Summary: Este ano celébrase o centenario do nacemento de María Antonia Dans, unha artista que ocupou un lugar principal na súa época pero que na actualidade continúa a ser vista desde unha óptica pouco contemporánea. As dificultades coas que debeu enfrontarse -unha muller tratando de desenvolver unha carreira como pintora en plena ditadura franquista- provocaron que a súa obra sexa xulgada desde parámetros que ocultan a verdadeira natureza do seu proxecto artístico. O centenario móstrase como unha oportunidade para recuperala.

O centenario de María Antonia Dans (Oza dos Ríos, 1922-Madrid, 1988) non está convocando toda a atención que merece a súa obra, mais tamén é certo que a discreción foi unha constante da súa vida: apartada dos grandes fastos da vida cultural -malia que en estreito contacto con ela-, a biografía da pintora transcorreu case sempre á marxe das correntes de moda e das tendencias que atravesaban o seu tempo. Non obstante, iso non significa que a súa obra non fose apreciada e recoñecida: moi ao contrario, contou con seguidores e admiradores, a prensa ocupouse profusamente dela e os seus cadros están presentes en todos os museos importantes do Estado. Rosario Sarmiento, xestora cultural, comisaria de exposicións e autora dun volume sobre Dans, editada pola Deputación da Coruña, de próxima aparición, cre que "non se debe falar de María Antonia Dans como dunha pintora esquecida, senón como dunha artista que foi vista baixo unha certa óptica que cómpre ampliar. É necesario volver estudar a súa obra coa mirada do século XXI, porque a súa pintura ten moitos elementos que a fan interesantísima e, nalgúns sentidos, mesmo pioneira". Sarmiento refírese ao tópico que lle apón á pintora a etiqueta de "naif", ao encasillamento que a describe como unha artista que retrata unha Galiza amábel e harmónica, idealizada e sen arestas. "En realidade, ela pinta constantemente unha Galiza poboada por mulleres que levan a cabo os traballos máis duros, a Galiza que ela coñecía da súa infancia en Oza dos Ríos e, sobre todo, en Curtis. O que sucede é que ela apostou por unha estética que ía a contratempo, que operaba en dirección contraria á pintura que estaba de moda. Cando ela chega a Madrid, a mediados da década de 1950, o que está triunfando naquel momento no mundo da arte é o informalismo do grupo El Paso (Antonio Saura, Rafael Canogar, Manule Millares, Luis Feito...) e o do colectivo Dau al Set de Catalunya (Antoni Tàpies, Modest Cuixart, Joan-Josep Tharrats), mais ela permanece fiel a un estilo que fora xestando na Galiza xunto con outros pintores como Maside ou Colmeiro". Isto contribuíu a crear unha imaxe dela que a afastaba das vangardas en voga e que a reducía a unha especie de costumismo que, en realidade, estaba moi lonxe do seu proxecto plástico. Da Galiza a Madrid María Antonia Dans nace en 1922 en Oza dos Ríos. Cando era aínda moi nena, a súa familia trasládase a Curtis, o lugar de onde extraería no futuro a inmensa maioría das súas imaxes pictóricas. A historia marca desde moi cedo a súa traxectoria. En 1939 matricúlase na escola das Terciarias de Rubine, na Coruña, un lugar habilitado como hospital de atención aos feridos de guerra. Con dezasete anos, súmase aos labores de enfermaría. Na Coruña comeza a súa formación artística da man doutra grande artista durante moito tempo esquecida: Lolita Díaz Baliño. Neses anos é cando contacta tamén con Isaac Díaz Pardo, que había de retratala nun coñecido cadro da época. En 1953, despois de casar co ensaísta e xornalista Celso Collazo, trasládase a Madrid -a cidade onde residiría o resto da súa vida, aínda que volvería recorrentemente a Curtis- e alí asiste a clases no Círculo de Belas Artes e na Academia de San Fernando. Axiña comeza a expoñer en numerosas cidades de todo o Estado (Madrid, Sevilla, Santander, Bilbao, Santiago, A Coruña, Vigo...) e en París, consegue o premio da Fundación March, obtén bolsas para a ampliación de estudos e numerosos premios e distincións. Participa igualmente en varias exposicións colectivas en América, algunhas delas da man do colectivo de exiliados galegos, nomeadamente baixo a éxida de Luís Seoane. Xa desde o principio, as escenas que retratan o traballo no campo e no mar son habituais nas súas obras. A pegada de Maside faise patente nas súas obras, aínda que o contacto co ambiente intelectual madrileño e coa pintura da escola de Vallecas deixa nela o aroma das paisaxes solitarias e melancólicas de Benjamín Palencia. "Ela en Madrid triunfa", explica Sarmiento. "Hai toda unha serie de exposicións realizadas na galería Biosca, que era unha galería importante, que se converten en auténticos sucesos". Os seus cadros véndense ben e, ademais, logra o apoio dunha boa parte da intelectualidade madrileña da altura: José Hierro, Ángel González, Caballero Bonald, Gabriel Celaya ou Francisco Umbral dedícanlle todo tipo de eloxios. Nalgún momento, chegou a dicirse que Dans esquece todo o que aprendera na Galiza á súa chegada a Madrid, mais abonda con fixarse ben na súa obra para ver que pertence a unha tradición galega inconfundíbel. Se cadra, podería dicirse que a pintura de María Antonia Dans toma os elementos esenciais da plástica do grupo dos Novos (Maside, Souto, Laxeiro...) mais que se vai independizando estilisticamente deles para atopar un camiño propio que, no fundamental, non se aparta dos postulados plásticos daquel colectivo. "Ela, por outro lado, sentíase moi debedora de Maside. Cando este falece, ela escribe un obituario moi emotivo no que o trata como mestre", apunta Sarmiento. "Sempre estivo moi comprometida coa Galiza, que permanece sempre na cerna da súa obra". Ademais, a súa temática continúa sempre a referirse á realidade galega, recreada a través dun meditado proceso de estudo. "Eu creo que [a pintura] é unha mensaxe de alegría, de amor e de melancolía", declaraba na última entrevista que deu, en 1987, no Ideal Gallego, "e, sobre todo, como unha forma de poñer os puntos sobre os is arredor da verdade dunha paisaxe, a galega, que é a miña. Eu intento poetizar a realidade, pero xamais, que conste, a desvirtúo". Nese sentido, Sarmiento destaca non só os paralelismos coa modernidade reivindicada na obra de Maside ou de Colmeiro, senón tamén o papel principal do debuxo como elemento que estrutura as masas de cor, unha característica que Dans toma da súa temperá formación con Lolita Díaz Baliño. Aínda que asumindo de maneira consciente unha poética de factura inxenuística, a pintora atende as leis internas de equilibrio que as cores e as liñas estabelecen entre si dentro do lenzo. Aquela estética cadraba ben co impulso que na década de 1960 tivo o costumismo entendido como reclamo turístico, unha aparencia que ocultaba un proxecto artístico de maior envergadura. Avalada por bolsas, premios e exposicións internacionais, chega a ser un dos grandes nomes da arte da súa época, o que demostra unha tenacidade e unha capacidade de adaptación que lle permitiron, malia todas as dificultades, dedicarse á súa arte. A muralista Particularmente descoñecida para o gran público é a faceta como muralista de Dans. Un xénero que era visto na época como unha democratización da arte e que tivo o seu máximo expoñente nas obras do mexicano Diego Rivera, foi cultivado tamén por moitos artistas galegos do exilio latinoamericano, especialmente Seoane e Colmeiro. Dans sumouse a aquela corrente deixando obra en bancos, hoteis e cafetarías e restaurantes de prestixio: o salón-bar "La llave de oro" do Hotel Wellington de Madrid ou o Parador de Baiona foron algúns dos espazos que decorou con pinturas que en ocasións se perderon pero que poden ser documentadas. A temática da viaxe predomina neles, así como nas pinturas realizadas na igrexa de San Martiño de Meirás. Que se lle fixesen este tipo de encargos reflicte a sona coa que contaba a artista no seu tempo. Reivindicación da muller En realidade, María Antonia Dans tivo o éxito discreto que unha muller podía ter na ditadura franquista, e era moi consciente dos obstáculos aos que tiña que facer fronte pola súa condición feminina. "As protagonistas da súa pintura son mulleres traballadoras que ela coñecía de Curtis, mulleres soas que teñen que loitar pola súa supervivencia", explica Rosario Sarmiento. "Ela escolle ese motivo de forma moi consciente, talvez porque ela tamén tivo que loitar moito para poder ser considerada á mesma altura que outros artistas homes, e para non ser xulgada como unha curiosidade que facía unha pintura amábel. En realidade, toda esa amabilidade é só superficial". "Se non fose muller, os meus cadros custarían o dobre", chegou a declarar Dans, deixando así constancia desa conciencia dunha discriminación contra a que tería que pelexar toda a súa vida. O seu espírito crítico levouna mesmo a declarar que ás mulleres artistas que quedaban na Galiza non lles quedaba outra opción que "pintar os números dos marcadores dos estadios de fútbol". Outra proba máis de que o naif era máis ben accidental na súa obra e no seu pensamento. Diálogo e tensións Dans dialoga e explora as tensións entre a liberdade artística e as estruturas de poder da ditadura, entre a arte galega e a arte internacional, entre a condición feminina e a configuración patriarcal que só a admite como pintora riquiña dunha paisaxe idealizada. Actúa nas fírgoas dun sistema que probabelmente non está preparado para aceptar unha arte como a súa e, talvez, aí está a clave de que a súa figura non perdurase con todo o brillo que merece ao longo do tempo. "Volvemos ao principio", sentencia Rosario Sarmiento. "A obra de María Antonia Dans foi xulgada a través dunha serie de equívocos por causas históricas e sociopolíticas. Debemos volver estudala e revisar o relato sobre ela e discernir o que hai no fondo da súa creación". O vindeiro día 26 o Consello da Cultura Galega organiza unha xornada de debate sobre a pintora que visa precisamente a reconstruír ese relato oculto, ou ocultado, sobre a obra de Dans. Ademais, vén de anunciarse a adquisición da casa da pintora por parte do Concello de Curtis para convertela nunha casa-museo que -esperemos- contribuirá a un maior e mellor afondamento no estudo e na difusión a súa obra. Se cadra, este centenario é a oportunidade para recuperar o relato sobre a súa obra.


Summary: Aínda que a lei contempla casos en que a atención sanitaria debe estar garantida tamén para persoas inmigrantes en situación administrativa irregular –asistencia ao embarazo, parto e postparto, coidados a menores ou tratamentos por enfermidade grave ou accidente-, as trabas impostas polo Sergas dificultan o cumprimento da normativa.

O Real Decreto-Lei 16/2012, de 20 de abril, modificou de raíz o réxime do dereito á saúde no Estado español e, entre outras consecuencias, anulou as tarxetas sanitarias das persoas inmigrantes en situación administrativa irregular, agás nos casos de atención de urxencia ou emerxencia por enfermidade grave ou accidente; embarazo, parto e posparto; persoas menores de 18 anos; persoas autorizadas para estaren no Estado español como solicitantes de protección internacional como vítimas de trata de seres humanos e de persoas sospeitosas de padeceren unha enfermidade que supoña un risco para a comunidade (programa de vixilancia epidemiolóxica). Porén, as trabas administrativas que impón a Consellaría de Sanidade a través do Sergas, segundo denuncian profesionais e ONG, chegan a impedir con frecuencia a atención sanitaria destes grupos que contempla a lei. Ana Vázquez, nome suposto, é enfermeira nun centro de saúde da comarca da Mariña. Admite, en declaracións a Sermos Galiza, que é insubmisa ao que dita a lei, "as persoas profesionais temos máis sentido común que a norma e somos moitas as que atendemos inmigrantes que carecen de tarxeta". Explica que, en teoría, deberían facturarlles os servizos, "sempre que non se presente a tarxeta e a persoa non entre dentro dos supostos recollidos pola normativa, hai que lles facturar os servizos con independencia da situación persoal e económica que teñan". Para escapar dunha lei que considera "inxusta", e ao igual que fan outros compañeiros e compañeiras, autocita as persoas doentes, "se a atención require dun seguimento, eu dígolle ao paciente que veña tal día a tal hora e, aínda que non figure na listaxe de citas, vou atendelo igual, aínda sabendo que incorro nunha ilegalidade". As trabas que impón o Sergas chegan a impedir o acceso á sanidade a grupos aos que a lei lles garante a atención A insubmisión dos e das profesionais da sanidade vólvese máis dificultosa no servizo de urxencias dos hospitais, pois "as persoas doentes son filtradas polos administrativos. Eles recollen os dados e non poden obviar a carencia de número de tarxeta". Nun centro de saúde é máis doado, di, "bordear a legalidade". "A norma é moi perversa. Pasamos de prestar unha atención universal e gratuíta a facer unha atención que non é universal e que é gratuíta daquela maneira", denuncia. Para esta enfermeira, a sanidade non debera ser unha cuestión "na que medien papeis polo medio". "Que non toda a xente poida ter acceso á sanidade significa que a calidade da saúde da poboación vai diminuír", explica Ana. Neste sentido, asegura que "as enfermidades infecciosas acaban repuntando se non hai sanidade gratuíta". "Se unha persoa ten unha tuberculose, vai chegar á consulta cando estea mal de verdade e non poida máis, é dicir, cando xa estivo semanas e semanas convivindo con outras persoas", engade. A enfermeira pon de manifesto que o nivel socio-económico inflúe negativamente en casos de doenzas infectocontaxiosas, "a menos nivel, máis probabilidade de padecer estas enfermidades". Unha das cuestións que máis callou na opinión pública á hora de aprobar o Goberno do Partido Popular o real decreto lei que puxo couto ao acceso á sanidade foi a do "turismo sanitario". A profesional do Sergas advirte da "falacia" desta teoría: "Posibelmente exista, pero nunha porcentaxe mínima e non en casos de persoas en risco de exclusión social,senón en caso de persoas doutros países da UE ás que se lles facturan os servizos", afirma. "E no caso en que non se facturaron os servizos médicos foi por desleixo da propia Administración, pero o que fixo o Goberno baseándose nese suposto turismo sanitario foi dificultarlles o acceso ás persoas inmigrantes", salienta. Plan do Sergas Após aprobar o Goberno central o real decreto lei, a Xunta de Galiza puxo en marcha o Programa Galego de Protección Social e da Saúde Pública, un plan que, en principio, xurdira para abrirlle a porta da sanidade a persoas que non teñen acceso polas vías ordinarias. En virtude do programa, poden acceder á sanidade pública, as persoas estranxeiras que estabeleceron a súa residencia habitual na Galiza e non teñan cobertura sanitaria de ningún tipo, leven cando menos 183 días empadroadas e non dispoñan de ingresos anuais na Galiza ou no país de orixe superiores ao IPREM, o Indicador Público de Renda de Efectos Múltiples, fixado para o 2016 en 532,51 euros ao mes. Ás persoas sen tarxeta, o Sergas factúralles a atención con importes que acadan facilmente os mil euros Para se beneficiaren do programa, o Sergas esíxelles aos interesados e interesadas o certificado de empadroamento; o libro de familia; a denegación de inscrición no rexistro central de estranxeiros; a declaración do IRPF; o certificado de ingresos no país de orixe e un certificado de que non procede a exportación do dereito á asistencia sanitaria. "Algúns destes documentos son de moi difícil acceso por parte de persoas inmigrantes que non teñen capacidade para ir aos seus países para conseguilos", apunta Rosa Souto (nome suposto), traballadora social doutro centro de saúde da Mariña, quen acrecenta que "isto que recolle o programa do Sergas é a teoría, porque chegan a aducirse todo tipo de escusas para non lles dar a atención sanitaria de balde". O Sergas sinala que se unha persoa non pode conseguir a documentación e se o caso o xustifica, debe achegar un informe dunha traballadora social que valore se se dan as circunstancias de inclusión no programa e as circunstancias especiais que motiven a non presentación dalgún dos documentos. "Isto non é certo. Pídennos unhas veces informes e outros non", critica Rosa, quen advirte de que "nós non temos capacidade para saber se esas persoas teñen ingresos no seu país de orixe ou familiares que lles poidan prestar cartos". Vulneración da lei A traballadora social explica, en conversa con Sermos Galiza, que son tantas as casuísticas que, naqueles casos en que a lei garante a atención, as persoas non poden acceder á sanidade pública, "temos constatado como menores e embarazas non poden demostrar que teñen garantido o acceso á sanidade pública polos problemas que se lles poñen a nivel burocrático e acaba facturándoselles a atención". "Imaxina, placas, analíticas… e unha factura de 700 euros ou de mil euros! E a xente morre de medo porque non ten capacidade económica. Despois vén onde as traballadoras social e nós facemos informes que acreditan que esas persoas tiñan dereito á asistencia de balde, segundo dita a lei, por seren menores ou embarazadas", sinala. "Cada día inventan unha escusa nova para que non teñamos a documentación completa" A perversión do sistema é tal que ás embarazadas pídeselles unha acreditación dun médico ou médica do Sergas que dea conta de que, en efecto, están grávidas, "como non teñen tarxeta sanitaria non poden aportar a acreditación porque non poden pedir cita co médico. Cada día inventan unha escusa nova para que non teñamos a documentación completa". "Quen traballamos na sanidade pública estamos cansas de lles pedir os médicos e as médicas, de favor, que vexan estas persoas porque non hai posibilidade de citalas e administrativamente é inviábel. De feito, estas persoas sempre dependen da vontade dos compañeiros e compañeiras", lamenta Rosa. "E aínda así, ao non estaren non Ianus –a ferramenta que recolle o historial clínico- non poden escribir nada no sistema, nin citalas para outro día… e non poden ter acceso á medicación. Esta xente fica nun limbo", engade. Falta de información Rosa advirte da ocultación de información por parte do Sergas, "os pediatras que temos no centro saben que calquera neno ou nena ten que ser atendida, con independencia da súa situación administrativa, porque así o recolle a lei, pero, ás veces, chegan persoas a substituír que o descoñecen". A mesma falta de información aprézase nos administrativos, agrega. Isto débese, segundo a traballadora social, a que á Consellaría de Sanidade "non lle interesa dar unha información veraz e precisa". ATRANCOS BUROCRÁTICOS Unha bebé de orixe romanesa, sen acceso á sanidade durante 4 meses A lei garante a asistencia sanitaria das persoas menores A ONG Médicos do Mundo publicou un balanzo dos catro anos da aplicación do real decreto lei na Galiza en que dá conta das dificultades que sofren as persoas inmigrantes ás que a normativa lles garante o acceso á sanidade pública. "Temos detectado a través do noso traballo que se solicitan documentos extraordinarios, como o informe de denegación de asistencia sanitaria por parte do INNS para todos os menores con NIE", denuncia a ONG, quen lembra que esa documentación non aparece recollida nin no documento de solicitude nin na instrución que regula o dereito do menor. Aliás, Médicos do Mundo indica que a lexislación non esixe en ningures a necesidade de ter unha valoración dunha traballadora social como requirimento para que os menores accedan aos servizos de saúde, cando a resolución do 31 de agosto de 2012 da Secretaría Xeral Técnica da Consellaría de Saúde recolle esa obriga. Un dos casos denunciados pola ONG é o dunha bebé de dous meses, de orixe romanesa, nada no Estado español. O Sergas tardou catro meses e medio en resolverlle a cobertura sanitaria malia a súa condición de menor. A bebé atopábase nunha situación administrativa irregular por careceren os pais de recursos para obteren o pasaporte (o consulado de Romanía no Estado español atópase en Bilbao e é requirida a presenza dos dous proxenitores, co custo que implica). A nena, prematura, tiña dous meses e nai estaba moi preocupada porque non sabía se estaba enferma, xa que, desde que abandonara o hospital, non conseguira que a vira un médico. De feito, á semana de lle daren a alta, tiña pautada unha revisión polo hospital mais, cando foi, non a atenderon no centro de saúde por non contar co cartón sanitario. A lexislación non esixe en ningures ter unha valoración dunha traballadora social para que os menores accedan aos servizos de saúde Cando a nai da bebé foi preguntar ao INNS que debía facer para conseguirlle unha consulta á súa filla, comunicáronlle que tiña que ter pasaporte para poder incluír a crianza como beneficiaria súa. Unha vez a ONG tivo coñecemento, chamou ao centro de saúde, á traballadora social e á delegación territorial do cartón sanitario e conseguiu que a bebé recibise atención ese mesmo día. A partir de aí,Médicos do Mundo encetou a solicitude de cobertura como menor de 18 anos e, aproveitando unha itinerancia do consulado a Compostela, a ONG acompañou a nai para tramitar o pasaporte da bebé e para incluíla, así, como beneficiaria da muller. O prezo do pasaporte ascendeu a 100 euros e o transporte da nai (que non recibe ningún tipo de axuda económica) e do pai de Vigo a Santiago, a 20 euros. Unha vez recibido o pasaporte no domicilio, previo pago doutros 20 euros, Médicos do Mundo acompañou a muller á Comisaría de Estranxeiría para rexistrar a bebé e mais á Tesourería da Seguridade Social para lograr a atribución do número da SS á crianza e posterior inclusión como beneficiaria da súa nai. Casos como os recollidos por Médicos do Mundo no seu informe demostran as dificultades ás que teñen que facerlles fronte mesmo as persoas cuxa atención está garantida por lei. [Imaxe: Médicos del Mundo] [Esta reportaxe foi publicada no número 218 do semanario Sermos Galiza, con saída o 20 de outubro de 2016 e á venda na loxa, e recibiu o Premio Johán Carballeira de Xornalismo 2017]


Summary: Intercambiarán información sobre a evolución da situación epidemiolóxica.

O Conselleiro de Sanidade, Jesús Vázquez Almuiña, mantivo esta sexta feira unha xuntanza por videoconferencia co Secretario de Estado da Saúde do Ministerio de Saúde de Portugal, António Sales. O obxectivo desta xuntanza foi o de establecer unha colaboración para intercambiar información sobre a evolución da situación epidemiolóxica por mor da Covid-19, tanto en Galiza como en Portugal. Deste modo, Galiza facilitará datos correspondentes as súas áreas sanitarias, mentras que Portugal fará o propio coa información das súas rexións. Este intercambio de información enmárcase no espíritu de colaboración entre ambos dous países e que cobra agora unha especial relevancia por mor da loita contra a pandemia mundial da covid-19. Dada a estreita relación entre ambos territorios e o continuo tránsito de viaxeiros a un lado e outro da fronteira, o coñecemento mútuo das respectivas situacións epidemiolóxicas será unha ferramenta mais para adoptar con maior rapidez as medidas sanitarias máis axeitadas para combater a pandemia.


Summary: O coordinador federal de IU dá o seu apoio a Alternativa Galega, acusa a Feijóo de ser "corresponsable" dos recortes e axustes do Goberno central e cre que "o principio do cambio" no Estado "pode empezar" coas eleccións galegas. "Ao día seguinte non valerá de nada chorar", asegura.

O coordinador federal de Izquierda Unida (IU), Cayo Lara, deu este xoves o seu apoio á coalición Alternativa Galega de Esquerdas como un proxecto "sólido e realista" e un "soplo de aire fresco" ao que lle agoira "moi boas expectativas" de cara ás eleccións autonómicas do vindeiro 21 de outubro, uns comicios que ve "con moita incertidume" en canto ao seu resultado pero nos que asegura que, confirmada a entrada de AGE no Parlamento, só queda comprobar con que forza o fai. Nunha intervención pública na Coruña, logo da súa presenza en Ferrol, Cayo Lara asegurou que as eleccións galegas "están situadas no foco" e supoñen "unha partida de xadrez" que xoga o PP e tras a que se comprobará "se se lexitiman ou non as políticas levadas a cabo polo Goberno de Rajoy". Para o coordinador federal de IU, os comicios en Galicia "son cualitativamente máis importantes que os que se celebran en Euskadi e Catalunya", xa que os seus resultados interpretaranse "non sé en clave galega", senón tamén en estatal. "As eleccións galegas son máis importantes que as vascas ou catalás", di Cayo Lara "O principio do cambio en España pode empezar en Galicia; se non empeza e se se ratifica a Rajoy, ao día seguinte non nos valerá de nada chorar", engadiu Cayo Lara, que advertiu que outra maioría absoluta de Feijóo suporía "un rodillo" á hora de aplicar os axustes idéntico ao que o PP está a levar a cabo no Congreso dos Deputados. "A correlación de forzas no Parlamento estatal é cero e iso mesmo pode ocorrer aquí", dixo o líder da IU, que considera que unha vitoria dos conservadores no país suporía "un balón de osíxeno para Rajoy e para un maior drama para os cidadáns". "Feijóo é corresponsable das políticas de Rajoy; non vin que levantar o dedo para opoñerse a elas" Ademais, acusou a Feijóo de aplicar políticas semellantes ás de Rajoy pero en Galicia, ademais de cualificalo de "corresponsable" dos recortes e axustes levados a cabo polo Goberno central. "Non vin que levantara o dedo dentro do PP para opoñerse ás súas políticas", lembrou, tras repetir a súa louvanza á coalición formada por Esquerda Unida, Anova, Equo e Ecosocialistas de cara ao 21-O. "O acordo nesta coalición, máis que sumar multiplica", manifestou, tras advertir de que, ademais de sumar formacións políticas, ao proxecto "sumarase tamén un sector importante da sociedade". Preguntado por se cre que os casos de corrupción xurdidos en Galicia poden afectar á participación nas eleccións, Cayo Lara foi claro: "Se a xente dá as costas ás urnas... Os cambios deben vir nas urnas e a través do Estado de dereito; as protestas están ben, pero deben ser consolidadas coa representación política". Ademais, insistiu en que en política "non todos son iguais" e lembrou que IU actúa con contundencia contra a corrupción, tanto fóra como dentro da coalición. "Hai alternativa política de xente honesta", engadiu. O coordinador de IU comprometeuse a presentar no Congreso todas as iniciativas posibles para o dique flotante Ademais, Cayo Lara comprometeuse en Ferrol a presentar todas as iniciativas posibles para o dique flotante no Congreso, logo dunha xuntanza con delegados dos traballadores de Navantia no Concello, ademais de reclamar que o Goberno faga público o contrato asinado con Pemex para a construción de dous buques hotel en Galicia. No acto, Cayo Lara estivo acompañado pola número dous de AGE ás eleccións, Yolanda Díaz, que o acompañou tamén á presentación da candidatura de AGE na Coruña, onde tamén asistiron o voceiro de EU no Concello da Coruña, César Santiso; e Mariluz Canal, histórica militante de esquerdas da Coruña e membro tamén das listas ao Parlamento galego.


Summary: O Consello do Goberno galego volve iniciar os trámites da lei do sistema universitario, que forzará as institucións académicas a ter o pagamento da débeda como primeira prioridade económica

O déficit e a débeda por riba de todo, tamén na universidade. O Consello da Xunta aprobou este xoves o anteproxecto de Lei de Universidades, unha norma que reinicia a súa tramitación despois de que xa fose remitida ao Parlamento na pasada lexislatura pero decaese por mor do adianto electoral. Presentada polo presidente como un marco legal para a "eficiencia", "competitividade" e "coordinación" do sistema universitario do país, a lei traerá consigo un corsé financeiro que non é menor. Dende a súa aprobación as tres universidades estarán sometidas ao mesmo corsé financeiro que xa condiciona o conxunto de administracións públicas do Estado. Tras a xuntanza do Goberno galego o presidente, Alberto Núñez Feijóo, explicou ante a prensa que a lei implica a "inclusión das universidades na Lei de Transparencia", se ben da súa exposición cabe deducir que se refire á norma que con esta denominación está a impulsar o Goberno central, e non á Lei de Transparencia vixente en Galicia dende 2006. Non en van Feijóo sinala que isto "significa, en consecuencia, que todos os sectores universitarios están suxeitos ao principio constitucional de estabilidade orzamentaria e ao principio constitucional do control do déficit público". As universidades, segundo o anuncio de Feijóo, estarán forzadas a cumprir a reforma constitucional que dá "prioridade absoluta" ao pagamento da débeda E isto, que significa? Esencialmente, que as institucións académicas pasarán a estar consagradas á doutrina do estrito control do déficit e da priorización das débedas cos bancos por riba de calquera outra partida orzamentaria. O "principio constitucional" ao que se refire Feijóo non é outro que o artigo 135 da Carta Magna española, modificado en tempo récord no verán de 2011 por acordo de PSOE -daquela no Goberno- e PP para dar cumprimento ás esixencias financeiras da Unión Europea. Segundo ese precepto "todas as Administracións Públicas adecuarán as súas actuacións ao principio de estabilidade orzamentaria", isto é, equilibrar ingresos e gastos". Ademais, "os créditos para satisfacer os xuros e o capital da débeda pública (...) entenderanse sempre incluídos no estado de gastos dos seus orzamentos e o seu pagamento gozará de prioridade absoluta". Que as universidades galegas teñan que someterse a este precepto quere dicir, en síntese, que se nun futuro teñen as súas contas máis saneadas non poderán destinar eses cartos adicionais a, por exemplo, contratar persoal ou mellorar os servizos académicos: primeiro terán que pagar xuros e amortizar débeda. E se queda algo, para investimentos. Pero a reforma non quedaría aí. Se, como avanza Feijóo, as universidades teñen que ter en conta os principios da Lei de Transparencia do Estado, os seus máximos dirixentes poden ser sancionados se optan por non priorizar a débeda por riba de todas as cousas. Nesa norma auspiciada polo gabinete de Mariano Rajoy todas as posibles infraccións "en materia de xestión económico-orzamentaria" son consideradas como "moi graves". Neste apartado inclúese, por exemplo, o "incumprimento deliberado" da orde de achegar o superávit do orzamento a pagar débeda. Para esas infraccións a lei estipula sancións que van dende a "declaración do incumprimento e a súa publicación no Boletín Oficial do Estado" ata a "destitucións nos cargos públicos" ou a inhabilitación "durante un período de entre 5 e 10 anos". Proxecto de Lei de Universidades remitido ao Parlamento na pasada lexislatura


Summary: Este 24 de xullo fanse 24 anos da privatización de Alcoa, unha das empresas con pasado público que arrastra problemas na Galiza.

A crise industrial que padece Galiza está estreitamente relacionada con procesos de privatización de empresas públicas. Firmas como Ence, Barreras ou Alcoa, outrora baixo o control da Sociedade Estatal de Participacións Industriais (SEPI), deixan no aire a continuidade de centos de postos de traballo no país, mentres que desde diversos foros políticos e sindicais claman de novo pola volta destas industrias ao sector público. Este sábado fanse 24 anos da privatización da antiga Inespal, empresa dedicada á produción de aluminio. Foi un 24 de xullo de 1997 cando Alcoa fixo efectiva a compra á SEPI da antiga entidade pública, propietaria das plantas de aluminio de San Cibrao (Cervo), A Coruña e Avilés e todo parece indicar que non chegará a cumprir os 25 anos como titular. En 2019, Alcoa traspasou ao fondo suízo Parter a titularidade das factorías da Coruña e Avilés, unha operación non exenta de polémicas que aínda está a ser revisada pola Xustiza, como tamén o está o despedimento colectivo que pretende levar a cabo na planta de San Cibrao, tombado en primeira instancia polo Tribunal Superior de Xustiza da Galiza (TSXG) e recorrido ante o Supremo. Ao mesmo tempo, a multinacional norteamericana do aluminio está a negociar a venda da planta de Cervo. Nesa operación, quere que a SEPI exerza como intermediaria, comprando as instalacións para despois venderllas a un terceiro, blindando así as súas posíbeis responsabilidades xudiciais no futuro. Tanto no caso da planta de Alcoa en San Cibrao como no das de Alu Ibérica da Coruña e Avilés, os comités tamén exixen a intervención pública da SEPI para garantir a continuidade da actividade industrial e o mantemento dos postos de traballo, unha postura que conta co apoio do Parlamento galego e, no caso de Alcoa, tamén do Congreso das Deputadas. Problemas no naval Se a situación no sector do aluminio é delicada, non o é menos no naval. O Estado español conserva a titularidade dos estaleiros de Navantia en Fene e Ferrol. No primeiro deles, a empresa pública vén de anunciar a construción dunha fábrica para pilotes de eólica mariña, un sector no que se está a especializar. En Ferrol, pola contra, agardan por carga de traballo até que comece a construción das fragatas F-110 para a Armada española. En Vigo, o sector naval tamén está a pasar por un momento delicado. O estaleiro Barreras, xunto coa antiga Vulcano, son os expoñentes desta crise. A empresa de Bouzas leva anos á deriva, con contratos puntuais como o flotel de Pemex ou agora o cruceiro de Ritz Carlton, que non foron capaces de enderezar o rumbo da compañía, que até 1997 estivo en mans do Estado. Outra das firmas que corre risco de desaparecer na Galiza e a pasteira Ence. En xuño cumpríronse 20 anos da súa privatización por parte do Estado español, que agora lle pode marcar o camiño de saída se finalmente se confirma o recente auto ditado pola Audiencia Nacional que anula a prórroga da concesión, outorgada en 2016 polo entón Executivo en funcións de Mariano Rajoy.


Summary: Un novo número do semanario: entrevistamos o cociñeiro André Arzúa e R. Somoza, director da Orquestra Jazz de Galiza, analizamos unha Lei de Acuicultura que xenera oposición frontal no sector do mar, falamos da recuperación que os datos negan e detémonos no home que en 1946 rescatou a casa de Rosalía. Xa á venda na nosa loxa.

No 2015 foron asasinadas 7 mulleres mentres que perto de 4 mil denunciaron só nos primeiros nove meses do ano. "Para acceder ás subvencións de prevención a Xunta exixe un mínimo de 10 mulleres en situación de violencia machista". Falamos do tema en 'Mulleres desprotexidas perante a violencia machista", unha reportaxe a dupla páxina que se complementa co artigo "As mulleres non morremos... somos asasinadas!", de Acción Feminista da Coruña. En 'Ferrol, a cidade minguante' tratamos de como este concello perdeu case 14.000 habitantes nas dúas últimas décadas. A idade media dos ferroláns é 45 anos, polos 49,5 das ferrolás. En Galiza, as cifras son 44,3, homes, e 47,5, mulleres. Sen tregua para as formacións políticas, que aínda non teñen designado os cabezas de lista nun taboleiro fortemente abalado polo 20D. Non hai ningún inquérito que dea neste momento maioría absoluta ao Partido Popular de Feijóo e, portanto, existe marxe para a formación dunha alternativa. '2016, o ano das eleccións galegas xa está aquí'. Cando a finais de 2013 a Xunta de Galiza e a Sociedade Galega de Medio Ambiente, Sogama, anunciaron a suba, de até un terzo, do canon que os concellos pagaban polo tratamento do lixo fixéronse oír varias voces que presaxiaban un longo proceso que mesmo habería de rematar nos xulgados. Falamos disto en 'Que queda do taxazo de Sogama?'. Facer das rías galegas sociedades anónimas. 'Lei de Acuicultura: abrir as portas á privatización das rías galegas". O ante-proxecto da Xunta concitou en poucas semanas un rexeitamento frontal dos sectores do mar de Galiza, que ven nesta norma un paso para un cambio de ciclo en favor dos modelos de acuicultura industrial. Xaquín Rubido, portavoz da Plataforma en defensa da Ría de Arousa (que representa confrarías, agrupacións de mariscadoras, colectivos mariñeiros, asociacións de mexilloeiros,...), advirte: "Este ante-proxecto converte a gran industria acuícola na Raíña do Mambo". En 'A contaminación luminosa, o lado negativo da luz'. Analizamos as repercusións económicas, sociais e na saúde do exceso de alumeado artificial, que no caso das cidades pode alterar a escuridade natural a máis de cen km. de distancia. "Na Galiza poden gastarse ao ano no alumeado artificial entre 60 e 70 millóns". "As aboas eran as grandes inventoras" André Arzúa (Caldas, 1979) vén de publicar Cociña II, unha continuación da súa primeira obra. É pioneiro entre os cociñeiros modernos de Galiza en editar libros da súa cociña. O libro recolle un cento de receitas que ofreceu no seu restaurante A fábrica de Vilanova (Allariz). Este chef galego conta ademais cun programa de seu na TVG "A cociña de André". Falamos con el da cociña galega. "Agora vémonos todos grandes inventores da cociña pero ellas, as aboas, eran as grandes inventoras". 'A recuperación que negan os dados oficiais': Os anuncios dunha remontada da economía na Galiza resultan un espellismo. Os dados non deixan lugar a dúbidas: máis desigualdade, máis persoas no limiar da pobreza ou na exclusión social, máis fogares que dependen de prestacións para vivir, máis dificultades para afrontar os gastos básicos, máis precariedade e menos ingresos provenientes do traballo. Xosé Cuns, director da Rede Galega contra a Pobreza, sinala que "en todo caso, a recuperación económica c hega ás capas superiores de renda". O home que rescatou a Casa de Rosalía En 'Viaxes na Miña Terra' imos co Colectivo Xea de Ribadavia ás surxencias do río Cerves. Unha ruta de interese natural (contorna dos ríos Miño, Avia e Cerves) e histórico artístico e etnográfico xa que en pouco espazo incluímos a visita a Ribadavia, á capela de San Xes, facemos unha camiñada polas beiras do Avia e do Miño e visitamos un fenómeno xeolóxico de interese, as surxencias termais do río Cerves en Prexegueiro. Neste número entrevistamos Roberto Somoza, director da Orquestra de Jazz de Galiza. E en 'O home que rescatou a Casa de Rosalía' falamos de Xosé Mosquera, un galeguista que en 1946 investiu aforros e convenceu amigos para comprar a Casa de Rosalía de Castro. A maratón de Boston é considerada a carreira máis importante do mundo e vense celebrando anualmente, o terceiro luns de abril, desde 1897. Durante 70 anos foi unha competición exclusivamente masculina, até que en 1967 Kathrine Switzer, nacida en 5 de xaneiro de 1947, se converteu na primeira muller en se inscribir oficialmente. Contamos esta historia en 'Dorsal 261: a muller que só quería correr'.


Summary: Este cambio, que se perfila como probábel segundo fontes do comité clínico, non virá necesariamente acompañado dun aumento de horarios para a hostalería de forma inmediata, o cal como tal non figura na orde do día da reunión

O comité clínico que se reúne esta terza feira día 13 servirá para analizar a incidencia da pandemia por coronavirus despois dos festivos de Semana Santa nos que, en palabras do doutor Sergio Vázquez, que atendeu Europa Press, "non se cometeron os erros" do Nadal, polo que Galiza está nunha situación "privilexiada" con respecto á media do conxunto do Estado. En sentido similar se pronunciou o vicepresidente primeiro da Xunta e conselleiro de Presidencia, Xustiza e Turismo, Alfonso Rueda, quen afirmou que os datos de incidencia "son mellores" que "na media do resto do Estado", o cal atribuíu ás medidas de restrición aplicadas desde a "prudencia" en Galiza, a cal seguirá imperando nas decisións para dar pasos adiante aos poucos. Riba da mesa do debate deste comité estará a ampliación do toque de recoller ás 23 horas, xa que actualmente está fixado na Galiza ás 22. Pero este cambio, que se perfila como probábel segundo fontes do comité clínico, non virá necesariamente acompañado dun aumento de horarios para a hostalería de forma inmediata, o cal como tal non figura na orde do día da reunión. En declaracións aos medios esta segunda feira en Ourense, Alfonso Rueda manifestou que non haberá "sorpresas" nas medidas que se adopten, aínda que asegurou que a Xunta "cumprirá o que sempre dixo, que se as cousas van mellorando, tamén irán afrouxándose" as restricións. Con todo, recoñeceu que o actual horario do toque de recoller supón que a hostalería "practicamente ten imposibilitado o servizo de ceas", pero advertiu de que "aínda que haxa avances", non serán "espectaculares". "De nada serviría", dixo, falar dun gran paso en canto ao aumento de liberdades, "aumentar horarios, falar de levantamentos de perímetros ata que non haxa moitísima máis seguridade" polo que se hai avances, "serán avances prudentes". Pola súa banda, o doutor Sergio 'Tato' Vázquez augurou que nos próximos días ou semanas haberá " fluctuacións" na incidencia do coronavirus que son de esperar, pero apuntou que Galiza parte dunha situación "privilexiada" con respecto a outros territorios. Así, en declaracións a Europa Press, sinalou que o escenario é "unha boa situación", algo que achacou a que "non se cometeron os mesmos erros que en Nadal", senón que "se mantiveron as restricións". "A ver se nos permiten (os datos) tomar algunha medida, como o toque de recoller ás 23 horas", apuntou, quen indicou que riba da mesa non está agora mesmo o cambio de horario na hostalería. "Por agora non o falamos", sinalou, para significar, a continuación, que en todo caso todas as decisións sempre van estar condicionadas polos datos que se analicen esta terza feira. O doutor Sergio Vázquez destacou, sobre a eventual discusión sobre a apertura da hostalería máis aló das 21:00 horas, que "a sociedade galega está a demostrar ser moi responsábel" e que a hostalería "cambiou a súa maneira de actuar" e "é máis responsábel do que era antes, porque se xoga moito".


A Xunta Electoral comunica á Fiscalía que os citados non avisaron da súa ausencia e sinala que a lei prevé prisión de tres meses a un ano ou multa de 6 a 24 mesesA Xunta Electoral vai comunicar á Fiscalía de Pontevedra a ausencia nas eleccións do pasado domingo de tres presidentes de mesa "que non escusaron nin avisaron da súa ausencia, nin á Xunta Electoral de Zona nin á propia mesa", comportamento que, lembra ese organismo, é castigado penalmente con prisión de tres meses a un ano ou multa de 6 a 24 meses. Un ingreso en prisión que podería facilitarse no caso de que os implicados tivesen antecedentes penais. A Xunta Electoral de Zona de Pontevedra indica que durante a xornada electoral constituíronse un total de 348 mesas electorais en Pontevedra capital e a súa zona electoral, pero tres presidentes de mesa "non escusaron nin avisaron da súa ausencia". A Xunta Electoral lembra que a lei electoral, no seu artigo 143, "castiga penalmente ao presidente e os vogais das mesas electorais, así como aos seus respectivos suplentes, que deixen de concorrer a desempeñar as súas funcións, as abandonen sen causa lexígima ou incumpran sen causa xustificada as obrigas de escusa ou aviso previo". Ante esa ausencia sen aviso previo por parte dos citados, a Xunta Electoral lembra que se enfrontan ás anteditas sancións penais.A Xunta Electoral gaba aos que "debidamente compareceron e cumpriron coas súas obrigas legais e cívicas, non obstaculizándose o proceso electoral"A Xunta Electoral salienta que esas ausencias foron suplidas con normalidade polos suplentes das mesas "que debidamente compareceron e cumpriron coas súas obrigas legais e cívicas, non obstaculizándose o proceso electoral, que discorreu dentro de parámetros de total normalidade".


Summary: A concelleira da Coruña, Mª Xosé Bravo, vén de denunciar o desmantelamento da cultura que está a facer o goberno municipal. Preside a Comisión de Cultura do BNG e na anterior corporación foi concelleira de cultura cunha xestión que, segundo defende, é antagónica do que agora fai un Partido Popular que elimina o tecido cultural e só ve á cidadanía como espectadores pasivos. O que acontece co programa de festas é unha mostra do seu desprezo da cultura galega.

-Vostede vén de denunciar a desfeita da cultura na Coruña. Que desmantela o PP? Todo tipo de cultura de base, programas sólidos e mesmo a estrutura e o tecido cultural da cidade. Estamos diante dun xeito de facer cultura distinto, afastado da cidadanía. A Coruña é unha cidade que de xeito histórico foi creadora de cultura. Aquí temos a El Eco, a coral máis antiga do Estado así como a primeira fundación de carácter cultural que é a da Biblioteca da Casa do Consulado. A importancia das nosas corais é espectacular, con elas dábase a coñecer a nosa literatura, así se explica, por exemplo, o recoñecemento popular da poesía de Curros. Estamos, pois, nunha cidade que quere ser creadora e non espectadora. O BNG no goberno municipal o que fixo foi estar cos que facían cultura, impulsando, acompañando, facilitando, contribuíndo ao seu desenvolvemento e coa idea de que a cidadanía fose a destinataria directa. Todo isto rematou, poñen fin aos programas xestionados polo propio tecido cultural da cidade. -Tamén se resinte o tecido industrial da cidade, as pequenas empresas de cultura? O momento, como ben sabemos, é moi difícil para as pequenas empresas culturais e na xestión do anterior goberno municipal queriamos promover tamén este aspecto da cultura, o desenvolvemento dun tecido empresarial de pequenas empresas de xestión e produción. Todo iso rematou. Agora vemos como se concentra a contratación e se fai con empresas de fóra da Galiza cando que hai moitas que o poden realizar desde aquí. Desapareceron tamén os convenios con determinadas asociacións e, a cambio, incrementan o orzamento de festas. Fan crer a cidadanía que se trata dunha consecuencia da crise mais non é certo. Están a pór en perigo o sector cultural. -Vostedes criticaron, nese sentido, o que aconteceu na noite de San Xoán e a celebración do Dia do Orgullo Gai. Puxéronse á vista, con claridade, os dous modelos de xestión cultural. O PP optou polo espectáculo, contratando a unha estrela de fóra e gastando 100.000 euros máis en espectáculos co que quedou apagada a reivindicación do día e tampouco se promoveu a festa popular, a noite de San Xoán, que é un grande atractivo turístico e cultural. -En cambio, en festas semella que non hai aforro. O PP di que gasta sobre 1.500.000 € pero nós calculamos que é máis. Confunden cultura con espectáculo. Nos tempos que estamos a vivir, mesmo resulta obsceno facer ese gasto en festas. -Diante dese orzamento, cando falamos dos programas desaparecidos, a canto nos estamos referindo? Poño por caso, Iberojazz tiña un orzamento inferior a 15.000 € pero o problema non son os cartos porque a eles lle sobraron 914.000 euros dos orzamentos do 2011 e este luns pasado acaban de aprobar un modificativo para lle daren 500.000 máis a festas, é dicir, medio millón máis aínda que o ano pasado, cunha situación económica moito máis difícil. En cambio, no mesmo modificativo báixanse 40.000 € para o apoio á vivenda para persoas que viven en asentamentos precarios. Ninguén pode falar neste caso nin de austeridade nin de aforro. Cando eliminaron o Achegarte non é por aforrar estamos diante dunha minusvalorización da cultura. -O caso de Manicómicos é tamén singular, un colectivo de artistas da cidade que denuncia que o concello lle dá as costas. Trátase dunha asociación cultura formada por compañías pequenas e artistas. Trátase da creación dun lugar de encontro, mesmo cun espazo físico xa que contan con local na cidade. Agrupa a máis de 60 artistas e facían dous festivais ao ano, o de verán chegaría agora a súa decimocerteira edición. Facían, asemade, un traballo fundamental que era traer grupos de fóra e facilitaren que os galegos fosen convidados a outros festivais, unhaxestión que resulta difícil desde as institucións. Contribuían, pois, a que a cultura que se fai na cidade puidera ter proxección exterior. -Con que apoio contaban do Concello? 20.000 € no festival de inverno e 15.000 no de verán, No de verán promovían uns 40 espectáculos durante unha semana co cal daban moitísima vida á cidade. Negan esta pequena axuda cando, como dicía, gastan como mínimo 1.500.000 euros en festas. Asemade, os propios Manicómicos denunciaron que lle presentaron achegas que logo o goberno municipal recolleu sen contar con eles, un despropósito pouco apropiado para unha institución. A cuestión non é de cartos, estamos a vivir un absoluto desprezo da cultura galega alén da súa ignorancia. Entre outras cousas, descoñecen o queManicómicos estaban a facer até agora. -E a eliminación da Mostra Cine e Ciencia? Tratábase dun festival único, arredor dun tema concreto no que a Coruña se estaba a converter en referente. Estreáronse títulos de primeiro nivel de filmes de ámbito científico e pola cidade pasaron os principais directores como Barbara Hammer, Lucien Castaing-Taylor, Ilisa Barbash ou Bill Morrison. Tamén puxeron fin ao World Press Photo que puña o foco de todo o Estado na cidade xa que era o primeiro lugar no que se estreaba esta mostra que é a cita máis relevante do fotoxornalismo mundial, e acabaron co festival Empape que fixera da Coruña un dos puntos da rede Cidades que Danzan, sen, por outra parte, darlle alternativa. -A cultura chega aos barrios? Desapareceu case completamente. Nós faciamos moita programación, en especial, dedicada aos máis pequenos mais iso rematou. Non teñen interese en contaren coas asociacións e os colectivos sociais. As prácticas que están a desenvolver son antidemocráticas. Están a presentaren candidaturas ás asociacións de veciños e, veciñas cando perden, montan outra para tentar neutralizar o traballo do movemento veciñal. -Con respecto á lingua? O que aconteceu co programa de festas editado en español provocou numerosas protestas. E está sen corrixir! Publicaron un despregábel que si está agora nas dúas linguas mais teñen un programa de 160 páxinas –un luxo de edición para quen fala de aforro!- das que só hai presenza da nosa lingua en 7. Só empregan galego se a compañía é de aquí mais, poño por caso, hai unha actividade coa AELG en San Amaro e mesmo esa páxina está en español. Manifestan unha constante falta de respecto á nosa lingua e aos que falamos e queremos vivir en galego. No anterior goberno municipal creamos unha base de datos legalizada para enviarmos información cultural á cidadanía, máis de 4.000 recibíana en galego e 8 en español porque así o solicitaran. Eles decidiron facer o envío a todo o mundo en español, así fan a ocultación da nosa cultura e da nosa lingua.


Summary: Nova edición de 'Palabras con memoria' de Ramiro Torres.

alimoco.- Variante de limoco, fluído viscoso transparente que segregan as vaxinas das femias en celo. Verbo: alimocarse.Lugar de escoita.- O Courel.Fonte.- Dun vocabulario courelao. alvar.- (Ademais de significados xa rexistrados) Alvariza, recinto circular para colmeas.Lugar de escoita.- O Courel.Fonte.- Dun vocabulario courelao. andar ó carraviro.- Estar en celo un animal.Lugar de escoita.- A zona de Amoeiro (Ourense).Fonte.- Carlos Manuel Gómez Bóveda. Palabras con memoria: animaleando lavazas.- (Ademais de significados xa rexistrados) Restos de comida que se lles dan aos cochos e mais ás pitas.Lugar de escoita.- O Courel.Fonte.- Dun vocabulario courelao. voiar.- Voar.Lugar de escoita.- Muxía.Fonte.- Proxecto Buserana de Muxía.


A segunda edición dos Premios Mil Primaveras a proxectos de posta en valor e fomento do galego, impulsada pola Coordenadora de Traballadores e Traballadoras de Normalización Lingüística, xa ten gañadores e gañadoras. Estes premios naceron coa finalidade de valorar, recoñecer e difundir accións, campañas, programas e proxectos que teñen como obxectivo principal a posta en valor e o fomento da lingua e a procura do incremento do seu uso e/ou prestixio. Establecéronse seis categorías para abranguer propostas diversas e diferentes colectivos e ámbitos sociais: Premio ao mellor proxecto estabilizado (escollido entre aqueles que se leven desenvolvendo durante, polo menos, cinco anos), ao mellor proxecto novo (escollido entre aqueles nacidos en 2018 ou despois), á mellor comunicación e impacto (por acadar un grande impacto social e por supor un modelo positivo de comunicación), ao proxecto máis innovador (atendendo á innovación da súa maneira de intervir, da súa linguaxe, do seu ámbito de actuación), ao mellor proxecto de fomento do galego na infancia e/ou mocidade (entre aqueles que teñan como obxectivo principal a socialización en galego da infancia ou da mocidade, como poboación destinataria prioritaria na normalización lingüística para garantir o futuro da lingua) e ao mellor proxecto de fomento do galego nun ámbito sectorial (por exemplo, no ámbito socioeconómico, no das novas tecnoloxías, no audiovisual etc.. Logo de avaliar os 37 proxectos presentados, o xurado decidiu outorgar os seguintes premios: Premio ao mellor proxecto estabilizado: Recoñeceuse o proxecto conxunto Enreguéifate e Regueifesta, que desenvolven os SNL de Ames, Pontevedra, Rianxo, Santiago de Compostela e Teo e os promotores da Regueifesta. O xurado salientou que é un proxecto interxeracional, que revitaliza unha actividade tradicional conectándoa coa mocidade e introducindo valores transversais. Premio ao mellor proxecto novo O xurado destacou de Galeguiza-T que sexa unha iniciativa creada desde e para a mocidade, a través das súas propias redes de comunicación e incidindo nos seus temas de interese. Premio á mellor comunicación e impacto Dígocho eu (CRTVG) "é o fenómeno mediático do ano 2020, cunha gran proxección social". O xurado destacou a súa frescura e influencia no conxunto da cidadanía. Premio ao proxecto máis innovador O Plan de desconfinamento progresivo da lingua galega do Equipo de Normalización e Dinamización da Lingua Galega do IES Eduardo Blanco Amor de Culleredo aproveitou a actualidade sanitaria do momento para crear un proxecto totalmente adaptado ás circunstancias da pandemia Premio ao mellor proxecto de fomento do galego na infancia e/ou mocidade O premio da categoría destinada á infancia e mocidade recaeu no Projeto Educativo Semente, que coas súas escolas en Compostela, Vigo, A Coruña, Lugo e Trasancos "constitúe un proxecto integral, ambicioso e esperanzador para o futuro da lingua, que logrou cubrir un oco, a inmersión lingüística, que a iniciativa pública deixou de lado". Premio ao mellor proxecto de fomento do galego nun ámbito sectorial: Galegoempresas é tamén o produto da colaboración entre SNL, neste caso de Santiago de Compostela, Ames e Teo, ademais de ser efectivo e exportable a outros concellos ou comarcas. Relaciona o uso da lingua con valores de calidade e proximidade. O xurado decidiu tamén recoñecer cunha mención o proxecto O galego, a miña lingua propia do SNL da Deputación Provincial da Coruña, por consideralo un proxecto de calidade que pode servir de estímulo e modelo para outras administracións (deputacións, concellos…), adaptándoo e redimensionándoo de acordo co contexto. Os Premios Mil Primaveras non teñen dotación económica. Consisten no recoñecemento e na ampla difusión das accións, programas ou proxectos escollidos polo xurado. Para axudar a divulgalos, os proxectos premiados estarán dispoñibles para a súa consulta detallada no web milprimaveras.gal. O xurado dos II Premios Mil Primaveras estivo formado por Mónica Fernández Valencia, técnica de normalización lingüística do Concello de Ourense, Eloi Gestido de la Torre, docente de ensino medio, Silvia Muíño Naveira, técnica de normalización lingüística do Concello de Betanzos, Nerea Couselo Fernández, dinamizadora sociocultural en Xandobela, e Irene Pin, xornalista en Nós Diario. Anxos Sobriño Pérez, presidenta da CTNL, actuou como secretaria con voz e sen voto. Os II Premios Mil Primaveras promóveos e organízaos a CTNL coa colaboración económica da Deputación Provincial de Pontevedra e a Secretaría Xeral de Política Lingüística.


Summary: A segunda volta do proceso de concentración bancaria comezada após a crise de 2008 xa está aquí. Mentres Caixabank e Bankia formalizan a súa fusión, o BCE empuxa o resto das entidades a continuar ese camiño. Malia que os responsábeis de Abanca, convertida onte mesmo na sexta entidade do Estado, amosan a súa vontade de continuar en solitario, o primeiro operador bancario da Galiza aparece en moitas quinielas como candidato a ser absorbido. Madrid e Frankfurt teñen a última palabra sobre o futuro do sistema financeiro galego.

As liñas mestras do actual proceso de concentración bancaria están fixadas desde hai unha década. O deseño acordado polo Banco de España, seguindo as orientacións do Banco Central Europeo (BCE) e validado por José Luis Rodríguez Zapatero e por Mariano Raxoi apostaba por reducir a oferta financeira do Estado a tres grupos, no marco dun proceso de bancarización que puxo remate ao modelo das caixas. Nesta liña, o futuro do sistema financeiro pasaba por un gran banco articulado arredor do Santander, outro conformado ao redor do BBVA e un terceiro nucleado ao redor de La Caixa. O acordo de fusión entre Bankia e La Caixa responde a esa orientación. Malia que a situación política en Catalunya e a acentuación da crise económica como consecuencia da pandemia acelerou o proceso, a operación era previsíbel e non causou ningunha sorpresa nos medios financeiros. Estas dúas entidades xa tiñan estudada a súa unión a comezos da década pasada, nunhas negociación dirixidas polos seus máximos responsábeis de entón, Rodrigo Rato e Isidro Fainé, que finalmente non se fecharon pola negativa da entidade madrileña a ceder o control do novo banco ao grupo catalán. A decisión de Bankia e La Caixa activa unha nova vaga no proceso de concentración bancaria, colocando no foco o conxunto da banca mediada. Ao tempo, estas entidades xa foran requiridas nos últimos anos polas autoridades comunitarias para que avanzasen nas fusións. Nesta liña, no seu informe de 2018, Standard & Poor's defendeu a necesidade das fusións das entidades por baixo de 50.000 millóns de euros de activos, sinalando explicitamente a Unicaja, Ibercaja, Kutxabank, Abanca, Liberbank, Cajamar e Caja Laboral e apuntando que "malia tratarse de boas franquías locais, os gastos fixos e recorrentes en tecnoloxía, así como as esixencias de capital e de instrumentos financeiros capaces de absorber perdas, dificultaralles a supervivencia a medio prazo". As parellas de Abanca Abanca aparece como parceiro en diferentes operacións de fusión. Segundo recollen diversos medios de prensa españois, entre eles o xornal ABC, o Banco Sabadell, unha das entidades financeiras cunha situación económica máis comprometida e cuxas contas preocupan de maneira especial ao regulador estatal e europeo, tería tentado a entidade galega para un acordo. Ao tempo, o grupo aragonés Ibercaja, cun tamaño algo inferior a Abanca, non agocha o seu interese polo banco galego e recoñece ter achegado algunha proposta para a adquisición da mesma. Tamén, Caixabank continúa cos ollos postos no mercado galego e agarda quitarse nalgún momento a espiña cravada tras perder fronte a Juan Carlos Escotet a poxa pola compra de NovaGalicia Banco. Abanca aspira a seguir medrando con operacións no norte do Estado e Portugal Os directivos de Abanca insisten en que a entidade non está en venda e apostan en continuar en solitario. As fontes do grupo consultadas por Nós Diario non desmenten os contactos con Ibercaja pero negan a posibilidade dunha operación corporativa que supoña a absorción do banco galego e o traslado da sede fóra do país. "A base do éxito do noso modelo de negocio está na ligazón co territorio, na percepción que ten a xente de Abanca como un grupo financeiro de aquí e así imos seguir, porque temos marxe para facelo", afirman, mentres destacan a fortaleza económica do grupo e as súas ratios de capital, que "nos sitúan na franxa alta do sector". Abanca presume de solvencia e de liquidez. Neste sentido, as contas do banco para o primeiro semestre de 2020 presentan un exceso de capital sobre os requirimentos oficiais de 1.100 millóns de euros e unha liquidez de 15.084 millóns de euros, 9.654 millóns dos cales teñen a ver con activos que pode converter a curto prazo en efectivo. Ao tempo, a entidade declara para ese mesmo período uns beneficios de 133 millóns de euros, malia destinar a provisións 166 millóns de euros, e destaca unha taxa de morosidade de 2,7%, dous puntos por baixa da media do sector no Estado. Se queres continuar coa lectura desta reportaxe, podes atopala no Nós Diario que está á venda esta cuarta feira nos quiosques. Tamén tes a posibilidade de completar a información, da que publicamos un extracto, na nosa loxa online. Subscríbete xa ao xornal e terás todas as novas de maneira máis cómoda.


Summary: As administracións participantes na Conferencia de Cidades do Arco Atlántico traballarán de forma conxunta en asuntos de participación, mar, ciclo da auga, medio ambiente ou desenvolvemento urbano, "para que a cidadanía" das rexións occidentais do continente "teña voz en Europa"

O Pazo de María Pita acolleu na mañá deste sábado a xuntanza do Buró Executivo da Conferencia de Cidades do Arco Atlántico. A reunión tiña como obxectivo impulsar, mediante a chamada Declaración da Coruña, tanto o propio organismo como a cooperación entre as distintas localidades participantes no mesmo, ademais de preparar a vindeira asemblea xeral da Conferencia, que terá lugar este mes de abril en Viana do Castelo. Na xuntanza do Buró Executivo participaron representantes de Viana do Castelo, La Rochelle, Donosti, Clavette ou Brest, ademais da Coruña, que acordaron "fomentar e intensificar a cooperación entre os nosos municipios, como base dun desenvolvemento sostible en común, para que a cidadanía da beira atlántica teña voz en Europa". Xulio Ferreiro valorou o encontro desenvolvido este venres e sábado na Coruña como "o punto de partida para impulsar políticas e proxectos de forma conxunta en Europa". As cidades participantes identificaron unha serie de puntos de interese común, nos que traballarán de forma cooperativa, por exemplo os ámbitos da participación, o mar, o ciclo da auga, o medio ambiente e o desenvolvemento urbano. "A idea é que a partir destes asuntos comúns identifiquemos programas europeos que nos permitan ás Cidades do Arco Atlántico presentar, de forma conxunta, propostas e proxectos de grande escala", dixo o rexedor. "No contexto no que estamos a analizar as consecuencias do Brexit, e no que a Unión Europea vira cada vez máis cara ao leste, as localidades do arco atlántico debemos poñer en valor as potencialidades da parte máis occidental de Europa e os intereses comúns que temos", sinalara este venres o alcalde coruñés, que participou na xornada sobre Desafíos das cidades atlánticas na véspera do Brexit, organizada pola Conferencia de Cidades do Arco Atlántico, o Comité das Rexións e o Concello, cunha intervención titulada Dereito á cidade. Unha cidade máis próxima, habitable e que resolva problemas Ferreiro destacou o dereito á cidade "como un dereito a reconstruír e recrear a cidade como unha comunidade distinta, mellor, que erradique a pobreza e a desigualdade social crecente, e que enfronte as feridas da desastrosa degradación medioambiental ao tempo que asegura o futuro". "Para que iso suceda é necesario substituír as formas destrutivas de urbanización, para poñer no seu lugar un modelo de desenvolvemento sostible e compatible coa vida e co planeta". "A administración local, non xa do futuro, senón do presente, esixe superar o modelo xerencial que nos precede, esa visión administrativista propia do empresarialismo urbano, para asumir novas funcións, unha axenda de temas moito máis ampla e un horizonte estratéxico máis ambicioso, sempre sobre a base da recuperación da soberanía, secuestrada pola doutrina austeritaria e as leis de estabilidade e sostibilidade financeira", dixo. No seu discurso, Ferreiro apelou á participación, á transparencia e á rendición de contas como eixos das novas cidades, cun novo modelo de mobilidade, que garanta os dereitos básicos da cidadanía e que estableza mecanismos de cooperación con outras administracións, facendo referencia á constitución da futura área metropolitana da Coruña. A Conferencia de Cidades do Arco Atlántico funciona dende o ano 2000 como rede de cooperación e nela participan 19 cidades de Irlanda, Francia, España e Portugal. Este sábado as urbes reunidas na Coruña comprometéronse a traballar a prol dunha Estratexia Marítima Atlántica e o seu plan de acción "para que teña maior visibilidade nos programas europeos", ademais de solicitar unha revisión da actual Axenda Urbana Europea "para que poidan acceder á mesma localidades medias ou con características xeográficas específicas, como as desta rede".


Do Presidente Alberte xa sabía algunhas cousas e outras sospeitábaas; pero grazas ás fotos aireadas estes días polos seus sei outra mais: que o noso presi é home marcial é dourado. É home que gusta da oratoria seca e sinxela, case obvia e redundante. Unha foto é unha foto, falou o xuíz e a infamia rematou … así fala el. Na liña mesetaria de Chema Aznar, outro grande da milicia, que tamén presumía de ter unha orella enfronte da outra. Ámbolos dous libraron da mili e seguramente lles quedou un trauma por non facerse homes no seu momento e agora queren facer méritos matando moscas a canonazos. Pero ademais de marcial, Alberte é home dourado, e non só pola pel tostada nos mares da Arousa. O xornal El Mundo dedicoulle unha ampla reportaxe co título "Feijó, el soltero de oro del PP" e a lista interminables de "chonis", "chenes" e "chinis" que picaron no seu corricán, pero que ningunha delas conseguiu prendelo en firme. E iso que unha levouno ata o mesmo altar de San Pedro, pero nin con esas. Nos papeis do Vatileast coméntase que Bieito XVI nunca deu superado o feito de ter recibido e bendicido a unha parella amancebada, e que por iso dimitiu e rematou a infamia. O xornal El Mundo dedicoulle unha ampla reportaxe co título "Feijó, el soltero de oro del PP" e a lista interminables de "chonis", "chenes" e "chinis" que picaron no seu corricán, pero que ningunha delas conseguiu prendelo en firme Como cando un ve as barbas do veciño mollar é de sabios poñer as propias a remollo, andei estes días a remexer nos caixóns na procura de fotos vellas que me puideran comprometer cando eu sexa Presidente. Que non ha tardar xa moito, digo eu. Atopei varios retratos con mulleres, pero nada, todos vestidos e miradas limpas. Só me preocupa unha delas, nas carballeiras do rego Fervedoira en Lugo, xusto por riba da avenida Carlos Azcárraga, xa que non teño a seguranza de que non houbera un paparazzi de El Progreso camuflado nas pólas altas dalgún carballo ou agochado tras dunha silveira; e como lle perdín a pista á donicela, nunca se sabe. Agás este burato negro, en coiro non atopei ningunha foto miña; e co lombo ó aire, dúas: unha, rozando unha selva de toxos e xestas, coas pingas de suor escorrendo brillantes polos ombreiros, que da gusto miralas; e a outra, guiando con proa o Hannomag Barreiros R40 de meu pai, e cun pucho de "pensos Nucamsa" na cabeza, que me iguala mais a Marcial Dorado ca ó Presidente. Como os sobriños non tiñamos un peso, era o tío Afonso o que financiaba as excursións campistas. Igual ca Marcial Dorado, pero noutro estilo Do resto das fotos hai unha que me quita o sono. É de mediados dos 80 e teño pelo na cabeza. No retrato estamos meu tío Afonso, meu primo Afonso, meu irmán e mais eu, sentados diante da tenda de campaña, que montamos nunha camposa a rentes da estrada que sobe ós Lagos de Covadonga. A simple vista semella unha cándida estampa familiar e aventureira daqueles anos. Pero logo das fotos de Feijoo e dos papeis de Bárcenas, a historia xa non é tan inocente e inxenua coma sempre pensamos e resulta preciso pescudar regañas no noso pasado que poidan ser pasto da infamia futura. No meu caso, é necesario que investigue os arredores da Banda dos Afonsos, por se nas súas vidas hai algo que me poida incriminar. Aló vou, logo. Como os sobriños non tiñamos un peso, era o tío Afonso o que financiaba as excursións campistas. Igual ca Marcial Dorado, pero noutro estilo. No canto de paseos en iate polas rías e viaxes á neve en grandes todoterreo, meu tío metíanos nun opel corsa, facíanos durmir nunha tenda de campaña e tíñanos unha semana a bocadillos e latas de conserva. Pensabamos que o facía por aforrar, pero se cadra era para aceirar os nosos corpos e facer de nos homes feitos e dereitos. Porque nos sabiamos que estivera en Suíza e fixera cartos. El sempre dixo que en Suíza traballaba de camareiro nun hotel, pero non sei … tamén Bárcenas contaba que ía esquiar aló. Ten meu tío cartos en Suíza? Para evitar sorpresas, xa mandei unha comisión rogatoria ás autoridades helvéticas para sabelo certo. Ten meu tío cartos en Suíza? Para evitar sorpresas, xa mandei unha comisión rogatoria ás autoridades helvéticas para sabelo certo O Afonso pequeno, o meu primo, tamén coñecido coma o "moreno da Eirexe" ou o "rodas baixas" (seica tardara moito en medrar), é outro cantar. Aquí non penso que os cartos sexan o problema, senón a súa cabeza quente e atolada. Contáronme que se sospeita del que foi un dos causantes da desfeita de Amio e da posterior fuga de cerebros. Por suposto, tamén mandei xa unha petición de comparecencia a Xavier Vence, para que explique se foi así ou é todo unha infamia mais.


Summary: 'Véspera de Nada' entrega a todos os grupos galegos a tradución ao galego do informe encomendado por Westminster a unha serie de expertos sobre os límites do crecemento.

Véspera de Nada é unha asociación que desde o 2008 traballa para informar á poboación galega sobre a limitacións dos recursos naturais – "inherentes a un planeta finito" –, especialmente os enerxéticos, e as súas consecuencias económicas e sociais. Toma o nome do dito popular galego "día de moito, véspera de nada", no que ela propia recoñece que é toda unha declaración de intencións. Nestas semanas, este colectivo fixo entrega a todos os grupos parlamentares galegos da tradución ao galego do informe "Límites revisitado: unha revisión do debate sobre os límites do crecemento" encomendado por unha comisión interpartidaria do Parlamento británico aos expertos Tim Jackson e Robin Webster, e que veu a luz en abril deste mesmo ano. O documento explica dunha maneira concisa e rigorosa, informa VdN, moitas das cuestións de interese. "Por iso decidimos traducilo e divulgalo na nosa lingua", explican. En todas as reunións cos grupos parlamentares houbo "unha amábel recepción e uns interesantes intercambios de pareceres", que os representantes da asociación aproveitaron para animar a constituír no vindeiro parlamento galego unha comisión semellante á británica que encargou a realización deste informe. O informe foi elaborado por Tim Jackson (catedrático de "desenvolvemento sustentábel" na University of Surrey e director do 'Centre for the understanding of sustainable prosperity'. Membro do Club de Roma) e Robin Webster (investigadora e escritora sobre as cuestións ambientais, directora de campaña sobre o clima e a enerxía dos Amigos da Terra durante dous anos e medio). O 'Grupo Interpartidario sobre os Límites do Crecemento' é un grupo oficializado de parlamentarios británicos, constituído na actualidade por membros dos partidos traballista, conservador, verde, nacionalista escocés e independentes. Os obxectivos principais son crear o espazo para un diálogo entre partidos sobre os riscos económicos específicos relacionados cos límites ambientais e sociais; avaliar as evidencias de tales límites, identificar os riscos e procurar o apoio para tomar as medidas axeitadas; e contribuír ao debate internacional na redefinición da prosperidade e das medidas de crecemento. Revisar En 1972 saíu do prelo "Os límites ao crecemento", un informe encargado e publicado polo Club de Roma, que expresou por vez primeira a natureza dinámica da nosa dependencia dos recursos físicos e dos sistemas ecolóxicos. O informe suscitou durante anos unha forte controversia política e académica, inspirou a xeracións de pensadores sobre o medio ambiente e a sociedade, e continúa a deitar luz na problemática económica, social e ambiental do século XXI. O novo estudo "Límites revisitado" resume as conclusión daquel informe do Club de Roma, recolle a polémica que provocou, disipa algúns dos mitos tecidos sobre o mesmo, esclarece as acesas discusións que se teñen desenvolvido durante corenta anos após a súa publicación e explora novos datos relacionados coa hipótese orixinal. A versión galega pódese descargar de balde desde http://www.vesperadenada.org/limitesrevisitado, onde tamén hai unha ligazón ao documento orixinal.


Summary: O Bloque dirixirase ao resto dos grupos para acordar medidas conxuntas contra a medida, AGE non descarta acudir á Xustiza e o PSdeG protestará na Mesa do Parlamento. Yolanda Díaz vincula a medida coa visita prevista de delegados do naval para a vindeira semana.

Toda a oposición únese ante a decisión da presidenta do Parlamento de Galicia de prohibir os grupos políticos convidar a cidadanía aos plenos, unha medida que os tres partidos con representación na Cámara, agás o PP, consideran "unha mordaza" para vetar a discrepancia. Apoiándose nos incidentes sucedidos o pasado decembro, cando persoas afectadas polas participacións preferentes das antigas caixas interromperon un pleno coas súas protestas xerando momentos de importante tensión, a dirixente popular decidiu impedir que os parlamentarios realicen convites, polo que, de agora en diante, ninguén presenciará un pleno sen a súa autorización. Malia a polémica xurdida, Rojo volveu defender este sábado a medida, asegurando que non está no seu "ánimo impedir a entrada de ninguén". "Non vou pechar a tribuna de convidados nin impedir que se presencien os plenos, pero ten que haber respecto", manifestou. O BNG asegura que é Feijóo quen toma a decisión e advírtelle que "o PP non é o dono do Parlamento" Así, o portavoz nacional do BNG, Guillerme Vázquez, advertiulle este sábado a Núñez Feijóo de que "o PP non é o dono do Parlamento" e anunciou o grupo nacionalista vén de decidir "dirixirse ás demais formacións parlamentares para, entre todos, acordar medidas para evitar que esta decisión do PP se leve a cabo". Na rolda de prensa posterior á reunión do Consello Nacional do BNG, que, acordou convocar a Asemblea Nacional para o domingo 17 de marzo, o portavoz nacional subliñou que a decisión da presidenta da Camara "non a toma ela unilateralmente, senón que é unha decisión do presidente da Xunta, do señor Feijóo". Guillerme Vázquez denunciou que a proposta "é antidemocrática e totalmente errada, porque non é o Partido Popular o dono, o propietario, do Parlamento Galego". Yolanda Díaz, vicevoceira de Alternativa Galega de Esquerda (AGE) coincidiu en cualificar a medida como o intento da dereita de "poñer unha mordaza" a cidadanía, froito "das políticas fascistas do PP". Ademais, advertiu que o seu grupo non descarta acudir aos tribunais se Pilar Rojo teima na súa iniciativa. AGE culpa da medida ás "políticas fascistas do PP" e o PSdeG anuncia que levará a súa queixa á Mesa do Parlamento Ademais, o voceiro do grupo socialista, Abel Losada, anunciou tamén que os representantes do PSdeG levarán as súas protestas "polo peche das portas da institución", á reunión da Mesa do Parlamento do vindeiro luns. O responsable socialista insta a presidenta da Cámara que "recapacite e restaure a normalidade na Cámara autonómica" logo dunha decisión, a de impedir que os grupos conviden a cidadanía ás sesións plenarias, que resulta de "extrema gravidade" por canto distancia ás institucións representativas dos seus representados. En caso contrario, advirte, "tomaremos as medidas necesarias para reparar os dereitos da cidadanía". Losada lembra que o Parlamento e os deputados que o integran "deben dar contas diante da cidadanía, e o deber da presidenta da Cámara é o de garantir que os cauces de diálogo estean abertos e sexan fluídos". Engade que "a decisión unilateral do PP e de Pilar Rojo de decretar unha sorte de estado de excepción na Cámara autonómica atenta directamente contra a calidade do noso sistema democrático". Yolanda Díaz vincula a decisión co convite a delegados do sector naval para a vindeira semana Para o BNG, con esta decisión "o PP quere seguir amordazando á discrepancia coas súas políticas nefastas e ocultar a verdade". Por iso, advertiu de que "con esta decisión do PP salta todas as liñas vermellas, é inaceptábel e faremos todos os esforzos para que non vaia adiante". Por outra banda, Yolanda Díaz (AGE) relaciona a decisión de Pilar Rojo coa visita que varios delegados sindicais do sector naval tiñan previsto facer na vindeira semana. Represententes do comité de Navantia aseguran que acudirán, xa que ninguén lles explicou o motivo polo que non poderán acceder ao Parlamento.


Summary: Para visitas familiares e desde as 00:00 horas do día 23 até as 23:00 horas do día 25 de decembro. Esta mobilidade non se aplica

"Xogámonos moito nestes días", manifestou o conselleiro de Sanidade, Julio García Comesaña, na comparecencia de hoxe para dar conta dos acordos do comité sanitario, que informou da primeira recomendación: celebrar o Nadal, só con conviventes. "En epidemioloxía non se pode falar a longo prazo", dixo. Por iso, as medidas que avanzou esta terza feira van ser aplicábeis só durante esta semana, até o día 28 en que volve reunirse o comité. Mantense a incidencia acumulada en 100, polo que as 7 cidades principais da Galiza van seguir como están, no mesmo estatus. Entre 23 e 25, informou, vaise permitir unha mobilidade "excepcional" con motivo dos encontros familiares. Iso si, o conselleiro recomendou non facer esas visitas Así, os habitantes dun concello con limitación de mobilidade, poderán desprazarse para visitas familiares desde as 00:00 horas do día 23 ata as 23:00 horas do día 25 de decembro. Por tanto, despois das 23:00 horas do 25 até a medianoite do 29 non haberá mobilidade por motivos de visitas familiares. O toque de recoller vaise "adaptar" e vai ser á 1:30: horas do 24 ao 25, é dicir, na Noiteboa. Só para esa noite, o día de Nadal volve ser ás 23:00 horas. A mobilidade excepcional non é aplicábel para as persoas que nestas festas veñan de fóra da Galiza e para as que rexen os criterios de mobilidade dos concellos. Composicións dos grupos familiares Sobre as xuntanzas familiares, a principal recomendación da Xunta é que estas reunións se integren unicamente por persoas que pertenzan á mesma unidade familiar, sendo esta unha modalidade na que non existiría límite no número de persoas. Nun segundo chanzo, o Executivo galego recomenda que as xuntanzas se cingan a un máximo de dúas unidades familiares, introducindo como límite a cifra de 10 persoas, para respectar o establecido no Plan elaborado polo Consello Interterritorial. Por último, a terceira opción proposta pola Xunta, fai referencia as xuntanzas compostas por máis de dúas unidades familiares, unha situación na que non se debe exceder a cifra de 6 persoas adultas, e un máximo que 4 nenos con idade non superior aos 10 anos. O conxunto destas medidas pode ser obxecto de novas modificacións de acordo á evolución epidemiolóxica da Galiza na vindeira semana, así, o próximo 28 de decembro o Comité clínico voltará reunirse para avaliar os datos dos festexos do Nadal. Peches O concello de Rianxo incorpórase ao nivel máximo de restricións polo número de contaxios da Covid-19 mentres que as localidades de Muxía, Ribadumia, Meis, Vilaboa, Pontecaldelas e Cerdedo-Cotobade recuperan a mobilidade total ao quedar no nivel básico de prohibicións pola melloría da situación. A Xunta comunicouno após unha nova xuntanza coas expertas e expertos do comité clínico que fai o asesoramento respecto á evolución da pandemia.


Summary: A sombra dos pagamentos en negro, instaurados na época de Fraga como presidente, paira sobre o congreso que o partido gobernante en Galiza irá realizar esta fin de semana e que dá comezo esta tarde en Lugo.

Nos corredores do congreso a conversa máis recorrente xa non vai ser a de se Rueda continúa ou non ao fronte da secretaria xeral, senón a de como vai afectar o desenvolvimento do escándalo Bárcenas o partido que detenta o goberno quer na Galiza quer no Estado. Este ía ser o congreso do Pensamento Manuel Fraga, no cabodano do fundador. Agora talvez sexa menos politicamente correcto invocar a figura do ex ministro de Fraga e presidente da Xunta de Galiza durante 16 anos despois de que trascendese -grazas a unha información publicada polo rotativo madrileño El Mundo- que foi precisamente durante o período do político de Vilalba ao fronte do partido cando se sistematizou a práctica de os funcionarios e os dirixentes da formación conservadora recibiren pagamentos mensais en negro. Entre 5.000 e 15.000 euros en negro Foi Luís Bárcenas, tesoureiro do partido, quen xestionou durante dúas décadas o pagamento de diñeiro en negro, cantidades que abalaban entre os 5.000 e os 15.000 euros mensais, unha práctica que claramente é constitutiva dun grave delito contra a Facenda pública. En medios próximos ao PP medra a sospeita de que Esperanza Aguirre aproveitará a conxuntura para asaltar o poder no partido Bárcenas foi o cerebro da trama Gurtel, unha rede de financiamento irregular do PP con ramificacións moi profundas en Galiza, até o ponto de ter como unha das súas figuras centrais a Pablo Crespo, secretario de Organización do PP galego precisamente durante o reinado de Fraga. No congreso non estará Rajoy, quen resolveu delegar na secretaria xeral, María Dolores Cospedal, unha decisión que adoptou antes de se coñeceren as revelacións de Bárcenas. Rajoy sae claramente tocado deste escándalo, pois, aínda que supostamente puxo fin a estas prácticas irregulares, non as puxo en coñecimento da xustiza. En medios próximos ao PP medra a sospeita de que Esperanza Aguirre aproveitará a conxuntura para asaltar o poder no partido. Indignación ante Génova Onte, e convocadas através das redes sociais, pretensamente de xeito espontáneo, algo máis de mil persoas concentráronse perante a sede do PP en Madrid, na rúa Génova, para mostrar a súa indignación e repulsa polos casos de corrupción que afectan a un partido que concentra neste momento un poder político sen precedentes na historia da democracia española.


Summary: Ana Pontón critica 'o fracaso da Xunta ' na xestión da Cidade da Cultura e pensa que o Plan presentado polo goberno galego é unha 'tomadura de pelo'.

A portavoz do BNG no Parlamento galego atacou duramente a proposta presentada por Jesús Vázquez, Conselleiro de Educación e Cultura, coas liñas estratéxicas da Cidade da Cultura até o ano 2020. Pontón, cualificou o Plan de mera "estratexia de marketing", un simple "power point" co que agochar que este goberno non sabe que facer co macro complexo e que "lonxe de xerar riqueza polo de agora só implicou malgasto e despilfarro por parte do Executivo do PP". Un dos apartados máis polémicos foi o económico. Na que xa é a infraestrutura máis cara da historia da Galiza, Pontón esixiu saber "de onde van sacar os fondos" e "onde están o estudo sociecónomico, o de viabilidade económica-financieira, o de costes, que deben acompañar a todo Plan destas características". O BNG non considerou serio que se poña como salvadr deste burato económico unha hipotética axuda europea. Pontón esixiu saber "de onde van sacar os fondos" e "onde están o estudo sociecónomico, o de viabilidade económica-financieira A portavoz do BNG sinalou que este goberno "perdeu toda a súa credibilidade" e lembrou as distintas declaracións feitas tanto por Feijóo como polo conselleiro nas que se falaba da Cidade da Cultura como o grande revulsivo económico, cultural e turístíco de Galiza. "Agora as propostas que presentan teñen trampa" asegurou en referencia aos posíbeis ingresos polo aluguer de instalacións. por último Ana Pontón prantexou outras dúbidas, como o feito de que se amplíe o persoal da Fundación en teoría sen incrementar gastos; se duplique Agadic, a través do Centro de Innovación Cultural ou se teime no teleférico cando os estudos din que só compensa a partir do millón e medio de visitas (1,4 ao ano) e os propios cálculos da Xunta falan de medio millón.


Summary: A Comunidade de Madrid vén de derivar nunha entidade privada os labores de rastrexo de casos de coronavirus, "dada a importancia dos servizos" a realizar e por tratarse dunha "emerxencia de carácter inaprazábel".

Así se expón na memoria xustificativa do contrato, na que se explica a elección desta empresa, Quirón Prevención, por ser –indica– a única que conta coas "instalacións e o equipo requirido para a realización dos traballos obxecto do servizo". O obxectivo é a realización de enquisas telefónicas para recoller variábeis epidemiolóxicas de casos de Covid-19 detectados neste territorio, incluíndo os antecedentes do caso, o momento de inicio dos síntomas ou as exposicións de risco para a adquisición da enfermidade e a identificación dos contactos durante o período en que puidesen transmitir a enfermidade. A contratación tómase diante do aumento sostido de contaxios e da baixa taxa de detección de casos asintómáticos, que "obriga a prover dun maior número de efectivos destinados aos labores de averiguación e seguimento", e logo de que a Dirección Xeral de Saúde Pública, hai unha semana, implicar nestas funcións a persoal voluntario e sen remuneración na Universidade Complutense. "O tempo de formación necesario, a eventual rapidez coa que poidan producirse cambios na situación epidemiolóxica e o carácter anticipatorio que se busca acurtan os tempos e fan inviábel solicitar os medios materiais e humanos precisos dentro dos recursos propios da Administración nun prazo compatíbel cos obxectivos perseguidos", alegáse desde o Goberno da Comunidade de Madrid, despois de fracasar a tentativa de empregar voluntariado. Segundo os datos do Ministerio, os casos neste territorio multiplicáronse por máis de 14 nun mes, ao pasar dos 285 deteccións na semana do 15 de xullo ás 4.147 a semana pasada. Tras coñecer esta información, a secretaria xeral de CCOO Sanidade Madrid, Rosa María Cuadrado, tachou onte de "vergoña" e "desvergoña" por parte do Goberno rexional esta contratación "sen publicidade e con nocturnidade e aleivosía". "Primeiro tenta buscar rastrexadores voluntarios sen retribución e, unha vez que non o consegue, adxudica un contrato a unha empresa externa con dotación orzamentaria para que as empresas privadas si poidan cobrar. O que se lles nega a profesionais de Ciencias da Saúde, dispoñíbeis no ámbito académico, ofrécese sen pudor á privada", denunciou Cuadrado, quen lembra que os equipos rastrexadores, que o Goberno madrileño cifraba en maio en 400 profesionais, tiñan que estar contratados antes de comezar o desconfinamento.


Summary: A candidatura de país non pode ter como obxectivo facer ministro a Pablo Iglesias. Así o afirmou esta quinta feira Xavier Vence.

Interpelado polos meios nunha conferencia de imprensa, o portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, mostrou a súa "desilusión" polo pre-acordo de Anova, Podemos e EU, alianza que cualificou de "fraude" por estar feita ás costas "do proceso de diálogo aberto no país". "O BNG ten claro que fagan os movementos que fagan outros, acorden o que acorden á hora de supeditarse ás estratexias estatais de Podemos, a cidadanía vai ter nas eleccións xerais unha candidatura galega de ampla base, plural, con vontade de defender os intereses de Galiza con grupo parlamentario propio, nunha lexislatura que vai ser clave", dixo Vence á imprensa. Vence enfatiza a importancia da asemblea convocada por Iniciativa pola Unión para este domingo Vence ten claro que o obxectivo da candidatura galega non pode ser "reforzar o grupo parlamentario de Pablo Iglesias, nen convertelo en ministro nun eventual goberno de coaligazón, senón darlle voz soberana a Galiza e ter grupo parlamentario propio no Congreso". O BNG non estaría na onda de outras forzas políticas -dixo, en alusión a Anova- que estarían envolvidas nunha operación "para confirmar unha candidatura en clave estatal" por volta de Podemos. Aliás, o BNG anuncia que continuará a traballar "a prol desa candidatura de país" e nese sentido Vence fixo fincapé na importancia da reunión -a Asemblea da Apertura- convocada pola Iniciativa pola Unión para este domingo en Compostela.


Summary: A secretaría de Estado afirma que a serie "en ningún caso presentará caracteres propios de propaganda ou publicidade partidista ou política".

A secretaría de Estado de Comunicación asinou coas produtoras Secuoya Contenidos e The Pooltm un convenio para a rodaxe dunha serie documental que retratará o traballo diario do presidente do Goberno estatal, Pedro Sánchez, co obxectivo de "difundir o funcionamento da Presidencia do Goberno e de dar a coñecer á cidadanía o proceso de toma de decisións" e mostrar o seu "lado máis humano". No convenio, publicado este sábado no Boletín Oficial do Estado (BOE), a secretaría de Estado estima que o documental, que ten o título provisional de 'As catro estacións', constitúe "un instrumento idóneo" para trasladar á sociedade as funcións e o 'quefacer' diario da Presidencia do Goberno. Por iso, incluirase "de maneira primordial" a realidade do traballo de Sánchez e o seu labor diario, "todo iso a partir da perspectiva dos produtores e do persoal creativo contratado para a súa produción". A secretaría de Estado destaca que a serie "en ningún caso presentará caracteres propios de propaganda ou publicidade partidista ou política", e considera que a proposta efectuada "está presidida por unha finalidade de estrita transparencia democrática". O convenio regula o acceso ao complexo da Moncloa e as condicións de confidencialidade e difusión das gravacións que se realicen, sempre con "obxectividade" e sen inxerencias no funcionamento da Presidencia do Goberno. O contrato prevé a emisión dunha tempada de dous episodios, se ben podería producirse outra adicional da mesma duración "Trátase de mostrar aos cidadáns a organización da Presidencia do Goberno, as súas principais actividades e o labor das persoas que prestan os seus servizos para asegurar o seu correcto funcionamento, realizando un exercicio de transparencia acorde coa democracia do século XXI", sostén o documento. A serie estruturarase nunha tempada de dous episodios de aproximadamente 45 minutos de duración cada un, e os produtores teñen dereito, que non obriga, a gravar unha segunda tempada con outros dous. O convenio está rexido polos principios de "obxectividade e ausencia de carácter propagandístico, non inxerencia no funcionamento dos órganos da Presidencia do Goberno, ausencia de contraprestación económica e voluntariedade das persoas que prestan os seus servizos na Presidencia do Goberno para a participación no documental". Por último, o convenio estabelece que, unha vez que os produtores recuperasen a súa achega e comezasen a obter beneficios da explotación do documental, deberán ceder a organizacións sen ánimo de lucro 20% dos ingresos netos da explotación do documental.


Summary: O presidente da Xunta defendeu o compromiso do seu goberno na loita contra a violencia machista e acusou os nacionalistas de querer ter "o monopolio" da defensa das mulleres. Unha sesión na que Feijóo usou o comodín de Catalunya para non responder á pregunta de En Marea sobre por que os fogares seguen sen notar a recuperación; e na que defendeu fronte ao PSdeG, a aposta da Xunta polo rural.

"Hai dous bandos: asasinos e maltratadores e vítimas, dígame de que lado están". Con esta frase se dirixiu na sesión de control o presidente da Xunta á portavoz do BNG, Ana Pontón, que instaba o goberno galego a un maior compromiso contra a violencia machista. Os nacionalistas pedían que o executivo destinase 1% dos Orzamentos a esta loita, así como que se crease na Dirección Xeral de Xustiza unha unidade encarga de aplicar a Lei Galega contra a Violencia de Xénero. Feijóo respondeu lembrando que o Parlamento definira a violencia machista como terrorismo e que iso implicaba que había que manter a "unidade" e non caer en "pelexas partidistas". Iso si, atacou o BNG por, dixo, querer ter "o monopolio da defensa das mulleres de Galiza", o que é un "insulto" para os 700.000 votantes do PP, "a maioría, mulleres". "Eu represento á maioría das mulleres de Galiza nas urnas", aseverou. Mais a intervención máis dura foi cando, dirixíndose ao BNG, e situando a violencia machista como terriorsmo, preguntoulle de que bando se situaban, maltratadotres ou vítimas. A portavoz do BNG, finalizada a sesión, anunciou a presentación dunha queixa formal. A baza de Catalunya Non foi esta a única polémica que creou Núñez Feijóo nesta sesión de control. Especialista en, cando non lle interesa, zafarse das preguntas formuladas pola oposición respondendo sen ir ao caso, Feijóo utilizou o comodín de Catalunya fronte En Marea. O seu portavoz, Luis Villares, inquería o presidente polo feito de que se os datos sinalaban que en Galiza xa se creaba a mesma riqueza que antes da crise, a maioría da sociedade vivía peor que daquela. "Páganse agora 2.000 millóns de euros menos en salarios que antes da crise", denunciaba Villares, incidindo en que somos "a comunidade con peor evolución de emprego". Na quenda de resposta, Feijóo empezou forte, afirmando que na actualidade "hai máis educación, máis sanidade, máis xustiza" que en "época de bonanza". Un órdago de resposta que el mesmo superou ao acusar a Villares de ter como "modelo económico" a Catalunya independentista, "de onde marcharon 3.500 empresas". Apostou en meter cizaña acusando os diferentes partes de En Marea de "ter modelos territoriais" contrarios. Rural Fernández Leiceaga (PSdeG) reprochou á Xunta o fracaso das súas políticas para o rural, enumerando unha serie de datos que sinalaban as dificultades dos diferentes sectores, como agrario, gandeiro ou forestal, ao tempo que instaba o goberno galego a "rectificar". Feijóo respondeu con outra restra de datos en sentido contrario e mesmo dixo que estabamos a vivir "a maior incorporación de mozos ao sector agrario e forestal".


Summary: O tribunal condénao a 7 anos de cadea por "tenza de artefactos explosivos". O ditame fíxose público un día despois da sentenza ditada polo Supremo en relación a Resistencia Galega.

A Audiencia Nacional española vén de ditar sentenza en relación ao xuízo de Hadriám Mosqueira Pazos o pasado mes de febreiro. No seu ditame o tribunal absólveo do delito de pertenza a organización armada e condénao a 7 anos de privación de liberdade por tenza de material explosivo. Segundo a sentenza feita pública esta sexta feira, no xuízo "non ficou acreditado por proba bastante" a adscripción do acusado "a organización terrorista algunha coa nota de permanencia temporal que o Tribunal Supremo vén requerindo", asemade, din @s tres maxistrad@s, a única proba que avalaría esta tese é unha pericial de intelixencia desenvolvida polo instrutor da investigación, polo que a proba debe ser valorada, subliñan desde a Audiencia Nacional española como "a opinión cualificada dun perito-testemuña". 7 anos de cadea por tenza de explosivos Malia todo, o tribunal condenou Mosqueira Pazos a 7 anos de cadea por tenza de material explosivo en relación con 3 artefactos que a xustiza lle atribúe e que terían sido incautados no decorrer da súa detención nun monte do concello de Ames. Na vista oral, Hadriám Mosqueira negou ter coñecemento do que contiñan as bolsas até que "me dixeron por que estaba detido". Así mesmo, na súa declaración indicou estar en contra da violencia que coidou "unha barbaridade". Tribunal Supremo A sentenza foi publicada após un día de se resolver o recurso de casación interposto pola defensa de 4 independentistas condenad@s de pertenza a organización terrorista. A máxima instancia avalou no seu ditame a existencia deste grupo embora reducir as condenas d@s independentistas entre 3 e 5 anos por non estaren "debidamente motivadas".


Summary: Unha delegación do Bloque, encabezada por Xavier Vence, participa por primeira vez nos actos oficiais da conmemoración da Revolução dos Cravos en Lisboa

"Defender a nosa economía produtiva fronte aos mercados e fronte á troika". Esta é, en verbas do portavoz nacional do BNG, Xavier Vence, unha das "coincidencias entre o discurso da esquerda portuguesa" e as "reivindicacións dos nacionalistas galegos" que, por primeira vez, a formación frontista compartiu en Lisboa durante os actos oficiais do 25 de abril. Convidada polo Bloco de Esquerda, unha delegación do Bloque formada polo propio Vence, polo secretario de organización, Bieito Lobeira, e pola eurodeputada Ana Miranda acudiu á capital portuguesa para conmemorar o trixésimo noveno aniversario da Revolução dos Cravos e unirse aos seus postulados. Dende o convencemento da "necesidade de conquistarmos a soberanía nacional, a capacidade de decidir", Vence coida que "o futuro de Galiza tamén depende do futuro de Porutgal", toda vez que a "gravísima situación" que padece o país veciño, "sumido no empobrecemento", é "consecuencia das políticas de retallamentos da UE e da troika". Ese, di, non é máis ca un "espello do que nos vén enriba" e por iso, argumenta, se fai necesaria a "defensa da liberdade e da democracia que a troika está a arrasar" tanto en Portugal "como en Galiza" e no resto da "periferia europea". En Portugal, "ao igual que acontece no noso país", di Vence, "a dereita está a baleirar as institucións e a devaluar as regras de xogo da democracia, dinamitando o poder de decisión para favorecer os mercados". En ambas marxes do Miño faise "recaer o peso da profunda crise, causada polas finanzas especulativas e os mercados globais desregulados e non polas persoas, na inmensa maioría social, que está a sufrir grandes recortes en materia de salarios e pensións e que sofre, tamén, a privatización dos servizos públicos". "Portugal está intervido pola UE e a troika e Galiza está intervida pola UE, pola troika e polo Goberno central", conclúe Vence, unha circunstanica, que di, fai necesario recuperar a máxima de que "o pobo é quen máis ordena". Vence: "Portugal está intervida pola UE e a troika; Galiza pola UE, a troika e o Goberno central" Tras participar na sesión solemne da Asemblea da República a delegación nacionalista reuniuse con representantes do Bloco de Esquerdas. Tras esta xuntanza, Vence, Lobeira e Miranda participaron na mobilización central do Día da Liberdade, unha "convocatoria unitaria" de diversos axentes políticos e sociais "contra a asfixia social da troika contra o pobo".