabelecen unha serie de directrices que buscan paliar o dano causado. Porén, esta delimitación non supón de facto a exclusión de instalacións enerxéticas destas áreas, quer tendidos eléctricos quer infraestruturas de xeración como parques eólicos, senón que as empresas promotoras deberán "ponderar" as afeccións e tentar minimizalas o máximo posíbel. A Xunta entende como zonas de protección da avifauna, alén das áreas prioritarias de reprodución anteriormente referidas, os ámbitos de aplicación dos plans de recuperación e conservación de especies vulnerábeis —apenas catro na Galiza, onde hai 201 taxons ameazados— e as Zonas de Especial Protección para as Aves (ZEPA), que forman parte da Rede Natura 2000 e, polo tanto, si están exentas de instalacións enerxéticas. Mais estes últimos espazos apenas supoñen 3,5% da superficie galega. En total, a Rede Natura abrangue 11,74% da Galiza —16 ZEPA e 59 Zonas de Especial Conservación (ZEC)—, o que o converte no segundo territorio do Estado con menor porcentaxe de espazos protexidos tras Melilla, só superado por Melilla (3,31%) e moi afastado de Euskadi, o seguinte na listaxe (20,16%). Así mesmo, non existe por lei unha distancia mínima entre os aeroxeradores e estas zonas protexidas e, en consecuencia, ningún impedimento para que estes se sitúen nos seus arredores. 54 parques construídos na Rede Natura 2000 Cando o Executivo de Manuel Fraga aprobou en 1997 o Plan sectorial eólico da Galiza (PSEG) non se fixou ningunha restrición sobre o territorio que abrangue a Rede Natura 2000. Tampouco cando o plan foi modificado en 2002. A prohibición de construír parques eólicos nestes espazos protexidos chegou da man do Goberno bipartito, a través do decreto 242/2007. Dado que os primeiros muíños arribaron na Galiza en 1987, durante dúas décadas erguéronse 54 parques nestas zonas, isto é, 39,5% dos 3.173 megawatts (MW) instalados a setembro de 2009 —hoxe roldan os 4.000—, segundo datos do Observatorio Eólico da Galiza (OEG). Destaca o caso da serra do Xistral, con 28 polígonos eólicos. A Rede Natura da Galiza é a máis cativa do Estado, só superada por Melilla A Comisión Europea vén alertando desde a década pasada da "insuficiencia" da proporción de espazos protexidos na Galiza, o que levou a Xunta a elaborar en 2011 unha proposta de ampliación da Rede Natura 2000 a 15,2% da superficie total do país. Con todo, hoxe é aínda unha materia pendente para o Goberno galego, que desouviu senllas propostas do Parlamento para "desbloqueala" en 2017 e neste mesmo ano. A falta de protección ambiental provocou que nestas perto de 150.000 hectáreas previstas para aumentar os espazos naturais protexidos estean a promoverse na actualidade unha trintena de parques eólicos con 136 aeroxeradores. É o caso das serras da Groba, O Suído ou A Cova da Serpe. Mudanzas na lexislación Desde que en 2009 accedeu á presidencia do país, Alberto Núñez Feixoo ten efectuado unha serie de mudanzas legais en materia enerxética e ambiental que, segundo denuncian os colectivos ecoloxistas, converten Galiza "nun gran polígono industrial eólico". O primeiro cambio produciuse aos poucos meses de chegar a San Caetano, en decembro daquel ano, coa aprobación da Lei do aproveitamento eólico. Este texto creou a categoría de "interese especial" para determinados parques, unha decisión que depende do criterio do Goberno galego e que supón a tramitación prioritaria e a redución á metade dos prazos. A Lei 5/2017, de fomento da implantación de iniciativas empresariais na Galiza, dispón que os proxectos deberán axustarse ás Áreas de Desenvolvemento Eólico (ADE) ou ben "na faixa paralela a estas". Tamén a Lei 9/2021, de simplificación administrativa e de apoio á reactivación económica, afonda nesta cuestión, ao estabelecer que se poderán erguer muíños fóra das ADE no caso das "modificacións substanciais dos parques en funcionamento" ou naqueles proxectos "que teñan unha clara incidencia territorial pola súa incidencia económica e social", polo que a Administración se reserva a posibilidade de aprobar a construción de parques eólicos fóra á marxe do disposto no PSEG se así o decide o Consello da Xunta. O Goberno de Feixoo abriu a porta a aprobar parques eólicos fóra das ADE Este último documento tamén permite realizar de forma simultánea os diferentes trámites requiridos para impulsar un proxecto destas características, algo que a ollos da asociación ecoloxista Adega "reduce a participación da cidadanía", que agora disporá "dun único período" para presentar as alegacións oportunas, "e non de varios". Outra das demandas máis repetidas polos colectivos ambientalistas é someter o PSEG a unha avaliación ambiental estratéxica —obrigatorio por lei a nivel estatal desde 2006—, isto é, valorar o impacto de todos os parques eólicos no seu conxunto, no canto de analizar as afeccións de cada proposta de forma individual. Por outra banda, a Xunta vén de incluír na Lei de acompañamento dos orzamentos de 2022 unha modificación da normativa ambiental que permitirá desenvolver un "uso ou actividade non previsto no correspondente instrumento de planificación" en espazos protexidos como as áreas que abrangue a Rede Natura 2000, como instalacións enerxéticas. A Xunta permitirá "usos non previstos" nos espazos naturais protexidos A respecto destas cuestións pronunciouse a pasada semana o Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG), que advertiu na sentenza na que falla contra o proxecto de parque eólico na serra do Iribio —autorizado pola Xunta a pesar de que a avaliación ambiental datase de 2005 e a Xustiza a considerase obsoleta—, onde afirma que "aínda existe un gran baleiro legal en materia ambiental na que se amparan as empresas enerxéticas para levaren adiante os seus proxectos". Eólicos en Redondela Noutra orde, o BNG vén de denunciar o "escurantismo" que arrodea dous proxectos eólicos que se atopan na fase inicial de tramitación, Moscoso e Pazos de Borbén, que situarían oito e dez turbinas respectivamente, "de entre 145 e 175 metros de altura", nos montes de Reboreda e Quintela, entre este último concello e os de Redondela e Soutomaior. O portavoz redondelán do Bloque, Xoán Carlos González, alertou do "enorme impacto ambiental" que terían sobre a Enseada de San Simón, que forma parte da Rede Natura 2000.


Summary: A organización Anticapitalistas abandona o partido morado na Galiza.

Anticapitalistas, organización á que pertence a deputada no Parlamento galego Paula Quinteiro, anunciou onte que abandona Podemos Galiza para "traballar na construción dunha alternativa rupturista co Réxime do 78 que non se limite á súa xestión". Quinteiro, en declaracións a Nós Diario, sostivo que "o proxecto que se iniciou non ten nada que ver co Podemos de agora" e que esta decisión foi meditada nos últimos meses, mais culminou coa entrada de Podemos no Goberno do Estado en coalición do PSOE, o que entende como unha "subalternización ou renuncia". "Non concordamos coa fórmula", explicou Quinteiro, para engadir que "para ofrecer unha alternativa ás dereitas podíase ter feito un pacto como en Portugal". Desde Anticapitalistas afirman que "é necesario construír unha esquerda política e social independente do Goberno e que impulse a mobilización social". Así, avanzan que "todas e todos" os militantes da formación "deixan os órganos internos de Podemos Galiza e calquera responsabilidade a nivel nacional e municipal". Neste sentido, a deputada do Grupo Común da Esquerda salientou que Xaquín Pastoriza deixará de ser o secretario xeral de Podemos en Vigo e que "no mes de marzo", nunha conferencia política, Anticapitalistas determinará a súa relación con Podemos en todo o Estado. "Podemos non é o mesmo proxecto que lanzamos", incide Quinteiro, que confirma a Nós Diario que seguirá "traballando no grupo parlamentar como até o de agora". Unha circunstancia coa que tamén contaba a portavoz de Común da Esquerda Luca Chao, que apuntou a Nós Diario que non agardaba que houbese cambios e que non se ía pronunciar "sobre as decisións doutras organizacións". "Estamos seguras de que seguiremos coñecendo a xente de Podemos en moitas frontes onde loitaremos contra o neoliberalismo e o patriarcado, a nivel de rúa e de movemento", afirman desde Anticapitalistas.


Summary: O xuízo contra o ex presidente do organismo xestor da conca, Francisco Fernández Liñares, comezou hoxe. Esta causa, xurdida a raíz da investigación da 'Operación Pokemon', implícao en supostos delitos de prevaricación e suborno. Na primeira sesión, achacou calquera ilegalidade ás empresas que loitaban polas concesións.

O ex presidente da Confederación Hidrográfica Miño-Sil, Francisco Fernández Liñares, -que tamén fora concelleiro en Lugo con anterioridade- enfrontou hoxe a primeira sesión do xuízo polo que está acusado de supostos delitos de prevaricación e suborno cando era o principal xestor deste organismo. A Fiscalía demanda para el e o resto de acusados cinco anos de cadea e a habilitación para obter axudas públicas. Malia as explicacións do ministerio público, Liñares rexeitou a acusación de ter cobrado pagos de entre 15.000 e 25.000 euros por parte daquelas empresas que conseguiron contratos coa entidade entre 2009 e 2012. Cando foi preguntado a este respecto respondeu: "Absolutamente non". Como defensa afirmou que no seu despacho "nunca había un expediente" nin se encargaba de gardar "ningún documento" relacionado coas licitacións e adxudicacións, pois estes estaban "no servizo de contratación ou as mesas de contratación". Porén, chégase a esta vista coa Xustiza porque, supostamente, Liñares acordara con varias compañías a presentación a ofertas cuxa adxudicación ía rotando entre as mesmas ao longo do tempo. Precisamente por iso, pídense cinco anos por suborno e dez anos de inhabilitación para ocupar un cargo público. No caso das e dos responsábeis das empresas vinculadas a esta posíbel trama, a Fiscalía demanda tamén a inhabilitación de seis anos para presentarse a licitacións da Administración e para acceder a axudas ou subvencións de carácter público. Mais un dos argumentos do acusado para rexeitar a relación cos negocios, cuxos responsábeis aseguraron ter recibido "invitacións directas a participar en adxudicacións, é que "non ten nin correo electrónico nin whatsapp" para facer tales comunicacións. En calquera caso centrou as culpas no empresariado, pois comentou que "non lle estraña nada que as empresas tivesen acordos previos", aínda que o "descoñecía". "Sospeito que podería haber certos convenios entre eles", afirmou. O movemento dos cartos Só un dos empresarios procesados rexeitou facer entrega de contías a Liñares e negou tamén calquera contacto previo que lle puidese beneficiar á hora de conseguir adxudicacións. Precisamente, o avogado deste acusado foi o que pediu, nas cuestións previas, a nulidade do proceso por non contar coa documentación de Fiscalía completa, algo que foi rexeitado pola sala do tribunal ao sinalar que se houbese boa fe nesta advertencia fíxose con anterioridade a ese momento procesual. O resto dos acusados repetiron un patrón de respostas á Fiscalía. Desta maneira, aseguraron que eran convidados as adxudicacións de forma previa, que nalgúns casos encargáronse de buscar ás empresas competidoras e que tiñan relación ou trato persoal co propio Liñares. Dixeron, ademais, que entregaban o diñeiro "en sobres" de forma persoal.


Summary: O mosteiro de Santa María de Oia eríxese na beira do Atlántico. Declarado Ben de Interese Cultural, sofre importantes deterioracións que deron pé á creación da plataforma SOS Mosteiro de Oia. Desde abril, o propietario non permite as visitas alegando ao seu estado de conservación. Proxéctanse sobre o inmoble un hotel, un centro de talasoterapia e un grupo de vivendas. Un "pelotazo urbanístico", en palabras do colectivo, nun mosteiro que tamén foi campo de concentración. Escribimos sobre el no Sermos Galiza 268. Eis un extracto.

Após a desamortización de Mendizábal, o Estado fai unha poxa pública do mosteiro en lotes e a igrexa pasa a ser parroquial. O século XX supón un constante cambio de mans até 2004, ano en que o complexo recae no seu actual propietario, a navieira Vasco Gallega y Consignaciones –con anos de actividade no sector do transporte e na distribución de mercadorías–, tras comprarllo en 2004 por 2,4 millóns de euros ao Banco Pastor –entidade que, co visto e prace do Goberno de Manuel Fraga no ano 2000, proxectara un hotel de 5 estrelas e un centro termal no mosteiro–. Pasados 13 anos, Vasco Gallega y Consignaciones, creada polo empresario Juan Martínez, mudou de nome a Kaleido Ideas & Logistics, mais o mosteiro, lonxe de evolucionar, sufriu unha deterioración palpábel. En 2005, tan só un ano logo da súa compra, créase Residencial Monasterio de Oia, S.A., promotora do proxecto hoteleiro, residencial e turístico impulsado por Juan Martínez. A entidade asegura que o principal obxectivo pasa pola restauración, rehabilitación e posta en valor do conxunto monacal e da súa contorna. "Formúlase a instalación dun complexo hostaleiro composto por un hotel de 4 estrelas cunha capacidade aproximada de 72 cuartos e mil metros cadrados de salóns para celebracións e eventos localizados no cenobio", afirma a empresa, "recóllese tamén a construción de "150 prazas de aparcadoiro exteriores para uso de visitantes e clientes". Aparellado a este proxecto, prevese instalar un centro de talasoterapia "e a posibilidade de desenvolver nos terreos do ámbito de actuación unha serie de edificacións de uso hoteleiro e/ou residencial cuxa tipoloxía e desenvolvemento terán relación coa trama do lugar. A intención é ser un elemento que a complete e non un elemento que agreda". O proxecto leva tramitándose desde entón con non poucos enfrontamentos entre a promotora e o Concello. [Podes ler a reportaxe íntegra no número 268 de Sermos Galiza, á venda na loxa e nos quiosques habituais]


Summary: Os nacionalistas celebran o seu trinta aniversario o vindeiro domingo, cunha convención nacional protagonizada polos seus candidatos ao Parlamento

Este mércores o BNG está de trixésimo aniversario. A formación frontista fai trinta anos e a efeméride cóllea na grella de saída da campaña electoral máis atípica, cando menos, da última década no país. A crise económica, as novas formacións e o incerto do resultado conforman parte dun cadro no que o Bloque, en verbas da súa secretaria de organización, Montse Prado, se dispón a realizar a "campaña da rebeldía e da insubmisión", intención que os nacionalistas tentarán amosar dende o seu propio lema electoral: Para facerlles frente, expresión coa que, di Prado, o BNG "expresa que lle planta cara aos que non se presentan ás eleccións" pero "toman as decisións na sombra" e provocan a "eliminación de dereitos sociais", os mesmos, di, "que queren que Galiza non decida". 'Gobernemos nós a nosa terra' será o sublema da campaña dos nacionalistas Precisamente esa capacidade de "decisión" é a que inspira a segunda frase que acompañará a imaxe do candidato á Xunta, Francisco Jorquera, nos carteis electorais do BNG: "gobernemos nós a nosa terra", un lema xa empregado nos anos 70 polo BN-PG co que desta volta apostan por transmitir que "é precisa a soberanía". Xunto a ambas expresións figura o aspirante á Presidencia, "un candidato con naturalidade, resolutivo e auténtico", sen gravata e falando, porque "dialoga coa cidadanía", explica a tamén directora de campaña dos nacionalistas. A composición do cartel complétase co logotipo do BNG, situado "en primeiro termpo" porque é "un orgullo". "Non agochamos as siglas como fai Núñez Feijóo coas siglas do PP", afirma. Convención nacional Tanto o aniversario da asemblea de Riazor e a recta final da campaña electoral compartirán protagonismo na convención nacional que o BNG ultima para o vindeiro domingo 30 en Compostela. Despois do bo sabor de boca que deixou na formación a convención na que Jorquera foi proclamado candidato, os frontistas repiten fórmula, combinando intervencións políticas para presentar as súas candidaturas cunha "parte lúdica", centrada na celebración do trixésimo aniversario. A área máis formal da convención, explica Prado, suporá o "pistoletazo de saída" para a campaña, na que o BNG irá á procura do "autogoberno", porque "a falta de soberanía deteriora a democracia". "As decisións tómanse en foros cada vez máis afastados de Galiza e dos seus intereses", polo que cómpre "plantarlles cara aos que queren negarlle" ao país "o dereito a decidir". Galicia, di, "non vai quedar atrás" mentres outros pobos do Estado, como Catalunya ou Euskadi, "toman as súas propias decisións en liberdade".


Summary: A catástrofe non ten fin. A tal hora aínda fican activos 105 lumes, 15 deles alerta 2, informou a conselleira de Medio Rural.

En declaracións á SER, Ángeles Vázquez non ten a menor dúbida de os incendios seren intencionados. "Non son 132 incendios [os rexistados durante a fin de semana na Galiza], son 132 atentados. Sucedeu porque está a man do home detrás. Galiza sábeo". En troca, o fiscal de Medio Ambiente, Álvaro García Ortiz, tamén en declaracións á mesma emisora, optou por un discurso máis cauto e afirmou que aínda non se dispón de probas para asegurar categoricamente que os incendios desta fin de semana obedecen todos eles [como si asegura a Xunta] a actos deliberados.


Summary: A Xunta destaca o "bo funcionamento" da nova plataforma informática pero o comité insiste nos "gravísimos atrasos" na xestión das emerxencias e na "ansiedade e desesperación" que sofren moitos traballadores seis días despois do discutido traslado.

Nove días despois do inicio da folga indefinida iniciada polo persoal do 112 e seis días máis tarde do traslado ao novo Centro Integrado de Atención ás Emerxencias (CIAE-112) da Estrada, o persoal continúa a denunciar "caos" e "gravísimos atrasos" na atención das chamadas. Mentres que a Xunta advirte do "bo funcionamento" da novidosa plataforma informática que censura o comité e lembra que non fixo falta "botar man de plans alternativos", os representantes dos traballadores insisten en denunciar "máis tempos de espera e demora" nas chamadas na nova sede e a "ansiedade e desesperación" de moitos compañeiros. O persoal denuncia "caos" e "gravísimos atrasos" seis días despois do traslado polos erros do novo programa informático Un dos motivos polos que os traballadores decidiron ir á folga foi pola "insuficiente información recibida polo persoal", que se unía aos "continuos fallos do programa informático". Advertían dos posibles problemas no caso de que se levase a cabo o traslado nas datas previstas, "antes de comprobar e testar todo e asegurarse de que todo ía saír ben". Segundo asegura agora o comité de folga, o tempo deulles -por desgraza- a razón. "A situación caótica mantense; a plataforma informática segue sen funcionar correctamente, o programa vai moi lento e desaparecen moitas ferramentas que precisamos para traballar", di Isabel Moares, presidenta do comité de empresa, que denuncia que o persoal "non dá sacado o traballao adiante", o que provoca "atrasos" na xestión das chamadas e tamén "estrés e frustración" entre os traballadores. "Non é estraño ver chorar a moitos", advirte. "Non é agradable estar en folga, pero o programa informático ía funcionar igual en folga ou non", insiste Moares, que cifra o seguimento do paro indefinido en "arredor do 90%", mesmo "incorporándose xente que optou por apoiar os compañeiros visto o caos creado". Logo de que a Xustiza tombase os servizos mínimos do 100% e aceptase os do 60% decretados polo comité, a realidade é que son do 80% nos traballadores en funcións de xestores e coordinadores telefónicos. As dficultades co programa informático, segundo denuncia o persoal, provoca que se vaian atrasando a xestión das incidencias. Desde o 061, con que se coordinan os traballadores do centro de emerxencias, chegan mensaxes de queixas de cidadáns que non dá contactado. Ademais, é desde o 112 desde onde teñen que mobilizar tamén as forzas da orde ou os bombeiros, pero o colapso provoca que estes teñan que "dedicar un operador a porse en contacto" co propio centro de emerxencias. "Á súa vez, os que os chaman directametne a eles tamén tardan máis en ser atendidos e os problemas trasládanse a outros servizos", explica Moares. Traballadores do 061, de ambulancias e de bombeiros uníronse ás queixas do 112 para denunciar atrasos na xestión de emerxencias "Nun incendio hai poucos días, un particular intentou chamar ao 112, pero non deu contactado e acabou buscando por internet o teléfono dos bombeiros para poñerse en contacto con eles directamente", relata. A pasada semana, traballadores dos servizos de emerxencias do 061, ambulancias e bombeiros públicos e privados uníronse ás queixas dos seus compañeiros para denunciar os atrasos na xestión das emerxencias. Os representantes dos traballadores advirten tamén que no novo Centro Integrado de Atención ás Emerxencias están a recibir "menos chamadas". "É certo que, agás os últimos incendios, non houbo incidencias importantes, pero xa non sabemos se a xente desiste ao comprobar os problemas que hai para contactar", din. Aínda así, lembran, "seguimos a ter chamadas en espera". Segundo a Xunta, a nova sede da Estrada atendeu máis de 6.300 chamadas nos seus tres primeiros días en funcionamento. Ante esta situación, o comité de folga denuncia que representantes da Administración "manteñen unha actitude de acoso" cara a eles. "Impídennos o paso a algunha zona e dificúltannos a comunicación cos compañeiros", din. Ao tempo, o persoal di suplir "a falta de formación e práctica axeitada" con esforzo, "o que non significa que ido sexa suficiente nin que a atención se está a realizar de maneira correcta". Mentres, os representantes dos traballadores agardan unha solución "axiña". "Pero non sabemos nada da Administración desde hai moito tempo", di Moares, que lembra que piden manter unha reunión coa Xunta porque o centro de emerxencias "é un servizo público do que é responsable o Executivo aínda que o xestione unha subcontrata". "Pasamos a vaga de incendios de 2006, o Prestige, a traxedia do Alvia... Xestionamos todo con profesionalidade e serenidade e agora vémonos limitados e frustrados", remata Moares.


Summary: Todo apunta a que o asasinato é produto dunha vinganza. A presunta autora do crime -e máis a súa filla- xa foron arrestadas.

As forzas políticas resolveron suspender os actos de campaña programados para este serán após se ter coñecido a noticia do asasinato da presidenta da Deputación de León, Isabel Carrasco (PP), quen foi vítima de 4 disparos de bala nas inmediacións da súa casa. Fontes policiais manexan como única hipótese de traballo que o asasinato se produciu como unha vinganza persoal. Están detidas a presunta autora dos disparos e a súa filla, que hai poucos días foi despedida da Deputación. En declaracións facilitadas á imprensa polo gabinete de imprensa do BNG, e após se solidarizar coa familia e achegados da presidenta da Deputación de León, Xavier Vence mostrou a preocupación que produce na formación nacionalista o "clima de violencia" que se ten instalado na sociedade, unha "violencia larvada" que ve moi relacionada "cos problemas sociais de fondo". Ao seu xuízo, esa violencia require que "se adopten medidas estruturais para ir eliminando eses factores que provocan esa violencia de fondo que hai na sociedade".


Summary: Un traballador da planta coruñesa foi detido, e xa liberado, tras os incidentes entre axentes, manifestantes e deputados galegos como Yolanda Díaz ou Gómez-Reino. A protesta presiona o Goberno central para que instaure unha tarifa eléctrica estable e mellore o estatuto electrointensivo.

A paciencia esgótase e a tensión aumenta. Un traballador da planta de Alcoa da Coruña foi detido na mañá deste venres en Madrid durante a mobilización que persoal desa fábrica, da de Avilés, da de San Cibraou ou da empresa Ferroatlántica mantiñan ante o Congreso dos Deputados.A policía detivo un traballador e enfrontouse a varios deputados galegos que foron apoiar a mobilización do persoal de AlcoaA ruptura, sobre o mediodía, do cordón policial habilitado provocou empurróns e enfrontamentos entre policías e traballadores, pero tamén con varios deputados –entre eles os galegos Yolanda Díaz, Antón Gómez-Reino ou Ángela Rodríguez– que saíran da Cámara a apoiar as súas demandas. Os axentes inmobilizaron no chan varias persoas e unha delas, operario da planta da Coruña, foi detido e trasladado a unha comisaría próxima, da que foi liberado arredor das tres da tarde.Foi unha protesta tensa de persoal que se di farto de agardar por unha solución que non chega. "Somos obreiros, non ultras", "ministra Maroto, non nos vendas a moto" ou "onde está o estatuto" foron algunha das consignas berradas por manifestantes chegados da comarca da Coruña e da Mariña, así como de Asturias. Axentes da policía chegaron a encararse con Gómez-Reino e Díaz denunciou despois ter sufrido un golpe por parte da policía. "Nin os traballadores de Alcoa nin os deputados merecen este trato. A miña solidariedade e o meu apoio para quen esixe solucións e recibe paus a cambio. Sodes un exemplo de loita e de coraxe, estamos con vós. Esperamos que o Goberno pida desculpas e asuma responsabilidades", denunciou o alcalde da Coruña, Xulio Ferreiro, nas redes sociais. A mobilización levada a cabo en Madrid tiña como propósito chamar a atención do Goberno cetnral e presional para que actúe axiña e dunha vez con medidas que impidan o peche definitivo das plantas o 30 de xuño, data límite marcada para atopar novos investidores. O persoal reclama que se aprobe unha tarifa enerxética estable e melloras no proxecto do Estatuto de Consumidores Electrointensivos, que consideran insuficiente e ao que xa teñen presentado alegacións sindicatos, varias formacións políticas e a propia Xunta. Ademais, representantes do persoal de Alcoa mantiveron reunións cos grupos parlamentarios, coa presidenta do Congreso, Ana Pastor, e co secretario xeral de Industria, Raúl Blanco. Foi el, precisamente, quen confirmou que o Executivo central aprobará este venres 92 millóns para compensar os custos de CO2 das electrointensivas. A contía, considerada insuficiente polas empresas e os traballadores, jpodería incrementarse, como aclara o Goberno, coa aprobación dos vindeiros Orzamentos Xerais do Estado. O Goberno aprobará este venres 91 millóns para compensar os custos de CO2 das electrointensivasÉ unha forma, di Blanco, de "facer viable" a produción en Alcoa ou dos "proxectos que poden vir" a través de novos investimentos. O director xeral de Industria transmitiu ao persoal "o pleno compromiso do Goberno" que se "traduce no estatuto" e nesas novas axudas de máis de 90 millóns.


Summary: O Resurrection Fest e O Son do Camiño manteñen os plans polo momento. Outros eventos previstos para marzo ou abril, como o Esmorga ou o Melona Fest, comezan a ollar máis alá de setembro para manter a convocatoria

A pandemia polo coronavirus provocou que os festivais que lle dan habitualmente a benvida á primavera en Galicia comezasen a buscar alternativas. Un deles, o FIV de Vilalba, decidiu que non haberá edición de 2020, e mira xa ao ano que vén, pero outros moitos, tamén os programados para dentro duns meses, resístense a cancelar e esperan a evolución dos acontecementos.A declaración do estado de alarma produciuse o 14 de marzo, que ía ser o segundo día do Esmorga Fest, en Sarria. A organización olla agora cara o outono, ao igual que a do Melona Fest, que ía ser a primeira semana de abril e quedou posposto ata os últimos días de outubro. A situacion afecta tamén fóra da música e o Festival de Cans xa anunciou un adiamento ata setembro, mentres que o Encontro do Humorismo da Coruña analiza que medidas tomar. Ambos estaban programados para maio.Os festivais que arrancan a tempada en marzo e abril xa buscaron novas datas no outono ou cancelaron, mentres que os de verán confían en seguir adiante cos plansO sector amosa a súa preocupación ante a posibilidade dun escenario que impida celebrar os eventos previstos e que provocaría perdas aos organizadores "que poden levar ao peche", avisa o xerente da Asociación de Festivais de Galicia, Xabi Alonso. "O sector dos festivais é o único que está seriamente ameazado de morte. Existe un risco moi real de que de aquí a uns meses non nos quede ningunha ou practicamente ningunha empresa das dedicadas a producir espectáculos", afirma. O retroceso, teme, pode ser "de décadas".Que a covid-19 poida obrigar a anular os plans desta tempada "é coma se toda a produción dun ano de Citroën acabara no fondo do mar", di Alonso, que argumenta que se trata de empresas que traballan todo o ano para organizar os eventos. No escenario actual, agrega, é previsible que, como convocatorias multitudinarias, os festivais sexan "os últimos" en liberarse das medidas restritivas. "Non sabemos se será un mes, dous, cinco ou un ano", expón e cita como "pistas" as decisións relacionadas co deporte, como o adiamento dos Xogos Olímpicos.O ano pasado o Resurrection Fest reuniu en Viveiro a máis de 100.000 persoas. Xa non quedan abonos nin entradas de día para a cita deste ano, entre o 1 e o 4 de xullo, e os organizadores seguen adiante cos seus plans, polo momento. Un representante do festival confirmou que ata o de agora non hai cambios "nin de calendario nin de ningún tipo".O Son do Camiño, un dos que máis público atrae, non pensa en cancelar "baixo ningún concepto" e destaca a importancia de garantir a seguridade dos asistentesO Son do Camiño, que tivo na súa segunda edición, a do 2019, uns 33.000 asistentes, é outro dos que concentra a atención. Programado para o 18, 19 e 20 de xuño no Monte do Gozo, en Santiago, esgotou os abonos o mesmo día que os puxo á venda. O festival está á espera da evolución da pandemia, pero polo momento mantén as datas. "Cancelar, baixo ningún concepto", asegura Kin Martínez, responsable de Esmerarte, unha das empresas produtoras do evento. "Nunha situación extrema, se nos vemos obrigados a facer algún cambio, sería un aprazamento, pero non é no que estamos pensando", insiste e afirma que se adoptarán as medidas de seguridade que esixan as administracións "e algunha máis". O "prudente" é, na súa opinión, esperar a que remate o estado de alarma e a coñecer as previsións para adoptar "medidas, se hai que adoptalas".Ante a posibilidade de que se produzan cambios de datas, o sector teme coincidencias de eventos, tamén doutros non musicais. "Nós non queremos adulterar o mercado", indica Kin Martínez, que expón que hai programacións xa feitas noutros meses e iso pode "afectar ao desenvolvemento" deses proxectos e "sobrecargar a un público que non vai poder ir a todo". "Se coincidimos (moitos festivais), estamos todos mortos", avisa o director do Revenidas, Xoán Quintáns, que anuncia que este ano está programado para o 11, 12 e 13 de setembro en Vilaxoán, en Vilagarcía de Arousa. Estaban a piques de anunciar as datas, pero consideraron que "non era o máis coherente nin ético" nesta situación.Varios organizadores avisan de que pode haber unha acumulación de eventos, no só musicais, en setembro ou máis adiante e, se coinciden moitos á vez, están "mortos"Os organizadores teñen case toda a contratación pechada, pero seguen atentos á evolución dos acontecementos por se teñen que cambiar de plans. "Estamos que non sabemos que facer", admite Quintáns, que destaca a incerteza: "Non sabemos que se vai facer e que non. Non sabemos se o público vai coller medo. A xente terá cartos para vir a festivais? Haberá que andar con máscara? Reducirannos o aforo a un terzo?".O sector afronta, se hai aprazamentos e cancelacións, posibles compensacións porque hai contratos xa firmados e, nalgúns casos, fianzas depositadas. O panorama é "negro" para Quintáns, que teme tamén que a crise económica que suceda á sanitaria "a paguen os mesmos e se recorte en cultura". Os festivais de música, lembra, mobilizan millóns de euros e xeran actividade en empresas de son e iluminación, de hostalaría e de transporte, entre outras.O carácter internacional dalgunhas citas complica a súa organización nun momento no que viaxar está restrinxidoA declaración do estado de alarma anulou tamén os plans doutro festival de setembro, o Work on Sunday (WOS), de anunciar as datas deste ano. "É un momento incerto, tampouco estamos tomando decisións", sinala o seu director, Iván Arias, que cre que é "extremadamente difícil" que se celebre polo seu carácter internacional. Os artistas cos que conta proceden de Estados Unidos, Reino Unido, Alemaña ou países asiáticos e africanos e é necesaria a antelación para reservar os voos e facer a produción. Coas restricións actuais aos movementos "é inviable" confeccionar un programa, di. Poderíase configurar, a partir de maio ou xuño, un cartel "in extremis" contando só con artistas europeos se a situación mellora e se poden facer viaxes no continente. Outro inconveniente é que só o oito por cento dos asistentes son locais e os que acoden dende fóra precisan tamén planificar a viaxe con tempo.Sobre a posible coincidencia de plans en setembro, Arias propón unha coordinación interna para abordar o "solapamento" porque cre que non haberá público "para tanta oferta concentrada". O coronavirus súmase aos problemas da cultura, na que a situación, reflexiona, "xa adoita ser precaria", en especial para os proxectos pequenos, que "están todos nunha situación dramática".O aprazamento é a idea coa que traballan os responsables do Morrasound Rock Fest programado para os días 19 e 20 de xuño en Moaña, relata Elena Ramiro, da AC Fontenla, organizadora do evento. Porén, admite que a decisión final dependerá de como evolucione a situación. Saben que contan coa "comprensión e os ánimos" das bandas e agora as preguntas son se é viable financiarse estando os patrocinadores en dificultades económicas e se haberá limites ao número de persoas que poden asistir.O Esmorga, o festival que ía coincidir coa declaración do estado de alarma, traballa para manter a edición deste ano e que o cartel non cambie moito, explica o seu organizador, Josito Castro. Pronto, di, darán a coñecer os detalles. Coque Dosil, do Melona Fest, destaca que, no seu caso, teñen "a confirmación do 80 por cento" das bandas para as novas datas, na fin de semana do Samaín. O sector está preocupado polos efectos económicos e tamén psicolóxicos da crise sanitaria"Para nós é un golpe moi grande. Case todos os abonos estaban vendidos e agora temos que dar a posibilidade de devolvelos", expón e admite que hai incerteza sobre as axudas coas que contaban para o evento e a dispoñibilidade dos grupos. "Non sabemos tampouco os efectos económicos que vai ter sobre o noso público nin sabemos se imos chegar ao obxectivo de financiamento", agrega. O aspecto positivo é que todas as partes están a ser "comprensivas". Eles apostan por manter o festival porque son "teimudos".O que está cancelado "de forma definitiva" é o FIV, que ía ser en abril en Vilalba e que pensa xa na próxima edición. Alberto Alfonso, produtor do festival explica que é iniciativa do Concello e a decisión tomouse pola "incerteza". "Non sabemos que vai pasar en xullo, agosto, setembro ou incluso outubro", xustifica. Ata o de agora, apunta, no existían nos contratos cláusulas específicas sobre pandemias, pero el di estar seguro de que se incluirán no futuro. En calquera caso, subliña que todas as partes están "dando facilidades para saír desta co menor dano posible".


Summary: A formación nacionalista aposta por un plan de reindustrialización e outro para o comercio local e lembra que no acordo de investidura se comprometeron 25 millóns para a ría do Burgo

O BNG propuxo facer que os terreos do porto interior da Coruña pasen á cidade unha vez queden libres de usos portuarios e apostou por modernizar as conexións por tren con Ferrol cunha conexión de proximidade, dentro dos plans máis amplos de crear un organismo encargado de mellorar a rede ferroviaria entre localidades galegas: o Galtren. Revitalizar o comercio local e a industria e recuperar a ría do Burgo son outras das propostas dos nacionalistasA voceira da formación e candidata á Presidencia da Xunta, Ana Pontón, repasou varias das medidas que aspira a poñer en marcha durante a presentación da candidatura pola provincia coruñesa, que ela mesma lidera e na que está acompañada por, entre outros, o deputado do BNG no Parlamento na última lexislatura Xosé Luís Rivas 'Mini'.Pontón referiuse a un plan de revitalización do comercio local e a outro de reindustrialización para que A Coruña "recupere pulso económico" e á recuperación da ría do Burgo, para a que o comezo será a liberación de 25 millóns de euros estatais pactada no acordo de investidura de Pedro Sánchez, dixo. A candidata lembrou que a formación nacionalista tamén quere establecer unha tarifa eléctrica galega que permita obter beneficios pola produción de electricidade e abaratar os custos enerxéticos, "algo vital para o futuro de Alcoa e outras electrointensivas".O BNG critica os recortes e aposta por destinar outros 200 millóns de euros a atención primaria para "acabar coa precariedade e a falta de medios"Ademáis, volveu criticar os "recortes e privatizacións", en especial na sanidade pública e considerou que a atención primaria "merece un investimento extraordinario de 200 millóns de euros para acabar coa precariedade e a falta de medios". Rivas, pola súa banda, referiuse á situación da industria e afirmou que "outros queren converter Galicia nun deserto" neste aspecto, pero o BNG aspira a recuperar "o músculo produtivo neste sector".


Summary: Instaláronse 101 urnas en 35 concellos. A participación variou entre o 58% de Larrabetzu e o 20% da comarca de Oarsaldea. O 96% das persoas que votaron fixérono a prol da independencia.

Máis de 30.000 persoas votaron este domingo nas consultas populares sobre a independencia realizadas en 35 concellos vascos. A participación foi do 25%, basculando entre a atinxida en Larrabetzu, 58%, e a da comarca de Oarsoaldea, case un 20%. Entre os votantes, a opción do si á independencia gañou amplamente, co 96% dos apoios fronte a un 2,36% que optaron polo non. "Hoxe, en 35 localidades a democracia xa gañou", sinalaron desde a organización destas consultas populares. Desde Gure Esku Dago, impulsora da iniciativa, salientan a importancia destes "primeiros pasos" no camiño do dereito dos e das vascas a decidir. Tamén destacaron o ton festivo e de convivencia que ao longo da xornada se viviu nas vilas onde decorreron os referendos. Destacaron a imaxe de Larrabetzu, onde unha centenaria, Libe Asua, de 100 anos, e Iñaki Elgezabal, de 16 anos, votaron xuntos, amosando a demanda interxeracional do dereito a decidir.


Summary: O número de casos novos segue descendendo tan rápido como subiu e o Sergas leva xa catro xornadas por baixo dos mil positivos novos e dúas entre os 500 e os 600. Dende o día de Nadal morreron en Galicia 622 persoas que contraeran a COVID-19, tres máis que en toda a primeira vaga e o total chega xa ás 1.988. A ocupación nas UCI segue sen diminuír significativamente mentres si o fai a hospitalización ordinaria

O número de casos novos da COVID-19 detectados en Galicia segue a descender tan rápido como subiu. Entre as seis da tarde do domingo e a mesma hora do luns, 8 de febreiro, o Servizo Galego de Saúde rexistrou 582 novos casos, 489 deles diagnósticos mediante proba PCR. Son xa catro xornadas por baixo do milleiro, o cal non sucedía dende os primeiros días de xaneiro, e dúas seguidas por baixo dos 600.O número de casos novos segue descendendo tan rápido como subiu e o Sergas leva xa catro xornadas por baixo dos mil positivos novos e dúas entre os 500 e os 600En termos de días naturais (das cero ás 23:59), a tendencia é semellante, con tres días seguidos por baixo dos mil e o último completo dispoñible, o domingo, na contorna dos cincocentos (536). Con estas cifras, a media diaria de diagnósticos mediante PCR segue baixando e xa se achega aos 800 por día na última semana. É un nivel, non obstante, aínda moi superior ao que fora o pico da segunda vaga (a única comparable, por dispoñer o Sergas daquela dunha capacidade diagnóstica semellante á actual).O descenso no número de casos novos e o elevado número de altas epidemiolóxicas de persoas que se contaxiaran durante as semanas do Nadal, Aninovo e Reis (máis de mil todos os días dende o 27 de xaneiro agás un, con 938) seguen contribuíndo a que descendan as cifras de "positivos activos". Este martes o Sergas informa de que son 18.452, unha cifra semellante á de mediados de xaneiro.Todo isto, nun contexto no que os cribados masivos en diferentes puntos do país continúa contribuíndo a que descendan moi notablemente a taxa de positividade das probas PCR. Na última semana, a porcentaxe de PCR que dan positivo cada día é dunha media do 6%, case a metade das cifras acadadas a finais de xaneiro.As incidencias acumuladas a 7 e 14 días tamén descenden con intensidade, pero seguen por riba dos picos da segunda vaga, a única comparable neste aspectoEsta tendencia descendente no número de casos detectados, máis acusada nos últimos días, contribúe a que sigan baixando as incidencias acumuladas (casos novos por cada cen mil habitantes) tanto a 14 como a 7 días e que o fagan, ademais, a xeito de espello, cun ritmo moi semellante ao ascenso anterior. En calquera caso, o bo comportamento destes indicadores nos últimos días non oculta que os actuais 600 casos novos por cada cen mil habitantes nas últimas dúas semanas ou os 242 nos últimos sete días seguen sendo, como amosa o gráfico baixo estas liñas, niveis que superan con moito os que foran os picos da segunda vaga.Mostra de que a terceira vaga tende a remitir é tamén o indicador coñecido como razón de taxas. Dende comezos da semana pasada, as incidencias a 14 e 7 días son, cada xornada, inferiores aos do mesmo día da semana anterior. O resultado de dividir este indicador polo mesmo día da semana anterior é en ambos casos inferior a 1, o que indica que esta onda remite [podes ampliar estes datos nesta ligazón]Case unha vintena de concellos sen novos casos en dúas semanasOs concellos máis poboados que superan os 1.000 casos na incidencia a catorce días son xa só media decena: Betanzos, Poio, Vilalba, Arteixo e OrdesA mellora das incidencias vaise estendendo, aínda que os poucos, polo mapa. Os concellos de máis de dez mil habitantes que superan os mil casos novos por cada cen mil persoas a catorce días son xa apenas media decena (Betanzos, Poio, Vilalba, Arteixo e Ordes) e os municipios sen novos casos en dúas semanas van medrando aos poucos e chegan a 19. Os concellos libres da COVID seguen sendo, en calquera caso, moi poucos comparados co centenar que chegou a haber a mediados de decembro.A mellora das incidencias esténdese, pero non é menos certo que aínda son uns 150 os concellos nos que este indicador segue superando os 500 casos por cada cen mil habitantes. Como xa sucedera en meses anteriores, a mellora esténdese máis rapidamente canto máis ao leste e tarda máis en chegar á contorna do eixo atlántico, onde se sitúan as maiores concentracións de poboación, e tamén ao sur da provincia de Ourense.No que atinxe ás principais cidades, a incidencia acumulada a 14 días coincide nesta xornada en trazar en todas elas unha liña descendente. A Coruña e Ourense seguen sendo as que presentan maiores incidencias, aínda que no caso da capital ourensá destaca a súa boa evolución nos últimos días. Ferrol e Pontevedra, que semellaban estancadas, emprenden tamén o camiño á baixa que en Santiago se vén acentuando dende comezos de febreiro. A incidencia a 14 días máis baixa da Galicia urbana é agora a de Vigo (375), moi semellante á de Lugo (388). Todas elas aínda son, como amosa o gráfico sobre estas liñas, moito máis elevadas que antes do Nadal, cando ningunha se achegaba aos 300 casos novos por cada cen mil habitantes en dúas semanas.Máis mortes que na primeira vaga e lixeirísimo alivio hospitalarioDende o día de Nadal morreron en Galicia 622 persoas que contraeran a COVID-19, tres máis que en toda a primeira vaga; o total chega xa ás 1.988Como aconteceu tanto na primeira como na segunda vaga, as mellorías no número de casos detectados tardan en percibirse tanto nas cifras de falecementos como na ocupación hospitalaria. No que atinxe ás persoas contaxiadas que falecen, as cifras xa reflicten ás claras que a terceira foi (ou está a ser) en Galicia a vaga máis virulenta ata o momento. Dende o día de Nadal e ata o 8 de febreiro morreran en Galicia 622 persoas que contraeran a COVID-19, segundo datos do Sergas. Son tres mortes máis que as rexistradas dende o comezo da primeira vaga e ata o mes de xuño, cando comezou un período de case dous meses sen mortes oficialmente ligadas á pandemia no país. O total ascende xa a 1.988 persoas.Como amosa o gráfico sobre estas liñas, a media de falecementos da última semana rolda os 24 ao día, aínda por riba do peor momento da primeira vaga. Nesta terceira vaga, ademais, rexistrouse o maior número de mortes de persoas contaxiadas nun só día dende o comezo, con 36. No día con máis falecementos rexistrados da primeira vaga foran 31. Nos últimos días, non obstante, o número de falecementos notificados por Sanidade comeza a descender mentres se confirma tamén unha tendencia: a porcentaxe de persoas que vivían en residencias sobre o total de falecementos é agora inferior ás anteriores vagas: menos do 30% fronte a máis do 40%. [A terceira vaga da pandemia está a ter nas residencias galegas menor impacto que no conxunto da sociedade]A ocupación nas UCI segue sen diminuír significativamente mentres si o fai a hospitalización ordinaria, que aínda supera o máximo de ocupación da primeira vagaTamén nas cifras de hospitalización a tendencia comeza a ser descendente, pero con moito camiño por diante. Cada día dende o pasado 6 de febreiro, o total de persoas hospitalizadas con test positivo do coronavirus en Galicia é inferior ao mesmo día da semana anterior. No entanto, esa diminución procede fundamentalmente das unidades ordinarias de hospitalización, xa que a ocupación das UCI transita por unha caste de altiplano na contorna das 250 persoas. O dato publicado este 9 de febreiro indican que ás seis da tarde do luns eran 248 as persoas en coidados intensivos con tes positivo da COVID, seis menos que un día antes.Esa lixeira diminución da ocupación nas UCI e unha baixa máis pronunciada na hospitalización ordinaria deixa o total de pacientes ingresados nos hospitais galegos oficialmente a causa da pandemia en 1.278. Son 161 menos que unha semana antes, pero tamén 171 máis que no pico da primeira vaga e 667 que no máximo nivel de ocupación da segunda vaga. [A terceira vaga da COVID pon as enfermeiras ao límite: "Os pacientes son máis graves e máis novos; non damos visto o final"]


Summary: A incidencia acumula na Galiza mantén unha liña descendente, máis modera a caída. As áreas sanitarias de Lugo e Santiago rompen esa tendencia con alzas a sete e 14 días.

Galiza rexistrou nas últimas horas 402 novos contaxios por Covid, 45 menos que notificados o último día. O núemro de novos positivos descende en todas as áreas, excepto nas de Lugo e Santiago, onde rexistraron unha leve repunta, e na Ferrol, onde se manteñen. Segundo os datospublicados esta terza feira pola Consellaría de Sanidade con datos até as 18 horas desta segunda, nas últimas hora o Sergas confirmou 402 casos novos, dos que Lugo e Santiago asumen a naior parte. Nas últimas 24 horas, Lugo rexistrou 112 novos contaxios, 34 máis que na xornada precente, mentres que a área de Santiago anotou 82, sete máis. Na área sanitaria da Coruña confirmáronse 81 novos casos, que son 20 menos que os rexistrados o día anterior; en Vigo houbo 43 novos contagios,29 menos; en Ferrol, 33, o mesmo número que o día anterior; 26 contaxios novos en Pontevedra, 19 menos, e 25 na área de Ourense,18 menos. Casos activos Ademais do descenso global no número de novos contaxios, os casos activos de Covid na Galiza baixaron até os 10.038, o que supón 373 menos que hai un día. Os descensos rexistráronse en todas as áreas sanitarias, excepto na de Lugo. Así, a área da Coruña mantense á cabeza no número de casos, con 2.930 (166 menos), seguida por Vigo, con 2.282 casos activos (147 menos). En Lugo hai 1.292 casos activos (61 máis); en Santiago hai 1.202 casos (9 menos); en Pontevedra hai 884 casos activos (61 menos); en Ferrol hai 751 casos (34 menos), e en Ourense hai 697 casos (17 menos). Presión hospitalaria Os datos publicados por Sanidade reflicten unha redución da presión hospitalaria, tanto en Unidades de Coidados Intensivos (UCI) como en unidades de hospitalización convencional. Así, notificáronse 58 pacientes críticos con Covid (5 menos) e 242 pacientes en planta (26 menos). Por áreas, o maior número de pacientes graves atópase no Complexo Hospitalario Universitario da Coruña, con 19 casos en UCI (sen cambios). Na área de Vigo mantéñense 10 pacientes en UCI; na área de Ferrol hai 9 pacientes en UCI (dous menos que hai 24 horas); na área de Ourense seguen oito pacientes en UCI; na área de Santiago son cinco os pacientes en coidados críticos (un menos); en Pontevedra seguen catro pacientes en UCI, e en Lugo os pacientes máis graves baixaron a tres (dous menos). Incidencia acumulada A incidencia acumula na Galiza mantén unha liña descendente, máis modera a caída. A sete días, sitúase na contorna dos 149 casos por 100.000 habitantes. A dúas semanas ascende a perto de 322 casos. As áreas sanitarias de Lugo e Santiago son as únicas que rompen esa tendencia con alzas a sete días (104 e 108) e 14 días (356 e 246). Residencias Nas residencia s de maiores , Política social informa de 118 casos activos entre as persoas usuarias. A das Gándaras, en Lugo, con 72 residentes afectados e a García Hermanos de Betanzos con 28, son as que máis infeccións xuntan. Nos centros de atención á discapacidade hai 51 casos activos. Falecementos Desde o inicio da pandemia faleceron 2.546 persoas con coronavirus. Os últimos decesos comunicados por Sanidade foron os dun home de 71 anos de idade, que morreu no Hospital Povisa e procedía do Fogar e Clínica de San Rafael para persoas discapacitadas; outro home, de 83 anos, ingresado no Chuvi; unha muller de 89 anos, ingresada no Hospital Lucus Augusti; un home de 92 que estaba no Complexo Hospitalario de Pontevedra; un home de 73 anos, ingresado no Chuac; e unha muller de 91 anos ingresada no Complexo Hospitalario de Pontevedra.


Summary: Escribo hoxe, co corazón cheo de cinza e rabia pero reivindicando e agradecendo ese raiolo que é o feminismo. Porque, precisamente, o feminismo é o convencemento de que outra sociedade é posible, de que temos que continuar implantando políticas e leis que nos protexan

Non sei se é bo escribir co corazón cando a vida queima, porque, por lóxica, a palabra se volve cinza. Hoxe todo é gris e faíscas, hoxe espertamos cun crime terrible, tres mulleres asasinadas, dúas crianzas presentes e coa infancia rota, e un ex-marido confeso.Quero que o eixo das políticas contra as violencias machistas sexa o de evitar que me asasinen, e non atopo correspondencia entre esa prisión permanente revisable e a prevención dos crimesO dos ex-maridos (ou ex-parellas) confesos, por desgraza, é recorrente. Para algúns, a súa confesión é suicidarse, ou intentalo. Cando escoito, por parte dalgunhas organizacións políticas, que a solución contra os crimes machistas é a prisión permanente revisable, non podo evitar pensar en todos aqueles asasinos que matan a esas mulleres que consideran "súas" e que nunca se enfrontarán a un xuíz, porque decidiron pechar esa posibilidade cun tiro ou tirándose dun quinto piso. En que, eu, como muller (como seguramente as mulleres que cada ano son asasinadas), quero que o eixo das políticas contra as violencias machistas sexa o de evitar que me asasinen, e non atopo correspondencia entre esa prisión permanente revisable e a prevención dos crimes. A entrega hoxe do asasino confeso de Sandra, Alba e María Elena, nunca poderá restituírlles nada. Como sociedade debemos admitir que non soubemos evitar estes tres asasinatos, porque, precisamente, fallamos na tarefa de protexer as súas vidas.Curiosamente, os mesmos que defenden ese endurecemento das condenas, son os que negan a correlación entre o sistema patriarcal e as violencias que sufrimos as mulleres, os que rexeitan as medidas de protección para aquelas que están en situación de risco, e consideran que os colectivos de acompañamento e para a defensa dos nosos dereitos son "chiringuitos". Os que, cada vez que outras organizacións políticas que se asumen feministas falan da necesidade de realizar políticas valentes e transformadoras que eviten os asasinatos, as acusan de empregar os asasinatos machistas de maneira partidaria, á vez que non teñen reparo de meter con calzador a súa visión da sociedade, reivindicando ese endurecemento das penas que ao final se resume en que temos que baixar os brazos e permitir que nos sigan asasinando, que a sociedade non se pode cambiar e que os asasinatos das mulleres son accións illadas de individuos tolos, de dementes. Porque esa é unha das estratexias do sistema para conservarse, achacar as fallas aos comportamentos individuais en vez dunha asunción colectiva e sistémica da culpa.Pero nós, as mulleres, sabemos que apoderarnos é o primeiro paso para que non nos asasinen. Non existe nada máis desapoderante que a resignación, por iso a resignación non pode ser a base das políticas. Sandra, Alba e María Elena non se resignaron. Quixeron protexerse unhas ás outras, fixeron un escudo do afecto que se tiñan, pero non foi suficiente, porque vivimos nunha sociedade na que hai homes que matan ás mulleres polo mero feito de selo. Isto último é o que debemos mudar, a sociedade.Escribo hoxe, co corazón cheo de cinza e rabia pero reivindicando e agradecendo ese raiolo que é o feminismoAsí que escribo hoxe, co corazón cheo de cinza e rabia pero reivindicando e agradecendo ese raiolo que é o feminismo. Porque, precisamente, o feminismo é o convencemento de que outra sociedade é posible, de que temos que continuar implantando políticas e leis que nos protexan, esixindo a aplicación e un compromiso rotundo co Pacto de Estado contra as Violencias Machistas (así, en plural, posto que os feminismos tamén o son), pero, sobre todo, apostar pola transformación, pola nosa capacidade de encamiñarnos cara unha sociedade de mulleres e homes libres. Porque quen é libre, non ten a necesidade de someter.Este é o consenso que nos move cada 8M, a conciencia de que podemos ser mellores e de que fai tempo que xa non contemplamos os asasinatos machistas coa pasividade de quen contempla a chuvia. Precisamente esta tarde, despois duns días de temperaturas sufocantes, está a chover. En galego temos máis de 70 formas para dicir "chuvia", incluso temos unha para dicir que escampa, loaira, o primeiro raio de sol que sae entre as nubes despois da chuvia. Iso é o feminismo, loaira, a nosa afirmación de que haberá de escampar.


Summary: Se houbo dúas persoas na Galiza nestes últimos trinta anos con auténtico poder, dese de usar e abusar, esas foron José Luis Méndez e Julio Gayoso. Amos e señores das respectivas Caixas, fixeron e desfixeron nelas sen mais atranco ca o que lle impuxera a súa propia decencia. Ata que fixeron delas un pandeiro. Esquecendo as boas prácticas bancarias, meteron as Caixas nó vórtice competitivo de fin de ciclo

Se houbo dúas persoas na Galiza nestes últimos trinta anos con auténtico poder, dese de usar e abusar, esas foron José Luis Méndez e Julio Gayoso Se houbo dúas persoas na Galiza nestes últimos trinta anos con auténtico poder, dese de usar e abusar, esas foron José Luis Méndez e Julio Gayoso. Como auténticos soberanos partillaron Galiza en dúas: a Galiza Norte para José Luis, Rei da Coruña e Lugo; e para Julio, a Galiza Sur, Reino de Ourense, Vigo e Pontevedra. Tiveron mais poder ca ninguén. Presidentes da Xunta, Conselleiros, Partidos Políticos, empresarios, editores de xornais … todos precisaron nalgún intre de financiamento por riba das súas posibilidades (préstamos de favor ou por ser ti quen es) e a chave deses cartos subprime tíñana eles. Don Julio era o prototipo do home feito a si mesmo, o caixeiro que chega á presidencia agatuñando polo banco arriba. Coma aquel mítico Alfonso Escámez do Banco Central, Julio entrou na Caixa con 16 anos, partillando estudos e traballo por necesidade, e foi escalando postos ata chegar á Dirección Xeral. Pola contra, Don José Luis formouse primeiro con tranquilidade na ciencia económica e incluso dedicou algúns anos á docencia na Universidade, antes de aterrar como Director Xeral no tellado da antiga Caixa de Ferrol. Ademais do xeito de acceder á dirección da entidade, Don Julio e Don José Luís tamén se diferenciaban na pinta que gastaban. O de Vigo personificou a vellez permanente, a engurra perfecta e inmóbil; desas persoas que coñeces xa de vellas e cando ti te fas vello, elas seguen aí coa mesma vellez e coma se o tempo só pasara para ti. Porén, o da Coruña foi mais ben unha xenerosa petada de pelo ondulado, ora engominado ora a mercé do vento, cortado na medida xusta que permitira afondar nel os dedos, e asucalo dende a fronte cara atrás, nun aceno sensual e feminino (xa sei, aquí hai moita envexa, pero é comprensible. Eu, como non engomine as cellas …). Ademais do xeito de acceder á dirección da entidade, Don Julio e Don José Luís tamén se diferenciaban na pinta que gastaban Pero así como hai diferenzas, tamén é certo que ámbolos dous partillaron honor e gloria aquí na terra, dacabalo do último gran ciclo expansivo da economía. Foron investidos coma doutores honoris causa polas Universidades, nomeados fillos predilectos de cadansúa cidade, recibidos con alfombra de veludo vermello nos clubs da elite ( Club Financeiro de Vigo, Club de Economía Iñás) e entraban baixo palio en canto sitio tiveran a ben visitar. Tiñan saúde, cartos e amor, e os fillos criados e colocados no negocio familiar. Todo me da que o seu era un mundo feliz. De feito, cando lle entregaron o título de Fillo Predilecto, José Luís tivo un arrebato caneiriano e declarou : "Non sei que outra cousa pode ser a felicidade". Amos e señores das respectivas Caixas, fixeron e desfixeron nelas sen mais atranco ca o que lle impuxera a súa propia decencia. Ata que fixeron delas un pandeiro. Esquecendo as boas prácticas bancarias, meteron as Caixas nó vórtice competitivo de fin de ciclo, prestando mais cartos dos que tiñan e podían devolver; e cando se lle pecharon os mercados de capitais internacionais, nun acto de desesperación e mala fe, incluso lle venderon preferentes e subordinadas ós seus paisanos, ós que tanto dicían amar. Amos e señores das respectivas Caixas, fixeron e desfixeron nelas sen mais atranco ca o que lle impuxera a súa propia decencia. Ata que fixeron delas un pandeiro. Esquecendo as boas prácticas bancarias, meteron as Caixas nó vórtice competitivo de fin de ciclo A día de hoxe, Don Julio e Don José Luís xa non son deuses e malviven apestados no seu retiro millonario, afastados das miradas furibundas do vulgo preferente e subordinado. Segundo os defensores do dogma neoliberal, o mercado pon a cadaquén no seu sitio e na súa perfecta xustiza, premia o éxito e castiga o fracaso. Como máximos responsables do afundimento das súas Caixas, semella incuestionable que eles fracasaron e, xa que logo, o mercado debería castigalos. E vaia se os castigou! O mercado castigou ós preferentes coa perda dos seus aforros, pero deixoulles intacta a felicidade; pola contra, a Méndez e Gayoso quitoulles a felicidade (que eran os títulos de fillos predilectos das súas cidades), pero non lles tocou os cartos. É ou non é xusta e sublime a xustiza do mercado? E como ámbolos dous, que son homes valentes e afoutados, mandaron os rapaces a devolver as medallas ós respectivos Concellos; que non era cousa de facer un feo e fachendear entregándoas en persoa. Que grandes homes! Souberon subir e souberon caer!


Summary: As persoas con enfermidade crónica deberán pagar polo servizo de ambulancias cada vez que deban trasladarse ao hospital para recibiren tratamento. Para o goberno español non constituíren unha urxencia xustifica o pagamento polo servizo prestado.

Até dez euros por viaxe --de ida e volta-- pagará calquera persoa que queira ser trasladada en ambulancia até un centro hospitalario para recibir tratamento. Doentes crónic@s que precisan ser desprazad@s con asiduidade deberán facer fronte ao pagamento dunha taxa sobre o transporte non urxente. A decisión será adoptada no Consello territorial que terá lugar o vindeiro 20 de decembro e farase extensíbel a enferm@s oncolóxic@s e aquelas que precisen tratamentos de hemodiálise. Segundo avanzou a Cadena Ser esta quinta feira, o borrador presentado instaurará o re-pagamento do 50% do servizo de ambulancias do que tan só ficarían exent@s de o pagaren persoas desempregadas sen prestación, persoas con capacidades especiais, rendas de integración e afectad@s polo síndrome tóxico. Aliás, aquelas enfermidades derivadas de accidentes laborais tampouco deberán pagar pois será a empresa aseguradora a que asuma o gasto.


Summary: O novo presidente da Xunta mantén o equipo de Goberno de Feixoo, ascende a Francisco Conde a vicepresidente primeiro e cede as súas funcións como conselleiro a Diego Calvo, que tamén asume a vicepresidencia segunda.

O presidente da Xunta, Alfonso Rueda, nomeou este sábado o seu primeiro Gabinete, no que ascende a Francisco Conde, que manterá as áreas económicas, a vicepresidente primeiro. Ademais, o coruñés Diego Calvo entra como vicepresidente segundo ─como xa adiantara Nós Diario o pasado 13 de abril─ e herda as funcións que tiña o máximo mandatario galego até a marcha de Alberto Núñez Feixoo. Ademais de manter o modelo de dúas vicepresidencias, Rueda decidiu que continúen os titulares de todos os departamentos que até o de agora sentaban ao seu lado no Consello da Xunta presidido por Feixoo. Si haberá axustes no organigrama e, como se daba por feito, Turismo pasa a depender da Presidencia da Xunta, como mostra da "prioridade" que supón esta área para a década Xacobea. Rueda, elixido sexto presidente da Xunta, promete "continuidade da boa" En materia económica, a Vicepresidencia primeira será a encargada de coordinar toda a acción do Goberno neste eido, así como a política industrial. Como curiosidade, Conde recupera na nomenclatura da súa consellaría o título de Industria, que desaparecera ao comezo da lexislatura. Ademais, segundo destaca a Xunta nun comunicado, no novo organigrama evidénciase a aposta pola xuventude e a formación profesional, incluíndo as súas denominacións no nome das súas respectivas consellarías. Así, a de Cultura pasará a denominarse Consellaría de Cultura, Educación, Formación Profesional e Universidades, mentres que a de Política Social recibe agora o nome de Política Social e Xuventude. A mellor compañía O propio Alfonso Rueda, unha vez tomen posesión do seu cargo esta segunda feira, amosouse satisfeito e convencido de que os conselleiros e conselleiras elixidos son "a mellor compañía para esta nova etapa". Coñezo ben de preto o traballo de todos e todas. Sei que son a mellor compañía para esta nova etapa. Hai Camiño e hai equipo. Seguimos 🏼 https://t.co/ytCe09zbw1— Alfonso Rueda (@AlfonsoRuedaGal) May 15, 2022 "Coñezo ben de perto o traballo de todos e todas. Sei que son a mellor compañía para esta nova etapa. Hai camiño e hai equipo. Seguimos", remarcou Rueda na mesma xornada na que asinou o decreto polo que se estabelece a estrutura dos órganos de Goberno da Xunta e que tamén sairá publicada mañá no Diario Oficial de Galicia (DOG).


Summary: O xuíz alemán constata que hai risco de fuga do expresident

A interlocutoria do xuíz alemán do tribunal de primeira instancia onde declarou Carles Puigdemont esta segunda feira constata "risco de fuga" do expresident e por iso ditamina que siga en prisión. Según o maxistrado, tendo en conta que Puigdemont ten residencia en Bruxelas e que en Bélxica tería un proceso "máis favorábel", este contaría con "incentivos" para intentar saír de Alemaña. Ademais, engade, o expresident foi interceptado cando ía cara Bélxica. Porén, o xuíz non entra a fondo na euroorde europea de detención, que terá que avaliar o tribunal de Schleswig-Holstein, o land alemán onde foi detido. O xulgado de primeira instancia non ten competencias para decidir sobre a extradición, só para decidir nun primeiro momento se a petición da euroorde é consistente ou non e se a persoa contra a que se dirixe é ela ou hai un erro. Así pois, o expresident continuará en prisión provisional. Continuará baixo custodia policial de forma preventiva até que se resolva a súa situación. Un trámite que pode alongarse 60 días, até 90 en casos excepcionais


Summary: O feminismo galego saiu ás rúas da capital galega ao berro de "deixa pasar, son feminista e o mundo vou mudar!". Vídeo no interior

Convocadas por ducias de organizacións mais baixo un único lema, as mulleres da Galiza inundaron as rúas da capital do país para denunciaren "a uns gobernos" que "restrinxen e privatizan" acrecentando a desigualdade "inherente neste sistema, quer entre homes e mulleres, quer entre persoas ricas e pobres", aseveraron no manifesto lido ao remate da manifestación que concluíu na praza compostelá de Praterías. 'Aínda que chove o feminismo non encolle' resoou nunha mobilización pasada por auga Nun ambiente festivo mais reivindicativo e combatente centos de mulleres reivindicaron os seus dereitos e rexeitaron "a situación de precarización" que as políticas neoliberais implementadas polos gobernos da Galiza e o Estado español están a xeraren, perpetuando os roles patriarcais impostos durante séculos. Ao son da percusión que acompañou a mobilización desde a estación de comboios até o casco vello da cidade, foron moitas as consignas que reclamaban os dereitos das mulleres a súa pluralidade e "as diversas maneiras de ser muller e de existir". "A igualdade é un ben de primeira necesidade" sentenza o manifesto da convocatoria, fronte a "uns gobernos abertamente machistas" que permiten a continuidade "do feminicidio" e dos "crimes de odio heteropatriarcais", mais tamén que "recortan en dereitos e liberdades nacionais, lingüísticas, sindicais, laborais" ou "aquelas relativas á saúde sexual e reprodutiva das mulleres". As políticas que está a aplicar o goberno da Xunta de Galiza, foron obxecto de denuncia e crítica por parte das asistentes que exixiron os seus dereitos perante o Parlamento ao seu paso ás portas do Pazo do Hórreo. ao berro de 'Rebelión, desobediencia contra a sua violencia'. A convocatoria denunciou as agresións e involucións nos dereitos das mulleres que están a levar a cabo os gobernos da Galiza e o Estado español Arengas á loita e resistencia feminista fronte aos recortes e involucións nos dereitos da metade da poboación foron entoadas polas manifestantes nun percorrido en que a chuvia foi a maior compañeira mais que non impediu que centos de persoas exixisen medidas concretas e recursos públicos suficientes para combater a perda de dereitos laborais, sociais, reprodutivos, sindicais e nacionais en prol dunha "vida sen violencias, en plenitude de dereitos" que calquera persoa ten dereito a gozar. Eis o manifesto que acompañou a convocatoria asinada por: Adiante, AMI, Andaina de Mulleres, Anova-IN, Asemblea Aberta de Compostela, Asemblea de Mulleres Agulhoar, Asemblea de Mulleres do Condado, Asemblea de Mulleres do STEG, BNG, Briga, CUT, Feminismos Compostela, Foro Galego de Inmigración, FPG, Isca!, Marcha Mundial das Mulleres, Nós mesmas, NÓS-Unidade Popular, Rede Feminista Galega, Secretaría de Muller da CIG, Secretaría de Mulleres do SLG.


Summary: A empresa Xestión Agrogandeira e Natureza foi convidada pola Comisión Europea a amosar en Bruxelas o seu traballo de fomento da investigación e a innovación nas explotacións agrogandeiras galegas. Falamos co seu xerente, Xan Pouliquen.

A empresa Xestión Agrogandeira e Natureza foi convidada o pasado 14 de xaneiro pola Dirección Xeral de Agricultura da Comisión Europea a amosar nun seminario en Bruxelas o seu traballo de fomento da investigación e a innovación nas explotacións agrogandeiras galegas. O obxectivo deste encontro era presentar as futuras liñas europeas de financiamento da investigación, desenvolvemento e innovación para o medio rural, dentro do plan europeo de investigación Horizonte 2020. Asistiron uns cen expertos: responsables de centros de investigación, investigadores, directivos de entidades de desenvolvemento rural e agrario e executivos de centros de desenvolvemento de iniciativas empresariais. O xerente da empresa galega, Xan Pouliquen, explicoulles os métodos de difusión de técnicas máis respectuosas co medio ambiente e de fomento da produción ecolóxica, nunha conferencia titulada conferencia titulada "Como conectar a investigación e a práctica: un exemplo". Xestión Agrogandeira e Natureza naceu no seo do Centro de Empresas e Innovación do Concello de Lugo e dende hai un ano realiza obradoiros e cursos, ao igual de labores de asesoramento e consultaría para poñer o "coñecemento ao servizo das explotacións agrogandeiras e da natureza", como destaca a súa web. Tamén leva a cabo investigación práctica e transferencia de tecnoloxía para as explotacións coas que traballa. Como foi a experiencia de Bruxelas? Enténdela como un recoñecemento ao voso traballo? Como un recoñecemento ao noso labor, clarisismamente. Bruxelas quere que a investigación en agricultura permita unha real implicación dos produtores no deseño do que se debe investigar para a agricultura, e isto é o que estabamos supostos a mostrar. Polos agradecementos posteriores dos organizadores, entendo que o noso traballo vai totalmente na liña do que queren fomentar. "Aínda se fala máis da agricultura ecolóxica do que se fai" En Galicia está aínda desaproveitado o potencial da agricultura e a gandaría ecolóxica? Segue habendo un atraso moi importante no desenvolvemento, aínda que, por fin, empezamos un certo despegue, basicamente en horta e industria artesá. Por mor da crise: a xente volve ao campo, e cando volve é para ecolóxico. Hai movemento para que se desenvolva esta produción, pero non existe estratexia de país para facelo, como, do mesmo xeito, estase a menosprezar o papel da produción agraria en tanto como creadora de valor. Polo tanto, aínda se fala máis da agricultura ecolóxica do que se fai. "A maioría dos produtores convencionais e das persoas que os asesoran (técnicos, pero sobre todo comerciais), seguen a pensar que esta produción non serve" Están a mudar as conciencias (de produtores e consumidores) sobre os produtos ecolóxicos? De consumidores, si. Con 15 ou 20 anos de atraso sobre Europa, coma sempre, pero empeza un certo aumento de consumo e tamén de produción. En canto ao sector produtor, non está tan claro. A maioría dos produtores convencionais e das persoas que os asesoran (técnicos, pero sobre todo comerciais), seguen a pensar que esta produción non serve. "Levamos tres anos mostrando que os resultados económicos das explotacións de leite ecolóxicas son cando menos tan bos coma os das explotacións intensivas" É rendible a produción de leite ecolóxico? Si que o é. Levamos tres anos (a ver como sae este cuarto) mostrando que os resultados económicos das explotacións de leite ecolóxicas son cando menos tan bos coma os das explotacións intensivas. Todo é unha cuestión de como se traballa: hai quen traballa ben en ecolóxico e quen traballa ben en convencional, e quen o fai mal tanto en ecolóxico como convencional. Agora ben, en contextos de prezos de alimentación animal altos e prezos de leite baixos, os ecolóxicos saen mellor parados. Tamén hai que contar que dependen moito menos da evolución de prezos fixados fóra da explotación. Son máis independentes, vaia. "A Administración neste intre enche a boca de apoio á agricultura en xeral, cando está deixando o sector cada vez máis abandonado" As administracións apoian a produción ecolóxica ou deberían facer un esforzo maior? A Administración neste intre enche a boca de apoio á agricultura en xeral, cando está deixando o sector cada vez máis abandonado. A produción ecolóxica vai na mesma dirección: de cando en vez a Administración fala dela, pero non ten nin máis nin menos interese nela. "Non existe suficiente conexión entre investigación e práctica agraria, en ambos sensos, polo que non se difunden ben os resultados da investigación, nin se investiga ben o que é necesario" Da mesma maneira, labregos e gandeiros aproveitan como se debería todas as posibilidades técnicas e froito da investigación que están ao seu dispor? A verdade é que non hai ao seu dispor moito froito da investigación, e precisamente para isto é a nova formulación que pretende fomentar Bruxelas na súa nova política de investigación. Non existe suficiente conexión entre investigación e práctica agraria, en ambos sensos, polo que non se difunden ben os resultados da investigación, nin se investiga ben o que é necesario. Ao final, a innovación no campo esta a vir da man das empresas comerciais, que, evidentemente, non o fan en beneficio do labrego, senón das súas vendas. Por iso era importante que puideramos presentar o noso traballo, onde tentamos ser un intermediario entre investigadores e produtores. "A liña de transferencia tecnolóxica iniciada polo BNG na consellería do Medio Rural foi un exemplo excelente de como favorecer proxectos, pequenos, de demostración e investigación" De que forma se podería levar a técnica ás explotacións e conectar investigadores e produtores, como dis? E o núcleo do que presentamos alí. O como precisa de cartos, que é o que quer facer agora Bruxelas con este novo enfoque, precisamente. Explicar todo sería moi longo, pero, basicamente, o que temos que facer é conectar ambas partes, e dinamizar o sector agrario para que poida expresar as súas necesidades (e non as da cooperativa, do sindicato ou da empresa). Precísanse interfaces que fagan este traballo. Estes, somos nosoutros: conectando investigación e produtores, traducindo idiomas (que non falan a mesma linguaxe) nos dous sentidos, e tentando xuntar intereses. A liña de transferencia tecnolóxica iniciada polo BNG na consellería do medio rural foi un exemplo excelente de como favorecer proxectos, pequenos, de demostración e investigación. Precisase moita investigación e demostración en campo, en condicións reais. E difundir isto con visitas e actividades de grupo.


Summary: Falamos con Leandro Lamas, pintor, ilustrador, actor e director teatral, sobre Sermos O Diario Galego, o proxecto de xornal que preparamos para 2019.

-Que esperas de Sermos O Diario Galego? -É unha alternativa aos xornais convencionais que hai hoxe en día e que deixan moito que desexar. Que sexa en galego é fundamental e básico para normalizar unha lingua que está tan maltratada. Será unha boa axuda para o noso idioma. -Por que é necesario? -Calquera cousa que se faga para axudar a nosa lingua vai ser benvida. Cada vez é máis necesario. -Que pegada podería ter na creación cultural e artística galega? -Promover, dar a coñecer. Saen discos e non teñen ningunha repercusión e hai verdadeiras marabillas tanto no eido musical como no teatral, no plástico ou en calquera. Aínda que existen redes que facilitan as cousas, é preciso dar visibilidade a todas as cousas que se fan neste país e que teñen moito mérito coas dificultades que existen. O goberno pon máis trancas que axudas. [Para facer de O Diario Galego unha realidade, necesitamos sumar 3 mil subscricións. Podes sumarte nesta ligazón]